Азотфиксациялаушы цианобактерия NOSTOC CALSICOLA – ның морфологиялық, физиологиялық, биохимиялық қасиеттерін зерттеу

КІРІСПЕ 3
НЕГІЗГІ БӨЛІМ
1 Әдебиеттерге шолу 4
1.1 Цинобактериялар топтары 4
1.2 Азотфиксациялаушы цианобактериялар олардың биологиясы және таралуы 6
2 Материалдар мен зерттеу әдістері
2.1 Зерттеу объектiлерi 12
2.2 Цианбактерияларды жинау және анықтау 12
2.3 Цианобактерияларды бөлiп алу және өсiру 12
2.4 Цианобактериялардың кейбір түрлерін
өсiру жолдары 13
2.5 Штамдарды өсiру және биомасса алу
әдiстерi 14
2.6 Цианобактериялардың құрғақ биомассасын
анықтау 15
Зерттеу нәтижелері мен талқылаулар 16
3.1 Қызылорда обылысы Шиелі егістік алқабынан азотфиксациялаушы цианобактериялар таза дақылдарын бөліп алып, олардың морфологиялық және культуралдық қасиеттерін зерттеген нәтижелер 16
3.2 Цианобактерия . Nostoc calsicola дақылын лабораториялық микробиореакторда өсіріп, оның өсу динамикасы мен биомассасын анықтаған нәтижелері 23
3.3 Цианобактерия Nostoc calsicola . штамының бидай дақылдарының өсуіне әсері 25
ҚОРЫТЫНДЫ 29
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ 30
ТҰЖЫРЫМ 32
РЕЗЮМЕ 32
SUMMARY 32
ҚОСЫМША 33
Оксигенді фототрофты микроорганизмдердің үлкен бір тобы – цианобактериялар болып табылады. Цианобактериялар мофологиялық қасиеттеріне байланысты әртүрлі топтарды құрайды. Цианобактериялардың көптеген туыстары аудағы азотты фиксациялайтын қасиеттерімен ерекшеленеді. Бұл топ су тоғандары мен топырақтағы азот айналымына маңызды роль атқарады. Цианобактериялардың аудағы азотты сіңіретін алғаш F.E. Allison және H.J. Moriss -тар Nostoc muscorim- таза дақылында деректі анықтап көрсетті.
Қазіргі кезде әлемнің көптеген елдерінде азот сіңіруші цианобактерияларды егістік, күріш алқаптарының құнарлығын жоғарлатуға пайдаланып келеді [1].
Қазақстанда мұндай маңызды азот сіңіруші цианобактериялар өкілдерімен ешбір ғылыми зерттеулер жүргізілмей отыр. Елімізде құнарлығын жоғалтқан қаншама алқаптар игерілмей жатыр. Олардың құнарлығын жақсарту және ауыл шаруашылық өсімдіктерінің өнімділігін жоғарлатуда цианобактериялардың ролін маңызды деп қарастыруға болады.
Әлемнің көптеген елдерінде азотфиксациялаушы цианобактериялардың биологиялық тыңайтқыш шығарып алуға және де күріш алқаптарына азоттық тыңайтқыш ретінде пайдаланып келеді.
Соңғы жылдары цианобактериялар және жасыл микробалдырлармен ауылшаруашылық өсімдіктерінің тұқымдық дәнін өңдеу арқылы олардың өсуі мен өнімдерін жоғарлатқан деректер көп [2,3]. Осыған байланысты азотфиксациялайтын цианобактериялардың таза дақылдарын бөліп алып, оларды өсімдіктер өнімін жоғарлатуға пайдалану мүмкіншіліктерін қарастырдық.
Біздің зерттеу жұмысымыздың мақсаты ауадағы азотты сіңіруші цианобактериялардың жаңа түрлерін бөліп алып, морфологиялық және физиологиялық қасиеттерін зерттей отырып оларды бидай дақылдарының өсуіне әсерін зерттеу болып табылады. Мақсатқа жету үшін зерттеу жұмыcымызға төмендегідей міндеттерді қойдық:
1. Қызылорда обылысы Шиелі күріш алқабынан азотфиксациялаушы цианобактериялардың таза дақылдарын бөліп алып, олардың түрлік құрамын анықтау
2. Бөліп алған цианобактериялар дақылдарының морфологиялық және культуралық қасиеттерін зерттеу
3. Азотфиксациялаушы цианобактерия дақылдарын лабораториялық жағдайда өсіріп, олардың клеткаларының өсу динамикасы мен биомасса жиналуына зерттеу жүргізу
4. Азотфиксациялаушы цианобактерия - Nostoc calsicola штамының бидайдың тұқымдық дәнінінің өсіп дамуына әсерін зерттеу
1. ШтинаЭ.А. Распространение азотофиксирующих синезеленых водорослей в почвах СССР и их рольв накоплении азота //Новое в изучении биологической фиксации азота. –М:Наука, 1971. –С.183-190.
2. Кучкарова М.А.; Покровская Н.Н. Действие гербицидов на альгофлору рисовых полей№ -Ташкент: ФАН, 1981.-120.
3. Панкратова Е. М., Мезенцева Г.В., Значение синезеленых водорослей (цианобактерий) в круговорте азота в почвах умеренной зоны//Бюл.ВНИИ с.-х. Микробиологии. -1985. -№42.-С.48-51
4. Гусев М.В., Никитина К.А. Цианобактерии. – М.: Наука, 1979. – 320 с.
5. Кондратьева Н.В., Кордюм Е.Л., Масюк Н.П. Строение водорослей // Водоросли справочник. К.: Наука думка. 1969.С.18-39
6. Водоросли // Справ. Киев. 1969. N. 605. С.1-25.
7. ”Актуальные проблемы современной альгологии” Наука Думка К.: 1987. С. 2087.
8. Громов Б.В. Ультраструктура сине-зеленых водореслей. Л.: Наука. 1976. С. 120.
9. Саут Р., Уиттик А. Основы альгологии. М.Мир. 1990.С.449.
10. Горюнова С.В., и др. Синезеленые водоросли.М.: Наука. 1969.228 с.
11. Андреева Н.А. Азотфиксирующие цианобактерии ризосферы риса6 выращиваемого бессменно и в севообороте // Бюл. Всесоюз. НИИ с.-х. микробиологии -1985. -42. – С. 37-40.
12. Баев А.А. Золотников К.М. Биологическая фиксация азота и гентическая инженерия // Биотехнология. –М.: Наука, 1984. –С. 217-223.
13. Горюнова С.В. О возможности применения азотофиксирующих синезеленых водорослей для повышения урожайности рисовых полей // Успехи микробиол. - 1971. - Т. 7, - С. 195-207.
14. Болышев Н.Н. Водоросли и их роль в образовании почв. –М.: Изд-во Моск. Ун-та, 1968. -83с.
15. Ватанабе А. Синезеленые водоросли в качестве фиксаторов азота //IX Междунар. Конгр. по микробиологии. – М., 1966. –С. 58-64.
16. Вахрушев А.С. Полевой метод определения азотфиксации синезеленых водорослей с помощью 15N : Автореф. дис. … канд. биол. наук. –М., 1974. -20С.
17. Голлербах М.М., Штина Э.А. Почвенные водоросли. –Л.: Наука, 1969. -227с.
18. Журкина В.В. Водоросли рисовых полей Дальновосточной рисовой опытной станции // Вопр. Сел. и лес. Хоз-ва Дального Востока. -1956. -№1. – С. 71-74.
19. Шаркань П. Сельское хозяйство будущего. М.: Колос, 1975. - 264 с.
20. Калининская Т.А., Панкратова Е. М., Хохлова В. Ф. Усвоение молекулярного азота цианобактериями, не образующими гетероцист // Микробиология. -1981. -50, №3. –С.550-555.
21. Дзержинская И.С. Альгобактериальные аспекты интенсификации биогидрохимического круговорота в техногенных экосистемах. Автореф. ...док. биол.наук. М., 1993, 25 с
22. Балашова Н.Б., Никитина Н.В. Водоросли. Ленинград, 1989, С. 120. Ильичев В.Н., Коршунов Н.А. Состояние плодородия почв севера Омской области и пути его повышения / Природа, природопользование и природообустройство Омского Прииртышья. – Омск: Курьер, 2001. – С. 150-152.
23. Заядан Б.К., Фототрофты микроорганизмдер биотехнологиясы. –Павлодар, 2010.-432бет
24. Заядан Б.К., Экологическая биотехнология фототрофных микроорганизмов, Алматы, 2011, -368с.
25. Анисимов О.А., Альбицкая О.Н., Горюнова О.А. Перспективы прмышленного автротрофного культивирования и промышленного использования почвенных водорослей. – М.: Наука, 1972. - С. 268-275.
26. Ветрова З.В., Царенко П.М., Виноградова О.Н., Юнгер В.П. Экология и распространение водорослей. - Киев: Наука думка, 1989. - С. 107-129.
27. Сиренко Л.А. и др. Методы физиолого-биохимического исследование водорослей в гидробиологической практике. - Киев. Наука думка, 1975.
28. Кастиского Г.И., Полянцева В.А. Руководство к практикуму по физиологиии: Учеб. пособие. - М.: Медицина, 1988. – 288 с.
29. Музафаров А.М., Эргашев А.Э., Халилов С.Х. Определитель сине-зеленых водорослей Средней Азии. – Ташкент: Фан, 1988. - Т.2, - С. 406-815.
30. Голлербах М.М. Определитель пресноводных водорослей СССР. Том 1-14. Москва-Ленинград Издание с !954 по 1984гг.
31. Музафаров А.М., Эргашев А.Э., Халилов С. Определитель сине-зеленых водорослей Средней Азии, Ташкент, 1987, Òîì1-3.
32. Кондратьева Н.В., Вассер С.П., Масюк Н.П. Принципы и методы систематика водорослей. Вопросы номенклатуры. // Водоросли-справочник.К.: Наука думка.1989.С. 18-39.
33. Сиренко Л.А. и др. Методы физиолого-биохимического исследования водорослей в гидробиологической практике. Киев.: Наук. думка, 1975, 255 с.
34. Горюнова С.В. В: Методы изучения и практическое использования почвенных водорослей. – Киров. - 1972. - 8 с.
35. Егоров Н.С. Практикум по микробиологии. Уч. пособие. - М.: Изд-во Моск. ун-та, 1976. - 307 с.
36. Заядан Б.К., Өнерхан Г., Микробалдырлардың таза дақылдарын бөліп алу және оларды белсенді өсіру тәсілдері, 2008
        
        әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық Университетi
Биология факультетi
Микробиология кафедрасы
БІТІРУ ЖҰМЫСЫ
Тақырыбы:
Азотфиксациялаушы цианобактерия
Nostoc ... – ның ... ... ... ... - ... мамандығы бойынша
Алматы, 2011
Қазақстан Республикасы Білім және ғылым ... ... ... ... ... ... кафедрасы
Қорғауға жіберілді:
Микробиология кафедрасының
меңгерушісі, б.ғ.д., профессор –––––––––––––––––––– Мұқашева Т.Д.
« » ___________2011 ... ... - ... ... ... ... ... цианобактерия
Nostoc calsicola – ның морфологиялық, физиологиялық, биохимиялық
қасиеттерін зерттеу
Орындаған:
Дүйсеқұлова Р.М.
4 курс ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... Бектилеуова Н.К.
(күні, қолы)
Алматы, 2011
Реферат
Бітіру жұмысы 34 бет, 17 сурет, 2-кесте , 35 әдебиеттен ... ... ... ... ... ... ... су экожүйесі, микробиореактор
Бітіру жұмысында Қызылорда обылысы Шиелі егістік ... ... majior, ... sp., ... ... tenuis, Nostoc ... дақылдары бөлiнiп алынып олардың
түрлік құрамы анықталды. Бұл ... ... және ... ... Nostoc ... -ның Anabaena ... ... лабораториялық қондырғыда белсенді өсетіні анықталды.
Бидайдың тұқымдық дәнін егуден бұрын азотфиксациялаушы цианобактерия -
Nostoc calsicola штамы суспензиясымен ... ... өсуі ... 14% -ке ... және өсіп шыққан бидай сабақтарының биіктігі 3
см-ге биік болатыны анықталды.
|МАЗМҰНЫ ... |3 ... ... |4 |
|1 ... шолу | ... ... |4 ... ... ... олардың биологиясы|6 |
|және таралуы | |
|2 ... мен ... ... |12 ... ... объектiлерi | ... ... ... және ... |12 ... ... ... алу және ... |12 |
|Цианобактериялардың кейбір ... |13 ... ... | ... өсiру және биомасса алу |14 ... | ... ... ... |15 ... | ... ... мен талқылаулар |16 ... ... ... ... егістік алқабынан |16 ... ... таза ... ... | ... ... морфологиялық және культуралдық қасиеттерін| |
|зерттеген нәтижелер | |
| 3.2 ... – Nostoc ... ... |23 ... ... өсіріп, оның өсу | ... мен ... ... ... | |
| 3.3 ... Nostoc calsicola – штамының бидай |25 |
|дақылдарының өсуіне әсері | ... |29 ... ... ... |30 ... |32 |
| ... |32 ... |32 ... |33 ... ... ... ... бір тобы –
цианобактериялар ... ... ... мофологиялық қасиеттеріне
байланысты әртүрлі топтарды құрайды. Цианобактериялардың көптеген ... ... ... ... ерекшеленеді. Бұл топ ... мен ... азот ... ... роль атқарады.
Цианобактериялардың аудағы азотты сіңіретін ... F.E. Allison және ... -тар Nostoc ... таза ... деректі анықтап көрсетті.
Қазіргі кезде әлемнің ... ... азот ... егістік, күріш алқаптарының ... ... ... ... ... маңызды азот сіңіруші цианобактериялар өкілдерімен
ешбір ғылыми зерттеулер ... ... ... ... ... ... игерілмей жатыр. Олардың құнарлығын жақсарту және ауыл
шаруашылық өсімдіктерінің ... ... ... ... деп ... болады.
Әлемнің көптеген елдерінде азотфиксациялаушы цианобактериялардың
биологиялық тыңайтқыш шығарып алуға және де ... ... ... ... пайдаланып келеді.
Соңғы жылдары цианобактериялар және ... ... ... ... дәнін өңдеу арқылы олардың өсуі мен
өнімдерін жоғарлатқан деректер көп [2,3]. ... ... ... таза ... ... алып, оларды
өсімдіктер өнімін жоғарлатуға пайдалану мүмкіншіліктерін қарастырдық.
Біздің зерттеу ... ... ... ... сіңіруші
цианобактериялардың жаңа түрлерін бөліп алып, морфологиялық ... ... ... ... ... ... дақылдарының өсуіне
әсерін зерттеу болып табылады. Мақсатқа жету үшін зерттеу ... ... ... ... обылысы Шиелі күріш алқабынан ... таза ... ... ... олардың түрлік құрамын
анықтау
2. Бөліп алған цианобактериялар ... ... ... ... зерттеу
3. Азотфиксациялаушы цианобактерия дақылдарын лабораториялық жағдайда
өсіріп, олардың ... өсу ... мен ... ... ... Азотфиксациялаушы цианобактерия - Nostoc calsicola штамының бидайдың
тұқымдық дәнінінің өсіп дамуына әсерін ... ... ... шолу
1.1 Цинобактериялар топтары
Балдырлар өте ерте кезде пайда болған про – және эукариотты, органикалық
заттарды ... ... ... ... ... жылдар бойы цианобкатерияларды төменгі өсімдіктер қатарына, көк-
жасыл балдырларға жатқызып келді.
1960 жылдары Р.Стейнер “көк – жасыл балдырлар” ... ... деп ... ұсынды [5].
Цианобактерия морфологиялық жағынан әр түрлі топқа ... ... ... бір ... ... және көп ... ... организмдержатады. Талшықты қозғалыс органдары ... ... ... байланысты сырғый қозғалып отырады. Көп клеткалы
немесе ... ... ... ... ... ... ... Кейбір цианобактериялар тіршілік барысында арнайы клетка
немесе жіпше түзеді, ол оның ... ... ... ... ... ... немесе азот фиксациялауда (гетероцистер) маңызы
зор. Көбеюі бинарлы, бүршіктеніп немесе көптеп ... ... ... ... ... ... ... гормогонды көбейеді[6].
Цианобактериялар прокариотты бактериялардың ең бір үлкен тобына
(1500-ден астам түрі ... ... ... ... көп
мөлшерде белоктан басқа, Виноградованың (1965) зерттеулеріне қарағанды
калориялығы жағынан диатомды балдырдан екі есе ... және көп ... ... ... ... – барлық континентте,
топырақта, тұщы, ащы суда, құрлықта кең тараған. Көптеген ... ... ... бар. Цианобактериялардың пигменттерінің құрамы
жағынан басқа балдырларға қарағанда ерекше. Клетка ... отыз ... ... ... ... а және ... ғана ... бес негізгі морфологиялық белгілері әр түрлі
таксономиялық топ асты ... ... ... ... ... ... қарай Cyanophyta -ны
қатар, бөлiм және кластар дәрежесiн бере отырып үш үлкен топқа бөлген [8].
Қазiргi уақыттағы морфологиялық ... және ... ... ... жасалынған Cyanophyta-ның систематикасы келеседі.
Chroococceae класы – ...... және ... ... 28 ... ... олардың iшiнде ең танымалдары ... ... ... Aphanothece, Aphanocapsa,
Gloeocapsa. Планококтар және споралар кездеседi. Эндоспоралар, экзоспоралар
және гетероцисталар ... ...... Тек бiрiккен бiр клеткалы,
колониалды және жiпше тәрiздi формалардан тұрады. ... ... ... жиi ... ... ... бiрiгiп кеткен қабаттар түзуi
мүмкiн. Плазмодесмалар, гетероцисталар, гормогониялар жоқ.
Клеткалар жiпшелерде тек қана ... ... ... бұл
класс клеткалар арасындағы қарапайым қарым-қатынасты жүзеге асыратын және
маманданған диффереренциацияланған клеткалар ... ... және ... бар. ... ... ... ... кездеседi. Келесi қатарларға бөлiнедi: Pleurocaosales, Dermocarpales,
Siphonematales, Endonematales.
Станиермен ... ... ... бұл класстың өкiлi
Chamaesiphon-ды бүршектену арқылы көбеетiн басқа да ... ... ... жатқызған жөн.
Сонымен қатар көбеудiң ерекше түрiмен сипатталатын басқа формалар
Pleurocaosalen ... ... ... бұл ... аналық клетка тез
бөлiнiп және оның iшiнде фикологиялық ... ерте ... ... өте ұсақ ... 12-4 мкм ... ... ... тән.
Бұл топтың Dermocarpa, Dermocarpella, Myxosapcina және ... ... ... ... ... қабығының тек қана
пептидоглюканды және сыртқы қабаты ғана ... ал ... ... ... Бұл ... ... аналық клеткадан
босап шыққаннан кейiн қысқа уақыт мерзiмiнде ... ... ... және Chroococcidiopsis туыстарында фибриллярлы қабат түзiлiп,
баеоциттер қозғалмайды. Олардың саны анықталмаған – 4 тен 1000 ... ...... Жiп тәрiздi көп клеткалы
формалардан тұрады. Клеткалар ... ... және ... ... ... Көбею жиi түрде гормогониялармен жүредi. Класс бес
қатарға бөлiнедi ... ...... ... ... ... құрайтын трихомаларға байланысқан. Hapalosiphon,
Fiacherella, Stigonema өкiлдерi ең көп зерттелiнген. ... ... ... гетероцисталар түзедi. Негiзгi жiпшелердiң және
бұтақтардың клеткалары морфологиялары ... өте ... топ үшiн ... жiпшелердiң екi немесе үш бағытта
бөлiнуi тән.
2. Mastigocladales – мастигокладовалықтар. V тәрiздi бұтақтану. Бiр
түр – Mastigocladus laminosus– ыстық су ... ... ... етушiлер.
3. Diplonematales – диплонемалылар. Жалған бұтақтану. Екi түрлi
жiпшелер: кейбiр бөлiктерiмен ... ... ... ... жуан ... байланған трихомаларымен. Аз
зерттелiнген. ?ңгiрлер мен жартастарда өседi.
4. ...... ... ... ... Бiр ... трихомалар симметриялы және басқаларда –
ассиметриялы болуы мүмкiн. Гетероцисталар ... ... ... 22 ... және ... көп санынан тұрады.
Ең көп зерттелген: Nostoc, ... ... ... Cylindrospermum, Aphanisomenon, ... ... ... ... ... және ... бар, ... олар сирек кездеседi. Жалған
бұтақтану Scytonema, Tolipothrix, Rivularia, Gloetrichia және Calotrix.
Көптеген авторлар гетероцисталар түзетiн ... ... ... ... және ... ... стигонемалылар және
ревуляриялылар деп бөлген. Соңғылары ... ... ... анық көрiнетiн полярлығымен ерекшелiнедi. Гетероцисталар
әрқашан базальдi клеткадан түзiледi.
5. Oscillatoriales – осциллаториялылар. ... жоқ. ... ... ... түрлерден тұрады. Олардың iшiнде ең көп зерттелiнгендерi:
Oscillatoria, Phormidium, Lyngbya, Plectonema, Schisothrix, Hammotoidea.
Станиердiң пiкiрi ... ... ... ... ... оны өз ... екi топқа бөледi. Олардың бiреуiне Spirulina,
Oscillatoria, Pseudoanabaena, ал ...... ... жатқызады.
Осциллаторлықтар қатары- Oscillatoriales
Қатар жіпшелі гомоцитті ... ... ... ... бола ... ... жиі ... ылғалды топырақты,
суасты заттарды бүркеп тұратын,немесе ағынсыз сулардың бетінде қалың тері
сияқты қалқып жүретін көк-жасыл қабық түзеді.Осциллаторияның ұзын ... ... ... ... ... тек ... ғана ... басқалардан өзгеше болу мүмкін.Өсу клеткалардың көлденеңінен бөліну
нәтижесінде жүреді.Жіпшелер ерекше өзгеріп отыратын қозғалыс жасайды.Көбею
процесі жаңа ... өсіп ... ... ... ... планктондарында таралған триходесмиум туысы
(Trichodesmium) ... ... ... ... будаға
жиналуымен өзгеше болады.Жіпнелері дұрыс орамға жинақталған Спирулина туысы
осциллаторияға өте ... ... ... ... ... ... ... протеиндерден тұрады(құрғақ массаның 60-68%) және ерте
уақыттан бері Африканың кейбір аймақтарының ... ... ... ... ... ... ... Ресейде
спирулинаның түрлерін жаппай өсіру сұрақтарымен айланысуды бастады.Лингбия
туысында (Lyngbya) осциллаторияда сияқты құрылысты [10].
1.2 Азотфиксациялаушы ... ... ... және таралуы
Цианобактериялар метаболизмінің ерекшеліктері, ылғалдылық ... ... ... тыс ... ... ... ... олардың әлемнің барлық региондарының әртүрлі экологиялық ... ... ... ... ... ... ... жарықты қолдану қатысында кең
өзгерістерге қабілетті фототрофты организмдердің ең кең тобы болып табылады
[11]. Олар қараңғы үңгірлерде, ... әр ... ... ... ... ... жардағы (наскальные) биотоптарда тіршілік етеді.
Бұл қасиет, мүмкін осы топтың филогенетикалық ... ... ... ... ... Тіпті Mastigocladus laminosus
сияқты маманданған (узкоспециализированный) түрге жарықтандыру ... ... ... ... ... және экологиялық
белгілері бойынша бұл түр филогенетикалық өте ескі және ... ... ... космополит болып табылады [12].
Цианобактериялар алғаш рет суқоймалардан бөлініп ... және ұзақ ... ... ... ... ... жүрді. Су ортасы оларға қолайлы және
табиғи тіршілік ету жері болып табылады. Олар ... ... ... ... ... ... (стоячие) және ағынды суқоймаларда:
өзендерде, тоғандарда, ... ... және т.б. кең ... ... суық және ... бұлақтарда, тұзды және тұщы, таза ... ... ... әр ... ... және ... ... цианобактериялардың планктонды формалары ... ... Тұщы су ... өзінің шығу тегі бойынша космополитті, себебі
жердегі ежелгі құрамдастықтардың бірі болып табылады. Көптеген ... ... мұз ... де ... ...... ... кезінде олар шегініп бара жатқан мұздар артынан
жүріп отырды және жаңа өзгеріп жатқан ... ... ... көп ... ... климаттық жағдайлар
цианобактериялардың қоңыржай және жылы климат белдеулерінде жаппай дамуының
басты алғы шарты болып ... ... ... суқоймаларда
қарқынды дамып, олардың «гүлдеуін» туғызады [14].
Жылдар бойынша «гүлдеу» қарқындылығы сол бір ... ... ... ... маусымдық даму динамикасы әртүрлі ... ... ... ... вегетациясы жазғы
стагнацияның орнығуымен басталады. Олар ... ... ... ... ... басталады – жылдың ең жылы периодында және қыркүйекте-
қазанда күзгі суықтардың және штормдық ауа райының ... ... ... сырт ... ... ... қарқынды дамиды. Олар жылы және ыстық бұлақтарда және ... ...... 80°С ... ... кең
тараған. Берілген экологиялық жағдайларда келесі түрлер ... ... Fischera ... ... ... ... Phormidium laminosum, Schizothrix calcicola, Synechococcus
aeruginosa, Oscillatoria angustissima, Spirulina ... ... ... ... және ... laminosum космополитті болып
табылады, олар әртүрлі географиялық зоналардың ыстық бұлақтарында кездеседі
(Солтүстік Америка, Еуропа, Африка, Азор аралдары, Жаңа ... ... ... экологиялық жағдайларға үйренген (приуроченные). Мысалы,
тропиктардың ыстық бұлақтарында табылған ... ... ... ... ... ... өзгеше [15].
Цианобактериялар топырақ биоценозында кеңінен таралған. Олар ... ... ... ... және ... жинауда, әртүрлі
элементтердің бөлінуіне (распределение) және аккумуляциясына ... ету ... ... ... пайда болуына әкелетін
орта өзгерістерін шарттайды. Олар топырақ бетінде әртүрдлі ... жиі ... Осы ... ... бұл ... ... ... шектелмей, белгілі дәрежеде тереңге енетінін
анықтауға мүмкіндік берді. Кейбір ... 3 мм ... құм ... ... ... ... ... деп санауға негіз болады[16].
Цианобактериялар басқа топырақ микроорганизмдерімен қатар топырақтың
гумусты заттарын түзуге қатысатыны туралы ... ... ... ... ... Авторлар, алдын ала ... ... ... мен ... ... ыдырау
жылдамдығын зерттей отырып, топырақпен ұсталып қалған радиокөміртегінің
үлкен бөлігі ... және ... ... ... ... [17]. Ұқсас мәліметтер 15N-мен белгіленген топырақпен
компостирленген Nostoc muscorum және ... tenius ... ... ... Тәжірибе басталғаннан 11 айдан кейін фульво- ... ... ... ... ... ... ... маңызды факторы болып табылады [18].
Топырақта және оның бетінде тәулік ішінде температура ... ... оның ... төзімді. Олар өз тіршілік
қабілетін -80-нен 75°С дейін ... ... ... ... R.Glade ... ... ... жылутөзімділікке ие
Oscillatoria brevis -80°С ... ... ... ... ... ... vaginatus, M.chthonoplastes, Schizothrix calcicola және
Nostoc muscorum үнемі ... ұзақ ... ... ... ... кең
таралған.
Цианобактериялардың көптеген түрлері оксигенді фотосинтезбен қатар
молекулалық ... ... ... Олар әртүрлі суқоймаларда,
топырақта, биік жар қабаттарда кең тараған және осы тіршілік ету ... ... ... ... ... ... ... қарағанда цианобактериялар энергия көзі ... ... ... ... болуын қажет етпейді.
Қазіргі уақытта гетероцисталар түзетін цианобактериялардың көптеген
түрлері атмосфералық азотты фиксациялауға қабілетті екені ... ... ... бар ... цианобактериялар түрінің саны белгілі симбиотты емес
гетеротрофты азотофиксаторлар санынан ... ... бар ... ... азот ... ... ... [19].
КСРО топырақтарында гетероцисталары бар және ... ... ... 95 түр ... (15 кесте). Олардың арасында
Nostoc, Anabaena, Calothrix, Cylindrospermum ... ... ... үшін азот ... ... зерттеушілермен цианобактериялардың азотфиксациялау қабілеті
мен гетероцисталардың болуы арасында тығыз байланыс белгіленгендіктен, осы
процесті жүргізу ... ... ролі ... ... ... ... азотофиксаторлардың трихомаларында гетероцисталар бар
екенін көрсетеді. W.D.P.Stewart басқа авторлармен бірге гетероцисталар ... орны ... ... [20].
Гетероцисталар – бұл белсенді өсіп жатқан дақылдарда ғана түзілетін
ерекше клеткалар. Олар вегетативті клеткалардан ірі, 1-2 ... 3 ... ... бар, ... арқылы гетероцисталар көрші вегетативті
клеткалармен байланысады. Гетероцисталар сары ... ... ... ... ... ... емес ... болады (вегетативті
клеткалардағы 20% төмен), ... де ... ... ... ... ... аз түрлерде зерттелген, түрлік
специфика олардың құрылымында жоқ.
Гетероцисталардың биохимиялық ерекшеліктерін ... ... ... және ... ... ... ... ферменттерінің
белсенділігі өте төмен болатынын, бірақ гетероцисталардың тыныс ... ... ... ... ... екенін көрсетті.
E.Tel-Or және W.D.P.Stewart көрсеткендей Anabaena ... ... 90% ... ... ... ... клеткаларға тән электронды тасымалдау
көмпоненттерінің толық жиынтығына ие. ... ... ... ... электрон көзі болып табылады. ... ... ... ... клеткалардан алатынын
алғаш рет көрсетті. Молекулалық азотты фиксациялауға қажетті АТФ ... ... ... ...... ... H.Bohme Anabaena variabilis гетероцисталарында нитрогеназды
белсенділікті стимулдайтын арнайы ферродоксин болатынын ... ... ... ... ... ... гетероцистаға
өтеді, онда 2-тың NН2+ және әрі қарай ... ... ... ... өтеді. Соңғысы сонан соң вегетативті клеткаларға тасымалданады
[21].
14С көмегімен ... ... ... ... ...... көрсетеді. L.S.Privalle мен R.H.Burris ... ... ... эритрозаға ғана оқшауланған гетероцисталардың
нитрогеназды белсенділігін қолдайды (поддерживает). Көміртекті тасымалдаушы
қосылыстардың табиғаты ... ... ... ... ... заттар негізінен
глюкоза-6-фосфатқа айналады, сонан соң пентозо-фосфаттық жолдың ... ... ол ... ... Гетероцисталар тотығушы
пентозо-фосфаттық жол ферменттерінің жоғары белсенділігін көрсетеді –
глюкозо-6-фосфатдегидрогеназаның және 6-фосфоглюконатдегидрогеназа-ның. ... ... ... жарықта да, қараңғыда да жұмыс істейді [22].
M.Lex пен W.D.P.Stewart-тың ертеректегі жұмыстарында ... I ... ... және ... ... мүмкін деген болжам ұсынған. Органикалық қышқылдардан нитрогеназаға
гетероцисталардың I фотосистемасы арқылы электрондардың тасымалы ... ... және ... ... ... ... ... вегетативті клеткалардың ламеллярлы
фрагменттерінде болса да, табылмады.
Тотықсызданған ферродоксин ... ... үшін ... ... ... ... ... ферродоксиннің
тотықсыздануы I фотосистеманың жұмыс істеуі ... ... ол ... ... көзі ... болып табылады. Қараңғыда және in vitro
ферродоксиннің тотықсыздануы ... ... ... қатысында жүруі мүмкін. Атап өткен жөн, ... ... ... тек ... ие, ал ... ... бірнеше формалары болады [23; 24].
Цианобактерияларда АТФ-тәуелді, ... өте ... ... ... ол NH2+ -те өсіп ... дақылдармен
салыстырғанда азотфиксация жағдайында 5 есе үлкен белсенділікке ие. ... ... ... ... ... пируватпен қолдау
көрсетілген нитрогеназды белсенділіктің үлкен емес деңгейі ғана белгілейді.
Мүмкін фермент жіпшенің үзілуі кезінде ... ... ... ... ... ... белсенділікті қолдау үшін АТФ ... ... ... тотыға фосфорланудан немесе субстрат деңгейінде
фосфорланудан келуі мүмкін.
Қазіргі уақытта ... тек ... ... ... ... үшін ... АТФ ... қабілетті екені белгілі. Бұл
АТФ, тотықсыздандырғыш деңгейінің ... ... ... ... ... қараңғыда дақылданған клеткалардың мембрандық
потенциалының өзгеруімен байланысты ма, жоқ па ... ... ... ... ғана жұмыс істегенде нитрогеназды белсенділік әдетте
төмен немесе мүлде болмайды [25; 26].
Эволюциялық тұрғыдан көбірек жетілгені нитрогеназаның оттегіден ... ... ... ... цианобактерияларда байқалған.
Гетероцисталарда нитрогеназа сырт орта оттегісінен қорғалған. Мұнда ... ... ... немесе гликолипидті қабаты ойнайды.
Гликолипидті қабат ... тек ... ... төрт ... кіреді. Вегетативті клеткаларға қарағанда гетероцисталардағы
біршама жоғары ... алу да ... ... сырт орта оттегісіне төзімділігін анықтайды.
Азотфиксациялашы цианобактериялар ... көп ... ... көп ... түрлері төмен суретте көрсетілген (сурет-1).
Сурет 1 - Азотфиксациялаушы цианобакетриялардың кейбір түрлері
А - Nostoc sp., Б - Anabaena sp., В - ... ... - ... ... ... мен ... әдістері
2.1 Зерттеу объектiлерi
Зерттеу жұмысына Қызылорда обылысы ... ... ... бөлініп
алынған цианобактериялардың таза дақылдары Oscillatoria tenuis, Phormidium
sp., Scytonema ocellatu, Tolypothrix tenuis, ... majior, ... және ... ... ... Anabaena ... ... Цианбактерияларды жинау және анықтау
Қызылорда обылысы ... ... ... алынған цианобактерия
сынақтарын көктем, жаз және күз ... ... ... ... ... анықтағыштардың көмегімен анықтадық. Сынамалар ... ... ... ... [27; 28]. ... ыдыстарға жинадық. Цианбактерияларды зерттеуде МБИ 15-42У
микроскопын пайдаландық. Балдырлардың ... ... ... ... водорослей Средней ... ... ... ... ... Том 1-14; ... [28; 29:30; 31;32].
Цианобактерияларды тiрi жағдайда анықтау жүргiзiлдi. Жұмыс барысында
фиксаторлар ретiнде 2-4% -тi формалин ерiтiндiсi, түрлiк ... ... ... ... және ... көк, ... бояғыштары қолданылды.
Талшықты цианобаткриялардың ... ... үшiн йод ... ... ... анықтауда окуляр-микрометр қолданылды.
2. 3 Цианобактерияларды бөлiп алу және ... ... ... ... ... ... ... материалдарды 1:5, 1:1, қатынаста сұйылту арқылы егiп, 2000-4000лк
жарық көзiнде өсiрiлдi. ... ... ... ... алу үшiн ... сынамаларды микробиологиялық әдiстердiң
көмегiмен қатты агарлы қоректiк орталарға Кох ... ... ... Петри табақшасында өсiп шыққан цианобактериялардың жеке колониясын
сұйық қоректiк ортаға және қиғаш агарлы қатты ... ... ... егiледi.
Бұл әдiс үш-төрт рет қайталанады. Бактериологиялық таза цианобактерияларды
бөлiп алу ... ... ... ... тазалауда ... ... ... ... ... ... сұйық қоректiк ортада арнайы шыны
ыдыстарда заласызданған жағдайда 2000лк ... ауа ... ... жүргiзiлдi
(сурет 2).
Сурет 2 - Лабораториялық жағдайда фототрофты микроорганизмдерді белсенді
өсіруге арналған қондырғы
4. Цианобактериялардың кейбір ... ... ... штамдарын агарлы және сұйық қоректiк орталарды 2000 люкс
жарықта, 26-300С өсiрiлдi.
Жұмыс ... ... ... үшiн ... ... орталар
қолданылды: «М» және Заррука қоректік ... ... ... қоректік ортасының құрамы г/л:
MgSO4 x7 H2O - 0,25 ;
K2 HPO4 – 0,04 ... x 6H2 O – ... ... – 0,165;
NaNO3 – 2,5;
Fe2 (SO4 )3 –0,02;
NaHSO4 – 0,2;
Микроэлементтер - 1мл
pH -7,75
Агар-агар -20г/л
Заррука ... ... ... ... -16,8 ... HPO4 3H2O – 2,5 г;
NaNO3 – 2,5 г;
K2 SO4 – ... –1,0 г; MgSO4 * 7H2O – ... * 6H2 O – ... Fe+ЕДТА – 1 гр (г/л)
Микроэлементтер - 1мл.
Жинақтама жас ... алу үшiн, ... ... және «М» ... штамын жасанды 100 мл ... ... ... ... 3000 люкс ... 26-300С ... 24 ... қойып
өсiрiлдi. штамдарын лабораториялық жағдайда микробиореакторда өсiрдiк сурет-
3.
Сурет 3- Фототрофты микроорганиздеді өсіруге арналған лабораториялық
микробиореактор
5. ... ... және ... алу ... ... сақтау және өнiмдiлiгiн анықтау тәсiлдерiн игеру
нәтижесiнде азотфиксациялаушы цинобактерия лар штамдарын Заррука және ... ... ... ... ... оны ары ... құрамын зерттеу нәтижесiнде ... ... ... екi рет ... ... шайып тасталып
отырылды. Алынған биомассаны стерильдi ыдысқа салып 37-400 С ... ... ... ... ... ... ... қоректiк ортада қаншалықты биомасса жиналғанын бiлу үшiн, көлемi ... шыны ... ... 1050С ... ... ... ... +5 гр K2 Cr2O7) бар эксекаторда 40 мин ... ... ... ... ... өлшеп алынады. ?лшенiп алынған құрғақ бюкстерге
өсiрiп алынған әртүрлi ... ... ... цианобактерия
суспензияларынан 2 мл ден ... ... 1050С ... 12 сағат
кептiрiлiп, құрғақ бюкстердi алғандай әдiспен өлшенедi [34;35].
2.6 Цианобактериялардың құрғақ биомассасын анықтау
Балдырлардың құрғақ ... ... үшiн 20-40 мл ... 10 мин ... ... 3000-4000 айн/мин центрифугалаймыз,
беткi сұйықтықты абайлап құйып аламып, қалған тұнбаға 20-40 мл дистелденген
су қосып жақсылап ... тағы да ... ... ... ... ... ... тұнбаны дисстелденген су көмегiмен тұрақты
өлшемге ... ... ... 80 нен 1050С арлығында кептiргiш
шкафта тұрақты өлшемге дейiн кептiремiз [36]. ... ... ... мг ... есептелiнедi.
М=m1-m2
Мұндағы: m1-бос бюкстiң массасы; ... ... бюкс ... ... ... мен ... Қызылорда обылысы Шиелі егістік алқабынан азотфиксациялаушы
цианобактериялар таза ... ... ... ... ... ... қасиеттерін зерттеген нәтижелер
Біздің зерттеу жұмысымыздың ... ... ... ... жаңа ... бөліп алып, олардың морфологиялық және
физиологиялық қасиеттерін ... ... ... ... ... ... суармалы алқабының ТОО «Каптагай» күріш
егістіктерінен ... ... ... ... ... ... түрлерін анықтап, маңызды азот сіңіруші түрлерін бөліп
алдық.
Spirulina majior
Жүйелiк қатынасы бойынша ... ... ... ... ... ... Трихомалары ашық көк-жасыл енінің ... ... ... ... спираль түзейді, олардың диаметрі 2,5-4 мкм, ... ... ... 2,7-5 мкм. ... ... топ құрып ыдыс
қабырғалырынва жабысып өседі. Өсу қолайлы температурасы 250-300С қоректік
ортасы Заррука және ... ... ... ... ... 4 - ... ... tenuis Жүйелiк қатынасы бойынша Cyanophyta бөлiмiнiң
Hormogeneae ... ... ... ... ... көк-жасыл түсті, түзу . «Громов» қоректік
ортасында жақсы ... ... ... ... ... ... топ түзіп
өседі. Қатты ортада нашар өседі. Оптималды өсу температурасы 28-30С0.
Сурет 4 - ... ... sp. ... ... ... ... ... бөлiнiп алынды.
Жүйелiк қатынасы бойынша Cyanophyta бөлiмiнiң ... ... ... ... ... ... ... көкжасыл,
енi (1(-1,5-(2,4)μ, көлденең ... ... ... ... ... ... ... көгермейдi.
Қоректiк ортасы Заррука ортасы. Жарық көзiмен 250-300С температурада ... ... ... ... ыдыс ... ... ... 5.
Сурет 5 - Phormidium sp.
Scytonema ocellatum ... ... ... ... ... ... ... Жүйелiк қатынасы бойынша Cyanophyta бөлiмiнiң
Hormogeneae классы, Oscillatoriales ... ... ... ... бір ... клеткадан тұрады. «М»
қоректік ортасында жақсы өседі. Сұйық қоректік ... ... ... ... ... Қатты ортада нашар өседі. Оптималды өсу температурасы ... -6 ... ... tenuis ... ... Шиелі суармалы алқабынан бөлініп
алынды. Жүйелiк қатынасы ... ... ... ... ... қатары, Tolypothrix туысының өкілдері. ... ... ... Tolypothrix tenuis Kuets
Nostoc calsicola Қызылорда облысы Шиелі суармалы алқабының ... ... ... ... ... ... Cyanophyta
бөлiмiнiң Hormogeneae классы, Nostocales қатары, Nostoc туысы. Трихомдары
бір-біріне тіркелген бірығай шар ... ... ... -8 Nostoc ... қоректік ортада жақсы өседі. Бірақ колбо қабырғасына ... ... ... ... қалқып шығады. Оптималды өсу температурасы
25-30С0
Цианобактериялардың ... ... ... Lyngbya ... sp., Scytonema ocellatu, Tolypothrix tenuis, Nostoc calsicola
таза дақылдары бөлініп алынды. Бөлініп алынған Nostoc ... және ... Anabaena ... ... -9) таза ... ... қоректік
ортада өсіріліп олардың сұйық ортадағы культуралдық қасиеттері зерттелді.
Сурет -9 Anabaena variabilis
Nostoc calsicola культурасы сұйық ... ... ... ... жабысып өсіп, арқарай бұл қабыршықтар ортаға бөлініп қоректі
ортаның бетіне қалқып шығып ашық ... ... ... ... ... сурет
-10. Табиғи материалдарда имек тәріздес әртүлі трихомерлер ... 10- Nostoc ... ... ... ... ортада 5 тәулік және
15 тәулік өсірген кездегі культуралық қасиеті
Агарлы ортада анық көк жасыл түсті қабықшалар ... өсіп ... ... ... аяғы ... ... Шар тәріздес
немесе ұзын гетероцистер түзеді. Клеткалар ені 4,4-5,3мк ... ... ірі ... тәрізді.
Сурет 11 - Агарлы ортада Nostoc calsicola культурасының өсуі
Anabaena ... ... ... ... ... ... ... түзіп өседі. Культура колбаның қабырғасы мен ... ... ... ... ... ... орта бетін қалқып шығадысурет -12.
Сурет 12 - Anabaena variabilis культурасын сұйық қоректік ортада 7тәулік
өсірген кездегі культуралық ... ... ... ... ... ... колонияларды түзеді .
Клеткалары кеспек тәрізді ұзындығы 2, 80-5, 20 мк көлденеңі 4,3 мк. Сопақша
немесе дөнгелек ... ... ... агарлы ортаның
қалыңдығына қарай тізбектеліп өседі. Спора түзілуі ... ... ... ... ... ... түзетіні байқалды. Ал жас
клеткаларда агарлы және сұйық орталарда кокктар түзілмейді.
Сонымен аталған ... ... ... ... мен
жасына байланысты олардың морфологиялық ... ( ... ... мен ... гетероцист, спор) колониялардың түсі,
өсу қасиеттері ... ... ... ... ... ... ... өнімін арттыруға қатысты зерттеулер толық
жүргізілуге жоспарланып отыр.
Сонымен ... ... ... ... ... қара шіріктің түзілуіне маңызды. Топырақ ... ... ... ... ... әсер ... Азоттың жетіспеуінен ауадағы азотты сіңірмейтін
цианобактериялардың кейбір хлорофилл және фикационин сияқты пигменттерінің
азайуына байланысты азотхлороза көрінісі ... ... ... ... ... алынған цианобактерия дақылдарын М қоректік ортасына
азотты және азотсыз өсіру арқылы ... ... ... ... зерттедік. Зерттеуге Nostoc calsicola, Anabaena variabilis және
Phormidium foveolarum ... ... ... ... ... М ... ... зерттелген дақылдардың өсуі байқалды. Бірақ М ... ... ... ... ... ... төмендеп 6 тәулікте
өсуі тоқтап клеткалардың азаятынын сурет -13 тен айқын көруге болады.
Сурет 13 - ... ... ... және азотсыз қоректік
ортадағы өсу динамикасы
Бұл тәжірибе нәтижесі Phormidium foveolarum дақылының ... ... ал ... Nostoc ... и Anabaena variabilis
дақылдарының өсуі азотты атмосферадан алатынын көрсетеді. Сонымен біздің
бөліп алған ... ... Nostoc ... ... ... ... Anabaena variabilis штамына ұқсас атмосферадан алынған азотпен
қоректенетіні анықталды. Ал ... ... ... ... ... ... себебі ол ауадан қандай да бір жолмен азотты ала алмайды.
3.2 Цианобактерия – Nostoc ... ... ... ... оның өсу ... мен ... ... зерттеудiң негiзгi мақсаты лабораториялық микробиореакторда
цианобактерия Nostoc calsicola және Anabaena ... ... ... мен ... ... ... ... табылады
Осыған байланысты цианобактерия Nostoc calsicola - штамын лабораториялық
биореакторда өсiрiп, клеткалардың өсу динамикасы, құрғақ биомассасы ... ... ... ... ... және де
салыстырмалы түрде Nostoc calsicola және Anabaena ... ... өсу ... мен ... биомассаның жиналуын зерттедiк.
Тәжiрибеде Nostoc calsicola және Anabaena variabilis дақылдарын алғашқы
клеткалар тығыздығын 0,001 ФЭК көрсеткiшiнде өлшеп алып ... ... ... ... 8 тәулiк өсiрдiк. Әрбiр тәулiк сайын
клеткалар тығыздығын ФЭК ... ... ... өсу ... ... ... саны ... тәулiкте ең жоғарғы 0,16 өскенi
байқалды сурет-14. Anabaena ... ... ... ... 0,001 ... клеткалар тығыздығы алтыншы тәулiкте дейiн 0,11 өскенi
байқалды сурет -13.
Сурет 14- ... – Nostoc ... және Anabaena ... ... өсірген кездегі клеткалардың өсу динамикасы
Лабораториялық микробиореакторда Nostoc ... және ... ... 6 ... ... өсіру нәтижесінде бұл
цианобактериялардың ... ... ... ... тудырып отыр.
Бiз лабораториялық микробиореакторда 8 тәулік өсірген ... ... ... және Anabaena ... ... ... ... Nostoc calsicola дақылының биомассасы 8 тәулікте 2,6 г/л ... ... ... 1,4г/л ... ... ... ... сурет
-15.
Сурет 15- Цианобактерия – Nostoc calsicola және Anabaena ... ... ... ... ... ... тәжірибеден Nostoc calsicola дақылы Anabaena variabilis дақылына
салыстырғанда артық мөлшерде биомасса жинатыны анықталып отыр.
Көптеген ... ... ... ... азотты сіңіру
жолымен топырақтың құнарлығын арттыруда маңызды роль атқарады. Егін
шаруашылығында азот ... ... азот ... ... ... ... өсімдіктердің өнімін арттыруда азот
тыңайтқыштары ретінде қолданылады. Әртүрлі ... ... ... цианобактериялардың биомассасын қажет етеді. Осыған ... ... ... Nostoc ... ... биомассасын келесі зерттеу
жұмысымызға пайдаландық.
Біз келесі тәжірибемізде бидай дақылдарының өсуіне Nostoc calsicola
штамының ... ... ... ... Цианобактерия Nostoc calsicola – штамының бидай дақылдарының ... ... ... ... және ... дақылдарды егуден бұрын
азотфиксациялайтын цианобактериялар суспензияларымен өңдеудің маңыздылығы
анықталған.
Біз ... ... ... ... ... цианобактерия Nostoc
calsicola монодақылының әсерін зерттеуді мақсат болғыздық. Жеті ... ... ... Nostoc calsicola дақылының суспензиясына
бидай дақылын 2 сағат өңдеп алып оларды сұйық қоректік ... ... ... ... цианобактерия биомассасынсыз қоретік орта алынды.
Біз бақылау мен ... ... ... 7 ... ... ... олардың өнімділігын анықтадық. Өнімділік бидай дақылдарының
өсіп шығуы және өсіп ... ... ... ... ... ... Nostoc calsicola дақылымен өңделген бидай ұрықтары
10 Питр ... ... 10 ... ... ... ... кесте-
1. Кесте 1- ден қарағанда бақылаудағы бидай дақылдарының орта есеппен 76
немесе 76% өсіп ... ... ... ... мен ... ... 90 ... 90% өсіп шыққан. Мұнан қарағанда азотфиксациялаушы
цианобактериялар мен өңделген бидай дақылдарының 14% ... ... ... ... ... өсіп шыққан бидай дақылдарының өсіп
шыққан сабағының биіктігіне жүргізген ... ... ... ... орта есеппен 12 см болса, тәжірибедегі 15 см немесе 3 см биік
өскені байқалды кесте -1. Бұл ... Питр ... ... ... ... ... дақылындарының сыртқы көрнісінен де байқауға болады
сурет 15.
Кесте 1- ... Nostoc ... ... ... бидай
дақылдарының өсуіне әсері
| ... ... | | |
| ... | ... дақылдарының |
| ... ... ... ... (см) |
| | | | ... |76 |76 |12 ... |90 |90 |15 ... | | | ... ... | | | ... |14 |14 |3 |
а ... ... Nostoc ... ... суспензиясымен өңделген (б)
және өңделмеген (а)бидай дақылдарының өсуі
Біз келесі зерттеуімізде цианобактерия Nostoc ... ... ... ... ... ... ... бірге қосып өсіріп
бидай дақылдарының өнімділігін тексердік. Мұнда 3 ... ... 1 ... ... ... ... Nostoc calsicola
суспензиясымен 2 сағат өңделеген дақылдар, 3-цианобактерия Nostoc calsicola
суспензиясын қоректік ортаға қосып ... ... ... бұл ... ... 10 ... ... кейін олардың
өнімділігіне баға бердік кесте-2. Тәжірибеге әрбір ... ... ... 100 ... дақылдары алынып олар 10 талдан Петр табақшаларында
арнаулы қоректік ортада ... ... ... ... ... өсірілді. Тәжірибе ... ... ... бидай
дақылдарының 76% өсті, цианобактерия суспензиясымен ... ... 90% өсіп ... ал ... ... қосып өсіріген
бидай дақылдарның 62% ғана өскені байқалды.
Кесте 2- Цианобактерия Nostoc calsicola штамы суспензиясын бидай
дақылдарымен бірге өсірген ... ... ... шыққан | | |
| ... | ... ... |
| ... ... ... ... (см) ... |76 |76 |12 ... |90 |90 |15 ... | | | ... ... | | | ... |68 |68 |10 ... ... | | ... бірге | | | ... ... | | | ... ... цианобактерия қоюландырылған суспензиясын сұйық
қоректік ортада бидай дақылдарымен бірге өсіргенде ... ... ... ... кері әсерін тигізуі мүмкін деп қарастыруға
болады. Бірақ цианобактерия ... ... ... ... әсер ... ... қойлған тәжірибе нәтижелерін 2-варианттағы
деректер қайтадан дәлелденіп отыр сурет -16.
1 ... 17- ... Nostoc ... ... ... ... ... өңделмеген (1) және суспензиямен бірге өсірген(3)бидай дақылдарының
өсуі
Ал бидай дақылдарының сабағының ұзындығы 2-вариантпен шамамен ... айта ... жөн ... ... ... ... ... өнімдеріне қолданған ... ... ... ... ... бөлуі маңызды екенін көрсетеді.
ҚОРЫТЫНДЫ
1. Қызылорда обылысы Шиелі күріш алқабынан цианобактериялардың
Spirulina majior, ... sp., ... ... tenuis, Nostoc ... дақылдары бөлiнiп алынып
олардың түрлік құрамы анықталды. Бұл дақылдардың морфологиялық
және культуралық қасиеттері зерттелді
2. Цианобактерия Nostoc ... -ның Anabaena ... ... ... ... белсенді
өсетіні анықталды.
3. Бидайдың тұқымдық дәнін егуден бұрын ... - Nostoc ... ... ... ... өсуі ... ... 14% -ке артады және өсіп
шыққан бидай сабақтарының ... 3 ... биік ... ... ... ... ... азотофиксирующих синезеленых водорослей в
почвах СССР и их ... ... ... //Новое в изучении
биологической фиксации азота. –М:Наука, 1971. –С.183-190.
2. ... М.А.; ... Н.Н. ... ... на ... ... ... ФАН, 1981.-120.
3. Панкратова Е. М., Мезенцева Г.В., Значение синезеленых водорослей
(цианобактерий) в круговорте азота в почвах умеренной ... ... -1985. ... ... М.В., ... К.А. ... – М.: ... 1979. – 320 с.
5. Кондратьева Н.В., Кордюм Е.Л., Масюк Н.П. Строение водорослей //
Водоросли справочник. К.: ... ... ... ... // Справ. Киев. 1969. N. 605. С.1-25.
7. ”Актуальные проблемы современной альгологии” Наука Думка К.: 1987. ... ... Б.В. ... сине-зеленых водореслей. Л.: Наука. 1976.
С. 120.
9. Саут Р., Уиттик А. Основы альгологии. М.Мир. 1990.С.449.
10. ... С.В., и др. ... ... ... 1969.228 ... Андреева Н.А. Азотфиксирующие цианобактерии ризосферы риса6
выращиваемого бессменно и в ... // Бюл. ... НИИ ... -1985. -42. – С. ... Баев А.А. ... К.М. Биологическая фиксация азота и гентическая
инженерия // Биотехнология. –М.: Наука, 1984. –С. 217-223.
13. Горюнова С.В. О ... ... ... ... для ... урожайности рисовых полей // ... - 1971. - Т. 7, - С. ... ... Н.Н. Водоросли и их роль в образовании почв. –М.: ... ... 1968. ... ... А. ... водоросли в качестве фиксаторов азота //IX
Междунар. Конгр. по микробиологии. – М., 1966. –С. 58-64.
16. Вахрушев А.С. ... ... ... ... синезеленых
водорослей с помощью 15N : Автореф. дис. … ... ... ... ... ... ... М.М., ... Э.А. Почвенные водоросли. –Л.: Наука, 1969.
-227с.
18. Журкина В.В. Водоросли рисовых полей Дальновосточной ... ... // ... Сел. и лес. Хоз-ва Дального Востока. -1956. -№1. –
С. 71-74.
19. Шаркань П. Сельское хозяйство будущего. М.: ... 1975. - 264 ... ... Т.А., ... Е. М., Хохлова В. Ф. Усвоение
молекулярного азота цианобактериями, не ... ... ... -1981. -50, №3. ... ... И.С. ... ... интенсификации
биогидрохимического круговорота в техногенных экосистемах. Автореф.
...док. ... М., 1993, 25 ... ... Н.Б., ... Н.В. Водоросли. Ленинград, 1989, С. 120.
Ильичев В.Н., Коршунов Н.А. ... ... почв ... ... и пути его ... / ... ... ... ... ...... Курьер, 2001. – С.
150-152.
23. Заядан Б.К., Фототрофты микроорганизмдер биотехнологиясы. –Павлодар,
2010.-432бет
24. ... Б.К., ... ... ... ... 2011, -368с.
25. Анисимов О.А., Альбицкая О.Н., Горюнова О.А. Перспективы прмышленного
автротрофного культивирования и промышленного использования почвенных
водорослей. – М.: Наука, 1972. - С. ... ... З.В., ... П.М., ... О.Н., ... В.П. ... и
распространение водорослей. - Киев: Наука думка, 1989. - С. ... ... Л.А. и др. ... ... исследование
водорослей в гидробиологической практике. - Киев. Наука думка, 1975.
28. Кастиского Г.И., Полянцева В.А. Руководство к ... ... ... пособие. - М.: Медицина, 1988. – 288 ... ... А.М., ... А.Э., ... С.Х. ... ... Средней Азии. – Ташкент: Фан, 1988. - Т.2, - С. 406-815.
30. Голлербах М.М. Определитель пресноводных водорослей СССР. Том ... ... с !954 по ... ... А.М., ... А.Э., Халилов С. Определитель сине-зеленых
водорослей Средней ... ... 1987, ... ... Н.В., ... С.П., ... Н.П. Принципы и методы
систематика водорослей. Вопросы ... // ... ... ... ... ... Л.А. и др. ... физиолого-биохимического исследования
водорослей в гидробиологической практике. Киев.: Наук. думка, 1975,
255 с.
34. Горюнова С.В. В: ... ... и ... ... ...... - 1972. - 8 ... Егоров Н.С. Практикум по микробиологии. Уч. пособие. - М.: Изд-во
Моск. ун-та, 1976. - 307 ... ... Б.К., ... Г., ... таза ... бөліп алу
және оларды белсенді өсіру тәсілдері, 2008
ТҰЖЫРЫМ
Қызылорда ... ... ... ... ... Lyngbya sp., ... sp., ... ocellatu,
Tolypothrix tenuis Kuets, Nostoc calsicola таза дақылдары бөліп алынып,
олардың морфологиядық, культуралдық қасиеттері зерттелді. ... ... егу ... цианобактерия - Nostoc calsicola штамы ... ... оның ... ... ... чистые культуры азотфиксирующих цианобактерий Oscillatoria
tenuis Phormidium sp., Scytonema ocellatu, Tolypothrix tenuis Kuets, Nostoc
calsicola из ... ... ... области и исследованы их
культурально-морфологические свойства.
Установлено, что при ... ... ... ... - Nostoc ... ... их продуктивность.
SUMMARY
Isolated pure cultures of nitrogen-fixing cyanobacteria ... ... sp., ... ... ... tenuis, ... of fields Shieli Kyzyl-Orda region and investigated ... ... was ... that ... of wheat ... of cyanobacteria -
Nostoc calsicola increase their productivity.
ҚОСЫМША

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 35 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Магний ионымен байытылған спирулинаның биомассасын алу28 бет
Цианобактерия Spirullina15 бет
Цианобактериялар23 бет
Цианобактериямен симбиозды тіршілік ететін бактерия-серіктестерін анықтау37 бет
1. Вирустардың организмге енуі, таралуы, орналасуы. Инфекция түрлері және оларға сипаттама. 2. Иммунитеттің механизмдері. Иммунитеттің гуморальдық, клеткалық, жалпы физиологиялық фактролары11 бет
Chenopodiaceae Vent тұқымдасының Climacoptera B. туысы C.lanata өсімдігінің түрінің морфологиялық және анатомиялық ерекшеліктері31 бет
«Тамақ өнімдерінің және шикізаттың сапасын бақылау және бағалау» Дәннің биохимиялық бағасы5 бет
«Тан» сериясы сусындарының микрофлорасына морфо-биохимиялық сипаттама беру36 бет
«Қоршаған ортаның сапасы — қоршаған ортаның құрамы мен қасиеттерінін сипаттамасы»6 бет
Іле алатауының физикалық-географиялық жағдайы.Улы өсімдіктердің улылық қасиеттерінің ерекшеліктері30 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь