Lamiaceae тұқымдасының құнды дәрілік түрі

КІРІСПЕ

1 ӘДЕБИ ШОЛУ

2 Дәрілік өсімдіктер туралы жалпы шолу
2.1 Алынған зерзаттың . Leonurus quinquelobatus Gilib. дәрілік өсімдігінің ботаникалық зерттелуі және құрамындағы биологиялық белсенді заттары
2.2 Leonurus quinquelobatus Gilib. өсімдігінің фармакопиялық және шаруашылықтағы маңызы

3 ӨСІМДІКТІҢ ӨСУ ОРТАСЫНЫҢ ФИЗИКАЛЫҚ.ГЕОГРАФИЯЛЫҚ СИПАТЫ

3.1 Ауа.райы
3.2 Ылғалдылығы
3.3 Топырақ жамылғысы

4 ЗЕРТТЕУ НЫСАНАСЫ ЖӘНЕ ЗЕРТТЕУ ӘДІСТЕРІ

4.1 Алынған түрдің ботаникалық.морфологиялық сипаттамасы
4.2 Морфологиялық және анатомиялық зерттеу әдістері

5 ЗЕРТТЕУ НӘТИЖЕЛЕРІ

5.1 Leonurus quinquelobatus Gilib. өсімдігінің онтогенезіндегі вегетативтік мүшелерінің морфологиялық ерекшеліктері
5.2 Leonurus quinquelobatus Gilib. өсімдігінің онтогенезіндегі вегетативтік мүшелерінің анатомиялық ерекшеліктері

Қорытынды

Қосымшалар

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Қазіргі таңда медицинада кеңінен қолданылатын дәрілік препараттардың 40%-ке жуығының негізгі шикізаты – дәрілік өсімдіктер. Мамандардың болжамы бойынша, ХХІ ғасыр фитотерапия, яғни өсімдіктермен емдеудің ғасыры болмақ.
Қазақстандағы дәрілік өсімдіктерден алынатын медициналық препараттардың өндірілуі Отандық фармацевтика өндірісін дәрілік өсімдік шикізатымен қамтамасыз ету дәрежесіне тікелей байланысты. Сондықтан фармацевтика өндірісін дамыту үшін тұрақты шикізат қоры болуы керек.
Республикамыздың флорасы көптеген ауруларды емдеудің табиғи көзі – дәрілік өсімдіктерге бай. Қазақстан флорасындағы жоғары сатыдағы 6 мың өсімдіктің жабайы және мәдениеттендірілген 700 түрі халықтық медицинада кеңінен қолданылады. Бірақ олардың көпшілігі әлі де толық зерттеулерді қажет етеді. Арнайы түрлердің қорын көбейту мақсатында осы зерттелмеген дәрілік өсімдіктер түрлерінің биологиялық ерекшеліктерін және морфо-анатомиялық құрылыстарын жан-жақты зерттеу қазіргі таңдағы өзекті мәселелердің бірі. Дүние жүзінің барлық дәрілік өсімдіктерінен әртүрлі ауруды емдеуде қолданылатын көптеген заттар алынады. Табиғи жолмен, яғни өсімдіктермен емделмейтін ауру тіптен жоқ деп айтуға болады. Соңғы онжылдықта дәрілік өсімдіктерді пайдалану жылдан жылға өсіп келетінін айта кеткен жөн. Қазіргі таңда Республикамыздағы жабайы өсетін дәрілік өсімдіктерді әртүрлі мекемелер, сонымен қатар жергілікті халықтың өзі көптеген мөлшерде жинауда. Осылай дәрілік өсімдіктердің табиғи қорын тәртіпсіз, ұқыпсыз және бақылаусыз пайдалану бұл түрлердің жойылып кету қаупін тудырады.
Бұл жұмыс ботаника және экология кафедрасының аспиранты А.Т. Туякова «Lamiaceae тұқымдасы кейбір дәрілік түрлерінің вегетативтік мүшелерінің морфологиялық-анатомиялық ерекшеліктері және фитохимиясы» диссертациялық жұмысынан алынды.
Зерттеу жұмысының мақсаты: Lamiaceae тұқымдасының құнды дәрілік түрі Leonurus quinquelobatus Gilib өсімдігінің екпе жағдайдағы онтогенезіндегі вегетативтік мүшелерінің морфологиялық және анатомиялық құрылыс ерешеліктерін зерттеу.
Зерттеу нысанасы мен заты. Зерттеу нысанасы Lamiaceae тұқымдасы Leonurus туысының бесқалақты сасықшөп (Leonurus quinquelobatus Gilib.) дәрілік түрі. Зерттеу заты өсімдіктің онтогенезіндегі вегетативтік мүшелерінің морфологиялық және анатомиялық құрылыс ерешеліктері.
Ғылыми жаңалығы
• Бесқалақты сасқшөп Leonurus quinquelobatus Gilib өсімдігінің екпе жағдайдағы онтогенезіндегі вегетативтік мүшелерінің морфологиялық және анатомиялық құрылыс ерешеліктерін зерттелінді.
        
        МАЗМҰНЫ
| | | |
| ... | |
|1 ... ШОЛУ | |
|2 ... ... ... ... шолу | ... |Алынған зерзаттың – Leonurus quinquelobatus Gilib. дәрілік | |
| ... ... ... және ... | |
| ... ... ... | ... ... ... Gilib. өсімдігінің фармакопиялық | |
| ... ... ... | |
|3 ... ӨСУ ... ... ... | |
|3.1 |Ауа-райы | ... ... | ... ... ... | |
|4 ... ... және Зерттеу әдістері | ... ... ... ... сипаттамасы | ... ... және ... ... ... | |
|5 ... ... | ... ... ... Gilib. ... ... | |
| ... ... морфологиялық ерекшеліктері | ... ... ... Gilib. ... ... |
| ... мүшелерінің анатомиялық ерекшеліктері | |
| ... | |
| ... | |
| ... ... ... | ... ... ... ... ... дәрілік препараттардың
40%-ке жуығының негізгі шикізаты – дәрілік өсімдіктер. Мамандардың ... ХХІ ... ... яғни ... емдеудің ғасыры болмақ.
Қазақстандағы дәрілік ... ... ... ... Отандық фармацевтика өндірісін дәрілік ... ... ету ... ... байланысты. Сондықтан
фармацевтика өндірісін дамыту үшін тұрақты шикізат қоры болуы керек.
Республикамыздың флорасы ... ... ... ... көзі ... өсімдіктерге бай. Қазақстан флорасындағы жоғары сатыдағы 6 ... ... және ... 700 түрі ... медицинада
кеңінен қолданылады. Бірақ олардың көпшілігі әлі де толық зерттеулерді
қажет ... ... ... ... ... мақсатында осы зерттелмеген
дәрілік өсімдіктер түрлерінің ... ... және ... ... ... зерттеу қазіргі таңдағы өзекті
мәселелердің ... ... ... ... ... өсімдіктерінен әртүрлі
ауруды емдеуде қолданылатын көптеген заттар ... ... ... ... ... ауру ... жоқ деп айтуға болады. ... ... ... ... ... жылға өсіп келетінін айта
кеткен жөн. Қазіргі таңда ... ... ... ... ... ... ... қатар жергілікті халықтың өзі
көптеген ... ... ... ... ... табиғи қорын
тәртіпсіз, ұқыпсыз және бақылаусыз пайдалану бұл түрлердің жойылып ... ... ... ... және экология кафедрасының аспиранты А.Т. Туякова
«Lamiaceae тұқымдасы кейбір ... ... ... ... ... және ... ... алынды.
Зерттеу жұмысының мақсаты: Lamiaceae тұқымдасының құнды дәрілік түрі
Leonurus quinquelobatus Gilib ... екпе ... ... ... морфологиялық және анатомиялық құрылыс
ерешеліктерін зерттеу.
Зерттеу нысанасы мен заты. Зерттеу ... ... ... ... ... сасықшөп (Leonurus quinquelobatus Gilib.) дәрілік түрі.
Зерттеу заты өсімдіктің ... ... ... және ... құрылыс ерешеліктері.
Ғылыми жаңалығы
• Бесқалақты сасқшөп Leonurus quinquelobatus Gilib өсімдігінің екпе
жағдайдағы онтогенезіндегі ... ... ... ... ... ерешеліктерін зерттелінді.
Практикалық құндылығы
Бесқалақты сасықшөп өсімдігінің екпе ... ... ... қорының
азаюының алдын алса, анатомиялық ерекшеліктерін анықтау осы ... ... ... ... ... ... талдауға мүмкіндік береді.
Бітіру жұмысының құрылымы және көлемі.
Бітіру жұмысы Microsoft Windows xp 2000 жүйесіндегі компьютерде теріліп,
? бет ... ... ... 5 ... қорытынды, қосымшалар,
пайдаланылған ... ... 16 ... 4 ... ... әдебиеттер тізімінің саны -?.
1. ДӘРІЛІК ӨСІМДІКТЕРГЕ ЖАЛПЫ ШОЛУ
Адам баласы өсімдіктерді сонау көне дәуірден бастап күні бүгінге ... ... ... ... ... ... Сондықтан халық өсімдіктерді
– басқа пана, жанға сая деп бағалаған.
Дүниежүзілік ... ... ... ... бойынша алдағы он жыл
ішінде халықты дәрімен ... ... ... алынған
препараттардың үлесі 60 пайыздан ... ... ... ... ... алты ... ... өсімдіктер түрлері кездеседі, олардың
көпшілігінен қажетті дәрілер өндіруге болады. Осы уақытқа ... ... ... түрі ғана ... ... үшін ... ретінде пайдаланылады. Дәрілік
өсімдіктің вегетативтік мүшелерінің анатомиялық диагностикалық белгілерін
анықтау шикізатты фармакологияда ... ... алу ... ... ... өсімдіктерге, оның ішінде ерекше маңызды болып
саналатын дәрілік өсімдіктерге өте бай. Бұлардан жасалатын ... ... ... Соның нәтижесінде бұл күнде фитотерапия
айтарлықтай дамып отыр. Соңғы ... ... ... ... ысыраппен
пайдаланудың нәтижесінде жойылудың шегінде немесе мүлдем жойылған. Осыған
байланысты біз тек ... ... ... қана қоймай, оларды
қорғауды да насихаттауымыз керек.
Дәрілік өсімдіктер – қазіргі кезге ... ... ... ... ... ... көзі болып табылады. Қазіргі кезде олардан 40 %-
ға жуық дәрілік заттар және препараттар ... Адам ... ... ... ... өсімдіктерден жасалған препараттар ... ... ... олар 80 %-ға ... ал ... ... ... шамамен 70 % құрайды. ... ... ... ... қатерлі ісік ауруына қарсы препараттар алуда
жаңа дәрілік өсімдіктер түрлерін қарастыруда.
Дәрілік өсімдіктердің емдік қасиеті өте ерте ... ... ... ... шығыс дәрігері Ибн-Сина (Авиценна). «Медициналық ғылымның
Каноны» деген еңбегінде: «Дәрігердің 3 қаруы бар – сөз, ... ... ... . Қазіргі кезде дәрілік өсімдіктерді зерттеумен көптеген
ғалымдар айналысуда. ... ... ... ... илік ... эфир майы және т.б. ... бар. ... заттардың көпшілігі мысалы, алкалоидтар және гликозидтердің көп
дозасы улы, ... ... ... аз ... (0,01 және одан ... ) ... ... бар.
Академик Н.В. Павловтың басқаруымен Қазақстанда пайдалы өсімдіктер
тексеріліп еңбектері жарыққа ... онда ... ... туралы
жан-жақты айтылған.
ХХ ғасырдың басында адамдардың дәрі ретінде қолданылатын заттарының 80 %
дәрілік өсімдіктерден алынған болса, оларды ... ... ... заттар антибиотиктер және ... ... ... ... мен ... орасан жетістіктеріне байланысты
синтетикалық әдіспен көптеген дәрілер ... ... ... табиғи дәрілік препараттардың ғылыми медицинада алатын орны ерекше.
Дәрілік қасиеті бар биологиялық белсенді заттар өсімдікте ... ... бір даму ... жинақталады.
Әртүрлі дәрілік өсімдіктерде шипалық әсер етуші заттары өсімдіктің
әртүрлі ... ... ... тамырсабағында, тек
жапырағында, гүлдерінде және тіпті ... ... ... ... ... дәрілік өсімдіктердің әртүрлі мүшелерін жинау және
кептіру өздерінің ерекшеліктеріне қарай жасалады. Мұны ... ... ... ... Сол ... ... мерзімін ескерген жөн, өсімдіктердің
әртүрлі мүшелеріндегі дәрілік қажеті бар ... ... ... емес және бұл ... ... даму фазасына байланысты күшті
өзгереді.
Өсімдіктер морфология мен анатомиясының басты міндетінің бірі – ... және ... ішкі ... даму ... айқындау. Соңғы
жылдары көптеген өсімдіктер морфогенезіне, жекелей алғанда шөптесін ... ... ... арасында оның тек сыртқы құрылымының ... ... ... қатар олардың анатомиялық ерекшеліктерін қамтитын
зерттеулер тым аз. ... орай ... ... ... ... ... ... өнуінен табиғи өлуіне дейінгі
тіршілік күйлерінде ... ... ... ... ... талдауға
мүмкіндік берді. Өсімдіктің сыртқы және ішкі құрылысын жүйелі ... ... оның өсуі мен ... ... заталмасу
процесінің анатомиялық элементтермен ... ... мен ... ... ... маңызы зор.
2.1 Дәрілік өсімдіктердің ... ... ... ... ... деп ... ... өсімдікте пайда болу процесі жылдың
әр мезгілінде әртүрлі келеді. Мәселен, маусым, апта немесе тәулік ... ... ... (ББЗ) ... мен ... ... ... тұрады.
Кейде қажетті химиялық компоненттері болмай қалуы да мүмкін. Сол себепті,
дәрілік өсімдіктерді дайын биологиялық ... ... мен ... ... ... мен ... ... жапырағында, не жемісінде заттар
бар уақытында жинау керек. Өсімдіктің жер бетіндегі бөліктерінде (жапырағы,
гүлі, гүл шоғы, ... ... ... ... ... гүлдейтін
шағынан бастап жеміс салуына дейінгі кезеңде көп жиналады. Нағыз тамыр ... ... ... тек ерте ... өсімдіктерді өсетін
уақытына дейін және күзде – өсімдіктер пісіп, ... ... мол ... ... ... мен дәні ... әбден піскен кезінде
жиналып, дайындалады.
Шөптесін ... ... жер ... ... дайындау үшін
өсімдік гүлдеп тұрғанда, бірақ жаңбыр, жел жоқ ... ... ... Бұл
мезетте ауа тынық, таза болуы қажет.
Дайындалған ... ... ... ... ... Әйтпесе, олар
буланады, қараяды және бүлінеді, дәрілік маңызын ... ... ... ... ... жүргізіледі. Ол үшін шикізатты жұқа тақтайға,
фанерге, брезентке, картон қағазына салып жаяды.оның қалыңдығы 1-2 см ... және ... ... 3-4 рет ... тұру ... Дұрыс кептірілген
шикізат өзінің түсін және ондағы барлық дәрілік қасиеттерін сақтап ... ... ... болу керек. Себебі, жапырақтағы жасыл түйіншектер
бүлінеді, гүлдің желегеі ... ... ... Сөйтіп, өсімдік шипалық
қасиеттерінен айырылады. Күнде кептіру ... ... жер ... тамыр бөліктеріне ғана қолдануға болады.
Кептірілген шикізат матадан тігілген дорбаға, қағаз қораптар мен
пакетерге салынады. Улы және ... ... ... ... ... жабылатын шыны және темір банкілерінде сақталуы ... ... ... ... ... жөн. Сақталатын барлық өсімдік шикізаттарының
атаулары, қай уақытта жиналғаны, не ... ... ... ... ... Улы ... ... шикізатын жинау кезінде өте
сақ болған жоқ. Кептіру ... де ... ... ... ... жуып тұру керек.
Дәрілік өсімдіктермен емдеу үшін олардан түрлі медициналық препараттар
дайындалады. Табиғи түрде ... ... ... өте ... ... ... дәрілік өсімдіктердің шикізатынан түрлі
қоспалар, шайлар, тұнбалар, тұндырмалар, қайнатпалар, ... жара ... ... майларды үй жағдайында дайындап алуға болады.
Дәрілік өсімдіктердің емдік қасиеті ондағы белсенді ... ... ... ... және олардың дам организміне ... ... ... ... ... заттар өсімдіктердің
барлық бөліктерінде немесе оның кейбір бөліктерінде болуы ... ... ... ... ... саны мен ... өсімдіктердің өсіп-өну
кезеңіне байланысты. Сол себепті, дәрілік өсімдіктердің шикіатын дайындауда
оларда қай уақытта және қай өсу кезеңінде ... білу ... ... ... ... белсенді заттар әртүрлі
органикалық қосылыстарға енеді. Олар – ... ... эфир және шыны ... органикалық қышқылдар, витаминдер,
фитонциндер, т.б.
Эфир майлары – күрделі әртүрлі үшпамай қосылыстары, ... ... ... ... ерекшелігі матада және қағазда майдың іздері қалмайды. Дүние
жүзінде 2500 эфир майлы өсімдіктер бар. Олар ... ... ... ... жемісінде, кейде жерасты мүшелерінде
болады. Өсімдіктің вегетациялық дамуы барысында эфир майларының қасиеті мен
иісі өзгеріп отырады. ... ... ... жемісіне жағымсыз иіс
тән болса, ... ... иісі өте ... ... ... ... кең қолданады. Өсімдіктегі оның мөлшері 0,001%-тен 20%-ке
дейін өзгеріп отырады. Оны су буымен айдау ... ... ... ... Олар ... шыны ... және ... органикалық еріткіштерде ериді.
Эфир майының химиялық құрамы әртүрлі болғандықтан, адам организміне түрлі-
түрлі әсерін тигізеді. Микробтарға және ... ... ... ... ... ... ... ас қорыту жолдарында шырын бөлінуін күшейтеді.
Гликозидтер. Өсімдік бөліктерінде болатын күрделі органикалық ... ... және ... ... бар. ... ... арқылы және
қайнатқанда қантқа (глюкоза, фруктоза т.б.) және ... ... ... Таза ... ... ... ащы зат, суда өте жақсы ериді,
бірақ спиртте ерімейді, көбісі улы. Гликозидтермен әртүрлі ауруларды ... ... ... ... ... Қазір жүрек
гликозидтерін көп пайдаланып жүр. Сақ болу ... олар өте улы. ... ... ғана ... жөн. ... табиғатына қарай
бірнеше топтарға бөлінеді. Солардың бірі флавоноидтар мен кумариндер.
Флавоноидтар - барлық ... ... ... ... ... Үшкөміртек үзбелерді байланыстыратын структураға қарай, сонымен
бірге оның тотығу дәрежесіне байланысты барлық флавоноидтар бірнеше негізгі
топтарға ... 1) ... 2) ... ... 4) ... 5) ... ... және
флавонолдар; 7) Халкондар және ... 8) ... ... ... ... бос ... де, ... гликозидтер
түрінде де (катехиндерден басқасы) кездеседі. Көміртекті ... ... ди- және ... болуы мүмкін. Моносахаридтерден кәдімгі
өсімдіктерде болатын қанттар: Д-глюкоза, ... ... ... ... ... ... ... өсімдіктер пигменттері класын зерттеу
ХIХ ғасырдың басынан ... деп ... ... Флавоноидтар
қосылыстарына қызығушылық әсіресе ерекше 20ғасырдың 40 жылдарынан басталды.
Септ - ... 1936 жылы ... ... ... ... жиынтығының Р
- Витамині белсенділігіндей әсері бар екендігін ... ... ... ... ... ... өте кең белгілі болды.
Әдебиеттердегі мәліметтерден флавоноидтарды жүрек-қан тамырларын емдеуге,
спазмолитикалық, қабынуға қарсы, микробтарға қарсы ... ... ... болады. Соңғы кезде флавоноидтарды ісікке қарсы да ... ... ... бар. ... флавоноидтардың дәрі-дәрмек ретінде
ресми түрде пайдалануы әлі шектеулі. Өте жиі флавоноидтарды ... және ... ... ... кіретіндігі туралы айтылады.
Кумариндер өсімдікте таза түрінде немесе гликозидтер құрамындағы
агликонмен ... ... Олар ... ... тез ... суда ... ... көпшілігі тамыр кеңейткіш, ісікке қарсы қолданылады. Қазіргі
уақытта 150 аса кумариндер түрі ... ... ... көбінесе
бұршақтұқымдастар, шатыргүлділер түрлерінің тамыры мен жемістерінде болады.
Алкалоидтар – күрделі азотты қосылыстар. Бұл сөз арабша алкали – ... ... ...... ... ... ... Өсімдік түрлеріне, өскен
ортасына, биологиялық даму сатыларына, өсіру және ... ... ... ... де әртүрлі болады. Алкалоидтар ... ... ... органикалық қышқылдармен тез байланысып, суда
ерітінді түзеді. Медицинада ... ... ... ерітіндісі
қолданылады. Алкалоидтар дәмі ащы, көпшілігі улы, күшті әсер еткіш дәрілік
заттар тобына жатады. Фармакологиялық әсері өте көп.
Шайыр – ... ... ... ... суда ... әртүрлі
иісті зат. Сұйық шайырды бальзам деп атайды. ... ... ... болады. Егер өсімдіктің сыртқы қабаты жарақаттанса, шайыр толық
жауып, кеуіп қалудан және ... ... ... ... ... бүрі мен ... ... кездеседі.
Медицинада оларды бактерияға қарсы, ал ... ішкі ... ... алынған шайыр медицинада кең қолданылатын «клеол»
пластырь құрамына кіреді. Ежелгі Египетте ладан, ... ... ... заттарын өлген адамды бальзамдау үшін қолданған. Бірі сүргі ретінде,
екіншісі жараларды ... ... ... ... дәрі ... ... мен ... ұқсас заттар. Глицеринді күрделі эфирлер мен
жоғары май ... ... Май ... ... және ... кіреді. Қаныққан май қышқылдары құрамында пальмитин, стеарин,
миристил және ... ... ... Шыны майы ... ... кездеседі, тек зәйтүн майы етті зәйтүн жемісінен өндіріледі. ... суда ... ... суық ... ... ... ... тез
ериді. Медицинада өсімдік майларын (мазь, кремдер, сабын) теріні жұмсарту
үшін кең қолданады. Көпшілік майлар құрамындағы ... ... ... ... ... тез ... ... түзеді де,
ағзадан шығаруға көмектеседі. Сондықтан шыны майларын «эссенциальды» ... ... ... Ең бағалы болып жүгері, күнбағыс, зәйтүн
майы саналады. Өсімдік майын көп қолданатын Үнді, Қытай, Жапония ... ... ... (бұл елдер көбінесе жануарлар майын қолданады)
салыстырғанда ... ... ... ... ... Майға ұқсас
заттарға балауыз, стериндер, камфора кіреді, оларды да дәрі ... ... – илік ... ... ... ... кездеседі.
Тырыстыратын дәрі құрамына кіреді, ағзадағы бактериялардың өсуіне кедергі
болатын қасиеті бар, әртүрлі суық тигенге, қанның ... келу ... ... илік заттардың антигепатоксикалық, антибактериалық,
антимутагендік, әртүрлі саңырауқұлақтарға ... ... ... ... суық ... қарсы белсенділігі бары анықталынған. Сонғы жылдары
әртүрлі зерттеулер жүргізу нәтижесінде илік заттардың қатерлі ісікке қарсы,
антигипоксиялық, ... ... ... ... ... тұмауға, гепатит, СПИД ауруларына қарсы ... ... ... ауыл ... ... ... далалық
және өндірістік сынақтар бойынша өсімдіктерді вирустық аурулардан қорғау,
тамыр жемістілерді ұзақ сақтау кезінде шіруден ... ... ... ... ... ... экологиялық таза құралдары ретінде
қарастырған. ... ... илік ... көп ... ... ... .
Сапониондер – бұл да гликозидтер, шайқағанда сабынның көбігіндей көбік
пайда ... ... ... - ... Олар қант пен ... бөлінеді. Оны
сапогенин деп атайды. Сапгенинді ... ... ... ... ... ... және организмнің қызметін жақсартып, қуаттандыруға
қолданады.
Витаминдер – латынша «vita» өмір сүруге керекті, ... ... зат. ... ... дұрыс тіршілігіне өте қажет. Олар
адам организміне ... ... ... ... зат ... ... түрлі науқастарға қарсы тұрақтылықты қамтамасыз етеді және
организмде ферменттер ... ... ... ... уақытта 30-дай витаминдер бөлініп алынды, олардың 20-дай түрі
адам организмине өсімдіктер тағамымен енеді. Дәрілік өсімдіктер ... ... ... керекті витамин алуға өте құнды қайнар бұлақ.
А витамині - ... майы ... ... Оның ... ... көз (ксерофтальм) ауруына шалдықтырады, бетті безеу басады,
тері ... ... ... ... ... адам ... ... Бұл
витамин осы ауруға қарсы шипа.
А витамині ерітіндісімен күйіктерді және ... ... ... – көп ... жер беті ... болады. Бұл топ
витаминдерінің ішінде өсімдіктерде кездесетіні тиамин (В1 витамині),
рибофлавин (B2), ... (B6), ... (В1) ... ... жетіспесе, денедегі көмірсулар алмасуы
бұзылады, қанда сүт және жүзім қышқылдары көбейіп, нервтің қабынуына және
жүрек қызметінің нашарлауына әкеп ... ... – нерв ... ... ... ... витамин. Бұдан басқа, денедегі белок, май және су
алмасуына қатысады.
Рибофлавин (B2) витаминінің ... ... ... ... тез ... ... әлсіздігікке, бас ауруына, көрудің
нашарлауына, түрлі тері ауруларына шалдықтырады.
Пиридоксин (B6) витамині организмде ... ... жас ... ... ... ... бұзлуына, қан аздыққа, тәбеттің
нашарлауына, лоқсу, терінің, көздің дәнекер ... және ... ... ... Ол – ... нерв ... ... дәрі-дәрмек
[12].
2. ӨСІМДІКТЕРДІҢ ӨСУ ОРТАСЫНЫҢ ФИЗИКАЛЫҚ-ГЕОГРАФИЯЛЫҚ ЖАҒДАЙЫ.
Зерттелуге алынған өсімдіктер Алматы қаласының ... ... д. 964-995 м ... тау ... ... әл-Фараби атындағы ҚазҰУ
«ЭКОС» ғылыми өндірістік кешеніндегі (ҒӨК) ... ... ... қатаң континентальды. Жыл бойындағы айлардағы
тамператураның өзгеруіне байланысты ... ... ... 70-80 ... [13, 14]. ... ерекшелігі ауа температурасының түн мен күнде
ғана емес, жыл бойындағы ... яғни оның 25-300 С ... ... ... ауа температурасының кенеттен күрт төмендеуімен
алмасады да, ал ... ... ... үсік мүмкіндігі маусым айында да
болуы мүлдем ықтимал. Қардың қалыңдығы әлсіз, небәрі 15-20 ... ... ... және ... шығыс бағыты басым, оның орташа жылдамдығы 4
м/сек.
Топырақ жамылғысы. Іле ... ... ... ... бірі Р.И. Аболин [15] және тау ... ... ... ... үлес қосқан [16-20].
Топырақ – жер шарының тіршілікті аймағы, биосфераның басты компоненті.
Топырақ ... ... ең ... бірі - ... ал өсімдік
тіршілігі топырақсыз мүмкін емес. Сондықтан да, екпе жағдайдағы өсімдікпен
жүргізілген ғылыми зерттеулердің ... ... ... ... қоса ... Өйткені, топырақ өсімдік қорегінің қайнар
көзі, негізгі өсу және тұрақталу ортасы. ... ... ... ... ... ... станциясының топырақтары бұрын ... ... ... ... ... тау ... күңгірт қара-
қоңыр түсті топырақты белдеуде ... ... ... ... ... ... ... төсенділі, лессты саздақтан қалыптасқан. Станция
топырақтары кезінде ұзақ пайдаланылған, ал ... ... ... ... ... ... ... шабындық сипатты, аралас
шөпті (бетеге, селеу, ... ... ... және т.б.) ... ЗЕРЗАТТАРЫ ЖӘНЕ ЗЕРТТЕУ ӘДІСТЕРІ
3.1 Leonurus quinquelobatus Cilib ... ... ... ... Leonurus ... ... сасықшөптің гүлдеу фазасы кезінде жиналған жоғарғы өркендері ... см, ... әр ... ... сығындылар мен тұнбаларды алуда
қолданылады. Бесқалақты сасықшөптен жасалған ... ... ие және ... қантамыр неврозында, гипертонияда, стенокардия,
кардиосклероз, жүректің қабынуы және жүйке жүйесінің жұқаруында, және ... ем ... ... ... ... түрде кездеспейді. Табиғи жағдайда Еуропаның
барлық аудандарында, Кавказда, Батыс Сібірде бұталар ... ... ... ... ... ... ... аудандарында екпелі өсімдік емдік ... ... ... ... шикізат үшін сасықшөптің жер беті бөліктері дайындалады. ... ... ... ... тік, ... ұзын ... ... әлсіз бұтақтанған.
Жапырағы қарама-қарсы , сағақты, жоғарғы жағы қанық жасыл түсті, ал астынғы
бөлігі сұр ... ... ... ... ірі ара ... ... ұсақ, екі
ерінді, жоғарғы жапырақтарының қолтығына шоқтана жиналып, ұзынша масақ
тәріздес гүл шоғырын ... ... 5 ... ... с 5 ... қоңыраулы, жалаңаш немесе түкті, 5 өткір немесе сүйір ... ... ... ... қарай иілген, ал жоғарғылары шығып тұрады; күлтесі ашық
алқызыл ... ... ... екі ... ... ... жасырынған, оның жоғарғы ерні үстінен түктенген, пішіні кері
жұмыртқа ... ... ... ал ... ерні ... ... ... аталықтары жоғарғы ерінінің астында ... ... ... ... ширатылып қалады; жаңғақшасы сүйір, үшқырлы.
Маусым – қыркүйек айларында гүлдейді, жемісі шілде-тамыз айларында піседі.
Химиялық құрамы. Өсімдік шөбінде ... ... ащы және ... эфир майы, флавоноидтар (кверцетин), рутин, квинквелозид,
космосиин, сатниндер, ... ... % ... ... ... ... ... мг %), А және В витаминдері
кездеседі, кумариндер, жоғары май қышқылдары: ... – шыны ... Жер беті ... ... – калий, кальций, ... мыс, ... ... ... ... селен, никель, стронций,
қорғасын, бор кездеседі. Сасықшөптің химиялық құрамы толық зерттелмеген.
Қолданылуы. Өсімдік препараттары жүрек – қан ... ... ... артуына, жүрек талмасы немесе жүректің демікпе ұстама ауруына, жүрек
етінің және жүрек ақау кемістігі ауруларына ... ... ... қан ... ... ... 15 г су ... 1
стақанға араластырып, күніне ⅓ стақаннан 2 рет ас алдында ішеді немесе 30-
50 тамшы спиртті тұнбасын күніне 3 ... ... 15-20 ... ... ... 3-4 рет ... ... сығыны тырысу – құрысуға қарсы ем.
3.2 МОРФОЛОГИЯЛЫҚ ЖӘНЕ АНАТОМИЯЛЫҚ ЗЕРТТЕУ ӘДІСТЕРІ.
Зерттеу зерзаттарына Lamiaceae ... ... ... түрі Leonurus ... Gilib. онтогенезіндегі вегетативтік
мүшелерінің онтоморфогенезі алынды.
Өсімдіктер ҚазҰУ ҒӨК «ЭКОС» ... ... ... ... ... ... да, 0,5 % KMnO4 ерітіндісінде 30
минут бойы әсер ... 1-2 см ... екі ... етіп ... ... ... ... бетіне жақын, өсімдік аралығы 20-25см. ... ... ... маусым бойына тиісті агротехникалық
шаралар (суару, топырақты ... ... ... және ... ... бақылау нәтижелерінің мәліметтерін өңдеуде
биологиялық [21, 22] және ... [23] ... ... ... ... үшін олардың вегетативтік мүшелері жиналып, фиксация
және гербарий жасалынды.
Жинап алынған ... ... ... ... ... су, 1:1:1) ... ... Зерттеуге алынатын түрлердің
сабақтарының морфологиялық және анатомиялық ерекшеліктерін ... ... ... ... ... ... алынды. Бұл жағдайда
өсімдіктердің дәрілік шикізат алынатын толық ... ... ... ... ... ... (ТОС-2) даярланды. Кесінді
қалыңдығы 10-15 мкм. ... Leica DС 300 F ... ... Leica ... микроскобымен түсірілді (ұлғайтылуы 13x10, 13x20). Фотосуреттер Leica DM
LS микроскобымен ... ... 13x10, 13x20). ... ... ... ... арналған окулярлы микрометр МОВ 1- (ұлғайтуы
-15,4 есе, объектив х 8) пайдаланылды. ... ... ... сипаттауда Эзау Г. [Эзау. Анатомия семенных растений. М.: Изд-во.
«Мир», 1980, Т. 1, 2. –С. 2-558.], ... М ... М.Н. ... – М.: ... ... ... 1960. - 208с.] ... Өсімдік түрлері «Флора Казахстана» бойынша сипатталды.
Дипломдық жұмысты орындау мақсатында өсімдіктердің түрлік ... ... ... ... ... ... [24] ... ЗЕРТТЕУ НӘТИЖЕЛЕРІ
4.1 Leonurus quinquelobatus Gilib. ... ... ... морфологиялық ерекшеліктері
Өскіндік тіршілік күйі (p). Өскіндері (проростки) – өскін ... ... ... ... ... 2-4 см ... ... 0,5-1,0 см. Негізгі тамырдан 3,0-5,7 см, ... ... ... реттік және екінші реттік жанама ... ... күйі (j). Бұл ... ... өсімдік ұзындығы 2-4
см, ені 2-3 см болатын ... ... екі жұп ... ... ... ... ... Негізгі тамыры 6-7 см-ге дейін
топыраққа енген. Бірінші және екінші реттік жанама тамырлары пайда болады.
Имматурлық ... күйі (im). ... ... ... 2-4 ... 6-8 дана ... бар. Бұл тіршілік күйінде тамыр жүйесі толығымен
дамыған. Негізгі тамыры 10-15 ... ... ... ... ... ... екінші реттік жанама тамырлары пайда болады.
Виргинильдік тіршілік күйі (v). ... ... ... 3-5 см, 8-
10 жапырақтарға ие. Тұқымжарнақтары өлмейді, сақталады. Жапырақ тақтасы ... ... ... ... ... және ... реттік жанама тамырлары
тарамдалады.
|4.2 Leonurus quinquelobatus Gilib. ... ... ... | ... ... ... | |
| | ... ... күйі (р). ... сасықшөп өскінінің тұқымжарнағы | ... ... ... дорзовентральды типті. Жоғарғы эпидермис беті | ... ... ... ... түкті, кутинді, клеткалары ірі, сопақ-дөңгелек | ... ... ... ... орналасқан. Тұқымжарнақ мезофилінің | ... ... 1 ... ... ... ... ... эпидермиске| ... ... ... ... мол ... Борпылдақ паренхимаға өтуі | ... ... ... ... 4-5 ... мол ... аралықты, | ... ... ... ... ... ... ... паренхимаға көлбей | ... ... ... ұлпа ... ... көрініс береді. | ... ... ... ... ... ... жұқа | ... ... ... ... ... кешені әлсіз байқалады. | ... ... ... ... ... пішінді, алғашқы анатомиялық | ... ... ... ... ... түкті эпиблема (ризодерма) | ... ... ... ... ... көлемді, клеткалары | ... ... ... ... ... клетка аралықсыз, жұқа қабықшалы,| ... ... ... ... ... ... ... жұқа | ... ... ... ... Каспари белдемелі, тізбекті. Тамырдың | ... ... тар ... ... ұлпа ... ... ксилема | ... мен оның ... ... ... ... элементтері мен | ... ... тар ... ... 6-8 ... ғана | ... ... тамыры анатомиялық алғашқы даму кезеңінде (4, | ... | ... ... күйі (j). Leonurus ... Gilib. ювенильді | ... ... ... ... ... ... кесіндісінде | ... ... Бұл ... күйіндегі жапырақ өскіндік тіршілік | ... ... ... ... ... эпидермис 2-3 клеткалы ұзын жай | ... ... ... ... ... ... Жоғарғы эпидермис клеткаларының | ... ... ... ... ... пішінді, әртүрлі мөлшерлі, тізбекті | ... ... ... ... ... ... 1 қатарлы, | ... тік, ... ... ... ... орналасқан, хлоропласты. | ... ... өтуі ... ... мезофилл клеткалары 3-4 қатарлы, | ... ... ... ... орналасқан, мол клетка аралықты, мөлшерлері| ... ... ... жабық коллатеральды, паренхималы қынапшалы, | ... ... ... жағының эпидерамис клеткалары майда, өткізгіш шоқ| ... ... ... біркелкі дөңгелек пішінді, жұқа қабықшалы.| ... ... 1-2 ... ұзын жай және ... ... майда, бірыңғай | ... ... жұқа ... ... ... ... ... устьице | ... ... ... | ... ... тамырының ювенильдік тіршілік күйіндегі құрылысы алғашқы| ... ... ... ... ... ... ризодермадан 1 | ... ... ... ... ... паренхимасы біршама көлемді,| ... ... ... аралықсыз, өзара тығыз орналасқан. Тамырдың орталық | ... тар ... оның ... ксилема және алғашқы флоэма элементтері | ... ... ... ... ... ... майда, дөңгелек | ... жұқа ... ... | ... сасықшөп тамырының ювенильдік кезеңіндегі анатомиялық дамуында | ... ... ... ... ... екендігін байқатады. Сондықтан | ... ... ... оның өскіндік кезеңінен құрылымдық ерекшелігі әлсіз (6,| ... | ... ... күйі (im). Жапырақ тақтасының анатомиялық құрылымының | ... ... ... Жоғарғы эпидермистің беткі жағы көпклеткалы | ... ... ... ... ... ... ... ірі, беткі қаырғасы| ... ... ... ... ... формалы, устьицесіз. | ... ... ... ... ... төрт бұрышты пішінді, | ... тік ... ... мол ... тығыз | ... ... ... өтуі ... Борпылдақ мезофилл | ... ... 3-4 ... көлбей орналасқан, сопақ пішінді, мол | ... ... ... ... ... ... | ... ... ... немесе сақиналы түтікті, мезофилге көміле | ... ... ... ... тек жүйкелерінде, олар коллатеральды | ... ... ... ... эпидермис клеткалары жоғарғысымен | ... ... жұқа ... ... пішінді, устьицелі, олар эпидермис | ... ... ... ... ... астындағы ауалық қуыс біршама | ... ... беті ... ... ... және жай түкті. | ... ... ... ... ... төрт қырлы пішінді. Қабырғалары | ... ... ... беті ... ... 1 ... ... бөліп | ... және ... жай ... ... клеткаларының өзара түйіскен | ... ... ... ... ... сырт қабырғасы қалыңдаған. | ... ... ... ... 16-18 ... ал ... 1-2| ... колленхима клеткалары орналасқан. Қабықтық паренхима тар көлемді, | ... ... ... әртүрлі мөлшерлі, дөңгелек формалы, клеткааралықсыз,| ... ... ... ... ... ... ... пішінді, жұқа| ... ... ... шеңбері қосжарнақты шөптесін, маусымдық | ... тән ... ... ... ... ... төрт ... | ... ... ... ... коллатеральды ашық. Өткізгіш шоқтың | ... ... ... ... ... пішінді, трахеялары радиальды | ... ... ... бір ... ... ... толтырылған. Әр | ... ... 3-4 – тен. ... ... шоқтардың флоэмалық бөлігі| ... ... ... 3-4 ... жарты ай пішінді иіле орналасқан. | ... ... шоқ ... ... 1-2 ... ксилемалық бөлігі 1-2| ... 2-3 ... ... ... ... біршама көлемді, оның | ... ... ... аздап қабырғаларының перимедулярлы | ... ғана ... ... ... ... ... өзектік | ... ... ... ... төртбұрышты пішінді, клеткааралықтары | ... ... ... ... кальций друзалары көптеп байқалады. | ... ... ... ... пішінді. Тамырдың бұл кезеңдегі | ... ... ... ... ... ... Тамырдағы жабындық | ... ... ... ... 4-5 қатарлы сақталған клеткалары ғана | ... ... ... клеткалары ішкі ұлпалар қысымынан формалары | ... ... ... ... ... ... сырты және | ... ... ... ... ... пішінді. Тамырдың орталық | ... ... ... мен ... ... ... ... | ... ... ... ... ... ... ... алғашқы ксилемалық | ... ... ... ... ... біршама ірі, кең қуысты, әр | ... ... саны 17-20, ... ... ... ... тек | ... ... ... ғана. Соңғы флоэмалық элементтер ксилемаға | ... тар ... ... ... ... електі түтік және сүректік| ... ... ... орналасқан (8, 9,10-суреттер). | ... ... күйі (v). Leonurus ... Gilib. ... | ... ... жапырағының көлденең кесіндісі айқын дорзовентральды | ... ... ... ... ... ... және ұзын жай ... Жоғарғы| ... беті ... ... ... ... ... және сыртқы қабырғалары| ... ... ірі, ... формалы, біркелкі мөлшерлі, тізбекті | ... ... ... 1 ... клеткалары ұзынынан сопақша, әлсіз| ... ... ... тік, ... ... тығыз орналасқан, | ... ... ... ... өтуі ... ... ... 2-3 | ... ... ... ... клетка аралықты, көлбей орналасқан. Бағаналы | ... мен ... ... ... ... шиыршықты трахеялар | ... ... ... шоқтар тек оның жүйкелерінде ғана. | ... ... 2-3 ... жай және ... ... ... ... | ... ... ... ... ... ... тізбекті | ... жұқа ... ... ... ... ... көтеріңкі. | ... ... ... тіршілік күйіндегі сабағы көлденең | ... ... оның ... ... ... ... ... | ... ... ... ... жағы 1-2 ... ... жай және ... | ... ... ... ... ... ірі, ... кутинді, сопақ | ... ... ... қабықшасы пәрменді қалыңдаған, тізбекті орналасқан.| ... ... ... ... ... ... ... толған. | ... ... ... 12-14 ... бұрыштық, ал бүйірлік | ... 1-2 ... ... коллехима орналасқан. Қабықтық | ... тар ... 3-4 ... ... қалың қабықшалы, әртүрлі | ... ... ... ... ... әлсіз. Қабықтың ішкі қатары – | ... ... ... клеткалары айқын, қалың қабықшалы, сопақша | ... ... ... ... ... ... тіршілікті күйлерінде | ... ... ... виргинильдік тіршілік күйінде шоқтық және шоқ | ... ... ... түйісуінен өткізгіш ұлпа жүйесі біртұтас шеңберлі | ... ... Олар ... ... ... біреуден, бұрыштарында | ... ... ... ... ... ... ... | ... ... ... сигмент иілген пішінді, трахеялары радиальды | ... ... ... 1 ... ... ... ... әр | ... ... саны 4-5. ... ... ... ... бөлігі | ... оның ... ... ... элементтерінің 4-6 қатары | ... ... ... ... ... ... ... жарым-жартылай | ... ... ірі, ... ... ... ... | ... ... ... тамырының көлденең кесіндісі жұмыр | ... ... ... ... ... қайта дамуды сипаттайды. | ... ... ... ... ... клеткалары | ... ... ... кейбір жерлерінде өлі күйге өткен. | ... ... ... 5-6 ... ... біршама ірі, | ... ... ... ... ... ... ... ... ... Оның ... ... 1-2 ... ... орталық | ... ... ... ... ... ... сопақ пішінді болып | ... ... ... ... екі ... ... ... | ... ... ... ... ... Тамырдың орталық шеңбері | ... ... ... ... Оның негізгі басым бөлігін екінші | ... ... ... мен оның ... ... ... | ... ... ... ... ксилема түтіктерінің аралығы 1-4 қатарлы| ... ... ... ... клеткаларымен ажыратылады. Тамырдағы соңғы | ... ... ... ... араларын соңғы ксилемадағы өзектік | ... ... ... дейін жалғасып, дамиды. Нәтижесінде алғашқы | ... ... ... ... өткізгіш ұлпалар жүйесін | ... ... ... Соңғ ... ... 4-6 ... | ... ... ... «мүйізді» қабат түзеді. Бұл құрылым | ... ... ... ... қысымнан сақтандырушы –қорғаныштық қызметін| ... ұлпа ... (11, 12, ... | ... ... күйі (g1). ... ... құрылымы | ... ... ... ... ... ... көпклеткалы, тік | ... мол ... жай ... ... ірі, ... және ішкі | ... шығыңқы, алғашқысының беткі қабықшасы қалыңдаған, әртүрлі | ... ... ... ... ... ... ... | ... ... ... ... тік, ... орналасқан, 1–қатарлы, | ... Бұл ... ... мезофиллдің жартысынан астам ауданды | ... ... ... өтуі ... ... ... 3-4 ... | ... ... ... ... ... ... ... көлбей | ... ... ... ... жүйе ... ... | ... ... ... шоқ ... ірі, ... ... ... | ... ... ... ... және ... тұсындағы эпидермис асты | ... ол ... ... арттыруға бағытталған. Төменгі | ... ... ... эпидермиске қарағанда майда, жай түкті, жұқа | ... ... ... ... ... ... деңгейінен көтеріңкі | ... | ... ... ... ... бүйірлік қабырғалары аздап ойыс, | ... ... ... 3-4 ... ... жай ... ... | ... ... ... ... ... аздап дөңес, дөңгелек | ... ... Төрт ... ... 14-15, ал бүйірлік | ... ... ... 4-5, ... ... ... ... 1-2 | ... ... ... ... ... ... тар көлемді, | ... 2-3(4) ... ... ... клеткааралықсыз, мол | ... ... ... ... біршама майда, дөңгелек немесе | ... ... ... ... ... ... ... өткізгіш | ... олар ... төрт ... ірі ... ... ... доғалы | ... де, ... ... ал ... ... майда. Бұрыштық ірі | ... ... 20-24 ... ... 5-7 кең қуысты соңғы ксилема | ... мен ... ... ... ... түтіктерінен түзіледі. | ... ... ... түтік тізбектерінің аралығындағы сүректік паренхима | ... ... ол ... ... 2-3 ... ... | ... қосылып сабақтың арқаулық ұлпалық «құрсауын» түзеді | ... ... ... ... ... тар ... | ... 3-4(5) қатарлы ғана. Қапталындағы майда екі өткізгіш шоқтардағы | ... ... ... 6-7 ... әр ... 4-6 түтікті. Бұл өткізгіш | ... ... ... ... ... әсіресе олардың камбийге | ... ... ... ... ... ... Бар | ... шоққа тиісті флоэма элементтері тар көлемді, клеткалары 3-4 қатар | ... ... ... ... ... ... ... 9-10, ал | ... 5-6 ... ... ... ... дөңгелек немесе төрт–, | ... ... ... ... ... бөлігі ыдыраған, | ... | ... ... ... ... ... ... қайта дамуды сипаттайды.| ... ... ... ... ... 4-5 ... ... | ... ... ... ... ... клеткалары жұқа қабықшалы, | ... ... ... пішінді, тізбекті орналасқан. Соңғы флоэма | ... 6-8 ... ... ... ... ... қалың | ... ... ... ... көп ... (3-4). ... ... | ... ... ... ксилема мен сүректік паренхима алып жатыр. Орталық | ... ... ... кең ... ... камбий слеміне жақын | ... ал ... тар ... ... ... ... Ксилема | ... ... ... ... ... ... ... | ... ... ... ... ... ... талшықтар | ... (14, 15, ... | |
| | |
| | ... Leonurus ... Gilib. ... ... Leonurus quinquelobatus Gilib. тұқымының сыртқы құрылысы
Сурет-4 Leonurus quinquelobatus Gilib. өскіндік ... ... ... ... эп. – ... ... борп. мзл. – борпылдақ мезофилл; бағ. мзл. –
бағаналы ... т. эп. – ... ... Leonurus ... Gilib. ... тіршілік күйінің
тамырының анатомиясы:
с. түк – сорушы түк, ризод. – ризодерма; алғ. қ. – ... ... фл. ... кс. – ... орт. ш. – ... ... Leonurus quinquelobatus Gilib. ювенильдік ... ... ... құрылысы:
ж. эп. – жоғарғы эпидермис; борп. мзл. – борпылдақ мезофилл; бағ. мзл. –
бағаналы мезофилл; өтк. ш. – ... шоқ; т. эп. – ... ... Leonurus ... Gilib. ... ... күйінің
тамырының анатомиясы:
экз. – экзодерма; алғ. қ. – алғашқы қабық; фл. – флоэма; кс. – ... ш. – ... ... Leonurus quinquelobatus Gilib. имматурлық ... ... ... ... эп. – ... эпидермис; борп. мзл. – борпылдақ мезофилл; бағ. мзл. –
бағаналы мезофилл; өтк. ш. – ... шоқ; т. эп. – ... ... Leonurus ... Gilib. ... тіршілік күйінің
сабағының анатомиялық құрылысы:
эп. – эпидермис; алғ. қ. – ... ... бұр. клл. – ... энд. – ... ... ... өтк. ш. – өткізгіш шоқ;
фл. – флоэма, кс – ксилема, өз. п. - өзек паренхимасы.
Сурет-10 Leonurus ... Gilib. ... ... ... анатомиясы:
экз. – экзодерма; алғ. қ. – алғашқы қабық; фл. – ... кс. – ... ш. – ... ... Leonurus ... Gilib. виргинильдік тіршілік күйінің
жапырағының анатомиялық құрылысы:
ж. эп. – жоғарғы эпидермис; борп. мзл. – борпылдақ мезофилл; бағ. мзл. ... ... өтк. ш. – ... шоқ; т. эп. – ... ... Leonurus ... Gilib. виргинильдік тіршілік күйінің
сабағының анатомиялық құрылысы:
эп. – эпидермис; алғ. қ. – ... ... бұр. клл. – ... өтк. ш. – ... шоқ; фл. – флоэма, кс – ксилема, өз. п. -
өзек паренхимасы.
Сурет-13 Leonurus ... Gilib. ... ... ... ...... алғ. қ. – ... қабық; фл. – флоэма; кмб. – камбий,
кс. – ксилема; орт. ш. – орталық шеңбер.
Сурет-14 Leonurus ... Gilib. ... ... ... ... құрылысы:
ж. эп. – жоғарғы эпидермис; борп. мзл. – борпылдақ ... бағ. мзл. ... ... т. эп. – ... ... Leonurus ... Gilib. ... тіршілік күйінің
сабағының анатомиялық құрылысы:
эп. – эпидермис; алғ. қ. – ... ... бұр. клл. – ... өтк. ш. – өткізгіш шоқ; фл. – флоэма, кс – ксилема, өз. п. -
өзек паренхимасы.
Сурет-16 Leonurus ... Gilib. ... ... ... ... – экзодерма; алғ. қ. – алғашқы қабық; фл. – флоэма; кмб. – камбий,
кс. – ... орт. ш. – ... ... Leonurus ... Gilib. онтогенезіндегі жапырағының
анатомиялық құрылысының биометриялық көрсеткіштері
|Тіршілік күйі ... ... мкм ... ... ... ... ... |
| | ... | | |
| | |мкм | | |
| ... ... | ... ... ... ... |
| | | | ... ... ... ... ... | | | | |мкм | | ... (p) ... |13,17+0,83 |147+3,81 |1 ... |4-5 ... ... (j) ... |12,92+0,56 |67,08+2,63 |2 ... |3-4 ... ... (im) ... ... |63,09+1,86 |1 ... |3-4 ... ... (v) ... ... ... |1 ... |2-3 |35,93+1,59 |
|Генеративтік (g) |21,15+1,03 ... ... |1 ... |2-3 |35,48+1,8 |
Кесте-3. Leonurus ... Gilib. ... ... ... ... ... күйі ... |Алғашқы қабық |Эндодерма |Өткізгіш |Ксилема ... |
| ... ... мкм ... ... ... ... |
| |мкм | | ... ... ... |
| | | | ... ... |мкм ... (p) |- |- |- |- |- |- ... (j) |- |- |- |- |- |- ... (im) ... ... ... |171,47+5,44 |0,82+0,04 |33,72+0,97 |
|Виргинильдік (v) |19,7+0,75 ... ... ... ... ... ... (g) |12,65+0,67 |115,22+2,43 |10,26+0,53 ... ... ... ... Leonurus ... Gilib. онтогенезіндегі тамырының
анатомиялық көрсеткіштері құрылысының биометриялық ... күйі ... ... ... ... ... |
| | ... мкм |түтіктерінің |
| | | ... |
| | | ... |
| ... ... ... ... | | |
| |мкм ... мкм | | ... (p) ... ... ... ... ... (j) |10,17+0,55 ... ... ... ... (im) |- |133,1+3 ... ... ... (v) |- ... ... |5,95+0,24 ... (g) ... ... |758,88+5,17 ... |

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 25 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Echinops туысының Echinops Sphaerocephalus l. және E.Chantavicus l. түрлерін фитохимиялық зерттеу4 бет
Қисық сызықты бет бойымен таралатын ағыстардың аэродинамикасы зерттеуге арналған жұмыстарға қысқаша шолу27 бет
Өсімдіктердің зоналарға бөлінуі. Өсімдік қауымдастығы мен түрлердің экотопикалық араласуы жайлы мәлімет7 бет
Altheae officinalis L (Дәрілік жалбызтікен) өсімдігі вегетативитік мүшелерінің онтоморфозгенезі38 бет
Chenopodiaceae Vent тұқымдасының Climacoptera B. туысы C.lanata өсімдігінің түрінің морфологиялық және анатомиялық ерекшеліктері31 бет
Convolvulaceae vent. Тұқымдасының дәрілік түрлері өкілдерінің морфо-анатомиялық ерекшеліктері36 бет
«Navigant Travel» ЖШС-нің маркетингтік қызметімен экономикалық құндылық анализі59 бет
«дәрілік өсімдіктер»7 бет
«ПЛП Жанафарм» ЖШС базасында дәрілік Қырмызыгүл гүлдерінің және батпақты Иір тамырсабақтарының көмірқышқылды экстрактар негізінде алынатын таблеткалар өндірісін ұйымдастыру52 бет
«Қазақстан» және «Хабар» телеарналарындағы адамзатқа тән құндылықтарды насихаттайтын бағдарламалардың шығармашылық сипаты45 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь