Қапшағай су қоймасы мен Алакөл көліне

КІРІСПЕ
1 ҚАПШАҒАЙ СУ ҚОЙМАСЫ МЕН АЛАКӨЛ КӨЛІНЕ СИПАТТАМА
1.1 Қапшағай су қоймасы мен Алакөл көлінің мен зерттелу тарихы
1.2 Қапшағай су қоймасының және Алакөл көлінің физикалық.географиялық ерекшеліктері
2 ҚАПШАҒАЙ СУ ҚОЙМАСЫ МЕН АЛАКӨЛДІҢ ТАБИҒИ РЕКРЕАЦИЯЛЫҚ МҮМКІНШІЛІКТЕРІ
2.1 Қапшағай су қоймасы жағалауының туризмдік инфрақұрылымдары мен оның болашақтағы мүмкіншіліктері
2.2 Алакөлдің туризмдік инфрақұрылымы мен оның болашақтағы мүмкіншіліктері
2.3 Алакөл аумағындағы туристік маршруттар мен экскурсиялар
2.3.1 Алакөл табиғи қорығы
3 ҚАПШАҒАЙ СУ ҚОЙМАСЫ ЖАҒАЛАУЫ МЕН АЛАКӨЛ КӨЛІНІҢ ҚАЗАҚСТАННЫҢ ІШКІ ТУРИЗМІН ДАМЫТУДАҒЫ ТИІМДІЛІГІ, ДАМУЫ МЕН КЕЛЕШЕГІ
3.1 Зерттеу нысандарындағы соңғы жылдардағы туризм саласының статистикалық көрсеткіштері
3.2 Қапшағай су қоймасы жағалауы мен Алакөл көлінің туризмін дамыту бойынша ұсыныстар мен келешекте жоспарланған іс.шаралар
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Қазақстан Орталық Азиядағы жер көлемі жағынан алып мемлекеттердің бірі өзінің тәуелсіздігін алған соң, туризм саласының дамуында өз алдына үлкен міндеттер мен мақсаттар қойды. Туристік инфрақұрылымның толық жетілмеуі және республикадағы қазіргі жарнама нарығы көптеген туристік фирмалардың өз отандастарымыздың шетелге рекреациялық және коммерциялық сапарларды ұйымдастыруға еріксіз итермелейді. Соның нәтижесінде өзіміздегі бай туристік-рекреациялық ресурстар әлі де қолданылмай келеді.
Зерттеу жұмысының нысаны ретінде – Алматы облысының аумағындағы Қапшағай су қоймасының жағалауы мен Алматы және Шығыс Қазақстан облыстарының шекарасында орналасқан Алакөл көлін алып отырмыз.
Жұмыстың мақсаты: Қапшағай су қоймасы мен Алакөл көліндегі табиғи- рекреациялық ресурстарды игілікті істерге пайдалану арқылы отандық туризмдегі олардың алатын орнын анықтап, соған экономикалық баға беру арқылы туристік нысандарды сақтау мен қорғау.
Жұмыстың міндеті: Қапшағай су қоймасы мен Алакөл көлінің қазіргі жағдайына баға бере отырып, оның даму жолдарындағы қаржы мәселесін, қызмет көрсету саласын және де соларды іске асыруға тікелей қатысты мекемелерді тарту және олардың оң мақсаттарға шешудің оңтайлы тәсілдерін ұсыну.
Мәселенің қаржылық жағдайын шешу үшін мемлекет тарапынан бизнес класстарға акция ретінде жаңа жобалар құруға және оны іске асыру үшін ынталандырушы фактор ретінде салық мөлшерін төмендету сияқты қолдаулар көрсетуге көмек беруін ұсыну.
Ұлы Жібек Жолының атмосферасы - көне және қазіргі заман қосылуы мен өзінің әдемілігімен таңқалдыратын бұзылмаған табиғат кез- келген Алакөлге барушыға ұмытылмас әсер қалдырады. Мыңдаған жылдар мыңдаған адамдар керуен жолдарымен өтті. Енді міне, бірнеше ғасыр өткен соң, сіздер осы жердің бай тарихымен, табиғат мұраларымен таныса аласыздар.
Алакөл өзін шексіз дала,шөл,қол-жетпес тау шыңдары, алқынып аққан су ағындары жерді игеруімен ұсына алады. Алакөл тұзды, түбі мөлдір, сопақ тәрізде тұйық көлдердің бірі. Қазіргі таңда толығымен Алакөл басқан Көктұма ауылының орнында қалашық орны табылған. Бұл Көктұманың ірі сауда-қолөнер және мәдени орталық болғандығын дәлелдейді. Қалашықтағы табылған заттар құйылған керамика, әйнек, күйдірілген кірпіштер, оның бірінде арыстан фигурасы салынған. Бұл деген сөз қаланың экономикалық маңыздылығын көрсетеді.
Бұл аймақ табиғаты бұрыннан саяхатшылар жағынан қызығушылық тудырған. Міне бұл тарихтың бір үздігі ғана, жұмыс барысында Алакөл көліне толық әрі дәлірек сипаттама беріледі.
1 Сәлімбаев С. Қапшағай қаласына 35 жыл, Алматы 2005, 35-бет
2 Комова Ю., Шубина Г. От Медео до Капшагая – А.: Жалын 1997, 5-стр.
3 Рязанов А. Мы соединяем берега. А.: Кітап 2002, 12-стр.
4 Акишулы Т. Капшагай на пороге тысячелетия. Республиканский издательский кабинет Казахской академии образования им. Ы.Алтынсарина, Алматы 200, 21-стр.
5 Таран В. Солнечный город (избранные статьи, очерки, интервью) 1-часть Капчагай, 2002, 46-стр.
6 К. Карпеткова, А. Байсенова и др. Физическая география Казахстана. Алматы «Рауан» 1996 г.
7 М.Ш. Ярмухамедов. Экономическая и социальная география Казахстана. Алматы, 1999 г.
8 Курдюков К.В. О колебаниях уровня озера Алаколь (в историческом и геологическом прошлом) // Вопросы географии. Серия физическая география. – 1951. - № 24. – С. 117 - 133.
9 В.Н. Вуколов. Основы техники и тактики активных видов туризма. Алматы, 1996 г.
10 Коровин В.И. Исследования связей уровня озера Алаколь с гидрометеорологическими факторами//Вопросы географии Казахстана. – Алма-Ата: Наука, 1965. – Вып. 12: Алакольская впадина и ее озера. – С. 141 - 150.
11 Филонец П.П. Морфометрия Алакольских озер // Алакольская впадина и ее озера. – Алма-Ата, 1965. – С. 79 - 87.
12 Александрова А. Ю., Международный туризм: Учебник - М: Аспект -Пресс, 2002
13 Морозов М. А., Управление отелем: ставка на информационные технологии // Туризм : практика, проблемы, перспенктивы. - 1998, №8
14 Вестник региона №5 (05) 10-сентябрь 2009 («Ход градостроительства» Панин Сергей)
15 Сидоров В.А., Упаравление экономикой туристско - экскурсионного Предприятия - М.ЦРИК: Турист, 1990
16 Плотникова Н.И., Комплексная автоматизация туристского бизнеса, 2001
17 Чудовский А. Д., Информационные технологии управления в туризме, 2001
18 Грабуров В.А., Информационные технологии для менеджеров, 2001
19 Вуколов В.П., Теория и практика подготовки специалистов туристической деятельности: Учеб. пособие - М: Финансы и статистика, 1998
20 Барлыбаева С.Х., Развитие информационного общества в странах Восточной Азии.Учеб. пособие — 2005
21 Гуляев В.Г., Новые информационные технологии туризме. Учеб. пособие. М, ПРИОР, 1998
22 Советов Б.Я., Информационные технологии в туристском бизнесе, 2007
23 Белов Г.В., Информационные технологии предпринимательства, Учеб. пособие, 2004
24 Калашников И.В., Обзор компьютерных программ для агенств // Туринфо. – 1996
25 Гуляев В. Г., Мультимедеийные технологии в туризме // Туризм: практика, проблемы, перспетивы. - 1997, №2
26 Плотникова Н.И., Комплексная автоматизация туристского бизнеса, 41 и Ч П.М.: Советский Спорт, 2000
27 Вестник региона №5 (01) 10-январь 2009 («АЗОК лидер индустрии» Муханов Али)
28 Калашников И.В Как автоматизировать работу туристского агенства// Туринфо, 1997, №7
29 Морозов М. А., Морозова Н.С., Информационные технологии в сервисе и туризме, Москва – 2002
30 Рекламно-туристичекие проспекты по Алматы и Алматинской области.
31 Алматы облысының статистикалық агенттігі, 2008-2009
32 Мишенин А.И., Теория Экономических Информационных систем. 1998
        
        КІРІСПЕ
Қазақстан Орталық Азиядағы жер көлемі жағынан алып мемлекеттердің бірі
өзінің тәуелсіздігін алған соң, туризм саласының ... өз ... ... мен ... ... ... ... толық жетілмеуі
және республикадағы қазіргі жарнама нарығы көптеген туристік фирмалардың өз
отандастарымыздың шетелге рекреациялық және ... ... ... итермелейді. Соның нәтижесінде ... ... ... әлі де ... ... ... нысаны ретінде – Алматы облысының аумағындағы
Қапшағай су ... ... мен ... және ... Қазақстан
облыстарының шекарасында орналасқан Алакөл көлін алып отырмыз.
Жұмыстың мақсаты: Қапшағай су қоймасы мен Алакөл көліндегі ... ... ... ... ... арқылы отандық
туризмдегі олардың алатын орнын анықтап, соған экономикалық баға ... ... ... ... мен ... ... Қапшағай су қоймасы мен Алакөл көлінің қазіргі
жағдайына баға бере ... оның даму ... ... ... ... ... және де соларды іске асыруға тікелей қатысты мекемелерді
тарту және олардың оң мақсаттарға шешудің оңтайлы тәсілдерін ... ... ... шешу үшін ... ... бизнес
класстарға акция ретінде жаңа жобалар құруға және оны іске ... ... ... ретінде салық мөлшерін ... ... ... ... ... ... Жібек Жолының атмосферасы - көне және қазіргі заман ... ... ... таңқалдыратын бұзылмаған табиғат кез- келген Алакөлге
барушыға ұмытылмас әсер ... ... ... ... адамдар керуен
жолдарымен өтті. Енді міне, бірнеше ғасыр өткен соң, сіздер осы жердің ... ... ... таныса аласыздар.
Алакөл өзін шексіз дала,шөл,қол-жетпес тау шыңдары, алқынып аққан су
ағындары жерді игеруімен ... ... ... тұзды, түбі мөлдір, сопақ
тәрізде тұйық көлдердің бірі. Қазіргі таңда ... ... ... ... ... ... орны табылған. Бұл Көктұманың ірі сауда-қолөнер
және мәдени орталық болғандығын дәлелдейді. Қалашықтағы ... ... ... әйнек, күйдірілген кірпіштер, оның бірінде арыстан
фигурасы салынған. Бұл ... сөз ... ... маңыздылығын
көрсетеді.
Бұл аймақ табиғаты бұрыннан саяхатшылар жағынан қызығушылық тудырған.
Міне бұл ... бір ... ... ... барысында Алакөл көліне толық әрі
дәлірек сипаттама беріледі.
Келесі ... ... ... ... ... жатқан туристік
-рекреациялық потенциал ... шолу ... ... бар ... халық игілігіне орынды жұмсау және ... күні ... халі ... Көл экологиясы ондағы Алакөл қорығының алатын орны,
жалпы көлдегі аз дамыған инфрақұрылым айтылады. Бұл аймақта ... ... ... мен ... ұсынылады. Соңғы тарауда
Алакөл көлінің қазіргі жағдайы мен болашағы ... ... ... ... ... көл жағалауындағы демалыс орындары мен санаторий
келешегін қалай жоспарлауға ... ... ... ... керектігі сөз болады. Сонымен бірге, бүгінгі күні ... ... ... ... ... алынды. Екі көлді салыстыра
отырып, Алакөл деңгейін көруге болады. Жалпы мамандардың айтуынша, Ыстықкөл
көлі орнына ... ... ... ... ... орын ... міне, көл
болашағын және келешекте нені ең алдымен басты орынға қою ... ... ... ... СУ ... МЕН АЛАКӨЛ КӨЛІНЕ СИПАТТАМА
1. Қапшағай су қоймасы мен Алакөл көлінің мен зерттелу ... ... ... ... ... де ... Людовик  ІХ –ның
жеке тапсырмасымен Моңғолияға христиандық миссиялық ... ... ... ... ... ... ... қазіргі Қапшағай су қоймасының орны
туралы былай деп суреттейді: «Осы жерден үлкен өзенге тап ... та, ... ... ... тура ... ... жылы қазақтың атақты ғалымы, саяхатшы-географ Шоқан Уалиханов
Қапшағай су қоймасының орны ... «бұл ... ... кесіп өту үшін албан
руының қазақтары кең ... ... ... өткізіп тұрады» деп
суреттеп кеткен болатын [2]. Ал 1871 жылы ... ... ... В.А.Фишер қайықпен ескі Құлжадан Іле ауылына дейін саяхат жасап
шығады. Кейін оның ерлігін әріптесі, Жетісуды ... ... ... қайталайды [3].
       1853 жылы топограф Сонин Іледен өтуге ыңғайлы жерді осы Қапшағайдың
тұсынан тауып, оны қорғау мен адамдарды ... ... ... 40 солдат пен
хорунжий Лаптев бастаған казактар отрядын осы жерге қалдырып кетеді. Олар
қазіргі ... ... ... келешекті ауылдың іргесінің қалануына
негіз болған шіркеудің іргетасын қалайды. Бұл жерде кейін казактардың ауылы
қаланып, оның аты Іле ... деп ... ... ... ... ... салудың ұсынысын көптеген
ғалымдар білдіреді. Бірақ оны ең бірінші негіздеп өз ... 1942 ... ... ... ... ... Академиясының
президенті болған академик Ш.Ш.Шокин өзінің «Іле өзеніндегі Қапшағай ... ... ... ... ... білдіріп,
осы жердің табиғатының толық сипаттамасын беріп кетеді [4].
       Өткен ғасырдың 60-шы жылдарында Бүкілодақтық «Гидропроект» ... ... ... Қапшағай СЭС-ін салу мақсатында оның
жобалық құжаттарын дайындауға тапсырмалар берілді. Олар осы ... ... су ... ... ... ерекшеліктері мен
жағдайларын толықтай зерделеп шықты.
        1963 жылы ... Іле ... 12 ... ... ... легі келіп орналасады. ... сол ... ... ... ... құрылысын аяқтап, осы жерге келген болатын.
 Осы үлкен құрылыстың жылнамасында екі ерекше ... ... 1969 ... 29 ... ... 4-тен 15 ... ... уақытта Іле
өзені толықтай бекітіліп, жабылып тасталынады.
       - осы жылдың 26 ... ... су ... суға
толтырылуының бірінші кезеңі басталады.
   1969 жылдың 29 шілдесінде салынып жатқан ... ... куб ... құйылуына байланысты мерекелік іс-шара болып ... ... ... ... ... символикалық асыл металмен жазылған жазуы
бар плитаны өз ... ... ... өте ... ... 1970 ... ... су электр станциясының бірінші агрегаты іске қосылып, ол
алғашқы өнеркәсіптік электр тогын береді. Осы ... ... ... Іле
ауылы жасанды Қапшағай су қоймасының астында толығымен су басып қалып, оның
5 мың тұрғыны жаңадан салынған ... атты ... ... ... ... айында Қазақ ССР-і Жоғарғы Кеңесінің Президентінің
Жарлығымен, Алматы облысы Іле ... ... ... ... ... бар ... ... жатқызылып, оған жаңа Қапшағай қаласы деген ат
беріледі. Қапшағай сөзі көне түркі тілінен аударғанда, ... ... ... атаудың шығу тегі туралы тағы бірнеше нұсқалары бар. Солардың
бірінде, ол ... ... ... ... Жоңғарлар шапқыншылық
жасаған уақытта, қазақтың Қаптағай атты батыры Іле өзенінен осы жерде жүзіп
өтіп, өзенді құм ... ... ... ... ... ... жіберген делінеді [5].
Мінекей, осындай қысқа ғана 40 жылдан астам тарихы бар ... ... мен ... ... ... ... Енді ... облысы мен Шығыс
Қазақстан облыстарының шекарасында орналасқан Алакөл көлінің тарихына
үңіліп кетейік.
Күллі ... ... ... мен ... Украинаны, Балтық
жағалауларын мекендеуші елдер тұрғындары Алакөлді жақсы біледі. Олар жаз
айларында ... ... ... ... ... шипалы суын
дертіне ем етіп қайтып, біразы ғана болмаса, ... көбі ... ... бар ... біле ... ... ... шыққан керуен жолы барады. Ол көл үстіндегі
түсі әртүрлі үлкен үш жартасқа байланысты осылай аталған сияқты. Көл ... ... ... оның батыс жағында екінші көл бар. Ол- ... ... Оның ... ... ... тұрған жартастардан өлсеусі биік қар
секілді аппақ тау көрінеді. Бұл ұғым үш сөзден құралған: ала, тау, ... ала ... көл ... ... [6].
Алакөлден өткен соң, екі тау кездеседі: оң жағында - Көк тау, ... - ... ... ... жолы осы ... ... өтеді. Сол
таулардан бірнеше жерде Ебі ... ... елге ... ... ... ... бар. Ол кей кезде, көбінесе қыс айларында екі тәулік бойына ... ... ... ... ... жан ... белгісіз. Керуеншілер
бұл жерден өткенде барымташылардан бетер қорқатындығы.
Ебіден соққан дауылдың күштілігі соншалық жолында ... ... ... лақтырады. Көк таудың етегінде екі су көзі бар: бірі - ... - ... ... ... ... пен ... барлық дерлік ауру-
дерттен жазатын шипалы су деп табынады, құрбандық шалады.
Көл ... ... ... бойы ... ... ... 1829 жылы ... келген сапарында бір қарияның аузынан жазып
алған бұл аңыз ауыздан - ауызға тарап ... Тек XIX ... орта ... ... Г. ... А. ... және басқа да ғалымдар мен
саяхатшылардың келуімен көл ... ... ... түсінік берілді.
Мәселен, А. Шренк Алакөлдің ортасындағы Аралтөбе аралының жанартауға ... жоқ ... ... ... ... ... А. ... жанартаулардың бар екендігі туралы теориясын теріске шығарды».
Шығыс жақтағы ең шеткісі және үлкені Алакөлге жапсарлас тағы екі көл
бар: ортадағы Ұялы ... ... ал ... ... ... Қытайдың ертедегі карталарында Алакөл қалмақша ... ... ... бұқа ... деп ... Бәлкім, оларда көл ортасындағы
жартасты аралдар мүйіз ... ... ... Ал ... көне ... ... Күрке- нор (көпірлі көл) аталған көрінеді. Бұл мына ... ... ... Көне ... ... ... ұзыннан бойлай
кірген көптеген жіңішке мүйістерді байқауға болады, көл суы ... ... ... ... ... ... жетіп, өткелге айналған. Оның бірі
XIX ғасырдың ортасына дейін сақталған, кейіннен су ... ... жылы ... ... орыс ... А.Голубев астрономиялық бақылау
құралдары арқылы жоғарыды аталған үш көлдің ... ... ... ... ... көне карталардың барлығында бұлардың бір ғана көл ... ... ... ... аққан өзендер толықтырып тұрады.
Өзендердің барлығы көктемде қатты тасып, тастарды атып, ағаштарды ... ... ... ... ойдым- ойдым көлшіктер қалып, сол жерлерге
қалың қамыс өседі. Оның арасында ... ... су ... иістенеді. Екінші
көлдің Сасықкөл атануы да осыдан. Алакөлдің түстік ... ... ұсақ ... ... жеткізіледі. Бір кезде ол да басқалармен
қосылып біртұтас болған [7].
Енді оның соңғы «құпиясын» сөз ... ... ... ... былай дейді:
«Көлдің ортасынан шыққан шағын арал сияқты тау әлі күнге керуендерге
ажал ... ... ... ... туғызады».
Жоғарыда біз Аралтөбенің бұған ешқандай қатысы жоқтығын,үрлеп тұрған
ешқандай үңгірдің жоқ екенін айттық. Сонда бұл ... ... ... жазығында қоңыр күзден бастап сәуірге дейін солтүстік-
шығыс жақтан Ебі деп ... жел ... ... Ол Алатауды Барлық
жотасынан бөліп тұрған Жоңғар қақпасы дейтін тар сайдан қысылып шыққан ... ... ... Алакөлге дейінгі жазықта қыста қар қалдырмайды.
Кейде тіпті орасан қатты дауылға айналып қатынасты ... ... ... ... шипалы суы бар Барлық-Арасанға тоқталмай кетуге
болмайды. Су көзінің емдік қасиетін қалмақтар ... ... ол ... ... жібереді деп иланған. Қалмақ ханы Қалден мұнда сопыларға арнап
бес үй тұрғызып, ыстық сумен жуыну үшін тастан хауыздар жасатқан.
Қазақтар ... дәмі бар ... ... ... соның нақ қасынан шығатын
суық бұлақ суын да емге ... ... ... ... ... ... шебін құрған орыс офицерлері мен казактар да оны пайдалануға
кіріскен.
1886 жылдан бастап бұл су ... ... ... Жетісу бөлімшесінің
қармағына беріледі. Сол кезден курорттық ... ... ... келушілер
көбейеді. Ағаштан және кірпіштен жасалған алты ванна науқастарды толасссыз
қабылдайды [3].
Міне, Алакөлдің құпия сырлары осылай ... Оның ... ... ... бұл ... өзінше бір тарих. Бірақ, оны ары қарай осы ... ... ... өз ... ... түгендеп, шетке де
мақтан тұтып ұсына аламыз ғой.
Мұнда ойға түйетін нәрсе, осындай ... ... ... ... ... туристер одан сайын көбеймейме. Әзірше ол көлге
шомылумен ғана шектеліп отыр. Бұл да бір ... ... түрі емес ... ... қолданып, өз игілігімізге жаратайық!.
2. Қапшағай су қоймасының және Алакөл көлінің физикалық-географиялық
ерекшеліктері
    Қапшағай су ... 1970 жылы ... тар ... Іле ... ... пайда болғанын айтып кеткен болатынбыз. Қапшағай су қоймасының
түбінде Іле ... ... ... мен ... ... бұрынғы оң жақ
жайылмасынын Шарын өзенінің сағасына дейінгі жерлер ... ... ... сол жақ бөлігінен Іле өзенінің салалары Шарын, Шелек, Түрген,
Талғар, Есік және ... ... ... құяды.
    Су қойманың ұзындығы 110 шақырым, ең енді жері 25 шақырым. ... ... ... Оның оң жақ ... ... ... ... сол жақ жағалауы
жайылмалық табиғи болып саналады.
    Қапшағай су қоймасының оң жақ жағалауын ... ... ... алып жатыр. Әрі қарай Кербұлақ станциясы, одан ... ... ... ... ... 80-ші ... 157-ші шақырымға дейін
Алтынемел ұлттық табиғат саябағы орналасқан. Сол жақ жағалауы толықтай
жайылмалық, ... ... мен ... ... ... Ірі ... Нұрлы, Куликовка, Шелек, Қаражота ауылдары орналасқан.
    ... ... өте ірі ... ... ... ірі ... ... Мұнда әрдайым кішігірім желдер соғып тұрады.
Сондықтан, ұсақ тастардан құралған жағалауларына көбіктенген толқындар ... ... ... ... 30 ... астам уақыт өтсе де, сол бұрынғы
ағаш бұталары ғана өсіп тұр. Ал жаңа өскіндердің өсіп ... ... су ... жиі ... ... кедергі келтіреді.
    Жағалауға жақын бөліктерде күміс тектес шағалалар жиі қонақтайды.
Теректі ... ... ... тіршілік етеді Су қоймасының
толғанынан кейін көптеген ... ... ... оның ... ... ... мен қоғалар, тағы ... ... ... өсе бастады. Көлдің жағалауына үйректер мен ... ... тағы ... су ... ... ете ... Қапшағайдың оң жақ ... ... ... ландшафттары
таралған. Эолды пішінді құм ... ... оны ... байқауға
болады [6, 32].
Алакөл Алматы мен Шығыс Қазақстан облыстарының аумағында орналасқан
тұйық көл. Ол XII-XIX ... ... ... ... ... ... көлі" деген мағынаны білдіреді. Одан кейін Алатагол, Алатеңіз ... ... Көл ... ... солтүстік-батыстан оңтүстік- шығысқа қарай
созылып жатыр.
Алакөл теңіз деңгейінен 247,3 ... ... ... ... ... ... ... 2696 шаршы шақырым, ұзындығы ... ені (ең кең ... - 52 ... ... ... - ... орташа тереңдігі - 22,1 метр (ең терең жері - 54 метр), көлдің су
қоры -58,56 ... ... ... ... ... алабы - 4859 шаршы шақырым .
Алакөл түбінің бедері әр түрлі, мұнда көптеген аралдар, шығанақтар
кездеседі. Көлді ... ... ... төмендегідей биотоптарға бөлуге
болады: сұр биотопты лай, ол ең тереңде ... оның ... көл ... ... қара лай ... (7%) ... бірақ ұзыннан-ұзақ солтүстік,
шығыс және ... ... ... ... ... (4%) ... ... солтүстігінде және Сарытүбек мүйісінде кездеседі; тасты
құмайт биотоп - оңтүстік және ... ... алып ... ірі ... - Кіші ... шығанағы, ол көлдің оңтүстік-шығысында
орналасқан. Алакөлдің оңтүстік-батыс және ... ... ... ол ... ... әр түрлі аумақта су басып кетеді.
Алакөл жағалаулары төрттік дәуірдегі әртүрлі топырақтан - ... ... және ... ал ... ... күлді -
құмнан құралған. Топырақтың негізгі жыныстары тек ... ғана ... ... бірнеше ауданға бөлінген.
Гидрографиясы мен су режимі. Алакөлге 15-тен астам өзен құяды, ... ... ... Атап ... ... және ... құятын - Үржар, Хатынсу, Емел, ... ... ... ... ... ... ... (кесте 1).
Жер мен су бетіндегі орташа температура мамыр айында 4,9 градус,
қарашада 8,1 ... Ал су ... ... ... ... ... Судың
ең жылы болатын кезі қыркүйек айының орта шені. Көлдің ... ... ... 24- 26 ... ... ... жерінде (солтүстігінде) ол 30
градусқа жетеді. Мамыр, маусым айларына дейін көлдің ... ... ... ... ... су ... ... 1
Алакөлге келіп құятын өзендердің орташа ағыны [33].
|Құятын өзендер |м³/сек |% ... ... ... | | ... |25.5 |50 ... |14.2 |27.4 ... |4.6 |8.8 ... |4.6 |8.8 ... мойыны |2.6 |5 ... |51.9 |100 ... жел ... өте құбылмалы және әртүрлі. Желдің су бетіндегі
жылдамдығы жер ... ... ... жоғары. Желдің ең күшті ... ... ... мен солтүстігінде. Мұнда жел секундына- ... ал ... пен ... 50-60 метр жылдамдықпен соғады. Жел
күз бен қыс айларында жиі болады. Алакөл ... ... ... ... әртүрлі сипатта болады. Шығыстан соққан желдің әсерінен
толқын 2-2,5 метрге ... ... Бұл ... ... ... ... ... Кей жылдары ұйытқи соққан дауыл 4-5 тәулікке созылады,
толқынның биіктігі - 6-7 ... ... ... де ... тән жоғарыда аталған ерекшеліктер күрделі де ұзақ процестің
нәтижесі. Ал көл суының қату процесі де ... ... Мұз ... екі ... ... ... бір ай болады. Мұздың орташа ұзақтығы Көктұма ауылының
тұсында тоқсан бір күн, солтүстік- ... ... күн. ... ... ... ... ... еріп кетеді.
Су балансы және деңгейі. Алакөлге бірнеше өзен құяды. Мұнда жерасты
суының да елеулі орны бар. ... ... ... ... суы ... ... ал салқын уақытта - 137 миллиметр суы буға ... ... ... ... көл ... ... ... де өзгеріп
отыруына әсер етеді.
Гидрохимиялық режимі. ... ... 1,2-11,6 ... ... ... ... орта шеніне қарай арта ... ... көл ... минералдығынан жоғары. Жылдық орташа минералдығы
6,39-7,42 грамм/килограмм. Су деңгейінен көтерілген ... ... ... ... өзен т.б. ... ... тұздың мөлшері
көпжылдық орташа есеппен біраз бөлігі көл ... ... ... көп ... суы ... ... ... 2). Бұл табиғи құбылыстар негізінде ... ... ... ... 7,1 г/кг ... ... ... шамамен
415 млн тонна тұз қосылады екен. Көл ... ... ... жағынан сульфат-
хлорлы-натрийлі сулар. Олардың орташа дебиті 10-200 ... метр ... 550-ге ... Минералдану дәрежесі 2,5-4,5 грамм/ литр, сирегірек
10 грамм/ литрден астам. Көл суы ... суда фтор мен ... ... ... ... ... минералдану деңгейі [34].
|Табиғи құбылыстар |г/м³ ... ... |71 ... суларымен |435 ... ... |750 ... Су ... ... ... және солтүстік-
шығысындағы таяз жерлерде, өзендердің көлге құятын жерлерінде және ... ... ... Олардың негізгісі қамыс, сондай-ақ шалғын шөптер,
қоға, шалаң, қарақұмық, жебе жапырақ, тағы басқалар кездеседі. Қамыс 14 ... ... алып ... ... 58 ... түрі ... Көлдің солтүстігінде және солтүстік- шығыс жағалауларында
және өзеннің ... ... ... ... өмір ... ... арасынан
түлкіні, қамыс мысығын, су тышқанын жиі ... ... 80 түрі ... ... сазан, көксерке, алабұға
ауланады. Құстардан аққу, шағала, бірқазан, гагара, жылқышы,көкқұтанға тағы
да басқа жабайы ... ... ... пен бос ... ... үшін өте қолайлы. Алакөлдегі
шомылу маусымы екі айға жуық ... ... ... су температурасы 24-
25 градус. Су хлорлы-натрийлі сипатта. Шипалы судан басқа мұнда қүкіртті
сутек балшығы, ... ... толы таза ... бар. Күн ... ... мен ... ... салынуда [6, 31, 32].
2 ҚАПШАҒАЙ СУ ... МЕН ... ... РЕКРЕАЦИЯЛЫҚ
МҮМКІНШІЛІКТЕРІ
        Әлемдік экономикада туризмнің алатын орны ерекше.
Қапшағай қаласындағы ... даму ... ... ... басқа
өңірлерінен ерекшелінеді, себебі аймақтың туристерді қабылдау ... ... су ... ... ең ірі су ... бірі
болып табылады. Оның ұзындығы – 110 шақырым, ені - 25 ... ... ... облысында жазғы демалыс айларында адам көп келетін аймақ болып
есептелінеді. ... ... 246 ... ... бар. Олар ... ... және оңтүстік жағалауында орналасқан және Қапшағай
қаласының аумағында орналасқан [9].
Қапшағай су қоймасы ... ... ... ... ... ... 3 ... бөлуге болады:
1 – секторда – 38 демалыс аймағы Қапшағай қаласына жақын аумағында
орналасқан, олар: д/б ... ... ... ... ... «Ақ ... «Айна су», «Дархан», «Пляжный волейбол», «More Luxе»,
«Habana», «Робинзон», «Тропикана», «Marina club», ... ... ... ... ... ... Яхт-клуб», «Татьяна»,
«Пионерская зорька», «От заката до рассвета», «Сәуле», «Ақжайық», «Мақпал»,
«Голубой залив», «Тау самалы», «ИП ... «ИП ... ... «ИП
Жангазин», «Ақ бидай», «Enerdi invist», «Яхт клуб ОДЮСШ» демалыс ...... – 27 ... ... ... су ... ... орналасқан. Олар: «Золотые пески», «Бохтер», «Fiesta», «Парус»,
«Наргиз», «Жерұйык», «Алматы логистик ... ... ... МВД», «Гагаринец», «Аssorti», «Зарина», «Ермин», «Геолог»,
«Бодрость», ... «Hom Club», ... ... «Sun rise», ... «Энерго оборудования», «ИП Давлетгалиева», «Оазис», «Оризона»
демалыс орындары болып табылады.
3 – секторда – 225 демалыс аймағы Қапшағай ... 40 ... ... ... ... ... ... аймақтарында су көліктері қызмет көрсетеді және
жастарға арналған ойын - ... ... ... ... ... ... ... «More Lux», «Ермин», «Ассорти», «Marina ... ... су», ... ... крепость», «Habana», «Джаса»,
«Дархан», «Riviera Club» демалыс орындары [10].
        Елбасымыз Н.Ә.Назарбаевтың тікелей ... ... құны 10 ... ... ... жаңа ... ... мен
әлеуметтік нысандар желісі бар болашақтың қаласы салынады деп жоспарланып
отыр. Бұл туралы Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев ... ... «Shun ... ... ... ... ... Хо мырзамен кездесуден
кейін мәлімдеді. «Біз жаңа ғана Қапшағайдың оң жақ ... құны ... ... ... ... ... тұрғызу жобасын қарадық. Бұл
қарапайым ғана ойын-сауық ... ... Бұл ... ... тартатын керемет қала болады»,- деді президент брифингте. ... ... пен ... ... ... ... жасалады. Жаңа халықаралық
әуежай, спорт кешендері мен мектептер салынады»,- деді Н.Назарбаев. Ол өз
сөзінде: «Біздің байқауымызша, Гонконг пен ... ... осы ... салуға бел шешкенге ұқсайды»,- деп айтқан болатын. Өз тарапынан
Стенли Хо Қытай кәсіпкерлері Қазақстанның ... ... ... ... ... іске асырылу барысын қызыға ... ... «Біз ... қол ... ... және ... тәнті болып отырмыз»,- деді ол [11].
Қазақстан Республикасы ... ... ... Қапшағай және
Бурабай көлдерінің жағалауында ғана ойын-сауық бизнесін ... ... ... ... ... ... көтеру мақсатында 2009
жылы 5 ... ... ... ... болатын: «Esperanza»,
«Фламинго», «Алтын - Алма», «Зодиак», ... Ал ... ... саны ... ... ... ... «Princess», «Golden Palace» және «Sun
City» атты жаңа ойын-сауық кешендері ашылды. Онымен қатар тағы да ... ... ... ... Болашақта бұл Қазақстандық Лас-
Вегас атанатынына ешкімнің күмәні жоқ.
Сурет 1. Алакөл көлі мен ... су ... ... көрінісі
[33, 34].
Енді, Алакөл көлінің табиғи-рекреациялық мүмкіншіліктеріне шолу жасап
кетсек. Алакөл көлі еліміздегі ең шипалы көлдердің бірі. Әр ... ... ... ... ... Кеңес Одағы мемлекеттерінен демалушылар
келеді. Көл жағалауы қара, емдік балшық. ... ... ... ... ... сульфатты-натрийлі. Жазда шілде ... ... (+26º). Ол ... тері ... мен ... жүру ... алу ... сүйек- буын жүйесі, ревмотоидтік артрит,
остеохондроз, радикулит ... ... ... ағза ... жақсартады.
Алакөл қазаншұңқыры жеткіліксіз ылғал зонасында жатқандықтан, өкпе
қабынуына жақсы климаттық ем орны. Ғылыми дәлелденгені, тәжірибеде ... ... ... ... ... жақсы нәтижелер
байқалған. Білгірлердің айтуынша, "Қара теңізге алыс ... ... ... ... ... ... Көк ... қалыспайтын, ал емдік қасиеті
бойынша Өлі теңізбен тең келетін Алакөл көлі бар"- дейді.
Аңыз бойынша, ... ... ... әскерлері жараларын жазса, нақты
анығы, бұрынғы Кеңес одағы ғарышкерлері сапарларынан ... ... ... ... келген. Бұрынғыдай болмаса да, алғашқы
тәуелсіздік жылдарынан кейін бүгінгі күні қайта Алакөл суы өз ... ... ... ... ... ... бәрі дем алып ... Семей,
Өскемен, Алматы, Талдықорған, Новосибирск, Омск, тіпті Санкт-Петербургтен
келіп, ем алады. Келушілердің ... ...... Жиі ... ... ... Демалушылар арасында соңғы аталған ауру түрі ең
көп тараған.
Алакөлдің ... ... суы ... жүрек, қан тамырлары ауруларына,
буын, құлақ және көз ... ... ем. ... үшін де ... – көлге 2-3 рет барған соң күш береді. Күнге күю қыс бойы түрлі
аурулардан аман шығуға ... ... ... ... шаршағанды тез
басады, жарақаттарды жазады, бір сөзбен айтқанда, суы «айттырмас дәрі».
Көл суының ... 1 ... 9 ... ... дәл осы оның емдік
тиімділігін жоғарлатады . Бұған қоса таза ауа, ... ... мен ... ... 14 ... ... жусан, ақ селеу, суармалы бақбақ, дала гүлдері,
хош иісті гүлдер түрлері ... ... ... Дала хош иіс, ... пен түрлі
құстардың дауыстарға толы. Натуралистер бұл уақытты «ән ... ... Бұл ... ... ... табиғат әсемдігінің
қайталанбас бұрышы. Мұндай аналог Канадада ғана деп ... Біз ... ... ... Бұл ... ... ... және Ресейден келушілеріне сұрау жүргізудің нәтижесінде
басым көпшілігінің ... ... ... ... ... күш-қайрат жинау үшін келетіндіктері аңғарылған. Ресейлік
демалушылар мұндай орынды аялау керек, мұндай сыйы үшін ... ... ... ... ... ... ... тарапынан Алакөл көлін қолға
алып, жетілдіру шаралары қажет.
Жалпы Алакөл минералды сулары деректерге сүйенсек, ертерекке ... бірі – ... ... ... ... ... оңтүстігінде, барлық
аңғарында Арасан-Тау тау етегінде теңіз ... 579 метр ... ... 24 ... ... жалғыз емдеу сауықтыру орны. Жақын
Аягөз, Жалаңашкөл теміржол станциялары су көздерінен 330 шақырым және 90км
орналасқан.
Жазғы ... ... ... ... ... ... ... бар.Тікелей Аягөз «Барлық-Арасан» курорттары автобус рейсы бар.
Жолаушы автобусы ірі тұрғын аймақтары Үржар, ... ... ... ... ... жолы ... пен барлық аңғарына дейін ауыл
жолдарымен өтеді. Бүгінгі күні бұл жолдар үлкен жөндеуді күтіп ... көзі ... таза тау ... емдік минералды су Алакөлдегі
теңіздік ... ...... ... бай емдік кешені құрайды
[24].
Керемет ландшафт, барлық қыраты тау торлары мен ... ... ... қалдырады. Шатқалдарымен жарты емес тау ... ... ... әсер ... Минералды көздердің пайда болуы
ХІХ ... ... ... ... Осы ... кейбір қабырғаларда
жергілікті халық елі үшін ... ... ... дәлелдейтін
қолжазбалар бар. Содан оның тарихы басталып, Барлық-Арасан курортына жетті.
Бұрын курорт жылдың 10 айы бойы ... Жаңа ... жыл ... ... ... Бальнеологиялық корпуста 18 ванна, душ құрылғылары,
жергілікті процедура қабылдау үшін ... бар. ... ... ... ... ... ... ауа және күн ванналарымен толықтырылады.
Ал бүгінгі күні «Барлық-Арасан» курортының бас дәрігері Мамырбек
Сансызбаев және оның ... ... ... мен ... ... кезеңінен аман сақтай білді. Қазір 1976 жылы колхоз
сауықтыру орталығы болған бұл Қазақстан Республикасының ... ... ... ЖШС ... ... ... қожайыны
баяу, бірақ толығымен бұрынғы қалпына келтіруде. Жақсы көріктендірілген бас
корпуста ... ... ... ... өте ыңғайлы. 1995 жылдан бүгінгі
күнге дейін курорт әзірше мауысымдық: 1 шілдеден 1 қазанға дейін ... ... ... ... 3 ... 8 медбике, барлығы да өз
ісінің ... ... ... Жазда барлығы тыным таппай жұмыс
істейді, ал қалған ... ... ... ... ... ... ... мен емделу жеті күннен жиырма төрт күнге дейін созылады.
Жолдама құны бір ... 1500 ... Оған ... ... төрт ... ... сайынғы Алакөл көліне сапар кіреді. Онда таңертеңнен түскі асқа ... Ұлы отан ... ... мен көп ... ... жеті ... ... жолдама жеңілдігі бар [32].
Әрине демалушылар саны аз, алайда келушілер саны жыл санап ... ... ... сыйы ... ... Канар аралдарында да жоқ.
Демалушылардың ванна қабылдап, суда шомылғаннан соң Барлық аңғарының
ең тар бөлігінде 560 метр ... жер ... ... ... ... 12 бұлағы бар. Олардың суммарлы дебиті тәулігіне 192 мың литр.
Барлық су ... бір ... ... ... тұщы су ... ... су ... темпиратурасы тұрақты және шыға берісінде 42ºС құраса,
жазғы уақытта емдік ваннадағы темпиратура 41ºС болады. Ем үшін бір-екі ... ... ... ... ... 80 мың литрді
құрайды.
Барлық-Арасан су көзі химиялық құрамы мен ... ... ... Алма-Арасан минералды суларына ұқсас. Ол ыстық
кремнийлі, аз мөлшердегі көмірсутегі, хлорлы-сульфатты, ... ... суы ... және ішкі ... ... ... тері, қан айналымын жақсартады, Барлық ауыз суы асқазан ішек ... ... ... ... ... ванналарда қолданылады. Солайша
түрлі ауруларға Барлық-Арасан ем жасайды.
Әртүрлі аурулардың жазылуына климаттық терапия маңызды рөл ... ... ... ... ... жазы жылы және ... суық
қысы бар зонада орналасқан. Тау әсерінен атмосфералық ... және ... ... ... күн ... өте көп. Жиі тау және ... бағыты ауысып тұрады.
Жалпы бұл курортты жекеменшік қолына бермей, мемлекет ... ... ... ... ... ... келтіру керек. Мұндай үлкен
Кеңес Одағы ... ... ... бар курортқазргідей мүшкіл
күйінде тұрмауы керек. Жаңа ... ... ... ... қалпына
келтіріп, кезіндегі ауыз толтырып айтқан Барлық-Арасан курорты дәрежесіне
жеткізу керек.
Мұнда, емдік сулармен қатар, Алакөлде балшық та кең ... ... ... үшін ... ... ... ... Тіпті жағалаудағы көл
тастарының өзін демалушылар ем болады деп ... ... ... ... [3, ... Қапшағай су қоймасы жағалауының туризмдік инфрақұрылымдары мен
оның болашақтағы мүмкіншіліктері
Қапшағай су ... ... ... инфрақұрылымы жыл санап
түзеліп келеді. Әр ... ... ... ... ... ... мен
құны бар (кесте 3). ... мен ... ... ... ... ... ... кетейік:
«Жаса» демалыс орны. Қапшағай су қоймасының оңтүстік-батыс
жағалауында, ... ... ... ... элеваторынан 600 метр
қашықтықта орналасқан. Демалыс орнының алып жатқан ... 3 га, ол ... және ... ... ... ... етілген.
Аумағында 300 метрлік жағажайы бар. Жағажайды арнайы шатырлар орнатылып,
құтқару қызметі жұмыс ... Бір және екі ... ... ... ... ... ... коттедждердің екінші қабатында
орналасқан (бөлменің ішінде екі кісіге арналған төсек, бір ... ... ... ... суық сулы ... бар). 3-орындық люкс
нөмірлері коттедждің бірінші ... ... Онда екі ... ... бір кісілік төсек, стол, орындықтар, ыдыс-аяқ, суық ... ... ... ... ... ... бар. ... холл, 2 ұйықтау бөлмесі, 6 төсек, ... ... ... сулы раковина, әжетхана, шомылу бөлмесі, тоңазытқыш, кондиционер бар.
Тамақтану қосымша ... ... ... 3-рет ... ас ... ... ... 2 би алаңы мен жаздық алаңы бар кафе, бар, жұма
және ... ... би ... ... ... су ... су ... катер беріледі. Демалыс орнының аумағында ... ... ... ... сатылады және автокөліктерге ... ... ... бар.
«Золотые пески» пансионаты Қапшағай су қоймасының сол ... ... ... жасыл желек ағаштардың арасында орналасқан. Бұл
пансионат 250 адамға есептелінген. Жағажайға ... ... 250 ... автожолының бойындағы Бақансқа кететін бұрылыстан оңға
қарай бұрылсаңыз болғаны, осы пансионатқа жетесіз.
Барлық ... ... ... ... ... А және ... ... суға түсу бөлмелері бар. Люкс және жартылай люкс
санатындағы бөлмелерде кондиционер мен теледидар орнатылған.
Сонымен ... ... ... ... ... ұсынылады.
Қосымша қызмет түрлері: бар, ... ... ... ... ... ... кабинет, күзетілетін автокөлік тұрағы.
«Дархан» демалыс орны Қапшағай қаласы аумағындағы демалыс орындарының
қатарына жатады. Бұл ... ... үйге ... ... да ... Ол ... кіру ақысын төлейсіз. Қосымша қызмет түрлері: пансионаты тәулігіне
жалға алу, катерлер, ... ... ... ... ... 2) ... су қоймасының жағалауында орын
тепкен. Ол қазіргі заманға сай демалыс орындарының ... ... ... ... 2. ... ... [33].
Демалушылардың құрметіне мейрамханалық –қонақ үйлік кешен, жыл сайын
халықаралық Ибица дэнс фестивалі өткізілетін би ... SPA ... он ... екі сауна ұсынылады.
Келген қонақтар демалу ... екі ... (67 ... ғарыштық теледидар), сондай-ақ екі қабатты коттедждерде
орналастырылады. Бұл VIP қонақтарға арналған ... ... ... коттедж бар. Бұл жерге Алматы-Өскемен тас жолымен, МАИ бекетіне жетпей
оңға бұрыласыз [14].
Кесте ... ... ... демалыс орындарының қызмет түрлері мен
құны [26].
|Демалыс |2-адамдық ... ... ... ... ... ... ... |бөлмелер, |ас |ұсынылатын |
|атауы ... ... |
| | | | | ... ... ... |15000 |18000 |700 ... |
| | | | | ... ... |
| | | | | ... |
| | | | | ... |
|«Жаса» |5000 |8000 |13000 |500 ... ... | | | | ... ... Нұр» |12000 |14000 |18000 |1200 ... ... |13000 |17000 |28000 |1000 ... |
| | | | | ... ... ... |12000 |14000 |26000 |1200 ... ... |25000 |33000 |45000 |1500 ... |
| | | | | ... ... ... |30000 |38000 |50000 |1500 ... |
| | | | | ... ... | | | | ... алаңы|
|«Marine |30000 |38000 |50000 |1500 ... ... | | | | ... тұрағы,|
| | | | | ... ... орны ... шолу ... Алакөлдің туризмдік инфрақұрылымы мен оның ... ... ... ... ... жоғары деңгейде деп айта
алмаймыз, ал туристік тұрғынан бұның халі одан да ... ... ... көл ... ... ... мен жеке меншік демалыс базалары,
тіркеуге алынбаған қазақы киіз үйлер ... ... . ... бәрі жеке
меншікке сатылған. Көл жағалауында Барлық-Арасан санаторийі, 1000 орындық;
ресми демалыс ... - 21, ... емес ... ... ... - 50-ге ... бірге осы 2005 жылы Қазақстан Республикасының Президенті демалыс
үйі ашылады. Ол демалыс ... ... ... 1 ... ... ... бір ... демалушылар саны 15- 20 адамға жетсе, ал
Қабанбай ауылы тұрғындарының мәліметі бойынша кейінгі 3 ... ... 13 ... өскен. Негізінен демалушылар- қазақстандықтар, оның ішінде
Қарағанды және Шығыс Қазақстан облыстары тұрғындары.
Алакөлдегі шомылу маусымы - маусым айының ... ... ... ... ... Ең ... есеп бойынша көл жағалауын жылына 4-
6 мыңға дейін адамдар дем ... ... ... ... ... ІСБ ... ... басқа жаңа «У Михайловича», «Толқын»,
«Дарханда» дем алуға болады. Сервистері бәрінікі ... ... ... және ... ... астам киіз үйлер мен палаткаларда ... ... ... ... ... қуырдақ, вареник, балық, ыстық
бауырсақ пен шай ... ... қала ... Катамаранда тебу
(жағалауда тек төртеу ғана) сағатына 200 теңге, орташа ... ... 250 ... ... ... ... сай ... баға ұстап отыр [15].
Қымбат бағамен қоса, дем алушыларды көл ... ... Бос ... тұрмыстық қоқыстар мұның барлығы жағалауды ғана
емес, көлді де ластайды. Бұл ... ... ... ... көрсетеді.
Бір адамның өзі жағалауда бір пакет қоқыс шығарады екен. Арнайы қоқыс
шелектері де ... Тек ... ... бір рет ... алып кетеді. Бұл әрине жеткіліксіз.Алакөл көліне ең ... ... бар ... ауыл аймағы Жарбұлақ ауылы көлдің дамуына ... ... ... күні көл ... жеті ірі ... ... Күніне келушілердің орташа саны 10-30 адам. Барлық ... бір ... 1500 ... ... 25-30 мың ... жетеді. Өткен жылы
оның саны 40 ... ... ... кәсіпкерлер елуден астам асхана ашады,
15 сауда нүктелері, киіз үйлерде қымыз дайындалады. ... ... ... 15 га алып ... оның ... ... он ... топ бақылайды. Осында тәуліктік медпункт ашылған. ... ... және ... ... ... ... ... күзетшілері жұмыс істейді. Екі нан пісіретін орындар демалушылардың
тапсырысымен сүт өнімдері, көкеніс, жеміспен қамтамасыз етеді.
Төтенше ... ... ...... құтқарушылық қызметін
атқарады. Барлығы маусымға арнайы дайындалады. Сауда ... ... ... нәрселерді табуға болады. Жағалау бойы түнде жарықпен ... ... ... жаңа маршруттар маусым басталысымен көлге
қарай бағытталады. ...... ... Семей, Өскемен.
Көл жағалауында тағы бір жаңа ... ... ... ... оны ... АҚ ... ... Кешенге 12 коттедж, теннис
корты, бассейн, екі тұрғын үй, су ағызатын мұнарлар, жылу беру ... ... ... авто ... ... База жыл бойы жұмыс ... ... күні ... ... бойынша салынып, қызу жұмыс үстінде.
Территорияның оңтүстік бөлігінің ... ... ... ... ... мен ... ... соның ішінде Ресей
демалушылары үшін сүйікті орынға айналды. Олар ... ... ... ... ... ... ... ауылына алматылықтар жиі келеді.
Жағалауда көптеген демалыс орындары, шағын жеке ... мен ... ... ... ... жерлері толығымен құрылысқа сатылған.
Алайда жағдай жақсы деп айтуға келмейді. Территорияда ... ... ... жоқ, соның нәтижесінде кемпингтер мен ... ... ... ... ... ... территория көктендірілмеген,саяжайлар
жоқ, қоқыс көп. Алакөл көлінің туристік-рекреациялық инфрақұрылымы жоғары
деңгейде деп айтуға келмейді. Бірақ ... ... ... орындары
көбейе түсуде. Бұл саноториялар, туристік базалар, жекеменшік демалыс
базалары [16].
Негізгі туристік орталықтар мен ... ... ... 3). ... - ... ... оңтүстігінде орналасқан туристік орталық
Жергілікті ауыл тұрғындары Алакөлді ең таза көл деп ... ... ... ... ... үшін әр ... ... басқа елдерден
келушілер саны көп. Ауылдың өмір сүру деңгейі ... деп ... ... ... халықтың тұрмыс жағдайы туризм дамуына мүмкіндік береді.
Туристер саны жыл сайын ... ... ауыл ... ... ... келмейді. Алматыдағы жалғыз тікелей Алакөлмен
айналысатын "Арк" ... ... ... ... бар. ... ауылынан
оңтүстік-шығыс бағытында 55 шақырымда Жалаңашкөл көлі орналасқан. Бұл көлде
әртүрлі тері ауруларына ем балшық бар.
Ақши ауылы-Алакөл көлінің оңтүстік- ... ... ... ... көл суы ... ... сәйкесінше жағалаулар бұзылып, оларды
күшейту керек. Өйткені, бүгінгі күні Ақши ... ... ... үшін ... ... көл ... орналасқан, нәтижесінде,
көл жағалауы қатты ластанған. Жергілікті тұрғындардың пайымдауы ... ... ... ... ... ... ең ... ауыл
болғандықтан, жаңа ақпарат ... ... ... ... ... ... үшін ғана аң ... ... көп. ... айы маусымынан басталса, бүгінгі күні шомылу тек ... мен ... ғана ... ... ... және ... ... Осыған
байланысты территорияда келісілмеген құрылыс жүріп, ортақ архтектура жоқ.
адамдардың барлық канализациялық ағымдары мен ... ... ... ... ... ... ... жылдары бұл жерде туристік
сала дамуы байқалады. Көптеген қонақ ... саны ... ... бірнеше
шағын қонақ үйлер салынды. Бүгінгі күнгі ауыл мәселесі жағалау құрылысын
ретке ... ... ... құрылысы, ортақ талаптар, жер
мәселесі алғашқы орында болып отыр. Ақши ... 10 ... ... ... ... балшықтар бар [17].
Қабанбай ауылы - Шығыс Қазақстан облысы , Үржар ауданы, бұрынғы
Жарбұлақ ауданы ... ... ... баба ... ... ... күні ауыл балық шаруашылығымен, мал ... ... ... ірі ... Жаздың күні нағыз туризм ... ... ... ... үйлерінің бірнешеуі осында
орналасқан.
Қарабұлақ ауылы-Шығыс Қазақстан облысы, Үржар ауданы , ... ... ... ... ... ... оңтүстік - шығысқв қарай 122
шақырым, ... ... ... ... 12 ... ... ... Тұрғыны
2.1 мың адам (2001). Бұл ауылдада туристер жеке меншік ... ... ... ... Облыстардан туыстарына және достарының үйіне
келушілер көп.
Енді көлдің солтүстігі мен оңтүстік-батыс ... осы ... ... орналасқан бірнеше демалыс орталықтарымен таныссақ:
«Алакөл» демалыс базасы Шығыс Қазақстан ... ... ... ... ... 6 км ... ... облысы Үшарал қаласынан 204 ... ... ен ... ... Төрт орынды бөлмелерден екі
қабатты кірпіш корпустар және ағаш үйлер екі ... ... ... және қызмет көрсету демалыс туристік базасы ұсынатын стандартқа сай
шағын кең сахана бар. Тамақтану ... ... ... ... 3 рет
беріледі. 12 жасқа дейінгі балаларға 25 % ... ... ... Алакөл көлінен 50 метрде орналасқан. Күн
радиациясы көптігі, таза тау ауасы, емдік минералды су, ... ... ... ... ... тек ... ғана ... сонымен бірге, денсаулықты қалпына
келтіру үшін де керемет кешен.
Қолайлы екі қабатты коттедждер, бір қабатты тұрғын үй мекемесі, жүз ... душ, ... ... ... балалар алаңқайы – база
территориясында орналасқан. Бөлмелер 2-3-4 ... ... ... ... ... ... ... монша, қол массажы.
«Айгерім» пансионаты Алакөл көлінің жағалауында ... ... ... 7 ... есептелген. Орналастыру орындары 1-2
қабатты коттедждер, 3-4 орынды бөлмелер. Тамақтану 3 реттік, асханасы бар.
Секцияларға бөлінген фин ... ... ... кондиционермен
жабдықталған.
«Ана» демалыс базасы жеті күнде $70 осы базада дем ала аласыз. Демалыс
базасы көл ... ... - ... ... солтүстік жағалауы. Үш бөлмелі 8 адамдық
коттедждер: екі адамға бір бөлме, екі бөлме үш ... ... душ, ... ... Люкс ... тәулігіне 4500 теңге (үш бөлмелі, туалет,
душ, кондиционер, телевизор, холодильник). Территорияда воллейбол алаңқайы,
дискотека, асхана, бильярд бар. Балаларға 12 ... ... ... ... ...... көлінің оңтүстік жағалауында
орналасқан ескі базалардың бірі. ... ... ... ... ... емес ... ұсынады. Люкстер бар.
Асханасы 200 орынды, монша, саунасы бар. Спорт ... су ... ... ... ... үшін ... ақыға тауға экскурсиялар,
балық аулау ұйымдастырылады. Туристік құрал-жабдықтар ұсынылады. Кешкілік
таңдау ... ... ... және тұрақтар қорғалады.
«Мерей элита» демалыс базасы. Ауылдан 3 км. ... ... ... ... еуродизайн, сауна күніне он екі ... құны ... 13-15 мың ... ... ... ... Алматы облысының шығысында, Алакөл көлінің
оңтүстік - батысында орналасқан.Бес коттедж, жалпы сыйымдылығы - 70 ... ... ... ... 7 күн, тамақтану, жол, трансфер
вокзал - демалыс базасы - ... ... шығу ... ... ... өзінде екі пансионат: 2-3 орынды қолайлы номерлік 90
орындық «Көктұма» және 20 орындық «Нұр» пансионаты бар.
Шығыс ... Ішқі ... ... - Алакөл көлінің солтүстік
жағалауы. Үш қабатты дәліз ... ... 2-3 ... бөлмелер, үш рет
тамақтану, туалет, душ ... ... ... алаңқайы, машиналар
үшін тұрақта, видео жалға, дискотека, көктендірілген территория, жекелеген
пляжға шығу.
«Шағала» сауықтыру ... 14 ... 120 ... ... ... ... ... қолайлықтар. Асхана, дүкендер, спорттық
алаңқайлар, би алаңы, пляж.
Сонымен бірге, жағалау бойы жекеменшік ... ... 20 ... ... Оның құны бір ... 1500-2000 теңге. Мұндай үш база жергілікті
тұрғын халықтікі, қалғаны Алматы, Астана, ... ... ... ... ... ... тұрғын орындарында көлік байланысы
жазғы уақытта ғана қатынас жасайды. ... ... ... ... ... ғана ... 2 рет жүріп тұрады. Үшарал қаласынан ... ... 50 ... Жақын Бескөл теміржол станциясы Үшарал қаласынан 15
шақырым. Қалған жергілікті тұрғын аймақтарымен тек ... ... бар. ... ... арқылы Алматы - Алашонькоу (Қытай) теміржол
магистралі өтеді. Алматыдан ... ... ... ... ... көлігі
арқылы Көктұма мен Бескөл станциясына дейін көлік қатынасы бар. Алматыдан
Бескөлге дейін билет бағасы 900 ... ( ... 1800 ... ... ... дамыған, Үшарал қаласынан барлық бағытта такси жүреді ,
Қазақстан ауылына дейін 100 ... ... ... ... ... 300теңге. Көктұма ауылынан жақын теміржол станциясына дейін 10
шақырым, Ақши ауылынан 20 шақырым. ... ... ... ... 1500 ... ... ... Бесағаш ауылы басқа тұрғылықты ... ... ... жол ... оны ... жүргізілмейді.
Автобус қатынасы жоқтығының бір себебі, жергілікті билік айтуынша -
рентабельділік жоқ. ... ... ... ... және ауыл ішінде өте
төмен. Мемлекеттік бағдарлама бойынша ауыл аймақтарын дамытуға тек Үшарал
- Архарлы ауыл ... ... ... ... [18, 19].
2.3 Алакөл аумағындағы туристік маршруттар мен экскурсиялар
Алакөл көлінің оңтүстік жағалауындағы, ... ... ... ... қаласы - Талдықорған - Сарқанд - Қабанбай - (Андреевка) - Үшарал
(Үшаралдан әскери жолмен ... ... ... Ақши ... ... дейін 63-65 километр автокөлікпен, жаяу жорық ... - ... Жол ... -13 ... ... - Көктұма станциясы - Алматы
халықаралық ... ... - ... 21$, ... ... ... ... жорықтар ұсынылады:
№1 - 7 күндік ( 15 маусымнан 15 тамызға дейін)
№2 - 5 күндік (15 тамыздан 10 қыркүйекке ... - 3 ... ... айы ... ... ... маршруттарда керемет демалыс үшін барлық
жағдайлар жасалған: тау серуендері, таудағы мен ... ... ... аң ... және тағы ... ... ... маңында құрылған Алакөл қорығында (төменде
қарастырылған) экологиялық - туристік маршруттар көп жасалуда. Осының ... ... ... және ... ... бөлімінің ұйымдастырған
Алакөл мемлекеттік табиғи қорығындағы ... ... ... ... болды. Бұл проект орнитолог, зоолог, ... ... ... ... ... ... 5 топты қабылдауға арналған.
Топтың ең үлкені 5-10 ... ... . ... ... ... ... екінші
жартысынан тамыз айының ортасына дейін, туристік топтар болу ұзақтығы 5-6
күн аралығы.
Келген уақыт ... ... ... ... ... ... ... Алакөл көлінде демалып, суға шомыла ... ... ... ... шағала, красотка дуадағы(Джек),
бұйрабас және қызғылт бірқазандар, дуадақ және ... ... ... және ... бара ... шөл және тау ... көруге болады. Жыртқыш
аңдардан аю, арқар, сайғақ, тауешкі, марал және ... ... 5-6 ... ... ... негізгі биік таулы Жоңғар Алатауынан
Балқаш шөлдеріне дейінгі аралықтағы зона ландшафындағы флора мен фаунасымен
таныса алады.
Маршруттар автокөлік, су ... және де ... ... ... ... 5 ... орны ... (үшеуі Үшарал қонақ үйлері,
біреуі Ақши ауылындағы коттедж тағы ... ... ... ... ... ... [20, 21].
Енді тікелей маршруттарға сипаттама берсек,
1- ші маршрут . Топтың Үшарал қаласына ... ... үйде ... Автокөлікпен Тентек өзені суайрығына сапар , қайықтағы экскурсия және
суда жүзетін құстарға бақылау жасау;
- Сасықкөл көліндегі автомаршрут, ... ... ... ... және
сұр тырналар тіршілік ететін жерлеріне бару; Маршруттың ... ... ... ... Үшаралға қайту, қонақ үйде түнеу.
2- ші маршрут. Ақши ауылына дейін Алакөл көлінің ... ... ... - 140 ... ... су маршруты аралдарға -
Орташа, Үлкен, Кіші Аралтөбе - ұзақтығы - 80 ... ... ... , қара ... ... және ... да сирек құстар шоғырымен
танысу;
Ақши ауылына қайту, демалыс және жүзу. Коттеджде түнеу.
3-ші маршрут. Катерде «Ақши - Алакөл ... ... ... жағалауы
- Шұбар - түбек аралы» маршруты бойынша сапар, бұйраас және қызғылт
бірқазандар, ... ... ... ... т.б. ... ... Ары
қарай «Қоян аузы» шығанағы жағалауына дейін, ұзақтығы - 40 километр. Тамақ
түскі, демалыс, суға шомылу.
Маршрут жалғасы ... ... көл ... маңына дейін
«Тоғызтүбек» кордонына дейін. Су маршрутының ... ... ... ... Сасықкөл көлі, Аралтөбе аралдарына дейін. Құстарға бақылау
жасау, қалау бойынша жартасты ... жаяу ... ... ... - 30 ... ... ... қайту, қонақ үйде
түнеу.
4-ші маршрут. Шөлге сапар. Маршрут екі күнге есептелген.
1-күн автокөлікпен Үшаралдан ... ... ... одан ары Сарықұм
құмдары арқылы Арғоноты тауларына дейін. Шөл ... мен ... ... ... ... ... ... бұлақ маңында керемет
шатқалда тұратын вагонда немесе палаткаларда түнеу.
2-күн автокөлік ... ... ... ... реликті
Туранга жасыл - желекті алаңына, борхандар, сексеуіл ... ... ... жылан, балабан және басқа да қызықты ... ... ... ... 2 күнге 280 километр. Үшаралға қайту, қонақ үйде
түнеу.
5-ші маршрут. Тау маршруты. ... ... ... ... ... ... жасылкөл тау көліне бару. Жасылкөл көлінен Тоқжайлау
шатқалына Альпі жайылымдықтарына шығу. Киіз үйде ... ... ... ... ... ары ... Үшбұлақ Көктұма және Ақши
трассасына дейін. Демалыс, суға ... ... ... ... Маршрт бойынша
Альпі, Субальпі, тау далалық фауна мен флораны бақылауға ... ... ... - кекілік, гималар улары, тетерев, Құмай кішігені, клушица
, Альпі ұзағы. Аңдардан сібір тауешкісі, ... ... аю бар. Шолу ... көлі ... көру. Қалауы бойынша жекелеген жануар ларды ... ... ... ... ... ... ... -190
километр. Үшаралға қайту, кешкі поезбен Алматыға қайту.
Алакөл қазаншұңқырына жасалған 5 туристік маршруттың тек екеуі қорық
территориясынан өтеді. ... ... ... ... ... ... бірқазан сияқты, сирек кездесетін құстар ұя салатын жерлеріндегі
реакциялық жүктің ең ... ... ... ... ... жағалауға
шықпай, қауіпсіз қашықтықта қайықтан қарау.
Тұрақты өзіндік туристік іс-әрекетті енгізу үшін 26 миллион 776 ... ... ... ... ... ... Алакөл көлінде жекелеген
сағажайлар бар, бірақ олардың барлығы қосымша құрал-жабдықты қажет етеді
(коттедждер құрылысы).
Шетелдік ... үшін ... көлі ... ... деген
қызығушылық көп. Көлдерде және Тентек өзенінің суайрығында ... ... - ... және ... ... ал оған жалғасып жатқан шөлде дрофа джекті
көрсетуге болады.
Арғанаты шөлді тауларында ... ... дала ... ... ... ... жылан, монғол шөл барысы
көрсету үшін болашағы бар іс.Қарақұм ... ... ... ... айдары бар және Каспийлік қояндар, шөлдік славка,
шөлдік каменка , шөлдік сұр суық ... ... ... ... экскурсиялар:
«Золотая лихорадка» әлі де бос жатқан участкалардан тор тау өзені
жағалауынан алтын ... ... ... ... ... қарай
экскурсия туристерді осы өлкенің қайталанбас ерекшеліктерімен таныстырады:
тау шыңдары өзен қабаттарымен жырылған және асыл тастармен бөлінген.
«Жалаңашкөл көлі» - ... ... оң ... ... Ол «Жоңғар
қақпасы» таулы кіреберісінен 12-14 шақырым бөліктегі Қытаймен шекаралас
жерде тар қуыста орын ... Көл ... ... және ... ... созылған, биіктігі 372.5 метр, көл ұзындығы 9 ... ені ... ... су өзінің сілтілі бальнеологиялықсуына байланысты
қасиетті жағалаулардан барлық қыраттары ( ... ... ... ) жақсы
көрінеді.
«Көне өркениет әлеміне» - Жоңғар қақпасы арқылы, Жалаңашкөл мен Алакөл
көлдерінің қасынан Қытайдан Еуропаға ... ... ... жағалаулардан б.з.д.5-6 ғасырлардағы көне күйдіру өнері қалдықтары
табылған. Дәл осы кішкентай ауыл арқылы сауда жолы ары ... ... одан әрі ... ... ... және ... көздер» - біраз уақыттан бері бұл жер
ыстық бұлақтары өзінің емдік ... ... ... ... негізгі саяхатшылардың айтуынша XVIII ғасырға жатады. Оған дәлел,
бір буддистқабырғаларында жергілікті тұрғындар ертеден бұл ... ... ... тастарда жазылған. Су температурасы 42-43ºC.
«Арғанаты тауы» - Балхаш - Алакөл ойысындағы ... мен ... ... ... ... әсем ... ... Абсолюттік биіктігі - 712
метр. Доғала иілген таудың ұзындығы 25 ... ені 10 ... ... ... - бұл да ... - Алакөл ойысында жатқан ұсақ шақылы
тау. Ең биік жері - 758 ... 20 ... ... ... ... қарай доғаша иіліп Сарықұмға дейін 60-65 километр созылып ... ... ... көл ... ... ... ... Туристер үшін
бұл таулар серуендеу үшін, далада ... құру үшін өте ... ... ... ... жасаған.
«Жоңғар қақпасы» - батысында Жоңғар Алатауы, шығысында ... ... ... ... ... ойыс, табиғи өткел. Ол - Балхаш-
Алакөл ойысын Ебінұр көлі арқылы Жоңғар жазығымен ... ... 300- 400 ... ұзындығы 80 километр, ең тар жері 10 километр.
Жоңғар қақпасы Еуразия бассейндегі орасан зор ауа ... ... ... "жел ... саналады. Бұл қақпа ерте заманда Орталық Азия мен
Қазақстан халықтары бір- ... ... жол ... - ... ... ... ... орналасқан шағын
көл . Бұл көлдің тарихы өте қызық. Демалушыларды өзінің сабынмен ... ... ... таң ... әр ... ... ... көпіршіп
жатады. Бұның неліктен бұлай болу себебі белгісіз.
2.3.1 Алакөл табиғи қорығы
Салыстырмалы түрде ... - ... ... ... ... бұзып,
ластаған сайын қорықтар мен табиғи саябақтар ... арта ... ... ... ... мәселелердің бірі – туристік қызығушылықты
арттыратын ұлттық саябақтар ... ... Оның ... – бұл
территориялардағы ... ... ... кіру, бұзылған ландшафтты
қалпына келтіру және ... бұл ... ... табу ... ... кіру ... айналдыру.
1998 жылы республикада 887 мың гектар жерді алып жатқан 9 қорық, ... ... ... 4 ... ұлттық саябақтар есепке алынған. ... ... ... территориялар саны ел территориясының ... ... Бұл ТМД ... ... әрине, аз.
Айта, кететін жайт, 9 қорықтың бірі-екі реликті шағала және «Тоқты»
қорықшалары базасы ... 1998 жылы ... ... ... ... ... 12.5 мың гектар жерді алып жатқан Алакөл ... - ... ... ... ... 27 мың ... болатын «Тоқты» және алма
ағаштарынан тұратын 32 мың гектар ... ... ... ... - 1981 жылы 26 ... бастап 10 жыл КССР Министрлер
Кеңесі қаулысымен құрылған. ... 187 мың ... ... ... ... ... Халық депутаттары Кеңесі шешімімен 1971 жылы 150 ... ... ... ... жұмыс мерзімі 1992 жылы аяқталған. Бұларды
да бұрынғы шекараларымен қалпына келтіру керек.
Тағы бір ... ... ... ... ... ... ... 1972 жылы құрылған, оның мақсаты - дүние жүзіндегі, ТМД елдерінде өте
сирек кездесетін шағалалардың түрін ... қалу ... ... үш мың
гектар. Негізгі ядросы Орта, Үлкен ... ... ... қоры 240-300
ғана қалды. Бүгінгі күні Алакөл қорығы құрамына кірген.
Алакөл табиғи қорығы - 1998 жылы 21 ... ... және ... ... ... ( Үржар ауданы) 20 мың ... ... ... ... күні ... ... ... 10 қорықтың ең кішісі.
Барлық қорық көлемі сегіз аймаққа бөлінген. ... ... ... түрі ... ... ... 156 балдыр түрі болса, жануарлар
әлемінің 290 түрі бар: 315 құс, 21 сүтқоректілер- жәндіктер, ... ... ... кең ... ... ... - ... өзені суайрығын және Алакөл көлі аралдары
- Үлкен, Орта және Тастыны қорғау ... ... сулы - ... ұя салатын және көптеген сирек кездесетін Қазақстанның Қызыл
кітабына енген құстарды ... ... бұл ... ... қайталанбас флора мен фаунаға
байыған. Алакөл қорығы шөлді және далалы қоңыр - күлгін, ... ... ... ... ... 323 түрі кездеседі: суқұрты, жусан,
көлдер жағалауы мен өзендер қуыстарында - тоғай ормандары, өскен қамыстар,
боярышник, тимофеевка, дала ... ... ... : ... ... қоян, сайғақ, шошқа, ондатр, қоңыр
аю, борсық, арқар, ... ... - 12 ... ... ... ... 16- ... көлдік және өзендік маринка, біртүстес және ... ақ ... және ... ... корось т.б. 98 астам құс түрі, оның
үшінде күміс түстес шағала, қарабасты хохатун, фазан, куропатка, ... ... ... ... ... ... және сұр қаз. Бұйрабас және
қызғылт пеликон, сұр тырна және дуадақ ... ... ... ... ... ... әлемдік фаунадағы сирек құстардың бірі -
реликті шағаланы айтуға болады, ол 1928 жылы Гоби шөлінің қиыр ... ... ... сонда оған ғалым есімімен шағала Ленберг атауы
берілді. Бұл қорабасты және бұйрабасты хохатун мен шағала буданы. 1984 ... ... кіші ... ... Майқамыс шатқалында Эрнар Әуезов
реликті шағаланың ұя салғанын анықтады.
Сиректілігімен қайталанбастылығын ... ... оның ... ... ... бір уақытта үш бірдей Қызыл кітапқа : халықаралық,
одақтық және республикалыққа енгізді.
Қорғау объектілері 98 құс түрі ( оның 12- сі ... ... ... ... ... ... 21 ... түрі, 2 қосмекенділер түрі, 4
бауырмен жорғалаушылар түрі алынған .
Қорықтың негізгі территориясында 2003 жылдың ... ... ... ірі ... ... ... ... кедергісіө жүру үшін
каналдарды тазарту жүргізілген. Мамыр - ... ... ... ішкі
шекаралар бойымен аншлаг жаңартылып, жөндеуден өткен. Жазға дейін барлық
аялдама пунктері ... ... 2004 жылы ... ... ... құстар фаунасы құрамын анықтап, толық анық ұялайтын, ұшып
келетін және кететін құстар тізімін құрды ... ... ... таңда экологиялық жағынан суды дұрыс пайдалану,
ондағы жануарлар мен өсімдіктер әлемі ... ... ... ... ... ... орын алады. Оған: 1 -шіден, көлдегі су
деңгейінің ... әсер ... ... судың жылдық өзгеруін алсақ, бұған
өзен ... ... ... ... ... ... көл суының буға айналуы
әсер етеді. Наурыз айынан ... су ... ... де ... ... ең жоғарғы шегіне жетеді, ал су деңгейінің төмендеуі қаңтар-ақпан
айларында байқалады. ... көл ... ... ... мөлшері 40
сантиметрден 121 сантиметрге дейінгі аралықта ... Көп ... ... ... өзгеруіне, жауын- шашынның түсу мөлшеріне ... ... ... ... ... деңгейі 2.1-2.5 метрді
құрайды.
Міне, ... ... ... ... 1932 жылы ... және
"Қазына" тағандары суландыру жүйесі іске қосылады. Оған 1975 жылы ... ... (35.2 мың ... ... ... арналған) қосылды. Жүйедегі су
Шілікті, Шынжылы, ... ... ... ... ... Оң ... ... арқылы Үшарал, Қазақстан,Ынталы, Ақтүбек, Қайнар,
Жайпақ, Бесағаш елді мекендерінің 28 мың ... жері ... ... және ... шаруашылығының басқа салаларында ерекше
орын алатын артезиан сулары Алакөл жерасты артезиан алабын ... ... мен ... Қазақстан облыстарының аралығында Алакөл ... ... 26 мың ... ... астам. Су тұтқыш қабат төрттік
кезеңінің болпылдақ шөгінділерінен тұрады. Оның ... 3 -тен ... ... (тау бөктерінде) 200-300 метрге (ойыстың ортасында )
дейін жетеді. Осы шөгінделердің төменгі ... (100-300 ... ... күшті артезиан сулары жиналады. Шұңғымадан шыққан су жер
бетінен 18 метрге дейін көтерілгенде, минералдылығы 0.4-0.8 ... ... ... Көл ... ... ... суының
минералдануы 10-30 г/л. Алакөл ойысын ... ... ... ... қиыршық және малтатаспен сулы қабатынан 539 ... зор ... ... суы алынған. Оның арынының күші жер
бетінен 12.5 ... ... ... ... ... аспайды. Алакөл
артезиан алабындағы арынды және арынcыз жерасты суларының ... ... 80 ... ... ... ... ... ресурстары 72 текше метр
секунд. ... ... ... елді ... ... жайылымдарды
суландыруда маңызы зор.
Алакөл көлінің ... ... ... ... жүйесі
қайталанбас табиғаты мен ерекшеліктері, өлкенің трансеуразиялық Лондон-
Пекин теміржол магистральдарының бойында жатқандығы мен ... ... ... ... жүйесінің экологиялық ахуалын, аумақтағы
адамдардың денсаулығын жақсарту мақсатында территорияның ... ... ... алынуда.
Аталған көлдер жүйесінде дүние жүзінде екі ... ғана бар ... - ... шағалалардың отаны орналасқан. Алакөл ... және ... 40 ... демалыс үйлері болса, оларға жыл сайын мыңдап
адамдар демалысқа келеді. Жаз ... ... ... ... ... етеді.
Қазақстан география ғылымының докторы, профессор Жақыпбай Достайұлы
Алакөл ойысында кешенді гидроэкологиялық зерттеу жүргізіп, оның нәтижесінде
көлдер мен ... ... ... талдауға, түптік шөгінділер мен
топырақтан сынама алынуы, атмосфералық жауын- ... ... ... Осы ... аймақта табиғат суларының химиялық құрамында өте
қауіпті ... өтіп ... ... отыр. Оған әсер етіп отырған
Қытайдағы ЛобНор полигоны: өзен бұлақтардың бойында қой қырқу жұмыстарының
бақылаусыз ... ... ... кені әсер ... бұл ... ... биосферасын сақтау үшін төмендегідей
шараларды мемлекеттік дәрежеде іске асыруымыз керек:
1) Үкіметпен Қазақ ғылым ... және ... ... ... ... аймақтың экологиясын анықтау;
2) Өлкедегі тұрғын халықтың тұрақтылығын сақтау үшін Үкімет осы ... ... ... ... ... Алакөл демалыс аймағы республикалық дәрежеде қамқорлыққа алынып, шипалы
суы жыл бойы жұмыс істейтін емдеу-сауықтыру кешені салынуы тиіс;
4) Алакөл көлдер ... ... ... ... және ... да еш ... ... өсімдіктер, балықтар аймағы болғандықтан шаруашылық
жұмыстары мүлдем шектелуі тиіс.
5) Алакөл көлінің болашақтағы картасын салу сияқты жұмыстар атқарылуы ... ... ... туризм
3 Қапшағай су қоймасы жағалауы мен Алакөл көлінің Қазақстанның ішкі
туризмін дамытудағы тиімділігі, дамуы мен ... ... ... ... ... ... саласының
статистикалық көрсеткіштері
Алакөл көлі мен Қапшағай су қоймасында соңғы ... ... ... дамығаны байқалады. Осы ілгерілеуді төмендегі
статистикалық ... ... ... отырмын.
Кесте 4
Орындалған жұмыстар мен қызметтердің көлемі [22].
... ... мен ... көлемі ... | ... | |
| ... ... ... |
| | ... |туристік ... |
| | ... ... ... | |н ... ... ... |
| | | ... | ... |
| | | | | ... ... 336,5 |1 779,3 |1 699 ... 030,6 ... | | | | | ... |56 885,0 |23 625,0 |- |5 930,0 |27 330,0 ... | | | | | ... |317 293,3|2 524,5 |- |62 696,8 |252 072,0 ... | | | | | ... кестеде орындалған жұмыстар мен қызметтердің көлемін, соның
ішінде: туристік ... ... ... ... дара ... ... мен ... орналастырумен айналысатын дара
кәсіпкерлердің Алматы облысы, Алакөл ауданы және ... ... ... ... берілген.
Сонымен қатар төменде туристік фирмалар мен ... ... ... ... 5). Бұл ... ... ... болсам, онда
туристік қызмет және келушідерді орналастыру бойынша ... ... ... ... ішінде туристік фирмалар, туристік қызметпен
айналысатын дара кәсіпкерлер, орналастыру нысандары, келушілерді
орналастырумен ... дара ... ... ... ... ... ... облысы мен оның жекелеген
аудандары бойынша беріліп отыр.
Кесте 5
Туристік фирмалар мен ... саны [23, ... ... және ... ... бойынша қызмет көрсететін кәсіпорындар саны |
| ... саны |
| ... ... ... |
| | ... ... |орналастыру |келушілерді |
| | ... ... ... |орналастырумен |
| | | ... | ... дара |
| | | ... | ... |
| | | ... | | ... ... |177 |43 |1 |37 |96 ... ... |22 |1 |- |1 |20 ... |8 |3 |- |5 |- ... | | | | | ... ауданы |3 |2 |- |- |1 ... ... |4 |4 |- |- |- ... ... |15 |2 |1 |4 |8 ... ауданы |2 |- |- |- |2 ... ... |2 |- |- |- |2 ... ... |24 |16 |- |1 |7 ... ... |3 |3 |- |- |- ... ауданы |6 |- |- |- |6 ... ... |18 |5 |- |10 |3 ... ... |10 |1 |- |- |9 ... қ. |39 |3 |- |12 |24 ... қ. |15 |2 |- |1 |12 ... қ. |6 |1 |- |3 |2 |
IV ... ... ... ... ... туристік қызмет түрлері |барлығы |соның ішінде ... |
| | ... | | ... |
| | ... ... |экскурсия- |өзге де | ... |
| | ... |тік |лық ... | ... |
| | | | | ... | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | ... ... |11 144 |6 788 |806 592,0 |84 022,0 |10 662,0 |3 546 |72 469,8 ... ... |48 |- |- | |469,0 |48 |23 625,0 ... |3 064 |2 991 |64 818,4 |6 424,4 |1 007,0 |343 |16 165,1 ... | | | | | | | ... ... |57 |57 |3 236,8 |6 996,4 |57,0 |57 |600,0 ... ... |- |- |- |32,8 |- |- |- ... ... |1 748 |1 748 |9 686,4 |497,2 |- |- |- ... ауданы |525 |525 |111 854,8 |2 804,8 |525,0 |525 |525,0 ... ... |5 018 |1 430 |400 199,2 |62 156,5 |8 249,0 |2 484 |18 438,0 ... ... |16 |- |33 919,2 |1 162,4 |150,0 |16 |5 600,0 ... қ. |49 |37 |10 142,1 |432,9 |157,0 |49 |2 524,5 ... қ. |159 |- |70 329,1 |856,7 |48,0 |24 |4 992,2 ... қ. |460 |- |102 406,0 |2 657,9 |- |- |- ... ... жолдамалардың саны мен құны өңірлер бойынша [25].
| ... ... ... ... ... |
| ... | ... ... |
| | | ... ... |
| | | |мың ... | |
| | ... қызметтердің |қызметтердің | | |
| | ... ... ... |жекелеген түрлері | | |
| | ... ... ... | | |
| | | ... | | |
| | ... ... |саны, |құны, | | |
| | ... |мың ... ... |мың теңге | | ... ... |3 586 |279 |49 150,2 |3 307 |23 927,6 |73 077,8 |10 782 ... ауданы |48 |48 |23 625,0 |- |- |23 625,0 |469 ... ... |343 |70 |13 505,0 |273 |2 660,1 |16 165,1 |1 007 ... ... |57 |57 |600,0 |- |- |600,0 |57 ... ауданы |40 |40 |608,0 |- |- |608,0 |120 ... ... |525 |- |- |525 |525,0 |525,0 |525 ... ... |2 484 |28 |3 620,0 |2 456 |14 818,0 |18 438,0 |8 249 ... ауданы |16 |- |- |16 |5 600,0 |5 600,0 |150 ... қ. |49 |12 |2 200,0 |37 |324,5 |2 524,5 |157 ... қ. |24 |24 |4 992,2 |- |- |4 992,2 |48 ... ... көлік құралдарымен қызмет көрсетілген келушілер саны [26, 35].
| ... ... ... |
| | |әуе ... жол |қалааралық |өзге де құрлық |су ... | | ... ... ... | ... ... |12 014 |300 |- |4 387 |7 327 |- ... ... |48 |37 |- |- |11 |- ... |3 064 |70 |- |2 991 |3 |- ... | | | | | | ... ... |57 |- |- |- |57 |- ... ауданы |2 618 |- |- |870 |1 748 |- ... ... |525 |- |- |525 |- |- ... ... |5 018 |9 |- |- |5 009 |- ... ауданы |16 |16 |- |- |- |- ... қ. |49 |12 |- |- |37 |- ... қ. |159 |156 |- |1 |2 |- ... қ. |460 |- |- |- |460 |- ... ... отырғанымыздай, Алакөл ауданына келушілердің көбі әуе
көлігін пайдаланса, Қапшағай қаласына келетін туристер әуе, ... ... ... өзге ... ... ... жөн ... екен.
2. Қапшағай су қоймасы жағалауы мен ... ... ... дамыту
бойынша ұсыныстар мен келешекте жоспарланған іс-шаралар
Қазақстанда демалыс үшін көптеген орындар бар, өкініштісі, бұл демалыс
орындары туристер үшін бір ғана ... ... оған бару ... ... ... ... сервистің мүлдем жоқтығы.
Тек Алматы және облыс аумағында туристік бизнес инфрақұрылымы - қонақ
үй, мейрамхана тағы басқалар дамыған. Ал ... ... бұл ... түрі
сервисі жоқ.
Жыл сайын мемлекет бұл саланың дамуына 32 млн теңге бөлсе, кез- келген
бизнесменге бұл саланы дамыту үшін бұл жеткіліксіз. ... ... әлі ... жерлі игерудің өзі осы қаражатты ... ... ... ... ... ... ... салуға дайын. Бірақ,
қазақстандық туризм - жас сала болғандықтан, қаржы аз ... ... ... ... ... ... ... бастауда. Бірақ олардың
саны аз.
Мәселен, аталып отырған Алакөл көлінде тек Алматы облысы жағынан ... ... ... ... ... ... салған. Ал шығыс жағалаудың
көбісі жеке ... қол ... ... ... жағдай Қазақстан үшін үлкен табыс әкелуі
керек. Көрші ... ... ... ... ... ... ... Отандық туризмге қалай және немен инвесторларды ... ... ... ... таптық. Бірақ басты сұрақ ... ... алып ... ... ... ... ... жергілікті деңгейдегі шенеуніктер кедергі болады [27].
Туризмдегі қазақстандық шенеуніктер Қырғызстандағы жағдай көптеген
туристердің онда бармауына ... ... - деп ... ... ... ... осы жазда біздің демалыс базаларымызға ... Бұл ... ... туристік бизнесте карт - бланш ... ... сөз. ... ... ... Каспий теңізі, Қапшағай
суқоймасы, Щучье- Бурабай курорттық зонасы, Балхаш, Алакөл көлдеріне ... ... ... ... ... ... ... және дәл осы
жерлерде туризмнің ең табысты емдік - сауықтыру және сағажайлық түрлерін
дамытуды ... ... ... ... ... ... емдік -
сауықтыру және сағажай туризіміне барлық мүмкіндігі бар. Дәл осы ... күні ... ... зоналары құрылысы басталуы керек [28].
Бірінші кезекте қазақстандық жағалауларда туристік объектілер құрылысы
- табысты жоба. Кәсіпкерлерде Қазақстанда ... ... ... ... ... ... ... танытуда. Бүгінгі күні
құрылысшылар Астана, Алматы және облыс шекарасымен ... ... ... да ... ... Шеткері аймақтарға әзірше
тасымалға қаражат көп ... тек ... ... ... жасаған
кезде оны да жеткізеді. Көлдердің ролі жоғарлаған сайын, ... ... ... жер ... өз ... ... өз білгендерінше коттедждер
салуда.
Өткен жылы ... ... ... түскен табыс көлемі 26 ... ... ел ... 4.7 млрд ... ... ... бұл бизнес
түрі маусымдық болса да тиімді. Алайда ол нақты ... ... ... ... көп ... ... үшін жер ... бастап, байланысты
енгізуге келісім алумен аяқталатын баспалдақты бюрократия ... ... ... бір жыл, ... аз ... ... жыл кетеді. Бұл жағдай Алакөл
көліндегі жағдай десекте болады. Міне ... "бұл ... ... ... ... ... ... бизнес дамуына қаржы салуға
дайын., бірақ үнемі бітпейтін әкімшілік ... тап ... ... ... ... ... төрағасы орынбасары Евгений Никитинский айтуынша,
бұған сол жердегі биліктің өзі кедергі жасап, ... ... ... ... дәл ... көлінде жекеменшік отандық инвестиция
құйылуына кепілдік берілуі керек; заңдық деңгейде жер ... ... ... ... ... кезеңінде салық салуды төмендету жолдары
қарастыру мен банктік кепілдік беру керек. Мемлекетте бұған ... ... бұл ... ... ... ... ... туристік іс-
әрекетті толық қамтамасыз ететін механизм болмағандықтан, кәсіпкерлерге
жергілікті билікпен ... ... ... тура ... Әйтпесе,
Алакөлде нақты бизнес жоспар бойынша қызықты архитектуралық жоба ... Бұл - ... ... ... ... ... ... салынды?
Ондаған құрылыс компаниялаы тартылып, ... ... ... күннен-күнге өзгеруде. Мемлекет қолдауы- отандық өнімге
инвестиция құюдан басталса, бұл өнім сол ... ... ... соң 2-3 ... ... тәжірибе көрсетіп отыр.
Кейінгі жылдары көптеген алматылықтар Ыстықкөлді ... ... ... ... ... - Қытай шекарасындағы Алакөл көліне барады.
Ішкі туризм мамандары Алакөлді Қазақстан туристік ... «ақ ... ... ... ... емес Алакөл жағалауы жергілікті жер әдемілігі мен
емдік қасиеттілігімен (көл суы құрамы жөнінен ... ... ... ... Бұл ... көп күн ... мен таза ауа. Көлдің су
температура жазда 23ºС-тан 40ºС-қа көтеріледі. ... ... ... ... мен ... балшықтар ем екендігі айтылды. Ал тұру үшін
көл ... бір ... ... ... ... ... ... мен
жекеменшік үйлер қожайындары туристер үшін тамақ ... ... 30-35 ... ... ... бірі - ... орналасқан.
Аталу себебі де, оның жағалауында мүлдем өсімдік жоқ, алайда суы емдік -
радонды. Жергілікті ... өте ... ... бизнесмендер Алакөл мен Жалаңашкөл көлдерінде өз
істерін ашуға келіспейді, өйткені олар бұл ұзақ ... ... ... бос ... ... ... бірақ ол жерде бәсекелестік аз.
Қазақстан туризмі енді ғана дамып келе жатыр, сондықтан біз әлі ... ... құра ... ... ... ... ... Ыстықкөл туристік жүйесімен таласуы мүмкін,тек Алакөлде олда жоқ
қой. Салыстырып ... ... ... ... ... ... дейін Қордай асуы арқылы
миллиондаған теңге ... ... ... ... ... ... қырғыз сервисін және бүгінгі күнгі саяси тұрақсыздықты
біле тұра, отандық өнім- ... ... ... қарастырмай, сол жаққа
ағылады. Ал оларға біз не үшін төлейміз?
- көпсағаттық автобус маршрутына;
- шекарадан өту және кеден қызметкерлерімен ... ... ... ... қалған қонақ- бөлме үйлері, алайда, олар өздік
еурозона кірген. Бұл не ... ... ... ... ... ... бір турист Ыстықкөлде бір ... ... ... ... 20$ ... ... ... бір күндік орналасу (қазақстандық және
қырғыз орта деңгейін ... ... ;
- 10$ жол ... ... жеңіл көлік толық бак бензин болуы;
- ұсақ- түйекке: дәстүрлі қырғыз қымызы, сағажай, фирмалық шашлык пен
самса тағы ... ... ... ... ... не ... ... көрсетудегі төмен персонал қарым- қатынасы;
- Курорт рационынан гөрі, аурухана тамағына ұқсайтын ... Жол ... ... ... бұзу іс- ... еуропалық мемлекеттер өз азаматтарын бармауға шақырса, ... ... ... ... ... ... ... соң, үкімет
басындағылар өзімізде де азаматтар үшін демалуға болатын жерлер бар екенін
еске түсірсе, ... ... ... ... гөрі ... ... өнім бодғаны жақсы ғой. Ал отандық жағалауда қалған туристік теңге
өз еліміздің қазынасына түспейді ма?
Егер көл жағалауында табиғатқа кері ... ... ... қонақ
үйлер салу; дұрыс инфрақұрылым құру; сонымен қатар, шекара зонасы ... ... 2- 3 жыл ... онда белгілі бір табыс алуға, - дейді ішкі
туризм маманы Сергей Волков. Оның ... ... ... ... бар, ал ... ... есебінде шақыру мен бірнеше рет келген.
Оған атақты Жоңғар қақпасы мен көл ... ... ... ... ... ... ең ... 4- орынды ағаш ... ... ... бұл үшін ... жуық жер ... алу ... ... Ең
дұрысы, жеке меншіктегі жерлерді сатып алып,заңдастырылса.Өйткені, Алакөл
оңтүстігіндегі кейбір үйлерге су ... ... Ал ... ... жерде
бірдеме салу тәуекелді іс [27].
- Шамамен 20 адамға демалыс базасын салсақ, бұл 5 ... және ... ... су мен ... ... ... 200 мың ... жуық болады;
- Міндетті түрде балалар үшін ойын- сауықтыру қалашығын қарастыру ... тек ғана құм ... мен ... емес, оның ортына қазір батыста
жасалған "тарзан" қалашығын салуға болады.
Базаны бір ... ... ... ең ... ... ... құру сұрағын шешіп алу керек.
Сергей ағаш коттедждерді таңдауы кездейсоқ емес, Көлсай көліне ... ... дәл ... ... ... ... оның
артықшылығын басқа материалдардан қарағанда жоғары қояды. Коттедждер
құрылысымен екі ... ... ... сол жердегі маманданған
жұмысшылар жоқтығы, Волковтың ойынша, жергілікті тұрғындар ішінен ағашпен
жұмыс істей ... ... табу ... ... ... ... - көл маңында
орманның жоқтығы. Сондықтан, оны ... және ... ... жұмысшы
бригадасының құрылуына ақша кетеді. Ормын ағаштарын тасмалдау үшін ... ... ... ... ... керек. Тағы бір нұсқа. Алматыда
кейбір құрылыс компаниялары дайын ... ... Онда ... ... бөлмесі мен залы бар. Оның көлемі 4(3, 4(4 метр . коттедждер евро
стандартқа сай, ... она ... ... ... ... ... сәйкесінше 17
000 $ басталады. 3-нұсқа ең ... және ең ... ... жаз ... ... Ал ... ... ауылдарында жекеменшік үйлерді
сатып алу керек. Көлсай көліндегі ... ... ... жұмыс істейді.
Евростандартқа сәйкес келгілері келеді. ... күні бұл бұл ... ... ... ... ... Тағы бір ... дамуындағы басты фактор - жол. Алакөлден Талдықорғанға ... ... ал одан әрі жол ... ... қөлге поезьдбен баруға
болады. Инфрақұрылымның ... ... ... ... ... ... ... құрылуда.
Әзірше Алақөлдегі туристік демалыс нашар дамыған. Көлден басқаЖоңғария
ауданын ішкі ... ... ... ... ... онда тек ... Алақөл құрылысына тиянақты қарау керек, құрылысқа дейін мамандар
жергілікті ... ... зиян ... ... керек.
Сауда және туристік іс- әрекетті реттеу Комитетінде Кластерлік туризм
Мемлекеттік бағдарламасын өңдеумен байланысты құқықтық нормаларды түзейміз
деп сөз ... ... ... ... шешілуі тиіс мәселелерді
қарауда.
Мәселен, Алакөл ... ... ... инвесторға сол салаға қызығын
арттыру керек. Жалға берген ... ... ұзақ ... 45 ... ... ... ... толығымен өз жобасын аяқтауға мүмкіндік беру керек.
Тек шетел инвесторларына бермесе болғаны, өйткені Ыстықкөл жері ... ... ... ... біз ... ... Қожайын-шетелдік,
персонал- біз болғанымыз ғой.
Туристік кластерді дамыту мемлекеттік бағдарламасы Қазақстанда келесі
жылдан бастап жоспарланған. Осы бағларламада ... ... ... отандық туристік саланы дамыту үшін пайдаланса, алайда,
туристер оны тосады. Бұл жылы да ... ... ... ... ... анық.
Алакөлді дамытудағы тағы да бір ұсыныстар- ... ... ... ... ... ... ... институттарында салынған
ақшаны құйып, Ыстықкөлдегі сияқты нақты курорттық зона құрса, бірақ біз оны
қайталамай, тәжірибелі елдер және өз ... ... ... ... кез ... анық бизнес жоспарлар болса, кредит беруге дайын
екендіктерін айтады.
Бір сөзбен айтқанда, ... ... ғана ... жалпы туристік сала
дамуына қомақты қаржы-қаражат бөлінуі қажет. Жоба болсадағы, егер ... ол ... ... ... [28].
Аймақтың туриндустриясына ақша салуды инвестициялау келесі бағыттарды
қамтиды: стационарлы туристікбаза торлары, ... ... ... ... ... туристік және спорт орталықтары , дүкендер және ... ... ... құру және дамыту;аймата жақсы ... бар. ... ... түрлері жорықтаын дайындау , соымен қатар
жорықтар қолайлығы; ұлттық ... мен ... ... ... ... атқару үшін муризмге бағытталған қосымша
шаруашылығы ретіндегі ауыл ... ... ... сувенирлер
дайындау үшін шеберханалар, тұрмыстық қызмет кәсіпорны, байланыс, ... ... ... ... ... беру орындары ... ... ... ... ... ... ... құру.
Туриндустрияның жетісті құрылу үшін жекелеген кадр базасын құру ... ... ең ... жергілікті халық үшін дайындық ұйымдастыру қажет [31].
Туристік сала іске асу үшін қажетті объектілер:Үшарал ... үй ... ... көлі жағалауындағы туристік кешен, Алакөл көліндегі
туристік аңшылық үйлері, Сасықкөл, ... кіші ... ... ,Жоңғар тауы, аңшылық мүмкндіктері ,Жалаңашкөл көліндегі ... ... ... салу ... күні ... ... ... және Ақши ауылдары
тұрғындарынағана табыс әкелуде. ... олар көл ... ... ... келешектегі туризм дамуы үшін жеке
тұлғалардан ... алып жеке ... іс ... ... ... ... түскен табысты көлге жақын зона ... ... : ... ... киіну үшін бөлмелер, территорияны тазалау ... ... ... және асқа да ... ... және шкі ... ... территоия жабықтығы әсер
етсе, ендігі күні жолдардың нашар ... мен ... ... қаны тамған жер.
Алакөл туралы деректер сонау ерте ғасырдың ... ... Х ... ... ... мен ... деректерде көл Итішпес
деп аталған екен.
Алакөл Іле Алатауының Тарбағатай тауымен ... ... ... жанарындай төңкеріліп жатыр. Ұзындығы – 120, ені 45-50 ... ... ... Еміл, Қатынсу, Үржар сияқты ірі өзендермен ... ... ұсақ онға ... өзен ... ... Ал, ... ... өзен жоқ. Сондықтан да болар, көктемде қар ... ... ... ... ... ... өңірінің қар суы келіп тоғысады. Соның салдарынан
Алакөл көлемі жыл сайын ұлғайып келеді. Бұл, әсіресе, көлдің Жарбұлақ ... анық ... Көл ... 10 ... ... ... екі есеге дейін
артқан.
Алакөл өзінің серіктері Жалаңашкөл және Сасықкөлмен жер асты сулары ... ... ну ... ... ... Енді бір 10-15 ... бұл үш
көл тұтаса келіп, Алакөл көлемі жағынан Балқашпен иық ... ... ... ... ... ... көл ... құрағы мен қамысын отау
салдарынан көл зардап шегіп, суы жаз ... ... ... ... ... ... жан-жағын жарты шақырымға дейін ну қамыс қоршаған.
Ол өз ... ... көп ... жол ... ... ... ... тұсында Жаназарұлы Уанас қақпасы
(Жоңғар) бар. Уанас батыр есімін картаға түсіріп, ел есіне салған ғалым,
картограф ... ... ... ... жүз ... жоңғар-қазақ соғысында
ерлікпен қаза тапқан асыл ... ... ... ... ұлы ... руының белгілі адамдары. Сонау бір алмағайып заманда ... ... орта ... ... ... тәрбиеленген. Кейін
Қабанбай жасақ құрғанда осы үш кісінің ұлдары мен ... ... ... ... ... ... Жаулыбай, Уанас сияқты батырлар
ерлікпен қан майданда тәуелсіздігіміз үшін қаза тапқан.
Осы Уанас қақпасынан қазақ елінің ... жау ... ... ... тиіп, қайғы-қасірет әкелді десеңізші! Қабанбай батырдың оң қолы мен
сол қанаты болған Баян батыр, Қондығұл батырлар 20 мың ... ... ... қолы бар ... ... ... ... түгелі дерлік опат болған.
Дес бермей, артындағы ну қамысқа жасырынып соғысқан жауынгерлерді жау ... ... өрт ... көзін жойған. Өлімші болып жараланған Баян батыр
мен Қондығұл сол кезде жаңа шыққан қару — мылтықпен атып ... ... ... сүйегін Абылай мен ... ... ... ... алыпты да, бірін Арқаға, Қондығұлды Аягөздің Айқыз өңірі тұсына,
найман мен керейдің шекарасына қойыпты деседі. Жау шапқыншылығынан ... да көп ... ... ... ... ... Есенбай, т.б. бірге туған
аға-бауырларының көпшілігі жау ... опат ... ... ... ұлы ... ... руынан Тұрсын хан мен Құдайбазар бидің Ташкент
хандығын талқандаған шапқыншылығынан аман қалған 11 қызымен орта ... ... ... ... ... Қоңырбике (арғыннан анасы), Қызданбике
(уақ анасы) Жанбике (Тоғастың ... ... ... ... ... болған. Бұл кісілерден исі қазаққа мәлім біртуар азаматтар дүниеге
келіп, еліміз тәуелсіздігі үшін бар өмірлерін арнаған.
Осылардың арасында ... ... ... жиен ретінде саналған
Қабанбай батыр найзаның ұшы, білектің күшімен күн-түн демей жортып жүріп,
туған ... ... азат ... ресейлік, қытайлық тарихшыларға, ғалымдарға ежелден таныс.
Алакөл деген атаудың өзі айтып тұрғандай, көл суы кейде ... ... ... судың жартысы тұщы, жартысы теңіз суындай ащы.
Емдік қасиеті бар тұсы ... ... ... өңірі маңайында ғана екен.
ХІ ғасырда атақты итальян саяхатшысы – Марко Поло Ұлы Жібек жолымен келіп,
Алакөл жанынан ... рет ... Хан ...... бара ... Іле Алатауы мен Тарбағатай жоталарында ... тау ... ... да ... ... көлі ... ... пікірлері де бар.
Алакөл серіктері Жалаңашкөл, Сасықкөлмен жалғасып жатса, Балқашпен кезінде
біртұтас болған деп ... ... де ... Поло.
Ұйғыр, найман жасақтарымен қақтығысқан қанды шайқастардан кейін Шыңғыс
хан осы ... мен ... ... тау ... ... бір-екі ай дамылдап, жараларын балшықпен емдеп сауығып кеткен
дейді. Содан болар, Шыңғыс хан ... ... ... ... “Жер
кіндігі осы, демек туымды осында тігемін!” депті-міс.
Алакөлдегі барлық флора мен фауна Балқашта да кездеседі. ... ... мен ... ... түсті қоқиқаз (пеликан). Бұлар еліміздің
қызыл кітабына енгізілген.
Бүгінде Алакөл аймағына ... ... ... жол азабына шыдап
барасыз. Әсіресе, Мақаншы-Жарбұлақ бағытындағы 120 ... тас ... ... шұңқырлары көп. Жеңіл мәшинемен барсаңыз, өміріңізді ... ... ... 70-ші ... ... ... ұзақ ... бойы
күтім көрмегендіктен, ойылып-ойылып қалған. Бұл жолда жиі жол ... ... ... ... ауылы тұсында АН-24 ұшағы ... ... ... ... нарық қыспағына шыдамай, жабылып қалған.
Кейінгі кезде көл жағалауынан бірнеше ондаған гектар жер ... ... ... ... ол ... қоршалып, 20-дан астам
коттедж бой көтеріп, тас жол ... ... ... алаң ... ... онда ... өз автокөліктерімен қатынай бастады. Көл
жағасында ... ... ірі ... мен ... ... демалыс
коттедждері бар. Кейінгі кезде Мақаншы, Үржар ... ... ... көл ... жер ... ... ... салып, киіз үйлер тігіп
тастаған. Қазірдің өзінде 20-дан аса киіз үй 50-ге ... ... ... ... ... кәсіпкерлері, Т.Зәкіров, Р.Саржановтарға ел риза. Көл
жағасындағы тамақ пісіруші, т.б. қызмет көрсетушілерді ... ... ... ... етіп жүр. ... тең жартысы ресми түрде ... де, ... ... ... ... ... ... жатар
орын, үш мезгіл тамағын беріп пайда тауып ... ... ... ... ... ең ... демалыс орны кісі басынан күніне 2
мың теңгеден 4 мың теңгеге дейін ақы алады. Ал, бір демалыс маусымында ... орта ... 30-35 мың адам ... ... ... қаржы
бюджетке түспей, қалтаға кетуде. Орта есеппен көлде демалатын уақыт 2 ... ... ... 240 мыңдай адам демалады екен. Оны ең төменгі 2 мың
теңгеге ... ... сома шыға ... Бұған көрші Қытай
елінен әкелініп, ... ... ... ... ... ... жылына 5-6 млн. теңге салық түседі дегені жәй ғана
бетперде ме деп те ойлайсың [30].
Көл ... ... ... ... Жардың суы шайып,
қопарыла құлаған тұстарынан, сынған құмыра, қоқыстардан аяқ алып ... Көл ... ... жатқандар да босаған ыдыстар мен қоқыстарды
демалған жерлеріне тастай салады. Ал, киіз үйлер маңына орнатылған қалқаға
(дәретханаларға) үймелеген көк ... ... Жыл ... жақындаған су
ондай қалқаларды көлге алып кетіп жатыр. ... ... ... ... ... есеп жоқ. Жапсарлай ығы-жығы тігілген киіз
үйлерге ... ... ... ... ... ... демалыс
аймағын Туризм және спорт министрлігінің құзырына тезірек ... ... ... ... осы ... беру қажет сияқты.
Өйтпесек, аялы Алакөліміздің әсем де шипалы ... ... ... жылы ... ... әкімінің Үржар аудандық ... ... ... ... сумен ойылып жатқан жағаны бекіту үшін,
санитарлық талаптарға сай ... үшін ... жүз млн. ... ... тек ... ... ... Осыдан барып бүгінгі келеңсіздік орын
алып қана қоймай, буырқанған көл суы жағаны ... ... елді ... жақындап қалды. Осы бастан шара қолданылмаса, санымызды соғып ... бар. ... ... ... тез шешу үшін кешенді шаралар керек-
ақ!
Алакөл — қорықты аймақ.
Жоғарыда аталған туристік бағыттардың өзіндік орны, саяхатшыға ... ... ... ... ... ... қасиеті бар. Алакөл көлі
Алматы және Шығыс ... ... ... ... ... 347 ... ... Ұзындығы 104 шақырым, ені – 52 шақырым, тереңдігі ... ... ... – 22 ... ... ... астам өзен құяды.Алакөлдің
суы құрамы ... ... ... ... ... ... ... барлық элементтер бар. Суымен өкпе ауруларын ... ... ... ... ... ... ... жағдайы мен күйіне
жағымды әсер етеді. Ұсақ малтатастардың да осындай емдік қасиеті бар.Көлдің
ортасында үш ... ... ... бар, онда 1998 жылы ... ... ... құрылған. Ең ірі аралда ұшқыштардың сауықтыру
орталығы бар деген қауесет бар, ... бұл ... ... ... расталған
жоқ. Алакөл көл алыстағы үнді және африкалық ... ұшып ... Азия ... көші-қон бағдарларының маңызды торабы болып
табылады. Ұзақ ... ... ... жүз ... ... соның ішінде
Қызыл кітапқа енген қызғылт және ... ... ... ... ... ... ... жыланшы бүркіт, ақбас тырна, дуадақ және т.б. Алакөл
көліне келіп тынығады. Мұнда сирек ... ... ... ... сияқты құстарды да көруге болады. Алакөл көлі ақ алабұға, көкбас,
біртүсті ... көл және өзен ... ... көксерке, мөңке балығына
бай. Көлдің солтүстік және солтүстік-шығыс жағалауында және өзендердің
сағасында ондатр кездеседі. Қалың ... ... дала ... ... жағасының кейбір бөліктерінің қирап қалу мүмкіндігі бар. ... су ... 40-50 метр ... ... алуда». Аталған мәселені шешу
үшін мамандар жағалық аймақты бекіту жоспарын әзірлеуде. ... оған ... ... ... ... ... ... өте жақын
орналасқандықтан, өз үйлерін бұзып қауіпсіз жерге көшіруге тура келіп ... ... ... ... ... ... Қапшағай су қоймасы мен Алакөл жағалауының туризм дамуын ... ... тек ... ұйымдастырылған құрылым құру;
- Туризмнің түрін таңдауға мүмкіндік беретін табиғи - тарихи объектілердің
кең диапозоны, Ұлы ... ... ... ... ... ... қала орталықтарына жақындығын пайдалана
отырып, туризм ... ... ... тарту үшін қызмет көрсететін еңбек ресурстары, яғни мамандар
жетіспеушілігі;
- Ауылдық (экологиялық туризм) туризм ... ... ... ... ... ... ... дамыту, маңайындағы киіз ... ... ... ... ауылын жасау арқылы ұлттық тағам түрлерін көбейту;
- Су туризмін дамытуға мүмкіндігі бар ... ... ... дамыту,
сонымен бірге, суда керекті ... ... ... 4 ... ... ... қамтамасыз ету керек;
- Жағажай туризмін халықаралық стандарттарға сәйкестендіріп, ондағы баға
сапасын жоғарлату, жағажайда қатаң ... ... ... ... ... көздерін ұтымды пайдаланумен келушілеге барлық қолайлықтарды
ұсыну, жыл ... ... ... ... бұның барлығы қазақта мақал бар ғой "көш жүре келер түзелер"
деген сияқты, бұл аталған тұжырымдар да ... ... ... ... жоқ емес ... ... Үкіметіміз және туризм және ... ... ... ... жағынан мұнда көбінесе солтүстк-
шығыс жағалауы құрылыстар салынуда,жекеменшік жерлер иеленуде. Тек олар ел
туризмін дамытуға орналса болғаны.
Бір ... ... ... ... ... ... ... деген құлшыныс артуда. Шетелге шығумен қатар еліміздегі бірнеше
объектілрде туристер сұранысына ие болуда. Осындай ... ... мен ... ... әсем табиғаты мен шипалы бұлағын
сақтап, қолпаштап көмек беріп ... оны ары ... ... ... ... ... ретінде Ыстықкөл),өз елімізде демалмады ма?
Қазастанның бай курорттық ресурстарын қолданбайтын көптеген ұйымдар
Алакөл ... ... жер ... мен қайта қалпына келу сияқты
қажеттілік тудырмайтын бұл көл ... ... ... аз ... ... ... ... негізі - бұл жерге қаланған. ... ... ... ... ... ала отырып ҚР - ның спорт және туризм агенттігі
Қазақстаннық турөнімнің екі түрін ... ... ... мәдени
тарихи туризм және экологиялық туризм. Ал қарастырылып отырған ... ... ... өз үлестерін қоса алады. Екінші түрі экотуризм бойынша
әйгілі маршруттар жасалып жоспарлар құрылуда. ... ... ... ... келісім шарттарға отыруда. Үшіншісі ойын-сауық туризмі.
Қапшағай қаласында ойын-сайық нысандарын салу арқылы ... ... ... ... Бәрі өз ... ... ТІЗІМІ
1. Сәлімбаев С. Қапшағай қаласына 35 жыл, ... 2005, ... ... Ю., Шубина Г. От Медео до Капшагая – А.: Жалын 1997, 5-стр.
3. Рязанов А. Мы ... ... А.: ... 2002, ... ... Т. Капшагай на пороге тысячелетия. Республиканский издательский
кабинет Казахской академии образования им. ... ... 200, ... Таран В. Солнечный город (избранные статьи, очерки, интервью) 1-часть
Капчагай, 2002, ... К. ... А. ... и др. Физическая география Казахстана.
Алматы ... 1996 ... М.Ш. ... ... и ... география Казахстана.
Алматы, 1999 г.
8. Курдюков К.В. О колебаниях уровня ... ...... и
геологическом прошлом) // Вопросы географии. Серия физическая география.
– 1951. - № 24. – С. 117 - ... В.Н. ... ... ... и ... активных видов туризма. Алматы,
1996 г.
10. Коровин В.И. ... ... ... ... ... ... ... географии Казахстана. – Алма-
Ата: Наука, 1965. – Вып. 12: Алакольская впадина и ее ... – С. 141 ... ... П.П. ... Алакольских озер // Алакольская впадина и ее
озера. – Алма-Ата, 1965. – С. 79 - ... ... А. Ю., ... ... ... - М: ... -Пресс,
2002
13. Морозов М. А., Управление отелем: ставка на информационные ... ... : ... ... ... - 1998, ... Вестник региона №5 (05) 10-сентябрь 2009 («Ход градостроительства»
Панин ... ... В.А., ... экономикой туристско - экскурсионного
Предприятия - М.ЦРИК: Турист, 1990
16. Плотникова Н.И., Комплексная автоматизация ... ... ... ... А. Д., Информационные технологии управления в туризме, 2001
18. Грабуров В.А., Информационные технологии для менеджеров, 2001
19. Вуколов В.П., ... и ... ... ... ... ... ... - М: Финансы и статистика, 1998
20. Барлыбаева С.Х., Развитие информационного общества в странах Восточной
Азии.Учеб. пособие — ... ... В.Г., ... ... технологии туризме. Учеб. пособие. М,
ПРИОР, 1998
22. Советов Б.Я., Информационные технологии в ... ... ... ... Г.В., ... технологии предпринимательства, Учеб.
пособие, 2004
24. Калашников И.В., Обзор компьютерных программ для агенств // ... ... ... В. Г., ... ... в туризме // Туризм: практика,
проблемы, перспетивы. - 1997, ... ... Н.И., ... автоматизация туристского бизнеса, 41 и Ч
П.М.: Советский Спорт, 2000
27. Вестник региона №5 (01) 10-январь 2009 («АЗОК лидер ... ... ... И.В Как ... ... туристского агенства//
Туринфо, 1997, №7
29. Морозов М. А., Морозова Н.С., Информационные технологии в ... ... ... – 2002
30. Рекламно-туристичекие проспекты по Алматы и Алматинской области.
31. Алматы облысының статистикалық агенттігі, 2008-2009
32. Мишенин А.И., Теория Экономических Информационных систем. ... http.: ... ... ... http.: ... ... http://www.visitkazakhstan.kz
36. http://www.qazaq.kz
А қосымшасы
Демалуға келушілердің болу мерзімі мен олардың үлестірілуі
|Келушілердің болу ұзақтығы |
| ... |
| ... ... |193 798 |187 137 |
| |5* |4* |3* |2* |1* ... де орналастыру нысандары | |Алматы облысы |211
934 |- |13 209 |- |- |- |198 725 | ... ... |4 301 |- |- |- |- |- ... | ... ... |3 098 |- |- |- |- |- |3 098 | ... ... |3
680 |- |- |- |- |- |3 680 | ... ... |29 474 |- |7 174 |- |- |- ... | ... ... |612 |- |- |- |- |- |612 | ... ... |443 |- |-
|- |- |- |443 | |Панфилов ауданы |6 291 |- |- |- |- |- |6 291 | ... |11 482 |- |- |- |- |- |11 482 | ... ... |32 795 |- |- |- ... |32 795 | ... ... |6 391 |- |- |- |- |- |6 391 | ... қ. |95
640 |- |- |- |- |- |95 640 | |Талдықорған қ. |16 096 |- |6 035 |- |- |- ... | ... қ. |1 631 |- |- |- |- |- |1 631 | |

Пән: Туризм
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 51 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Алматы облысының гидрологиясы11 бет
Алматы облысының өндірістік емес саласына талдау жасау11 бет
Балқаш көлі5 бет
Балқаш көлінің физика-географиялық сипаттамасы15 бет
Access мәліметтер қоймасымен жұмыс істеу15 бет
Microsoft Access реляциялық деректер қоймасын құру11 бет
«Компьютерлік техника дүкені» мәліметтер қоймасын өңдеу15 бет
«Қапшағай қаласына іргелес оңтүстік телімне құрылыс салу мәселесімен инженерлік геологиялық жұмыстар жобасы»79 бет
Іле өзені – Қапшағай бекетіндегі су сапасының химиялық көрсеткіштерін анықтау21 бет
Алакөл9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь