Дамыған мемлекеттердің экономикасы

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3


І бөлім. Дамыған мемлекеттердің экономикасы

1.1. Америка Құрама Штаттарының экономикасы, экономикалық өсу алғышарттары, қазіргі әлеуметтік.экономикалық көрсеткіштері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 14
1.2. Еуропа Одағында дамыған елдер экономикасы және әлеуметтік.экономикалық көрсеткіштері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 17
1.3. Қазақстан мен дамыған елдер арасындағы экономика ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..22

ІІ бөлім. Мемлекеттік сыртқы қарыз (борыш) және оның ықпалы

2.1 Мемлекеттік сыртқы борыш
2.2 Борыштың мемлекетке ықпалы, борышты өтеу механизмі.


Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .26
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
Экономикалық өсу қоғамды дамыту мен әлеуметтік мәселелерді шешуде маңызды бола отырып, бірнеше жүз жылдар бойы зерттелуде. Кез келген мемлекет өз халқының тұрмыс-жағдайын, әл-ауқатын жақсартуға және ұлттық қауіпсіздігін қамтамсыз етуге міндетті.
Жалпы экономикалық өсудің түрлі модельдері (неоклассикалық, кейсиандық, неокейсиандық, институционалдық) бар екендігі белгілі. Неоклассикалық модельдің зерттеу обьектісі экономикалық өсу факторлары, яғни еңбек, капитал, ресурстар, ҒТР, уақыт, экологиялық ақпараттық фактор, адам капиталы болып табылады. Ал, Кейнстік бағытты жақтаушылар теориясында өсу әлеуметтік-экономикалық алғышарттардың кешеніне әсер етпейтін, тек технико-экономикалық параметрлердің өзгерісі деп дәлелденген. Ол ең алдымен сапалы емес сандық құбылыс ретінде қарастырылады. Кейнстік және неокейнстік бағыт экономикалық өсудің алғышарттарын жасайды, яғни дағдарыстан қалай шығу керек, дамушы елдердің жүргізетін саясаттарын қарастырады.
У. А. Льюис экономика секторларын өнеркісіп және ауыл шаруашылығына бөле отырып, негізгі екі: 1) қорлану, яғни жинақтарды инвестицияға айналдыру; 2) жұмыспен қамту, яғни жұмыс күші артық сферадан еңбекке қажеттілігі жоғары сфераға еңбекті ауыстыру мәселелері шешілуі тиіс деп көрсетеді. Сонымен Льюистің жаңарту секторлар арасындағы материалдық және еңбек ресурстарын қайта бөлу тәсілі болып табылады.
Неоклассикалық және неокейнстік модельдердің өзара айырмашылығына қарамастан, олар ұқсас методологияға негізделген.
Осылай ХІХ ғасыр басы мен ХХ ғасыр классикалық теориясында үлкен орын экономикалық өсуге берілген. Табиғат, механизм және қорлану тенденциясы «халықтың байлығы» А. Смит, Д. Рикардо, Т. Мальтус, К. Маркс, Дж. Ст. Милльдің негізгі көңіл аударған мәселесі болды. Содан кейін ұзақ уақыт бұл тақырыпқа ешқандай көңіл бөлінбеді. Тек ІІ дүниежүзілік соғыс қарсаңында ғылымдық мақала шығарған, кейнсиандық экономикалық динамиканы талдауға жол ашқан Р. Харродтың арқасында бұл мәселеге қайтадан қызығушылық туындады. Соғыстан кейінгі бірнеше бесжылдықта өсу теориясы көбірек талқыламалы болды. Ұлттық өнімнің өсуі мәселесін қарастыратын үш концепция құрылды: неокейнсиандық (Т. Харрод, Е. Домар, Э. Хамсен), неоклассикалық (Р. Солоу) және посткейнсиандық (Н. Калдор, Дж. Робинсон).
Өзімнің курстық жұмысымда экономикалық өсуге теориялық анықтама бере отырып, оның жетекші мемлекеттердегі көрсеткіштерін анықтауға тырыстым. Мен бұл жұмыста Америка Құрама Штаттарының ІІ дүние жүзілік соғыстан кейінгі экономикалық өсуінің алғы шарттарын, оған әсер ететін факторларды қарастырдым. Қазіргі кездегі АҚШ-тың кейбір әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштерін кесте түрінде жаздым. Европа Одағындағы дамыған мемлекеттердің экономикалық өсуіне евроның халықаралық валюта ретінде қалыптасуының мәселелері мен қазіргі экономикасы мен әлеуметтік-экономикалық көрсеткішетерін қарастырдым.
Экономикалық өсу әр мемлекеттің экономикасының негізгі көрсеткіштерінің бірі болып табылады. Сол себепті дамыған елдер мен Қазақстан Республикасының экономикалық өсуінің ерекшеліктерін көңіл бөлдім.
1. Я. Әубәкіров, К. Нәрібаев, М. Есқалиев, Е. Жатқанбаев, Е. Байжұмаев, Ж. Жәйшібеков «Экономикалық теория негіздері», Алматы 1998.
2. В. К. Ломакин «Мировая экономика» учебник, Москва 1998.
3. А. С. Булатов «Мировая экономика», Москва 1999.
4. Қазақстан Республикасының Президенті Н. Ә. Назарбаевтың 2008 жылғы Қазақстан Халқына Жолдауы.
        
        МАЗМҰНЫ
Кіріспе.................................................................
...................................................3
І бөлім. Дамыған мемлекеттердің экономикасы
1.1. Америка Құрама Штаттарының экономикасы, экономикалық өсу ... ... ... ... ... ... экономикасы және әлеуметтік-экономикалық
көрсеткіштері...............................................................
.....................17
1.3. Қазақстан мен ... ... ... ... бөлім. Мемлекеттік сыртқы қарыз (борыш) және оның ықпалы
2.1 Мемлекеттік сыртқы борыш
2.2 Борыштың мемлекетке ықпалы, борышты өтеу механизмі.
Қорытынды...............................................................
..........................................26
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Экономикалық өсу ... ... мен ... мәселелерді шешуде
маңызды бола отырып, бірнеше жүз жылдар бойы ... Кез ... өз ... ... ... ... және ұлттық
қауіпсіздігін қамтамсыз етуге міндетті.
Жалпы экономикалық өсудің ... ... ... ... ... бар екендігі белгілі.
Неоклассикалық модельдің зерттеу ... ... өсу ... ... ... ... ҒТР, уақыт, экологиялық ақпараттық фактор,
адам капиталы болып табылады. Ал, Кейнстік бағытты ... ... ... ... ... әсер ... тек
технико-экономикалық параметрлердің өзгерісі деп дәлелденген. Ол ең алдымен
сапалы емес сандық ... ... ... Кейнстік және неокейнстік
бағыт экономикалық өсудің алғышарттарын жасайды, яғни ... ... ... дамушы елдердің жүргізетін саясаттарын қарастырады.
У. А. Льюис экономика ... ... және ауыл ... ... ... екі: 1) ... яғни ... инвестицияға
айналдыру; 2) жұмыспен қамту, яғни жұмыс күші ... ... ... ... сфераға еңбекті ауыстыру мәселелері ... тиіс ... ... ... ... ... арасындағы материалдық және
еңбек ресурстарын қайта бөлу тәсілі ... ... және ... ... ... айырмашылығына
қарамастан, олар ұқсас методологияға негізделген.
Осылай ХІХ ... басы мен ХХ ... ... ... ... ... өсуге берілген. Табиғат, механизм және қорлану ... ... А. ... Д. Рикардо, Т. Мальтус, К. ... Дж. ... ... ... ... ... болды. Содан кейін ұзақ уақыт бұл
тақырыпқа ешқандай көңіл бөлінбеді. Тек ІІ дүниежүзілік соғыс қарсаңында
ғылымдық ... ... ... ... ... талдауға жол
ашқан Р. Харродтың арқасында бұл мәселеге ... ... ... ... ... ... өсу ... көбірек талқыламалы
болды. Ұлттық өнімнің өсуі мәселесін қарастыратын үш концепция құрылды:
неокейнсиандық (Т. Харрод, Е. ... Э. ... ... (Р. Солоу)
және посткейнсиандық (Н. Калдор, Дж. Робинсон).
Өзімнің курстық жұмысымда экономикалық өсуге теориялық ... ... оның ... ... ... ... ... Мен
бұл жұмыста Америка Құрама Штаттарының ІІ дүние жүзілік соғыстан кейінгі
экономикалық өсуінің алғы ... оған әсер ... ... ... ... ... ... әлеуметтік-экономикалық
көрсеткіштерін кесте түрінде жаздым. Европа Одағындағы ... ... ... евроның халықаралық валюта ретінде
қалыптасуының мәселелері мен қазіргі ... мен ... ... қарастырдым.
Экономикалық өсу әр мемлекеттің экономикасының ... бірі ... ... Сол себепті дамыған елдер мен
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... Дамыған мемлекеттердің экономикасы
1.1. Америка Құрама Штаттарының экономикасы, экономикалық өсу алғышарттары,
қазіргі әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштері
ІІ дүние жүзілік соғыстан кейін ... ... АҚШ, ... ... Европа сияқты жетекші мемлекеттердің дамуымен байланыста болды.
ІІ дүние жүзілік соғыс ... ... ... жаңадан бір
талпынысқа мүмкіндік берді. Оның соғыстан кейінгі әлемдегі негізгі орынды
иеленуге ... ... ... жж арасында мемлекеттің өндірістік өнімді
өндіруі 2 есе көбейді. ... ... ... ... ... яғни 20 жылда өнім өндіру тек 38 %-ға ғана өсті. Жалпы ұлттық
өнім 1940 жылы 200 млрд доллардан 1950 жылы 300 ... ... ... ... ... АҚШ ... ... шешештін келесідей
негізгі мәселелер болды: өндірісті реконверсиялау, ... ... ... ... ... ... әлеуметтік бағдарламаларды
жүзеге асыру. Осы мәселелерді шешуге ... ... ... ... Ол соғыстан зардап шеккен Европа мемлекеттері төмендегі шарттарды
орындаған жағдайда ... ... ... ... ... бас ... жеке ... кәсіпкерлігінің еркіндігі.
3. Американдық тауарларды кіргізу үшін сауда барьерлерін төмендету.
4. АҚШ-қа тапшылық материалдарды жеткізу.
5. жеке меншік ... ... ... ... ... кейінгі қаржы мәселелерін ... ... ... ... ... заңының жаңа жобасы бойынша соғыс
кезіндегі ... ... ... ... механизмі қосылды. Бұл
одақтастарына қару-жарақтарды, Европа мемлекеттерінің экономикасын ... үшін ... ... ... ... жеткізу процесін өзгертуге
жол ашты. Сол уақытта Маршалл ... ... ... сәтті әсер етті.
1947-1955 жж АҚШ еуропалық мемлекеттерге 35 млрд доллар көмекке берді,
соның ... 11,5 млрд ... ... ... 17 млрд – ... ал ... ұзақ ... несие ретінде берілді.
«Маршалл жоспарын» іске асыру нәтижесінде АҚШ өзінің ... ... ... ... ... технологиялар кең дамыды, еуропалық
мемлекеттер экономикасына инвестициялар өсті.
1960-1970 жж соңында ... ... ... ... ... 1971 ... бастап жаңа экономикалық саясат ... ... ... ... айрбастау тоқтатыла бастады. Доллар құнсызданып,
инфляция өсті. 1980 жылдың қаңтарында инфляция 18 %, ... ... 13,5 %-ға өсті және ... ... ... ... ... мәселелерді шешіп, елдің экономикалық өсуін қамтамасыз
ету үшін мемлекеттік реттеудің неоконсервативтік реформасы ... ... ... негізгі жағдайлар қарастырылды:
1. корпарацияларға салық пен жеке ... ... ... ... ... регламенттердің қатаң емес түрлерін дайындау;
3. феодалдық шығындар мен бюджет тапшылығын қысқарту;
4. ақша-несие саясатын жүргізу;
5. ҒТР-мен ... ... ... ... ... жж ... 4 %-ға дейін түсті, жұмыссыздық азайып, ЖҰӨ
көлемі 25 %-ға ... ... 1980 жж ... экономикалық өсу тез арада
бәсеңдей бастады. 1989-90 жж ЖІӨ көлемі 1% ғана ... 1990 жж-ң ... ... ... және ... ... өсуі орын алды. 1990
жж 1980 жылдармен салыстырғанда экономикалық қарқыны төмен болғанымен, олар
тұрақты болады. Бұл ... ... ... төмендеуіне әкелді.
Осыған байланысты 1992 жылы «Жаңа экономикалық стратегия» ... ... ... ұзақ ... ... көп ... бөлу, монетарлыққа қарағанда
шұғыл түрде фискальдық шараларды қолдану;
2. кәсіпкерліктің дамуына дұрыс әсер ... ... ... ... мәселелерді шешуге мемлекеттің рөлін нығайту;
4. шет елдік капиталды тарту.
АҚШ басқармасы экономикалық стратегияның бағыттарын 1990 ... ... ... 1990 ... ... ЖІӨ АҚШ-та 8 трлн долларға дейін
бағаланды. Ол әлемдік ... 21 %-ын ... және ... ... көрсеткіштерінен артық болды: Қытай-12%, Япония-7%, ФРГ - 5%
.
1990 жж аяғында АҚШ-та экономикалық ... ... ... ... ... деп ... өз кезегінде АҚШ-тың ХХІ ғасыр басындағы позициясын ... ... ... ... ... ... ... АҚШ басқа
мемлекеттерге қарағанда экономикалық өсу қарқыны, өмір сүру ... ... ... ... ... ... ... өсуіне әр түрлі факторлар әсер ... ... ... негізгі факторы ретінде ҒТР орнады. ҒТР-дың жылдам
дамуының шешуші инструменті капитал ... ... ... және құрылысының өзгеруі. Экономиканың бүтіндей салалары
модернизацияланды; шикізат ресурстарын қолдану ... шешу ... ... ... қызмет көрсету аясында ЭЕМ кеңінен қолданыла
бастады.
АҚШ-тың қазіргі кездегі әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштері:
|жыл |ЖІӨ ... ... ... |Электроэнергетика |
| ... ... ... ... |өндірісі, млрд |
| ... баға ... ... |млн. ... ... |
| ... | | | ... |101,6 |99,8 |283,4 |. . . ... |102,4 |101,5 |280,2 |4051 ... |103,9 |102,5 |268,0 |4081 ... |103,2 |103,2 |252,6 |4152 ... |103,4 |103,7 |253,3 |4252 |
| ... ... қамтылғандар |Жұмыссыздық деңгейі,|
| |саны, млн адам |% ... |136,5 |5,8 ... |137,7 |6 ... |139,3 |5,5 ... |141,7 |5,1 ... |144,4 |4,6 ... ... Одағында дамыған елдер экономикасы және әлеуметтік-экономикалық
көрсеткіштері
Әлемдік экономикада Еуропа ... ... орын ... Оған ВМП-ң 28 %,
халық қоныстануының 6,4 % келеді.
Қазіргі кезде Еуропа Одағына кіретін елдер оның ... ... ... ... болашақтағы перспективасын анықтайды. Әдебиетерде
айтылғандай ... ... ... ... ала ... қойылған
оны құрудағы себептерден тұрады. Трансакциондық шығындардың төмендеуі,
бәсекелестіктің ... ... ... ... ... жылдамдату және күшті валютаны құру сәйкесінше инфляцияның деңгейін
төмендетуге, экономикалық нығайту үрдісін ... және ... тез ... ... ... елдердің экономикалық болашағын болжау үшін алдымен
орта және ұзақ перспективадағы Еуропалық валюта одағының ... ... мен ... ... нарықтағы еуропалық тауарлардың бәсеке
қабілеттілігіне, сонымен қатар ішкі ... ... ... ... ... және т.б. әсер ... ... қарастыру
керек. Бұндай факторларға экономикалық нығайту үрдісін күшейту, евроның
болашақтағы халықаралық ... ... ... құрылған одақтың
экономикалық потенциалы, сондай-ақ қаржы нарығының даму үрдісі жатады.
Экономикалық күшейту үрдісін нығайту. Евроның пайда ... ... ... ... ... Соңғы жылдары Европа ... ... ... көрсеткіштері өзара жақындай
бастады: баға тұрақтылығын нақты жетістіктерге жеткізу қамтамасыз ... ... ... ... төмендеуі, ұлттық валютаны айырбастау
курсы тұрақтандырылды.
Евроның халықаралық валюта ретіндегі ... ... ... ... факторларға тәуелді: ЖІӨ көлемі,
әлемдік саудаға араласу деңгейі, экономиканың ашықтығы,, ... ... ... ... ... экономиканың тұрақтылығы,
экономикалық өсудің потенциалы.
Экономикалық ... ... ... ... ... АҚШ-тан
тұрғындардың саны бойынша біршама алда. Ал ЖІӨ көлемі бойынша Жапониядан
екі еседей артық, бірақ АҚШ-қа әлде ... да ... ... ... Одағы |АҚШ ... |
| ... | | | ... |млн |302,2 |272,0 |127,0 ... ... |% |16,0 |22,0 |7,3 ... | | | | ... мен |%ЖІӨ |16,9 |10,3 |10,7 ... | | | | ... | | | | ... мен |%ЖІӨ |15,9 |13,2 |9,1 ... | | | | ... | | | | ... |% |18,9 |15,2 |9,1 ... | | | | ... | | | | ... |% |8,9 |4,6 |4,2 ... |%ЖІӨ |0,3 |2,2 |-12,1 ... ... | | | | ... |%ЖІӨ |69,7 |44,5 |130,4 ... | | | | ... жж ... ... Одағына Орталық және Шығыс Еуропаның
кіруі бір жағынан Еуропа Одағының ЖІӨ қосындысы, экспорт, ... ... ... ... еді, ... ... ... кері
әсерін тигізуші еді, ... ... ... мемлекеттік қарыз,
ағымдағы баланс және жалпы Еуропалық Валюта Одағындағы елдерінің орта өмір
сүру дейңгейі.
2006 жылдан бастап ... ... ... Еуропа Одағы АҚШ-қа
жақындап келеді. Бірақ қаржы нарығының ... екі ... ... ... даму деңгейі. Төмендегі кестедегі көрсеткіштерден
көрініп тұрғандай Еуропа Одағының ... ... ... ... АҚШ-
пен салыстырғанда 2 есе көп. Ал осы кездегі айналыстағы бағалы ... ... ... мен қор ... капитализациясы 3 есе
кем. Қазіргі кезде Еуропа Одағының корпоративтік ... ... ... қалуы орасан, ал Еуропа Одағындағы күшті позиция ... бір ғана қор ... ...... ... бірлігі|Еуропа Одағы |АҚШ ... ... ... ... евро |4752 |4743 |4468 |
| |%ЖІӨ |78 |55 |112 ... ссуда |млрд евро |6136 |4155 |4281 |
| |%ЖІӨ |100 |48 |107 ... ... ... евро |5432 |14141 |5061 ... ... | | | | ... ... | | | | |
| |%ЖІӨ |89 |165 |127 ... |%ЖІӨ |202 |2494 |583 ... ... |%ЖІӨ |1892 |3900 |754 ... ... |%ЖІӨ |3329 |7747 |3724 ... ... ... тек оның қор нарығында американдық нарықтан
төмен болуы емес, соныен қатар олар ... ... ... қалуында. Қазіргі
уақытта АҚШ-та 8 қор биржасы бар, олардың екеуі – NYSE және NASDAQ ... % ... ... ... 32 ... қор биржасы бар олардың 2-3 ауқымды
биржаға қосылуы әлі қарастырылмаған.
Тағы бір әсер ететін фактор – салық заңы. Ол ... ... ... ... болып көрінетіндей қалады. Салық – мемлекеттік басқару
органдарының қолында ... ... ... ... бірі,
Еуропалық Валюта Одағын 12-ден 22 мемлекетке дейінгі кеңеюі ... тек ... ... ... ... Орталық Еуропа, Балтия, Шығыс
Еуропаның ... мен ... ... ... ... ... ... Осылай
экономикалық жағынан халық саны 500 млн адамға және ЖІӨ - 7 трлн ... 5 млн км ... ... алып ... ең ірі ... ... пайда болады.
Бұл жерде мемлекеттердің Еуропалық Валюта Одағына кіруі принципиалдық
нұсқада, себебі Еуропа Валюта Одағына мемелекеттердің қосылуы бұрын ... ... ... ... ... жоқ және ... қауіпсіздік жүйесінде болмаған.
Одаққа мемлекеттердің қосылуы тарихта болмаған әкімшілік-бұйрықтық
мемлекеттік ... ... ... ... және ... мемлекетке өтуді жүзеге асыратын елдер,
Қосылудағы шешілмейтін мәселелердің біріне Орталық және ... ауыл ... ... ... Бұл ... ... қаржылық ресурстарды алуды күткен. Бірақ Еуропа Одағының біртұтас
ауыл шаруашылық саясаты қазірдің ... 50 % ... ... ... ... ауыл ... қолдау жүйесі бұрыннан пайдасыз деп
мойындалған. Біртұтас ауыл ... ... ... жж ... қалды. Бұл кейбір мемлекеттердің қатал позицияларымен байланысты.
Нәтижесінде Еуропа ... ВТО ... ауыл ... ... ... реформа да, сұрақ та болмайды деген ойды ... ... ... ауыл ... ... болашақтағы модель
анықталмаған болып тұр.
Еуропа Одағына Орталық және Шығыс Еуропадағы жаңа мүшелердің қосылуы
ынтымақтастық саясатын ... ... 1990 жж ... көлемде және
формада жүргізілуіне күмән тудырады. Ал бұл Еуропа ... ... ... Оның құралдыра болып Еуропа Одағында белгілі бюджет пайызын
қатаң тіркеумен құралатын ... қор және ... қоры ... қор ресурстарынан 1990 жж 178 млн адам, яғни Еуропа Одағындағы
азаматтардың ... көбі ... ... ... көрсетілген.
Қазіргі жағдайда Еуропа Одағына қосылайын деп отырған ... ... ... да, ... ... да ... Еуропа Одағының дәрежесіне
көтере алмайды. Ал бұл Еуропа Одағының клиент типтес мемлекеттермен ... ... ... істейді дегенді білдіреді.
Одаққа Орталық және Шығыс Еуропа ... ... ... ... 1 жан басына шаққандағы көрсеткішін төмендетті. «Жақындасу»
бағдарламасын жүзеге ... ... оған ... ... ... ... стратегияны жүзеге асыра отырып, ... ... ... деп жатқан мемлекеттердің ерекшеліктерін ескеріп отыр. 2000-2006
жж бюджеттің қабылдануына байланысты Еуропа ... ... және ... жаңа мемлекеттер-мүшелеріне 39,6 млрд евро ... Әр ... ... ... ... өсуі 2,5 % ... ... көрсеткіші 4%.
Еуропа Одағының әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштері:
|жылдар |Жұмыспен қамтылғандар саны, млн адам ... | |
| |2003 |2004 |2005 |2006 |2007 ... |3,8 |3,8 |3,7 |3,8 |3,9 ... |4,1 |4,1 |4,1 |4,2 |4,2 ... |28,4 |27,8 |28,5 |28,7 |28,9 ... |36,5 |36,2 |35,7 |35,8 |. . . ... |4,2 |4,3 |4,3 |4,4 |4,5 ... |2,7 |2,7 |2,7 |2,7 |2,8 ... |1,7 |1,8 |1,9 |2,0 |2,0 ... |16,6 |17,3 |17,1 |19,0 |19,7 ... |21,9 |22,1 |22,4 |22,6 |23,0 ... |7,9 |7,8 |8,1 |8,1 |8,2 ... |5,1 |5,1 |5,1 |5,1 |5,2 ... |2,4 |2,4 |2,4 |2,4 |2,5 ... |23,9 |24,6 |24,4 |24,5 |24,7 ... |4,2 |4,2 |4,2 |4,3 |4,3 ... ... ... ... ... ... мемлекеттердің өзара сыртқы сауда айналымы
| |Экспорт ... ... ... |
| ... ... |
| ... 2006 ... 2007 |
| | |АҚШ ... ... ... |8,4 |5,5 |4,7 |4,8 ... |8,1 |5,1 |4,4 |4,8 ... |7,8 |4,6 |4,1 |5,4 ... ... ... ... ... айырмашылық кем дегенде
6-7 есені құрайды және ... ... ... ... айқындалады. Жұмыссыздығы бойынша материалдық жәрдем
алатын адамдардың үлесі 61,2%-дан 10,25%-ға дейін қысқарды. Бұл ... мен ... ... көмек көрсету тәртібіне заңнамалық
өзгерістер енгізумен байланысты болды. ... ... ... қажетті еңбек ақы дамыған елдерге қарағанда аз, бұл ... ... ... ... ... ... табыстағы жалақының
қоғамдық қордағы үлесі талай ... ... жоқ: 60-70%, ... ... ... ... дамыған елдерде жалдамалы қызметкерлердің
жеке жинақ ақшалары өндірісті дамытуға барған сайын ... ... Бұл ... жапондықтар тәжірибесі атап өтерліктей, олар ... ... ... жеке жинақ ақшаларын өндірісті дамытуға сала
бастады. Осы орайда ең соңғы технологияларды ... және ... ... көпшілігі акцияларын жалдамалы қызметкерлерге
жеңілдетілген ... ... ... барған сайын еңбекшілердің
басым ... ... ... Мысалы, Ұлыбританияда өз
корпорацияларының бағалы қағаздар салымдарына тартылған еңбекшілердің ... млн. ... ... ... ... Италияда халықтың ақша
қаражаттарын акционерлік жинақтау қорларына тарту жекешелендіру барысында
болып өтті.
Сонымен ... ... ... бір ... ... ... пайда
алады деген сұрақ туындайды. Сарапшылардың ... ... 2002 ... ... ... ... 2001 жылмен салыстырғанда 16%-ға
өскен, мұнай өндіру көлемі 18%-ға ұлғайған, ал бюджетке төленетін ... ... ... жылдар арасындағы кезеңге жасалған талдау ... ... ... ... 12 АҚШ доллары; 1999 жылы – 9; 2000 жылы –
24; 2001 жылы – 29 АҚШ ... ... ал 2002 жылы бұл ... 22 ... төмендегенін көрсетті. Алайда мұнай өндіру мен электроэнергетика
өндіруде Қазақстан дамыған елдерден өте ... ... ... ... ... елдерде жаңа технологиялардың пайдаланылуы мен Қазақстанда
техникалардың ескіруін ... ... ... басқа қажетті мамандардың аз
болуын атап өткен жөн.
|Мұнай өндіру ... ... ... ... |АҚШ |Канада |Қазақстан |АҚШ |Канада | |2005 |59,5 |268,0
|102,5 |66,9 |4081 |587,0 | |2006 |61,5 |252,6 |104,3 |67,9 |4152 |590,4 ... |65,0 |253,3 |104,7 |71,7 |4252 |616,4 | ... ... ... ... ... бірі – ... мөлшерінің айналымда оңтайлы болуы болып ... ... ... ... ... жеке ... компаниялар мен
фирмалардың шешімдерді таңдауына күшті әсер ете ... ... ... жүйесін жүзеге асыруды мүмкін ететін жағдайлар жасау басым міндет
болып ... ... ... ... қамтамасыз ету үшін алдымен елдің ішкі
экономикалық жағдайын қалпына келтіру керек, яғни ... ... ... ... ... арасындағы қайшылықты жағдайда тұрақты өсуге
жету мүмкін емес. ... ... ... жету үшін ең ... құлдырауын тоқтатуды, ... ... ... ... және ... ... ... қорларды жаңалауды
қарастырып барып, өсуге жол ашу ... ... ... ... ... ... өндірушілер үшін қолайлы жағдай жасай арқылы өнеркәсіптің
ғылымды қажетсінетін салалары мен өңдеуші салаларында ... ету ... ... негізгі қор жүйесін жаңалап, ресурсты үнемдеуші өндірісті жүзеге
асыру ... ... ... ... қаржылық және ақша-несие жүйесін
реттеп, инвестициялық тәуелділікті төмендету қажет.
ІІ бөлім. Мемлекеттік сыртқы қарыз (борыш) және оның ... ... ... ... борыштың пайда болуы мен өсуінің себебі мемлекеттік
бюджеттің тұрақты тапшылығы болып табылады.
Экономкалық жағынан дамыған ... ... ... ішкі ... ... борыштың бұл түрінің түзілу себептеріндегі, әдістеріндегі
және жұмыс істеу ерекшеліктеріндегі айырмашылық ... ... ... ... ... және оны ... ... тапшылықтары
экономикалық циклге ... ... мен оны ... ... ... ... Халықтан, корпорациялардан,
банктерден, басқа қаржы және несие ... ... ... ақша
қаражаттары өнімді пайдаланылады және аталған қарызгерлердің ... ... ... борыш "ұлттың өзіне өзінің қарызы" ... және ... ... ... ... ... әсер етпейді.
Қазақстан практикасында бюджеттердің тапшылықтары мен мемлекеттік
борыш қаржыландыру нысандары және туындайтын зардаптары бойынша айтарлықтай
ажыратылады. ... ... ... бөлігі үкімет тұрғызатын өзгеше
"қаржы пирамидасы" болып табылатын мемлекеттік қазынашылық міндеттемелер
бойынша берешек нысанында ... ... ... ... қарыз алған сомасы ішкі берешекті үнемі арттырады.
Елдің сыртқы борышының ... ... ... ... ... Алайда, оның шегі болады, ол шектен мемлекеттік борыштың артуы
қауіпті бола бастайды.
Мемлекеттік сыртқы қарыз алу бойынша ... ... ... ... ... таза ... ... 50 пайызынан аспауы
тиіс. Сыртқы қарыздарды көптен-көп ауқымда тарту несиегер елдерді
экономикалық және ... ... ... ... ... ... борыштың мөлшерін салыстырмалы
сипаттау үшін арнайы көрсеткіш — борышқа қызмет көрсетудің коэффициенті
пайдаланылады. Ол ... ... ... ... ... ... ... шығарылады. Мұндай қатыстың қауіпсіз деңгейі 25 пайыз болып
саналады.
Елдің экономикасының көлемімен салыстырғандағы оның ... ... ... ... ... банктің сыныптамасы негізінде жасауға
болады. Осы халықаралық қаржы ұйымының анықтауы бойынша мемлекеттің
берешегі ... деп ... ... ... сыртқы борыштың жалпы ішкі өнімге қатысы 48 ... ... ... ... ... ... ... қатысы 132 пайыз (Қазақстанда —113%);
б) берешекке қызмет көрсету ... ... ... 18 ... ... сыйақы төлемдерінің экспортқа қатысы 12 пайыз (Қазақстанда —5.1%).
Сөйтіп, егер мезгілі ... ... ... есепке алмасақ,
Қазақстанның берешегін әзірше төмен деп санауға болады. Бірақ, республика
борышының ... өсіп ... ал оның ... ... ... ... ахуалдың нашарлауы мүмкін.
байланыстар
1 сызба - Мемлекеттік несиетегі себеп-салдарлық өзара
Алынған (игерілген) және өтелмеген мемлекеттік және мемлекеттік ... ... ... ... ... ... Республикасы бейрезиденттерімен келісім-шарттары бойынша
берешектік міндеттемелерінің белгілі бір күнгі сомасы жалпы ... ... Ол ... ... борышты және ішкі мемлекеттік борышты
кіріктіреді. Сыртқы мемлекеттік борыш - Қазақстан Республикасы ... ... ... және Ұлттық банкінің Қазақстан
Республикасының ... ... ... ... ... құрамдас бөлігі. Ішкі мемлекеттік борыш - Қазақстан Республикасы
өкіметінің, жергілікті атқарушы органдарының және ... ... ... ... ... ішкі ... қарыздар
мен басқа да борыштық міндеттемелері бойынша мемлекеттік ... ... жылы ... КСРО-дан мұра болып қалған Қазақстанның сыртқы
борышы 3.2 ... ... ... 1993 ... ... ... ... КСРО-ның сыртқы борышындағы Қазақстанның үлестік
борышы мәселесін реттеген "нөлдік вариантты" келісімге қол ... және ... бір ... ... ... кейін Қазақстанның
сыртқы борышы 1.9 миллиард долларды ... Бұл ... ... бар ... ... үшін көп емес еді. 1995 ... ... валюта қорынан сатымды ресурстарды қоса жалпы сыртқы
борыш 3.09 миллиард долларды құрады (шамамен ... 19%). 1999 ... ... ... ... ең жоғарғы мөлшерге — 8229.4 миллион долларға
жетті. 2001 жылдың басында Үкіметтің сыртқы ... 3272 ... ... кепілдендірген сыртқы борыш — 694.6 миллион долларға, жиыны — 3966.6
миллион долларға бағаланды. Бұл ішкі борышты ... ... ... 86.8 пайызын құрады. 2003 жылдың басында Үкіметтің сыртқы борышы
мен Үкімет кепілдендірген ... ... ... 3481.0 ... ... ... ... сектордың борышымен бірге - 14561 миллион доллар
(соның ішінде ... ... — 10547 ... ... ... ... 18024 миллион долларға жетті. 2001 жылы Үкімет борышының ЖІӨ-ге
қатысты мөлшері 17.5 пайызды құрады, ал 2002 жылы ол 16 ... ... ... ... ... ... келген пайыздарды және
борыштық міндеттемелерді ... ... ... жыл ... ... ... олар ... борышты басқару жөніндегі шығындар ... ... ... ... ... өтеу механизмі.
Қазақстан Республикасының үкіметтік борышын өтеуді және оған қызмет
көрсетуді Қаржы министрлігі тиісті жылға ... ... ... ... ... ... көзделген қаражат есебінен Ұлттық
банк арқылы, Ұлттық банктің борышын өтеуді және оған ... ... банк ... ... ... ... ... атқарушы
органдардың мемлекеттік борышын өтеуді және оған қызмет көрсетуді ол тиісті
жылға арналған мемлекеттік бюджетте ... ... ... ... ... ... жергілікті атқарушы органның қарыздарына қызмет
көрсету үшін тартылатын екінші деңгейдің банктері аркылы жүзеге асырылады.
Барлық мемлекеттік ... ... ... тәртіппен Қаржы
министрлігінде тіркеліп, есепке алынуға тиіс.
Қазақстан Республикасының мемлекеттік борышын есепке алу үшін Ұлттық
банк пен ... ... ... ... ... ... өз ... талаптары, алынуы, оларға қызмет көрсетілуі
және ... ... ... ... ... ... ... республикалық бюджеттің қаражатымен
қамтамасыз етілетін үкіметтік борышты өтеу және оған қызмет көрсету, Ұлттық
банк өзінің ... ... ... ... ... ... ... өтеу және оған қызмет көрсету, жергілікті атқарушы орган
билігінде тұрған меншік ... ... ... ... ... да активтермен қамтамасыз етілетін өз борышын өтеу және оған ... ... ... ... ... ... ... және борышқа қызмет көрсету
жөніндегі төлемдер толық көлемінде төленген ... ... ... ... саналады.
Қазақстан Республикасы Үкіметінің, Ұлттық банкінің және жергілікті
атқарушы органдарының ... ... ... ... осындай
қағаздарды шығару талаптарында көзделген жағдайда, қарыз туралы шарт
(келісім) бойынша ... ... ... ... ... ... ... мерзімінен бұрын сатып алуға құқығы бар.
Сыртқы борыштың болуы жасалынған өнімнің бір ... ... тыс ... ... ... ... ... бойынша пайыздық
төлемдердің тез өсу тенденциясы бар. ... ... ... ... тежейді және реципиент – ел бюджетінің тапшылығын
ұлғайтады.
Сыртқы борыштың өсуі сонымен қатар, реципиент – ... ... ... және ел ... ... ... ... және созылмалы тапшылықтардың және мемлекеттік борыштың болуының
келеңсіз зардаптары микроэкономикалық тұрақтылықтың ... ... ... ... ... ... бағалы
қағаздар бойынша пайыздың жоғары деңгейі шетел капиталын тартады, бірақ
қаражаттардың мұндай ағыны ... ... ... ... ... отандық бағалы қағаздарға жұмсаудың артықшылығы ұлттық
валютаға ... ... және ... ... ... ... өсуін тудырады. Валюта бағамының артуы экспорттың қымбаттауына
және импорттың арзандауына ... ... ... ... ... ... артады. Сауда балансы теріс сальдоға саяды. Таза экспорт ... ... ... оның ... ... теріс сальдосы
ұлттық өндіріске тежеушілік ықпал жасайды.
Осыған байланысты мемлекеттің өзінің өкілдікті ... ... ... ... ... мен ... борыштың шегін белгілеу
жолымен заңнамалық араласуы бюджет шығыстарының жеке баптары ... ... ... ... ... және мемлекет кепілдік берген қарыз алу және борыш
туралы" Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... алудың лимиттері белгіленген:
1) үкіметтік борыштың лимиті.
2) Ұлттық банктің сыртқы ... ... ... ... орган борышының лимиті.
Бұл лимиттер тиісінше республикалық бюджетте, Ұлттық банкте,
жергілікті ... ... ... және ... қарыздардың
тіркелген сомалары болып табылады, бұл сомалар берілген күнге ... ... ... ... ... борышынан аспауы тиіс. Мәселен,
Ұлттық банктің сыртқы борышының лимиті оның таза алтын-валюта ... ... ... ... ... ... қарыз алу лимиті, бұдан бұрын
айтылғандай, ... ... ... заңмен белгіленді, онда үкіметтік
борыштың лимиті де, оған қызмет көрсетуге бағытталатын қаражаттардың ауқымы
да бекітіледі.
Жергілікті атқарушы органның ... ... ... ... ... ... ... жергілікті бюджет кірісінің 10 пайызынан аспауға тиіс.
Жергілікті атқарушы орган борышының лимиті ... ... ... арналған
жергілікті бюджет кірісінің 25 пайызынан аспауға ... ... ... борышын өтеуге, оған қызмет көрсетуге арналған шығыс көлемі тиісті
жылға арналған жергілікті ... ... 10 ... ... тиіс.
Заңмен мемлекеттік кепілдіктерді берудің лимиті — тиісті қаржы ... ... ... ... ... ... ... бұл соманың шегінде Қазақстан Республикасының мемлекеттік
кепілдігі — ... ... ... Қазақстан Республикасының қарызгер-
резиденттерінің одан тиісті соманы белгіленген мерзімде төлемеген жағдайда
берешекті толық немесе ішінара өтеу міндеттемесі.
2004 жылға ... ... ... ... ... ... ... 755 миллиард теңге мөлшерінде, ал Қазақстан ... ... беру ... 7.7 ... ... мөлшерінде
белгіленген.
Мемлекеттік борышты басқару — мемлекеттің өзі және оның кепілдігімен
алынған борышқа қызмет көрсету, оны жоспарлы өтеу, жаңа ... ... ... ... ... ... ... мемлекет шараларының бүкіл
спектрі; мемлекеттің оған уәкілетті органдары арқылы ... және ... ... қамтамасыз ету және мемлекеттік несиеке қызмет көрсетудің ... ... ... ... ... макроэкономикалық
қиыншылықтардан және төлем балансының проблемаларынан аман болу ... ... Бұл ... борыш мониторингі — борышты есепке алу, талдау
және қалыптастыру, өзгерту және оған қызмет көрсету процестерін қадағалап,
бақылап отыру ... ... ... ... ... ... ... жүргізіледі.
Мемлекеттік борышты басқарудың нақтылы процесі мыналарды кіріктіреді:
1) алдағы орта мерзімді кезеңге арналған мемлекеттік және ... ... ... алу мен ... ... ... көрсеткіштерді
үкіметтік борышты және жергілікті атқарушы органдардың борышын өтеу және
қызмет көрсету ... ... ... ... ұсынудың
белгіленген көлемдеріне сәйкес айқындай отырып жыл сайынғы бағалауды ... ... орта ... ... ... мемлекеттік және мемлекет
кепілдік берген қарыз алу мен борыштың жай-күйі мен болжамын жыл сайынғы
бағалауды дайындауды ... ... ... орталығы уәкелетті орган
Ұлттық банкпсн бірлесіп, бюджетті атқару ... ... ... ... ... әлеуметтік-экономикалық дамуының орта
мерзімді жоспарының, жинақталған мемлекеттік және ... ... ... ... мен ... ... ... асырады;
2) бюджеттік жоспарлау жөніндегі орталық уәкілетті органнын тиісті қаржы
жылына арналған республикалық бюджет ... ... ... ... ... және ... кепілдіктер беру лимитін айқындауын;
3) бюджетті атқару жөніндегі орталық уәкілетті органның тиісті қаржы жылына
арналған республикалық ... ... ... ... ... алу көлемдерін, нысандары мен шарттарын, үкіметтік борышты
өтеу мен қызмет көрсету көлемдерін айқындауын;
4) бюджетті атқару жөніндегі ... ... ... мемлекеттік
қарыздарды тіркеуді, мемлекеттік қарыздар алу, өтеу және қызмет көрсету
мониторингін және ... ... ... ... асыруын;
5) борыш құрылымын оңтайландыру жөніндегі, соның ішінде ... ... ... ... бағалы қағаздар рыногында ... ... ... ... ... алуы мен ... ... мемлекет кепілдік берген борышты қайта құрылымдау, борышты қайта
қаржыландыру, мемлекеттік және ... ... ... ... алу ... жөніндегі іс-шаралар дайындауын және іске асыруын.
Мемлекеттік емес қарыз алуды Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ескере отырып,
кез-келген мөлшерде, кез-келген валютамен және ... ... ... ... мекемелердің мемлекеттік емес қарыз алуды жүзеге асыруға
қүқығы жоқ.
Мемлекеттік емес қарыздарды Қазақстан ... ... заңи ... тартуы мүмкін. Мемлекеттік кепілдіктермен
тартылатын мемлекеттік емес қарыздар тұралы шарттың нысанында ... ... ... несиегерлерге Қазақстан ... ... ... ... емес ... бойынша
міндеттемелерін орындауын қамтамасыз ету ретінде беріледі.
Қарыздар бойынша Қазақстан Рсспубликасының атынан кепілдіктер ... ... ... ... ... ... ... жергілікті атқарушы
органдарының қарыздар бойынша Қазақстан Республикасының ... ... ... ... Республикасының Үкіметінің тапсыруымен мемлекеттік
кепілдіктер беруді Қаржы министрлігі жүзеге асырады.
Мемлекеттік ... беру ... ... ... ... ... борышқа қызмет көрсету деп қарыз алудың ... ... ... комиссиялық және өзге төлемдердің жиынтық
төлемақыларын айтады.
Борышты өтеу — ... ... ... ... ... белгіленген тәртіппен кайтаруы, белгіленген тәртіппен борышты
құрайтын басқа міндеттемелерді орындауы.
Мемлекеттік борышты басқару ... ... ... ... ... ... жаңғырту, мерзімді ұзарту, сәйкестендіру,
кемімелі ара салмақ бойынша облигацияларды айырбастау, ... ... ... ... ... бас ... ... мемлекеттік берешекті жаңа қарыз шығару есебінен
өтеуді ... ... ... ... ... қарыздардың орнына бірдей
құндық ара салмақпен бағамдық айырмашылықты есепке алмай жаңа қарыздың
облигациялары беріледі.
Жаңғырту деп ... ... ... ... ... аз ... да, көп жағынан да өзгертуді айтады. Бірінші ... ... ... ... ... кезінде, екіншісінде инфляцияның болуы
кезінде немесе қарыз облигацияларын сатып алудағы халықтың мүдделігін
күшейту мақсатымен ... ... ... ... қарыздың бастапқы шарттарын оларды
ұзарту немесе ... ... ... ... ... ... қарыздарды бір қарызға біріктіруді білдіреді,
бұл мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... айырбастау ұлттық ақша бірлігінің дефляциясы жағдайында және
мемлекетке қарыздар бойынша тым қымбат ... ... ... кезде
жүргізіледі.
Қарыздарды өтеудің мерзімін ұзарту ... ... ... ... ... байланысты болатын қаржы қиыншылықтары кезінде
қолданылады, үкімет ... ... және олар ... ... ... ... тұру ... мәлімдейді.
Мемлекеттік борышты төлеуден бас тарту (күшін жою) елде саяси режим
ауысымы және жаңа ... ... ... ... заңсыздығы
себепті орындауды мойындамауы кезінде ... Бас ... ... ... ... ... ... басқарудың аталған әдістері әр түрлі ұштасуда ... ... ... ... ... және сәйкестендіру немесе
айырбастау және сәйкестендіру және ... ... ... ... ... ішінде мемлекеттік борыштың өсу қарқынын
төмендету жөніндегі ... ... ... ... бір бөлігін
өткізуге болады, яғни жекеше секторға сату жолымен ... ... бас ... бұл ... аз ... ... ... мемлекет
көтеретін ауыртпалықты азайтады.
Ұлттық экономиканы дамыту шикізат салаларына шетел ... ... ... және ... ... салаларға,
аграрлық сектор мен тұтыну тауарларының өндірісіне озат технологияларды
тартпайынша мүмкін емес. Бірақ шетел ... мен ... ... ... ... ... ... лайықты қарыз қаражаттарының
қайтарымына ... ... ... ... негізгі борыштың сомасы мен
пайыздарын төлеу бұл жағдайда нақты өнімнің бір ... ... ... беруді қажет етеді. Елеулі сыртқы борыштың көбеюі ұлттық валюта
бағамының, экспорт пен импорттың ара ... ... ... ... ... ... ұзақ мерзімді теріс
экономикалық зардаптарды тудыруы мүмкін.
Үлкен көлемдегі мемлекеттік борыш мемлекетті банкроттыққа ұшыратпайды,
өйткені үкіметтің ... ... ... ... қаржыландыру. Төлеу мезгілі жеткен облигацияларды өтеу үшін
практикада ... ... ... және ... ... экономика жағдайында мұндай саясат қате болар еді). Ол ... ... ... яғни жаңа ... сатады және түсім –
ақшаны өтелетін облигацияларды ұстаушыларға ... үшін ... ... ... салық салуға және оларды жинауға құқығы бар.
Қаржылық күйреу кезінде жекеше шаруашылықтар мен ... ... ... ... ала алмайды, ал ... ала ... ... ... мен ... ... ... ал үкімет
банкроттанбайды.
Ақша жасау. Борыштың негізгі сомасын және ... ... ... ақша ... ... мүмкіндігі бар, бірақ мұның инфляциялық
нәтижесі болады.
Алайда үкіметтің ... ... ... ... ... кірістердегі теңсіздіктің көбеюі, өйткені кірістердің мөлшері
бойынша халықтың түрлі топтары болады. Және ... ... ... ... ... облигацияларға ие болудан алынатын пайыздық кірістерді қайта
бөлудің нәтижесінде ол артық кірістер ... ... ... ... салуды көбейтуді қажет ... ... ... ... ... төмендетеді,
мұның өзі экономикалық өсуге зиян ... ... ... ... ... ... бойынша пайыздарды төлеу үшін қажет салық
салудың деңгейін көрсетеді;
б) ығыстыру әсері. ... ... ... ... жұмыс істеп тұр
және бюджет баланстандырылған дей отырып, онда егер үкімет шығыстарды
көбейткен ... ... ... ... сызығы бойынша
экономика қисық сызықтың бойымен ... ... осі ... және ... ... ... кемірек болады.
2 сызба. Өндірістік мүмкіндіктердің қисық сызығы
Жекеше тауарлар не тұтынушы, не инвестициялық тауарлар болуы мүмкін:
1) егер ... ... ... есебінен ұсыным азайса, онда халықтың
бүгінгі ұрпағының тұрмыс деңгейі төмендейді, ал ... ... және ... ... ... егер төмендеу инвестициялық тауарларды шалса, онда бүгінгі ... ... ... ал ... ... ... аз болады.
Уақиғалар дамуының екі сценарийі мүмкін:
1. Үкіметтік шығыстардың көбеюі ... ... ... ... ... ... төмендейді және үкіметтік шығыстардың ауыртпалығы бүгінгі
ұрпаққа түседі;
2. ... ... ... ... ... ... ... Салдарлары: үкімет ақша рыногына шығады, жекеше қарызгерлермен
бәсекелеседі, пайыздық мөлшерлеме көбейеді, ... ... ... аз ... ... ... және оның ең ... тұрмыс
деңгейі болады.
Мемлекет үшін дефлотты қолайлы практикалық шешім етіп айқындайтын 5
негізгі факторлар бар:
1) қоғам тарапынан болатын саяси ... ел ... ... экспорттан түсетін кірістердің төмендеуі;
3) борышқорлық ауыртпалықтың көбеюі;
4) капиталдың халықаралық рыноктарына шығу ... ... ... ... құлдырау:
6)берешектің құрылымын өзгертуге халықаралық қаржы ұйымдарының әзір
екеңдігі.
Яғни егер ел басшылығы дефлотты жариялаудан ... ... ... санкциядан асып түсті деп санаса, сыртқы борыш бойынша дефлот ел
басшылығының стратегиялық шешімінің нәтижесі болуы мүмкін.
Елдің алтын-валюта ... ... ... ... көрсетуге
жұмсалатын төлемдер сомасының асып түсуі де маңызды фактор болып табылады.
Бюджеттің барлық шығыс ... ... ... оң ... болып
табылады, бұл оның орындалуына мүмкіндік бере алады. ... ... ... бас ... ... ... ... баптары
бойынша, мысалы әлеуметтік сфера бойынша ... ... ... ... өзі ... ... ішінара қайтаруға мүмкіндік туғызады.
Бірақ несие рейтингі төмендейді және ... ... ... алу
қиындайды.
Дүниежүзілік қайта құру және даму банкі белгілеген сыртқы берешек
деңгейін бағалау параметрлері ... ... ... ... ... ... ... қатынасы — 76,1 % ... ... ... ... ... ... мен қызметтер көрсетудің жылдық
экспортына қатынасы — 124,6% (56,7%);
3) борышты өтеу және оған ... ... ... төлемдер сомасының
тауарлар мен қызметтердің экспортына қатынасы - 36,7%

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 24 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Елдердің сыртқы саясаты26 бет
Дамыған мемлекеттер ұғымы. Америка құрама штаттары және оның әлемдiк экономикалық қатынастардағы ролi мен ықпалы24 бет
Қазақстан экономикасын дамытудағы мемлекеттік бюджеттің ролін арттыру100 бет
«Қазақстан Республикасындағы шағын кәсіпкерліктің дамуы және тиімділігін арттыру» (ЖШС «АРЫС» мысалында )77 бет
Бірінші сынып математикасында дамыта оқытудың теориялық негіздері58 бет
Балабақшада тіл дамыту жұмыстарының жүйесі31 бет
Балаларға үй жануарларымен, жабайы аңдарды таныстыру4 бет
Бастауыш мектептерде дамыта оқыту технологиясын сөз тіркесінде қалыптастыру47 бет
Бастауыш сынып оқушыларын дамыта оқытудың педагогикалық шарттары44 бет
Бастауыш сынып оқушыларының шығармашылық іс-әрекетін дамытудың әдістемелік жүйесі39 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь