Инвестициялық қызметті мемлекеттік реттеу

КІРІСПЕ
1 ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ ҚЫЗМЕТ МЕМЛЕКЕТТІК РЕТТЕУ ОБЪЕКТІСІ РЕТІНДЕ
1.1 Инвестициялық қызметті мемлекеттік реттеудің әдістері мен формалары
1.2Мемлекеттік инвестициялық саясат және оның құралдары.
1.3 Мемлекеттік инвестициялық саясат басымдықтары, модельдері, мемлекеттің инвестициялық стратегиясы
2 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ ҚЫЗМЕТТІҢ ҚАЗІРГІ ЖАҒДАЙ
2.1 ҚР.ң инвестициялық қызметін жүзеге асыруы мен оның маңызды мәселелері.
2.2 Қазақстандағы инвестициялық қызметтің дамуын талдау
2.2 Қазақстандағы инвестициялық қызметтің дамуын талдау
2.3 Инвестициялық саясатты жүзеге асырудың ұйымдастырушылық негіздері
3 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ЖЕКЕ СЕКТОРДЫҢ ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ ҚЫЗМЕТІН ЫНТАЛАНДЫРУ ЖОЛДАРЫ
3.1 Инвестициялық үдерісті құқықтық реттеу жағдайын талдау
3.2 Қазақстан Республикасындағы инвестициялық саясатты жетілдіру жолдары
ҚОРЫТЫНДЫ
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
Қазақстан Республикасындағы экономикалық жүйенің қалыптасу кезеңінде жеке секторға инвестиция басым сипатқа ие. Инвестиция - Қазақстан экономикасының нарықтық экономикаға өтуі кезінде пайда болған жаңа термин. Инвестициялық қатынастар әлемдік экономикада қашанда шешуші рөл атқарады. 2003-2015 жылдарға арналған Қазақстан Республикасының Индустриялық-инновациялық стратегиясын жүзеге асыру бағытында көптеген шаралар іске асуда. Бүгінгі күні Қазақстан экономикасы тұрақты даму үстінде.
Қазақстан экономикасын тұрақтандыру және дамытудың маңызды жолдарының бірі – инвестициялық қызметті ұлғайту, ең алдымен еліміздің ішкі резервтерін жұмылдыру және көбірек тиімді пайдалану болып табылады.
Қазақстан тәуелсіздікке қол жеткен күннен бастап экономикалық жағдайды тұрақтандыру, ішкі экономикалық қауіпсіздікті қамтамасыз ету және инвестициялар тарту жөніндегі саясатты белсенді жүргізе бастады.
Қазақстанның әлемдегі бәсекеге қабілетті 50 елдің қатарына ену мақсатындағы стратегиялық шаралары мен “кластерлік бастамасын” жүзеге асыруы үшін елге капитал ағынын әкелу тәсілдерінің біріне оның инвестициялық саясаты жатады.
Қазіргі таңда Қазақстан әлемдік шаруашылықтың толық қанды мүшесі болып табылады. Республикамыздың экономикасының дамуы экономикалық ортада инвестициялық бағытты құруды талап етті. Инвестицияның құйылуы өндірістің масштабының кеңеюіне және сонымен қатар экономиканың әлеуметтік экономикалық дамуының сапалы, жаңа деңгейге шығуын қамтамасыз етеді. Экономикадағы жаңалықтар мен өсулер инвестицияның көлемімен, құрылымымен және олардың жүзеге асырылу сапалары мен қарқынымен анықталынады. Сонымен қатар, инвестициялық жинақтаулар мен олардың материалдық ресурстарынсыз инвестицияда ешқандай оң нәтижелер болмайды.
Инвестициясыз ішкі және сыртқы рыноктардағы тауар өндірушілердің бәсеке қабілеттілігін қамтамасыз ету, қазіргі кездегі капитал жұмсалымдарының болулары мүмкін емес. Рыноктік инфрақұрылымдардың және әлемдік тауар өндірушілердің құрылымдық және сапалық өзгертулерінің процесстері инвестициялаудың есебімен және жолымен жүзеге асырылады. Инвестициялау экономикалық өсуді, аймақтың әлеуметтік жағдайын, халықтың жұмыспен қамтылуын және сонымен қатар елдің экономикасының дамуын анықтайды [1].
1 Қазақстан Республикасының Президентінің 2010 жылғы “ Жаңа онжыл-дық – жаңа экономикалық өрлеу – Қазақстанның жаңа мүмкіндіктері” атты жолдауы.
2 ҚР-ң 2010 жылға дейінгі стратегиялық даму жоспары. “Елорда”, Астана – 2002ж.
3 Қазақстан Республикасының Президентінің 2011 жылғы “ Болашақтың іргесін бірге қалаймыз ” атты жолдауы.
4 Алибекова К.Ж. ҚР инвестициялық саясаты – экономикалық өсудің негізі // ҚазЭУ хабаршысы – 2007, №3-50-55б.
5 Иманбекова Б. Қоғамдағы инвестициялық саясат // Ізденіс. Гуманитар-лық ғылымдар теориясы, 2005. №3-72-77б.
6 Байшоланова Қ.С. Қазақстан экономикасындағы инвестициялық саясат барысы. // ҚазҰУ хабаршысы, №2, 2008ж.
7 Инвестиция-Қазақстан экономикасының бәсекелестік деңгейін жетілдіре-тін негізгі фактор // Материалы Международной научно-практической конфе-ренции. «Инновационное развитие и интеграция Казахстанской экономики в условиях глобализации», Алматы, Абай атындағы ҚазҰПУ, 2008, Б. 124-128.
8 Жеңісбек А. Әлемдік қаржылық дағдарыс жағдайында инвестициялық саясатты жетілдіру бағыттары. Қарағанды: Болашақ-Баспа, 2009.Т2-84-87б.
9 Мендиханова Э. Инвестиционная политика РК. Актуальные проблемы современных международных отношений и международного права материалы научно-теоритический конференций проведенной в рамках І международного конгресса молодых ученых и студентов “Мир науки” (18-19 апрель 2007 год)-Алматы: Қазақ университеті 2007-16-18с.
10 Тапенова Г.С. Әлемдік дағдарыс жағдайындағы Қазақстан Республика-сындағы инвестициялық стратегияның басты мәселелері мен оларды шешу жолдары. // Наука и ее роль в современном мире: материалы международного научно-практический конференций. 29 январь 2010 г. Қарағанды: Болашақ-Баспа, 2010ж.
11 Ахтанов Ш.К., Қасымова Н.Ш., Ахтанова Н.Ш. ҚР шетел тәжірибесі не-гізінде инвестициялық саясатты жетілдіру жолдары // Наука и ее роль в современном мире: материалы международного научно-практический конференций. 29 январь 2010 г. Қарағанды: Болашақ-Баспа, 2010-5т.101-106б.
12 Мороз М. «Қазіргі кездегі инвестициялар жағдайы». // Қазақстан жоғар-ғы мектебі, 2007ж. №1.16-19б.
13 Андреева Ж.М. Совершенствование механизма государственного регу-лирования инвестиций в экономической деятельности Республики Казахстан. Туркестан, 2008. Автореферат.
14 Избасаров. Принципы привлечения и использования прямых иностран-ных инвестиций // ҚазҰУ хабаршысы, №6, 2008ж.
15 Әлемдік инвестициялардың қалыптасу көздері және капиталдың халы-қаралық қозғалысы // Халықаралық бизнес университеті (Хабаршы ғылыми журналы. – Алматы, 2008. – № 1. 37–40 бб.
16 Омарбаева А.К. Ұлттық экономиканың жаһандануы жағдайындағы кәсіпкерлік және ссудалық капиталдың халықаралық мобильділігі: теориясы, әлемдік тәжірибесі және реттеу проблемалары. Алматы, 2010 жыл. Автореферат.
17 Наметша А.С. Инвестиционная активность США в мировой экономике. Материалы международной научно-практической конференции молодых ученых “Современные научные труды молодых ученых” – Астана. Евразийский нацональный университет им. Л.Гумилева, 2005г.
18 Омарбаева А.К. Дүниежүзілік шаруашылықта инвестициялық процес-тердің қазіргі заманға сай даму тенденциялары және капиталдың халықаралық мобильділігінің теориялық негізі // Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық Университетінің хабаршысы (Хабаршы ғылыми журналы). – Алматы, 2008. № 1(65) – 71-76 б.
19 Андрианов В.Д. Роль государств в создании динамичной модели устой-чивого развития в Южной Корее – М.1996. – 6-28 с.
20 Қазақстан Республикасының “Инвестиция туралы” заңы. 08.01.2003 жыл және 2005, 2006 жылдардағы енгізілген өзгертулермен.
21 Қазақстан Республикасының Президентінің 2000 жылдың 6 наурызын-дағы №349 жарлығы «Экономиканың басты салаларына инвестициялық іс-әрекетті асырушы инвесторлар мен келісім-шарт жасауда жеңілдікпен преференциялар беру тәртібі».
22 Пралиева С.Ж. ҚР инвестициялық қызметтің қалыптасуы мен дамуы: ерекшеліктері және мәселелері. Алматы, 2008. Кандидаттық диссертация, Тұран университеті.
23 Калдияров Д.А. Инвестиционный процесс и перспективы привлечения иностранных инвестиций в Казахстан. // Транзитная экономика, №2, 2010г.
24 Назарбаев Н.Ә. «Қазақстан – 2030» атты жолдауы, 1997 ж.
25 Манабаева И.Т. ҚР-ң экономикасына тікелей шетелдік инвестициялар-ды тартудың қазіргі жағдайы. // ҚазҰУ хабаршысы, №1, 2009ж.
26 Епбаева А.Т. Анализ инвестиционной деятельности в РК. Алматы: 2005-28с. Автореферат.
27 Инвестиция иірімі.// Дала мен қала, № 46 (375), 2010 жыл.
28 Адилова Ш.Ж. Иностранные инвестиций: динамика вливания в эконо-мику Казахстана. // Аль-Пари, №2, 2010г.
29 Түзубекова М.Қ. ҚР инвестициялық үдерісті жетілдіру (Қарағанды облысы мысалында). Астана, 2008. Кандидаттық диссертация, Қазақ гуманитарлық-заң университеті.
30 Вопросы улучшения инвестиционного климата РК // Высшая школа Казахстана.- 2005. - №1. – С.244-247.
31 Төлеулиева Қ.Б. Еуропалық Одақтың Орталық Азиядағы инвестиция-лық саясаты . Актуальные проблемы современных международных отношений и международного права материалы научно-теоритический конференций проведенной в рамках І международного конгресса молодых ученых и студентов “Мир науки” (18-19 апрель 2007 год)-Алматы: Қазақ университеті 2007-77-79 б.
32 Инвестициялық қызмет. Қазақстан Республикасының Статистика жө-ніндегі агенттігі – Алматы, 2005-2010 жж.қаңтар.www.stat.kz.
33 Мәлімбетов А. «Инвестициялық ахуалды жетілдіру».// Егемен Қазақс-тан, 2003ж.6 маусым.3б.
34 Жұмашова М. Инвестициялық саясат талқыланды. // Нұр-Астана, 11 қа-
раша 2010 жыл.(№44)-2б.
35 Изекенова А.Қ. Қазақстан мен Еуропалық Одақ арасындағы инвести-циялық ынтымақтастық. // Аль-Пари, №3, 2009ж.
36 Жаркынбаева А. Привлечение иностранных инвестиций в экономику Казахстана: современное состояние и перспективы. // Аль-Пари, №3-4, 2006г.
37 Файзуллина С.А. Экономиканың бәсекеге қабілеттілігін жоғарылату жүйесіндегі инвестициялық әлеуетті оңтайландыру тетігі (Қазақстан Республикасы материалдары негізінде). Алматы, 2009. Автореферат.
38 Сулейменов Д. Вопросы регулирования инвестиционного процесса. // Транзитная экономика, №6, 2004г.
39 Түлеубаева М.К. ҚР-ғы инвестициялық іс-әрекетті мемлекетпен реттеу. // ҚазҰУ хабаршысы, №6, 2003ж.
40 Ложникова А.В. Инвестиционные механизмы в реальной экономике. – М., 2001.
41 “Қазақстан Республикасының Индустриялы-инновациялы дамуының 2003-2015 жылдарға арналған ұзақ мерзiмдi стратегиясы” – Алматы, 2003 ж.
42 2007-2010 жж. ішіндегі ҚР-ң төлем балансы мен сыртқы қарызы. ҚР Ұлттық Банкі.
43 Асилова А. С. «Инвестициялық қызметті несиелеу және қаржыландыру» Алматы қаласы. 2009 жыл.
        
        КІРІСПЕ
Қазақстан Республикасындағы экономикалық жүйенің қалыптасу кезеңінде
жеке секторға инвестиция ... ... ие. ... - ... ... ... өтуі ... пайда болған жаңа термин.
Инвестициялық қатынастар әлемдік экономикада қашанда шешуші рөл ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асыру бағытында көптеген шаралар іске
асуда. Бүгінгі күні ... ... ... даму ... ... тұрақтандыру және дамытудың маңызды жолдарының
бірі – инвестициялық қызметті ұлғайту, ең ... ... ... ... және ... ... пайдалану болып табылады.
Қазақстан тәуелсіздікке қол жеткен күннен бастап экономикалық ... ішкі ... ... ... ету ... ... жөніндегі саясатты белсенді жүргізе бастады.
Қазақстанның әлемдегі бәсекеге қабілетті 50 елдің ... ... ... ... мен ... ... жүзеге
асыруы үшін елге капитал ағынын әкелу ... ... ... саясаты жатады.
Қазіргі  таңда  Қазақстан  әлемдік шаруашылықтың толық қанды ... ... ... ... дамуы экономикалық
ортада инвестициялық бағытты құруды талап етті.  Инвестицияның  ... ... ... және ... қатар  экономиканың 
әлеуметтік экономикалық дамуының сапалы, жаңа деңгейге шығуын ... ... ... мен ...  инвестицияның  көлемімен,
құрылымымен және олардың жүзеге ... ... мен ... ... қатар, инвестициялық жинақтаулар мен ... ... ... ... оң ... болмайды.
Инвестициясыз ішкі және сыртқы рыноктардағы тауар өндірушілердің бәсеке
қабілеттілігін қамтамасыз ету,  қазіргі  кездегі ... ... ... ... ... ... және ... тауар
өндірушілердің құрылымдық және сапалық өзгертулерінің ... ... және ... ... асырылады. Инвестициялау
экономикалық өсуді, аймақтың әлеуметтік жағдайын, халықтың ... және ... ... елдің  экономикасының  дамуын анықтайды [1].
Қазіргі кезде Қазақстанда жүзеге асырылып жатқан инвестициялық процесс
әлеуметтік – ... ... ... алғы ... ... ... табысты іске асырудың басты себебі болып отыр.
Инвестициялар кез – ... ... ... ... да ... ... ... Инвестициялық жобаларды іске асыру өндірісті жетілдіріп,
сатылатын тауарлардың сапасын арттыру ... қоса ... ... ... еңбекпен толығымен қамтамасыз етуге, сөйтіп
халқымыздың өмір ... ... ... ... ... ... жатқан инвестициялық процесті экономикалық пайда кіргізіп,
әлеуметтік саланың өркендеуіне ... ... ... деп ... ... ... инвестициялық іс - әрекетті талдауда оның тиімділігіне
экономикалық ... ... әсер ... ... шараларды
ерекшелеудің маңызы зор. Бұл тұрғыдан инвестициялық іс - ... ... ... ... болады.
Сөйтіп, инвестициялар - Қазақстан экономикасының қозғаушы күші екенін
ұғынуымыз керек.
Елбасы  ... ең ... яғни 1997 жылы ... ... ... ... ... жиналысындағы «Қазақстан – 2030»
барлық қазақстандықтардың өсіп-өркендеуі, қауіпсіздігі және ... ... ... ... ... ... ... сұрақтарына Республиканың мемлекеттік
егемендігін алғаннан бері көп көңіл бөлініп келеді.
Соңғы жылдары Казақстанда макроэкономикалық жэне саяси түрақтылыққа ... ол ... ... климатты айтарлықтай жақсартты.
Инвестициялық саясат туралы өз ... ... ... атап ... ... бұл мәселенің зерттелуіне П.Массе,
Дж.Кейнс, Л.Дж.Гитман, М.Д. ... Ю.А. ... В.Д. ... ... П.Н.Завлин, А.В.Васильев, А.И. ... ... т.б. ... өз ... ... ... Ал Қазақстандық
ғалымдардың ішінде М.Т. Оспанова, Т.И. Мухамбетова, Н.К. ... ... М. ... Қ.Б. ... Ш.К. ... Н.Ш. Қасымова, А.
Жеңісбек, Э. ... және тағы ... да ... еңбектерінде
қарастырған.
Дипломдық жұмыстың өзектілігі – қазіргі таңдағы инвестициялық саясатты
іске асыру мәселелері, басымдылықтары мен оны ... ... жеке ... жұмылдыру механизмі және оны мемлекеттік
реттеу бағыттары.
Дипломдық жұмыстың мақсаты -  елімізде ... ... ... ... ... маңыздылығын, тәуелсіз елімізге ... ... ... ... ... ... мүмкіндіктері мен
перспективасын зерттеу, инвестициялық климаттың жағдайын талдау.
Дипломдық жұмыстың міндеттері:
1.Инвестициялық қызметті ... ... ... мен ... ... инвестициялық саясат және оның құралдары;
3. Инвестициялық саясатты жүзеге асырудың ұйымдастырушылық ... ... ... ... реттеуді талдау;
5. Қазақстандағы инвестициялық қызметтің дамуын талдау.
6. Инвестициялық саясатты мемлекеттің ... ... ... ... пәні – ... ... және ... жүзеге
асыру нәтижелерін сипаттайтын экономикалық қатынастар.
Дипломдық жұмыстың объектісі – мемлекеттің жеке сектордың ... ... ... ... ... ... ... база ретінде – ... ... ... ... ... мәселелеріне
байланысты заңдық және нормативтік ... ... ... ... мен ... ... Ұлттық Банкінің
талдау материалдары, Қазақстан Республикасы Президенті Н.Ә. Назарбаевтың
Қазақстан халқына жолдаулары, «Қазақстан – 2030», ... ... ... заңы ... жыл), “Қазақстан Республикасының
Индустриялы-инновациялы дамуының 2003-2015 жылдарға арналған ұзақ мерзiмдi
стратегиясы”және көптеген ... ... ... ... ... ... және логикалық талдау жатады [1].
Дипломдық жұмыстың маңыздылығы – қазіргі таңдағы инвестициялық саясатты
жүзеге асыру мүмкіндіктері мен мәселелерін, ... атап ... ... ... ... ... ұсынылған ұсыныстардың
көрсетілуінде. Бұл ғылыми жұмыстың теориялық пен тәжірибелік маңыздылығы
қазіргі жағдайда өте жоғары.
Дипломдық жұмыс ... үш ... ... ... тізімінен тұрады. Жұмыста 15 сурет пен 10 кесте бар.
Кіріспеде дипломдық жұмысқа жалпы сипаттама ... ... ... ... ... ... пәні және де жұмысты жазуда
басшылыққа алынған негізгі шетел мен қазақстандық ғалымдар көрсетілген.
Бірінші тарауда ... ... ... негіздері оның
мазмұны, инвестициялық саясатты жүзеге асырудың ... ... ... және ... тәжірибесі мен модельдері қарастырылған.
Екінші тарауда Қазақстан Республикасындағы ... ... ... ... қызметті құқықтық реттеу, инвестициялық
климатқа баға беру, елімізге шетел инвестицияларының ... ... ... ... ... мемлекеттің реттеу бағыттары мен
оны жетілдіру жолдары қарастырылған.
Қорытындыда осы дипломдық жұмысқа қорытынды шығарылып, инвестициялық
саясатты ... ... ... ... ... оның мәселелеріне шешу
жолдарын ұсыну.
Қолданылған әдебиеттерде дипломдық ... ... ... ... ... еңбектер, заңдық-нормативтік актілер атап көрсетелген.
1 ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ ҚЫЗМЕТ ... ... ... ... Инвестициялық қызметті мемлекеттік реттеудің әдістері мен
формалары
Қазақстан тәуелсіздікке қол ... ... ... ... ішкі ... қауіпсіздікті қамтамасыз ету және
инвестициялық ... ... ... ... қазіргі уақытта
жүргізілген нарықтық экономиканың оң нәтижелерін ... ... ... ... ... ... ... бойынша 1999 жылы Қазақстан
жан басына инвестиция тарту көрсеткіші бойынша ТМД елдері ішінде алғашқы
орындардың бірін ... ... ... жаңа келгендердің ұғымдарында кейде
шатасуға дейін апарады. ... ... ... ... бұрыннан бар
активтерді әртүрлі адамдардың араларында бөліске түсіретін сатып алушылық
экономика үшін ... ... ... ... қолданып жүрген
инвестициялардың мазмұны жаңа капиталды жасау деген ұғымды білдіреді.
Негізгі қорға ... ... ( ... ... ... босалқы
қорларға, резервтерге, сондай-ақ пайда, дивиденд және басқа да ... ... ... ... ... ұзақ ... ... бөлуді инвестиция
деп атайды.
Инвестициялар – кәсіпкерлік қызметтің және нәтижесінде пайда (табыс)
құралатын немесе әлеуметтік тиімділікке қол жеткізілетін қызметтің ... ... ... ... ... және интеллектілік
құндылықтардың ... ... ... ел ішіндегі және шетелдегі
экономикаға ұзақ мерзімді ... ... және ... ... ... ... ... салынуға тиісті өндірістік және өндірістік
емес объектілер, жабдықтар, машиналар және т.б. сонымен қатар, ол ... ... ... ... кеңейтуге, материалдық заттарды
басқа инвестициялық тауарларды арттыруға бағытталған, ал ... ... ... ол − ... ... ... ... инвестициялық тауарларды қамтамасыз етуге жұмсалады.
Өндірістегі жалпы инвестицияны өнім инвестиция деп атайды. Ол −негізгі
капиталдың (негізгі қор ) ... ... ... ... ... ... ... Оның ішінде біреуі −амортизация. Ол
−негізгі өндіріс ... ... тозу және оның ... ... ... ... біріктіруші таза инвестиция−бұл капиталдың қаржы жұмсау негізгі
қорларды арттыру, өсіре беру, ғимараттар салу, өндіру және ... ... ... бар ... ... ... ... іске асырылады.
Материалдық өндіріс салаларындағы инвестициялармен қатар, олардың едәуір
бөлігі ... ... яғни ... ... денсаулық, дене
шынықтыру, спорт, қоршаған табиғи ортаны қорғау, осы салалардағы жаңадан
салынатын ... ... ... ... техника мен
технологияларды одан әрі жетілдіруге жұмсалады.
Инвестициялар ЖІӨ-нің ең маңызды және ең ... ... ... ... ... ... ... кезінде тауарлар мен
қызметтерге деген шығын ... бұл ... ... ... ... көлемінің құлдырауына қатысты.
Қазақстан Республикасының “Шетелдік инвестиция туралы” Заңында:
“Инвестициялар дегеніміз— мүліктік ... ... ... және
оларға деген құқық, сондай-ақ пайда (табыс) алу мақсатында инвесторлардың
кәсіпкерлік қызмет ... ... ... ... ... инвестициялық стратегиясы екі біріктіруден анықталады:
көлемі және ... ... сол ... ... және ... ... ... біріктілігін талдау кәсіпорын стратегиясын қисынға келтіруге
мүмкіндік береді [5].
Сонымен, жалпы түрінде инвестиция ақша қаражаты ... ... ... және ... да құнды қағаздар, технология, машиналар,
жабдықтар, лицензиялар, оның ішінде тауар белгілеріне, несиелер, кез ... да ... ... ... ... зиялы құндарды кәсіпкерлік қызмет
объектілеріне немесе басқа да қызмет түрлеріне пайда ... ... ... жету мақсатына пайдаланады.
Инвестициялар қаржы ресурстарын пайдалануды қысқа мерзімді және ... ... ... формасында жүзеге асырылады. Инвестициялардың
түрлері бойынша ... ... ... ... ... болып бөлінеді.
Венчурлік капитал− үлкен тәуекелге байланысты жаңа саладағы қызмет
көрсетудегі жаңа ... ... ... ... ... ... ... жұмсалған қаржының үлкен өтелімділігі
есебіндегі өз өзінен байланысты емес жобаларды ... Ол ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлік.
Тікелей инвестициялау −шаруашылық субъектілерінің табыстар түсіруіне
және осы субъектіні ... ... ... алу ... ... жұмсалуы болып табылады.
Портфельдік инвестициялар −портфельді қалыптастыруға байланысты (түрлі
инвестициялың құндар жиынтығы) және ... ... ... алу, сол ... да ... ... ... тұрақты аралық уақыт арқылы салымшыға елеулі ... ... және ... қорларына жұмсалатын ұаржыларды
көрсетеді [4].
Кәсіпорынның инвестициялық қызметі — оның жалпы шаруашылық ... ... ... ... ... ... ... орасан зор. Қазіргі өндіріс үшін ұзақ мерзімді
формалардың маңызының өсуі ... Егер де ... ... ... ... ... арттыратын, шығындарды азайтатын, ... ... ... ... ... бәсекеге жарамдығын
арттыратын және рынокта өзінің жайғасымын ... ... онда ... ... және оны салу ... ... да оған ... мұқият әзірлеп, жоғарыдағы айтылған мақсаттарға жету үшін оны
үнемі жетілдіріп отыру қажет.
Инвестициялық қызметті жүзеге асыру ... ... ... ... ... Қарызға алынған құралдар.
Тартылған құралдарға тұрақты түрде берілген және олардың иелеріне
табыс төлене алатын ... ... ... және иелеріне
қайтарылмайтын құралдар жатады. Олардың қатарына: ... ... ... қосымша салымдар (поллар), ... ... ... ... негізде жасалатын мақсатты мемлекеттік қаржыландыру жатады.
Қарызға алынған құралдарға белгілі бір мерзімге беріліп, ... соң ... ... ... ... ... ... облигацияларды шығарумен байланысты құралдар, сондай-ақ
банктер мен басқа да қаржы ... ... ... ... ... және қарызға алынған құралдарды мобилизациялау әртүрлі
әдістермен жүргізіледі, олардың негізгілеріне, ... ... ... ... қаржыландыру арқылы капиталды тарту.
Капиталды бағалы қағаздар нарығы арқылы ... ... ... зор. ... қағаздарды эмиссиялау мен орналастырудан түсетін
құралдар инвестицияларды қаржыландырудың ... көзі ... ... ... ... ... бағалы қағаздарэкономикалық мазмұны
бойынша екі екі негізгі түрге бөлінеді:
... ... ... ... ... бір үлесін анықтайды
(акционерлік қоғамдардың жай және ... бар ... ... ... ... ... ... процент ставкасы
мен нақты өтеу мерзімі бар бағалы қағаздар (мысалы, облигация).
Қаржы құралдарын ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздар келтірген және қарызға алынған болып бөлінеді.
Акциялар эмиссиясы. Акцияларды эмиссиялағаннан түскен ... ... ... ... ... келтіруге арналған
инвестициялық көздерді қаржыландыруда маңызы ... ... ... ... ... ... тек қаржы құралдарына қажеттілігі бар
фирманың қайта жаңару негізде ғана болады.
Айта кету ... ... ... ... ... ... жүзеге
асады—бөлінбеген пайданың капитализация арқылы. Меншікті капиталды осы әдіс
арқылы ұлғайтуды акционерлік қоғам басшылығы акционерлік қоғам жиналысының
қабылдаған ... ... ... ... ұстаушылардың бөлінбеген
пайдадан дивиденттерін ... оны әр ... ... ... ... ... акционерлік қоғамның акционерлері
оларды болашақта табыс алу мақсатында инвестициялайды.
Пайданы ұстап қалу ... ... ... ... ... қарапайым, әрі арзан әдіс болып табылады. Өйткені ... ... ... ... ... Сонымен қатар пайдаланған
инвестициялау практикасы ағымдағы дивиденттерді көбейтуге кедергі келтіріп,
акция курсына теріс әсер етуі ... ... ... ... ... ... нақты формалары болып табылады. ... ... өсуі ... ... ... ... байланысты.
Сондықтан да неғұрлым көп дивиденттер төлеу, соғұрлым ... ... ... ... ... ... қалғанда құралдар жоғарғы табыс нормасын беретіндей және
дивидентті төлеумен байланысты шығындарды жабатындай инвестициялану қажет.
Осылайша жаңа акцияларды сатудан ... ... ... сол ... сол ... курс кезіндегідей бұрын болған акцияларын капитал
көлеміндегі табыстар қайтамсыз ететіндей инвестициялау қажет.
Жалпы алғанда акциянерлеу, инвестициялау әдісі тек бәсекеге ... ғана ... ... ... ... мен орналастыру үлкен
шығындармен байланысты. Сондықтан бірге алдындағы акциялардың құнсыздануы
мүмкін, акциялардың бақылау пакетінің жоғалуы, ... ... ... ... ... ... ... ірі салымдарды қаржыландыру үшін
жағдайлар жасауға, тауар өндіру және қызмет етуді ... ... ... ... ... ... ұлғайтуға бағытталуы тиіс.
Қазақстан экономикасын тұрақтандыру және дамытудың маңызды жолдарының
бірі − инвестициялық қызметті және процесті ұлғайту, ең ... ... ... ... және ... ... пайдалану болып табылады.
Инвестициялар кәсіпкерлік қызметтің және нәтижесінде пайда құралатын
немесе әлеуметтік ... қол ... ... ... ... ... ... мүліктік, интелектілік және шетелдегі
экономикаға ұзақ мерзімді жұмсалуы.
Инвестициялау ... ... ... қарапайым және өндіріс
қаражаттарын қалпына келтіруді ұлғайту процесі. Кәсіпорынның негізгі қоры,
машиналар мен құрал-жабдықтар ескіріп, табиғи және ... ... ... ... ... ... ... ауыстырылып отырады. Кәсіпорынның
дамуы, оның тиімділігінің ұдайы артып отыруы өндіріске жаңа ... мен ... ... оны ... ... қайта жарақтану
және қайта құруды жүргізумен тікелей байланысты.
Инвестициялар нақты ипвестициялар және қаржы инвестициялары ... ... ... ... ... ауыл шаруашылығына,
құрылысқа және т.б. жұмсалынады. қаржы инвестициялары — мемлекеттен, басқа
да ... ... ... ... ... мен ... алуға бағытталған.
Бірінші жағдайда инвестор, өзінің ендірістік ... ... ... ... ... мен ... ... ұлғайтады.
Екінші жағдайда инвестор бағалы қағаздардан дивиденд алу ... ... ... ... ... ... тікелей және жанама болып бөлінеді.
қазақстан Республикасындағы «Тікелей ... ... ... ... ... ... - ... тәуелсіздік
кепілділігіне байланысты және арнайы техникалық көмек пен грантқа ... ... ... ... түрлері.
Инвестицияныє негізгі түрлері. Әрбір фирманың іс-әрекетінің маңызды
бір бөлігі инвестициялық операциялар болып табылады, яғни жобаларды ... ... ақша ... ... ... ... мұндай инвестициялардың түрлері:
– табиғи активтерге инвестициялар;
– ақша активтеріне инвестициялар;
– материалдық емес ... ... ... - ... ... мен ... қызмет ету
уакыты бір жылдан ... ... ... мен ... және ... ... ... да мүліктер жатады.
Ақша активтеріне — басқа да жеке және заңды тұлғалардан ақша ... ... ... ... Мысалы, банкіде – депозиттер, облигациялар,
акциялар несиелер, қарыздар, кепілділіктер ... емес ... - ... ... ... ... және ... жоғарылату арқылы, сауда белгілерін жасау
тапқыштық патенттер мен лицензия алу, өнеркәсіп ... ... ... ... алу, ... қолдануға құқық алу арқылы алынған құндылықтар
жатады.
Нақты активтерге байланысты инвестициялар мынадай топтарға бөлінеді:
– Тиімділікті арттыруға ... ... ... мақсаты – жабдықтарды ауыстыру, персоналды оқыту және
өндіріс қуаттарын ... ... ... бар ... ... арқылы фирманың шығындарын азайтуға жағдай
жасау.
– Өндірісті кеңейтуге ... ... ...... орындарының нарыққа тауар ... ... Жаңа ... орындарын ашуға бағытталған инвестициялар.
– Жаңа өнімдер, ... ... ... жаңа ... салуға
бағытталады [7].
Мемлекеттік басқару ұйымдарының ... ... ... Бұл ... ... ... ұйымдардың
экологилық стандарттар, өнімнің қауіпсіздігі және басқа да жағдайларға
байланысты талаптарын ... ... ... ... ... инвсстициялар - қоржындағы инвестициялар, басқаша айтқанда құнды
қағаздар мен мүліктік бағалы ... ... ... ... ... ... атқарымдық мақсатына қарай ірі банкілердің ... ... ... ие ... ... ... инвестицияларға және
қайталама өтімді резервтер дейтінге, яғни өтімді ... ең ... ... ... Оны 1- ... ... ... 1. Инвестицияларды топтастырудың белгілері [43]
Кәсіпорынның өндірістік – ... ... ... ... ... ... потенциалын сақтау және әрі қарай
дамыту. Кәсіпорынның бұл саладағы ...... ... ... ... Республикасының «Нақты инвестицияларды мемлекетік
қолдау туралы Заңы ... ... ... ... ... ... іс – әрекет жатады.
Инвестициялық ... ... ... ... ... жеке және заңды тұлғалар), ... ... ... инвестициялық іс-әрекеттің объектілерін
қолданушылар, ... ... ... ... ... ... ... инвестициялық қорлар) және басқа да
инвестициялық процестің қатысушылары ... ... ... ... және ... да ... жобаны іске асырушы жеке және
заңды тұлғалар жатады.
Қазақстан Республикасында кәсіпорындардың инвестициялық іс-әрекеттері
«Нақты инвестицияларды ... ... ... ... ... заң күші бар «Жарлығына өзгерістер мен толықтырулар енгізу
туралың, «Салықтар және бюджетке міндетті түрдегі төлемдер ... ... ... заңдармен және де «Банкроттық жайлы, «Бағалы қағаздар
нарығы жайлы, «Қазақстандағы инвестициялық ... ... ... ... да нормативтік актілермен реттеледі.
Республиканың әлеуметтік – экономикалық дамуын басқарудың түпкілікті
жаңа жүйесіне көшу осы ... ... ... ... ... ... бірі ... инвестициялық қамсыздандыру мәселесі табылады.
Көшудің алғашқы ... заң ... ... мен ... ... ... республиканың қаржылық ресурстарын пайдалану мен шетел
инвестицияларын ... ... ... ... құру ... ... ... ... ... ... басқарудың заң шығаратын негізі мен органдары
құрылды. Осы мәселе бойынша шаралардың біртұтас кешені ... ... ... ... ... ... ... қорлары жөніндегі Ереже” (1993ж.) ;”Қазақстан Республикасының
шетел ... ... ... ... құру ...... Жарлығы (маусым 1992ж.); “Инвестициялар бойынша ҚР
Мемлекеттік комитетін құру ... ” ҚР ... ... ...... ... инвестициялық қорлар туралы ”ҚР-ның
Заңы (наурыз 1997ж.) және жекеленген жылдарға ... ... ... ... елдегі инвестициялық процесті
басқарудың негізін қалады; жұмыс орындарын құру, инфрақұрылымды дамыту ... ... және ... ... ... өсу ... мен
әртараптандыру саласында мемлекеттік инвестициялық саясатты жүзеге асыру
мен көптеген экономикалық мәселелерді шешудегі органдардың дұрыс ... ... ... мен ... анықтады.2000 жылға дейінгі кезеңнің
индикативті жоспарының жорамалы бойынша отандық пен шетел инвесторларының
жеке ... ... ... ... ... ... ... болады: жеңіл өнеркәсіптің , агроөнеркәсіптік кешеннің өңдеуші
салаларының , ... ... , ... ... ... мен мұнай,
химия өнеркәсібінің жаңа ... салу мен ... ... ... есебінен әлеуметтік сала
объектілерінің құрылысын ... ... ... ... асыру қарастырылады.Мемлекеттік инвестицияларды басқару 4 ... ... ... ... ... ... ... дайындау;
Орындау; Қазақстанға ең алдымен, мемлекеттік инвестицияларды ... ... құру мен ... ... ... ... ... дайындау және оны орындау) ұйымдық пен
тиімді орындалуын қамтамасыз ету қажет.
Қазіргі таңда Қазақстан әлемдік шаруашылықтың толық қанды мүшесі болып
табылады. ... ... ... экономикалық ортада
инвестициялық бағытты құруды талап етті. Инвестицияның құйылуы өндірістің
масштабының ... және ... ... экономиканың әлеуметтік
экономикалық дамуының сапалы, жаңа ... ... ... ... ... мен ... ... көлемімен, құрылымымен
және олардың жүзеге асырылу сапалары мен ... ... ... ... жинақтаулар мен олардың материалдық ресурстарынсыз
инвестицияда ешқандай оң нәтижелер болмайды.
Инвестициясыз ішкі және ... ... ... ... қабілеттілігін қамтамасыз ету, қазіргі ... ... ... ... емес. Рыноктік инфрақұрылымдардың және
әлемдік тауар өндірушілердің ... және ... ... ... ... және жолымен жүзеге асырылады.
Инвестициялау экономикалық өсуді, аймақтың әлеуметтік жағдайын, халықтың
жұмыспен ... және ... ... ... ... дамуын
анықтайды.ҚР экономикасының дамуы отандық және шет елдік инвестициялаудың
тартылуымен тығыз ... ... ... ... ... ... ... объектісіне шетел инвесторына
тиісті ... ... ... ішінде ақша, бағалы қағаздар,
интеллектуалды қызметті және тағы басқа мүліктерді, сонымен ... ... ... ... ... ... ие мүліктік құқықтар түрінде
шетел капиталын салу болып табылады.
Инвестициялық қызмет - жеке жəне ... ... ... ... ... қатысуы жөніндегі не кəсіпкерлік кызмет үшін
пайдаланылатын тіркелген активтерді құрау немесе ұлғайту жөніндегі, ... ... ... ... ... ... ... жасаған
жəне алған тіркелген активтері жөніндегі ... ... ... ету ... байланысты инвестициялық саясаттың екі
әдісін бөліп көрсетуге ... ... әдіс ... ... ... және ... саласында мемлекеттік ... іс ... ... ... емес әдіс ... ... жасау арқылы. Мемлекеттің инвестициялық саясаты-
мемлекеттің инвестициялық ... ... ... ... ... ... ... инвестициялық
сасясатының мақсаты – инвестициялық ... үшін ... ... ... инвестициялық белсенділіктің төмендеуін болдырмау;
мемлекеттің ... ... ... ... арттыру; құрылымдық қайта
құруларды қамтамасыз ету; ... ... ... ... ... ... ... мемлекет алдында тұрған міндеттер:
-ұзақ мерзімді инвестицияға экономикалық жағдай құру;
-шетел капиталын тарту.
Инвестициялық саясатттың негізгі бағыттары:
-инвестициялық қызметтегі ... ... ... бағдарламаларды қаржыландыруға әлеуметтік объектілерге
негізгі қорларды жаңарту мен кеңейтуге беріледі;
-Шығындарды оңтайландыру ... ... ... бюджеттен
субсидия бөлу;
-инвестор кәсіпорынын кеңейту;
-инвестицияларды бюджет қаржыларды ... ... ... дамыту;
-шығындардың өтелу мемзімін қысқарту, инвестицияның тиімділігін
арттыру.Қазақстанның нарықтық қатынастарға ... жаңа ... ... ... даму кезеңінде экномикалық реформалардың
негізгі бағыттарының бірі ... ... ... ... ... жүйесін оңтайландыру
мақсатымен инвестицияларды басқарудың заң шығаратын негізі мен органдары
құрылды. Осы ... ... ... ... кешені қабылдануда. Соның
ішінде, “Шетел инвестициялары туралы ”Заң  ... ... ... ... ... ;”Қазақстан Республикасының
шетел инвестициялары бойынша ұлттық агенттігін құру туралы ” ... ... ... ... “Инвестициялар бойынша ҚР
Мемлекеттік комитетін құру жөніндегі ” ҚР Президентінің Жарлығы ...... ... ... ... ... ”ҚР-ның
Заңы (наурыз 1997ж.) және жекеленген жылдарға арналған ... ... ... ... ... ... негізін қалады; жұмыс орындарын құру, инфрақұрылымды дамыту ,
елдің өнеркәсіптік және ... ... ... өсу ... ... саласында мемлекеттік инвестициялық саясатты жүзеге асыру
мен ... ... ... шешудегі органдардың дұрыс жүйесін ,
олардың функциялары мен ... ... ... ... ... ... мемлекеттік қолдау
туралы” Заң (28 ақпан 1997 ж.) ... Онда ... ... ... ... ... байланысты кәсіпкерлік қызмет деп
көрсетілген. Тікелей инвестицияларды мемлекеттік ... ең ... ... инвестициялық қызметті қамтамасыз етудің заң шығарушы
кепілдері;- жеңілдіктер мен артықшылықтар жүйесін белгілеу (мемлекетті сол
немесе басқа ... мен ... ... ... ... ... мақсатымен жеңілдіктер мен артықшылықтар беруі).- Қазақстан
Республикасының мүддесін ... ... ... өкілетті,  бірыңғай
мемлекеттік органның болуы. Бұл ... ... ... ... ... өндірісін, жұмыс пен қызмет көрсетудің жедел ... ету үшін ... ... ... ... болып табылады.
1.2Мемлекеттік инвестициялық саясат және оның құралдары.
Қазіргі таңда ең маңызды мәселелердің бірі – инвестициялық ... ... ... ... ... элементі болып
табылады және оның мақсаттары мен міндеттері ... ... ... мен ... тарту жөніндегі мемлекеттік саясат
экономикалық реформалар логикасына сәйкес дағдарыс және ... ... ... ... ... жолға,нарықтық құрылымдарды
дамытуға, мемлекеттік және жеке инвесторлардың инвестициялық ... ... ... ... туындайды.
Инвестициялық саясаттың қоғамға енуі объективті саяси құбылыс.
Инновациялық дамудың жаңа бір ... ... ... ... саясат
жаһанданудың басты нышаны. XI ғасыр қоғамымыздың түбегейлі қайта құрылуын
талап етті. Ірі өзгерістер мен қайта құрулар қоғамның бар ... ... бірі ... ... өмірге енуі. Инвестицияға теориялық
тұрғыдан берілген анықтамаға сүйенсек жалпы ... бұл ұғым ... ... ... ... ... ... Оған: ақша, құнды
қағаздар, ... ... ... ... ... ЖҰӨ–нің ең маңызды және ең өзгермелі компоненттерінің
бірі болып табылады. Инвестициялар кез – ... ... ... ... қажетті қоры болып саналады. Инвестициялық қызмет бұл– инвестицияларды
салып және инвестицияларды жүзеге ... ... ... ... ... ... ... асыру арқылы мемлекет иновациялық
жетістіктерге жете алады.
Кесте 1.
«Инвестиция» және «инвестициялық қызмет» түсінігіне тұжырымдамалар
| ... ... ... ... ... ... көмегңмен күтілетін|
| |қанағаттандыруға бүгінгі қажеттіліктерді айырбастау актісін|
| ... ... ... |Берілген кезеңнің өндірістік қызметінің нәтижесін өндіріс |
| ... ... ... қосу ... табылады; |
|П.Хейне ... деп – ... ... ... алу үшін |
| ... бір ... сатып алуды айтамыз; |
| | |
| ... 1. ... ... авторлары ... ... ... деп ... және ... |
| ... жету мақстаымен елдің шеңберінде және шетелде |
| ... және ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... ... байлық нысанындағы |
|Миловидов |еркін ақшалай қаражаттарын салу болып ... ... ... ... ... ... жинақталған және |
|Никифорова |қолданылмаған қоғамдық өніріске қайта салынатын табыс |
| ... ... ... ... салымының құралы; |
|П.Н.Завлин, ... ... ... басқа да табыстарды алу ... ... ... мүліктік, ... ... ... ... ... салымы; |
|В.В. ... ... ... ... ... динамикада |
| ... яғни ... ... ... |
| ... ... ... айналуы; |
| ... ... ... ... ... енгізуге еңбек құралдарының материалды|
|Оспанова, ... ... да ... ... ... ... және |
|Т.И. |жаңартуға шығындар; ... | ... ... тікелей қоғамдық құндылықтарға материалдық |
|Нурланова ... және ... ... ... ... ... |
| ... құралдар,инновациялық және әлеуметтік салалар |
| ... ... ... ... ... ... көз ... автормен құрастырылған
Жоғарыда көрсетілгендей ғалымдардың зерттеуі бойынша инвестиция
ұғымының көптеген анықтамалары бар. Әр ... ... ... ... ... әр түрлі анықтамалар берілшен. Бірақ олардың жалпы
мазмұны ортақ бір ... ... ... ... ... ... табу мақсатында екінші бір адамға белгілі бір мерзімде иеленуге
уақытша жалға беру.
Қазіргі кезде Қазақстанда ... ... ... ... ... – экономикалық дамуымыздың негізгі алғышартына ... ... ... іске асырудың басты себебі болып отыр.
Мына екі суреттен ... ... ... мен ... ... 2. ... ... объектілері [2]
Сурет 3. Инвестициялық қызметтің субъектілері [4]
Инвестициялық саясатты дамыту табиғаты да ... ... ... ... қоғам үшін ғылыми-практикалық маңызы зор.
Инвестициялық процесс қоғамдық өндірістің маңызды ... ... ... ... ... ... ... бұл процесс қоғам үшін, адам
мүддесі үшін жүзеге ... ... ... ...... мен ... анықтауға бағытталған және ... ... алу ... мен ... ... ... ... ескерсек,
оған қолайлы жағдай туғызатын орта, яғни инвестициялық ахуал – ел ішіндегі
инвестициялық ... ... мен ... ... ... тәуелділік
шамаларын анықтайтын әлеуметтік-экономикалық, саяси-қаржылық факторлар өте
маңызды орын ... ... ... - ... ... ... ... әлеуметтік-экономикалық саясаттың құрамдас бөлігі.
Инвестициялық саясат дегеніміз – ... ... әр ... салаларында
пайда табу мақсатымен ұзақ мерзімді капитал жұмсау саясаты. Күрделі қаржыны
тиімді пайдаланудың ,оларды шешуші ... ... ... тепе- теңдікті қамтамасыз етудің жолдарын көрсететін шаруашылық
шешімдерінің ... Егер ... ... ... ... әрбір
шығындалған теңгеге келетін ұлттық табыстың мөлшері өседі, өнім молаяды.
Инвестициялық саясат күрделі қаржыны, қорларды өндіретін , ... және ... ... ... арасында дұрыс пайдалануды қамтамасыз етуі
керек. Қазіргі кезде күрделі қаржыны жаңа өндіріс орындарын ... ... ... ... ... ... ... құруға бағытталып,
одан әрі өндіріске жұмсалған күрделі қаржының ара салмағын ... ... ... Нарықты экономикаға көшу кезінде инвестициялық саясат
сұранысты қанағаттандыруға ... ... ... - ... ... мен ... күрделі
қаржылардың пайдалануының негізгі бағыттарын сипаттайтын, ... ... мен ... ... ... ... өтпелі кезеңде инвестициялық саясаттың негізгі мақсаттары
ресурс өндіруші және тұтұнушы ... ... ... ... ... ... қаржыларды қайта бөлістіруде халықтың әл-
ауқатын көтеруді қамтушы ғылыми-техникалық прогересті ... ... ... ... пайдасына жұмсау.
Инвестициялық саясаттың негізгі міндеттері:
- ұзақ мерзімді инвестицияларға экономикалық жағдай ... ... ... тарту.
Инвестициялық саясаттың басты мақсаты - ... ... ... ... ... экономиканы көтеруге және қоғамдық
өндірістің тиімділігіне бағытталған Қазақстан Республикасы ... ... ... ... жоспарын жүзеге ... ... ... ... одан әрі жетілдіру мен тиімді инвестициялық
жобаларды мемлекеттік ... ... ... салымдарын қаржыландырудың
бюджеттен тыс көздерін ... мен жеке ... ... және ... ... үшін ... орта құру ... табылады[3].
Мемлекеттік инвестициялық саясаттың мақсаттары:
- инвестициялық қызмет үшін қажетті қаржылық ... ... ... ... ... ... мемлекеттік мақсатты кешенді бағдарламаларын жүзеге асыру;
- құрылымдық қайта құруларды ... ... ... ... ... ... саясаттың негізгі бағыттары:
- инвестициялық ... ... ... Басымдықтар
мемлекеттік мақсатты ... ... ... ... ... ... мен ... беріледі.
- шығындарды оңтайландыру, экономиканың маңызды салаларына бюджеттен
субсидиялар бөлу;
- инвестор-кәсіпорындардың құқықтарын кеңейту;
- ... ... ... ... ... ... ... шығындардың өтелу мерзімін қысқарту және инвестициялардың тиімділігін
арттыру.
Осы бағыттар ішінен басымдысын таңдап алу және ... ... ... ... - ... ... қолдау мақсатында олардың
үйлесімін қамтамасыз ету - мемлекеттің ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Президенті
бекіткен күрделі ұлттық бағдарламаларды іске ... ... ... ... ... Қазақстанның қазіргі және келешек
мүмкіндіктерін ескере отырып, ... ... ... негізінде жүзеге асырылады. Жинақталған қорлану ... ... ... ... ... ... шектеулігі инвестициялық саясат сипатын және оның ... ... ... ... алдын-ала анықтайды.
Инвестициялық саясаттың бастапқы кезеңдеріне тоқталатын болсақ онда мынадай
міндеттер қойылған болатын.
Бірінші ... ... ... ... қол ... және өндірістік қорлану көздерін кеңейту үшін
жағдайлар жасау еді.
Екінші ... ... ... ... ... өсудің басталуы үшін алғы шарттар жасау болып табылады
қаржыландыру ... ... түрі ... күрделі қаржыландыру үлесін
2000 жылға дейін ішкі жалпы өнімдерінің 26-27%дейін жеткізу , ал ол ... 20% ... ... ... ... және ... байланысты макроэкономикалық
саясаттағы өзгерістер ... ... ... қосымша
маңыздылық береді.
Батыс экономистері инвестицияны ... ... ... және бұл ... инвестициялық қызмет арқылы жүзеге
асырылады дейді. Біздің ... де бұл ... ... ... тыс
қарастырылмайды. Қоғамдағы кез-келген саясат сияқты инвестициялық саясат
та ... ... ... ... ... ... ... дамыған елдердің көбі ... ... ... ... және оны ... ... қолдау арқылы көптеген жетістіктерге қол
жеткізген. Инвестициялық саясат ... ... ... белсенділікті нығайту үшін жүргізілетін шаралардың жиынтығы.
Инвестициялық саясат қоғамда тиімді әлеуметтік ... қол ... ... асырылады. Кез-келген ел өз экономикасын дамытуда осы
саясат арқылы үлкен нәтижелерге қол жеткізуді ... ... ... ішкі ... ... ... халықаралық,мемлекетаралық қарым-
қатынастарымен де тікелей байланысты. ... ... ... ... ... ... ... атқарады, қоғамдағы
жұмыссыздықтың азаюына, ... ... ... ... әсер ... және ғылыми-техникалық прогрестің
өркендеуіне отандық өнімнің бәсекеге қабілеттілігінің артуына түрткі
болады. ... ... ... ... ... пен ... дамуына, ғылым мен білімнің өркендеуіне, т.б. қоғамның саяси-
әлеуметтік ... алға ... ... ... ... 4. ... басқару барысы [4]
Жоғарыдағы суреттен инвестицияларды басқарудың негізгі кезеңдері көруге
болады, яғни инвестицияларды басқару ... ... ... осыдан
білуге болады.
Инвестициялық саясат – бұл инвестициялық қызметті жандандыру мақсатында
барлық шаруашылық объектілер үшін ... ... ... ... ... ... ... шаралар кешені. Инвестициялық
саясат инвестициялық үрдісті жүзеге асыру және ... ... ... ... ... және дайындауға бағытталған іс-шаралар
жиынтығы. Мұнда өз ... ... ... ... ... қажет:
1. Мемлекеттік инвестициялық саясаттың негізгі концептуалды ережелерін
және ... ... ... сипаттағы міндеттерді шешуге,қарқынды құрылымдық
технологиялық қайта ... ... ... ... ... ... және ... жеке капиталдардың мүмкіндігін есепке ала
отырып, капитал құрылымдарын қаржыландыруды ... ... ... ... ... және ... ұйымдастырушылық-
экономикалық механизмдерін дайындау, халықтың, меншіктің барлық нысанындағы
шаруашылық субъектілердің, ... бос ... ... мақсаттарға қосу тәсілдері мен жолдарын табу.
Инвестициялық саясат мыналарды қамтамасыз етуі тиіс:
- нақты және ... ... ... ... ... ... үшін кәсіпорын шеңберінде әкімшілік және экономикалық жағдайлар
жасау;
- инвестициялық қызметтің ... ... ... ... ... ... ... қалыптастыру;
- қарыз капитал тартудың оңтайлы стратегиясын қалыптастыру;
- отандық және ... ... ... ... ақша ... ... жағдайлар жасау;
- барлық инвестициялық жобаларды міндетті түрде тәуелсіз ... ... ... ... жобалар тек экономикалық
табысты және салынған капиталдың өтелімділігін қамтамасыз етіп қана қоймай,
сонымен ... ... ... ... ... мен ... ... және экономикалық тиімділігін де қамтамасыз етуі тиіс;
- ... ... ... ... ... нысандағы
объектілерге, мейлі мемлекет ... ... ... ... және ... ... қолданыста болатын
жүйесін қалыптастыру;
- елдегі инвестициялық жағдайдың шарттары мен ... ... ... және ... жүйесін қалыптастыру, қажет кезінде инвестициялық
жобаларға тиісті өзгертулер мен түзетулер енгізу.
Әлемдiк тәжiрибе көрсетiп ... ... ... ... көп ... ... ... ынталандыратын мақсатты
мемлекеттiк ғылыми-техникалық, өнеркәсiптiк және инвестициялық саясат
жүргiзбейiнше ... ... ... құру ... ... ... саясат бiрiншi кезекте, дайындалуы неғұрлым
жоғары дәрежедегi, импорттық тауарлармен бәсекеге түсуге және оларды iшкi
рыноктан ... ... ... ... бағдарланған өндірістi
дамытуға және қолдауға бағытталатын болады [5]. 
Инвестициялық саясат стратегиясы мынадай мiндеттердiң шешiлуiн талап
етедi:
- iшкi жинақ ақша ... ... ... ... ... отырып
экономиканың нақты секторын дамытуға инвестициялық ресурстарды тарту ... ... ... ... ... қаржы ағынының инвестордан заемшыға ұйымдасқан түрде өтуiн қамтамасыз
ететiн, экономиканың маңызды буыны ретiндегi қор нарығының қалыптасуы үшiн
жағдайлар ... ... ... ... ... ... қызметiн жандандыру;
- Қазақстанның ұлттық мүдделерiн ... ... ... ... ... мен шетелдiк және отандық инвесторларды
экономиканың басым салаларына тарту үшiн қолайлы жағдай ... ... ... саясат басымдықтары, модельдері,
мемлекеттің ... ... ... реттеудің құралдары шектеулі. ... ... бір ... ... ... болғанымен, енді біреулері
тиімсіз болуы мүмкін. Сол себептен қандай жағдайда ... ... ... жасайтынын білу қажет. Мұндай жағдайда инвестицияларды реттеудің
мемлекеттік саясатының ... ... яғни ... ... ... ... керек. Бұл көзқарас бойынша инвестициялық
саясаттың үш моделін бөліп көрсетуге болады: американдық, ... ... ... пен жеке ... ... ... ... құрылады. Мемлекет банк жүйесін ... ... ... ... Жинақталған қаржыларды жеңілдік
шартымен корпорацияларға береді. Корпорациялар ... ... ... міндеттемелерді орындайды. Инфрақұрылымға инвестицияларды жеке
фирмалардың қажеттілік деңгейіне қарай ... ... ... ... ... ... кеңес ұйымдастырады. Модельдің
жүзеге асуының басты шарты - ... жеке ... ... және тиімді
аппараты бар күшті мемлекет. Модельдің артықшылығы - тиімді инвестицияларға
қаржыларды шоғырландару мүмкін-дігі. Модельдің кемшілігі - ... ... ... және ... ... ... дамуы.
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Жапонияда экономикалық құлдырау ... ... ... ... қайта құру саясатын қолға алды. Соның
ішінде ... ... ... ... машина жасау өнеркәсібін дамыту
металлургия саласындағы бағалардың жоғары болуына сәйкес бәсекеге ... ... ... ... ... саласындағы
фирмалар бұл мәселені көмір компанияларымен көмір бағасының қымбаттығымен
байланыстырды. Себебі ... ... ... тасу шығындары өте жоғары
болған. Бір-бірімен өте ... ... бұл ... бұзу Жапондық
үкіметке жүктелді. Соның ішінде сауда және ... ... ... ... оңтайландыру бойынша біріккен кеңес
құрылды. Кеңестің құрамына озық кәсіпорындардың өкілдері мен ... ... ... ... ... ... міндеттемелер
Жапондық даму банкінің жеңілдікті ... ... ... банкпен бағаланып, бақыланады. Содан бері мемлекет, банк және жеке
сектор арасында тығыз ... ... ... [12] адебиет негізінде автормен құрастырылған
Сурет 5. Инвестициялық саясаттың модельдері
Тайвань моделінде жеке инвестициялардың шешімдерімен келісу ... ... ... қажетті инфрақұрылымды жасайды, адам капиталына
салымдарды ынталандырады, үйлестіру және ... ... ... ... ... ... ... және американдық модельдердің
кейбір құралдарын біріктіреді. Бірақ ... ... ... жеке механизмдерін құру басты мәселе болып
табылады. Бұл ... ... ... ... жеке ... ... әлеуеті жоғары және олар ... ... ... ... сүйенеді. Бұл фирмалардың айналасына бас компаниямен
бірігіп, өзінің ... ... ... ... ... желісі
қалыптасады. Мемлекеттің міндеті - жобалық конс-трукторлық бюролар ... ... ... ... ету, жаңа ... ... жасауға қатысудың тең
құқықтығын қамтамасыз ету арқылы белсенді топтарға қолдау ... ... ... ... ... ... роль
беріледі. Бұдан басқа баға және пайыздық ... ... ... ... ... асырады. Бұл жүйеде банктер
бағынышты роль атқарады. ... ... ... ... ... ... асырады. Бұл модельдің сәтті жүзеге асуының қажетті
шарты бағалы қағаздар нарығының жоғарғы деңгейде ... ... ... ... даму ... және даму ... ... экономикалық
сапалы ақпаратты жинау, талдау және тарату жолымен ... ... ... ... ... ... қарай салады.
Қажетті алғышарттар болған жағдайда модель инвестициялық ресурстарды тиімді
бөлуді қамтамасыз етеді. Бұл ... ... - ... ... ... жинақтарды көбейтудің мүмкін еместігі [15].
Инвестициялық іс-әрекетті мемлекеттік ынталандырудың АҚШ және Оңтүстік-
Шығыс Азия ... ... ... ... ... ... саясаттың негізгі мақсаты – ... ... үшін ... ... ... ... ... кейін
өзінің өнеркәсәптік құрылымын аз уақыт ... ... ... ... ... ... ... Батыс Европа елдері) жалпы ұлттық
өнім құрамындағы инвестицияның жоғары үлесімен ... ... ... ... инвестицияны ынталандыру АҚШ-та 60-
жылдардың басында да, 80-жылдарда да жүргізілді. Оңтүстік Шығыс Азия ... ... ... қарқынына әсер етудің келесі ... ... ... ... тек ... ғана
емес, сонымен қатар басқа да ... ... ... ... ... кедендік баж жеңілдіктері
арқылы бағаны түсіру; ... ... әсер ету және ... ... төмен ұстау.
Инвестициялардың экономикасындағы рөлі мен орны бойынша тікелей
инвестициялар ішкі нарық ... ... ... әсер ... жаңа жұмыс
орындарын қалыптастырады, басқару мен маркетингтің жаңа формаларының жедел
түрде ... және тағы ... ... ... ... ... ... елдерінің өнеркәсібін гүлденген елдерге айналдырылған факторлардың
бірі – оларға шетел ... ... ... процесі үш
кезеңге бөлінді және оның өзіндік ерекшеліктері бар:
- импортты алмастыратын стратегиялық дамыту;
- экспортты потенциал мен базалық салаларды құру;
- ... ... ... ... ... ... ... тарту мәселелері жөнінде
Қытай халық республикасыныңтәжірибесі үлгі ... және ... ... Қытай үкіметі әкімшілік тетіктер мен салық-несие ... ... ... ... ... ... Фискалды
жүйеде шетел капиталының қатысуымен қытай кәсіпорындары мен компанияларына
қатысты салық саясатын түзету, арнайы және ... ... ... ... ... ... тікелей шетелдік инвестицияларды тарту
бағытында үнемі жұмыс жүріп ... ... ... ... ... ... ... ену тұрғысында маңызды болды.
Қытайлық бизнестің дәстүрлі белгісі – Қытай қауымының өзі. Халықтың
нығаюдың ... ... ... ішіндегі байланыстар және іскерлік
мүдделердің тоғысуы рулық қауымнан тыс жерлерге ... ... ... ... ... ... ... бірі – жергілікті,
қытайлық емес биліктің іскерлік белсенділігіне әсер ету немесе бағындыру
мақсаты болып табылады ... ... ел ... ... шығаруымен дүниежүзілік экономиканың
алдыңғы орындарын алуда. Шетелдерде жинақталған тікелей инвестицияларымен
АҚШ дүниежүзілік көшбасшы ... ... ... 30 ... ... тікелей американдық инвестициялар 16 есеге өсті. Соңғы 15 жылда
оның көлемі 4,8 есе өсіп, ... ... ... ... ... ... 19,2% құрады. Салыстыру үшін қарастырайық, сол
жылдары Ұлыбритания жарнасы - 11,6% құрады, Германияның - 9%, ... ... ... - 6%, ... ... – 3,7%, Швейцарияныкі – 3,6%
құраған болатын.
Ешбір ел шетелде капиталын жинақтауы ... ... ... ... Он жыл ... ... ... шетелге инвестициялаудың
тікелей формасы түрінде 1 трлн доллар соммасында ... ... ... ... екінші экономикасын құрды. АҚШ-тың екінші экономикасы
ғылыми-техникалық және өндірістік мүмкіншілігі жағынан біріккен Еуропа ... асып ... ... мүше ... ... ... көлемді бөлігін
алушылар болып табылады. Еуропалық ... ... ... ... ... маңызды рөл атқарады. ... ... Одақ ... (25 мемлекет) АҚШ-тың тікелей инвести-циялары
948,9 млрд доллар немесе 45,8% ретінде тиеді.
АҚШ дамушы елдердің өндірген тауарларын сатып ала ... ... ... инвестициялар құяды.
Оңтүстік-Батыс Азиядағы кейбір елдердің экономикалық жетістіктері, өнім
өндірудегі жоғарғы қарқыны және ... ... ... ... ... ... ... қатар дамушы
елдер арасында беделді оындарды ... бәрі ... ... ... ... көрсетеді [17].
Әлемде салымдарының көлемі бойынша ең ірі 100 трансұлттық компаниялар
өндірісі дамыған ... ... ... ... ... ... 1,4 трлн ... бағаланып отыр. Осы аталған
компаниялар негізінен АҚШ, Жапония, Германия және Оңтүстік ... ... Осы ... ... ... ... ... өсе
түсуін мақсат етеді. Әлемдегі осы ... 100 ... ... ... Бұл трансұлттық компаниялардың негізгі бөлігі экономикасы дамыған
елдерге тәуелді, ал дамушы елден шыққан трансұлттық ... ... ... Сингапурдың «Крейтив технолоджи» (компютерлік
мультимедиялық рыноктың 60%-ын құрайды) ... ... ... ... ... ... соңғы кезеңдегі
экономикалық феномен тығыз байланысты – Азияның жаңа ... ... ... ... ... ... ... Гонконг.
Шетел инвестицияларын ынталандыру саясаты ... және ... ... ... ... айрықшаланады. Мысалы, дамыған мемлекеттерде
экономиканы өнеркәсіптендіру мақсатында инвестицияны тартуды ынталандырудың
фискалды және ... ... ... ... ... және құрал-
жабдық импортына жеңілдетілген кеден ... ... ... ... ... демалысын беру шаралары жиі қолданылады [16].
Шетел ... мен ... ... ... ... кездегі өнеркәсіп әлеуетінің қалыптасуы мен жаңалауында үлкен рөл
ойнады. Кореяның экономикалық өсуі үшін ... ... құю мен ұзақ ... ... несие қолдау үшін банктің
қаржылық қаражаттары пайдаланылады. Олар АҚШ пен ... ... ... ... ... ... ... машина мен құрал-жабдықтарды
сатып алуға арналған несие ретінде ... ... ... ... ... ... жай ғана ... реттеуден
тұрмайтындығынан байқалады.
Соңғы 10-20 жылда шетелдік инвестициялардың басым бөлігі қазіргі жаңа
индустриялы елдер аталып ... ... Азия ... ... ... ... ... пайдалану және оларға қолайлы орта
қалыптастыруда шетелдік ... ... орны ... ... ... ... ... шетелге инвестиция шығарушы елдер қатарына кіріп отырған
Оңтүстік Корея Республикасының өзі ... ... ... ... ... ... болатын [19].
Әлемнің саяси картасының басым бөлігі Жапония, Батыс Европа, Солтүстік
Америка банктерінің қатаң ... ... Осы ... ... шетелдегі тамақталған жүйені тормен орап ... ... ... ... ... валюталық-қаржылық орталарға
негізделген. Олардың дамуының қазіргі таңдағы кезеңінің ерекшелігі мынада:
яғни банктік институттар шетеледгі белгілі бір ... ... ... Бұл
құбылыста араб елдерінің қаржы институттары ерекше рөлде.
Қазақстанда және ... ТМД ... тура ... ... әлемдік тәжірибесі мен практикасын зерттеу, инвестиция мүмкіндігі
мен масштабы бірнеше ... ... ... ... ал ... ... саяси тұрақтылық;
- елде жүргізілетін экономикалық реформалардың нарықтық обьективті-
лігі;
- қолайлы инвестициялық климат;
- басқа елде ұқсас инвестициялық ... ... мен ... көлемі;
- құқықтық қорғалуы, ашықтығы және тұрақтылығы;
- жарамды, қолайлы өндірістік және нарықтық инфрақұрылым;
- табиғи ресурстардың баршылығы мен ... ... ... ... мен пайданы репатриациялау мүмкін-дігі
[11].
Халықаралық тәжірибе көрсеткендей, шетел капиталын тартуда мемлекеттің
жоспарлы экономикалық саясаты және тұрақты ... ... ... ... реттейтін ұлттық заңдардың тұрақты болуы және қолайлы
инвестициялық ахуал қажет [18].
2 ... ... ... ... ... ... ҚР-ң инвестициялық қызметін жүзеге ... мен оның ... ... аса маңызды екі мәселеге ерекше көңіл бөлу ... ... ... ... ... ... әсер ете алмайды; сондықтан бұл өзгерістерді ... ... ... ... өзгерістерді инвестициялық процестермен және
шаруашылық жүргізуші ... ... ... ... байланыста қарастырмасақ өндірістің ... ... ... арттыру мақсатында құрылымдық ... ... ... емес. Сондай – ақ , болашақтағы ғылыми негізделген ... ... - ... ... ... жоғарғы
деңгейінде инвестициялық шешімдер қабылдауға қатысты мақсатты ... ... ... ... көрсеткіштер жүйесі
мен деңгейі көбінесе мемлекеттің экономикалық ... ... ... мен
болашақтағы кезеңдерге белгіленген мақсаттарға қол жеткізу жөніндегі
нақтылы макроэкономикалық шараларға ... ... ... , ... экономикалық саясат- макроэкономикалық ; салық және аймақтық
деңгейлерде құрылымдық саясатты қалыптастыру негізгі болып табылады .
Макроэкономикалық ... ... ісі ... ... салалық
құралымына да әсер етеді . Өйткені мұнда өзгерістерді жүзеге ... ... ... жағдайға айтарлықтай әсер табылады.
Республикамыздың жағдайында салалық ... ... ... ... ... ... ... жою және өнеркәсіпті дамыту мәселелерімен
тығыз байланысты.
Мемлекеттің ... ... ең ... ... ... шешімдер қабылдап, жүзеге асыру арқылы, яғни
құрылымдық және ... ... ... ... ... ... айтылды.
Инвестициялық саясат маңызды үш бағытта жүргізіледі:
- мемлекеттік бюджттік қорларды пайдалану арқылы;
- ішкі несие қорлары мен жеке заңды ... ... ... ... ... ... ... инвестициялар тарту мен тиімді пайдалану механизмі арқылы;
Осы бағыттар ... ... ... алу және ... ... ... ... салалық құрылымын қолдау мақсатында олардың
үйлесімін қамтамасыз ету – ... ... ... ... Оны ... ... ... Республикасының Президенті
бекітетін күрделі ұлттық бағдарламаларды іске ... ... ... ... , ... мақсатқа қол жеткізуді көздейтін мемлекеттің
құрылымдық- ... ... ... мен ... ... айқындалып, атқарылатын мерзімі бойынша анықталуы тиіс.
Ал бұл, өз ... , ... , ... база , ... мен осы ... жүзеге асыру процесінің өзі де ... ... мен ... ... ... орта және ұзақ ... даму
жоспарларында көрініс табатындығын білдіреді. Мысалға, нарықтық ... ... ... ... ... ... өзара байланыс анық
байқалады .
Экономиканы реттеу жөніндегі мемлекет шараларының өзара байланыстығы:
Жоғарыдағы өзара байланысты ... ... ... көрсетуге
болады . Онда оның баланстық ... ... ... ... есептеулер жүргізу және мәліметтерді бір жүйеге келтіруге
болады. Оны ... ... ... , бухгалтерлік қосарланған жазу әдісі
арқылы толтыруға болады.
Қазіргі жағдайларда ҚР ... ... ... біздің ойымызша
келесідей мәселелерді қамтуы тиіс:
- дайын өнім шығару арқылы экспорттық ... ... ... ... ... ішкі ... ... қанағаттандыратын және импортты алмастыратын
өнім өндірісін кеңейту ;
- негізінен ... ... ... халық шаруашылығы барлық
салаларының өндірістік аппаратын жаңарту;
- халық қажеттіліктерін ... ... ... ... ету ;
- экономиканың аграрлық секторының дамуын тездетуге бағытталған қаржы
және несие қорларын арттыру және т.б.
Қазақстан аймақтық әлеуметтік-экономикалық даму деңгейі ... ... ... ... ... аймақтық артықшылыққа ие
болумен өркениетті әлемде Орталық Азияның мәртебелі және дербес ... ... рөл ... ... Азияның барлық аймақтарын
дамыту бойынша әлемдік инвесторлардың ... ... ... күш ... ... жылы ... ЕО Қазақстанға нарықтық экономика елі мәртебесін
берді.  2002 жылдың 26 наурызында АҚШ әкімдігі Сауда министрлігі ... ... ... ... Қазақстаннан нарықтық емес экономика
мәртебесін алып тастады. АҚШ Сауда министрлігі еркін ауыстырылатын ... ... ... ... ... ... ... баспа-бас айырбас істері және сыбайлас жемқорлық
деңгейі, адами құқытарын қорғау және т.б. ... ... ... ел ... ... анықталды. Бұл қорытынды барлық ағымдағы және ... ... ... ... ... ... ...         АҚШ басшылығымен
конструктивтік бірлескен ... , ... ... сәтті өткізілуімен жүзеге
асырылды. Бұл шешімнің мағынасы үлкен, ол ... ... АҚШ ... ... жол ... сауда мүмкіндіктерінің жақсаруына маңызды факторы 2003
жылы ОЭСР желісі бойынша экспорттық несие рейтингі бойынша 4 ... ... оған ... 40 жетекші елі мүше. Қазақстан Республикасы
 экспорттық несие рейтингісінің көтерілуіне «US Eximbank» төрағасы Филипп
Мерил мырзаның ... ... ... әсер ... өз
кезегінде еліміздің экономикалық және қаржылық жетістіктеріне оптимистік
баға берген ... ТМД ... ... қаржы салымы қызметін іске асыру үшін
қолайлы жағдай жасау бойынша көшбасшы болып табылады. Бұл туралы ТМД елдері
арасында ... ... жылы ... ... ... ... Fitch қаржылық салым класының
рейтингі және шетелдік, халықаралық ұйымдардың  басқа да ... ... ... ... ... ... ... секторының
қысымы және мұнай бағасының әлем нарығында ... және ... ... ... ... жеіңп шығатынын атап
айтқан.
  Бүкіләлемдік банктің 145 әлем ... ... ... және ... ... жыл ... «2005 ... бизнес: өсім
үшін кедергілерді жою» баяндамасына сәйкес Қазақстан инвесторлардың ... ... ... ... ... Сингапур және
Грузия секілді елдер кіретін 5 топқа ( елдер 0-ден 7-ге ... ... 7 – ең ... көрсеткіш, мысалы Канада және АҚШ) кіреді, бұл
ТМД бойынша жақсы көрсеткіш болып табылады. Болашақта біз осы ... ... ... және ... да биік ... ... ... бағалары бойынша қазақстандық экономикамен Орта
Азияға барлық тура қаржы салымдарының 80 ... ... ... банк ... ... ... қаржы салымы тұрғысынан қолайлы
жиырмалыққа кіргізді.
Қазақстан ... ... ... ... ішінде тура шетел
инвестицияларын тарту ... ... ... орында келеді.   1993 жылдан
бастап 2005 жылдың бірінші жартыжылдығына дейін ... ... ... ... ... 37,2 млрд.-тай  АҚШ долларына тең  келеді.
Сонымен қатар, 2001-2003 жылдары ел экономикасына жыл сайын  4-4,5 ... ... ... тура ... ... еніп тұрды,  
2004 жылы  – 8,4 млрд. АҚШ доллары.
Қазір шетел инвесторлары тарапынан қазақстандық нарыққа ... ... егер 1999 ... ... ... қолданыстағы
кәсіпорындардың саны  1865 болса, 2003 жылы 6579, 2004 жылы 7070 болды.
Көрсетілген көрсеткіштер ... ... ... іс ... ... ... ... инвесторларына қол
жетімділікті қамтамасыз ете алатын либералдық етіп сипаттауға мүмкіндік
береді. Қабылданған ... ... ... ... еліміздің
қаржылық салым тартымдылығын нығайтуға және соған сәйкес қазақстандық
экономикаға шетел инвестицияларының қосылуына ... ... ... ... ... ТМД ... арасында тура шетел
инвестицияларын тарту көлемі бойынша көшбасшы болып табылады, сондай –ақ  
ТМД елдері ... ... ... ... ... ... ... жылғы 8 қаңтарда алдыңғы екі заңның негізінде жасалған Қазақстан
Республикасының «Инвестициялар туралы» Заңы қабылданды. Осы заңмен ... ... ... ... ... ... ... шаралары, инвесторлардың құқықтарын
қорғау кепілдіктері, ... ... ... шешу
тәртібі регламенттелді. 
Қазақстанда экономиканы дамытудың басым бағыттарының бірі мұнай
химиясы ... құру ... ... полиэтилен және
полипропилен ... ... ... ... ... ... жобаны дайындауды бүгіндері осы өнім түрін өндіру бойынша
әлемдік көшбасшы BASELL ... ... ... ... ... отандық компаниясы жүзеге асырады,   ( Қара. ҚР ... ... ... ... анықтама)
Инвестициялық жобалардың тұтас қатарын мемлекеттік дамыту
институттарының ... ... ... ... ... ... қоры» АҚ табақ шынысын өндіретін Pilkington ... ... ... ... ... ... ... өндірісі
бойынша зауыт құрылысының жобасын бірлесіп жүзеге асыру келісім-шартқа қол
жеткізді. 
Мұндай мысалдар көп, қазір іс жүзінде ... ... ... ... ... үшін ғана ... ... еліміз үшін әлеуметтік-
экономикалық маңызы зор
Қазақстан Республикасында инвестицияларды тарту, ... ... ... және ... ... ... 2010 - 2014 ... бағдарламаны бекiту туралы
Инвестициялық қызметті басқару.
Инвестицияларды дұрыс басқара білу кәсіпорынның ... ... ... оның өз ... ... айтарлықтай әсер ететіні сөзсіз. Сондықтан да, инвестициялық
қызметті ... ... ... ... ... да жауапты
міндеттерінің бірі болып табылады.
Инвестицияларды басқарудың құрамына келесілер кіреді:
- инвестицияларды ... ... ... – бұл инвестициялық
қызметті заңды түрде ... ... және ... ... ... жеке ... жобаларды басқару – бұл қазіргі заман талаптарына
сай әдістер мен ... ... ... арқылы инвестициялық жобаны
жүзеге асыру барысын ... ... және ... ... жеке ... ... ... басқару – бұл кәсіпорын
тарапынан инвестициялау объектілерін таңдаумен және ... ... ... ... ... ... ... салымдарының ең
тиімді нұсқаларын жүзеге асыруға бағытталады. Осы ... ... ... барысына толығырақ тоқтала кетелік (1.3-сурет).
Кәсіпорын деңгейінде инвестицияларды басқарудың бірінші кезеңі – бұл
елдегі инвестициялық ... ... ... Ол ... ... ... ішкі ... (ЖІӨ), ұлттық табыстың және өнеркәсіптік
тауарлардың өндіріс көлемінің динамикасы;
- ұлттық табысты ... ... ... ... ... ... ... реттеуі, бақылауы
және ынталандыруы;
- инвестициялық нарықтардың, бірінші кезекте несие нарығы мен ... ... даму ... ...... ... даму ... ескере
отырып, оның инвестициялық қызметінің нақты бағыттарын анықтау. Бұл кезеңде
кәсіпорын инвестициялық қызметінің салалық ... ... ... ... жекелеген кезеңдеріндегі инвестициялаудың негізгі нысандарын
анықтайды. Бұл үшін ... ... ... инвестициялық
тартымдылығы, яғни олардың конъюнктурасы, осы салалардың өнімдеріне деген
сұраныстың динамикасы мен болашағы зерттеледі.
Экономика салаларының инвестициялық ... ... ... ... жұмыстары келесідей маңызды сұрақтарға жауап табуға
мүмкіндік береді:
- осы саланың елдегі және ... ... ... ... ... ... – салаға кіру кезіндегі бөгеттердің ... ... ... ... ... ... ... пайда болу мүмкіндігі;
- өндірушілердің өндірістік қабілеті мен сатып алушылардың төлем
қабілеттілігі;
- осы салаға байланысты ... ... ... ... бойынша осы саладағы кәсіпорындарға инвестициялар
салудың тиімділігі мен болашағы ... ... ... ... яғни ... ... ... объектілерін таңдау,
инвестициялық нарықтағы ұсынысты талдаудан басталады. ... ... ... ... ... ... және ... сәйкес келетін жекелеген ... ... ... ... ... ... ... объектілер олардың
экономикалық тиімділігі жағынан талдауға алынады. Осы талдаудың қорытындысы
бойынша инвестициялық жобалар ... ... ... ... солардың ішінен неғұрлым үлкен табыс алып келетін жобалар таңдап
алынады.
Инвестицияларды басқарудың ... ...... ... ... ... жүзеге асыру ... ... ... объектілер бойынша инвестициялық
жағдайдың өзгеруі нәтижесінде болжамдалған табыс мөлшері күрт ... ... ... ескерулері қажет. Сондықтан да барлық өзгерістерді
жан-жақты қадағалап, инвестициялық бағдарламадан шығып кету және капиталды
қайта инвестициялау туралы ... ... ... ... білу ... ... пайда болу мүмкіндігін ескере отырып, әрбір
инвестициялық объект ... ... ... өтімділігін
бағалап, солардың ішінен өтімділік ... ... ... ... ... ... басқарудың тағы да бір өте ... ... ... ... ... көлемін анықтау және оларды қаржыландыру
көздерін іздестіру болып табылады. Бұл ... ... ... ... ... қызметті жүзеге асыруға қажетті қаржылық
ресурстардың жалпы көлемі анықталады. Инвестициялық ... ... ... ... ... ... ... анықталады.
Кәсіпорынның меншікті қаражаттары жетіспейтін жағдайда шеттен қаражаттар
тарту туралы шешім қабылданады.
Инвестицияларды басқарудың ... ...... басқару болып табылады. Бұл кезеңде алдымен кәсіпорын барлық
инвестициялық объектілер бойынша кездесуі мүмкін тәуекелдерді анықтап алып,
содан кейін осы ... ... ... ... ... ... ... қызметтің дамуын талдау
Елбасымыз Н.А.Назарбаев “Қазақстан-2030” стратегиялық бағдарлама-сында
ұзақ мерзімді ... жеті ... ... ... ... бірі ... ... жақсарту болатын. Елдің
экономикалық өсуін тұрақты дамыту үшін алдымен ... ... ... Президентіміз атап өтті. Еліміздің экономикасын
өрістететін халықтың тұрмыс деңгейі мен әл-ауқатын ... үшін ... ... ... ... ... болды [24].
Қазіргі заманғы мемлекеттің табыстылығы мен бәсекелес ... ... ... бірі инвестициялық климат болып табылады.
Инвестициялық климат экономикалық, әлеуметтік, саяси ... ... ... ... ... ... ... бәсекелес күресте климаттық жағдайлар, еңбектің мәдени
дәстүрлері, діл ерекшеліктері және тағы сол ... ... ... кейде
экономикаға байланысты емес факторлар үлкен мүмкіндікке ие болады.
Қай елде болмасын инвестицияның келуі инвестициялық климат дәреже-сіне
және оны анықтайтын факторларға ... ... ... ... ... инвесторларын тарту мен пайдалану саясатының негізгі міндеті
болып ... ... ... ... ... ... әсер ... факторларды анықтауға, екіншіден мемле-кеттегі
жағдайды тереңірек ... ... ... ... ... ... мүмкіндік береді [25].
Шетел инвесторларының пікірі бойынша,  Қазақстан  инвестициялық са-
лымдар жасау үшін ... ... ... ... Біздің еліміз пайдалы
қазбалар, ауыл-шаруашылығы жерлерінің қорларына және ... ... ... бай, ... ... өндірістік потенциалға ие, бірақ оларды
тиімді қолдану үшін ... ... ... ... жылдары Қазақстанда макроэкономикалық және саяси түрақты-лыққа
қол жетті, ол Қазақстандағы инвестициялық ... ... ... Қазақстанда әлемнің барлық беделді трансұлттық компаниялары
жұмыс ... бұл ... ... ... құру бойынша біздің күш
салып жатқанымызды әлемдік қаржылық қоғамдастықтың мойын-дағанынан ... ... 8 ... ... ... заңы-ның қабылдануы
Қазақстан экономикасына сыртқы ... ... және ... ... ... ... ... [20].
Инвестициялық климатты жақсартудың мақсатты ... жаңа ... ... және ... қолдаудағы жүйесін жүзеге асыру Қазақстан
саясатында приоритетті болып қалып отыр.
Қазақстандағы қолайлы инвестициялық ахуалға мынадай жолдармен қол ... ... ... жəне алдын-ала болжауды сақтау;
- валютаның тұрақтылығын қолдау;
- нарықтық ... ... ... ... ... ... жəне ... экономикаға интеграцияланған демократиялық құқықтық
мемлекет құру [2].
Инвестициялық ... ... ... есепке алады:
- экономиканың түрлі деңгейлері бойынша ... ... ... ... ... ... ... инвестициялық
климаттың қалыптасуы;
- сала мен аймақтардың ... ... ... ... инвестицялық климатының келіспеуі;
- инвестициялық климаттың елдің институционалды жүйесіне енуі;
- сәйкес келген жағдай салдары ... ... ... ... ... ... және тағы ... ретінде түрлі тәуекелдердің
пайда болуы [22].
«Самұрық-Қазына» Ұлттық әл-ауқат қоры мен Іnternatіonal Һerald Trіbune
іскерлер басылымының ұйымдастыруымен ІV Қазақстанның ... ... ... ... ... Назарбаев бастаған Үкімет мүшелері
дүниежүзінің ... ... ... ... кейінгі инвестициялық тартымдылығы жайында ... ... ... ... инвесторлар Индустриялды-инновациялық даму
бағдарламасын жүзеге ... ... ... ... ... ... Қазақстан Орталық Азияда ... ... нық ... ... ... ... ... бірінші рет
ТМД-ға мүше мемлекеттердің инвестициялық мүмкіндіктері талқыланғаны –
көптің көңілінен ... ... ... ... ... ... ... инвестициялық ахуал ... деп ... ... ... ... ... ... салу керектігін
қолмен қойғандай етіп айтып береміз. Бүгінде инвесторлардың Қазақстанға
деген сенімі орныққан ... ... ... ретінде,- деп салық және инвестиция
бойынша Халықаралық орталықтың президенті Даниел А.Уитт ... ол ... ... бар ... және ... ... ... орын алады».
Төмендегі суреттен экономиканың инвестициялық климатының құрылымы
мен оны қалыптастыратын факторларды көруге болады.
Қазақстан Республикасы бірнеше жылдар бойы ... салу үшін ... ... ... ... ... Ол да айтарлықтай маңызға
ие, өйткені ... ... ... ары ... ... ... жұмыстарды атқаруды жалғастыруда. Инвестициялық қызмет Қазақстанда
ұдайы өндіріс үрдісінің жандануына бағытталған, ол ішкі және ... ... ... ... Мемлекет шетел капиталын барынша
қызығушылықпен тартудың, бұл үшін ... ... ... құру ... ... ... шетелдік инвестициялардың төмендеу  ауқымы Қазақстанда ... ... ... бұл ... ТМД-ның басқа мемлекеттері ішінде
ең аз көрсеткіш болып ... ... ... алып ... ... ... азаюы 35 пайызды құраса, Украинада 60 пайызға дейін
жуықтаған [23]. Осының өзі ... орын алып ... ... ... ... ... ахуалдың сақталып
отырғанын төмендегі 10-суреттен байқауға ... 6. ... ... ... мен оны ... ... ... қорының
бай көздерінің болуы даму ... де ... қоры ЖІӨ ... ... ... ... ел ... ... ... ұсыныстар
табиғи қолайлылық
корпоративті серпінді
жобалардың ұсынылуы
Евразия орталығы ретіндегі
географиялық орналасуы
тұрғындардың жоғарғы са-
тып алу қабілеттілігі мен талғамы
Сурет7. Қазақстандағы инвестициялық ахуал ... ... ... ... ... Вагнер фон Ледебурдің пікірі
бойынша: «барлық ТМД елдерінің ішінде, тек Қазақстанның ғана ... ... және ... ... ... қолы ... Foundation” басылымында жарық көрген экономикалық ... ... ... мен ... ... ... М.Фридман өңдеген
экономикалық еркіндік индексі) ... ... ... ... ... ... Соның айғағы ретінде, соңғы уақыттарда әлемнің
60 мемлекеті өздерінің ... ... ... ... ... ... ... Орталық Азияға ... 80% ... ... ... алып ... ... ... Service” рейтинг агенттігі Қазақстанға қаржыландыру мен
инвестициялаудың жаңа, өте жоғары ... ... ... ... ... ... ... агенттік, ол республиканың
экономикасын инвестициялау үшін қолайлы жағдай туғызады [6].
Республикадағы ... ... ... ... қызметтердің өз алдына оң және теріс жақтары да бар. Атап
айтқанда, оны төмендегі кестеден ... ... ... ... ... қызметтің тенденциясы [6]
|Оң жақтары ... ... ... ... заңды |Шетелдік инвестиция көлемінің ... ... ... ... бөлігінің Қазақстан ... ... ... минералды-шикізат |
|қызметті заңдылық жабдық-таулардың|кеше-ніне бағытталуы ... | ... ... ... ... ... Респуб-лика |
|жетістіктер ... ... ... |
| ... ... ... ... ... ... салаларындағы |
|қолайлы инвестициялық климаты-мен ... ... ... ... ... ... мол ... ... ... ауыл ... жарам-ды
жерлерімен және қолайлы географиялық орналасуымен, қазіргі уақыттағы салық
және кедендік заңдылықтардың жеткілікті дәрежесімен, саяси ... ... үшін ... ... ие болды [29].
Тәуелсіз халықаралық сарапшылардың есебінше, Орта Азиялық аймақ бойынша
барлық шетелдік ... 80 ... ... ... Қазақстан
ТМД елдері арасында жан басына шаққандағы шетелдік инвестицияның келуі
көлемінен ... ... және ... ... ... ... алғашқы мемлекет. ТМД және Балтық елдері арасында Қазақстан
Ресейден кейін халықаралық несиелік рейтингті алған екінші мемлекет болып
табылды. ... ... ... ... ... Филиппин, Түркия,
Пакистан, Бразилия тұр [26].
“Инвестициялық барометрде” (Германия) басылған халықаралық мамандар
тобының бағалауынша инвестициялық климаттың қолайлылығының ... ... ... және ТМД елдерінің неғұрлым көп балл ... ... бірі ... ... әдістеме бойынша зерттеу жүргізген
“Deustche Bank” мамандарының бағасы мемлекеттің инвестициялық тартымдылығын
бекіте түсті. ... ... екі ... да ... келіп отыр:
Қазақстанның басқа мемлекеттерге қарағанда мұндағы инвестициялық тәуекел
анағұрлым төмен, ал инвестициялық климат неғұрлым ... ... ... ... бірі ... ... ... Қазақстан
экономикасын, оған салынған инвестиция көлемін тек ТМД-ның шеңберімен
шектеу өлшем бола ... ... үшін ... өз экономикасын Орталық
Еуропа мен Оңтүстік-Шығыс Азия елдерінің экономикасымен ... ... деп ... ... [22].
Қазақстанға инвестицияларды енгізуге кедергі болған ... ... және ... ... одан ... ұйымдастырушылық фактор
және материалдық-техникалық сипаттағы мәселелер анықтайды.
Кесте 3.
Әсер ... ... ... ... [30]
|Фактор атауы ... саны | ... |
| | ... ... ... |31 |1 ... тұрақтылық |14 |4 ... ... |6 |5 ... ... ... |31 |1 ... нарықтық потенциал |27 |2 ... ... |3 |6 ... ... ... құны |19 |3 ... ... қажетті білім деңгейі |14 |4 ... ... ... ... ... үшін ... - оның саяси тұрақтылығы, табиғи және шикізат ... ... ... ... және ... ... ... ресурстарының
болуы. Қазақстан бұл салада көп іс ... ... ... мен ... ... жеңілдіктер қызықтырады.
Әр мемлекеттің өзінің «шетел инвестициялары туралы» жеке заңы бар. ... ... ... ... мен ... ... мен қолдануда мемлекет
өз рольін қалай түсінетінін көруге болады.
Сөйтіп, респонденттердің пікірінше, инвестициялық процесті салық режи-
мінің, бюрократизмнің әлсіздігі, ... ... ... ... құқықтық инфрақұрылымның болуы тежейді [30].
Әсер етуші негативті факторларды бағалау бойынша ... ... ... ... қарастырайық.
Кесте 4.
Әсер етуші негативті факторларды бағалау [30]
|Фактор атауы ... саны ... |
| | ... ... ... инфрақұрылым |18 |2 ... ... ... |26 |1 ... ... ... |11 |2 ... ... |33 |1 ... ... ... ... |30 |1 ... |32 |1 ... ... жетіспеушілігі |13 |2 ... ... ... |3 |3 ... ... |3 |3 ... ... |2 |3 ... және тілдік тосқауылдар |1 |3 ... банк ... ... ... ... ... ... жиырма
елдің қатарына қосқан. Сонымен қоса, Қазақстанның өзі Орталық Азия мен ТМД
елдерінің бірқатарының ірі ... ... ... ... ... жылдары Қазақстан шекарасынан тыс аймақтарда 18 млрд доллар
инвестиция салған [28].
Бүкіләлемдік банктің 145 әлем ... ... ... және ... ... жыл сайынғы «Өсім үшін кедергілерді ... ... ... ... ... бойын-
ша Германия, Дания, Жаңа Зеландия, Швейцария, Сингапур және Грузия секілді
елдер ... 5 ... ... 0-ден 7-ге ... рейтинг алады, 7 – ең үз-
дік көрсеткіш, мысалы Канада және ... бұл ... ... біз осы ... жұмысты жалғастыруға міндеттіміз және
бұдан да биік белестерді бағындыруға тиіспіз.
Ал халықаралық бағалауға келетін ... ... ... есеп беруі бойынша «Бизнесті жүргізу жеңілдігі» ... ... 181 елі ... 70-ші орынға ие болды. Ал бұл рейтингте
Шығыс Еуропа және Орта ...  25 ... ... ... 12-ші ... ... Былтырғы жылы «Мүлікті тіркеу» мәселесінде елдің рейтингі ... ... 25-ші ... ... ... ... және
«Салық салу» көрсеткіші бойынша әлемнің 50  мықты ... ... 2009 жылы ... ... ... 70-орыннан 63 орынға
көтерілген [28].
Инвестициялық климатты бағалаудың бір әдісі – мемлекетке ... ... ... ... ... рейтинг агенттіктері бар, ... ... 4 ... ғана ... ... ... жүр: “Moody’s
Investors Service”, “Standard & Poor’s Corporation”, “DUPP & Phelps ... CO”, “Filch IBCA”. ... ... ... агенттікте-
рімен белсенді әрекеттесуде [22].
Кесте 5.
Қазақстанның экономикалық секторлары ... ... ... |2008 жыл |2009 жыл |2010 жыл |
| ... ... ... ... |сыртқы |сыртқы |
| ... ... ... ... ... |міндет- |
| | ... | ... | ... |
|Барлығы |92444 |132118 |96673 |141277 |107100 |149719 ... |47823 |1678 |47981 |3252 |58067 |4188 ... | | | | | | ... |25324 |46127 |24230 |35637 |21354 |24215 ... секторлар|19297 |84314 |24462 |102388 |27678 |111317 ... ... ... ... ... ... ... бойынша құрастырылған.
Талдау нәтижесінде барлығы бойынша 2010 жылды 2008 ... ... ... 14656 млн.долларға, сыртқы міндеттемелер 17601 млн.долларға
артқанын көрсетеді. Ал мемлекеттік сектор бойынша ... ... ... ... ... 2510 млн.долларға артқан. Банктерде
сыртқы активтер 3970 ... ... ... ... 21912
млн.долларға кемігенін көрсетіп отыр.
Қолайлы инвестициялық климатты құру үшін:
- шаруашылық және инвестициялық іс-әрекеттің ... ... ... ... ынталандыру және қолдау бойынша
шаралар жүйесінің айқындығын ... ... ... Республикасы Үкіметінің қаулысын дайындау және қабылдау;
- өндіріс түрлерін және басымдықты экономика секторларының тізімін
нақтылау және ... ... ... үшін ... мен ... ... жағдай-
лары және көлемі, тізімі;
- салалық инвестициялық ақпараттық жолдарды дайындауды, шетелдік
және отандық ... ... ... үшін ... ақпараттық
бюллетен құруды, дипломатиялық арналар бойынша олардың ... ... ... ... ... ... және қолданылуының кең таралуы және жалпы
қол жетерлігі;
- жоғары технология аймақтарын, технопарктерді ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... салынған инвестициялар*
|Жыл |Негізгі |Респуб-ли|жергілікті |жеке ... ... |
| ... ... ... |қара-жат|қара-жат|қара-жат|
| |инвестиция |бюджет | |ы |ы |ы ... жыл |4585298 |712441 |154892 |149143 |169749 |529039 ... жыл |4773204 |623477 |131970 |162359 |917591 |306312 ... жыл |189389 |1904 |1849 |89365 |73207 |23063 ... | | | | | | ... көзі: Қаржыландыру көздері бойынша негізгі капиталға салынған
инвес-тициялар. Қазақстан Республикасының Статистика жөніндегі агенттігінің
мәліметтері ... ... ... жж. ... айы.
Көріп отырғанымыздай, 2009 жылы негізгі ... ... ... көп ... республикалық бюджеттен және қарыз қаражаты есебінен,
2010 жылы негізгі қаржы шетел қаражатынан және ... ... ... ... ... жеке қаражаттан және шетел қаражаты есебінен
қаржыландырылып отыр. 2010 ... 2009 ... ... ... салынған инвестициялардың мөлшері 187906 млн.теңгеге артқан.
Аграрлық және өнеркәсіптік потенциалдың бай табиғи ресурстарынан,
білікті кадр ... және ... ... ... күші мен тиімді
геосаяси жағдайдан басқа, саяси жағдайдың тұрақтылығы, ұлтаралық қатынас
та ерекше белгіленеді.
Инвестициялық қызмет үшін жағымды жағдайлар қалыптастыру:
- ... ... ... ... ... және ... есептеу механизмін жетілдіру;
- инвестициялық қызмет субъектілеріне арнайы ... ... ... ... ... ... ... қызмет субъектілеріне жерді, басқа да табиғи реcурс-
тарды пайдалану жеңілдіктерін беру;
- инвестициялық қызмет субъектілеріне ... ... және ... ... ақпараттық-сараптама орталықтарын құру және да-
мыту;
- монополияға қарсы шараларды ... ... ... ... ... қолдану мүмкіндігін кеңейту;
- инвестициялық қызмет субъектілерінің меншікті инвестициялық қорлар-ды
құрына мүмкіндік жасау;
- инфляция қарқынына байланысты негізгі қорларды қайта бағалауды
жүргізу [33].
Кесте 7.
2010 ... ... ... ... ... ... ... көздері*
мың тг.
|Экономика саласы |2010 жылы |2009жы|үлес |республика|жергілікт|шетел |
| | ...... ... |
| | |бен |ғы% ... | | ... ... |122,0 |1,9 |874181 |1078497 |11556 ... | | | | | | ... ... |55,7 ... ... |746697778 |
|Тау-кен ... |36,9 |- |- ... ... | | | | | | ... ... |116,4 |8,4 |- |64985 |6923580 ... | | | | | | ... ... |167,9 |6,9 ... ... |2302187 |
|газ және суды | | | | | | ... және ... | | | | | | ... |44602190 |153,4 |1,2 |2052333 |158052 |948229 ... ... ... |100,1 |1,7 |5000 |55719 |4634367 ... ... | | | | | | ... жөндеу | | | | | | ... және ... |61,2 |14,8 ... ... |122549594 |
|қоймалау | | | | | | ... ... мен ... |56,9 |0,3 |23 |59184 |194704 ... | | | | | | ... 7 жалғасы
|Ақпарат, байланыс|47693797 |91,6 |1,3 |1604048 |15034 |8232 ... және ... |77,5 |0,6 |6297 |- |- ... ... | | | | | ... ... |104,0 |8,8 ... |8697198 |8282709 |
|мүлікпен | | | | | | ... | | | | | | ... ... |133,3 |1,4 ... |7535655 |- ... | | | | | | ... | | | | | | ... беру ... |98,1 |3,2 |56580402 |33959120 |38450 ... ... ... |166,0 |3,6 ... |9459653 |1387893 ... ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... ... |142,2 |2,1 |44397555 |10879988 |10022 ... ... | | | | | | ... ... |5589700 |107,9 |0,2 |502 |288496 |102353 ... | | | | | | ... ... ... салалары бойынша инвестициялардың ... ... ... ... Республикасының Статистика жөніндегі
агенттігінің мәліметтері, 2010 жыл.
Жоғарыдағы ... ... ... ... ... салынған
инвестиция көлемінің ең көп үлесті өнеркәсіп саласы (55,7%) алып ... ... ... ... ... ... тау-кен өндіру өнеркәсібі болып
табылады. Одан кейінгі екінші орынды көлік және қоймалау (14,8%), ... ... ... ... (8,8%) ... алып ... 8 2011 жылдың қаңтар айында экономика салаларына түскен
инвестициялар, % [32]
Ең көп үлесті алып отырған өнеркәсіп саласын ... ... 2010 жылы ... ... ... ... ... болады және де бұл сала
негізінен көбіне жеке қаражат есебінен (895919161 мың тг. ) ... ... ... көп ... ... ... – өнеркәсіп (тау-
кен, өңдеуші), сауда, автокөлік және тұрмыстық заттарды жөндеу, көлік және
қоймалау, ... ... және ... қызмет салалары алып отырғанын
көруге болады.
Келесі суреттен 2011 ... ... ... ... ... инвестиция көлемін көреміз.
Бұл суреттен байқағанымыздай қаңтар айында салынған инвести-циялардың
басым көлемі өнеркәсіп ... (63 %) ... ... ... ... ... ... (9,8 %), келесі орында сауда саласы (2,1
%) алып ... Ал аз ... ... салынып отырған салалар –
денсаулық, әлеуметтік қызмет, қонақүй, мейрамханалар, білім ... ... ... инвестицияларына қарағанда мемлекет қаржыландырып отырады,
яғни республикалық бюджеттен бөлінеді.
2009 жылдың қаңтар айында жаңа ... заңы ... оған ... ... мөлшерлемесі 2009 ж. 20% дейін, 2010 ж. 17.5% және
2011 ж. 15% ... ... Бұл ... ... ... ... арттыратын болады, өйткені тіпті Ресей
сияқты көршілес елдердің ... ... ... ... ... ... 8.
Қазақстан Республикасы бойынша негізгі ... ... |2009 жыл |2008 ж. |2010 жыл |2009 ж. |2011 ... ж. |
| | ... | ... |қаңтар |тиісті |
| | ... | ... | ... |
| | ... | ... | ... |
|Қазақстан |4585298 |102,9 |4773204 |99,5 |189389 |104,3 ... | | | | | | ... |149531 |99,1 |112545 |71,4 |1457 |83,0 ... |312523 |104,4 |364395 |112,0 |8312 |119,8 ... |314673 |127,2 |325355 |98,0 |13346 |245,8 ... |1094394 |127,6 |1147631 |101,1 |80810 |89,7 ... Қазақстан|244842 |104,9 |238906 |93,3 |4994 |74,5 ... 8 ... | | | | | |
| |222800 |171,5 |140848 |61,0 |5299 |793,8 ... | | | | | | ... |214076 |96,5 |229683 |101,2 |8360 |140,1 ... |122204 |106,0 |135530 |104,5 |5432 |165,2 ... |171033 |94,3 |251284 |140,6 |9983 |96,9 ... |314724 |77,2 |370530 |111,4 |14893 |87,2 ... |319043 |151,3 |262532 |78,6 |2414 |91,0 ... | | | | | | ... |165788 |106,2 |190817 |108,7 |4620 |131,8 ... |495051 |113,5 |53314 |103,7 |1258 |88,2 ... | | | | | | ... ... |80,8 |150884 |102,5 |3533 |104,8 ... |368248 |76,4 |391303 |99,7 |10176 |108,7 ... |382684 |75,4 |407647 |102,7 |14502 |101,1 ... ... ... бойынша негізгі капталға салынған инвестициялар.
Қазақстан Республикасының Статистика жөніндегі ... ... жж. ... ... ... ... аймақтары бойынша негізгі капиталға
салынған инвестицияларды салыстыра отырып бақылауға ... ... 2009 жылы ең көп ... ... аймақ – Атырау облысы, Алматы
мен Астана қалалары, 2010 жыл ...... ... ... мен ... 2011 жылдың қаңтар бойынша – Атырау мен ... ... ... ... ... ... көп ... аймақтар – Атырау облысы,
Алматы мен Астана қаласы болып табылады. Ал ең аз ... ... ... ...... ... ... Қазақстан облыстары
кіреді.
Қорытындылай келе, 2009 жылды, 2010 жылды, 2011 жылдың ... ... ... ... жылы ... капиталға салынған инвестициялардың көлемі 4585,3
млрд. теңгені құрады, бұл 2008 ... ... ... көп. Негізгі
капиталға салынған инвестициялардың едәуір ... жеке ... ... (50,3%), ... ... ... аймағында
жүзеге асыратын басқа мемлекеттердің шаруашылық ... ... ... ... нысанды кәсіпорындардың ... ... 18,6% ... Негізгі капиталға салынған инвести-
циялардың негізгі ... көзі ... ... ... болып келді. Тартылған қаражаттардың 37% шетел қара-жаттары, 18,9%
бюджет ... 11,6% ... ... ... ... ... ... 32,5% құрады.
2010 жылы негізгі капиталға салынған инвестициялардың ... ... ... құрады, бұл 2009 жылға қарағанда 0,5%-ға аз. Негізгі
капиталға ... ... ... ... жеке ... нысанды
кәсіпо-рындармен (51,2%), қызметін еліміздің аймағында жүзеге асыратын
басқа мемлекеттердің шаруашылық жүргізу ... (28,5%) ... ... ... ... салымдарының үлесі 20,3%
құрады. Негізгі капиталға ... ... ... 2009 ... ... 11 ... белгіленді. Қызылорда (1,6 есеге),
Павлодар облыстарында (1,2 есеге) салымдардың ... өсуі ... ... ... ... ... салынған инвестициялардың көлемі
184,8 млрд. теңгені құрады, бұл 2010 жылға қаңтарға қарағанда ... ... ... ... инвестициялардың едәуір көлемі жеке меншік ... ... (49,9%), ... ... ... айма-
ғында жүзеге асыратын басқа мемлекеттердің шаруашылық жүргізу ... (45,2%) ... ... ... ... ... салымдарының үлесі 4,9% құрады. Негізгі капиталға салынған инвес-
тициялардың артуы 2010 ... ... ... ... ... ... Жамбыл (7,9 есеге), Алматы (2,5 есеге), Қостанай (1,7
есе-ге) және Қарағанды (1,4 есеге) облыстарында ... өсуі ... ... ... 2006-2010 жылдардағы инвестициялық
қызметтің макроэкономикалық көрсеткіштері көрсетілген. Әр жыл ... ... өсіп ... ... ... 2010 ... ... салыстырғанда, жалпы ішкі өнім 9053 млрд.теңгеге, халықтың жан
басына шаққандағы жалпы ішкі өнім көлемі 591579,8 ... ... ... 3907,5 ... ... ішкі ... 2218,3 млрд. теңгеге, негізгі
құралдарды іске енгізу 1275,6 ... ... ... ... ... ... өнім 93 %-ға, ... жан басына жалпы ішкі өнім көлемі
89,3 %-ға өскенін ... ... ... ішкі ... талдап кететін болсақ,
2006 жылы 2005 жылға қарағанда 31,8%-ға, 2007 жылы 2006 ... ... 2008 жылы 2007 ... ... ... 2009 жылы 2008 жылға
қарағанда 18,2%-ға, 2010 жылы 2009 ... ... ... ... ... ... ... көрсеткіш.
Қазақстан Республикасы Сауда және өнеркәсіп ... ... ... мен дөңгелек үстелдер
республиканың экономикасына ... ... ... ... ірі ... және өнеркәсіптік қалаларында
(Пекин, Канзас, Лондон, Гага, Токио және т.б) үлкен резонансқа ие болды
[22].
Кесте ... ... ... ... ... қызметтің
дамуының макроэкономикалық көрсеткіштері*
|Көрсеткіш атауы |2006 жылы |2007 жылы |2008 ... жылы |2010 ... ... 2006 |
| | | | | | ... %-бен |
| | | | | | ... |
|ЖІӨ, млрд.теңге |9738,8 |11376,3 |13614,1 |16085,9 |18791,8 |193,0 ... ... ... ... % |131,8 |116,8 |119,7 |118,2 |116,8 | ... жан басына ЖІӨ көлемі ... |766325 |913784 |1076323 |1253942 |189,3 ... ... ... ... % |132,2 |115,7 |119,2 |117,8 |116,5 | ... жиналым |2425,1 |2912,7 |3442,9 |4019,9 |4643,4 |191,5 ... ... ... ... % |118,3 |120,1 |118,2 |116,8 |115,4 | ... құралдарды іске енгізу |1210,2 |1618,2 |1896,9 |2187,1 |2485,8 |205,4 ... ... ... ... % |85,1 |133,7 |117,2 |115,3 |113,7 | ... ... |2338 |3123,9 |3981,6 | 5016,1 | 6245,5 |267,1 ... ... ... ... % |111,4 |133,6 |127,5 |126,0 |124,5 | ... көзі: Қазақстан Республикасының Статистика ... ... ... ... бойынша автор құрастырған.
Қазақстан экономикасындағы инвестициялық ... баға ... оның ... ... ғана тән ... атап ... жөн:
- оның динамикасының жоғары тобы;
- инвестициялық салымдардың экономиканың өндіруші ... ... ие ... ... инвестициялар үшін тартымдылықтың жоғарғы деңгейі;
- инвестициялық ... ... ... ... ... ... ... ортадағы
экономикалық либерализм элементтерінің бар болуы [34].
2.3 Инвестициялық саясатты жүзеге асырудың ұйымдастырушылық негіздері
Қазақстанның инвестициялық ... ... ... ... ... ... ... қабілеттілігін нығайтуға
мүмкіндігін туғызу, өз ... ... ... ... ... ... ... емес саласын дамыту мақсатында мемлекеттің
инвестициялық саясатын жүзеге ... ... ... ... ... одан әрі жақсартуда экономикаға ... ... мен ... пайдаланудың жоғары деңгейіне қол жеткізу, инфрақұрылым ... ... ... ... алға ... ... ... мен қолдануда мемлекет пен мемлекеттік
басқарудың ... ролі өте зор. Ол ... мен ... ... және ... ... арқылы жанама түрде де әсер
етуі мүмкін. ... ... ... ... ... анықталады. Мысалы, мемлекет несиелік ... ... ... сондықтан ол несиенің қолданылуын ... Ал ... ... ... ол
басқаруды тікелей емес, заңнамалық механизмдер (салық және т.б) ... ... ... ... асыра алады [6].
Ақша-несие саясатын қалыптастыруда ... ... ... ... ақша ... валюталық курсын және пайыздық
қойылымды анықтайды. Шетел ... ... ... ... күші оған ... пайда нормасы болып табылады. ... ... ... ... ... ресми есептік
қойылымдары, яғни несиенің нарықтық қойылымы, ... ... ... инвесторға бұл мемлекетке келудің мәні жоқ.
Айта кететін жайт, инвестицияларды ... үшін ... ... дамушы мемлекеттерде ғана емес, ... ... ... ... ... саясат мемлекет үшін оңай емес, себебі ... ... ... ... және жұмысбастылықтың
төмендеуіне әкеледі. Бірте-бірте ол инфляцияның күшейуіне ... ... ... өнім құны көтеріледі. Дәл осы себептен
көптеген мемлекеттер курсты жасанды ... ... ... көрі ... сүйенеді.
Шетел капиталымен жұмыс істеудің екі сатысы болады:
1) тарту сатысы;
2) қолдану сатысы.
Әр сатыда ... ... мен ... қағидалары әр
түрлі болады. ... ... әр ... ... ... да
әр түрлі болады. Сонымен қатар қызметтер мен ... ... ... да байланысты өзгеріп отырады. Дәл осы себепке
байланысты халықаралық несиелеу мен акционерлік емес кәсіпкерлік ... ... ... кәсіпкерлікке қарағанда, қатаңдау
реттеуден өтеді. Осыған орай шетел капиталы бойынша ... ... және ... ... ... ... бөлінген [6].
Басқару әдістері де шетел капиталы мен ... ... әр ... болады.
1. Халықаралық мемлекеттік және банктік ... ... ... ... ... ... ... кепілдік беруші және ... ... ... ... белсенді түрде қатысады;
- мемлекеттік несиелеу бюджеттік қорды аккумуляциялау арқылы ... ... ... ... ... субсидиялар, несиелер,
кедендік жеңілдіктер, кепілдемелер, пайыздық қойылымды ... ... ... ... ... ... фирмалар мен банктерге
экспорттық несиелер береді;
- ... ... ... ... үшін ... және жартылай
мемлекеттік экспортты-имортты банктер құрылады. Олар ... ... ... мен сақтандырумен айналысады.
2. Кәсіпкерліктің акционерлік емес әдістерін реттеу. Мұндай әдіс ... және де ... аса ... ... ... Қазақстанда кең етек
алған. Мемлекеттік реттеу ... ... ... ... Кәсіпорын, оның көтерілуі инвестициялық ресурстардың молдығын
қажет ететін, тиімсіз болуы керек.
3. Халықаралық кәсіпкерліктің ... және ... ... реттеу
ақша-несие, қаржылық және экономикалық саясат, шетел инвестициялары ... ... ... жүзеге асырылады. Бұл факторлар бірігіп мемлекетте
инвестициялық климатты ... ... ... шетел
инвестицияларын стимуляциялаудың негізгі ... ... ... болып
табылады.
Әр мемлекеттің өзінің «шетел инвестициялары туралы» жеке заңы бар. ... ... ... ... мен ... ... мен ... мемлекет
өз рольін қалай түсінетінін көруге болады.
Шетел капиталын тарту мен қолдануда ... ... ... 9-те ... 9. ... капиталын тартуда мемлекеттің атқаратын функциялары[4]
ҚР «инвестициялар туралы» заңында инвестициялық қызметті қадағалау және
бақылау мемлекеттік органдар арқылы жүзеге асырылады және де ... ... ҚР ... ... ... ... мемлекет тарапынан қолдау ... ... мен ... дамыту үшін қолайлы инвестициялық климат жасау,
жаңа технологияны қолданып, өндірістің жаңа түрлерін құру, іске ... мен ... жаңа ... орындарын ашу және барларын сақтау,
айналадағы ... ... ... ... ... қолдау-
инвестициялық преференциялар ұсыну болып табылады. Ол ҚР үкіметі ... ... ... ... ... ... «Шетел инвестициялары
туралы» заңында инвестициялық преференциялардың келесі түрлері ... ... ... преференциялары;
2) кеден бажынан босату;
3) мемлекеттік гранттар [7].
Мемлекет инвестиция айналасында, басқа да ... ... ... ... Бұл саясатпен сыртқы қарызды ... ... ... Ал оның ... ... ... ... жатыр [17]:
1. Экономикалық қауіпсіздік қағидасы. Бұл қағида, халықаралық
мемлекеттік және ... ... ... және ... ... ... ... сальдоның өсуіне әсер ететін эономикалық ... ... ... ... білдіреді. Ал жеке капитал үшін ең ... ... ... ... инвестициялық мақсаттарын реализациялау қағидасы. Шетел
инвестициялары мемлекетпен реттелуі және макроэкономикалық проблемаларды
шешу үшін бағытталуы ... ... ... ... есеп ... ... пен ... проблемалары, инфляцияның
төмендеуі мен бағаның тұрақтануы, мемлекеттік бюджет ... ... ... ... капиталын қолданудағы бағыттардың сатылық және приоритеттілік
қағидасы. Шетел капиталы мен инвестицияларын қолдану бағыттарының ... ... ... ... Бұл даму ... стадияларды
қамтиды:
1) импортты алмастырушы;
2) экспортқа бағытталған;
3) ғылыми қамтылған технологияның ... ... ... ... ... қолданудағы жобалық әдіс қағидасы. Мұндай қаржыландыру әдісі
кез-келген несиелеу негізінде болу ... ... ол ... ... ... мен ... ... болуын қамтамасыз етеді.
5. Ішкі жинақ нормасының несие құнынан жоғары болу қағидасы.
6. Халықаралық несиелеуден гөрі ... ... ... ... бір ... несиені тарту қағидасы. Бұл төртінші қағидаға
ұқсас, бірақ ол қолдануға емес тартуға бағытталған.
8. ... ... ... ... ... қарыздың әр түрлі формаларына салыстырмалы баға беру
қағидасы. Мемлекет саясатын үргізу барысында ... ... ... ... ... Мысалға, қысқа мерзімді несиелерге қарағанда, ұзақ
мерзімді несиелер әлдеқайда тиімді.
10. Инвестициялық ... ... ... ... және приоритетті салаларға шетел капиталының шектеулі
түрде келуі.
12. Шетел инвесторлары мен ұлттық инвесторлардың тең ... ... ... ... ағымын реттеу және мемлекет пен
шетел инвесторларының арақатнасының қағидалары ... ... ... ... ... Бұл ... ... қағидаларға бағыну керек:
1. Бірмағыналық қағидасы.
2. Координацияланғандық қағидасы
3. Жергілікті және шетел инвесторларының жағдайларының теңдік
4. Даму қағидасы.
Заңнамалық механизм шетел капиталына ... ... ... және арнайы қатнастарды ... ... ... 10)
Сурет 10. Заңнамалық механизм құрылымы[4;8]
Шетел капиталын басқарудың оптималды схемасы күні ... ... 1996 жылы ... ҚР ... бойынша мемлекеттік
комитеті құрылды. Бұл комитет тікелей инвестицияларды ынталандырудың
мемлекеттік саясатын, ... ... мен ... ... және координация
жүргізетін жалғыз және орталық атқарушы орган болып есептелді. Кейінен бұл
орган инвестициялар ... ... ал 2002 ... қарашасынан бастап
Индустрия және жаңа технологиялар Министірлігінің Инвестициялар жөніндегі
комитеті болды. Оның ... ... ... ... мен инвестициялық саясат басқармасы;
- стратегиялық жоспарлау және экономикалық талдау бөлімі;
- ҚР президентінің қарамағындағы шетел инвесторлар кеңесінің ... ету ... ... ... ... инвестициялық жобаларды талдау және олардың мониторингі басқармасы;
- құқықтық ... ету ... ... ... ... бөлімі;
- инвестициялық жобаларды бағалау бөлімі
Сурет 11. Индустрия және жаңа ... ... ... ... ... құрылымы [10].
Комитет бекітілген заңнамалық тәртіп бойынша келесідей функцияларды
атқарады: инвестициялар ағыының қозғалысын талдайды, ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының инвестициялық климатын жақсартуға арналған шараларды жүзеге
асыру ұсыныстарын дайындау, сонымен қатар ҚР-ның заңнамасын
жетілдіру және ... ... ... ... ... ... ... халықаралық келісімдерді дайындау
және оған тұруды қамтамасыз ету; Қазақстан ... ... ... ... кампанияларды өткізу; Қазақстан
Республикасының шетелдегі ... ... ... жобалар мен
ұсыныстардың, ҚР-ның ... және ... ... ... ... бойынша бекітілген, жылжуын жалпылайды, ... ... ... Олардың жүзеге асуын бақылайды; инвестицияларды тарту
және қолдану бойынша қызығушылық ... ... ... бірге
есеп және есеп беруді ұйымдастырады; Қазақстандық ... және ... ... дейінгі тәртіпте шетел мемлекеттеріндегі ... ... ... шетел мемлекеттерінің заңды және
физикалық тұлғаларына ... ... ... Қазақстан Республикасындағы
шаруашылық бәсекелестікті реттеуге көмектеседі; Қазақстан Республикасының
инвестициялық мүмкіндіктері және жетістіктерін ... ету және ... ... ... мемлекеттік органдармен бірге Қазақстанда
және шетел мемлекеттерінде саммиттер, форумдар, семинарлар, презентациялар,
конференциялар және т.б шараларды ... ... ... ... ... және басқа да ұйымдармен қарым-қатнасты жүзеге
асырады; маңызды қызмет түрлеріне арналған ... ... ... үшін ... инвестициялық преференциялар беру ұсыныстарын
қабылдайды; инвестициялық ... ... ... мен ... ... ... ұйымдастырады және өткізеді; бекітілген шарттардың
өндірістік-техникалық, экономикалық, экологиялық, қаржылық, салықтық ... да ... ... ... және ... ... ... жобалардың жүзеге асуына қажетті келісімдік және
рұхсаттық құжаттардың алуын қамтамасыз ... ... ... ... ... тауарлар мен қызметтерді
іздестіруге көмек ... қол ... ... ... жүзеге
асырады; контракттің шарттарының орындалуын бақылаумен бірге инвестициялық
жобалардың іске ... ... және ... ... ... ... ... жобалардың жүзеге асуына ... ... ... контракттар бекітілген жобалар тізімінің, жобаларға
инвестициялық салымдар соммасының және құрылатын жұмыс ... ... ... етеді; Комитет құзірет кіретін сұрақтар бойынша ... ... ... және ... ... қызметін
үйлестіреді; Қазақстан Республикасының заңнамасымен бекітілген ... ... ... ... ... қабылданған басқарушылық шешімдер ... ... ... ... ... сатылардан өтеді:
1) ақпарат жинау;
2) талдау;
3) шешімнің ... ... ... ... ... ... құқықтық қамтамасыз ету бөлімімен бұйрық жобасын жасау;
6) басқарушылық шешімді бұйрық түрінде құжаттау.[12]
3 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ЖЕКЕ СЕКТОРДЫҢ ... ... ... ... ... ... ... жағдайын талдау
Қазақстандық экономиканы белсенді түрде реформалау арқылы және
инвестициялық ахуалдың ... ... ... берген
заңнамалық база жақсартылғаннан кейін ғана елімізге келген ... ... ... Әртүрлі бизнес-құрылымдардың белсенділігін
жоғарылатуға әсер еткен ... ... және ... ... және инвестициялық қызметтерге жеңілдіктер мен кепілдіктер беру
туралы бірқатар заңнамалық ... ... ... ... ... ... жобаларды қабылдайтын, бағалайтын, оларды
іске асыруға бақылау жасайтын әртүрлі комиссияларға дейін және сәйкесінше
инвестициялық ресурстардың ... ... ... инвестициялық
ортадағы өзара байланыстарды реттейтін ... ... ... ... ... ... ... Республикасының үкіметі басты назарды
инвестицияның сапасына бөлу ... деп ... ... инвестициялық саясаты инвестицияларды
экономиканың негізгі секторларына ынталандыру мақсатына сәйкес нормативтік-
құқықтық ... және ... ... ... жолымен жүзеге
асырады. Инвестициялық қызмет саласындағы ... заң “ ... ... ... ... ... заң 2003
жылы 8 қантар №373-11 шыққан, кейіннен 2005 жылы 4 ... №48 және 2006 ... ... №125 ... енгізілген. Бұл заң 4 тарудан 24 ... ... ... ... ... Заңда инвестицияларды отандық, шетелдік деп бөлмеген;
2. Жаңа заңда тікелей, портфельдік болып ... яғни ... ... түрлеріні беріледі;
3. Заңға сәйкес жеңілдіктер мен прференциялар әрбір инвестициялық
жобада жеке белгіленеді. ... 5 ... ... ... Инвестор мен мемлекет арсындағы келіспеушіліктерді сот тәртібімен
шешу үшін құзыретті сот органын ... екі ... ... ... ... ... ... берілетін кепілдіктердің
тізімі қарастырылған.
Басты мақсаты экономикада отандық және шетел инвесторларының құқықтары
мен мүмкіңдіктерін ... ... ... ... жасалған
инвестицияларға қатысты мемлекеттік кепілдіктерді болашақта ... ... ... ... мүдделерінде қайшылық
туғызбайтын деңгейде үйлестіру болды. Бұл тұрғыда заң жобасының 6 ... ... ... ... ... ... кепілдік
конститутционалды экономикалық іс-әрекет субъектілерінің тең құқықтығы
дәрежесіне күмән келтіретіні сөзсіз.[19;28]
Қазақстан ... ... ... қоғамдағы
инвестициялық қарым-қатынас толық қамтылған. Онда инвестициялық құқықтық
және экономикалық ... ... ... ... қарастырылған. Бұл
заң бойынша: инвестиция – мүлік түрі ... ... ... жеке
тұлғаның мүлікке құқықтық иелігі. Оған: жер, жылжымайтын мүлік, кәсіпорын,
зауыт, ... ... ... деп ... ... сәйкес
заңдық негізі жасақталынып, оған сәйкестендірілген бағдарламасы бар.
Қазақстан мемлекеттік инвестициялар жүйесін оңтайландыру ... ... заң ... ... мен органдарды құрды. Осы
мәселе бойынша шаралардың біртұтас кешені қабылдануда.
Қазақстан Президентінің 2000 ... 13 ... ... ... инвестициялар жөніндегі агенттік жойылды, оның
атқаратын қызметі мен өкілеттіктері жаңадан ... ... ... ... ... ... ... комитетіне, ал жер
қойнауын пайдалану саласы бойынша Қазақстан ... ... ... ... ... берілді.
ікелей инвестицияларды мемлекеттік қолдау туралы заңның маңызы мынада:
оның қабылдануымен, біріншіден Қазақстан Республикасы тікелей инвестициялар
туралы арнаулы заңнамасын ... ... ... ... ... ... өз ... жаңа сапалы сатыға
көтерілді, үшіншіден, отандық инвесторлар ақыр ... ... ... ... ... ... ... инвестицияларға мемлекеттік қолдау көрстеудің қажеттігі заңмен
бекітілді; мемлекеттің экономикасының өсуі мен ... ... ... ... жұмылдыру үшін экономикасының беделді
салалары анықталды; бұрынғы инвестициялық заңнама ең ... ... ... ... құқықтық қолайлы ... ... ... бұл ұлттық инвесторлардың мүддесіне ғана ... ... ... ... ... ... ... заң жобасына бұрын
қойылған келісім — шарттардың тұрақтылығын қамтамасыз ... ... ... ... ... туралы" занның 6 бабынан
біртіңдеп бас тартуын, ... ... ... орын ... ... саяси
және реттемелі тәуекелділіктен сақтандыру жүйесін құруды ұсынуда. Саяси
және реттемелі тәуекелділіктерді ... ... ... ... ... механизмін жасақтау арқылы, Қазақстан ... ... ... ... ... жасақтауға бір қадам жасады.
Қазақстан Республикасының Президентінің 2000 жылдың 6 ... ... ... ... ... салаларына инвестициялық іс-әрекетті
асырушы инвесторлар мен келісім — шарт жасауда жеңілдікпен преференциялар
беру тәртібі» бекітілді.
Тәртіпке сәйкес, ... мен ... беру ... ... ... ... басты секторларына қатысты
болуы;
2) инвестициялық ... ... ... ... заң
тұлғасының негізгі қорларына тікелей инвестицияларды жүзеге ... ... ... ... ... үшін ... ... Республика агентігі келесідей жеңілдіктермен преференциялар
берілді:
- натуралды мемлекеттік гранттар;
- келісім-шарт жасасудан 5 жыл мерзімге жер мен ... ... ... ... ... бастайтын табыс алу кезінен 5 ... ... ... ... ... ... асыруға қажетті құрам-жабдық, шикізат,
материалдар импортты кезііще кедендік баға салықтарынан толықтай немесе бір
бөлігінен босату.
Инвестициялық салық преференциялары жаңа ... ... ... етуші өндірісті ұлғайту мен ... ... ... қорға
инвестиция жасаушы салық төлеушілерге, жалпы жылдың табыс ... ... ... ... ... қор мүлігі салықтан босату
мүмкіндігі қарастырылған.
Қазақстан Республикада инвестициялық іс-әрекетті реттеуге бағытталған
заңдардағы өзгерістер мен ... оны ... ... ... экономикасына әлемдік инвестициялауды ынталандырудың
маңызды факторы – ... ... - ... және ... кәсіби және толық сақтандыру. Біздің еліміздің осы саладағы
инвестициялық ... ... ... ... ... ... жаңа ... ережелерге ие. Қазақстан Республикасы
“Тікелей ... ... ... ... Заңының баптарына
сәйкес, инвесторлар ... ... ... ... ... шаруашылық серіктестіктің жарғылық қоры мен ... ... ... ... немесе салықтар мен басқа да міндеттемелік
төлемдерді төлеу шартында, капитал, ... ... ... ... ... ... ... шектеуге жол бермеу;
2) республика территориясында инвестормен өндірілетін тауарды сату ... ... ... ... ... құруға тиым салу;
3) инвестормен өндірілетін тауар ... ... ... бағаны
бақылау және реттеу шараларын қолдануға жол бермеу;
4) либералды валюталық реттеу;
5) инвесторды қорғау бойынша ... ... ... ... ... ... инвестиция, табыс дивиденттері мен
құқықтарын ... ... ... Заңдарының негізінде инвесторларға өз мүлкіне
басқарушылық танытуға жол беру.
Шетел инвесторларының маңызды құқықтық ... - ... ... мен ... ... қорғау, шетел
инвестицияларын тарту мен қолданудың ... ... ... ... өзгерістер енгізу мүмкіндіктерін беру, бірақ
инвестор мүддесін қорғау аумағында әлі де шешілмеген мәселелер баршылық.
Қазіргі ... ... ... шетел капиталын тарту үшін
қажетті ... орта мен ... ... қалыптасқан. “Шетел
инвестицияларын тарту үшін Қазақстан Республикасы экономикасының басым
секторларының ... ... ... және ... келісім жасауда
жеңілдіктер мен преференциялар жүйесі және оны беру ... ... ... ... ... Президенті мен Үкіметінің қосымша жарлықтары,
Инвестициялар жөніндегі Комитетпен 2009 жылға ... ... ... үшін ... ... ... ... Бұл құжаттардың негізгі
мақсаты - маңызды өндіріс пен ... ... ... ... ... экономика құрылымының шикізат бағыттылығын жеңу, инвестициялық
белсенділікті көтеру мәселесін ... ел ... ... ... ... ... жасау.
Қазақстан Республикасы “Шетел инвестициялары ... Заңы ... үшін ... ... ... яғни ... және ... қызмет шарттарын теңдестіреді. Біздің заңнамаларымызда
отандық кәсіпкерлер үшін протекционистік ... ... Бұл ... ... ... тән емес белгі.
Шетел капиталын басымды стратегиялық тапсырма ретінде қызығушылықпен
тартуды ... ... ... ... ... ... және ашық экономикаға ауысу үшін, өркениетті заңнамалық базасын
құруға қажетті іс-әрекеттерді жүзеге асырады.
Инвестицияны ... және ... ... ... ... үкіметаралық
келісімдер жасалған [20].
Шетелдік инвестициялардың қүқықтық жағдайының негізгі сұрақтары ҚР-ның
"Шетелдік инвестициялар ... ... ... ... ... инвестицияларды, осындай инвестициялар үшін Казақстан
Республикасының заң актілерімен тиым ... кез ... ... мен
қызмет түріне салуға болады. ... ... ... ... ... және қаржылық салымдарды, қарыздарды берумен, сонымен
бірге шетелдегі үлттық инвесторлар инвестицияларымен ... ... ... ... Арнайы экономикалық зоналарда шетелдік
инвестицияларды жүзеге асыруға "Шетелдік инвестициялар ... Заң ... егер ... ... ... туралы" ҚР-сы Президентінің
үкімі ескерілмеген болса. Казақстан ... ... етіп ... тиым ... ... ... кез келген формасы мен
онымен байланысты қызметі, мұндай жағдайда Казақстан ... ... ... ... ... ... басқа кез келген жеке жэне
заңды түлғаларға пайдалануға берілуіне қарағанда онша ... емес ... ... ... Қазақстан Республикасының Заңында тең дәрежеде
отандық та, шетелдік де ... ... мен ... ... ... беру ... ... оған сәйкес
инвестициялық артықшылықтар беруге арналған ... ... ... ... ... ... ... дейін).
Заңнама базасы мықты болу керек. Шетелдік инвестиция туралы Заңның
мақсаты –қауіп-қатерді мейлінше азайту:
- ... салу ... ... үшін ... ... тиіс;
- халықаралық стандарттарға сәйкес валюталық реттеу;
- тікелей еріксіз алу қорғанышын тудырмау: қандай да бір ... ... ... ... ... өтем ... заң ... беретін және алатын ерлер арасында өзара қарым-қатынас жасасау;
- халықаралық және ұлттық заңдар арасындағы ... ... ... ... ... 5 бап, 2 тармағына сәйкес Қазақстан Республикасының Үкіметі,
Қазақстан Республикасының атынан, Қазақстан ... ... ... ... ... ... қатысуы бар
кәсіпорындармен жасасқан келісім-шарттары бойынша,заң ... ... ... жағдайда, кепілдік беруге құқықты болады. Әрине, бұндай
жағдайда бірсыпыра заңға тәуелді актілерді ... тура ... ... ... ... заң ережелерін жоққа шығаратыны да сирек
емес. ... ... ... ... 1995 ... ... ... Республикасына шетелдік несиелерді тарту бойынша
жұмыстарды реттеу жөніндегі шаралар ... № 139 ... және осы ... ... ... ... немесе Қазақстан
Республикасының кепілділігіне алынатын шетелдік инвестициялық және тауарлы
несиелерді тарту, пайдалану және есепке алу ... ... ... ... ... Бұл құжаттарды талдау, барлық параметірлер
бойынша олардың шетелдік инвестициялар сферасында халықаралық ережелер мен
қалыпқа сәйкес ... ... ... ... іс ... ... Мысалы, 1 тармақтаң «д» тармақшасында Қаржы
министрлігінде, ... ... бір ай ... ішінде Ұлттық
банкімен бірлесіп, қазақстандық коммерциялық банкілерге олардың тәуекілді
болысу шарты бойынша инвестициялық ... ... ... үшін ... алатын
несиелерге кепілдеме беру және қазақстандық комметциялық банктерді шетелдік
несиелерге аганттік ... ... ... жасап, бекітуді
тапсырған болатын. Бұл тәртіп күні бүгінге дейін жасалынған жоқ [21.22].
Қазақстан Республикасының аумағына ... ... ... қорғау
кепілдіктері :
- инвестордың құқықтары мен мүдделері толық және сөзсіз қорғалады, ол
Қазақстан Республикасының Конституциясымен, осы ... және ... де ... ... ... сондай-ақ Қазақстан Республикасы
бекіткен халықаралық шарттармен камтамасыз етіледі.
- инвестордың мемлекеттік органдардыц ... ... ... сәйкес келмейтін актілер шығаруы салдарынан, сондай-ақ осы
органдардың лауазымды адамдарының заңсыз ... ... ... ... зиянды Қазақстан Республикасының азаматтық
заңдарына сәйкес өткізуге ... ... ... өзгерістер тараптардың келісімі бойынша енгізілетін
жағдайларды қоспағанда, Қазақстан ... ... мен ... ... ... ... жасалған ... ... ... ... ... импорттың, өндірістің, акцизделетін тауарлар өткізудің тәртібі мен
талаптарын өзгертетін ... ... ... ... ... ... ... халықаралық шарттарын күшіне
енгізуге және (немесе) олардың өзгерістеріне;
2) ... және ... ... ... ... ... ... ету мақсатында Казақстан Республикасының ... ... ... мен ... ... ... Сауда және өнеркәсіп министрлігі экономиканың
нақты секторында инвестициялық тартымдылық жағдайларын жасау үшін Қазақстан
Республикасының заңнамасын ... ... ... іске ... кешенді жұмыстар жүргізіп жатыр:
- халықаралық инвестициялық әрекеттестіктің дамуы;
- инвестициялық жобалардың кешенді сараптамасын жүргізеді, соның ішінде
отандық тауар өндірушілерді ... және ... ... ... өндірістердің дамуымен байланысты;
- өнеркәсіптегі мемлекеттік инвестициялық саясатты жасап шығарып іске
асырады;
- ... ... ... инвестициялар ағымының жылжуының
талдауын жүргізеді;
- оларды ... мен ... ... ынталандыруға қажетті
тәжірибені зерттеп, жалпылайды;
- ... ... ... мен инвестициялық жобаларды іске асыруда
ұйымдарға септігін тиізеді;
- ... ... ... ... ... ... мен преференцияларды тарту бойынша келіссөздерге қатысып,
жеңілдіктер мен преференцияларды беру бойынша ... ... ... ... ... ... инвестициялау
үрдісін реттеуде басты рөл мемлекетке беріледі, ол ... ... ... сол ... ... саясатты мемлекеттік реттеу - инвестициялық белсенді-
лікті және экономикалық өсуді ... үшін ... ... ... ... ... ... бақылаушы сипаттағы
шаралар жүйесі. Мемлекеттік инвестициялық реттеуді ... және ... өсу ... ... ... ... және ... ықпал ету түрлері мен ... ... және ... қолдану үрдісін түсіну қажет.
Инвестициялық саясаттағы мемлекеттiң белсендi позициясы экономикаға
инвестиция көлемiн арттыру үшiн мүмкiндiк жасайды, ... ... - ... құны бар ... ... əр түрлi қаржы құралдарын дамытуды
ынталандыру жолымен, ... ... ... ... сəйкес
пайдалану үшiн тетiктердi iске қосуға мүмкiндiк ... ... ... ... ... ... ... өндiрушi
салаларының басым түсуi одан əрi жалғаса ... ... ... ... табиғи ресурстар қорының мөлшерiне тəуелдi болып қалады. ... ... ... ... ... процесi жалғаса беретiн
болады, қазiргi iшкiинвесторлардың ... ... ... қор ... ... ... ... қалып қоюы мүмкін
[29].
Мемлекеттік тікелей қолдаудың ортақ мақсатына жету ушін міндеттердің
бірқатарын шешу қажет:
- жаңа ... ... ... ... мен ... ... ... сапалы тауарлар мен қызмет көрсетуге ішкі нарықтың қанығуы;
- отандық тауар өңдірушілерді мемлекетік қолдау мен ... ... ... және импортты алмастырушы ... ... ... базасын ұтымды және кешенді пайдалану;
- менеджмент пен ... ... ... ... жаңа ... орындарын құру;
- жергілікті кадрларды уздіксіз оқытудын, олардың ... ... ... енгізу;
- өндірісті күшейтуді қамтамасыз ету;
- қоршаған табиғи ортаны жақсарту.
Мемлекеттің инвестициялық қызметке тікелей қатынасуы:
1. Мемлекеттік бюджеттен ... ... ... ... ... және ... Құрылыс тізімін жасау және оларды мемлекеттік бюджеттен қаржылан-
дыру;
3. Мемлекеттік бюджеттің есебінен инвестициялық ... ... ... ... ... кепілдер беру;
4. Инвестициялық жобаларды қаржыландыру үшін ... ... ... негізде ұсыну;
5. Инвестициялық жобалардың сараптамасын жүргізу;
6. Стандарттарды жасау және ... ... ... ... ... асыру [38].
Сурет 12. Мемлекет пен инвесторлар арасындағы қарым-қатынас [29]
Мемлекет пен инвесторлар ... ... ... ... ... ... функциялары алға шығады. Бұл шетелдік
жеке және заңды тұлғалардың қатысуымен әрекет етуші ұлттық компанияларды
басқарудың ... ... ... ... немесе тапсырылуы-
мен байланысты шетел инвестициялары үшін маңызды ... ... ... ... ... тетіктер көмегімен
әсер ете алады:
- несие-қаржылық және салықтық саясат;
- инвестициялық өндірістің және ... ... ... ... ... ... ... жеңілдіктерді беру;
- амортизациялық саясат;
- шетел инвесторларын тарту үшін ... ... ... ... ... ... тағы басқа [8].
Инвестициялық қызметті реттеу барысында мемлекеттік реттеу бір ... ... ... ... ... ... ... пайыз, ақша, салық және амортизациялық саясат арқылы іске
асатын дамыған нарықтық экономикада инвестициялық ... ... ... ... ... ... жеке ... бизнестің капитал
салымының жалпы көлемін ... ... ... шектеу);
- несиелік және салық жеңілдіктері ... ... ... және ... ... ... салымын таңдаулы ынталандыру,
мысалы, инвестициялық несие көмегімен;
- ірі корпорациялардың жоспарлары мен ... ... ... өндірістік қуатты енгізу және шығару мақсатымен инвестициялық
үрдіске тікелей әкімшілік араласу [29].
Сурет 13. Мемлекеттік ... ... ... [22]
Инвестициялық белсенділікті жандандыру үщін мемлекеттік ... ... ... ол ... ... тиіс:
1. Мемлекеттік және жеке меншік инвестицияларды орынды пайдалану,
мемлекеттік инвестициялық бағдарламаларды құру механизмін ... ... ... өндірістік үдерістерді қалпына келтіру және
отандық өнімнің бәсекеге қабілеттілігін көтеру мақсатында ... ... ... ... Құнды қағаздар нарығының дамуына және жиналымдардың инвес-тицияға
трансформацияланудың тиімді жүйесін құруға мемлекет ... ... ... ... ... ... ... инвестициялық бағытын
күшейту мақсатында банк жүйесін қайта ұйымдастыру;
5. Өндіріс ... ... ... ... кепілдеудің
тиімді жүйесін құру бойынша жұмысты жалғастыру;
6. Инвестициялық салымдарға кәсіпорынның жеке қаражаттарын көбейту ... ... ... [39].
Сурет 14. Мемлекеттің инвестициялық қызметті реттеу нысандары [39]
Инвестиция ... ... жаңа ... мыналар болуы тиіс:
- елдің экономикалық дамуының басылымдықтарын анықтау;
- мемлекеттік инвестициялық ... және ... ... ... ... орталықтанған мемлекеттік инвестициялық қорлардың тиімді бөлінуін
және алғашқы кезектегі ... ... және ... ... ... ... үшін ... іс-
әрекеттерінің оңтайлы дәйектелігін қамтамасыз ету;
- ұлттық экономикаға капитал ағымын және оның басымдылықты ... ... ... құйылуын қамтамасыз ететін қолайлы инвестициялық
климатты құру [4].
Инвестициялық үрдістерді ынталандырудың мемлекеттік шаралары ... ... ... ... ... ... ... өзара ықпал ету дәрежесі мемлекеттік инвестициялық
саясаттың тиімділігін анықтайды.
Инвесторларға қолайлы жағдай ... ... ... ... үш қадамы ұсынылған:
1. Бизнесті жүргізу және инвестиция құюға тартымды ететін елдің имиджін
қалыптастыру.
2. ... ... ... ... қажетті инфрақұрылыммен
қамтамасыз етуді қосқанда, инвесторларға түрлі жеңілдіктер мен ... ... ... ... үшін ... ... және қаржылық емес
механизмдер арқылы оңтайлы жағдай құру [38].
Инвестициялар ағымын ынталандыру бойынша шаралар жүйесі ... ... ... ... ... маңызды және әлеуметтік маңызы зор
жобаларды бөліп алу арқылы отандық және шетелдік ... ... ... жасалуы; инвестициялық жобалар деңгейін
халықаралық стандарттарға жеткізу; ... ... ... жүргізу; бағдарламалармен кеңінен танысу және олардың жергілікті
іскерлік айналамен орындалуы, бағдарламалардағы қателерді жою және ... ... ... ... әсер ... шараларды қабылдаумен шетел
банктері мен бизнесмендерін таныстыру; отандық және шетел инвестицияларын
ынталандыру ... жыл ... ... конференциялар өткізу;
- инвестициялық жобаларды сыртқы нарыққа ... ... ... мен форумдарда жобаларды көрсетуді ұйымдастыруда
республика мен облыс әкімшілігінің бірігіп күш жұмсауы;
- жергілікті ... ... ... өндірістің өңдеуші салаларына
шетел инвестицияларын белсенді тарту ... ... ... жасап
шығарылуы, атаулы жоспарлардың орындалуы бойынша миониторингті қамтамасыз
ету;
- республика мен ... бос ... ... мен ... банктерін
тарту арқылы инвестициялық несиелерді бере ... ... ... ... және ... ... ... тиесілі жылжымайтын мүлік пен басқа да мүлік кепілімен қамтамасыз
етілген облыс әкімшілігінің тікелей кепілін беру түріндегі инвестицияларды
сақтандыру жүйесін, аймақ ... ... ... ... ... ... құруды қалыптастыру;
- аймақ әкімшілігі капиталға қатыса алатын аймақтық аманат қорларының
мүлкімен сақтандыруды қамтамасыз ету;
- өндірістік және өндірістік емес жаңа ... ... ... инвестициялау кезінде сәйкес келген сома мөлшеріне салық ... ... ... ... ... әдістемелік жәрдем көрсету, соның ... ... мен ... ... ... ... ... ету, субьектілерді шет елдерде капиталды орналастыруға тартымды
орын ретінде таныстыру бойынша жұмыс жүргізе ... ... ... ... ... құру [29].
Сонымен, дүниежүзілік тәжірибені талдау түрлі экономикалық жағдайда
әртүрлі мемлекетте инвестициялық қаржыны ... ... ... өту мен ... ... ... ... бірнеше базалық
механизмдерін айқындауға мүмкіндік береді, нақтырақ ... ... ... мен ... жеке ... ... ... трансформациялау. Жапония, Германия сияқты елдерде банктердің
рөлі инвестициялық үрдістерді ұйымдастыруда ... ... ... ... мен ... ... өзара әрекеттесуінің
кең таралған түрі болып ... ... ... Бұр топқа
кіретін банктер мен кәсіпорындар жеке ... ... ... айқаса
акционерлеу немесе ортақ меншіктері арқылы байланысады, бұл қаражаттардың
өндіріске тиімді құйылуын қамтамасыз етеді. ... ... ... ... ... бар ... жиналымдар мен шоғырланудың
жоғарғы деңгейін қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ... қарқындылығын қамтамасыз етеді.
Өсіп келе жатқан табыс ... ... және ... ... ... үшін ... ... қайта жұмсалып отырады. Ондай
механизм соғыстан кейін АҚШ, Германия және Жапония экономикасының ... ... ... және ... ... ... ... Корея
және басқа да өнеркәсіптік мемлекеттердің табысты дамуына септігін тигізді.
Мысалы, АҚШ-тың өнеркәсіптің негізін 100-ге жуық корпорация ... ... ... ... ... ... ... үлесіне
АҚШ-тың жалпы ұлттық өнімінің 60%-ы, жұмыс күшінің 45%-ы, инвестицияның 60%-
ы тиесілі. ... алты ірі ... ... ... ... ... ... ал Оңтүстік Кореяда өнеркәсіптік-қаржы топтар
құрамына барлық ірі және орта ... ... ... саны ... құрайды.
2. Келесі механизм дербес шаруашылық субьектілерді несиелеуге ... бұл ... ... және олардың пайыз мөлшер-лемелері
бойынша қамтамасыз етуге жеке және ... ... ... несиеге
трансформациялануын қарастырады. Сонымен бірге инвестициялық шешімдер
тәуекелдерін кәсіпорындар, мемлекеттік институттар, сақтандыру компаниялары
және ... ... ... да ... субьектілері артады. Атаулы
механизмнің сенімділігі құрылымды ... мен қате ... ... ... ... ... Дүниежүзілік тәжірибеде ол
экономикасы (қаржы нарығы дамыған және ұзақ мерзімді және ... ... ... ... ... ... ... дамыған
мемлекеттерде қолданылады, былайша ... ... ... ... ... ... ету ... болып ірі
инвестициялық жобаларды несиелеуге арзан және “ұзақ” ақша ... ... ... ... ... ... сақтандыру және
инвестициялық компанияларды) ірі ... ... ... ... ... нарығының дамыған инфрақұрылымы қажет: ... ... ... ету, ... ... ... бар ... Даму институттары ретінде қызмет атқаратын мемлекеттік инвестиция-
лық банктер арқылы экономикалық өсудің приоритетті бағыттарын іске асыру-ды
инвестициялық қолдау. Бұл ... ... ... ... ... ... ететін, мемлекетпен приоритеттілердің қатарына жатқызылатын
шаруашылық ... ... ... ... ... ... төмен
пайызбен мақсатты түрде несиелейді. Әдетте, ондай банктердің қолдауы
Орталық банк ... қол ... ... іске ... ... жеке ... банктердің әлсіздігі мен дамусыз қалған қаржы нарығы
жағдайында ... ете ... Ол ... ... ... Жапонияда, ал
біздің заманымызда Қытайда, Үндістанда, Бразилияда тиімді қолданылған.
Мемлекеттік ... банк ... ... ... ... іске ... ... қолдаудың екі негізгі түрін ажыратуға
болады. Бірінші түрінің маңызы “арзан” ақша ... ... ... құқықтардың берілуіне негізделеді. Мысалы, Жапонияда халық
жиналымдары Қаржы министрлігімен жергілікті ... ... ... ... ... даму ... (Жапонияның Даму банкі,
Экспорттық-импорттық банк және тағы ... ... ... ... ... ... өз еркімен күштеу арқылы несиені қамтамасыз ету
ретінде коммерциялық банктер, қаржы компаниялары, қор ... ... ... ... ... мен даму ... ... орналастыру құрайды. Облигациялар мен құнды қағаздар мемлекетпен
кепілденеді. Мемлекетпен реттелетін тартылып жатқан ақша ... ... ... механизмнің қажетті шарты ретінде санаймыз. Мысалы,
Жапонияда ... ... ... ең жоғарғы пайыз мөлшерлемесі ... ... ... ... ... қаржыландыру үшін
мемлекет несиелердің арзандығы мен ұзақ мерзімдігіне қол ... Даму ... ... банкпен қайта қаржыландыру механизмі.
Атаулы механизмнің ерекшелігі ... даму ... ... ... ... ... мүмкіндіктері мен ақша ұсыныстарының тепе-
теңдігінен тұрады. Сонымен қатар, инвестициялық жобаларды енгізу ... ... ... ... ... бағалары да есепке алынады. Мұндай
механизм Үндістанда, Қытайды іске асырылады. Мысалы, Қытай ... ... ... ... ... даму ... Эксимбанк, Ауыл шаруашылығын
дамыту банкі) қайта қаржыландырады. ... ... ... ... ... ... жоқ экономикадағы жиналымдар
көлемінен ... ... өсу ... дербес қамтамасыз ету
қабілеттігінен атаулы механизмнің ерек-шелігін көре аламыз. Сонымен бірге
мұның кемшіліктері бар. Бұл ... ... ... ... ... ... ... қажет және де несие ресурстарын мақсатсыз
пайдалануының ... ... ... шаралары қажет, себебі қате қабылданған
инвестициялық шешімдердің салдарынан қайтарылмған несие ... және де ... ... ... ... ... ... де өсіп кетуі мүмкін.
5. Экономикасы дамыған мемлекеттерде инвестициялық белсенділікті қам-
тамасыз етудің маңызды механизмі қор ... ... ... ... ... ол ... мен инвестициялау обьектісі арасындағы
байланысты қамтамасыз етеді. Қор нарғының ... ... ... ... ... ... Олардың жетіспеушілігі қор тұрақсыздығына
себепкер болады, өйткені инвестициялау мүмкіндігін мүмкіндігін тек ... ала ... да, ... салдарынан олар баға динамикасына ықпал ... ... ... операцияларға жол береді [40].
3.2 Қазақстан Республикасындағы инвестициялық ... ... ... ... ұзақ ... ... міндеттерді шешу және әлемдегі бәсекеге қабілетті 50 ... кіру ... ... индустриалды-инновациялық даму”
стратегиясына сәйкес 2015 ... ... ... ЖІӨ-ді 2000 жылмен
салыстырғанда 3,6-3,9 есе арттыру мәселесі көзделген [41].
Қазақстан Республикасы ... 2010 ... ... ... ... ...... жаңа мүмкіндіктері ”
инвестициялық ... ... мына ... ... ... ... ... істеуге дайын инвесторлар үшін барынша
тартымды жағдай жасауға тиіспіз. Индустриялық даму ... ... ... ... мен ... ... қызмет етуіне
жаңа көзқарас қажет. Үкіметке арнаулы экономикалық аймақтар туралы жаңа заң
жобасын әзірлеуді тапсырамын. Жеке ... ... ... ... ... ... ... орасан зор әлеуетке ие болып
отыр. Біз Қазақстанда бұл тетікті іске қостық, ... та ол озық ... ... ... талап етеді. Үкіметке бірінші жартыжылдықта
концессиялар туралы ... ... ... енгізуді тапсырамын.
Жобалық қаржыландыру қағидатын ендіру мақсатында біздің заңнамада ерекше
құқықтық мәртебесі бар ... ... ... құру ... ... [1].
Эксперттердің бағалауы бойынша 2008-2015 жылдары жалпы ішкі ... ... ... ... ал оның 40%-ы, яғни 300 млрд. доллары қайта өндіру
өндірісіне салынған инвестициялар ... деп ... ... ... және бюджеттік жоспарлау ... ... ... өндіру өндірісіне салынатын инвестицияның орташа
жылдық көлемі 43 млрд. долларды құрайды екен [23].
Дамудың ... ... ... ... ... ...... қабілетті, жоғары технологиялық, ғылым
тұтынушылық өндірістердің дамуына приоритетті тәртіппен бағытталатын ... ... ... ... ... ... жету ... табылады.
Белсендi мемлекеттiк инвестициялық саясатты жүзеге асыру үшiн
инвестициялық ... ... ... ... ... құру
қажет. Мемлекеттiк инвестициялар жүйесiн неғұрлым ұтымды құру үшiн ... ... ... ... ... даму бюджетi, мемлекеттiк кредиттік дамыту
ұйымдары сияқты ... ... ... ... ... ... таңда жүргiзiлiп отырған инвестициялық саясат ... ... ... ... ... инвестицияны
тарту үшiн тұтас алғанда қолайлы инвестициялық ахуалдың сақталғанын, бағалы
қағаздар нарығының ... мен ... жаңа ... қалыптасқанын, экономиканы кредиттеуде банктердің ... атап ... жөн ... технологиялық деңгейі мен өндірісін ұйымдастырудың әлемдік
деңгеіне жету үшін кем ... 30-40 жыл ... Бұл ... ... ... ... ... алу арқылы қысқартуға ... ... енді ... ... ... инвестициялық саясат-
тың мәні де сол. Жаңа индустриалды мемлекеттер қатарына қосылу. ... ... әрі ... ... ... ... жұмылдыру керек. Бұл
саясаттың ең алдымен өз еліміз үшін ... ... ... ... кейін ғана қолданыста енгізген тиімді. Әрине жаңа ғана ... ... ... ... ... ... бастан кешіретіні сөзсіз.
Инвестициялық саясатқа теориялық-ғылыми тұрғыдан әр саланың мамандарын
қатыстыра ... ... ... ... ... ... талдау
арқылы қолданыста жүзеге асыруда бұл ... ... ... ... озық ... ... шешілмеген мәселелер
баршылық. Мұндай шешімін таппаған сұрақтар Қазақстан экономикасына өзінің
кері әсерін тигізіп отыр. Инвестициялық саясаттағы ... ... ... ... елде ... ... ... Импорт алмастыруды
күшейтпеген жағдайда Қазақстандағы шикізат көзі дұрыс
пайдаланылмайды [5].
Отандық өнеркәсiптi ... ... ... ... ... пай-
далану мақсатында ресурстарды үнемдi пайдалану, экологиялық пробле-маларды
шешу, ... ... ... ... ... ... ... қабiлеттi жоғары сапалы тауар өндiру мүмкiндiгi бар
өңдеу салаларына ... ... ... мәнi зор ... ... ... салаларды ынталандыру және ең бастысы өнеркәсiп
саласының бәсекеге қабiлеттiлiгiн арттыратын, сапалы өнiмдер шығару үшiн,
осы шараларды ... iске ... ... ... ... ... ... оны дамыту алдағы экономикасы тұрақты дамыған, ... ... ... жол ... ... ... ұдайы өндіріс үрдісінің жандануына
бағытталған, ол ішкі және сыртқы қаржыландыру көздері есебінен ... ... ... ... ... ... бұл үшін
қызығушылықпен тарту факторларының кешенін құру бағытын ұстануда [36].
Бүгiнгi таңда Қазақстан Республикасы экономикасының ... ... көп ... ... ... байланысты. Өйткенi елiмiз
өндiрiсiнiң жалпы деңгейi мен оның даму болашағының деңгейi қазiргi ... 10 ... ... ... ... Бұл шамаға жету үшiн шетелдiк
инвестицияларды тартумен қатар, отандық ... да ... ... ... ... ... инвесторлардың, яғни корпорациялардың
инвестициялық саясатын өндiрiстiң ... және ... ... ... ... ... ... бірқатар мәселелерді шешуі шарт:
1. Тартылатын инвестицияның салалық ... ... ... ... Барлық экономика субъектілері үшін тең дәрежелі жағдайды қалыптас-
тыру;
3. ... ... ... ... ... ... шетелдiк инвесторларға күрделi қаржылардың, технология-
лардың, басқару мен маркетинг саласындағы тəжiрибенiң маңызды көзi ... ... ... жəне ... саясат нəтижесiнде өзiнiң ұлттық
мүдделерiне ... ... жол ... ... ... ... ... тұрғысынан қарағандағы құқықтық жəне
əкiмшiлiк шаралар шетел ... ... ... ... өз ... ... ... жағдайларды қамтамасыз етуге
тиiс. Сонымен бiрге, шетел инвесторлары операцияларының ... ... ... ... ... немесе ең
болмағанда, бəсеңдетуге мүмкiндiк беретiн тетiктер əзiрлеу ... ... ... үшiн ... ... ... ... заңнаманың даму дəрежесi мен тұрақтылығы, мемлекеттiк саясаттың бол-
жамдылығы инвестициялық ... ... ... кепiлi болуға тиiс;
- заңнаманы тиiмдi қолдану мəселесi шешiлуге тиiс. Қазақстанның iскер
қауымдастығы мен Үкiметтiң беделiн арттыру үшiн ... жəне ... сот ... ... ... ... жəне күшiне енгiзудi
қамтамасыз ету қажет;
- заңнамаға шетелдiк жəне iшкi инвесторлар үшiн бiрдей жағдай ... ... ... ... ... ... ... жетiлдiру əлемдiк стан-
дарттарға жауап беретiн нақты, айқын жəне бiр мəндi құқықтық ... ... ... етуге тиiс;
- шетелдiк күрделі қаржы жəне инвесторлардың құқықтары заңнамамен
кепiлдi ... ... ... ... ... мен патенттердi қорғау, қарақшылық өнiм-
дердiң заңсыз айналымына қарсы күрес ... ... ... ... ... ... ... қорғау саласында жұмыс ... ... ... ... талап етiледi;
- инвесторлар үшiн қаржы ақпаратының айқындығының, уақтылы бо-луының,
толықтығы мен дұрыстығының аса маңызды мəнi бар. Осы ... ... ... есеп беру ... ... ... жалғастыру қажет [30].
Ұлттық мүдделердi сақтау үшiн ... ... ... бақылау орнатуына жол беруге болмайды, салық төлеуден жалтару
мақсатында трансферттiк баға ... ... ... кесу ... ... ... ... мүдделерiне қайшы келген жағ-дайда
шетелдiк инвесторлармен ... ... ... ... ... ... ... тиімді инвестициялық саясат жүргізуі үшін ... шешу ... атап ... ... ... ... ... керек:
- салықтық жеңілдіктер мен инвестициялық преференцияларды тек ... жаңа ... ... барысында ғана беру;
- отандық және шетелдік инвесторлардың құқықтарын теңдестіру мақса-
тында жаңа «Инвестициялар ... ... ... «Құнды қағаздар нарығындағы инвесторлардың құқықтары мен мүд-делерін
қорғау туралы» Заң ... ... ... қаржылық тиімділігін бағалау бойынша
әдістемелік нұсқаулар әзірлеу, жобаларды талдау үшін ... ... мен ... ақша ... ... ... ... жобалардың тиімділігін бағалау үшін экономикалық
көрсеткіштер жүйесін әзірлеуде ... ... ... ... ... инвестициялардың тиімділігінің экономикалық
негіздерін анықтау барысында өндірістік шығындарын толық есепке ... да, ... да ... табыс алынуы тиіс;
- инвестициялық жобаларды ... ... ... ... факторларының міндетті түрде ескерілуі, инвестициялық жоба-
ларға ... ... ... ... ... ... инвестициялық жобалардың тиімділігін анықтаудың уақытша ... ... ... ... экономикалық бірлестіктің құқықтық
базасының әрекет етуін жоғарлату, экономиканы өсіру үшін үкімет ... ең ... ... және орта кәсіпкерлікке шетел инвестицияларын
тартуда, өзінің кепілдемесімен, капиталды сақтандырумен, ... ... ... қолдап отырады. Көптеген зерттеушілердің
пікірінше, ... бұл ... ... ... ... ... ... бағыты болуы тиіс. Сонымен бірге,
инвестициялар басым өндіріс пен салаларға бағытталуы ... ... ... ... ... ... ... фактор болып табылатын өн-
дірістік және ... ... жылу - ... ... металлургиялық кешен;
4) мұнай-химиялық кешен және химиялық өнеркәсіптің жеке өндірістері;
5) коммуникация және байланыс;
6) агроөнеркәсіптік кешен, әсіресе, өңдеуші кәсіпорындар.
Шетел инвестицияларын ... ... ... өмір ... ... ... мен ... бағытталатын өндіріс – мұнай - газ
және ... ... ... ... металлургия, коммуникация
және агроөнеркәсіп кешені, себебі Қазақстан бидай, жүн, ... ... ... - газ ... ... және газды игеру мен экспорттауды
көтеру, сыртқы мұнай ... мен ішкі газ ... ... ... аудару
керек.
Елiмiз дамуы үшiн бүгiнде ұлттық өндiрiске және өнеркәсiп салаларына
тiкелей шетел инвестицияларын, нақты ... және ... ... ... активтi, яғни бәсекеге қабiлеттi өндiрiске салынған
инвестициялар тартуды жалпы экономика және ... ... ... ... ... ... ... секторын дамыту бойынша ... ... ... үшін шет мемлекеттерде арнайы құрылымдарды құру
қажет. Олар өз кезегінде ... ... ... ... ... артықшылықтары жайында ... бере ... ... ... ... ... мен тиімділігін растайды.
Мысалы, Нью-Йорктегі француз Өнеркәсіптік даму ... ... ... атқарып отыр. Инвестицияларға әрекеттесу бойынша ... ... (CINDIE) 7, ... (IDA) 22, Ямайкада (JNIP) 9, Малайзияда
(MIDA) 12, Шотландияда (LIS) 9, Сингапурда (EDB) 20 ... ... ... ... жетілдіру тек қана экономикалық тұрғыдан ғана
емес, саяси тұрғыдан да маңызды. ... ... ... мен дамыту
тікелей осы саясатқа байланысты. Өндірістік ... ... өсуі ... өнімнің бәсекеге қабілетті болуы тікелей осы саясат
арқылы жүзеге асырылады. Өркениетті елдер ... ... ... ... ішкі ... ғана емес, халықаралық дүниежүзілік
саясатқа да үлкен әсер етеді. Сондықтан инвестициялық саясат та ... ... ... жүйедегі ең күшті экономикалық категориялардың бірі.
Қазіргі кезеңде инвестицияны ... ... ... экономикасымен
саяси жүйесінің дамуын біршама жоғары деңгейге көтереді деп ... Ол үшін ... бұл ... үрдісті енгізумен дамытудың ұзақ та
нақты бағдарламасы қажет. Инвестициялық саясаттың жүзеге ... ... ... ... ... ... Ең ... инвестиция
туралы ғылыми негізделген тұжырымдама қалыптасып, оны сауатты түрде жүзеге
асыру мен таратудың тетіктерін нақтылау керек.
Экономикалық, саяси, ... ... ... және ... ... қарастырылған кешенді түрде зерттелген ғылыми және
қолданыстық маңызын ашып ... ... ... бір ... жөн. Осы ... ... ... орталық құру негізгі
міндет. Мемлекеттік органдар осы ғылыми-зерттеулерге қолдау ... ... ... тыс ... ... Сонда ғана инвестициялық
қызметтің белсенділігі артады [8].
Қазақстан Республикасының “Инвестициялар туралы” заңы осы мәселелерді
шешу мен реттеу, ... мен ... ... ... ... ... ... жүзеге асыру қоғам талабынан туындап отыр, өйткені ... ... ... технологиясыз және тәжірибесіз экономикалық ... ... қол ... ... ... ... Қазақстанның
инвестициялық ахуалы тез дамуға неғұрлым қолайлы, ал ... ... ... ... ... мен саны ... ... орынға шығуы үшін
елімізге әлеуметтік қолдау мен нақты қимыл қажет. Әйгілі ... ... үшін ... ... ... ... ... тиіс [5].
Жапониядағыдай ішкі ғылым протекциясы тәжірибесін Қазақстанда да
енгізуді ... ... ... ... ... Қазақстандық
технологиялардың тізімін жасап, шетелдік инвесторлардың осы жетістіктерді
өндіріске енгізуін талап ету қажет.
Олардың ішінде маңыздылары болып келесілер табылады:
- қаржы-несие ... ... ... инфляцияға қарсы шаралардың
жүзеге асырылуы және төлемеу дағдарысын шешу;
- жекешелендірудің аяқталуы және бәсекелік экономикалық ортаны құру;
- ... ... ... ... ... және ... ... эконо-миканы
қалыптастыру;
- жоғарғы технологияларды ендіру негізінде өндірісті жаңарту;
- институционалдық қайта ... және ... ... ... қор ... ... және инвестициялық климатты жақсарту мақса-
тымен заңдылықты жетілдіру;
- кедендік төлем, несие, салық жүйесін қолдану арқылы инвестициялық
белсенділікті экономикалық реттеудің нарықтық әдістерін енгізу ... ... ... ... ... ... ететін
инвестициялар инвестициялаудың басымдылықты аялары болып табылады:
1) жеке бизнес үшін тартымды емес, бірақ ... ... ... және ... ... ... ... ұлғаймалы ұдайы өндіріс үшін және елдің, тұрғындарының өмірлік іс-
әрекеті үшін (мысалы, ... ... ... ... сумен қамтамасыз ету, байланыс және т.б.) ... ... жеке ... ... көтеру оның потенциалды мүмкіндік-
терін кеңейту, кәсіпкерлік іскерлікті жүргізу үшін ... ... ... ... ... ... әлеуметтік-экономикалық тиімділікті келесі инвести-
циялар ынталандырады - қор құрушы салалар: құрылыс, ... ... ... шығару, технологиялық құрал-жабдықтар.
5) салымдардың тез өзін-өзі өтеушілігі және ... бір ... ... дамуын негіздейді (мысалы, тұрғын үй құрылысы, ауыл
шаруашылық өнімдерін қайта өңдеу).
6) әлеуметтік қорғау және адам әл-ауқатын ... ... ... ... ... ... білім, кадрларды дайындау, ғылым)
[4].
Болашақта Қазақстанның өндірістік сферасының дамуына отандық инвес-
тицияларды ... ... ... бөлу ... ... ... ... саясатты жүзеге асыру Қазақстанның халық шаруашылығын тиімді
модернизациялауға, экономиканы реконструкциялауға, ғылыми-техникалық артта
қалушылықты жеңуге қабілетті ... ... ... ... және тура шетел инвестицияларының өсуіне қол
жеткізу үшін шетел инвестицияларын ынталандыру бойынша кешенді мемлекеттік
бағдарлама дайындалды. Шетел тәжірибесін есепке ала ... осы ... үшін енуі ... шаралар:
- қызмет етуші шетел инвесторлары үшін жеңілдіктер мен преференциялар
жүйесін жеке салалар мен ... құру ... ... өнім ... ... және нақты жұмыс істеуші еркін экономикалық аймақтар
құру);
- жергілікті билік пен шаруашылық субьектілер арасында ... ... ... ... ... және ... ... заңнамасын құру, концессия
және өнімді бөлу бойынша нормативті базаны қоса алғанда;
- салық ауыртпалығын төмендету мен салық құрылымын ... ... жеке ... ... ... инвестицияларын сақтандыру механизмдерін құру;
Инвестициялық климатты жақсарту мен шетел және ... ... ... ... үшін ... ... бекітілген:
- республика деңгейінде бақылау үшін арнайы банктік шоттарды, амор-
тизациялық шегерімдерді орналастыру бойынша талаптарды шешу ... ... ... инвестициялауға амортизациялық шегерімдерді
қолдану процесіне қатаң мемлекеттік бақылау жүргізуді қамтамасыз ету;
- халық жинақтарын міндетті сақтандыру жүйесіне бекіте ... ... ... ... ... ... шараларын жүргізу арқылы ішкі жинақ
потенциалын жүзеге асыру;
- инвестициялық климатты жақсарту және шетел инвесторларының ағы-
мын ... ... ... сот ... ... ... ету, ... шарт міндеттемелерін сақтау, отандық
және шетел инвесторларына тең жағдай ... ... ... ... ... сақтау және кәсіпорынның негізгі ка-
питалына инвестиция міндеттемелерін бақылау шараларын ... ... ... әрі ... ... даму мен ... үшін нақты сек-торды
несиелеу аясында коммерциялық ... ... ... ... ... табу қажет;
- инвестициялық белсенділікті арттыру үшін қор нарығының дамуын жүзе-ге
асыру;
- есептеу тәсілінің қарапайымдылығы мен ... және ... ... етуші факторларды алушы рейтингтік бағаның ортақ ... ... ... әлеуетін жетілдіру, яғни әлеуетті ... ... ... ... ... ... республика халқының әл - ауқатын көтеру және
экономиканың балансталған дамуына өз үлесін ... үшін ... ... сала және ... ... инвестициялық ағымды реттеу
бойынша басталған жұмысты жалғастыруы керек.
Сонымен, қорыта келе Қазақстан ... ... ... ... Инвестициялау үшін ішкі ресурстарды дамыту қажет, ... ... ... сақтандыру нарығы, инвестициялық қорлар
қаражаттары қызметін кеңейту болып табылады. Ал мемлекет ... ... ... ... мен ... өзгерістерін ескере отырып нормативтік
базаны күшейту, жетілдіру мен инвестициялар ағымын ынталандыру бойынша
шаралар жүйесін іске ... ... жазу ... ... ... төмен-дегідей
тұжырымдар мен ұсыныстар жасауға мүмкіндік берді:
1. Өткен кезеңдердің инвестициялық саясатын ... ... ... ... ... ... ... төмендігінің бірқатар
негізгі артықшылықтарын анықтады:
- несиелер бөлу, әсіресе алғашқы кезеңде, оларды бөлудің ... ... ... ... ... ... ... бөлу;
- Қазақстанда тартымды инвестициялық климат құру бйынша ... ... Жеке ... несие беру мен олардың мақсатты қолданылуын бақылау
механизмі қатысында ... ... ... анықталынуы; әлеуметтік,
өндірістік нарық ... ... ... көшу барысында
кәсіпорындарды маман қызметкерлерінің инновациялық саясатпен ... ... ... ... дағдарыстың шарықтау шегіне жеткен
былтырғы жылы Қазақстанда инвестициялық ... ... ... Ел
әлеуетіне, болашақ экономикалық қадамдарға қарағанда әлі де ... ... ... ... ... де, бұған дейінгі қол ... ... ... негізінен шикізатқа бай мемлекет ретінде
барша инвесторлардың назарына іліккен. Инвестицияның негізгі көзі де ... ... анық ... ... ... ... емес секторға
тікелей инвестициялар тарту болып табылады. Бұл ретте сарапшылар көбінесе
жаңадан іске кірісіп отырған ... ... ... ... аудартып
келеді. Өйткені, шикізаттық емес секторды ... оған ... ... ең ... ... ... ... ауқымды қамтитындығына назар
аударылатыны сөзсіз. Бір сөзбен айтқанда, ... ... ... ел ... ... мүмкіндік те молая түседі.
3. Инвестициялық қызмет үшін ... ... ... үшін ... ... алу ... ... жүйесін, амортизациялық аударымдарды пайдалану және аморти-
зацияы есептеу механизмін жетілдіру;
- ... ... ... ... ... ... ... инвесторлардың мүдделерін қорғау;
- инвестициялық қызмет субъектілеріне жерді, басқа да табиғи реcурс-
тарды пайдалану жеңілдіктерін ... ... ... ... ... ... және рейтингтік
бағаларды жариялайтын ақпараттық-сараптама орталықтарын құру және дамыту;
- монополияға қарсы шараларды қабылдау;
- несиелендіруді жүзеге асыруда кепілдерді ... ... ... ... ... ... ... инвестициялық қорлар-ды
құрына мүмкіндік жасау;
- инфляция қарқынына ... ... ... қайта бағалауды
жүргізу.
4. Инвесторлар үшін тартымды ... ... үшін ... 3 ... ... ... ... салаларындағы инвесторларды қолдаудың қазір
қолданылып жүрген шараларын жалғастыру. Яғни, «Инвестициялар ... ... ... ... ... ... ... жобаларды жүзеге асыру үшін келер жылы елімізге әкелінетін
шикізаттар мен материалдарды импорттау кезінде ... ... ... бөлігіне толықтырулар енгізу жоспарлануда;
- министрлік Арнайы экономикалық аймақтар ... ... ... ... ... шараларын кеңейтуді ұсынып отыр. Бұндағы ... ... ... ... ... үшін ең тартымды орынға
айналдыру. Бұл ... ... ... ... бірқатар маңызды
өзгертулер енгізу қарастырылуда;
- министрлік трансұлттық компанияларды тарту үшін оларға эксклюзивті
шарттарды беруді, ... ... ... ... ... ... ... толық босатуды, сондай-ақ жергілікті инфрақұрылымды мемлекет
тарапынан ... ... ... ... тартудың әлеуметтік
шарттарын қолдану сынды ... ... ... ... ... ұсыну туралы шешімді сайып келгенде Үкімет қабылдайды.
5. Инвестициялық ахуалды жақсарту үшiн мынадай шаралар ... ... даму ... мен ... ... ... ... инвестициялық ахуалдың салауатты жай-күйiнің кепiлi болуға тиiс;
- ... ... ... мəселесi шешiлуге тиiс. Қазақстанның iскер
қауымдастығы мен ... ... ... үшiн ... жəне ... ... ... шарттарды сақтауды жəне күшiне енгiзудi
қамтамасыз ету қажет;
- ... ... жəне iшкi ... үшiн ... ... ... енгiзу қажет;
- инвестициялық қызмет туралы заңнаманы жетiлдiру ... ... ... ... ... айқын жəне бiр мəндi құқықтық нормалардың
бар болуын қамтамасыз ... ... ... ... қаржы жəне инвесторлардың құқықтары заңнамамен
кепiлдi қорғалуға тиiс;
- тiркелген сауда маркалары мен патенттердi ... ... ... заңсыз айналымына қарсы күрес маңызды мiндет болып табылады. Бұл
үшін ... ... ... ... жұмыс iстейтiн мамандардың
біліктiлiгi деңгейiн арттыру талап етiледi;
- ... үшiн ... ... ... ... бо-луының,
толықтығы мен дұрыстығының аса маңызды мəнi бар. Осы орайда бухгалтерлiк
жəне статистикалық есеп беру стандарттарын жетiлдiру ... ... ... ... ... ... ... саясат жүргізу үшін келесі
шаралар-ды жүзеге асыру керек:
- салықтық жеңілдіктер мен инвестициялық ... тек ... жаңа ... ... барысында ғана беру;
- отандық және шетелдік инвесторлардың құқықтарын теңдестіру ... жаңа ... ... ... жетілдіру;
- «Құнды қағаздар нарығындағы инвесторлардың құқықтары мен мүд-делерін
қорғау туралы» Заң қабылдау;
- инвестициялық жобалардың ... ... ... ... ... ... ... талдау үшін нақты қаржылық
көрсеткіштер мен қаржылық ақша ағындарын негізге алу;
- инвестициялық жобалардың ... ... үшін ... ... әзірлеуде экономикалық, әлеуметтік, құрылымдық
сипаттағы факторларды ескеру; инвестициялардың ... ... ... ... ... ... ... есепке алып,
кәсіпорынды да, тұтынушыны да қанағаттандырарлық табыс ... ... ... ... ... бойынша әдістемелік нұсқауларда
тәуекелділік ... ... ... ... ... инфляция деңгейін ескере отырып түзетулер енгізу;
- ... ... ... ... ... ... ... Келешекте қолайлы инвестициялық белсенділікті күшейту үшін келесі
шаралар ұсынылады:
- шетел фирмаларымен ... ... ... және ... ... ... ... үкіметтерімен мақсатты займдар және халықаралық ... ... ... ... ... бағдарламалары және
жобалары шеңберінде өндіруші және ... ... ... инвестиция тарту бойынша жұмыстарды жалғастыру;
- негізгі капиталды инвестициялауға бағытталған табыстың бір ... ... ... Республикасы 2003-2015 жылдарға өнеркәсіптік-инновациялық
даму стратегиясын іске асыру бойынша ... ... ... ... инвестициялық қызметін белсендіруде маңызды шешім ... ... ... ... және инновациялық әлеуетін
анықтау бойынша көлемді зерттеу жүргізуді нақты ... ... ... анықтап, бағалауды, инвестициялық қызметтің ұйымдастырушылық
қызметін қолайлы жағдайларын құруда.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1 Қазақстан Республикасының Президентінің 2010 жылғы “ Жаңа ... ... ... өрлеу – Қазақстанның жаңа мүмкіндіктері” атты жолдауы.
2 ҚР-ң 2010 жылға ... ... даму ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Президентінің 2011 жылғы “ Болашақтың іргесін
бірге қалаймыз ” атты жолдауы.
4 Алибекова К.Ж. ҚР инвестициялық саясаты – ... ... ... ... хабаршысы – 2007, №3-50-55б.
5 Иманбекова Б. Қоғамдағы инвестициялық саясат // ... ... ... 2005. ... ... Қ.С. ... ... инвестициялық саясат барысы.
// ҚазҰУ хабаршысы, №2, 2008ж.
7 Инвестиция-Қазақстан экономикасының бәсекелестік деңгейін ... ... // ... ... научно-практической конфе-ренции.
«Инновационное развитие и интеграция Казахстанской экономики в условиях
глобализации», ... Абай ... ... 2008, Б. ... ... А. ... қаржылық дағдарыс жағдайында инвестициялық саясатты
жетілдіру бағыттары. Қарағанды: Болашақ-Баспа, 2009.Т2-84-87б.
9 Мендиханова Э. Инвестиционная ... РК. ... ... ... ... и ... права материалы научно-
теоритический конференций проведенной в рамках І международного конгресса
молодых ученых и студентов ... ... (18-19 ... 2007 ... ... ... ... Г.С. Әлемдік дағдарыс жағдайындағы Қазақстан Республика-сындағы
инвестициялық стратегияның басты ... мен ... шешу ... ... и ее роль в ... мире: материалы международного ... ... 29 ... 2010 г. ... Болашақ-Баспа,
2010ж.
11 Ахтанов Ш.К., Қасымова Н.Ш., Ахтанова Н.Ш. ҚР шетел тәжірибесі не-
гізінде ... ... ... ... // ... и ее роль ... ... материалы международного научно-практический конференций.
29 январь 2010 г. Қарағанды: Болашақ-Баспа, ... ... М. ... ... инвестициялар жағдайы». // Қазақстан жоғар-ғы
мектебі, 2007ж. №1.16-19б.
13 Андреева Ж.М. ... ... ... ... ... в экономической деятельности Республики Казахстан.
Туркестан, 2008. Автореферат.
14 Избасаров. Принципы ... и ... ... ... // ... хабаршысы, №6, 2008ж.
15 Әлемдік инвестициялардың қалыптасу көздері және капиталдың ... // ... ... ... ... ғылыми журналы. –
Алматы, 2008. – № 1. 37–40 бб.
16 Омарбаева А.К. ... ... ... жағдайындағы кәсіпкерлік
және ссудалық капиталдың халықаралық ... ... ... және ... ... Алматы, 2010 жыл. Автореферат.
17 Наметша А.С. Инвестиционная ... США в ... ... ... научно-практической конференции молодых ... ... ... молодых ученых” – ... ... ... им. ... ... ... А.К. ... шаруашылықта инвестициялық процес-тердің
қазіргі заманға сай даму тенденциялары және ... ... ... ... // ... ... ... Ұлттық
Университетінің хабаршысы (Хабаршы ғылыми журналы). – Алматы, ... – 71-76 ... ... В.Д. Роль ... в ... динамичной модели устой-чивого
развития в Южной Корее – М.1996. – 6-28 с.
20 Қазақстан Республикасының “Инвестиция туралы” заңы. 08.01.2003 жыл ... 2006 ... ... ... ... Республикасының Президентінің 2000 жылдың 6 наурызын-дағы №349
жарлығы «Экономиканың басты салаларына инвестициялық іс-әрекетті ... мен ... ... жеңілдікпен преференциялар беру
тәртібі».
22 Пралиева С.Ж. ҚР ... ... ... мен ... және мәселелері. Алматы, 2008. Кандидаттық диссертация, Тұран
университеті.
23 Калдияров Д.А. Инвестиционный ... и ... ... ... в ... // ... экономика, №2, 2010г.
24 Назарбаев Н.Ә. «Қазақстан – 2030» атты ... 1997 ... ... И.Т. ҚР-ң ... ... ... инвестициялар-ды
тартудың қазіргі жағдайы. // ҚазҰУ хабаршысы, №1, 2009ж.
26 Епбаева А.Т. Анализ инвестиционной деятельности в РК. ... ... ... ... Дала мен қала, № 46 (375), 2010 жыл. 
28 Адилова Ш.Ж. ... ... ... вливания в эконо-мику
Казахстана. // Аль-Пари, №2, 2010г.
29 ... М.Қ. ҚР ... ... ... (Қарағанды облысы
мысалында). Астана, 2008. Кандидаттық ... ... ... Вопросы улучшения инвестиционного климата РК // Высшая ... 2005. - №1. – ... ... Қ.Б. ... ... ... Азиядағы инвестиция-лық
саясаты . Актуальные проблемы современных международных отношений ... ... ... ... ... ... рамках І международного конгресса молодых ученых и студентов “Мир науки”
(18-19 апрель 2007 год)-Алматы: Қазақ университеті 2007-77-79 б.
32 ... ... ... ... Статистика жө-ніндегі
агенттігі – Алматы, 2005-2010 жж.қаңтар.www.stat.kz.
33 Мәлімбетов А. ... ... ... ... Қазақс-тан,
2003ж.6 маусым.3б.
34 Жұмашова М. Инвестициялық саясат талқыланды. // Нұр-Астана, 11 қа-
раша 2010 ... ... А.Қ. ... мен ... Одақ ... ... // Аль-Пари, №3, 2009ж.
36 Жаркынбаева А. ... ... ... в ... ... ... и ... // Аль-Пари, №3-4, 2006г.
37 Файзуллина С.А. Экономиканың бәсекеге қабілеттілігін жоғарылату
жүйесіндегі ... ... ... ... ... ... ... Алматы, 2009. Автореферат.
38 Сулейменов Д. Вопросы регулирования инвестиционного процесса. ... ... №6, ... ... М.К. ҚР-ғы инвестициялық іс-әрекетті мемлекетпен реттеу. ... ... №6, ... ... А.В. ... ... в реальной экономике. – М.,
2001.
41 “Қазақстан ... ... ... 2003-2015
жылдарға арналған ұзақ мерзiмдi стратегиясы” – Алматы, 2003 ж.
42 2007-2010 жж. ішіндегі ҚР-ң ... ... мен ... ... ҚР ... ... А. С. «Инвестициялық қызметті несиелеу және қаржыландыру» Алматы
қаласы. 2009 жыл.
-----------------------
Біріккен
Мемлекеттік
Жеке
Шетелдік
Нақты
Қаржылық
Қысқа
мерзімді
зімді
Ұзақ
мерзімді
зімді
Жанама
Тікелей
Салымдар обьектілері бойынша
Меншік формасы бойынша
Инвестицияарда қатысу сипаты ... ... ... ... бойынша
Инвестицияларды топтастырудың белгілері
Құнды қағаздар
Мақсатты ақша салымдары
Интеллектуалдық (ғылыми) меншік құқықтары
Инвестициялық қызметтің объектілері
Мүліктік құқықтар
Ғылыми-техникалық өнімдер
Басқа да меншік объектілері
Жаңадан жасалатын негізгі ... ... ... ... ... және жеке тұлғалар
Инвестициялық қорлар
Сақтандыру ұйымдары
Инвестицияларды басқару ... ... ... ... ... нақты бағыттарын таңдау
Инвестициялаудың нақты объектілерін таңдау
Инвестициялардың өтімділігін бағалау
Инвестициялық ресурстардың көлемін анықтау
Инвестициялық тәуекелдерді басқару
Инвестициялық саясаттың модельдері
Американдық
Жапондық
Тайваньдық
Жеке ... ... ... үшін ... құру ... ... жою ... қызмет болып табылады.
Жеке инвести-цияларды салық-тық ынталанды-румен ерекшеле-неді.
Жеке жобаларды мемлекеттік қар-жыландыруға басты назар ау-дарылады.
Мемлекеттің институционалды ... және ... ... ... орта ... әлеует, соның ішінде кәсіпкерлік
Ғылыми-техникалық және инновациялық әлеует
Экономиканың инвестициялық климаты
Инфрақұрылымдық әлеует
Қаржы-несиелік әлеует
Инвестициялық әлеует
Табиғи-ресурстық әлеует
Макроэкономикалық факторлар
Аймақтар мен эконо-микалық аудандар-дың инвестициялық ... ... ... ... ... жағдай
Экологиялық жағдайлар
Ақпараттық қам-тамасыз ету жағ-дайлары
Уәждеу шарттары
Құқықтық нормативтік жағдайлар
Нарықтық сипаттағы жағдайлар
Жалпы экономикалық жағдайлар
Табиғи және әлеуметтік
Қаржылық
Саяси
Мемлекеттік ... мен ... ... ахуал
Тәуелділік бойынша (инвестицияның ақталу мүмкіндігі)
Заңдылық жабдықтаулар бойынша
Аймақтық дәреже бойынша
Мемлекеттік реттеудің функциялары
Кәсіпкерліктің акционерлік емес әдіс сферасында
Халықаралық кәсіпкерлік сферасында
Халықаралық несиелеу сферасында
Инфляцияны тұрақтандыру
Тиімсіз к/о ... ... ... қысқарту
Тендрлерді жүргізу
Халықаралық келіссөздер ратификациясы
Салықтық ынталандыру
Жеке меншік секторын дамыту
ҚР конституциясы
Шетел ... ... ... ... ... ... реттеу
Қазба байлықтарды реттеу
Жылжымайтын мүліктік қатынастарды реттеу
Банктік және банкаралық қатынастарды реттеу
Тағы басқалары
Салықтық, кедендік т.б. заңдар
Өзіндік қатынастарды ... ... ... ... ... инвесторлар кеңесінің қызметін
қамтамасыз ету бөлімі;
Стратегия мен инвестициялық саясат басқармасы
Стратегиялық жоспарлау және экономикалық талдау бөлімі
Инвестициялық қарым-қатынас бөлімі
Құқықтық қамтамасыз ету ... ... ... және олардың мониторингі басқармасы
Инвестициялық жобалар мониторингі бөлімі
Инвестициялық жобаларды бағалау бөлімі
Мемлекет
Жанама реттеу әдістері
Тікелей ... ... ... ... сатып алу және тапсырыстар жасау
Несиелік саясат
Лимиттерді бекіту
Ақша саясаты
Орталықтандырылған күрделі қаржы жұмсау
Амортизациялық саясат
Өндіріс салалары мен кәсіпо-рындарға ... ... ... ... пайдала-ну шарттары мен ақысын реттеу әдістері
Баға мен ... ... ... реттеу
Мемлекеттің инвестициялық қызметті реттеу нысандары
Жанама
Тікелей
Нормативтік-құқықтық
• Мемлекеттік қаражаттар
• Мақсатты қаржы қорлары
• Кешенді мақсатты бағдарламалар
• Ақша-несиелік саясат
• Салық ... ... ... ... база
• Мемлекеттік нормативтер жүйесі

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 93 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Инвестициялық қызметті құқықтық реттеу6 бет
Қазақстандағы инвестициялық қызметті мемлекеттік реттеу механизмі49 бет
Дәрістер жинағы. (Экономика.)87 бет
Инвестициялық қызметтің халықаралық және ұлттық құқықпен реттелуі39 бет
«Қазақстан Даму Банкі»АКЦИОНЕРЛІК ҚОҒАМЫНЫҢ ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ ПОРТФЕЛІН ҚАЛЫТАСТЫРУ ЖӘНЕ БАСҚАРУ ПРОЦЕСІН ТАЛДАУ36 бет
Альянс Банк33 бет
Банктiң инвестициялық қызметтерінiң жалпы сипаттамасы және ерекшелiктерi68 бет
Банктердің инвестициялық портфелін қалыптастыру және басқару әдістерін зерттеп, оның жетілдіру жолдарын іздеу73 бет
Бағалы қағаздар портфельдік инвестицияның объектісі ретінде35 бет
Бағалы қағаздардың коммерциялық банктердің инвестициялық қызметіндегі рөлі25 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь