Қақтығыстар мен шиеленістер

1 . модуль. Кактыгыстард ің негізгі ұғымдары

Шиеленісті дамыту ғылым ретінде
Шиеленістің жалпы теориясы
Шиеленіс туындауының тұлғалық ерекшеліктері

2 . модуль. Шиеленіс түрлері
4. Ішкі тұлғалық шиеленіс
5. Тұлғааралық шиеленіс
6. Шиленіс туындауының топтық ерекшеліктері
7. Ұйымдағы билік және шиеленіс
8. Топаралық шиеленіс
9. Саяси шиеленіс
10.Ұлтаралық шиеленіс
11. Халықаралық шиеленіс

3 . модуль. Шиеленістің алдын алу және шеу тәсілдері

12. Шиеленістің алдын алу үшін ширығуды басқару
13. Шиеленістің алдын алу
14. Шиеленісті басқару
15. Келіссөздер шиеленісті шешу әдісі ретінде
Конфликтология көптеген денгейлік құралдар мен анықтамаларға ие. Батыста Л.Козердің шиеленіс туралы анықтамасы кең етек жайған.
Шиеленіс – құндылықтар мен белгілі бір мәртебе, билік, ресурстар үшін күрес. Бұл күресте қарсыластардың мақсаты бір-біріне зиян келтіру, бірін бірі бейтараптандыру немесе тіпті жою болып табылады. О.Н.Громованың пікірі бойынша, шиеленіс дегеніміз әр тараптың қатты эмоционалды күйзеліс үстінде өзінің мақсат мүддесін іске асыруға белсенді бағытталған іс-әрекеттер.
Бұл процесс кезінде байқалады.
В.П.Ратников мынадай анықтама береді: Шиеленіс - өздерінің мақсат, мүдделеріне жету жолындағы күресте айқталған адамдардың арасындағы (немесе тұлғаның ішкі құрылым элементтері) іс-әрекет сапасы.
Шиеленістің негізі адамдардың және адамның ішкі дүниесі арасында пайда болатын қарама-қайшылық. Осы қарама-қайшылық шиеленісуші тараптардың арасындағы күрестің себепшісі болады. Бірақ шиеленісті туғызатын қарама-қайшылықтың объективті сипатта болуы міндетті емес. Олар субъективті немесе тіпті жалған болуы мүмкін. Дегенмен олар адам үшін маңызды болса, шиеленіс жағдайдың туындауына себеп болады. Шиеленістің өзі өзара іс-әрекетке қатысушылар арасындағы күрестен туындайтын шектен тыс қарама-қайшылықты айқындайды. Бұл жерде қарама-қайшылықтың бірден асқынуы туралы айтып отырмыз, өйткені кез келген қарама-қайшылық шиеленіс туғызбайды. Тіпті қарама-қайшылық шиеленіссіз формада болуы мүмкін. Бұған мысал ретінде әйел мен еркек, адам мен табиғат арасындағы қарама-қайшылықты алуға болады.
Әрбір шиеленіс – ол әлеуметтік субъектілердің арасындағы қарым-қатынас. Алайда кез келген қарым-қатынас шиеленіс бола бермейді. Тайталас жоқ жерде жағымсыз эмоциялық қарама-қайшылықтар болмайды. Әрбір конфликт әлеуметтік қарым-қатынастың сапасы ретінде адамның қызметі мен мүдделері негізінде туындайды.
Оның жануарлар әлеміндегі тіршілік үшін күрестен басты ерекшелігі осы болып табылады. Шиеленіске қатысушылар кімнің мүддесі тікелей айтылса, ол шиеленістің субъектісі болып табылады. Шиеленістің субъектісі – жеке тұлға, топ, бөлімше болуы мүмкін. Шиеленістің объектісі ретінде тайталасты тудырушы тараптың білдірген жағы анықталады. Шиеленістің мәні – тараптар арасында дау туғызуға себепті болған объективті (билік, алғашқы болу) түрде шынайы бар немесе қиялдан туған проблема.
Табиғат, ресурстар және т.б. егер оларға қызығушылық пайда болса, оған бақылау жасауға, иемденуге, немесе тартып алуға әрекет етсе, онда ол шиеленістің объектісі болып табылады. Қызығушылық шиеленістің туындауы үшін қажетті бірақ жеткіліксіз себеп болып табылады. Шиеленістің объектісі, танымы, қол жетпейтін болып және оны шиеленіске түсушілердің бәрі иемденуге ұмтылған кезде нағыз күшіне ие болады. Әр түрлі жағдайларға байланысты шиеленістің шынайы объектісін адамдар кейде жасырады.
        
        Пән мазмұны
1 - модуль. Кактыгыстард ің негізгі ұғымдары
Шиеленісті дамыту ғылым ... ... ... туындауының тұлғалық ерекшеліктері
2 – модуль. Шиеленіс түрлері
4. Ішкі тұлғалық шиеленіс
5. Тұлғааралық шиеленіс
6. Шиленіс туындауының топтық ерекшеліктері
7. Ұйымдағы билік және шиеленіс
8. ... ... ... ... шиеленіс
11. Халықаралық шиеленіс
3 – модуль. Шиеленістің алдын алу және шеу тәсілдері
12. Шиеленістің алдын алу үшін ширығуды басқару
13. Шиеленістің алдын алу
14. ... ... ... ... шешу әдісі ретінде
2. Шиеленістің жалпы теориясы
2.1. Шиеленіс туралы түсінік, нысаны және мәні
Конфликтология көптеген ... ... мен ... ... ... ... туралы анықтамасы кең етек жайған.
Шиеленіс – құндылықтар мен белгілі бір мәртебе, билік, ресурстар
үшін күрес. Бұл ... ... ... ... зиян ... бірі бейтараптандыру немесе тіпті жою болып табылады. О.Н.Громованың
пікірі бойынша, шиеленіс дегеніміз әр ... ... ... ... ... мақсат мүддесін іске асыруға белсенді бағытталған іс-
әрекеттер.
Бұл процесс кезінде байқалады.
В.П.Ратников ... ... ... Шиеленіс - өздерінің мақсат,
мүдделеріне жету жолындағы күресте айқталған адамдардың ... ... ішкі ... элементтері) іс-әрекет сапасы.
Шиеленістің негізі адамдардың және адамның ішкі дүниесі арасында
пайда болатын қарама-қайшылық. Осы қарама-қайшылық шиеленісуші ... ... ... ... ... шиеленісті туғызатын қарама-
қайшылықтың объективті сипатта болуы міндетті емес. Олар субъективті ... ... ... ... ... олар адам үшін ... ... шиеленіс
жағдайдың туындауына себеп болады. ... өзі ... ... арасындағы күрестен туындайтын шектен тыс ... Бұл ... ... ... ... ... ... өйткені кез келген қарама-қайшылық шиеленіс туғызбайды. ... ... ... ... ... ... мысал ретінде әйел
мен еркек, адам мен табиғат арасындағы қарама-қайшылықты алуға болады.
Әрбір шиеленіс – ол әлеуметтік ... ... ... ... кез келген қарым-қатынас шиеленіс бола бермейді. Тайталас
жоқ жерде жағымсыз эмоциялық ... ... ... ... ... ... ретінде адамның қызметі мен мүдделері
негізінде туындайды.
Оның жануарлар ... ... үшін ... ... ... ... табылады. Шиеленіске қатысушылар кімнің мүддесі тікелей айтылса,
ол шиеленістің субъектісі болып табылады. Шиеленістің субъектісі – ... топ, ... ... ... ... ... ... тайталасты
тудырушы тараптың білдірген жағы анықталады. Шиеленістің мәні – тараптар
арасында дау туғызуға себепті ... ... ... ... ... ... бар ... қиялдан туған проблема.
Табиғат, ресурстар және т.б. егер оларға қызығушылық пайда болса,
оған ... ... ... ... ... ... ... етсе, онда ол
шиеленістің объектісі болып ... ... ... туындауы үшін
қажетті бірақ жеткіліксіз себеп болып ... ... ... қол ... ... және оны ... ... бәрі
иемденуге ұмтылған кезде нағыз күшіне ие болады. Әр түрлі ... ... ... ... ... кейде жасырады.
Шиеленістің субъектісінсіз объект болмайды. Керісінше объект ... ... ... ... және ол ... қайшылықта
болып келеді.
Шиеленістің объектісі ... ғана ... ... ... ... ... ... негізсіз
болмайды, олар өзара бір нәрсені ... ... ... ... ... деген түрлі материалдық және ... ... ... ... ... ... мәртебе, идея және т.б. Тайталасушы тараптардың
мүдделері қақтығысынан туындайтын құндылық шиеленістің объектісі ... ... мен ... ... білу қажет. Жалпы
шиеленістің объектісі деп - ... ... ... ... бір бөлігін атауға болады. Ал шиеленістің ... ... ... ... тараптардың арасында туындаған және оны
тайталас арқылы шешуге ... ... ... ... алдымен объектіні емес, мәнінің жойылуымен байланысты. Мынадай
жағдай да ... ... ... жоқ, ал ... ... әлі де ... Шиеленістің объектісі шынайы потенциалды, қияли
иллюзиялық болады.
Бірақ шиеленістің мәні әрдайым шынайы және ... ... ... ... ашық және ... түрде болуы мүмкін. Шиеленістің
мәні - оппоненттер арасындағы қайшылық әрдайым анық көрінеді.
2.2. Шиеленіс түрлері
Шиеленісті жіктеудің кең ... ... оны ... немесе
шиеленістің жақтары бойынша топтастыру.
Олар мынадай болып бөлінеді:
1. Ішкі тұлғалық.
2. Тұлғааралық.
3. Тұлға мен топ арасындағы.
4. Топаралық.
5. Мемлекетаралық.
Ішкі тұлғалық ... иесі ... – жеке ... Бұл ... ... талпыныстардан туындаған, ... ... ... ... Бұл шиеленістер мазмұнына қарай көбінесе
психологиялық болып табылады, олар себептердің, мүдде, құндылықтардың ... ... ... ... ... ... мен жағымсыз
уайымдармен бірге ... ... ... ... ол ... ... сипатта болады және оның туындауының әр ... ... ... ... ішкі ... пен әлеуметтік норма арасындағы қайшылық;
- индивидтің әр түрлі ролдерінің арасындағы қайшылық;
- мінез-құлықтың әр түрлі нұсқасы арасындағы таңдау қиыншылығы.
Тұлғааралық шиеленіс – бұл жеке ... ... ... ... ... ... ... қақтығыс. Мұндай шиеленістер
қоғамдық өмірдің әр саласында ... ... ... ... және ... шиеленістің туындау себептері әр түрлі ... яғни ... ... тыс; ... және ... ... ... және т.б.
Кез-келген тұлғааралық шиеленістерде тұлғаның психикалық, әлеуметтік-
психологиялық және ... ... ... және ... ... мен топ ... шиеленіс көп қырлы, оған топтық ұйымның
себептері де ... Ол ... және ... ... мүмкін.
Топаралық шиеленіс кіші, орта үлкен топтар ... ... ... ... ... ... ... саяси, ұлттық-этникалық, діни, мәдени және т.б.
Әлеуметтік топтардың әр ... ... ... ... ... мен әр түрлі шешу тәсілдері бар. Мемлекетаралық шиеленісте
тайталасушы тараптар ретінде жеке мемлекет немесе мемлекет ... ... ... ...... ... ... шиеленістің ерекшелігі – ... ... ... ... ... ... ... туындау нұсқаларының алуандығына байланысты, ... мен түрі көп. ... ... ... байланысты жіктеледі.
Шешу тәсілдері (күштеу әдісі ... ... ... болу ... ... ... өндірістік, тұрмыстық, ... ... және т.б.) әсер ету ... ... ... ... анықтығына байланысты (ашық, жабық), ... ... ... бар және ... жоқ) ... ... көзқарастар объектің сипаттамасы бойынша (ресурсты,
рольдік-мәртебелік, әлеуметтік-мәдени, ... т.б.). ... ... өтеді және алуан түрлі субъектілердің қатысуымен
болады. Уақытша ... ... ... ... ... аумағын
анықтау) және субъектілік (негізгі ... ... және ... ... ... бір ... ... жағдайға өту процесі, олардың әрқайсы
өзінің қиындығымен сипатталады. ... ... ... шиеленіс
элементтері 2 топқа бөлінеді: объективті (тұлғалық емес) және тұлғалық.
Шиеленістік ... ... ... ... ... ... ... бағытына) тәуелсіз факторлар
жатады. Мұндай ... ... ... ... ... болған ортасы жатады.
Қазіргі конфликтология шиеленістің қатысушыларын негізгі (тура) және
негізгі емес (жанама) деп ... ... ... ...... ... ... Олар шиеленіс дамуындағы ең және белсенді
ролге ие. Негізгі ... ... ... ... деп ... ... ... қарымы мен немесе күштеріне байланысты
оппонент дәрежесі деген ұғым ... ... ... әсер ету ... көп ... ... дәрежесінің жоғары
екендігін білдіреді. Шиеленістің негізгі емес қатысушыларына ... ... ... ... әсер ... ролі екінші деңгейлі
және оларды үшінші жақ деп ... ... ... және ... ... арасындағы шекара жиі жылжымалы болып келеді, орындары
ауысуы мүмкін. Шиеленістің жанама ... ... ... ... ... үшін ... топтарды айтуға болады.
Олар ... ... деп ... ... пайда болуымен дамуына
шиеленістің басқа да ... әсер ... ... делдалдар (медиаторлар). Инициаторлар – басқа тұлғалар
немесе мемлекеттер арасындағы шиеленістің ... ... ... қатысушылар. Олар жеке адам, топ, тіпті мемлекет болуыда мүмкін.
Шиеленісті ... ... адам оған ... да ...... ... пайдасына шешу мақсатында жоспарды
ұйымдастыратын, оппоненттермен ... ... ... ... ...... динамикасын
өзінің үлесіне зияннан гөрі пайда көп түсіру мақсатында ойластыру.
Делдалдар – қатысушыларға шиеленістің шешілуіне ұйымдастыруға ... топ ... ... ... ... мүмкін. Делдалдардың көмегі
әртүрлі сипаттамада бола ... ... ... рухани,
ресурстық, ақпараттық, әкімшілік және т.б. ... ... ... ... ... ролі – шиеленісті шешуші беделді
көмекшінің ... бұл ... жеке ... ... ... ... те
бола алады. Делдалдың айрықша белгісі екі жақ та мойындаған оның ... ... ... ... ... ...... арасында белгілі бір ымыраға келу
арқылы шиеленісті тоқтатуға қол жеткізу. Аралық ... ... ... ... сот ... ... шешім шығару құқығы жоқ. Арбитр (төреші)
де ұйғарым айту құқығына ие және оның қолында ... бар, ... ... ... сот ... сияқты соңғы шешім бола алмайды, жоғары сатылы
соттарға шағымдалуына болады.
Шиеленістің ортасы – ... ... ... жиынтығы
және оның пайда болуы мен динамикасына ықпалы зор. Әлеуметтік ... ... ... мен ... топтастырады. Шиеленістің
микроортасы – тұлғааралық және топаралық шиеленіске тікелей әсер ететін
адамдардың ... ... ...... ... ... макроортасы үлкен әлеуметтік топтар мен мемлекет ... ... әсер ... ... ... ... шиеленіс ортасын үш тұрге бөлуге
болады: физкалық, қоғамдық – ... және ... ... ортасы – шиеленіс өтетін физикалық, ... ... ... мен ... ... ... – психологиялық
орта – шиеленіс дамитын мінез–құлық, көңіл-күй, сезімдер мен ... Бұл ... ... ... үшін ... болып
табылады. Олардың еркіне, сана-сезіміне, қалауына байлансты емес. Бұл орта
қоғамдық ... ... және ... ... ... ... ортасы – тараптардың тайталасы туындаған және ... ... ... ... ... ... жалпы және іргелі
факторлары: өркениеттің түрі, өмір ... ... ... ... ... саяси жүйесі. Алайда шиеленістің әлеуметтік
ортасына адамдар өмір сүріп отырған әлеуметтік ... ... та ... ... ...... бір құбылысты тудырушы құбылыс пен іс-
әрекет. Шиеленіс әр ... ... ... ... ... ... жалпы және жеке, материалдық және ... ... ... ... ... болады:
1. Мүдделер қайшылығы шиеленістің негізгі себебі ретінде.
2. Шиеленіс туындауының объективті факторлары.
3. Шиеленіс туындауының тұлғалық себептері.
Себепті ... ... білу ... ...... әсер ... бірақ оның қажеттіліктен пайда болуын анықтамайды.
Себепке қарағанда сылтау байқаусызда немесе жасанды ... «жоқ ... ... ... ... ... ... көрсетеді. Мүдделер
қайшылығы шиеленістің негізгі ... ... ... ...... болуын алдын ала анықтайтын құбылыс.
Егер шиеленіс субъектілері үшін қажеттілік ретінде туындаған болса,
онда ол ... ... ... ... – организмнің, тұлғаның,
әлеуметтік топтың немесе ... ... ... ... ... ... адамның белсенділігін арттырушы. ... ... ... туындауы үшін жеткіліксіз шарт. Шиеленіс қарым-
қатынасқа түсушілердің ... ... ... ... ... – мүдде ретінде болатын саналы қажеттілік. Алайда ... ... ... ... бола ... тек қана ... қажеттілікті
қанағаттандыруға байланысты мүддеде ғана бола алады. Сонымен, кез-келген
шиеленістің себебі – оның ... ... ... қарама қайшылылықтың көрінісі.
Қайшылық дегеніміз - қарама-қарсы бағытталған ... мен ... ... әрекеттестігі. Өзінің сипаты бойынша
олар: ішкі және сыртқы, антогонистік және антогонистік ... ... ... ... объективті және объективті емес, негізгі және қосымша тұрақты
және уақытша және т.б. болады. Ішкі қайшылықтар – топ, ұйым, қауым ... ... ... ... қайшылық екі немесе бірнеше
өзіндік жүйе арасында пайда болады. Кейде ішкі және ... ... ... әсер етуі ... ... қақтығыс – шиеленіске қатысушылардың
арасындағы бір-біріне жек көрушілік сезімі бар ... ... ... ... жолы ... яғни екі ... ... бір
жақты жою. Шиеленіске қатысушылар мүдделері арасындағы антогонистік емес
қайшылықтар – бұл ... ... ... ... ... ... келу ... шешу мүмкіншілігі. Негізгі
қайшылықтар шиеленістің ... ... мен ... ... роль атқарады.
Сонымен қатар, негізгі емес ... тек ... ... ... ... ... әрекеттестікте болады. Объективті қайшылықтар объективті
факторларға негізделген, яғни адамның қалауы мен ... ... мен ... ... ... ... құтылу мүмкін
емес. Субъективті қайшылықтар, керісінше адамның еркі мен санасына тәуелді.
Бұл қайшылықтар адамдар мінездерінің ... ... ... ... ... ... негізінен ішкі тұлғалық,
тұлғалық және топаралық шиеленіске себеп болады. ... ... және ... ... ... билік, мәртебе, қызмет.
Оларға ортақ нәрсе – адамдардың еркі мен сана-сезімі, ... ... ... адамдардың жеке қасиеттерінің тәуелсіздігі. Объективті
факторлардың шиеленіс туындауына әсерін, оның ролі мен маңызын ұйымдастыру
мысалынан ... ... ... ... ... ... себептерін анықтайды:
- бөлінетін ресурстардың шектеулігі;
- жауапкершілік пен тапсырманың байланысы;
- әр түрлі топ жұмысшыларының мақсаттарының қайшылығы;
- коммуникация ... ... мен ... ... ... ... мен міндеттерді дұрыс бөлмеу;
- білімсіздік, лауазымға сәйкес келмеуі;
- қызметкерлердің мүмкіндіктерінен артық жүктеме ... ... ... мен ... этникалық нормалардың әлсіз ұйымдасуы немесе этникалық комиссиялар
мен комитеттердің болмауы.
Шиеленістің тұлғалық себептері кез келген шиеленісте ... ... ... ... ... ...... психологиялық басымдылығы, өзіндік қабылдау мен ... ... - ... және ... ... жеке тұлға идеалын
құрайтын тұлға ... ... ... мен ... ... ... туындайды: шынайы және күтілетін нәтижелердің арасындағы
айырмашылық; қарауындағы ... ... ... екі ... одан да көп ... мүдделерінің сәйкес келмеуінен
басталады. Осыған орай, объективті және субъективті ... ... ... ... ... еркі мен ... (бөлінуге жататын ресурстардың шектеулілігі, қызмет мақсаты ... ... ... ... тәуелсіздігі т.б.) бірақ
олар аталған шиеленіс субъектілердің нағыз себептеріне айналуы ... ... өз ... ... асыруға мүмкіндік бермейді.
Адамдардың көзқарастарындағы айырмашылық, оқиғаларды әр түрлі
қабылдауы және ... жиі ... ... ... Егер осы ... жеке ... ... қатысушылардың біреуінің мақсатқа
жетуіне қауіп төндірсе, онда шиеленіс ... ... ... ... ... бірақ шиеленістің туындауына міндет шарт емес. Кейбір жағдайларда
шиеленіс бірден ... ... ... ... ... ... дегеніміз – қоғамға, оның әр түрлі қоғамдық
құрылымдарына қатысты шиеленістің (әлеуметтік топ, ... және ... ... Шиеленістің ашық және латентті (жасырын) қызметтері бар.
Ашық қызметі шиеленіс оппоненттерінің ... ... ... келуімен
сипатталады. Жасырын қызметі – оның нәтижесі уақыт өткенде ғана анықталады.
Шиеленіс оппоненттерінің ... ... ... ... сәйкес
келмеуі. Латентті қызмет нәтижелері күтпеген және ... ... ... ... болмауы да мүмкін.
Шиеленіс жағымды (конструктивті) және жағымсыз (деструктивті) қызмет
атқарады. Жағымды ... ... ... қандай пайдасы
болатындығымен сипатталады. ... ... ... және ... деп ... болады. Шиеленістің жалпы құрылымдық қызметтері
мынадай нәтижеге ... ... ... қоғамдағы, ұйымдағы, топтағы
қайшылықтар мен проблемаларды анықтау, оны түзету тәсілі болып табылады.
Әрбір ... ... ... ... яғни ... және ... ... мүмкіндік береді.
Тайталаста:
- шиеленіс саралауға қайшылықты шешудің амалы болып табылады.
Оның дамуы шиеленіске алып ... ... мен ... ... ... ... ... және стресстік жағдайдың жойылуына әсер етеді;
- шиеленіс біріктіруші қызмет атқарады. Сырттан қауіп төнгенде топ
ұйымдасып, жауға төтеп беру үшін ... ... ... ... ... тұрақтандырады.
Шиеленістің конструктивті қызметі тұлғалық деңгейде былай көрінеді:
- шиеленіс оған қатысатын адамдарға қатысты танымдық қызмет атқарады;
- шиеленіс тұлғаның өзін - өзі ... және ... ... ... ... мінез-құлықтың жағымсыз қасиеттерінен мысалы, өзін өзгелерден
кем сезіну, бағыныстылық, жағымпаздық т.б. арылуға септігін тигізеді;
- шиеленіс адамды әлеуметтендірудің, оны ... ... ... ... ... ... ... адамның топқа үйренуіне ықпал етеді, өйткені шиеленіс
жағдайында ... ... ... ... яғни ... кім екені
байқалады;
- шиеленіс, егер адамдардың пайдасына шешілсе топта психикалық қысымды
жоюға, оның қатысушыларының стресс жағдайын кетіруге ... ... ... ... әдісімен адамның алғашқы ғана емес, қайталама
қажеттіліктерін де қанағаттандыру құралы бола алады;
- ... ... ... ... істеуге үйретеді, субъектілердің
алдында тұрған міндеттерді шешуге күшті жұмылдыруға ықпал етеді;
- шиеленіс әлеуметтік топтар мен ... ... ... ... қызмет етеді, және оның аяғы қатты шиеленіске апарып ... ... ... ... ... жаңа нормасы туындауына
немесе ескі нормаларды жаңа мазмұнмен толықтыруға көмектеседі.
Шиеленістің деструктивтік функциясы әлеуметтік жүйенің әр ... ... ... және нәтижелері мынадай болады:
- шиеленіс күштеу әдісі арқылы шешілсе, адам шығыны және материалдық
шығын болуы мүмкін;
- ... ... ... ... саяси және мәдени
дамуды тежеуі мүмкін;
- шиеленіс қоғамдың ыдырауына рухани деңгейдің ... ... ... ... ... жаңа бір ... жағдайды түдыруды мүмкін;
- мекемелердегі шиеленіс өндіріс жүйесінің ... ... ... ... ... ... деструктивті қызметі тұлғалық деңгейде төмендегідей
жағдайларға апарып соғады:
- ... ... ... ... жағымсыз әсер етуі
мүмкін;
- шиеленіс тұлғаның өзінің мүмкіндіктері мен ... ... ... ... ... ... деген сенімсіздік тудырады, бұрынғы қарқынын жоғалтуға
және өзінің бойындағы мінез-құлық үлгілерінен ажырауына апарып соғады;
- шиеленіс адамның серіктестері мен ... ... ... ... шиеленіс жағымсыз қорғаныс механизмдерді қосуға мүмкіндік береді.
Шиеленістің ... ... ... қатысуға кеткен ресурстар
(эмоционалдық, материалдық, уақытша және басқа) ... және ... ... ... ... ... ... - оның өзгеру процесі. Әрбір шиеленістің
3 кезеңі бар: басталуы, ... ... ... ... ... ... кезеңі бар: шиеленіс алды және соңы.
Шиеленістің жалпы динамикасының кестесі:
I. Шиеленіс алдындағы жағдай (латентті кезең).
II. Ашық шиеленіс: 1) Түрткі (инцидент) (шиеленіс ... ... ... ... аяқталуы;
III. Шиеленістен кейінгі кезең.
Шиеленіске дейінгі жағдай – шиеленістің болу мүмкіндігі, яғни ... ... мен ... ... Бұл ... шиеленіске әкелуі
мүмкін.
Шиеленіске дейінгі жағдайда болашақ ... ... ... ... ... әлі ... дейінгі жағдай тудырған шарттар жойылған жағдайда
шиеленіссіз-ақ шешілуі мүмкін. Сонымен ... ... ... ... ... дәл және дәл емес ... мүмкін. Егер шиеленістің
шарттары дәл емес болса, бұл шиеленіс толығымен жойылмайды.
Қайшылықты жағдайды дұрыс қабылдамау 2 түрлі ... ... ... ... ... ... ... Бұл проблемалық жағдай
бағаланбай немесе азайтылып ... ... ... ашық ... ... ... әсер етуі ... қайшылықтың қаупі күшейгенде болады.
Кейбір оппоненттер шиеленіске дейінгі жағдайды дұрыс емес бағаламауы
мүмкін және шиеленіске қатысушыларды ... ... ... ... ... ... ... тежеуге немесе опоненттердің біреуінің тайталасты
бастауына бағытталады. Сонымен, шиеленіске дейінгі жағдайды дұрыс және дәл
бағалау, осы жағдайды шешудің ең ... ... ... ... ... ... ... қайшылық шешілмесе, ол ерте ме кеш пе
ашық шиеленіске ұласады. Мүдделердің қайшылығы пісіп жетілген ... ... ... байқамау мүмкін емес. Олар ... ... ... әсер ... Екі жақтың әр қайсысы өздерінің мүдделерін ашық
қорғай бастайды. Бұл ... ... ... ... үшінші жаққа айта бастайды. Тайталас субъектілері өз жағына
көбірек жақтаушыларды жинауға тырысады. Оппоненттер тек жалпы ... ... ... ... ... ... ... т.б.
күштеу, қорқыту, үркіту, қысым жасау сияқты тәсілдерді қолдануы мүмкін.
Ашық шиеленіс кезінде екі ... бірі ... ... ... Объективті
қайшылықтарға тұлғааралық қайшылықтар қосылып, жағдайды одан әрі қиындата
түседі.
Ашық ... ... әр ... ... байланысты ішкі кезеңдерге
бөлуге болады: ... ... және ... ... – шиеленістің туындауына себеп болған жағдай.
Оқиғаны сылтаудан ажырата білу ... ... ...... ... түрткі болған жағдай. Ол кездейсоқ және ... ... ... сылтау шиеленіс емес.
Бұған қарағанда бұл шиеленіс, яғни оның басталуы болып ... екі ... ... ... ... ... және
«өзгенікі», дос және жау ретінде бөліп қарайды. Оқиғадан кейін «кімнің кім»
екені белгілі болады. ... ... күші әлі де анық ... ... ... ... ... басталып кетуін тежейтін басты
факторлардың бірі. Сонымен қатар бұл белгісіздік шиеленістің одан әрі
дамуына да әсер ... ... ... өзінің мүмкіндіктерін толық білсе,
онда көптеген шиеленістер ... ... еді. ... ... жақ
көптеген жағдайда мәнсіз қарсыласуды ушықтырмайтын еді, ал күшті жақ
қарсыласын ... ... ... ... бұл кезеңінде маңызды ... ... ... ... ... ... ... барлау жүргізу.
Одақтастарды іздеу және өз жағына тарту. Оқиғадан ... ... ... ... үдей ... ... дегеніміз – бұл ең негізгі ең кернеулі кезең. Осы
кезде ... ... және ... ... жету үшін әр ... мен ... қолданылады. Бұл кезеңде ... келу ... ... ... шешу ... ... Эмоциялар ақылдан,
логикадан басым болады. Ең негізгі мақсат қарсыластарда үлкен зиян ... бұл ... ... мақсат пен алғашқы себептер жоғалып бірінші
орынға жаңа себептер мен мақсаттар ие ... Бұл ... ... ... ... ... спонтанды және тежеусіз сипатқа ие
болады.
Шиеленіс кезеңінің бірнеше негізгі сәттерін қарастыруға ... ... ... ... және оны ... ... қолдану.
Шиеленістің кеңеюі мен тереңдеуі.
1. Жаудың бейнесін жасау. Шиеленіс дамуының ... ... ... ... ... ... ... бастайды және эскалация
кезеңінде толығымен анықталады. ... ... ... ... әлеуметтік – психологиялық және идеологиялық фактор. Жаудың бейнесі
болғанда ... пәні ... ... ие ... ... ... татулықты дамыту мен тұрақтандыру үшін жаудың ... ... Бұл ... ... ішкі ... экономикадағы қателіктерді
жақтау үшін «шеткіш» табу мақсатымен жасалынады. Осылайша «кім ... ... сол ... ... ... ... ... Оның қолданылуы күресті
ушықтыра түседі.
2. Күшін көрсету және оны ... ... ... ... ... ... ... жеткендігін білдіреді. Мұндай жағдайда екінші тарапқа
ультиматум қойылады. Күш көрсету және оны ... ... ... қарсылық
көрсету қорғану, бас сауғалау болып табылады. Алайда, қорғанудың ең оңай
жолы – тойтарыс беру.
3. Күшті қолдану. ... ... ... ең қатал тәсілі. Бұл
қайшылықтың ең жоғарғы фазасына жеткендігін білдіреді. Мұнда тек ... ... ... ... ... ... рухани, психологиялық
және т.б. түрлері болады. ... ашық ... ... ... адамның
құқықтарын шектейтін немесе оның заңды ... ... ... ... Шиеленістің кеңеюі мен тереңдеуі тенденциясы. Шиеленісті белгілі
бір шектері болмайды және ол ... ... Бір ... ... ол ... мен салаларды қамтиды.
Шиеленістің соңы оның аяқталғандығын білдіреді және шиеленіс кейін
оның субъектілерінің ... ... ... Бұл ... екі ... ... ... аяқтауға үрткі болады, ондай жағдайларға:
- бір жақтың әлсіреуі, қарсыласуды жалғастыруға ресурстарының бітуі;
- шиеленісті жалғастырудың мәнсіздігі және ... ... ... бір жағының басымдылығы, оның ... ... ... ... ... ... ... пайда болып, оның қарсыласуды тоқтата алуы
және қалауы.
Осы жағдайларға байланысты шиеленісті аяқтаудың алуан ... ... кең ... ... ... ... екі ... да жойылуы;
- шиеленістің объектісін жою;
- шиеленіске қатысушылардың ... ... ... ... ... күштеу әдісі арқылы тоқтата күштің пайда болуы;
- келісім арқылы шешу;
- субъектінің төрешіге жүгінуі және оны аралық сот ... ... ... ... ... ... іске ... бойынша:
- жеңіске жету;
- ымыраға келу;
- жеңілу.
2. Шиеленістің шешілу нысанына байланысты:
- ... ... ... ... ... ... ... конструктивті;
- деструктивті.
4. Тиімділігі және шешілуіне байланысты:
- толық аяқталған;
- белгісіз (уақытша тоқтатылған).
Шиеленістің «аяқталуы» және ... ... ... ... ... ... ... – шиеленістің позитиві аяқталғандығы. ... ... ... ... да ... бар: тоқтап қалуы,
шиеленісті жою және жаңа шиеленісті басқа шиеленіске ауысып кетуі.
Шиеленіс аяқталғаннан кейін оның ... ... ... ... арасындағы кернеулі қатынастар. Ал ... жаңа ... ... ... Модуль. Шиеленістің түрлері
4. Тұлғаның ішкі шиеленісі
4.1. Түсінігі және түрлері
Әрбір адам ... ... ... ... ... ... өз ... тұлға шиеленісін шығарады. Адамның барлық өмірі – бұл біз
қашып құтыла алмайтын сырқы шиеленіс ... ішкі ... ... Әр ... тек ... ... орта ғана емес, сонымен қатар өзімен-өзі де
шиеленістің жағдайымен кездесіп отырады. Бұдан қорқуға болмайды. Психикасы
дұрыс адамға ішкі ... ... ... ішкі ... ... және ... ... ғана емес, сонымен қатар тұлғаның дамуы да аса ... ... ішкі ... болмайды, қайшылық бар жерде шиеленістің де
мағынасы ... ... ... ... ... 19 ғасырдың аяғында басталды,
ол психоанализді ашқан австриялық ғалым Фрейдтің есімімен байланысты ... ... ... биопсихологиялық және биоәлеметтік мінездемесін
ашты. Ол адамзаттың өмір сүруі биологиялық қажеттілік пен адамның ... ... ... ... ... ... қайшылықтарды жеңумен
байланысты деп көрсетті. Осы қайшылықпен күресуде Фрейдтің ішкі ... мәні де осы. ... ... деп ... сол кезде оның
ойы керісінші шиеленістің ... ... өсіп ... ... азат ету ... іздеуге бағытталды. «Будущем одной иллюзии»
және «Неудобства культуры» атты еңбектерінде Фрейд амбивалентті ... ... ... ... ... ... қойылған. Ол
сонымен қатар «мұхиттың» сезімге ішкі ... ... ... ... ... ұсынады. Бұл сезім, бақыт сезімі, ол адам ... ... ... деп ... Фрейд көптеген өркениет феномені жүйкеге ... ... ... ... ... деп ... ... диктат
индивидуальды суперэго мен әлеуметтік суперэго теңдей ... ... ... ... ... сай елуі ... ... сонымен қатар
жүйкені сақтай отырып, ішкі шиеленісті шешуге арналған көптеген шараларды
қарастырады. ... ... ... ... ... тізімінің ішіне
есірткіні қосқаны таң қалдырады.
Ішкі тұлға шиеленісі мәселелерін зерттеуде неміс ... Курт ... үлес ... ... ж.ж.). ол мәселені тұлғаға бір уақытта кері
әсер беретін жағдай ретінде қарастырады. Осыған орай, ол ... ... ... бөледі:
1. Адам екі бірдей күштің аралығында болады. Бұл жағдай
С1+---------------- »Тұлға

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 154 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
ІV Француз Республикасының конституциясы және саяси шиеленістері91 бет
Іскерлік қарым-қатынас және басқарудағы қақтығыстар8 бет
Антикризистік басқарудағы қақтығыстар механизмі5 бет
Саяси қақтығыстар76 бет
Экономика саласындағы әлеуметтік шиеленістер6 бет
Әлеуметтік шиеленістер туралы түсінік3 бет
XIX ғасырдың соңы XX ғасырдың басындағы Латын және Солтүстік Америкадағы халықаралық қатынас12 бет
Жаһандану туралы ақпарат5 бет
Ойын – психологиялық феномен ретінде7 бет
«Палестина-Израиль» қақатығыстарына әсер етуші факторлар негізінде қарастырып Араб шығысындағы мемлекеттердің шиеленістегі алған орны мен саяси ұстанымдардың халықаралық қатынастарға ықпалы63 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь