Банктің қаржы жағдайы, оны бағалау және банк операцияларын басқару (АҚ «Нурбанк» Алматы қ.мысалында)

КІРІСПЕ 5
I БАНКТІҢ ҚАРЖЫ ЖАҒДАЙЫ, ОНЫ БАҒАЛАУ ЖӘНЕ БАНК ОПЕРАЦИЯЛАРЫН БАСҚАРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ АСПЕКТІЛЕРІ
7
1.1. Банктің қаржы жағдайын бағалау мен банк операцияларын басқарудың қажеттілігі мен экономикалық мәні 7
1.2. Банк қаржы жағдайын бағалаудың бағыттары мен әдістері 9
1.3. Коммерциялық банктердің қаржылық операцияларын басқару 11
II БАНКТІҢ ҚАРЖЫЛЫҚ ЖАҒДАЙЫН БАҒАЛАУ ЖӘНЕ БАНК ОПЕРАЦИЯЛАРЫН БАСҚАРУ ТӘЖІРИБЕСІНЕ АҚ «НУРБАНК»
МЫСАЛЫНДА ТАЛДАУ ЖАСАУ ЖҮРГІЗУ 27
2.1. АҚ «Нурбанк ».тің қаржылық жағдайын талдау 27
2.2. АҚ «Нурбанк».тің инвестициялық операцияларына талдау 41
2.3. АҚ «Нурбанк» .тің кассалық операцияларына талдау 55
III БАНКТІК ОПЕРАЦИЯЛАР ТӘУЕКЕЛІН ДҰРЫС БАСҚАРУ . БАНКТІҢ ҚАРЖЫЛЫҚ
ЖАҒДАЙЫНЫҢ КЕПІЛІ 61
3.1. Банктік операцияларды басқаруда туындайтын мәселелер 61
3.2. Банктік операциялардың тәуекелдерін төмендету жолдары 64
ҚОРЫТЫНДЫ 68
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР 70
Диплом жұмысы тақырыбының өзектілігі. Қазақстан республикасының банк жүйесі – ұлттық экономиканың басқа секторларымен салыстырғанда нарық талабына сай өзгерістерді жедел қабылдайтын экономикалық базистегі өндірістік қатынастар мен өндірістік күштердің даму заңдылықтарына тез сыңай танытатын салыстырмалы дербестігі бар қаржы секторы. Қазақстанның алдыңғы қатарлы коммерциялық банктері өзінің табыс базасын кеңейту үшін, табыстылықты және бәсекелік қабілеттілігін жоғарлату үшін өзінің клиенттеріне кең ауқымды операциялар мен қызметтер көрсетуге ұмтылатыны белгілі. Бұл жерде есте ұстайтын жағдай, банк қызметінің дамуы клиенттер және банктің өзі үшін минималды шығындармен банк қызметтерін көрсетуді, клиенттерге қажетті қызметтерге қолайлы бағаларды пайдалануды білдіреді.
Банк операцияларының тиімді, икемді жүйесі кең ауқымды клиенттерімен ішкі жинақтарды шоғырландыруға жағдай жасау керек. Осыған байланысты өзгермелі экономиканың қалыптасып келе жатқан қажеттілігіне жауап бере алатын икемді банктік қызмет көрсету мәселесі ерекше мәнге ие болып отыр.
ҚР-ң қаржы жүйесінің тұрақтылығы, көбіне банк жүйесінің тұрақтылығымен байланысты болып келеді. Қарыз алушылар мен әріптес банктердегі қаржы қиыншылықтары, төлемеу дағдарыстары көптеген банктердің сенімділігіне қатер келтіреді, ал оған төтеп бере алмаған банктер банкроттыққа ұшырайды.Сондықтанда банктің қаржы жағдайын дұрыс бағалау мен банк операцияларын басқарудың маңызы жоғары. Сол тұрғысынан алғанда өзекі болап табылады.
Диплом жұмысының мақсаты – әрбір банктің табыстылығын денгейінің жоғары болуының себепкері банктердің қаржы жағдайын бағалаудың мен банк операцияларын басқарудың маңыздылығын ашып көрсетету.
Осы мақсатқа жету үшін келесідей міндеттер қойылып отыр:
• Банктің қаржы жағдайын бағалау мен банк операцияларын басқарудың қажеттілігі мен экономикалық мәнін қарастыру;
• Банк қаржы жағдайын бағалаудың бағыттары мен әдістері қарастыру;
• Коммерциялық банктердің қаржылық операцияларын басқару негіздеріне тоқталу;
• «Нурбанк »-тің қаржылық жағдайын талдау;
• «Нурбанк»-тің инвестициялық операцияларына талдау;
• АҚ «Нурбанк» -тің кассалық операцияларына талдау;
• Банктік операцияларды басқаруда туындайтын мәселелерді қарастыру;
• Банктік операциялардың тәуекелдерін төмендету жолдарын ұсыну.
Диплом жұмысының объектісі болып «Нұрбанк» АҚ табылады.
1. Қазақстан – 2030 Н.А.Назарбаев. Қазақстандықтар жағдайының өркендеуі, қауіпсіздігі және жақсаруы. Президенттің Қазақстан халқына жолдауы – Егеменді Қазақстан,11 қазан 1997жыл.
2. 1995 жылы 31 наурызда қабылданған № 2444 «Қазақстан Республикасындағы банктер және банктік қызмет туралы» Қазақстан Республикасының заңы.
3. Мақыш С.Б. Коммерциялық банктер операциялары. Оқу құралы. 2-ші басылым, қайта өңделген және толықтырылған. – Алматы: ИздатМаркет, 2004. – 272 б.
4. Хамитов Н.Н. Қазіргі кезеңдегі кредиттік іс: Оқу құралы. – Алматы: Экономика, 2009. – 320 б.
5. Хамитов Н.Н Банк ісі: Оқу құралы. – Алматы: Экономика, 2006. – 216 б.
6. Бекбенбетова Б. Банк менеджменті. Оқу құралы. – Түркістан. ХҚТУ-нің Тұран баспаханасы, 2006 – 152 б.
7. Сейітқасымов Ғ.С., Омарбекова А.Ғ., Сейітқасымова А.Ғ. «Ақша, кредит, банктер» Оқулық – Алматы: Экономика, 2006. – 480бет.
8. Беркінбаева Н.Т., Сыздыкова К.Т «Управаление рисками банковской системы» ҚазҰУ хабаршысы. Экономика сериясы 2009 ж.
9. Базель 2: Международная конвергенция измерения капитала и стандартов капитала: Уточненные рамочные подходы - Банк международных расчетов, 2004. – 266 с.
10. Лисак Б. Оценка и управление операционным риском банка на основе системного подхода – «Учет и финансы» журналы, №6 басылым, маусым 2010 ж.
11. Лаврушин О.И. Банковское дело. – Москва: Финансы и статистика. - 2005 ж, 2 издание
12. Шаяхметова К.О. Банктік тәуекелдер. – Алматы: Қазақ Университеті – 2004.
13. Банк ісі туралы сайт – http://www.banki-delo.ru
14. «Нұрбанк» Акционерлік Қоғамының ресми сайты – http://www.nurbank.kz
15. «Нұрбанк» Акционерлік Қоғамының Несие саясаты.
16. «Нұрбанк» Акционерлік Қоғамының Проблемалық несиелермен жұмыс істеу ережесі.
17. Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ресми сайты – http://www.nationalbank.kz
18. «Алматы өңірлік қаржы орталығының Рейтингтік агенттігі» Акционерлік Қоғамының ресми сайты – http://www.rfcaratings.kz
19. Қазақстан Республикасы Ұлттық банкінің Қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын бақылау мен қадағалау Комитетінің ресми сайты – http://www.afn.kz
20. «Нұрбанк» Акционерлік Қоғамының 2000-2012 жылдар аралығындағы консолидацияланған қаржылық есептілігі.
21. «KZ Rating» Global Rating Group рейтингтік агенттігінің «Нұрбанк» АҚ-ына берген ақпараттық-қаржылық есебі.
22. “Методические рекомендации по организации систем корпоративного управления и управления рисками в банках второго уровня, утвержденные постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан” 20 сәуір 2001ж. № 116.
23. Қазақстан Республикасының Конституциясы – Алматы,1995.
24. «Қазақстан Республикасының ақпарат қауіпсіздігін қамтамасыз етудің мемлекеттік бағдарлымасы туралы» 14 наурыз 2000 жылдың №359 Қазақстан Республикасының Президентінің /Указ/.
25. Банковское дело (Настольная книга банкира). Под научной ред. А.А.Абишева, С.А. Святова. Алматы, Экономика, 2007г.
26. Аманбек Н.А. Роль и функционирование банковской системы в РК // Материалы научно – теоретической конференции студентов и молодых ученых. КазНУ им Ал-Фараби. Алматы, 2004. стр.300
27. Аралбаева А.А. Бүгінгі таңдағы банктік қызметті рететуге арналған заңдардың дамуының кейбір мәселелері // Банки Казахстана, №11, 2009.
        
        Қазақстан Республикасының білім және ғылым Министірлігі
әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық университеті
Экономика және бизнес Жоғары мектебі
Қаржы кафедрасы
«Қорғауға жіберілді»
Хаттама № « ____»________ ... ... ... _______ Мустафина А.Қ
ДИПЛОМ ЖҰМЫСЫ
Тақырыбы: Банктің қаржы жағдайы, оны бағалау және банк операцияларын
басқару (АҚ ... ... ... 050509 – ... ... А.М. Полатбекова
Ғылыми жетекші ____________________________ ... ... ... _________________________ Д.А.Садыханова
(қолы,күні)
Алматы, 2013
ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
Экономика және бизнес ... ... 050509 – ... ... ... ... ... тақырыбы_______________________________________________
№____________ «______»_______________________бұйрықпен бекітілді
Аяқталған жұмысты өткізу мерзімі «_________»_____________________
Жұмыстың негізгі мәселелері________________________________________
__________________________________________________________________
Дипломдық жұмыста қарастырылатын ... ... ... ... ... ... дайындауға арналған
КЕСТЕ
|№ |Бөлімдердің атауы, құрастырылатын|Ғылыми ... |
| ... ... ... ... | |
| ... ... оны ... | | |
| ... ... ... ... | | |
| ... ... библиография | | |
| ... | | |
| ... ... ... құру | | |
| ... оны ... мақұлдау | | |
| ... ... ... және | | |
| ... ... | | |
| ... ... және | | |
| |т.б. ... ... және | | |
| ... | | |
| ... ... мен | | |
| ... мақұлдау | | |
| ... ... ... | | |
| ... ... өңдеу (соңына дейін| | |
| ... ... және ... ... | |
| ... ... | | |
| ... және сын-пікірмен танысу | | |
| ... және ... ... | | |
| ... ... ... ... | ... ... ... ... ... ... ... атқарушы (қолы)
Жұмыстың жетекшісі ___________________________ Кукиев А.Ж.
(қолы)
Орындауға алған студент ______________________ А.М. Полатбекова
(қолы)
МАЗМҰНЫ
| ... |5 |
|I ... ... ЖАҒДАЙЫ, ОНЫ БАҒАЛАУ ЖӘНЕ БАНК |7 |
| ... ... ... ... | ... ... ... ... ... мен банк |7 |
| ... ... ... мен | |
| ... мәні | ... ... ... жағдайын бағалаудың бағыттары мен |9 |
| ... | ... ... ... ... ... |11 |
| ... | ... ... ... ЖАҒДАЙЫН БАҒАЛАУ ЖӘНЕ БАНК |27 |
| ... ... ... АҚ ... | |
| ... ... ... ЖҮРГІЗУ | ... |АҚ ... ... ... ... ... |27 ... |АҚ «Нурбанк»-тің инвестициялық операцияларына талдау|41 |
|2.3. |АҚ ... -тің ... ... ... |55 ... ... ОПЕРАЦИЯЛАР ТӘУЕКЕЛІН ДҰРЫС БАСҚАРУ – |61 |
| ... ... | |
| ... ... | ... ... ... ... ... ... ... |Банктік операциялардың тәуекелдерін төмендету |64 |
| ... | |
| ... |68 |
| ... ӘДЕБИЕТТЕР |70 ... ... ... ... ... республикасының банк
жүйесі – ұлттық экономиканың басқа ... ... ... сай өзгерістерді жедел қабылдайтын ... ... ... мен ... ... даму заңдылықтарына тез
сыңай танытатын салыстырмалы дербестігі бар қаржы секторы. Қазақстанның
алдыңғы қатарлы коммерциялық ... ... ... ... ... үшін,
табыстылықты және бәсекелік ... ... үшін ... кең ... ... мен қызметтер көрсетуге ұмтылатыны
белгілі. Бұл жерде есте ... ... банк ... ... ... ... өзі үшін минималды шығындармен банк қызметтерін көрсетуді,
клиенттерге қажетті қызметтерге ... ... ... білдіреді.
Банк операцияларының тиімді, икемді жүйесі кең ауқымды клиенттерімен
ішкі жинақтарды ... ... ... ... Осыған байланысты
өзгермелі экономиканың қалыптасып келе ... ... ... бере
алатын икемді банктік қызмет көрсету мәселесі ерекше мәнге ие болып отыр.
ҚР-ң қаржы жүйесінің тұрақтылығы, ... банк ... ... болып келеді. Қарыз алушылар мен әріптес ... ... ... ... ... банктердің сенімділігіне қатер
келтіреді, ал оған төтеп бере ... ... ... ... ... ... дұрыс бағалау мен ... ... ... ... Сол ... ... ... болап
табылады.
Диплом жұмысының мақсаты – әрбір банктің табыстылығын денгейінің жоғары
болуының себепкері ... ... ... ... мен ... басқарудың маңыздылығын ашып көрсетету.
Осы мақсатқа жету үшін келесідей міндеттер қойылып отыр:
• Банктің қаржы жағдайын бағалау мен банк ... ... мен ... ... ... Банк ... жағдайын бағалаудың бағыттары мен әдістері қарастыру;
• Коммерциялық банктердің қаржылық операцияларын ... ... ... ... ... ... талдау;
• «Нурбанк»-тің инвестициялық операцияларына талдау;
• АҚ «Нурбанк» -тің кассалық операцияларына талдау;
• Банктік операцияларды басқаруда туындайтын мәселелерді қарастыру;
• Банктік операциялардың тәуекелдерін ... ... ... ... ... ... «Нұрбанк» АҚ табылады.
Диплом жұмысы негізгі бөлімі кіріспеден, 3 бөлімнен, қорытындыдан тұрады.
Диплом жұмысының бірінші бөлімінде Банктің қаржы жағдайы, оны бағалау ... ... ... ... ... ... ... бұл бөлімде банктің қаржылық жағдайын бағалаудың қажеттілігі, маңызы
мен ролі, бағыттары мен информациялық базасы, түрлері мен ... ... ... ... ... Екінші бөлімде, Қазақстан
Республикасындағы ... АҚ ... ... ... ... ... операцияларына, кассалық операцияларына кешенді
талдау ... ... ... ... ... ... туындайтын мәселелерді қарастырылып, ... ... ... ... ... жұмысың орындау кезінде заңдық, нормативтік актілер, әдістемелік
сілтемелер мен нұсқаулықтар, ... және ... ... ... мен ... банк мамандарының баспа бетінде ... ... ... ... ... статистикалық
материалдары мен жылдық есептері пайдаланылған.
I БАНКТІҢ ҚАРЖЫ ЖАҒДАЙЫ,ОНЫ БАҒАЛАУ ЖӘНЕ БАНК ... ... ... ... ... жағдайын бағалау мен банк операцияларын басқарудың
қажеттілігі мен ... ... ... ... ... ... ... табыс
базасын кеңейту үшін, табыстылықты және бәсекелік ... ... ... кең ... ... мен қызметтер көрсетуге ұмтыла
отырып банк операцияларын дұрыс басқара отырып, банктің қаржылық жағдайын
жақсартуға жол ... ... банк ... қаржылық жағдайын бағалау дегеніміз банктердің
қаржылық нәтижесін зерттеумен, банк ... және ... ... ... ... ... банктің қызмет ететін макроэкономикалық
ортаны болжау мен және банктің қызметтерінің негізгі бағыттарын айқындаумен
байланысты арнайы ғылыми практикалық білімдер ... ... ... ... ... обьектілеріне әрбір банк
қызметтерінің және банктік ... ... ... Ал қаржылық
бағалау субьектілеріне коммерциялық банктер, Ұлттық банк, ресми ... ... ... соның ішінде жеке, заңды тұлғалар
кірістіріледі
Ұлттық банк: мемлекеттік ... ... ... ... ... ... корреспонденттік шот, резервтік шот арқылы әсер етеді.
Коммерциялық банктің қаржылық ... ... ... ... ... ... экономикалық және әлеуметтік
тәуекелдерге жиі ұшырап отыратын ... ... ... ... ... ... да экономика секторымен өте тығыз байланысты. Атап
айтқанда, өндірістік сектор, ... ... ... ... ... әлемдік валюта нарығымен, капитал нарығымен және ... ... ... Банк ... кез ... ... сыртқы шектеулер де, ішкі
шектеулер де бар. ... ... ... ... бастау алады, ал
ішкі шектеулер арнайы монетарлық ... ... мен ... қадағалау
органдары тарапынан қойылып отырады.
3) Коммерциялық банктердің қызметтерінің негізі ... ... 80 ... және одан көп ... ... ... Олай ... коммерциялық банктер өз міндеттемелерін тез орындай
алатындай клиенттердің талбын бірден қанағаттандыра алатындай ... ... және ... отыруы керек. Міне, сондықтан болса керек
соңғы кезеңдерде коммерциялық банктердің өтімділігін реттеуге деген ... ... яғни ... ... ... ... ... операциялардың түрлері өте көп болғанымен, олардың барлығы
да бір-бірімен өте ... ... ... кез ... ... өте тез ... ... дербес
саласы немесе немесе сегменті. Банк секторындағы шұғыл және өте тез
өзгерістер мына ... ... ... табады:
1. Коммерциялық банктің менеджментінің сапасынан, яғни өзін ... ... ... клиенттерге және жеке азаматтарға банктік қызметтерді
көрсетуден, ... ... ... банк ... деңгейде реттеуден;
3. Әрбір коммерциялық банктердің нарықтық ортаға ... ... кез ... ... банк ... ... біраз
шектеулер алынып банктік бизнеске үлкен мүмкіндік жасалды. Мұны мыналардан
көруге болады:
а) территориялық экспансияға қойылатын ... ... ... ... ... үшін заң ... ... тарапынан
проценттік ставкалардың деңгейіне қойылатын ресми ... ... ... ... ... ... нарықта өзара бәсекеге
еркін түсе алады. Сонымен бірге қазіргі кезде банкаралық бәсекені асқындыра
түсетін тағы да ... ... бар. Ол ... ... ... ... банктік операциялардың кейбір түрлерімен айналыса ... ... ... ... ... ... ... ломбардтар,
микронесиелеу қорлары, несиелік корпорациялар тағы басқалар болып табылады.
Банкаралық бәсекенің қатая түсуі банк ... жаңа ... ... ... Атап ... ... инновация, қаржылық туынды
инструменттер тағы басқалары. Қазіргі кезде коммерциялық банк ... ... ... ... тағы бір ... процесс-нарықтық жаһандану.
Бұл процесс коммерциялық банктер үшін сыртқы нарыққа экспансия жасауға
үлкен мүмкіндік ... ... ... нәтижесінде коммерциялық банктерде
ішкі де, сыртқы да ... ... ... ... Ал бұл процесс өз
кезегінде коммерциалық банктердің қызметтерін ... ... ... ... және ішкі ... болжауға жағдай туғызды. Әдетте,
коммерциялық банктерде шешім қабылдау ... ... ... ... ... ... ... үлкен математикалық есептеулерге
негізделеді. Міне, осы ... ... ... ... ... жағдайын
бағалаудың, банк операцияларын басқарудың маңызын сипаттайды.
Банктің қаржылық жағдайын бағалау мен банк операцияларын басқарудың ролі
мынамен сипатталады:
1. банк қаржылық ... ... мен банк ... ... ... ... ... нарықтың сұранысымен
салыстырады;
2. қаржылық жағдайын бағалау мен банк ... ... ... әр ... ... түрлерін қолайлы бағамен
ұсынады;
3. банк қаржылық жағдайын бағалау мен банк ... ... ... ... ... отырып, оны
қанағаттандырудың жолын анықтайды.
Банк қаржылық жағдайын бағалау мен банк ... ... ... ... операциялады дамытудың бағдарламасын жасауға
мүмкіндік береді. Банк ... ... ... мен банк ... ... ... жағдайын одан ары жақсарту жөнінде тиімді,
экономикалық негізделген шешімдер қабылдауға ... ... ... нарықтық ортада коммерциялық банктердің қаржылық жағдайын тұрақты
ете отырып, бәсеке қабілетін ... Банк ... ... ... ... мен әдістері
Банк қызметтерін қаржылық жағдайын бағыттары мен информациялық
базасына, сонымен қатар ... ... ... ... ең алдымен
коммерциялық банктердің қызметтерін талдаудың түрлерінен тұрады. ... оған ... ... ... ... ... ... операциялық талдау
4. алдын-ала талдау
5. кейінгі талдау
6. қорытынды талдау
7. ... ... ... ... ... ... талдаудың түрлерінің мақсаттары әртүрлі болуы мүмкін және ... ... ... талдаудың әдістері:
1. дәстүрлі
2. статистикалық
3. математикалық
Дәстүрлі әдістер:
1. статистикалық
2. салыстырмалы
3. нормативтік
4. құрылымдық
5. графикалық
6. кесте
Статистикалық әдістер:
1. ... ... ... корреляциялық
5. баланстық
6. коэффициенттер
Математикалық әдіс:
1. математикалық программа жасау
2. имитациялық модельдеу
3. сызықтық модельдеу
4. факторлық талдау
5. ықтималдар теориясы.
Қаржылық талдаудың бағыттары:
1. ... ... ... ... ... табыстылығын талдау
3. банктың меншікті капиталының динамикасы мен құрылымын талдау
4. банктың балансын талдау
5. банк ... ... ... талдау.
Сонымен қатар коммерциялық банктердің ... ... ... мен ... базасына келетін болсақ, ол келесідей жіктеуге
болады.
Коммерциялық банк қаржылық талдаудың информациялық базасы:
а) сыртқы
б) ... ... ... ... нарықтық ортаға баға беру.
2. нарықтық бәсекелес туралы мәлімет алу.
3. ОБ-тің ақша-несие саясатының негізгі бағыттарын білу.
4. мемлекеттің өндірісті бағдарламасы мен ... ... ... ... ... информациялық көздері:
1. БАҚ: а)мерзімді басылымдар
б)теледидар
в)радио
2. Банктердің жылдық қарыздық есептері.
3. Өндірістік статистикалық мәләмет.
4. Тұтыну нарығы туралы статистикалық мәліметтер.
5. Клиенттермен жеке сөйлесу.
6. ... ... ... сұхбаттасу.
Ішкі информациялық базаның банк қызметтерін талдауда мынандай маңызы бар:
1. Банктің өзінің ішкі экономикасының жағдайы анықталады.
2. Банктің ... ... ... ... қызметін сипаттайтын оперативтік мәліметтер анықталады.
Оперативтік мәліметтерге жататыгдар:
1. Банктің валюталық позициясы туралы.
2. Өтімділік коэффициенттері
3. Банктің капиталының ... ... ... активтерінің сапасы туралы.
Көздері:
1. бухгалтерлік есеп формалары
2. статистикалық есеп формалары
3. жылдық қаржылық есеп
а) бухгалтерлік есеп формалары
б) ... мен ... ... ... ақша ағыны туралы есеп
г) банктің резерві туралы есеп
д) банктің өтімділігі туралы есеп
е) несиелік портфель ... ... ... ... ... ... ... басқару
Банктік қызмет – бұл банктік операцияларды жүзеге асырумен байланысты
қызметті білдіреді. Аталған заңның 30-бабына сәйкес ... ... ... ... ... ... ... банктік шоттарын ашу және
жүргізу;
– жеке ... ... ... ... шоттарын ашу және
жүргізу;
– банктердің және банктік операциялардың жекелеген түрлерін ... ... ... ... aшy және ... ... және жеке ... металдық шоттарын ашу және жүргізу;
– кассалық операциялар: банкнота мен ... ... ... ... айырбастау, ұсату, сорттау, қаптау және сақтау;
– аударым операциялары: заңды және жеке тұлғалардың ... ... ... ... алу ... ... және жеке тұлғалардың вексельдерін
және өзге борыштық міндеттемелерін есепке алу ... ... ... ақы ... мерзімін белгілеу және қайтару
шартымен ақшалай нысанда несиелер ... ... және жеке ... оның ішінде корреспондент - банктердің
тапсырмаларына байланысты, олардың банктік шоттары бойынша ... ... ... ... (траст) операциялары: сенім білдірушінің тапсырмасы бойынша
және оның мүддесіне сай ақшасын, құйма ... ... және ... басқару;
– клирингтік операциялар: төлемдерді жинау, тексеру және растау, сондай-
ақ олар бойынша өзара есепке алу операцияларын жүргізу және клирингке
қатысушылардың таза ... ... ... ... ... ... ... шығарылған бағалы
қағаздарын, құжаттарын және бағалы заттарын сақтау қызметін керсету,
сондай-ақ жәшіктерді, шкафтарды және ... ... ... ломбардтық операциялар: тез іске асатын бағалы қағаздар мен ... ... ... ... ... ... ... төлем карточкаларын шығару;
– банкнот пен монеталарды және бағалы заттарды ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру;
– төлем құжаттарын инкассоға қабылдау (вексельден басқаларын);
– чек кітапшаларын шығару;
– бағалы қағаздар нарығындағы клирингтік қызмет;
– аккредитивті ашу, растау және ол ... ... ... ... ... ... көздейтін, банктік кепіл-хаттарды беру;
– үшінші тұлғаның атынан ақшалай ... ... ... [ ... ... екінші деңгейлі банктерінің өнім қатары өте
кең және ... өнім ... ... ... ... және ... жүзеге асыру үрдісінде туындайтын тәуекелдіктерді азайтуға
мүмкіндік береді.
Осылайша, Қазақстандағы банк бизнесінің негізгі мәселелері жоғары ... ... ... қаржы саласында қабылданған және әрекет
ететін нормативті-құқықтық актілермен реттеледі.
Жалы ... ... ... ... және
форфейтинг,трасталық операциялар жатады.Ал енді оларды ашып ... ... ... үшін ... ... шарты жасалады, ол
бойынша лизинг беруші (жалға беруші) өзіне тиесілі жабдықтарды, машиналарды
және транспорттық құралдарды, ... мен ... ... мерзімге,
сыйақымен, яғни жалдау ақысымен лизинг алушыға (жалға алушыға) ұсынады.
Соңғысы пайыздық мөлшерлеме мен ... ... өз ... алады.
Лизинг беруші мен лизинг алушы капиталды тек ақшалай нысанда емес, сондай
ақ ... ... да ... бұл ... ... ... несиелік операцияларға жатады. Алайда лизингтің
несиелен айырмашылығы, лизинг ... ... ... ... ... соң және ... аяқталған соң лизинг объектісінің лизинг берушіде
қалуында, егер келісім шартта ... ... ... құны ... ... ... ... алушының меншігіне беру туралы қарастырылмаса.
Ал несие ұсынк кезінде банк ... ... тек ... ... ... ... қолдану, өндіріс бәсекеқабілеттілік пен өнімді қолданушыдағы
қаражаттың болуымен байланысты болатын ... өнім ... ... ... ... екі түрлі болу мүмкін: оперативті лизинг ... ... ... ... - ... және орта ... жасалатын
келісім (әдетте амортизациялық кезеңнен қысқа), ол бойынша ... ... кез ... ... тоқтатуға құқылы. Бұл ... ... ... тез ... ... болады. Жалға беруші
әдетте өздеріне жоғары тәуекелдік қабылдайды, ал ... ... ... ... ... аса ... ... итермелейді.
Олар өздеріне лизинг объектісін техникалық қамсыздандыруды белгілейді,
яғни жөндеу жүргізеді, сақтандыру жасайды. Осылайша олар сервистік лизингті
жүзеге асырады.
Келісім мерзімі аяқталған соң ... заты ... ... немесе
қайтадан жалға берілуі мүмкін.
Қаржылық лизинг келісімнің ұзақ мерзімімен (5 жылдан 10 ... ... ... ... барлық құнымен ерекшеленеді.
Шын мәнісінде қаржылық лизинг сатып алуды ұзақ мерзімді несиелеуді
білдіреді. Мерзім ... соң ... ... объектті қайтара алады,
келісімді ... жаңа ... ... лизинг объектісін қалдық құнымен
сатып ала алады.
Екі түрлі лизинг әрекет етеді: жаңа мүлік және қолданыста ... ... бір ... ... өз меншігіндегі мүлікті сатып өткізеді.
Мәміле объектісіне сәйкес, жылжымалы (жол, әуе және ... ... ... байланыс техникалары) ... ... және ... ... өндірістік ғимараттар, қоймалар және
т.б.) мүлік лизингтері болады. ... ... ... ... ... және өндірістік мақсаттарда қолдануы үшін жалға алушының
тапсырысы бойынша, жалға беруші жылжымалы мүлікті ұсынады.
Жылжымалы ... ... ... ... ... ... және
өндірістік мақсаттарда қолдануы үшін жалға алушының тапсырысы бойынша жалға
беруші жылжымайтын мүлікті ұсынады. ... ... ... ... ... ... ... амортизациялық кезеңіне сәйкес немесе одан
қысқа мерзімге жасалады, жалға алушы келісімнің ... ету ... ... мен ... ... қабылдайды.
Лизингтің кең қолданылуының қарызбен салыстырғанда негізгі себептері
болып:
біріншіден, лизинг толық несиелеуді қарастырады және ... ... ... ... несиеде қарызшы мүлік сатып алу үшін алынатын
мүліктің белгіленген көлемін өз қаржылары есебінен төлеуі ... ұсақ және орта ... ... келісімге қарағанда лизинг
келісімін жасау жеңіл.
Лизингтік компаниялар жалға ... ... ... кепілдіктер талап
етпейді, өйткені мәмілені қамсыздандыру ... ... ... өзі саналады.
Жалға алушы өз міндеттемелерін орындамаған жағдайда, лизингтік компания өз
мүлкін қайтарып алады;
үшіншіден, лизингтік келісім несиелік келісімге қарағанда ... ... ... алушы үшін қаржыландырудың неғұрлым тиімді ... ... ... ... ... ... жалға беруші өзіне
қабылдайды, ал арендатор мүмкіндігіне ... ... ... ... ... отыруы тиіс;
жалға берілетін мүліктің қарапайым есебі. Мұнда лизинг ... ... ... ... ... ... өзінің лизинг
операцияларынан туындайтын қаржылық міндеттемелерін жариялауы және ... ... ... ... мен амортизациясын жүргізуі болыр саналады;
алтыншыдан, лизинг бойынша жалдық және салық төлемдері ... ... ... ... ... ... Лизинг бойынша
төлемдердің өлшемі келісім жасау кезінде ... және ... ... ... ... ... бойынша банктік пайыздар төлеу деңгейінің өзгерістеріне
тәуелсіз ... ... ... ... ... ... ... азайтуға мүмкіндік беретін, жалға беруші-елдің салықтық
жеңілдіктеріне ие болады және ... ... мен оның ... ... ... ... лизингте) пайдалана алады (жалға алынған
мүлікті жөндеу, техникалық қызмет көрсету, оны пайдалану бойынша кеңестер
беру, ноу-хауды жолдау, ... ... ... және т.с.с.). халықаралық
валюта қоры ұлттық берешекті санауда лизинг ... ... ... ... Қорларымен бекітілген несилік берешек лимитін көтеру
мүмкіндігі бар.
Лизинг салықтық және салықтық емес ... ... ... ... ... несиеге ұқсас. Салықтық лизинг лизинг бизнесінің ... ... ... ... ... ... ... өте төмен
пайыздар арқылы қосымша тиімділіктер береді. Меншік құқығы жалға берушіде
қалатын болғандықтан, сатып алу ... ... ... ету ... ... ... ... жеңілдікті, инвестициялық жеңілдікті
қолданады және соңынан осы ... ... ... ... ... ... ... бөліседі.
Егер шаруашылық субъект несие көмегімен жабдықты сатып алса ... ... онда ... әр ... бойынша шығындарын салыстыруға
болады. Бұл жағдайда ... ... тура ... ... ... уақыт тұрғысынан қарағанда мерзімдер тіптен бірде йболмаулары
мүмкін. Мұнда төлемдердің қаржылық ... ... ... ... яғни
төлемдер уақыт бойынша бірдей.уақытқа мұндай келтіруді дисконттау дейді, ал
алынған тиімділікті - таза ағымдық құн деп ... Таза ... ... ... келесі формуласы қолданылады:
Ст = Сб × Кд
мұнда: Ст – ағымды құн;
Сб – келешектегі құн;
Кд – дисконттау коэффициенті.
Қаржыландырудың екі ... ... ... әр ... ... ескере отырып таза ағымдық құнды есептеп алу ... ... жеке ... ... саналамаса, онда амортизациялық жеңілдіктерді
пайдалануға болмайды, егер объект сатып ... онда ... ... ... (көптеген елдерде бұл шығындар салық салынатын пайдадан
ұсталады) бойынша шығындарды төлеуі қажет, ал объект лизингке ұсынылса ... ... ... ... ... егер ... жалға алушыға
тиесілі болмаса, онда ол қалдық құнға байланысты барлық құқығын ... ... ... оперативті және қаржылық болып бөлінеді.
Автокөліктердің оперативті лизингінде, жалға алушыдан ... ... ... белгіленген қалдық құнға ие болуы талап етіледі.
Мұндай кепілдікпен жалдау жалға берудің ашық түрін ... ... ... - ... ... ... ... бірі резидент емес
тұлға болып ... ... - ... ... ... ол экспорттық
және импорттық болып бөлінеді. Халықаралық салада қолданылатын лизингтің
бір түрі «дабл дип» мәмілес, оның мәні екі ... одан да көп ... ... ... ... ... ... техникасына байланысты әр түрлі сызбалармен жүзеге
асырылады:
Солардың бірі лизинг ... ... ... ... ... ... операцияларын жүргізудегі контрагентпен арадағы қарым-
қатынас сызбасы.
Дерек көзі: автормен құрастырылған
Ескертулер:
1. Клиенттің лизинг компаниясына өтініш ... ... ... ... Лизинг беруші мен Лизинг алушының өзара
әрекеті, Лизинг беруші мен Жабдықтаушы арасында келіссөздер жүргізу
3. ... ... ... ... ... ... ... Келісім шарт жасау
5. Лизинг алушымен аванс аудару
6. ... ... ... ... Жабдықтарды жеткізу.
Меншікті қаражаттар жетіспеген жағддайда лизингтік компания лизинг
операцияларын ... ... үшін ... тарта алады. Мұндай ... ... ... ... ... деп ... ... тәжірибеде жалға беруші жалға берілетін ... 80% ... ұзақ ... несие алады, мұнда жалды төлеу ... ... ... ... болып қарастырылады.
Негізгі жалға беруші жалдау ақысының төлемін алуда ... ие ... ... ... ... тұлғаның банкроттығы
жағдайында жалдау ақысының төлемінің негізгі жалға берушіге ... ... ... атауына ие. Кәсіпорында жабыдықтар бола
тұрып, өндірістік қызметтер үшін қаражат жетіспеген жағдайда ... түрі - кері ... ... деп ... Ол ... компаниясына сатады, ал соңғысы жабдықтарды осы компанияға лизинг
түрінде ұсынады.
Кәсіпорында ... бос ақша ... ... ... ... ... кірісі төмен болып, соған сәйкес ол жеделдетілген амортизация
және пайдаға салық ... ... ... ... ... мәміле
жасасады, ал лизингтік компания салық ... ие ... ... ... ... ... ... жылдары жабдық өндірушілер мен лизингтік компаниялар арасында
мәмілелер жасасу тәжірибесі кең тараған. Осы ... ... ... ... ... өз ... ... көмегімен өз өнімдерін
қаржыландыруды ұсынады.
Лизингтік компания жабдықтаушының ... ... ... ... өз ... өндіру аясын кеңейтеді. Бұл мәмілелер, «сатуға
көмек» ... ... атқа ие, ... құны ... ... ... Лизингтік компания мен кәсіпорынның тұрақты және тығыз іскерлік
қатынасы кезінде, лизинг желісін ұсыну ... ... шарт ... ... Бұл ... ... несие желісіне ұқсас және әр кезекте
жаңа келісімдер ... ... ... лизингке қосымша жабдықтар алуға
мүмкіндік береді.
Қазақстанда лизинг ... ... ... ... бизнесінің дамуы, қымбат бағалы жабдықтар, техника лизингі ... ... ... ... ... ... ақша ... проблемасымен байланысты.
Шетелдің лизингтік ... ... үшін ... 80%-на ... ... ... ... лизингтік
қатынастар «Лизингтік қатынастар жүйесі туралы ережемен», «Лизинг туралы»
Қазақстан Республикасының Заңымен ... ... ... ... ... ... ... «Салықтар және бюджетке басқа ... ... ... ... ... ... (қаржылық жалдау)
түсінігі және салық салу жеңілдіктері ... ... ... ... ... ... негізгі құралдар амортизациясының ... ... ... жеке импортталатын пәні (Қазақстан Республикасының Үкіметімен
бекітілген тізімге сәйкес) толықтай ҚҚС-тан ... бұл ... беру ... ... ... ... ... арзандайтынын
және келешекте қайталап берілгенде де ҚҚс-тан босатылады.
Лизингте лизинг алушы шығындарды оңтайландыру мен азайтудың екі ... ... ие ... салық салынатын кірістің өлшемін төмендету
және импорт бойынша ҚҚС-тан босатылу.
Ал факторинг және форфейтинг қызметтері және ... ... ... банктердің кең тараған делдалдық қызметтерінің бірі болып
факторинг табылады. Факторинг алғашқыда АҚШ-та, содан ... ... ... өнеркәсіптік дамыған елдерінде қолдау тапты. Коммерциялық банктер
соңғы 25-30 жылда факторингті кең қолдана бастады. Батыс елдерінің ... ... ... ... 80-ші ... факторинг айтарлықтай
таралды.
Шетелде факторинг ұсақ және ... ... үшін ... көзі.
Несиелік мекемелер олардан әдеттегіден көп кепілдіктер талап ете бастайды,
барлық уақытта мөлшерлемелер ірі фирмалар несиелерінен жоғары белгіленеді.
Факторинг ... ... ұсақ және ... кәсіпорындарға
қызметтер көрсетуге маманданады. Факторинг операциялары тауар (қызмет)
жабдықтаушыларынан төлем талаптарын ... ... ... Факторингтің
мақсаты кез келген несиелік операцияның бөлігі болып табылатын ... ... ... ... ... ... ... мерзімдерін сақтауға ерекше
назар аударылады.
Факторинг компаниялары мен банктің факторинг бөлімдері сатушы мен сатып
алушы арасындағы төлем ... мен ... ... ... ... ... ... беруге шақырылады. «Ғactor» сөзі ағылшын
тілінен алғанда «маклер, ... ... ... ... ол ... операция сыяқты ұсынылады.
Факторинг – жабдықтаушы-клиенттің жабдықтаған тауары мен ... үшін ... ... ... ... банкке сатумен
байланысты комиссиондық-делдалдық операция. Банк төленбеген төлем талабының
иесі ретінде, борышқордың ... ... ... де ... ... ... тәуекелге барады.
Келісімшартқа сәйкес банк жабдықтаушының контрагенттері ... ... ... төлем талабындағы соманы төлеуге міндеттеме
алады. Осы жерде ... пен ... ... ... ... ... бойынша банк өзінің есебінен, оған тиісті соманы
клиент төлемеген жағдайда ... ... ... ... Факторингтік
қызметтің мақсаты төлеушінің ... ... ... ... ... ... тез ... қаржыларды
инкассалау болып табылады.
Факторинг операциясына үш тарап қатысады: ... ... ... бөлімі) – өздерінің клиенттерінен шот-фактураны сатып
алатын арнайы мекеме; клиент ... ... ... – факторинг
компаниясымен келісім-шарт жасаған өнеркәсіптік немесе сауда фирмасы;
кәсіпорын (қарыз алушы) - ... ... ... тәжірибеде факторинг қызметінің құны мынадай екі элементтен
тұрады: берілген құжаттарды мерзімінен бұрын ... ... ... және ... ... сомасынан белгілі мөлшерде (әдетте, 1,5-2,5 ... ... ... ... ... ... ... да өсіп
отырады. Факторинг ережесі бойынша несие үшін төленетін пайыз мөлшерлемесі
ақша нарығындағы ... ... ... нарығындағы) мөлшерлемеден 1-2%
жоғары болып келеді.
Бұл кезде банк шот-фактураның құнының 80-90%-ын ... ал ... ... ... ... ... қалпына келтірілетін резерв10–20%
құрайды.
Айдың соңында банк өзіне тиесілі комиссиондық пайыздарды есептейді,
сондай ақ инкасацияланбаған фактуралардың қалдығын анықтап шот ... ... ... ... құқық сатып алғанбанктер қызметтері үшін
комиссиондық ақы түрінде сыйақы және ... ... ... ... ... ... ... қарыз пайызын алады. Пайыз аванс
берілгеннен бастап қарызды өтеу мерзімі аяқталғанға дейін ұсталады.
Комиссиондық ақының көлемі ... ... ... тәуекелділік
дәрежесіне және қажетті ұйымдастырушылық жұмыс көлеміне байланысты. ... ... ... алушының төлемқабілеттілігі әсер етеді.
Банктік тәжірибеде шекті сома белгілеудің келесі әдістері қолданылады:
1. ... ... ... Әр ... лимит белгіленеді,оның
көлемінде факторинг бөлімі автоматты түрде ... ... ... ... ... ... лимиттерін анықтау. Бір ағымды ай ... өнім ... сома ... ... мәмілелер бойынша сақтандыру. Сатушының қызмет саласы
бір сатып алушыға тұрақты жолдауларды емес, ір сомада белгіленген ... ... ... ... ... жүргізудің құқылық негіздері болып, факторинг
операциясын жүзеге асырудың шарттары, төлем құжаттарының ... ... ... ... ... ... сыйақылар
мөлшері, факторинг келісімді ... ... және ... да ... факторинг келісімі саналады. Осымен қатар келісімде, әр
тараптың өздеріне қабылдаған міндеттемелерін орындамаған ... ... ... ... көрсетіледі.
Факторингтің екі түрі болады: ауқымды ... және ... ... оның ... түрі бірінші пайда болған. Казіргі
жағдайда бұл – ... ... ... және ... ... ... ... сақтандыру және т.б. қамтитын ... ... ... ... ... ... ... мұндағы қызметі тек
қана өндіру болып табылады. Бұл жүйе ... ... ... сату ... қысқартады. Өзінің мәні жағынан факторингтің бұл
түрі жөнелтілген тауарларға берілетін несиені білдіреді.
Мұндай ... ... ... ... ... ... ол өз
клиентінен-сатып алушыдан ақша алуға құқық берілгендігін білдіреді ... оынң ... ... ... ... 80%-на жуығын бірден аударады, ал
қалған соманы ... ... ... ... ... ... ... аударады. Бұл негізінен тиелген тауар несиесі,
мұнда клиент клісілген соманы төлейді.
Факторинг үшін қаржыларды құрау көзі ... ... ... ... ... ... ... қатар, факторинг бөлімінде өз міндеттемелерін орындау ... тыс ... ... ... ... ... ал банк бұл
бөлімге қысқа мерзімді ... бере ... ... факторинг бөліміне бос ақша қаражаттарын белгіленген
мерзімге, тараптардың келісімінде анықталған ақымен ұсына алады. Сондай ақ
факторинг бөлімінің ... үшін ... ... ... да ... мысалы мерзімді депозиттер тарту ... ... ... ... облигациялар шығару және сату.
Факторинг бөлімінде жабдықтаушымен факторинг қызметтерін ұсыну ... ... ... ... мән ... жөн: фирма сұранысқа ие тауар
шығара ма немесе ол ... ... ... ... ... ... ... өсу қарқыны қандай және олардың перспективалары тұрақты
ма, фирманың басқарушы ... ... ... ... ... бар ма, ... ... қатаң анықталған шарттары бар
ма және т.б.
Факторингтің ашық және жабық ... ... Ашық ... ... ... бөлімінің қатысатындығы туралы алдына ала
хабардар етіледі. Жабық факторингте берешекке факторингтік ... ... ... ... ... ... - ... сатқан тауарлар
мен қызметтерге деген құқықтарды қайта сату арқылы ақшалай қаражатттарды
қарызға ... ... бір рет ... ... білдіреді.
Форфейтинг операцияларының есебі факторинг есебімен ұқсас. ... ... ... келе ... ... ... құрылымының ішінде арнайы
бөлім ашуды талап ететін операция.
Мәмілелер көлемінің өсімімен әр түрлі бағыттардағы ... ... ... тәжірибеден тыс қаржыландыру бойынша жасалған ұсыныстар
нәтижесіне байланысты пайда болған.
Форфейтирлеу - бұл ... және ... ... процесінде пайда
болатын, міндеттемелерді келешекте ... ... ... ... ... ... ... сауда тратталары немесе жай
вексельдер жатады, ... ... кез ... ... берешек
форфейтирленуі тиіс.
Аз қолданылатын нысандар ретінде аккредитив және одан шығатын мерзімі
ұзарытлған төлемдерді қолдану ... Жай және ... ... ... ұзақ ... ... сауданы қаржыландыру санатында
қолданылуы мен өзіне тән ... ... ... және ... ... ... ... көптеген құқылық, экономикалық және
саяси факторларға тәуелді.
Форфейтирлеу - жиі қолданылатын және 6 ... 5-6 ... ... ... орта ... ... ... форфейтер белгілі мәміле үшін нарық шарттарын ескере отырып, өз
мерзімдерін ... ... ... ... ... алу
несиенің барлық уақытында пайыздарды аванстық (дисконтпен)шегеру арқылы
орындалады. Экспортер осы арқылы ... ... ... өзінің несиелік
операциясын қолма қол ақша операциясына айналдыра алады.
Бұл жағадайда ол тауарлардың дайындалуы мен жолдануын қанағаттандыруға,
міндеттемелер бойынша құжаттардың дұрыс ... ғана ... ... ... ... ... үшін басында алынтаын тұрақты
пайыздық мөлшерлемесімен, форфейтирлеуді экспортер үшін ... ... және ... ... қаржыландырудың басқа нысандарымен
салыстырғанда ... ... ... ... коммерциялық несиенің қайта қаржыландыру әдісі ... үшін ... ... бар: ... ... ... ... өтімділік жағдайын жақсарту (бұл екі
жағдай экспортердің өсіп жетқан берешегі ... ... ... ... болатын қиындықтарды және мемлекеттік және жеке жартылай
сақтандырумен байланысты шығындарды азайту, пайыз ... ... ... және ... ... ... жағдайына
байланысты тәуекелдердің болмауы, несиелік қызметтермен, вексельдер ... ... да ... құжаттары бойынша ақша іздестірумен ... мен ... ... ... ... тұрғысынан форфейтирлеу
қызметтеріне сүйенеді, осы ... ... ол үшін ... ... ... ... ... қарасытра отырып, басты
назарды өтеу, дисконттау, форфейтирленетін құжаттар ... ... ... сыяқты құжаттарға аудару керек.
Несенің шарты оны бөлшектеп өтеу ... ... ... орта ... ... байланысты азаяды.
Берешек жай және аудармалы вексель ... ... оған ... ... ... 6 айға дейін қоюмен сипатталады.
Ал траст операциясына келетін болсақ:
Банктің немесе қаржылық институтардың траст ... ... ... ... ... мүліктерді басқару және оның
тапсырыстары бойынша ... да ... ... ... ... ... операциялар табылады.
Траст құрылтайшысы (немесе оның негізін қалаушы) - трастты құрған және
(немесе) оған ... ... ... жеке немесе заңды ... осы ... ... ... ... - таратушы
(распорядитель) тұлға болып саналады.
Мүлік ... ... және ... ... ... ... ... ұсақ салымшылардың ақша қаражаттарын, ... ... да ... ... болашақта табысты жобаларға инвестициялау үшін
тарту. Таратушылардың ... мен ... ... ... ... бекітіледі.
Траст мекемесі туралы пайдасына келісім жасалған тұлға бенефициар деп
аталады, ол үшінші тұлға ... ... ... ... ... ... функциялары операциялардың келесі топтарын орындайды:
клиенттің мұрасы бойынша басқару, сенімхат бойынша, асырап алу туралы ... ... ... ... ... ... мәмілесі көптеген жылдар қатарынан, тіптен мерзімісз
әрекет ... ... ... операциялары тиімді жұмыс жасауы үшін,
сенімді тұлға ... ... етуі ... ... ... ... әкімшілік заңмен реттеледі, ол
сенушінің трасттық қатынастағы өмірін 21 ... ... ... ... ... ... ... инвестициялық қызметтерді жүргізуге қойылған шектеулерді айналып
өту құралы ретінде қарастырады. Трасттық қызметтер жеке тұлғалармен қатар
фирмаларға да ұсынылады.
Жеке ... ... ... ... ... сот ... ... мұрагердің активтерін жинау және ... ... және ... салықтарды төлеу, қалған мүлікті бөлу және
жанұя мүшелеріне жеке қызметтер көрсету, келісім бойынша ... ... Бұл ... ... ... мен ... ... арасындағы келісім
нәтижесінде пайда болады және мүлікті жауапты тұлғаға жолдаумен ... ... оны ... ... ... ... ... таратып,
агенттік (делдалдық) қызметтерді жүзеге асырады, оның ... ... ... ... сақтауға қабылдау, бағалы қағаздар бойынша
кірістер алады, ... ... ... ... ... ... хабарлау,
бағалы қағаздарды айырбастау,мерзімі ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету үшін бағалы
қағаздарды сатып-өткізу, ... ... ... алу, ... ... ... сейфтерді жалдау, клиенттің ... ... өкіл ... ... ... ... ... алу-сату, портфелде
сақтаудағы бағалы қағаздардың ... ... ... ... алу, ... ... ... төлеу, сақтандыру полистерін
рәсімдеу.
Клиент коммерциялық банкке өз атынан мәміле немесе сенім хат ... ... ... талап етілетін көлемде операцияларды жүзеге
асыруды тапсырады. Ол үшін банк (сенімді тұлға) ... ... ... ... ... ... акция, облигацияларды жолдайды,
қарыздар алады, ... ... ... ... және ... - бұл ... ... атынан немесе тапсырыс бойынша әрекет ететін
кез келген тұлға. өкілеттік беретін ... - ... ал ... - ... ... ... ал олардың арасындағы қатынас - агенттік
функциялар деп ... Банк ... ... ... үшін
комиссиондық сыйақы алады. Комиссия ... ... одан ... ... осы екі ... де ... ... өлшемі әр
түрлі банктер үшін көптеген факторларға қатысты әр ... ... ... институты қолдана алмайтын, ал траст институты толық
қолданатын әр түрлі ... ... ... бір ... ... ... ... қатынасты
реттеу үшін қолданылған.
Одан кейін траст қатынастары әр түрлі бағыттағы қорлардың құрылуымен
дами бастады, онда құрылтайшы мен бенефициар жиі бір ... ... ... ... ... заңдылықтарының ерекшеліктерін пайдалануға
мүмкіндіктер берді. ... ... ... ... ... ... салық жеңілдіктерін беретін үшінші елде ... ... Бұл ... ... ... олар ... ... емес, оның талаптарын жеңілдетілген ... ... ... ... ... Кайман аралдары, Лихтенштейн мемлекеті).
Бүгінгі күні Қазақстан банктері клиент тапсырысы бойынша орындалатын
траст операцияларының кейбір қарапайым түрлерін қоладнады.
Банктің ... ... ... ... ... ... ... басқару, облигациялар шығару, инвестициялау және
қорлар ... ... саны көп ірі ... мен ұйымдардың
тапсырыстары бойынша дивидендтер төлеу және т.б.
Траст қатынастарының тағы бір ... ... ... ... бойынша
трасттар. Мұндай трасттар өзара салымдар жасау жолымен ұйымдастырылады, ... ... ... қосымша жеңілдіктерді пайдалануға мүмкіндік
береді. жылжымайтын мүлік бойынша ... ... ... ірі ... ... ... нәтижесінде құрылып және оның есебінен акциялар
шығаратын, акционерлік түрде құрылатын, ... және ... ... алу ... ... ... - акционерлік түрі, ал
аралас- бұл траст ... ... ... ... ... мүліктерге де және қарыздар кепілдігіне де салынады.
Әдетте, мұндай трасттар оның ... үшін ... ... ... ... ... ... жылжымайиын мүліктер бойынша траст
қатынастарының бірнеше түрлері бар, олардың арасында маңызды орын алатыны -
тресттер, яғни ... ... ... ... бұл ... өздерінің шараушылық және құқылық еркіндіктерін жояды және біріңғай
жоспар бойынша әрекет етеді. ... ... ... ... ... дәрежесімен, сондай ақ қызметтің айтарлықтай
диверсификациясымен сипатталады.
Траст бөлімінің банкрот-кәсіпорынның мүлкін таратуда ... ... ролі ... ... ... құндылықтарды сақтау және жолдау
бойынша операцияларда кепіл бола алады. ... ... ... ... ... үлес ... ... ақ траст операциялары
Активтерді басқаруға берілген асткивтерді басқарумен байланысты ... кең ... Бұл ... (6 айға ... және орта мерзімді
несиелер, бәрінен бұрын коттедж, тұрғын үй лерді тұрғызу, орнадластырі және
қайта ... ... ... ... - энергияжеткізушілерді,
шикізаттарды, металдарды, ... ... ... ... «келімсектерден» бастап сыртқы экономикалық фирмаларға ... ... ... ... ... ... ... кейбір
басқа да түрлері енгізілуде, мысалы: құндылықтарды сейфтерде сақтау, бағалы
қағаздарға депозитарлық қызмет көрсету (тіркеуден бастап, мәмілелер бойынша
дивидендтер ... ... ... жиналысын өткізу, қаржылық
кеңестер беру, нарықты зерттеу, форвардтық ... және тағы ... ... ... ... ... мен ... үшін төлем
мерзімін өткізіп, ... ... - ... ... есеп ... – бұл иесіне (вексель ұстаушыға) вексельде көрсетілген ... ... ... ... қарызшыдан даусыз талап етуге құқ беретін,
заңмен қатаң бекітілген нысандағы жазбаша ... ... ... екі ... ... жай және ... Жай ... (соло) –
вексельді ұстаушыға вексельде көрсетілген соманы белгілі бір уақытта немесе
талап етуге байланысты төлеу ... ... ... еш ... ... сипаттайтын вексель. Аудармалы вексель (тратта)
– вексельде көрсетілген ... ... бір ... ... ... төлеу туралы үшінші бір тұлғаға вексель берушінің еш нәрсемен
негізделмеген бұйрығын сипаттайтын ... ... ... вексельдің айырмашылығы, мұнда екі емес, кемінде
үш тұлға қатысады:
вексель беруші ... ... ... ... туралы бұйрық берілген төлеуші (трассат);
вексель ұстаушы - вексель бойынша алушы (ремитент).
Аударма вексель ... ... тиіс және ол ... ... ... соң ... ... вексельдің беткі парағының сол бөлігінде
көрсетіледі және ... ... ... және ... ... ... ... вексель акцептанты, сондай ақ вексель ұстаушы басты вексельдік
қарызшылар ... ... ... ... мерзімінде төлемнің жасалуына
жауапты болады.
Акцептелген ... ... ... ... ақ жай ... ... вексель тапсырысын-авалды берумен қосымша кепілденуі тиіс.
Аваль вексель бойынша бірінші ... одан ... ... ... ... ... ... банкпен) беріледі.
Аваль авалисттің арнайы жазбасымен рәсімделеді, ол вексельдің дербес
бетінде немесе вексельге қосымша ... ... ... ... кім үшін ... орны мен күні, банктің бірінші жауапты
тұлғаларының қолдары және оның мөрі ... ... ... ... тыс ... берілген кепілдемелер, тапсырыстар» шотына
кірістеледі.
Авалист және ол тапсырыс ... ... ... ... ... ... жауапкершілікте болады. Вексель авалистпен төленген жағдайда,
вексельден болатын барлық жауапкершіліктер оған ... ... ... ... арттырып, вексель айналысының дамуын
жақсартады.
Вексель қатаң нысандағы құжат боылп саналады және міндетті ... ... ... Олардың бірінің болмауы вексельдің заңды күшін жояды.
Міндетті реквизиттерге жатады:
«вексельдік белгі», вексель ... ... сөзі тек ... емес,
вексельдің мазмұнды мәтінінде де тұруы тиіс);
вексель ... ... екі рет ... ... ... ... құрау орны және күні;
төлем орны;
есебіне төлем жүргізілетін тұлға туралы ... ... ... ... туралы мәліметтер (заңды және жеке тұлғаның
реквизиттері, мекен-жайы);
төлем мерзімі. ... ... ... ... төрт ... ... ... бойынша (төлем вексельді төлемге ұсынған күні жүргізіледі).
Төлемге жазылған күннен бастап бір жылдың ішінде ұсынылуы ... ... ... бірнеше уақытта, мысалы, ұсынғаннан кейінгі бір
айдан соң;
3. ... ... ... ... өткеннен соң;
4. анықталған күнге (белгіленген күнге), айдың басында (бірінші күні),
айдың ортасында (16-ы ... ... (30-шы ... ... ... жеке ... вексель заңнамалары вексельдің қолдан-қолға жолдау құқығы
- индоссамент арқылы өтуін, ... ... ... ... ... ... индоссамент бойынша басқа тұлғаға ... ... ... ... ... ... білдіреді. Вексель ұстаушы
вексельдің сыртқы бетінде немесе қосымша ... ... ... немесе «мен (біз) үшін төлеңіз» сөзін жазып, төлемнің кімге
өтетіндігін ... ... ... есеп ... ... түрде банктің
қатысын қалайды.
Вексель заңдылығы вексель бойынша төлемдерді қабылдаумен байланысты
вексель ... ... ... ... яғни ... инкасссалауын (төлемге қабылдау) білдіреді. Банкке инкассоға
жолданатын вексельдер, аталған банктің атына ... ... ... ... алу ... немесе «инкассоға» деген сөздермен. Вексельді
инкассалай отырып, вексельді төлеушіге ... және ... ... ... ... ... ... алады. Вексельді инкассоға қабылдаған банк,
уақытында төлемді төлем орны бойынша ... және ... ... туралы төлеушіні хабардар етуі тиіс.
Төлемді алысымен банк, оны клиент шотына аударады және оған тапсырыстың
орындалғандығы туралы хабар ... ... ... ... ... ... ... (протест)жариялайды.
II БАНКТІҢ ҚАРЖЫЛЫҚ ЖАҒДАЙЫН БАҒАЛАУ ЖӘНЕ БАНК ... ... АҚ ... ... ... ... ЖҮРГІЗУ
2.1 АҚ «Нурбанк »-тің қаржылық жағдайын талдау
«Нұрбанк» АҚ – активтер көлемі бойынша орташа ... ... Ірі, ... және орта бизнеске қызмет ... ... ... зейнетақымен қамтамасыз ету, лизинг, ... ... ... ... иелік етеді. Меншіктің құрылымы –
ашық.
Банктің қаржылық жағдайының ... ... ... ... жақсы. Ресурстық база тарту көздері
бойынша әртараптанғанымен, клиенттер бойынша шоғырландырылған. ... ... ... төмен. Активтердің ... ... ... ... ... ... мөлшерде. Тәуекелге
сезімталдық деңгейі – жоғары.
Кесте 1. АҚ «Нұрбанк»-тің рейтингтік жағдайы
|Ұлттық шкала |BBB ... ... |
| ... ... ... ... ... |
| | ... ... ... |
| | ... жоғары. Халықаралық |
| | ... ... |
| | ... орташа. Қаржылық жағдай |
| | ... және ... ... | ... ... ... |
| | ... ... |
| | ... ұзақ ... |
| | ... ... |
| | ... ... ... шкала |BB- | |
| ... ... | ... ... «KZ Rating» Global Rating Group ... ... ... берген ақпараттық-қаржылық есебі.
Рейтинг меншіктің ашық құрылымына, ... ... ... ... ... ... ... төмен деңгейіне,
трансшекаралық тәуекелдердің жоқтығына негізделген.
Рейтингті бәсеңдететін факторлар болып келесілер табылады: клиенттер
бойынша міндеттемелердің ... ... ... ... ... үлкен көлемі, жоғары саяси тәуекел.
Бүгінгі күні Банк бес жыл ... ... ... мақсаттар мен
міндеттерге сәтті қол жеткізді деп ... ... ... ... Еуразиялық
Банкі банктік қызметтер рыногында оң орындар ... және ... ... ие.
Бұрын банк қарқынды өсу стратегиясына сәйкес дамыса, ... ... АҚ ... ... ... орындарды сақтап қалып және ... ... пен ... ... ... жағына қарай өзгеруде.
Банк бұрынғысынша, бизнестің барлық бағыттарында әмбебап банк ... ... беру және ШОБ ... ... беру бөлігінде
пайыздық және пайыздық емес кірістерге бөле ... ... ... ... ... ... көңіл бөлінеді.
Бөлшек кредит беру бағытында банк көшбасшылық орындарды сақтауға,
кредиттік ... ... ... беру ... ... ... ... сату көлемін ұлғайтуға бағытталған.
Карточкалық бизнесті дамытуға бағытталған өткен жылғы әзірлік
шараларының ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндік береді. ... ... ... ... мен ... ... бұдан былай кеңейту, банкоматтарда
карта ұстаушыларға ұсынылған қызметтерді кеңейту болжанады.
Осылайша, «Нурбанк» АҚ қазақстандық ... ... ... ... жетуді жоспарлап отыр, бұл клиенттерге жаңа және ... мен ... ... депозиттер, аударымдар, шотты басқару,
т.б.) ұсынуға мүмкіндік береді.
Бизнестің даму қарқындарына ... ... Infosys ... ... ... кең ... технологиялық Finacle
платформасына өтуге ерекше көңіл бөлінуде. Аталған платформа банк ұсынатын
қызметтер ... ... банк ... ... әрекет тиімділігін
арттыруға және шығындар мен шығыстарды азайтуға ... ... ... ... ... ... депозиттік өнімдер бойынша
тартымды шарттар есебінен халықтың депозиттер көлемі, желіні кеңейту ... ... ... ... көшбасшылардың бірінші үштігіне кіру болып
табылады.
Банк капиталының өсуі ... ... ... және кірісті
капиталға айналдыру есебінен қамтамасыз етіледі.
Банк қатысу аймақтарын кеңейту саясатын ... ... ... ... және ... бойы ... ... көрсету аймағы және
электрондық кассирді қолдану мүмкіндігі бар арнайы бөлімшелер ... ... аз ... ... ... ... ... түрінде бөлімшелер
желісін бұдан былай дамытуды жоспарлап отыр. Сондай-ақ барлық бөлімшелерде
күту аймағын құруға болатын, сондай-ақ ... ... ... аймағын
енгізуге болатын электрондық кезек жүйесін орнату қарастырылады.
Сату арналарын кеңейту «Қазпошта» АҚ мен ... ... ... ... қатынастарына көмектеседі.
Тарифтік саясат бөлігінде Банк әрбір ... жеке ... ... осыған орай баға құрылымының дифференциалау саясаты құрылады.
Іс жүзінде бұл ... ... ... ... ... банктік
өнімдер енгізу арқылы көрінеді.
Қазақстандық банктер арасындағы бәсекелестіктің бұрынғыдан да артуы
және күшеюі «Нурбанк» АҚ ... ... ... ... ынталандыру
жолдарын жақсартуды талап етеді. Бұл – банк ... үшін ... ... Банк ел ... және одан тыс жерде бизнесін дамытатын
стратегиялық мақсаттарға қол жеткізу үшін ... мол күш ... ... болады.
Банктің қаржылық жағдайына тоқталатын болсақ:
2011ж маусымында Moody’s Investors Service рейтингтік агенттігі алдын
ала банкке тағайындалған ... ... банк ... ... тұрақтылық рейтингі «Е+». Рейтингтер бойынша болжам «Жағымсыз».
Moody’s Investors Service банктің қазіргі таңға ... ... ... географиялық диверсификацияланып орналасқанын, ... ... ... ... келе жатқан өтімділік ... ... ... деген тәуелділіктің төмендеп келе жатқанын ерекше атап
өтеді.
Кесте-2.Moody’s Investors Service ... ... |2009ж |2010ж |2011ж ... ... |B1/NP |B1/NP |B1/NP ... |«Е+» |«Е+» |«Е+» ... ... | | ... | | | ... ... |Жағымсыз ... ... ... Moody’s Investors Service рейтингтік агенттігінің «Нұрбанк»
АҚ-ына берген ақпараттық-қаржылық есебі.
2011ж-дың желтоқсан айында Standard & Poor's рейтингтік ... ... ... мен ... мерзімді несие бойынша «В» ... ... ... ұзақ ... ... реитинг деңгейі қайта
қаралып, ол «В» ... «В+» ... ... ... ... «kzBB+»
дәрежесінен «kzBBB» дәрежесіне дейін өскен.
Standard & Poor's жағымды рейтингтік факторларды экономикалық өсудің
жақсаруы мен ... ... ... ... ... Ационерлер тарапынан капиталды ұлғайту мен активтер сапасын
жақсартудан таяуда банктің ... одан әрі ... ... & Poor's көз ... ... банк қазіргі таңға жеткілікті
өтімділік ... ие және де ... ... ... және ... ресурстардың оңтайлы қатынасы бар ... ... ... банктің халықаралық қарыздары жоқ деп те ... Бұл өз ... ... ... жылдар кезеңінде ел аумағындағы
банктердің алғашқы бестігіне кіруге ... ... ... атап ... ... & Poor's агенттігінің рейтингтері.
|Рейтингтер |2010ж |2011ж |2012ж ... ... |В/В |В+/В ... және | | | ... ... | | | ... | | | ... | | | ... ... |kzBB |kzBB+ |kzBBB ... | | | ... | | | ... ... ... ... |
Дерек көзі:Standard & Poor's ... ... ... берген
ақпараттық-қаржылық есебі.
Банктің қаржылық жағдайын талдауда келесідей құжаттарға аса көп ... ... Банк ... ... ... есептілік
• Банктің бухгалтерлік балансы
• Банктің кірістері мен ... ... ... Ақшалай қаражаттардың қозғалысы туралы есептілік.
Банк капиталы-банк тұрақтылығын ... ... ... ... ... ... ... резервтер құрылады және олар ұзақ мерзімді
активтерге жұмсалымның негізгі ... ... бос ... ... ... ... оның ... шамасын білдіреді.
Осы бос резервтер сомасы қаншалықты жоғары болса, ... ... ... бірақ пайдасы төмен болады. Керісінше, егер бос жатқан
қаражаттардың шамасы аз болса, онда ... ... ... ... ... да, ... ... банк өзінің корреспонденттік
шоттағы қалдығын үнемі ықшамдауға ұмтылады.
Банктің ... және ... ... қамтамасыз етуде
меншікті капиталдың маңызы ерекше. Капиталдың жеткіліктігін бағалаудың
нарықтық тәсілін енгізу, біздің ойымызша, банк ... ... ... ... жағымсыз құбылыстардың алдын алуға мүмкіндік
береді. Банктің ресурсындағы меншікті капиталдың өте ... ... ... ... ... ... ол ... салым иелері алдындағы жауап беру
мөлшеріне сәйкес келмейтіндігін ... АҚ -ның ... ... ... ... ол туралы
мәліметтер келесі кестеде берілген:
Кесте-4. «Нурбанк» АҚ -ның капитал құрылымы
|Банк капиталы |2010ж |2011ж |2012 ж ... ... |37 507 085 |36 735 729 |34 952 890 ... ... |24 210 204 |24 210 204 |24 210 204 ... капитал |2 025 632 |2 025 632 |2 025 632 ... ... |5 304 320 |5 304 320 |5 304 320 ... ... |5 966 929 |5 195 573 |3 412 734 ... ... ... АҚ –ның 2010,2011,2012 жылдарына арналған қаржылық
есептілігі.
«Нурбанк» АҚ -ның капиталының құрылымының үлес ... ... ... ... ... АҚ -ның капиталының құрылымының үлес салмағы
Ескерту:Автормен «Нурбанк» АҚ –ның 2010-2011,2012 ... ... ... ... ... ... ... банктің меншікті капиталы 2011ж алдыңғы
жылмен салыстырғанда 0,8 млн тг-ге кемісе, 2012ж ... ... млн ... ... көрсетеді. Қосымша капитал мен жарғылық капитал
көлемі 3жыл бойынша өзгеріссіз қалған. Меншікті капиталдың азаюы бөлінбеген
пайданың ... ... ... ... тоқталатын мәселе банктің бухгалтерлік ... ... ... ... құралы. Баланс арқылы банктің ресурстары жайында
толықтай ... ала ... ... ... ... ... ... балансы біршама ерекшеліктерге толы. Мысалға
кәсіпорныдардағы кейбір актив бөліміндегі ресурстар банк тарапынан пассив
бөлімінде орын ... Оның ... ... ... ... ... ... айта аламыз. Себебі депозиттер көп жағдайларда
клиенттер алдындағы міндеттемелері болып табылады.
Кесте-5.АҚ «Нурбанк»-тің 2010-2012 жж бухгалтерлік ... | ... ... ... | Сомасы, мың.тг |
| |2010ж |2011ж |2012ж |
| ... ... ... ... ... |
| | |Тг |% | ... |% | ... |% ... |34 025 |- |- |35 429 |1 404 |4,12 |46 490 |11 061 |31,2 |
| |000 | | |168 |168 | |344 |176 | ... |32 411 |- |- |34 874 |2 463 |7,6 |40 024 |5 149 |14,7 |
| |000 | | |973 |973 | |505 |532 | ... көзі: «Нурбанк» АҚ –ның 2010,2011,2012 ж қаржылық есептілігі.
Сурет-4. «Нурбанк» АҚ –ның Активтер құрылымы
Дерек ... ... АҚ ... 2010,2011,2012 ж қаржылық есептілігі.
Алдыңғы жылдың 34,9 млрд. ... ... ... 2012
жылдың аяғындағы жағдайға сәйкес таза кіріс 44,5 млрд теңге деңгейіне дейін
күрт өсті. Ал 2012 ... ... ... ... ... құрады.
Табысты ұлғайту мақсатымен Банктің жиынтық активтерінде ... ... ... ... ... кезеңімен салыстырғанда 21%-ға
ұлғайтылды. АҚ Нурбанк 2012 жылғы 1 шілдеде 95.4%-ды құраған есептелген
пайыздық ... ... ... ... ... ... 2011 жылғы
осындай күндегі 89.1%-бен салыстырғанда ең жақсы көрсеткіштерге ие. ... ... ... NIM таза ... ... 2012 ... ... аяғында
2011 жылғы маусыммен салыстырғанда 176.5% серпінді өсуді көрсетіп, 4.7%-ға
өсті.
Банк ... ... (CIR) ... ... үшін үздіксіз жұмыс
істеуде: 2012 жылдың бірінші жартыжылдығының аяғында бұл коэффициент ... тең (2010 ... ... ... ... ... ... банктің жалпы қаржылық жағдайы
жылдан жылға жақсы көрсеткіштерге ие ... ... ... Банк ... өте ... ... үшін ешқандай күмән туғызбайтын, сенімді
жүйелі жұмыс жасайды. 2012 жылы бұл ... 34 952 890 мың ... ... көрсеткіштің себебі акционерлеріне 3 еншілес компанияларын
сатуы. ал 2011 ... ... өсуі жай ... ... түскен
түсімдер есебінен, және пайданы капиталға айналдыру есебінен артып отыр, ол
негізгі акционерлердің Банкті елдің жетекші ... ... ... ... тұтатынын дәлелдейді. 2002 жылдан бастап, 2012 жылдың 1
каңтарына дейін банктік сектордың активтерініц ЖІО-гі үлесі ... ... ... 3,5 есе ... 2002 ... ... 2012 жылдың 1 қаңтарына дейін
несиелік қоржынның ЖІӨ-гі үлесі де 15,9 % -дан ... ... 4,2 ... ... 2002 ... 2011 жылдың 1 қаңтарына дейін банктердің
меншікті капиталының ЖІӨ-гі үлесі де ... ... ... ... ... ... байқауға болады. Меншікті капиталдың артуына ... ... ... ... жеткілікті мөлшерде норматив бойынша
капитал деңгейін ұстау қажеттігі себеп болса, ... ... ... ... және ... ... ... өздерінің бағалы қағаздарын ІРО-ға шығаруы да ықпал етті.
Банктің жалпы барлық операциялары белгілі бір табыс немесе ... ... ... ... ... көзі болса, пассивті операциялары бұл
шығын көзі. Банктің активті операцияларының сапасы олардың түрлендірілуіне,
тәуекелді активтерінің көлеміне, ... құны жоқ ... ... ... өзгеріске ұшырау белгілеріне қарай анықталады. Банктің активтік
операцияларының біршама кең таралғанын мыналар ... ... ... ... олар ... ... ... бөлігін әкеледі.
Макроэкономикалық көлемде бұл операциялардың мәні өндіру, айналымға
енгізу және тұтыну процестерін ынталандырып, олар арқылы ... ... ... ... ... әрекет етуге айналдырады;
- инвистициялық операциялар, оларды жасау процесінде, ресурстарды
құнды қағаздарға салу немесе ... ... ... бойынша
құқығын алуда, банк инвестор ретінде көрінеді;
- депозиттік операциялар, банктің активті дипозиттік операцияларын
белгілеу Орталық ... ... шот және ... ... басқада коммерциялық банктердің шоттарында төлем қаржыларының
ағымдағы және ұзақ ... ... ... ... ... ... олар формалар бойынша әртүрлі шет
елде, банктерге айтарлықтай табыс әкеледі. Қазақстандық тәжірибеде
оның шеңбері әзірге ... ... да ... ... ... ... валютамен және құнды металдармен операция
жасау, трастық, агенттік, тауарлық операциялар, тағы басқалар.
Оның ішінде ... ... ... ... актвиті операция
болғанымен, жоғары ... ... ... ... Сондықтан несие
тәуекелінің мониторингі табыстың тұрақты болуына ықпал етеді. "Нурбанк" ... ... ... бірі ... ... мен жеке ... (несиелендіру) болып табылады. Банк өз қаражаттарымен, сондай-
ақ шетелдік несие желілерін тартумен қысқа ... ... ... ұзақ ... қаржыландыруды жүзеге асырады. Банк кешендік
несиелендірудің әртүрлі ... ... ... ... ... тиімді жұмсауға ықпал ... ... ... бойынша
мөлшерлемелер рыноктық конъюнктурадағы өзгерістерге сәйкес белгіленеді және
түзетіледі, сондай-ақ ... банк пен ... ... ... қарай төмендетілуі мүмкін.
Қазақстан Республикасының Ұлттық банк Басқармасының 2002 жылы 16
қарашадағы №465 қаулысымен ... ... ... ... және ... ... және үмітсіз санаттарға жатқыза отырып, оларға
қарсы провизиялар құру туралы» ... ... ... Ұлттық банкке ай
сайын айлық баланспен бірге ... ... ... ... ... мен ... ... жіктелуі жәнс олар
бойынша провизиялар құру туралы мәліметтер береді.
Мұндағы активтерге заңды және жеке тұлғаларға ... ... ... ... ... ... жатады.
Аталған ережеге сәйкес активтер стандартты және жіктелінген ... ... ... ... ... болып
есептеледі.Жіктелінген активтер күмәнді және үмітсіз ... ... ... ... банк ... депозитттер, бағалы қағаздар,
дебиторлық қарыздары жатады. Осы топтамаларды пайдалана отырып ... ... ... ... ... ... «» АҚ-ның активті операциялары
|Актив ... ... |
| |2010ж |2011ж |2012 ж ... ... |7 843 582 |13 820 441 |8 386 851 ... ... ... |37 528 015 |50 354 612 |17 855 777 ... ... ... 668 |403 898 |41 359 ... ... ... |830 |390 | ... РЕПО операциялары | |21 392 315 | ... ... ... | | | ... ... ... |38 615 872 |27 408 858 |16 433 767 ... мен депозиттер | | | ... ... ... 271 ... 935 ... 586 |
|Сатылымға арналған активтер |20 656 769 |36 340 492 |33 662 372 ... ... ... | | |40 286 307 ... | | | ... ... |2 014 892 | |3 245 353 ... ... ... алдын |523 578 |543 492 |535 889 ... ... | | | ... ... салықтық |566 789 |4 296 247 |3 487 412 ... | | | ... ... |9 876 896 |10 924 818 |11 548 942 ... |585 512 |747 194 |719 883 ... да ... |7 112 831 | 6 050 925 |6 642 351 ... |249002 505 ... 617 ... 849 ... көзі: «Нурбанк» АҚ –ның 2010,2011,2012 ж қаржылық есептілігі.
Осы ... ... ... келе ... ... ... 2012ж ... салыстырғанда баланс 106549344 мың теңгеге, яғни 42,7 пайызға артып
отыр. Бұл ... ... банк ... ішінде бірнеше активті
операциялардың көлемінің артуымен байланысты. Оның ... ... ... ... ... ... ... капиталға инвестиция,
негізгі құралдардың, материалдық емес активтердің, дебиторлық ... ... ... ... ... Осы аталған активті операциялардың
ішінде банктің клиенттерге ... ... ... 2010 ... 72,1 ... ... ... 212 705 586 мың теңге құрап отыр.
Сурет-5.«Нурбанкі»АҚ-ның 2009-2011 жж активті операцияларының ... ... ... АҚ –ның 2010,2011,2012 ж қаржылық есептілігі.
Сонымен қатар банктің өтімділігі де артып отыр. Осы ... ... ... ... ... яғни ... ҚРҰБ-гі және
басқа банктердегі корреспонденттік счеттардағы қаражаттарының жиынтық үлес
салмағы жеткілікті деңгейде екендігін ... ... Ал ... жұмыс істейтін активтердің үлесі де жеткілікті деңгейде. Мұнда
банктің басқа тұлғаларға берген барлық қарыз ... ... ... ... яғни ... ... 59,8% құрап отыр.
Банк активтерінің ішіндегі өтімділігі жоғары активтерге ... олар ... ... ие, ақша ... мен Ұлттық
Банк шотындағы қаражаттар 2011-2012 жылдар ... ... ... ақша ... 39,3 ... 5433590 ... ... Негізгі
себебі нарықтағы ақша базасы мен ақша массасының артуы. Қымбат металдар
қорының да ... ... ... ... ... өсуі, сонымен қатар банктердегі құйма қымбат алтын металдардың
орталық банкте сақталуы. Құйма бағалы металдардың көлемі 2011 жылы ... тг ... бұл 2012ж 41,3 млн ... Сонымен қатар «кері Репо»
операциясының 2011 жылы жүзеге асырылса, кейінгі ... ... ... өтімді активтер
|№ |Жоғары өтімді активтер |2010 жыл, |2011 жыл, |2012 жыл |
| | |мың тг. |мың тг. |мың тг. |
|1 ... ... |7 843 582 |13 820 441 |8 386 851 |
|2 |ҰБ ... ... |37 528 015 |50 354 612 |17 855 777 |
|3 ... ... |53 668 |403 898 |41 359 |
| ... | | | |
|4 ... ... |20 656 769 |36 340 492 |33 662 372 |
| ... | | | |
|5 ... ... "керi | |21 392 315 | |
| ... операциялар | | | ... ... ... АҚ ... ... ж ... есептілігі.
Осы жоғары өтімді активтердің улесі келесі суреттен көре аласыздар.
Сурет-6. ... ... ... көзі: «Нурбанк» АҚ –ның 2010,2011,2012 ж қаржылық есептілігі.
Көріп отырғанымыздай, банк ... 2012 жылы 2011 ... ... 1,1 есе ... ... актив бөлігінің ең көп пайда
әкелетін бөлігі тұтынушыларға берілген займдар,яғни 2011 жылғы ... 2012 ... ... 42,7 ... өскендігін көріп отырмыз.
Банк ірі корпоративтік клиенттер, шағын және орта кәсіпорындар, ... жеке ... үшін ұзақ ... әрі ... ... болуға
талпынады. Банк ел әл-ауқаттылығын арттыру үшін бар ... ... ... ... ... ... ... сәтті инвестициялар
салуда. Клиенттердің сенімі – банктің басты құндылығы. ... ... банк ... ... ... ... қатысушысы. Банк негізгі
мақсаты клиенттік базаны кеңейту, банкті филиал желісі ... ... ... ... ... болып табылатын стратегияны жүзеге
асыруда.
2.2 АҚ «Нурбанк»-тің инвестициялық операцияларына талдау
Активті операциялардың келесі маңызды ... ... ... ... ... ... салу ... жүзеге асыратын және белгілі
шаруашылық іс әрекеттерінің құқықтарын алу арқылы инвестор ... ... ... ... ... ... ... қағаздарға
келесілер жатуы мүмкін: жай немесе артықшылығы бар акциялар, облигациялар,
мемлекеттік қарыздық ... ... және т.б. ... ... ... асыратын активті операциялары өз түсінігіне келесілерді
қосады:дисконтты және қайта есепке алу ... ... ... ... ... ... төлем тапсырмасын беру т.с.с.
Биржалық ... ... ... бір ... ... ... ... жасалатын операциялар жатады. Банктер бағалы қағаздарға
инвестиция жасағанда басты мақсаты ретінде пайда табуды көздейді.
Коммерциялық банктер ... ... ... ... ... ... ретінде қатысушысы болып табылады.
Сурет-7. Банктердің бағалы қағаздар нарығында жүргізетін операциял
Дерек көзі: ... АҚ ... ... ... ... өз ... облигацияларын, вексельдерді,
депозиттік сертификаттарын және басқа да бағалы қағаздарды ... ... ... ... өз қаражаттарына бағалы ... алу ... ... және ... ... үшін ... ретінде де
қатысады.
Банктің инвестициялық қызметтеріне келесідей факторлар әсер ... ... ... несиелік-қаржылық жүйенің құрылымы, бағалы
қағаздар нарығының даму деңгейі, бағалы ... ... мен ... ... ... дамуы, қор нарығы қатысушыларының
кәсібилігі, акциялар бойынша дивиденттерге, облигациялар мен ... ... ... ... ... ... құрамы.
Бағалы қағаздардың табыстылығы олардың өтелу мерзіміне тәуелді.
Бағалы қағаздың өтелу ... ... ... ... оның ... ... ... болады. Ал өтелу мерзімі ұзақ болған сайын оның ... ... ... Сол үшін ... ұзақ ... ... ... қысқа мерзімді бағалы қағаздарға салымдарды көп жасайды.
Бағалы қағаздарға инвестициялар жасай ... ... тек ... пен қауіпсіздікті ғана емес, өздерінің төлемқабілеттілігі мен
өтімділігін қажетті деңгейде сақтап тұруды ... ... ... ... ... ... қажет кезде корреспонденттік шоттары
бойынша төлемдерді жеңіл әрі оңай жүзеге асыруға мүмкінді береді.
Коммерциялық банктер ... ... ... ... тұру үшін,
табысты ұлғайту үшін, ... ... ... алдында
міндеттемелерді қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... ... ... қағаздардың үлесі өте көп. Қысқа мерзімді
мемлекттік бағалы қағаздарға салымдар аз ... алып ... ... ... ... баға ... аз ғана әсер ... актив болып
есептеледі. Ұзақ мерзімді бағалы қағаздардың табысы үлкен ... ... ... айналыс мерзімі аяқталғанға дейін ұстайды. Сонымен қатар
банктер басқа да шаруашылық жүргізуші субьектілердің де ... ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздар
эмиссиясын жүзеге асырады. Акция мен ... ... ... ... және заемдық капиталы құрылады. Банктер акцияларының көп
таралған түрі-жай акциялар. Артықшылығы бар акциялар сирек шығарылады. ... ... ... ... бар ... барлық акциялардың 25%-
нан аспау қажет деген шек ... ... ... банктік
облигациялардың қаржылық нарықта ролі зор ... ... ... ... ... ... сұраныс төмен. Банктер өз акциялары мен
облигацияларын шығаруды ҚР ҰБ №8 «ҚР ... ... ... ... шығару және оларды тіркеу туралы ережеге»
сәйкес ... ... ... ... ережеге сәйкес, акционерлік банктің бағалы қағаздар
эмиссиялауы келесідей 3 жағдайда ғана жүзеге асырылуы мүмкін:
• өзінің ... ... ... ... ... ... ... құрылған жарғылық
капиталды ұлғайту кезінде;
• облигациялар немесе басқа да қаржылық міндеттемелерді ... ... ... тарту кезінде;
Іске асырылып жатқан нормативті құжаттарда акционерлік банктің құрылу
және оның пайлық құқықтық ... ... ... ... шығарылымның барлық акциялары банк құрылтайшыларының арасында ғана
бөлінеді. Бұл жерде маңызды аспект- акциялардың бірінші шығарылымы тек қана
жай атаулы ... ... ... ... ... ... акциялардың қайта
шығарылуы, тек қана акционерлердің алдында ... ... ... ... ... ... ... ғана рұқсат етіледі. Екінші кезекті
шығарылым жай акциялармен ... ... бар ... да ... типті артықшылығы бар акциялар олардың иелеріне бірдей құқықтар
көлемі мен номиналды ... ... ... бар акциялардың иегерлері
жалпы акционерлердің жиналысына қатысуға және де ол жақта ... ... беру ... ие. ... ... акциялардың
орналастырылуы акционерлер арасында үлестіру арқылы, ... ... де ашық ... ... ... арқылы жүргізілуі мүмкін.
Акцияларға жабық жазылу келесідей екі шарт орныдалса ғана мүмкін:
... ала ... ... саны 500 ... ... жалпы эмиссиялау көлемі 50 000 АЕК-тен аспаса;
Қосымша акциялар шығарылуын тіркеу эмиссия проспектісін тіркеумен
қатар жүргізілуі тиіс. ... ... ... ... ... қағаздарды шығару туралы шешім жалпы акционерлер жиналысының
келісімімен немесе ... ... ... ... ғана
қабылданады. Бағалы қағаздарды шығару құқығына ие болу ... банк ... ... болу керек: соңғы аяқталған 3 жыл ішінде шығынсыз болу;
бюджеттік ... ... және ... ... ... ... ... тарапынан ешқандай санкцияларға ұшырамау; Жоғарыда
аталған талаптар ... ... ... ... ... қажет. Сонымен қоса проспектіде банктің қаржылық жағдайы туралы,
келесі акциялар шығарылымы туралы, олардың айналыс ... ... ... ... ... тиіс. Эмиссия проспектісі банк басқармасымен
дайындалып, Басқарма Төрағасы және Бас Бухгалтердің қолымен бекітіледі. ... ... ... ... ... ... оның құрылтайшыларымен
келістіріліп, банктің құрылымы бойынша тағайындалған арнайы өкілдерімен
расталады.
2.Бағалы қағаздарды тіркеу. ... ... ... тіркеу
үшін эмитент банк жергілікті несиелік органдарды бақылау органдарына немесе
қаржылық нарықтағы институттардың қызметін қадағалау ... ... ... ... ... үшін өтініш;
- бағалы қағаздар шығарылымы туралы шешім қабылданған, акционерлер
жиналысының протоколы.
- эмиссия проспктісі;
- ҚР ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздар бойынша операцияларды жүзеге асыру барысында
туындайтын салықтық міндеттемелердің ... ... ... ... ... ... тіркейтін органмен барлық заңнамалық актілерге
сәйестігі ... ... ... және ... ... ... тұлғамен қол қойылып, тіркеу органы мөрі арқылы куәландырылып,
эмитент-банкке беріледі. Тіркелген құжаттармен қоса ... ҚР ... ... қағаздар сатылымдарынан түсетін есеп ... ... ... счеттің ашылғаны ... ... ... ... азаматтық-құқықтық келісімдер
жасай отырып, ... ... ... ... ... ... орналастыру бағалы қағаздарды тіркегеннен кейін және эмиссиялау
проспектісі жарияланғаннан соң басталады. Ол әр ... ... ... ... ... іске ... ... сатылуы арқылы, яғни банк
сатып алушы тұлғамен сату-сатып алу келісім шартын ... ... банк ... ... қызметін пайдалануы мүмкін.
- акциялар төлемдеріне акционерлерден банк капиталына материадық
құндылықтар, шетелдік валюталар, ... емес ... де ... Бұл ... ... ... төлеміне тек қана банк
қызметінде ... ... ... ... ... Олардың
үлесі банк құрылған кезде жарғылық капиталдың 20% -нан ... ... ол 10%-ға ... ... ... ... улестік салымдардан ... ... ... ... ... алдын ала шығарылған бағалы қағаздарына ауыстыру, және
консалидация мен акцияларды ... ... ... ... ... ... ... олардың бір шығарылым
ішіндегі бағасы бір сатушының қолынан ... ... ... ... қалу ... Ал облигацияларды орналастыру екі
жолмен жүргізіледі:
- Сатып алушымен келсім шарт негізінде сатылымда;
- Банктің алдын шығарылған бағалы қағаздарына ... ... ... ... ... қағаздарды орналастыру
аяқталғаннан ... ... ... ... ... жасап,
шығарылым нәтижелері бойынша есеп ... Ол ... ... ... ... ... өткізіледі.
Эмиссияланған бағалы қағаздар шығарылымы тураыл есеп ... ... ... ... ... ... ... және аяқталған уақыты.
- орналастырылған бағалы қағаздар саны.
- орналастырылған ... ... ... ... ... ... қағаздар үшін кірістің жалпы көлемі.
Тіркеуші орган эмиссияланған бағады қағаздар туралы есепте қателіктер
болмаған жағдайда екі аптаның ... ... ... ... ... ... нәтиже, бастапқы шығарылым жарияланған баспа құралында
жариялануы қажет.
Алғашқы нарықта банк-эмитент акцияларды өз қаражаттары арқылы ... жоқ, ал ... ... ... ... қатаң жағдайлар дыа ғана
өз акциялары ретінде қатысуы ... ... ... ... ... ... ... тұру үшін екінші ... ... ... ... құны ... ... ... Ка- нарықтың курсы
Кр- нарық бағасы
Нн-номиналды бағасы.
Мысалға: 15 000 теңге бағасымен сатылатын, номиналдық құны 10 000тг акция
курсын анықтау керек. ... ... ... ... ... деген сұраныс пен ұсыныстың нәтижесінде анықталады.
Барлығымызға ... ... ... ... ... ... жағдайын, өтімділігі мен ... ... ... банк жағадайының нашарлауының сигналы болып табылады. Ол ... ... ... ... ... ... ... салымдардың қайтарылуымен сипатталуы мүмкін. Сол себепті ... ... ... ... ... ... екінші
реттік нарықта белсені сатып алу жолымен акциялардың құнын ... ... ... банктер қысқа мерзімді қарыздық міндеттемелер ретінде
векселдер шығарылымын игеруде. Айта кететін ... ... ... ... олардың эмиссиялық проспектісі болмағанықтан оларды
векселдер шығарылымы ретінде ... ... ... Банктер векселдер
шығарылымын активті операциялар үшін ақша қаражаттарын тарту мақсатында
қолданылады. Олар несиелік-депозиттік ... ... аз ... ... Шығындардың төмендігі депозииттік сертификат қызметін атқара отырып,
оларды Қазақстан Банкінде тіркеудің ... ... ... ... ... ... жайында олар тек кана ҰБ-ке хабарлауы
қажет. Банктер векселдерді сериямен де, бір ... ... ... де
шығарады. Бірлік векселдің ұтымдылығы ол бойынша шығарылым ... ... ... ... ... ... ... аласын. Ал сериялық
шығарылымдар арқылы көп инвесторларды ... ... ... ... бұл ... аса көп мән ... ... векселдерді дисконтпен шығаратын болды. Бұл жерде
сатып алушы табысы векселдің номинады ... мен ... ... айырма ретінде анықталған. Оның формуласын келесі ... ... ... ... ... деінгі уақыт
К-вексель суммасы
П-есептік қойылым
Бірақ уақыт өте келе банктерге де, клиенттерге де ең ... ... ... ... Оны ... ... ... П-пайыз суммасы
Н-вексель номиналы
Т-күнмен көрсетілген вексель мерзімі
Пс-вексель мәтінінде көрсетілген пайыздық қойылым.
Бағалы қағаздар нарығында банктердің келесідей инвестициялау түрлері
ажыратылады:
- тікелей ... ... ... ... ... белгілі бір уақыт
мерзімінен кейін ... табу ... ... ... ... деңгейінде инвестициялаудың бұндай түрі банктер үшін тәуекелі
жоғары. Ал портфелді ... ... ... ... ... алу ... қарастырылады.
Инвестициялық қызуғушылық дегенде банк бағалы қағаздар бойынша
белгілі бір кезең ... ... табу ... ... Бағалы
қағаздар портфелі дегеніміз бұл пайдалылық пен ... ... ... ие болған бағалы қағаздар жиынтығы. Портфелдің мәнісі-
бағалы қағаздар жиынтығын пайдаланы ... олар ... ... ... ... ... қарастыру.
Банктердің инвестициялық саясатының ерекшеліктері- ... ... ... Банктің табысы болып инвестициялаған
салымдардан алған табыс пен ... ... ... ... ... Тағы бір ... ерекшеліктердің бірі салымдардан
келетін табыстар мен банк міндеттемелері боынша ... ... ... ... Мысалға, банк бір айға ақша қаражаттарын тартып, оларды
инвестицияласа, онда бір айдан кейін банк ... ... ... ... ... ... ... шығыстарды жабуға жұмсауы қажет, ал
қалған айырма банк табысы ретінде есептеледі.
Сол себепті банктер инвестициялық портфельді құрғанда ... ... ... ... ... бойынша және бағалы қағаздар түрлері бойынша
диверсификациялау.
• барынша мол ... ... ... ... ... ... төмендету;
• ақша ағындарын уақыт бойынша синхрондау;
• салық салу ... ... ... ... ... ... Себебі бағалы қағаздың әр түрі, саласы ... ... ... Бұл ... ... ... қағидаларға
сәйкес құралады:
• өтімділік- номинал бағасынан төмен емес бағада бағалы қағазды сату
мүмкіндігі.
• табыстылық- портфелдің әр уақыт сәттерінде нарықтық ... ... ... ... ... ... табыс алып келу уақытына байланысты
жіктеу.
• қайтарымдылық- бағалы ... ... ... ... ... ... ғана ... мүмкін.
• әр бағалы қағаздың портфель құрамында белгіленген үлесте сақталуы.
Жоғарыда аталған принциптерді сақтай ... банк ... ... туындайды- ең аза тәуекел деңгейінде, барынша жоғары табыс ... ... ала ... қалу ... екі ... ... болады:
- нарықтық тәуекел. -табыс деңгейінің өзгерісі елдегі экономикалық,
саяси жағдайға тәуелді болған жағдайда.
- спецификалық тәуекел – тек қана ... ... ... ... ... ... ... болған сайын, олар бойынша табыстылық
та жоғары және керісінше деген қасиетке ие. ... мол ... табу ... құрамына мемлекеттік облигацияларды, акцияларды, ... ... ... ... ... (фьючерстер,
опциондар) қосуға болады. ... ... ... ... ... ... ... банк портфеліндегі үлесі
|Бағалы қағаз түрлері ... ... ... % ... опциондар |5 ... |10 ... |10 ... депозитті сертификаттары |25 ... ... |50 ... ... ... АҚ ... 2010,2011,2012 ж қаржылық есептілігі
Сурет-8. Бағалы қағаздардың банк портфеліндегі үлесі
Дерек көзі: «Нурбанк» АҚ –ның 2010,2011,2012 ж ... ... ... ... ... ... барынша көп табыс алу
бір мағыналы шешімі жоқ ең үлкен мәселе. Бұл мәселені шешу үшін банктер өз
портфел ... ... ... ... ... және ... болған жағдайда
оларға улкен өзгертулер енгізеді. Ол үшін банк ... және ... ... экономикалық коньюктураны, бағалы қағаздар нарығын белсенді түрде
талдап отырады.
Салықтық базаны төмендету кезінде банк уақытша бос ... ... ... ... құралдарға орналастырады. Олардың ішінде салықтық
жеңілдіктерге ие құралдар да бар, оның ... ... ... мемлекттік
облигацияларды атай аламыз. Яғни банк ... ... ... ... ... ... ... отырып, салықтық базаны
төмендетеді.
Бағалы қағаздарға инвестициялау нәтижелерін анықтау үшін, банктер
инвестицияның ... ... ... ... салыстырады, мысалға
несиелермен. Ол үшін табыстылық ұғымы қолданылады. Ол ... ... S- ... ... бастапқы сомасы
Т-бір жыл ішіндегі күндер саны.
t-инвестициялау периоды (күнмен)
i-табыстылық (пайызбен)
Басқа қаржылық құралдармен салыстыру мүмкіндігі үшін таза ... z- ... ... ... қаржылардың тартылған күнінен бастап, қайтарылу уақытыа дейінгі
күндер саны.
ir- таза табыстылық.
Таза ... ... ... ... ... банк ... көлемінде мемлекеттік
облигацияларға 30 күндік өтелу ... 30% ... ... ... ... инвестиция салсын, сонымен қатар банк ... ... ... ... ... жағдайда табыс 2465тенге, екінші жағдайда ... ... ... сәйкесінше 2095 және 1640 тенге. Екінші жағдайда
табыс ... ... ... жағдайда салықты есептей отырып, табыс
жоғары екенін көруге болады. Бірінші ... таза ... ... ... 20%. Нәтижелерден көрінетіндей, мемлекттік облигацияларға
салымдар несиелерге қарағанда табыстырақ. Ал бұл ... ... ... ... ... портфель түрі арасындағы байланыс
|Тип |Инвестицияла|Тәуекел |Бағалы қағаз түрлері |Портфель түрі ...... ... | | ... |төмен |Мемлкеттік бағалы |Жоғары ... ... | ... мен ... ... бірақ|
| | | ... ... ... | | ... | ... ... |орташа |Мемлекеттік бағалы |диверсификация|
|агрессивті |ұзақ | ... аз ... |
| ... | ... ... ұзақ | |
| ... ... |ірі және ... | |
| ... ... | |компаниялардың бағалы | |
| | | ... | ... ... ... ... |
| |ойын, | ... кіші ... |
| ... | ... ... ... |
| |тез өсу | ... бағалы |жоғары |
| ... | ... | ... |Нақты |Төмен |еркін таңдалған ... ... ... | ... | |
| |жоқ | | | ... ... ... қызметі көптеген неитралды шешімдерді
қабылдаумен байланысты. Ол үшін қаржылық математика деп ... ... ... ... ... саяси экономикалық коньюктура
негізінде ... ... ... шешімнің белгілі ... жоқ, ол ... ... ... ... ... ... қажет етеді. Экономикалық жағадайдың өзгерісіне уақытылы ... ... ең ... ... банктер биржаның биржадан тыс
келісімдер жасайтын қатысушыларына айналу.
Банктің тағы да бір ... ... ... ... ... ... ... есепке алу- бұл кезде вексельді ұстаушы, ... ... ... ... ... бұрын пайыздарды алу
векселдер сомасын шегеруді ескере отырып, векселдің өтеу мерзімі ... Бұл ... ... пайыз немесе дисконт деп аталады.
Векселдермен кепілдендірілген талап ... ... ... ... ... ссуда беру. Банктер кәсіпорындарға, ... және ... ... ... ... ... ... шоттар ашу
мүмкін. Ссудалар кепілге ... ... өтеу ... келгенге
дейін арнайы мерзімсіз рәсімделеді. Ссудалар векселдердің толық ... ... ... 60-90% көлемінде ғана беріледі. Бұл клиенттің
несиеқабілеттілігі мен ол ұсынған векселдердің ... ... ... ... ... жиі ... ұстаушылардың тапсырмасы
бойынша вексель төлемдерін жүзеге асырады. Бұл кезде банктер өз мойнына
вексел бойынша ... ... ... Бұл ... ұшін ... ... сомада комиссиондық сыйақы алады.
Банктер векселдермен операциялар жасағаннан актив бөлігіне олардан
тусетін табыс көлемі ... ... ... ... ... АҚ қазіргі таңда инвестициялық операцияларға өзінің ... ... ... ... ішінде маңызды көңіл
бөледі. ... ... ... операциялар арасында банктің
табыс көзін құрайтын ... ... ... екінші орында.
Кесте-10.Инвестициялық операциялар ... ақша ... ... ... |2010ж |2011ж |2012ж ... ұйымдарды сатып | | |293 254 ... | | | ... ... сату | |3 875 140 | ... ... |77 682 663 |50 691 897 ... 833 |
|қаржылық активтерді алу | | | ... ... |66 432 482 |36 022 079 ... 448 ... активтерді сату | | | ... өтеу | | | ... ... алу |106 538 |459 692 | ... ... сату |69 917 |109 462 |316 015 ... уақытына дейін |664 541 |4 083 341 |75 741 057 ... ... | | ... | | | ... ... ... | | |35 000 000 ... ... | | ... | | | ... құралдар мен |760 253 |2 645 975 |1 984 404 ... алу | | | ... ... мен |19 970 |38 089 |101 730 ... сату. | | | ... ... таза |12 691 626 |17 836 135 |38 126 355 ... | | | ... ... ... АҚ ... ... ж қаржылық есептілігі
Сурет-9.Инвестициялық операциялар бойынша ақша қаражаттарының қоз ғалысы
(%)
Дерек көзі: «Нурбанк» АҚ ... ... ж ... ... ... көріп отырғанымыздай, ақша қаражаттарының таза қозғалысы
жылдан жылға өсуде, 2010ж 12,7 млрд. тенге ... ол 2011ж 17,3 ... ... 38,1 млрд ... ... ... Яғни 2010ж-дан бері ақша қаражаттар
қозғалысы 2 есеге артқан. Бұндай өсім операциялар ішіндегі ... ... ... өсу ... ... ... Атап ... болсақ, сатылымға
арналған қаржылық ативтерді ... өтеу ... ... ... 4есеге, негізгі құралдар мен МЕА-ді алу-161%-ға артқан.
Нурбанктің бағалы қағазадар нарығында жүргізетін операцияларына тоқталатын
болсақ, Нурбанк 1997 ... ... қор ... қатысушысы болып табылады.
ХҚЕС-на сәйкес банктің сатып ... ... ... ... сатылымға арналаған бағалы қағаздар- қысқа ... ... табу ... банк ... ... ... Сатылымға арналаған деп бағалы қағаздарды
жіктеу- банктің бағалы қағаздар портфель құрамындағы әр
жекелеген түрлері бойынша ... ала ... ... ... ... ... ұсталатын бағалы қағаздар- банк нақты өтелу
мерзімі келгенге дейін өз портфель құрамында ұстай алатын,
нақты ... ... мен ... ... ... ... жиынтығы.
3. Банктің меншігіндегі сатуға дайын бағалы қағаздар-төмендегі
критерилерге сай келмеитін бағалы ... ... ... ... ... Өтелуге дейін ұсталатын бағалы қағаздар
Бастапқы тану барысында барлық бағалы қағаздар түрлері оларды ... ... ... ... әділ ... ... бағалы
қағаздардың әділ құнын бағалау үшін, Қазақстанның Қор Нарығымен әр ... ... ... ... акциялар мен облигациялар бойынша
нарықтық бағалаудың қорытындылары пайдаланылады. Ал эмитенттері шетелдік
компаниялар ... ... және олар ... ... алу операциялары
әлемдік қор нарықтарында жүргізілетін бағалы қағаздардың әділ құны- Алматы
қаласы ... ... ... 9:00-ғы жағдай бойынша олармен жүргізілген соңғы
операциялар нәтижесі болып келеді. Сонымен қатар олардың әділ ... ... да ... ... ... ... сатылымға арналған қаржылық
активтері.(мың.тг)
|Бағалы қағаз түрлері. |2010ж |2011ж |2012 ж ... ... ... ҚМ-нің қазынашылық |84 939 |25 164 772 |9 088 297 ... | | | ... ... ... |60 969 |4 419 246 |4 375 698 ... | | | ... ҰБ ... |16 310 |3 154 008 |13 981 425 ... ... |1 143 788 |1 147 360 |1 275 745 ... | | | ... банк ... |3 042 512 |128 386 |43 549 ... ... |10 000 |10 000 |10 000 ... ... бойынша кепілде тұрғандар ... ҰБ ... |3 116 244 |2 316 720 |1 258 170 ... ҚМ қазынашылық векселдері |7 704 198 | | ... ... ... |3 045 042 | | ... | | | ... ... |2 432 767 | | ... | | | ... |20 656 769 |36 340 492 |33 662 372 ... ... ... АҚ ... 2010,2011,2012 ж қаржылық есептілігі
Банк өзінің инвестициялық саясатына сәйкес, ... ... ... ... ... ... облигациялар үлесі
жоғары. Соңғы жылдардағы Банк ҚР ҰБ ... ... ... ... ... байқалып отыр. Ал корпаративті ... ... ҚР ҰБ ... 2012 ж ... ... ... 4,4
есе өсіп, 13,9 млрд. тг соманы ... ... Ал ... ... облигациялары 43,5 млн. тенгеге өсіп 4,37млрд тенгені құрады. Ал
ҚР ҚМ-нің қазынашылық векселдерінің ... ... ... ... ... ... түсіндіріледі.
Кесте-12.Еуразиялық банктің инвестициялық бағалы қағаздардан түсетін
табыстар көлемі.(мың.тг)
|Кіріс баптары |2010ж |2011ж |2012ж ... | | | ... ... ... |1 312 184 ... ... | | | ... кірістер | | | ... ... | | | ... ... |11 458 |18 726 |7 693 ... ... | | | ... | | | ... ... | | ... ... ... |171 626 ... кірістер | | | ... |2 749 844 |3 080 195 |1 491 503 ... ... «Нурбанк» АҚ –ның 2010,2011,2012 ж қаржылық есептілігі
Сурет-10. ... ... ... ... ... түсетін
табыстар көлемі. (%)
Дерек көзі: «Нурбанк» АҚ –ның 2010,2011,2012 ж қаржылық есептілігі
Банк тарапынан жүргізілетін бағалы ... ... ... ... ... 2012ж 2011ж мен ... 1,58 млрд. тенгеге 2
есеге жуық төмендеген. Бұндай өзгеріске әсер ... ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Қорытындылай келе, «Нурбанк» ел аумағында да, ... ... да ... ... ... ... қатысушысы. Банктің
инвестициялық қызметі активті операциялары арасында ... ... ... банк ... бір ... Банктің даму стратегиясында айтылып
өткендей қысқа мерзімді салымдар банктің өтімділігін қаматамасыз етуде аз
да болса өз ... ... АҚ ... -тің ... ... ... ... бұл құндылықтарды қабылдау, қайта сану, майдалау,
айырбастау, ... ... орау және ... байланысты операцияны
білдіреді.
Касса жұмысын ұйымдастыру, яғни ... ... ... қызмет көрсету және қолма-қол ақшаны өңдеу үшін банктерде мынадай
бөлімшелер болуға тиіс:
• кіріс-шығыс кассалары;
• қайта санау кассасы;
• кешкі ... ... ... касса;
Банк кассасына клиенттерден қолма-қол ақшаларды қабылдау мен оларды
ағымдық және корреспонденттік шотттар бойынша ... алу ... ... ... ... ... қолма-қол ақшаны салатындығының хабарламасы;
2) кіріс кассалық ордері бойынша;
Басқа да ... ... ... тыс ... ... Каасаға қолма-қол ақшаны өткізу үшін клиент кіріс кассалық
құжатты толтырады және оған қосымша бетте кассаға ... ... ... ... жасап, онда олардың номиналдарын, ... ... мен ... ... ... санмен және жазбаша түрде
көрсетеді.
Операционық жұмыскер кіріс кассалық құжаттың дұрыс толтырылғандығын
тексереді де құжаттарды ... ... Ол бұл ... соманы кассалық журналға жазады.
Бақылаушы-бухгалтер, кассалық журналды алғаннан соң, ... ... ... қол ... ... салыстырып, қолма-қол
ақшаны салу туралы хабарламадағы санмен және ... ... ... ... ... ... ... да ол кіріс кассалық құжатты
кассирге тапсырады. Бақылаушы-бухгалтер болмай ... ... ... ... оның ... ... жүктеледі. Кассир кіріс кассалық
құжаттарды тексеріп болғаннан соң клиентті шақырып, одан банкноталар мен
монеталарды санап ... ... ... барысында кассирдің үстелінде
тек қана қолма-қол ақшаны тапсырушының ақшалары ... ... ... ... ... ... кассир қабылдаған соманы,
кіріс кассалық құжатындағы сомамен ... сома ... ... ... ... ... ... қолын қойып, түбіртекке «Кіріс кассасы» деген
мөр басып, оны ақшаны тапсырушыға береді.
Егер қолма-қол ... ... ... ... мен ... кассалық
құжатындағы сомасы арасында сәйкессіздік анықталса, сондай-ақ күмәнді ақша
белгілерінің барлығы айқындалса, онда кассир бастапқы ... ... ... оның ... ... ... соманы көрсетіп жазады да өзінің
қолымен оны ... ... ... ... Ал, ... ... ... жұмыскерге қайтарылып, онда нақты өткізілген қолма-
қол ақша сомасына ... ... ... бухгалтерге қайтарылады, ол
кассалық журналдағы көрсетілген соманы сызып тастап, қайтадан жаңа ... ақша ... ... ... ... және ... ақша белгілірін сарптамаға қабылдау туралы екі данада акті
жасайды. Актіде: ... ... ... анықтаған кассирдің аты-жөні,
клиенттің аты-жөні, банкноталардың номиналдары, сериялары мен ... ақша ... ... ... ... көрсетіледі
және бұл актіге кассир, ... ... және бас ... ... банктің мөрі басылады. Актінің бірінші ... ... ... ... ... ... күмәнді ақша белгілері Ұлттық банктің
тиісті бөлімшелеріне сараптамаға жіберіліп, ... ... ... ... ... ақша ... айырбасталып беріледі.
Банк клиентінің ағымдық және корреспонденттік шотынан өолма-қол ақшаны
беру ... ... ... ... ... ақшалай чекпен;
2) шығыс кассалық ордермен;
Басқа құндылықтарды беруде баланстан тыс ордерлер рәсімделеді. Банк
клиенті қолма-қол ақша ... ... ... ... ... ... ол ... сәйкесінше тексерулер жүргізіп, оларды
бақылаушы-бухгалтерге береді, сөйтіп шығыс ... ... ... ақша ... ... жөніндегі кассалық журналда есепке алынып,
қолма-қол ақшаны алушы клиентке ақшалай чектің бақылау ... ... ... ... ... данасы кассаға көрсету үшін беріледі.
Шығыс құжатын алған бақылаушы-бухгалтер(кассир) мынадай жұмыстарды
жүргізуге міндетті:
1) қолма-қол ... ... ... бар ... ... ... барлығын тексеріп, оны қол қою үлгісімен салыстыруға.
2) Құжатта көрсетілген соманы саны мен жазба түрдегісін салыстыруға;
3) Клиенттің лауазымды тұлғаларының ... ... ... болуын
тексеру және оларды үлгіде қойылған қолдарымен өзара салыстыруға.
Осыдан кейін кассир қолма-қол ақшаны алушыны кассаға ... ... ... тағы да ... ... алатындығын нақтылап алып, содан соң
ақшасын береді.
Қайта сесептеу ... ... ... ... түсімдерін
қайта санаумен айналысады. Қайта есептеу кассасының ... ... ... ... кассаның кассирінен және бақылаушы кассирден
инкассатарлық сөмкені қабылдап, ақшаны оған ... ... ... ... ... ... алады.
Инкассаторлардан қолма-қол ақшасы бар сөмкелерді кассирлер қабылдау
барысында мыналарды тексереді:
1) келіп ... ... ... ... ... ... ... пломбының үлгісімен
сәйкестігін;
3) инкассаторлар ... ... ... ... ... ... ... соманың құжатта көрсетілген сомамен сәйкестігін.
Инкассаторлық сөмкені қабылдап алған соң бақылаушы-кассир және
бригаданың әрбір ... ... ... ... алу ... де ... қояды. Журналдың екінші данасын бақылаушы
инкассаторлардың басшысына береді.
Егер де ... ... бір жері ... ... ... ... ... жағдайлар айқындалса, онда кассир бақылаушы кассирдің және
инкассаторлардың қатысуымен, ... ... ... ... ... ... қайта санайды. Қайта санау ... ... ... ... барысында екі данада акті ... ... ... ... ... ... ал ... инкассаторлар
арқылы тиісті құжаттармен ақшаны ... ... ... ... ... ... банктің кассасына келіп түсетін және шығатын
қолма- қол ... ... ... ... ... алынады.
Жұмыс күнi аяқталғаннан кейiн банкте клиенттерден ақша қабылдау үшiн
кешкi касса ашуға болады. Кешкi касса ... ... ақша ... ... ... ... тиiстi шоттарына жазылуға
тиiс. Кешкi кассаны қолма-қол ақшаны қабылдауға, сондай-ақ ... ... және ... да ... ... қоржындарды инкассаторлар
мен клиенттерден қабылдап алуға байланысты ұйымдастыруға ... ... ... ... тексерушiсi басқарады. Кешкi кассадағы ... ... кiрiс ... қол ... құқы бар ... мен ... ... Кешкi кассаның тексерушiсiне "Кешкi касса" деген мөртабан
берiледi, оның ... ... ... ... ... кiрiс құжаттарына
қойылады. Тексерушi болмаған кезде банктiң ... ... ... ... ... ... ... кешкi кассада компьютер
техникасының касса аппаратын пайдалана ... ... ... ... ... касса" мөртабаны алынады. Касса меңгерушiсi касса
аппаратының корпусын орнатарда пломба салады. ... ... ... ... ... кiлтi ... ... берiледi.
Компьютерлiк техниканы ... ... ... ... ... жүргiзу тәртiбi банктiң iшкi активтерiмен реттеледi.
Клиенттерге берiлетiн квитанциялардың касса аппаратына ... ... ... ... ... жабдықталатындығы туралы хабарландыру
кешкi кассаның қасына ... ... ... қолы ... ... ... мөртабанының бедерi жоқ квитанциялардың, сондай-ақ
мөртабан бедерiндегi түзетiлген немесе қойылған сомалар мен ... ... ... екендiгi көрсетiлуге тиiс. Осыған орай бедердiң үлгiсi
хабарландыруда болады.
Клиенттiң тапсырған құжаттарын тексергеннен кейiн және қолма қол ... ... ... ... қол ... және ... немесе екiншi бетiндегi қоса берiлетiн ведомоспен бiрге
касса аппараты мөртабанының бедерiмен ... ... ... ... ал ... ... қоса ... ведомосты
өзiнде қалдырады.
Қолма-қол ақшаны қабылдау аяқталғаннан кейiн, ... ... ... ... алады, одан өзiнде қалған бөлiнген ... ... ... есептегiш қате есептеген сомаларды сызып тастайды, жалпы
соманы есептеп шығарады және оны ... ... ... ... ... ... ... жалпы сомасын кассир бақылаушы таспаға
цифрмен және сөзбен жазады, датасын қояды және бақылау ... ... мен ... өз ... куәландырады. Қолма-қол ақшаны қабылдау
аяқталғаннан кейiн, кешкi касса ... ... ... ... ... ... аппараттың бақылау таспасының деректерiмен және
кiрiс құжаттарының сомасымен ... ... ... ... касса журналына тексерушi және кассир, ал тексеру
таспасына ... қол ... ... және ... кассаның кассирi тиiсiнше бумалар ... ... ... мен ... ... кiрiстiк касса құжаттары, касса
журналы және мөр кешкi кассаның операциясы аяқталғаннан ... ... ... ... мен ... ... және ол қойма бөлмелерін,
отқа жанбайтын сейфтер мен басқа да ақша ... ... ... және ... ... рұқсат берілген адамдардың бақылау ... ... ... жанбайтын сейфтер мен басқа да ақша қоймаларын ашуға, жабуға және
мөрлеп жабуға рұқсаты бар адамдарға ... ... күнi ... ... ... қызметкерлерi күзеттен сейфтi қабылдап
алады, қолма-қол ақшаны, кешкi кассаның жасаған ... ... ... ... ... ... ... қабылдап алған
қолма-қол ақшаның сомасын касса ... ... ... ... және кiрiс ... ... ... тексередi. Сомалар
сәйкес келсе, кассалық кiрiс құжаттары бухгалтерлiк жазба үшiн ... ... ... ... ... ... ... меңгерушiсi касса журналына
немесе касса аппаратының бақылау таспасына қолын қояды.
 Iс жүзiнде қабылданған қолма-қол ақша ... ... ... мен ... деректерiне сәйкес келмеген жағдайда, ... ... ... және бұл ... акт ... кассалық операцияларды айта отырып, ... ... ... ... ... жүесінің бір тармағы екенін ұмытпаған жөн. Бұл
банктің ... ... ... ақша қаражаттарымен болатын жұмыс
жайлы тексерулерді периодты түрде ұйымдастыруды қарастырады.
Тексеру ... мен ... ... банк ... анықталады.
Ол жерде кассалық операциялардың жүргізілуі, ... ... ... ... тексерулер екі жылда бір ... ... ... Осы құжатқа сәйкес банк кассасын тексеру келесі ... ... ... пен ... да ... ... жүргізілуі
• қолма-қол ақшалардың кассаға толық кірістілікке енгізілуі
• банк ұйымдарының кассаға ақшаларды толық өткізуі.
• кассадан кеткен ақшалардың ... ... ... ... арасында есеп айырысуларды-ұйымдастыру
• әр күнге белгіленген кассадағы қалдық лимитінің ұсталуы
• ақшалай қаражаттардың мақсатты жұмсалымы
Тексеру нәтижелері ... ... ... ... үш ... Оның ішінде жоғарыда аталған барлық ақпараттар қамтылуы тиіс.
Анықтама банк өкілдігімен, банктің бас бухгалтері қолымен ... ... ... ... бойынша, қажет болған жағдайда шаралар
қабылдау үшін ... ... ... ... ... және ... валютада
кассалық операцияларды жүргізеді:
• клиенттердiң банктiк шоттарын ашу және жүргiзу;
• ұлттық және шетелдік валютадағы аударым операциялары;
• валюталық бақылау;
• конверциялаушы ... ... банк ... қолма-қол ақша айналысын рационалды
түрде ұйымдастырады., яғни банк клиенттеріне ... ... ... ... ... ... ... Бұл мақсатты
орындау үшін банк, әр ... ... ... ақша ... ... ... ... табылатын, кассалық айналымды болжауды
ұйымдастырады.
Кассалық айналымды ... ... ... аспектілерді қосады: кассаға
түсуі мүмкін барлық ақша қаражаттарының түсімі мен көлем және кассадан
берілуі мүмкін ақша ... ... мен ... ... ... ... басталу уақытынан 14 күн бұрын ... Есеп ... ... ... ... ... түсетін
кіріс-шығыс кассалары бойынша есптілікті ескере отырып есптейді.
Кесте-12.Есеп айырысу-кассалық операциялар бойынша ... ... ... |2010ж |2011ж |2012ж ... ... |579 006 |755 078 |1 027 554 ... операциялар |374 758 |561 679 |690 745 ... мен |191 497 |553 031 |656 096 ... ... | | | ... ... |99 160 |149 989 |296 115 ... | | | ... ... |43 108 |109 823 |182 537 ... ... |69 947 |58 004 |57 368 ... ... |41 411 | | ... үшін | | | ... ... | | | ... |50 826 |162 232 |93 564 ... |1 449 713 |2 349 836 |3 003 979 ... ... ... АҚ ... ... ж қаржылық есептілігі
Сурет-11.Есеп айырысу-кассалық операциялар бойынша табыстардың үлес
салмағы. (%)
Дерек көзі: «Нурбанк» АҚ –ның 2010,2011,2012 ж қаржылық ... ... ... ... ... ... құрай отырып, ақша қаражаттарының қозғалысы боынша ең өтімділігі
жоғары ресурстар қатарын құрайды. ... ... ... есп айырысу –кассалық операциялары жылдан жылға өскенін байқауға
болады. 2011 ж өсім ... ... 900 123 ... ... 2012 ж бұл
көрсеткіш 27,8%-ды ... ... тұр. ... ... ... ... ... базасының жылдан жылға өсуі. Бұл банк ... ең ... ... бірі болып табылады. Есеп ... ... ... ... операциялардан өсім байқалады,
келесілерден ... ... ... пен ... активтерін
басқарғаны үшін комиссиондық төлемдер. Инкассациялық қызметтерден ... ... жылы 17,7% ... ... ал ... жылы 1,06% яғни,
636 мың.тг төмендеген. Ал зейнетақы активтерін басқарғаны үшін ... ... ... ... ... ... ... Бұндай өзгеріске
әсер еткен фактор банктегі электронды жаңа қызмет ... ... ... ... ... Атап ... ... Smartbank қызметі, интернет
тарификация т.б. Бұл қызметтер ... ... ... ... етпей интернет желісі арқылы толық төлемдерді жүзеге ... ... ... ... ... ... ... БАНКТІҢ ҚАРЖЫЛЫҚ
ЖАҒДАЙЫНЫҢ КЕПІЛІ
3.1 Банктік ... ... ... ... ... банк ... басқару үш әдістемелік ... ...... банк ... ... ... егер
оның активтері қысқа мерзімге орналастырылып, сондай-ақ олар ... ... ...... банк ... болуы мүмкін, егер
ол өзінің активтерін қолма-қол ақшаларға өзге кредиторлар мен инвесторларға
сата ...... ... ... жоспарлауға болады,
егер де несиені қайтару кестесін қарыз ... ... ... ... үш әдістемелік бағытқа операцияларды басқарудың үш теориясы сәйкес
келеді: коммерциялық ссудалар, ... және ... ... ... ... ... ... банктердің өтімділігін
басқару туралы көзқарасты А.Смиттің ... ... деп ... ... үшін ... ... алушының қарыз берушіге берген векселін есепке
алу кезінде төлейді, ... ... ... ... қарай қарыз
алушы банкке пайдаланған ... мен оған ... ... қайтаруға
тиіс». Бұл көзқарас бүгінгі күнгі банктердің тауарлар қорларын немесе
айналым ... ... ... ... ... ... ... теорияның басты кемшілігі, ол дамушы экономиканың
қажеттілігін ескерген жоқ. Бірақ та ... ... ... ... ... ... күні де өз ... жоғалтқан жоқ.
Ауысымдылық теорияның мәні банк өзінің қысқа мерзімді ... ... ... ... есебінен ұзақ мерзімді активтік операцияларды
жүзеге асыруы ... ... ... ... ... ... немесе қазынашылық вексельдерді, облигацияларды және өзге де
бағалы қағаздарды сатып алуға мүмкіндік жасайды. ... ... ... банктің активтік операцияларында жоғары сапалы ... ... және сол ... ... ... дұрыс қызмет етуін талап етеді.
Дж. М. Кейнс былай жазған: «. банк ... ... ... ... ғана мөлшердегі табысы бар, облигацияларды қолма-қол ақшаға сатып ... ... Бұл өз ... тез іске асатын нарықтық бағалы
қағаздар ұзақ уақыт бойы банктің өтімді ресурс көзі ... ... ... ... ... ... тез ... қолма-қол
ақшаларға ауыстыруға болады, сондықтан да оларды екінші реттегі резервтерге
жатқызады. Бұл теорияның да ... ... ... ... Яғни ... ... ... өздерінің активтерінің бір бөлігін
сала алмауы мүмкін. Себебі экономикалық дағдарыстың ... ... ... Сондықтан да коммерциялық банктер көбіне банк өтімділігін
қамтамасыз ету мақсатында қысқа мерзімді ... ... ... ... болады.
«Күтілетін табыстар» теориясына сәйкес ... ... ... ... ... ... ... қайтару кестесіне
негіздей отырып жоспарлауға болады. Сонымен қатар банктер әр ... ... бар ... ... ... ала отырып, олардан түсетін табысты да
болжай алады. Бұл теория ... ... ... ... түрлерінің,
соның ішінде фирмаларға берілетін қысқа мерзімді несиелердің, ... ... ... ... алып ... несиелердің дамып
отырғандығын мойындайды. Мұндай несиелердің ортақ қасиеті, олар ... ... Бұл ... да ... ... бар, яғни банк
өзінің активтерін мерзіміне өзгертетін болса, ... оның ... ... ... тура болмай шығып жатса, ондай жағдайда банк зиян ... ... ... ... несиелiк операциалармен бағалы
қағаздармен инвестициаларға көп көңiл бөлiнедi, атап ... ... ... ... мен ... қағаздарға көп көңiл бөлiнедi.
Қаражаттарды орналастыру проблемасының айқын шешiмi банк бара алатындай
тәуекел деңгейiнде ... ... ... ... ... қаражаттарды болып табылады. Бiрақ коммерциялық банктерде
қаражаттарды ұтымды ... ... ... әсер ... банктер кәсiпкерлiктiң анағұрлым қатаң реттелетiн саласы
болғандықтан олар қаражаттарды орналастыруды заңдарға және ... ... ... сай ... ... банк пен оның ... арасындағы қатынас сенiм және көмек
негiзiнде құрылады.
Үшiншiден, коммерциялық банктiң акцияларын ұстаушылар басқа инвесторлар
сияқты табыс алуды ... ... ... ... ... жалпы саяси және
әлеуметтiк экономикалық процестер қатты әсер етедi. Әсiресе банктiк жүйеге
iскерлiк белсендiлiктiң бұзылуы, экономикалық ... ... ... ... ... қатты әсер етедi
Заңдық актiлер және бұйрықтар ... ... ... банктiк қаражаттардың бөлiгiн қандай да бiр ... ... ... ... ... ... ... да
бiр түрлерiне шек қою арқылы әсер етедi.
Банктiң тартылған қаражаттарының көп бөлiгiн талап ... ... ... хабарлауы өте аз мерзiмдiк қаражаттар алады. Сондықтан
банктiк қаражаттарды дұрыс орналастыру шарты ... ... ... ... ету ... ... Келесi шартты
банктiң клиентерiнiң несиеге негiзгi қажеттiлiктерiн қанағаттандыру үшiн
жеткiлiктi қаражаттардың бар ... ... ... коммерциялық
қызметтiнiң негiзгi түрi болып табылады. Банктiң клиенттердiң несиеге деген
қажеттiлiгiктерiн қанағаттандыру қабiлетсiздiгi банктiң ... ... ... ... ... ... және қауiпсiздiкке қатысты
шектеулермен қатар, қызметi жеткiлiктi түрде пайдалы болуы қажет, дербес
iскер ұйымдарға жатады. Сонымен ... ... ... ақша ... ... ... ... ролi экономиканың бұл саласының өкiлдерiне қоғам
алдындағы үлкен жауапкершiлiктi жүктейдi. Қоғам, банктiк жүйенiң төлем
қабiлеттiлiгiне, ... және ... ... ... тиiс, ал ... кез-келген банктiң тұрақтылығына сенiмдi болуы
қажет. Белгiлi бiр қатынаста банктiң салымшыларының және акцияларын
ұстаушыларының мақсаттары сәйкес келмейдi. Бұл ... ... мен ... ... ... қарама- қайшылықта көрiнiс
табады, бұл коммерциялық банктiң әрбiр қаржылық келiсiмiнде байқалады.
Өтiмдiлiк пен пайдалылық арасындағы бұл келiспеушiлiк банк ... ... ... ... проблема деп есептеуге болады.
Банк басшылығы бiр жағынан ... ... ... ... ... ұстаушылардың талабын ескеруi қажет. Жоғары табыс, ... ... ... ... ... ... ... күдiктi қарыз
алушыларды несиелеу және пайдаланылмаған ... ... ... ... ... банк ... бұл әрекеттердiң барлығының банктiң
өтiмдiлiгiн төмендететiнiн жақсы бiледi.
Банктiң ... ... ақша ... ... ұстау арқылы немесе
қаражаттарды өтiмдiлiгi жоғары активтерге ... ... қол ... Бiрақ, бұл жағдайда банктiң пайдалылығы төмендейдi. Оның ... ... ... Бөлімшенің жетекшісі – банктің жұмысында
тәжірибесі көп, ... ... ... бас ... ... ... бар маман проблемалық активтерді есепке алып, есептік
құжаттарын жасайды, резвертерді құрады, ПАББ-нің ... ... және ... ... ... бар маман банктің
бухгалтерлік есебін жетік білуге және ... ... ... ... ... үлгісін жасай білуі тиіс. Мұндай маманның
басты артықшылықтары ретінде оның кәсіпорынның ... ... ... ... ... сызбасын іске асыру қарыз ... ... және ... жүргізеді. 4. Несие бойынша маман несиелеу
тәжірибесін жетік білуге, ... ... ... экономиканың
өнеркәсіптік секторының қызметінің ерекшеліктерін және күрделі қаржыландыру
сызбасын құра білуге тиіс.5. Салық саласының маман тек қана ... ... ... ... салу ... мен ... ... банктің ішкі аудит қызметімен өзара байланысты болуы тиіс.
6. Арбитраждық білімі бар ... ... ... арбитраждық сотта
банктің мүдделерін қорғай білуі және банктің заң қызметімен ... ... ... ... ... ... ... банктің қауіпсіздік қызметі мен
мемлекеттік билік ұйымдарының құқық қызметкерлерімен өзара қарым-қатынаста
болуға тиіс.
8. ... ... ... ... құрылымдық бөлімшелерінің
экономикалық-қаржылық жағдайын жетік ... ... ... ... ... әлсіз және күшті жақтарынан хабардар болуы тиіс.
9. Техника ... ... ... ... ... ... құралдары бойынша кез келген мәселелерді білуі қажет.
3.2 Банктік операциялардың тәуекелдерін ... ... ... ... операциялардың тәуекелі маңызды мәселеге айналып
отыр, сол себепті оларды дұрыс басқаруға ... ... ... Активті
операциялардың тәуекелін басқару банктегі қаржылық менеджменттің бір бөлігі
ретінде сипатталады. Сол себепті бұл жағдайда банктің ... ... ... ... ... ... ... тану, анықтау;
• болжамдалатын зиян масштабтарын бағалау;
• алдын ала ескеру жолын немесе зиян орнын жабу ... ... ... ... банк өз ... ... жүргізетін түрлі
операциялардың тәуекелін бағалау қажеттілігі ... ... ... ... ... ... ... отырып өз
қағидаларына сәйкес жұмыс істейді. ... ... ... жағдайда
бәсекелестердің, клиенттердің мүмкін болатын іс-әрекеттерін ... ... ... ... ... ... нарықтық қатынастарда ... ... ... ... ынталандыру шарасы ретінде қолданады. Табыстылықтың
жоғары деңгейін қалыптастыру үшін коммерциялық банктер өз ... ... ... олар ... ... ... аз ... бөле
отырып, орналастыра бастайды. Бірақ та нарықтық ... ... ... да ... ... ол өз кезегінде бірқатар тәуекелдер
тізбесін құрады. Бұл жерде ескеретін жайт-кез келген ... ... ... ... Сонымен қатар коммерциялық банктер қызметі ... ... ... ... ... ... яғни тәуекел дәрежесі қаншалықты көп болса, банк күтетін табыс
деңгейі де соншалықты көп болуы қажет. Сол ... ... ... ... ... ... ... оптималды сәйкестікті үйлестіру.
Экономикалық жоғалтулар ... ... ... сандық сипаттама беруге болады. Ол ... оның ... және ... болуы мүмкін. Абсолютті көрсеткіштерде тәуекел
деңгейі белгілі ... ... ... ... ... ... анықтайды. Бирақ бұл әрдаым орындала бермейді. Ал
егер зияндардың болу ... ... бір ... ... ... ... ... ресурстарға, банк шығындарына немесе
банк кірістеріне онда біз ... ... ... ... ... тек кана ... келісім шартқа сай анықталса, қатыстық
көрінісі банк тарапынан ... ... ... ... ... алдын ала ескеру мүмкін емес. Сол үшін бағалау
белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... табылады.Тәуекелдерді бағалаудың негізіне банктің пайда
болуы мүмкін шығындар мен ... ... ... ... ... Бұл ... ... табыстылық пен тәуекелділік
қисығының пайда болуына әкеледі. Оны құру үшін ... ... ... ... ... ... және ... әдістің мәнісі-шығындардың пайда болу ... ... банк ... ... ... ... ... пайдаланылады. Зияндардың пайда болу деңгейі келесі формуламен
анықталады.
Р(х) = m/n,
Мұндағы, m-нақты жоғалтулар дәрежелерінің саны, n –кездейсоқ ... ... ... ... әрбір қабылданған шешімнің
болашақтағы банк ... ... әсер ... ... ... ... деңгейін анықтағанда оның мәнін қамту аумағына қарай үлкен
интервалын табуға тырысу қажет. Бұл интервалды ... ... үшін ... ... енгіземіз. Яғни бұл ... ... ... ... ... ... Банк ... негізгі аумақтары.
Мұндағы, А-есептелетін табыс көлемі, А1- соған ... ... ... ... ... Б1- ... ... тәуекел деңгейі. В-банктің
меншікті қаражаттарының көлемі, В1-соған сәйкес тәуекел ... ... ... банк ... ... ... асып түспейтін тәуекел
еңгейін білдіреді. Бұл аумақта банк басқа да операцияларды орындай ... ... банк ... ... да оның ... ... ... бергісіз тәуекел аумағы- есептелген кіріс көлемінен асып кететін
зияннын көлемімен сипатталады. Ал бұндай ... ... жол ... ... банк бұл жағдайда өзінің кірісін толықтай жоғалту қаупіне
жолығады.
Критикалық тәуекел ... ... ... ... ... ... көрсетеді. Ол өз кезегінде банктің ... ... ... ... бағалау әдісі-статистикалық әдістен мүлде басқаша.
Бұл әдіс тәуекел қисығын құру үшін арнайы материалдар мен ... ... ... ... ... ... ... әдісі-тәуекелді бағалауда қолданбалы
математиканың әдістеріне жүгінеді. Бірақ та бұл ... тек қана ... ... ... ... ... әдістер банктің тәуекелін бағалау ... ... ... ... ... ... капиталы ұшырайды. Олар дұрыс
бағаланбаса банктің қаржылық жағдайы туралы да нақты айтуға ... ... ... ... ... ... ескермей, банкті толық қаржылық
жағдайы жақсы деп айта ... ... ... кең ... ... Олар ... деп ... іскер кәсіпорындардың негізгі категорияларының
біріне жатқызылады. Халықтың ... ... ... ... мен бос ... ... ... оны уақытша пайдалануға
немесе айналысқа жіберіп отырады және пайыздық айырмашылықтардан ... ... ... келе ... ... мен ... Банк өзінің қаржылық жағдайын бағалаумен банктік операцияларды
басқаруда банк балансының құрылымының ерекшелігіне ... ... ... ... сүйенуі қажет:
1) Жалпы активтер сомасында жоғары өтімді активтердің үлесі көп болған
сайын, банктің өтімділігі де ... ... ... ... банктік
практикада өтімді активтерге кассадағы қолма-қол ақшалармен бірге орталық
банктің ағымдағы ... ақша ... да ... Мемлекеттің
нарықтық экономикадағы өтімді баптарына банктің орталық ... ... ... ... ... ... коммерциялық вексельдері, мемлекет
кепілдендірілген бағалы қағаздары ... ... ... ... ... ұзақ ... ... ұзақ мерзімді ссудалар,
жылжымайтын мүлікке салымдар жатады, себебі ... ... ... ... емес.
2) Банктің баланс активінде тәуекелі жоғары активтер үлесі көп болған
сайын, оның өтімділігі де ... ... ... Себебі, практика көрсеткендей
жоғары өтімді активтер – кассадағы қолма-қол ақша ... ... ... ... ... ұзақ ... салымдары болып табылады.
Қарыз алушының несие ... ... ... уақытында қайтарылуына
және банктің ... ... әсер ... Банктің несиелік
портфелінде тәуекелі жоғары несиелер үлесі көп болса, банктің ... ... ... ... ... өтімділігінің деңгейіне ... ... ... ... депозиттері мен займдарының тұрақтылығы әсер етеді.
Баланс активтерінің тез орналастыру қабілеті баланстың өтімділігін
көрсетеді. Бірақ банк ... ... ... сырттан қаражаттар
тарту арқылы банк өтімділігін тұрақты деңгейде ... тұра ... ... ... ... және ұзақ ... ... қаржыландыру қағидасына
сәйкес) несиелері, басқа банктерден ... ... ... тартылған
қаражаттары (мәселен депозиттік сертификаттардың шығарылымы) және тағы ... ... ... ... Егер банк ... ... тез ... тарту
қабілеті болса, ол банк өтімді банк болып саналады. Банк ... ... ... үшін, оның имиджі тұрақты, сенімді және міндеттемелерді
уақытында орындайтын мекеме ... ... ... балансқа ие және сенімді
серіктес аталған, жоғары квалификациялы ... бар банк ... ... банк болып табылады. Яғни қаржылық жағдай жақсы банк ... ... ... банк ... ... ... ... алдын алуда орталық банк тарапынан белгіленген
нормативтерді орындайтын банк - сенімді банк ... ... ... ... банктер ең алдымен қаржылық ... ... ... Банк ... анализі маңызды бағыттардың бірі
болып табылады. Банктер өздерінің ... ... ... ... табыстылық факторларын анықтап, өтімділікті қолдау мақсатында
активтері мен пассивтерінің ... ... және ... ... ... ... келе банктің қаржылық жағдайын дұрыс ... ... ... ... деп санаймын:
– Депозиттер түріндегі тартылған қаражаттарға пайыздық ставканы
жоғарылату ... ... ... ... тұрақсыз нарықта халық өз
қаражаттарын банктен алуда және бұл ... ... ... ... ... ... ... басқару бойынша арнайы комитет құру қажет.
Бұл комитеттің қызметі банктің ... ... және ... ... орындалуын қадағалап отырады;
– Банк өтімділігін басқаруда баса назарды маркетингтік стратегияны
қарастыру керек, яғни клиенттерге ... ... ... ... ... ... толығымен қамту керек. Көптеген клиенттер
банктерін ауыстыру себебінің бірі – нашар ... ... ... келеді.
Банктің қаржы жағдайын бағалау мен операцияларды басқару күрделі және
қиын мәселелердің бірі және оның ... ... табу ... ... ... ... коммерциялық банктер өзінің өтімділігін
қамтамасыз етуде дербес шешім қабылдауы ... Оны ... ... ... ... етуде.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Қазақстан – 2030 Н.А.Назарбаев. Қазақстандықтар ... ... және ... ... ... ... жолдауы –
Егеменді Қазақстан,11 қазан 1997жыл.
2. 1995 жылы 31 наурызда қабылданған № 2444 «Қазақстан Республикасындағы
банктер және банктік ... ... ... ... заңы.
3. Мақыш С.Б. Коммерциялық банктер операциялары. Оқу құралы. 2-ші
басылым, қайта өңделген және ...... ... – 272 ... ... Н.Н. ... ... кредиттік іс: Оқу құралы. – Алматы:
Экономика, 2009. – 320 ... ... Н.Н Банк ісі: Оқу ...... ... 2006. – 216 ... Бекбенбетова Б. Банк менеджменті. Оқу құралы. – Түркістан. ХҚТУ-нің
Тұран баспаханасы, 2006 – 152 ... ... Ғ.С., ... А.Ғ., Сейітқасымова А.Ғ. «Ақша, кредит,
банктер» Оқулық – Алматы: Экономика, 2006. – 480бет.
8. ... Н.Т., ... К.Т ... ... ... ҚазҰУ хабаршысы. Экономика сериясы 2009 ж.
9. Базель 2: Международная конвергенция измерения капитала и стандартов
капитала: Уточненные рамочные подходы - Банк ... ... – 266 ... ... Б. ... и ... операционным риском банка на основе
системного подхода – «Учет и финансы» журналы, №6 басылым, маусым 2010
ж.
11. ... О.И. ... ...... ... и ... - 2005
ж, 2 издание
12. Шаяхметова К.О. Банктік тәуекелдер. – Алматы: Қазақ Университеті –
2004.
13. Банк ісі ... сайт – ... ... Акционерлік Қоғамының ресми сайты – http://www.nurbank.kz
15. «Нұрбанк» Акционерлік Қоғамының Несие саясаты.
16. «Нұрбанк» Акционерлік Қоғамының Проблемалық несиелермен ... ... ... ... ... ... ... сайты –
http://www.nationalbank.kz
18. «Алматы өңірлік қаржы орталығының Рейтингтік агенттігі» ... ... ...... ... ... ... банкінің Қаржы нарығын және қаржы
ұйымдарын бақылау мен ... ... ... ... ... ... Акционерлік Қоғамының 2000-2012 жылдар аралығындағы
консолидацияланған қаржылық есептілігі.
21. «KZ Rating» Global Rating Group ... ... ... АҚ-
ына берген ақпараттық-қаржылық есебі.
22. “Методические рекомендации по организации систем ... и ... ... в ... второго уровня, утвержденные
постановлением Правления Национального Банка Республики Казахстан” 20
сәуір 2001ж. № 116.
23. Қазақстан Республикасының Конституциясы – ... ... ... ақпарат қауіпсіздігін қамтамасыз етудің
мемлекеттік бағдарлымасы туралы» 14 ... 2000 ... №359 ... ... ... Банковское дело (Настольная книга ... Под ... ... С.А. ... ... ... ... Аманбек Н.А. Роль и функционирование банковской системы в РК //
Материалы ...... ... ... и ... ... им Ал-Фараби. Алматы, 2004. стр.300
27. Аралбаева А.А. Бүгінгі таңдағы банктік ... ... ... дамуының кейбір мәселелері // Банки Казахстана, №11, 2009.
-----------------------
Лизинг алушы
Лизингополучатель
Жабдықтаушы
Лизинг беруші
Несиелік
комитет
5
3
1
2
7
4
2
6

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 69 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қысқа мерзімді дебиторлық борыштардың, қаржылық инвестициялардың аудиті44 бет
Банктік маркетингтің теориясы және оның маңыздылығы76 бет
Диплом алдындағы практика есебі31 бет
Коммерциялық банктер қызметін ұйымдастыру мен дамытудың теориялық аспектілері87 бет
Коммерциялық банктердің несиелік тәуекелдерін басқару85 бет
Корпоративті клиенттерге қызмет көрсету22 бет
Қаржы менеджменті» мамандығы. Диплом алдындағы практика есебі25 бет
Cu, Pb, Ni, Cr ауыр металдарының күріш алқаптарындағы топырақтардағы сандық және сапалық құбылымдары (Қызылорда облысы, Шиелі ауданының мысалында)30 бет
«Банктердің несиелік тәуекелдерін басқару (Алматы қ. «ЦентрКредит Банкі» АҚ мысалында)»76 бет
«Нұрбанк» АҚ-ның қаржылық қызметін талдау69 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь