Әлеуметтік проблема ретінде жалғыздық құбылысы

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
I ТАРАУ. ТЕОРИЯЛЫҚ БӨЛІМ
1.1 Әлеуметтік проблема ретінде жалғыздық құбылысы ... ... ... ... ... ... ... ... ..7
1.2 Жалғыздық сезімін зерттеудегі амалдар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...13
1.3 Жалғыздық сезімінің негізгі түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .31
1.4 Жалғыздық сезімін бастан кешірудегі тұлғалық ерекшеліктердің гендерлік айырмашылықтары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..34

IIТАРАУ. ЭКСПЕРИМЕНТТІК ЗЕРТТЕУ БӨЛІМІ
2.1 Зерттеудің мақсаты, болжамы мен міндеттері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...52
2.2 Таңдау тобына мінездеме және әдістемелердің сипаттамасы мен қолдану аясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .53
2.3 Зерттеу нәтижелерін өңдеу және талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 58
ТҰЖЫРЫМ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..67
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .69
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .72
Жалғыздық сезімі философиялық құбылыс ретінде, адамзат баласына, сонау антика заманынан белгілі. Платон және Аристотель жалғыздық сезімін зұлымдық ретінде анықтады, одан шығу жолдарын достық және махаббат сезіміне ләзаттанудан көрді. Философиялық - психологиялық ойлар тарихында жалғыздық мәселесінің ұғынылуы мен түсіндірілуі сан алуан: оның бастауы Ежелгі Шығыста оған деген кұрметпен және Ежелгі Грек еліндегі оны кабылдамауға дейін, адамның өзін тануы ушін жалғыздық сезімінің керектігін ұғынудан бастап, оның даму шығармашылығы, оны адамзат қасіреті ретінде ұғынуына дейін алып келді.
Адамға тән жалғыздыққа қарсы тұру, XX ғасырда Батыс елінде пайда болған, бұл мәселе көптеген гуманист ғалымдардың ең маңызды тақырыбына айналды. Жалғыздық сезіміне жиі көңіл бөлгендер экзистенциалистер: Н.А.Бердяев, М.Бубер, А.Камю, Ж.-П.Сатр, М.Хайдеггер, К.Ясперс. Тұлғаның жалғыздығы антропологиялық универсумның, адамның іштей шеттетілуі - кез-келген жеке тұрмыстың негізі, жабықтық қағидасына сәйкес, оның жүзеге асырылуы ретінде қарастырылады. Сондықтан, адам жалғыздықты басқа адамдармен қарым-қатынас кезінде эмоционалды кері байланыс таба алмағандықтан таңдайды.
Ф.Ницше, одан кейін Э.Фромм және И.Канттың «адамгершілік нормалардың құлдырауынан жалғыздық сезімі пайда болуы мүмкін» - деген ойын жалғастырды. Э. Фромм жалғыздықтың себебі деп - санасыз қажеттіліктердің шыңын айтады.
К.Хорни жалғыздықты нарықтық қатынастар идеологияларының жағымсыз көрінуі, адамның адаммен бәсекелестік салдары деп есептеді.
В.Франклдың пайымдауынша, адам жалғыздық күйге белгілі бір кұндылықтарын және өмірдің мәнін жоғалтқан кезде түседі.
Жалғыздық сезімі жаңа заманның объективті психологиялық мәселесі ретінде өзінің өзектілігін жоғалтпай отыр деп есептеуге болады. Мәселен, Н.Е.Петровский, оны теориялық және эксперименталды ғылыми зерттеулердің, күрделі ұғынуды талап етуші, «XX ғасырдың дерті» - деп атады.
1. Ананьев Б. Г. Избранные психологические труды. В 2-х томах. - М.:
Педагогика, 1980. -Т. 1. - 220 с.
2. Долгинова О.Б. Одиночесво и отчужденность в подростковом и
юношеском возрасте // Дисс. канд. псих. наук. - СПб., 1996. -160 с.
3. Кузнецов О.Н., Лебедев В.И. Психология и психопатология одиночества. - М., 1972.
4. Швабл Ю.М., Данчева О.В. Одиночество. - Киев, 1991.
5. Кон И.С. Многоликое одиночество // Знания - сила.- 1986. -№ 12. - 42 с.
6. Кон И.С.Психология юношеского возраста.- М.:Просвещение,1979.-170 с.
7. Кон И.С. Открытие «Я». - М, 1978. - 90 с.
8. Немов Р.С., Кирпичник А.Г. Путь к коллективу: книга для учителя о
психологии ученического коллектива. - М.,1988.
9. Немов Р.С. Психология. - М.: Просвещение,1994.
10. Садлер У., Джонсон Т. От одиночества к анемии // Лабиринты
одиночество. - М.: Прогресс, 1989.
11. Гегель Г.Работы разных лет. - М., 1970. - 310 с.
12. Гуссерль Э. Философия как строгая наука // Логос. Международный
ежегодник по философии культуры. - М.: Муссагет, 1911.- Кн. 1.
13. Кьеркегор С. Страх и трепет. - М.:Республика, 1993.
14. Кьеркегор С. Несчастнейший // Северные цветы. - СПб.,1988. - Кн.4.
15. Сартр Ж.-П. Экзистенциализм - это гуманизм // Сумерки богов. - М.,1992
16. Камю А. Миф о Сизифе.Эссе об абсурде // Сумерки богов. - М., 1992.
17. Головин С.Ю. Словарь практического психолога. - Минск: Харвест, 1997. - 580 с.
18. Конбюхов Н.И., Словарь-справочник по психологии. - М., 1996.
19. Психология: Словарь / Под ред. А. В. Петровского и М.Г. Ярошевского.-
М., 1990.
20. Андрусенко В.А. Словарь душевных и духовных терминов.-Екатеринбург, 1993. - 30 с.
21. Абульханова-Славская К.А. Психологические и жизненные потери (к
проблеме экологии человека) // Психология личности в условиях социальных
изменений.- М.: ИПРАН, 1993. - С. 7-21.
22. Абульханова-Славская К.А. О путях построения типологии личности.-М.: ИПРАН, 1980.
23. Амбраумова А.Г. Анализ состояний психологического кризиса и их
динамика // Психологический журнал. - 1985. - № 6. - С. 107-115.
24. Абраумова А.Г. Постовалова Л.И. Мотивы самоубийства //
Социологические исследования. -1987. - № 6. - С.53-55.
25. Фрейд 3. Введение в психоанализ. Лекции. - М.: 1991.
26. Хорни К. Наши внутренние конфликты. - М.: Дайджест. 1992.
27. Фромм Э. Анатомия человеческой деструктивности. - М.: Республика,
1994 г.
28. Фромм Э.Человек одинок // Иностранная литература. -1996. - №1.
29. Фромм Э. Искусство любви. - Минск: Полифакт, 1991.
30. Вейс Р. Вопросы изучения одиночества. - М.: Прогресс,1989.
31. Рубинстайн К., Шейвер Ф., Опыт одиночества // Лабиринты одиночества. - М.: Прогресс, 1989.
32. Серма В. Некоторые ситуативные и личностные корреляты одиночества
//Лабиринты одиночества. - М.: Прогресс,1989.
33. Перлман Д., Пепло Л. Теоретические подходы к одиночеству // Лабиринты одиночества. - М.: Прогресс,1989.
34. Рук К., Пепло Л. Перспективы помощи одиноким // Лабиринты одиночества. - М.: Прогресс,1989.
35. Покровский Н.Е. Одиночество и аномия // Дисс.докт.соц.наук. - М.,1996.
36. Крупник Е.П. Проблема психологической устойчивости // Психологические аспекты социальной нестабильности. - М.,1995.
37. Лабиринты одиночества: // Сб. статей. Пер. с англ. сост., общ. ред. и предисл. Н.Е. Покровского. - М.: Прогресс, 1989. (с 14 по 40, с 43 по 46, 49,
53, 67, 70)
38. Перлз Ф. Внутри и вне помойного ведра: Радость, печаль, хаос, мудрость. Пер. с англ. - М.: Изд-во института психотерапии, 2001. - 224 с.
40. Ялом И. Теория и практика групповой психотерапии. СПб: Питер, 2000,
640 с.
41.Франкл В. Воля к смыслу / М.: Эксмо-Пресс, 1997, - 368 с.
42. Практикум по возрастной психологии: Учеб. пособие / Под ред.
Л.А.Головей, Е.Ф.Рыбалко - СПб.: Речь, 2005. - 688 с.
43. Түңлікбаева Э.М. Психологиялық зерттеулерде қолданылатын негізгі ықтималды-статистикалық әдістер. - А.: Қазақ университеті, 1999. – 43 б.
44. Корчагина С.Г. Генезис. Виды и проявления одиночества. - М.:
Московский психолого-социальный институт, 2005. – 196 с.
45. Немов. Р.С. Психология: Учеб. для студ. высш. пед. учеб. заведений: В
3 кн. - 4-е изд. - М.: Гуммансит. изд. центр ВЛАДОС, 2003. - Кн.1: Общие
основы психологии. - 688 с.
46. Хамитов Н.В. Одиночество женское и мужское. - Киев: Научная
мысль,1995.
47.Соловьев В.С. Смысл любви. - М.,1994.
48.Халфина М. Л. Одиночество // Дела семейные... - Томск,1986.
49.Льюис К.С. Любовь. Страдание. Надежда. - М.: Республика,1992.
50.Вейнингейер О. Пол и характер. - М.: Форум,1991. -170.
51.Соловей П. Пройти свозь одиночество // Аврора. - 1985.- № 11. - С.116-
121.
52.Хорни К. Женская психология. Спб.,1993.
53. Шакирова С.М. Алматы, средние классы: уровень жизни гендерные различия, идентичность / Под ред. Алматы: Центр гендерных исследований, 2007. – 200 с.
54. Әбдиев Қ. Қазақстанның әйелдері мен еркектері: қысқаша статистикалық жинақ. Алматы 2004. – 120 бет.
55.Проблемы гендера в контексте трансформации Казахстанского общества // Материалы Международного круглого стола. – Алматы: КазГосЖенПи, 2001. – 240 с.
56. Самақова А.Б. Әйелдерге қарсы бағытталған кемсітушіліктің барлық түрін жою Конвенциясының орындалуы туралы ҚР үкіметінің БҰҰ – да жасаған баяндамасы. - Алматы 2001.
57. Гендер старт //Сборник материалов республиканской студенческой конференции. Алматы, 2001. – 120 с.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
............................................................................
....................................3
I ТАРАУ. ТЕОРИЯЛЫҚ БӨЛІМ
1.1 Әлеуметтік ... ... ... ... ... ... Жалғыздық ... ... ... ... ... ... ... ерекшеліктердің гендерлік
айырмашылықтары.............................................................
.................34
IIТАРАУ. ЭКСПЕРИМЕНТТІК ЗЕРТТЕУ БӨЛІМІ
2.1 Зерттеудің ... ... ... ... ... ... және әдістемелердің сипаттамасы мен ... ... ... өңдеу ... ... ... ... құбылыс ретінде, адамзат баласына, сонау
антика заманынан белгілі. Платон және Аристотель жалғыздық сезімін зұлымдық
ретінде анықтады, одан шығу ... ... және ... ... ... ... - ... ойлар тарихында жалғыздық
мәселесінің ұғынылуы мен түсіндірілуі сан ... оның ... ... оған ... кұрметпен және Ежелгі Грек еліндегі оны кабылдамауға
дейін, ... өзін ... ушін ... ... ... ... оның даму ... оны адамзат қасіреті ретінде ұғынуына
дейін алып келді.
Адамға тән ... ... ... XX ғасырда Батыс елінде пайда
болған, бұл мәселе көптеген гуманист ... ең ... ... ... ... жиі көңіл бөлгендер ... ... ... ... ... ... Тұлғаның
жалғыздығы антропологиялық универсумның, адамның іштей шеттетілуі - кез-
келген жеке тұрмыстың негізі, жабықтық ... ... оның ... ретінде қарастырылады. Сондықтан, адам жалғыздықты басқа
адамдармен ... ... ... кері ... ... таңдайды.
Ф.Ницше, одан кейін Э.Фромм және И.Канттың «адамгершілік нормалардың
құлдырауынан жалғыздық сезімі пайда болуы ... - ... ойын ... ... жалғыздықтың себебі деп - санасыз қажеттіліктердің шыңын айтады.
К.Хорни жалғыздықты нарықтық қатынастар ... ... ... адаммен бәсекелестік салдары деп есептеді.
В.Франклдың пайымдауынша, адам жалғыздық ... ... ... және ... ... жоғалтқан кезде түседі.
Жалғыздық сезімі жаңа заманның объективті психологиялық мәселесі
ретінде өзінің өзектілігін жоғалтпай отыр деп ... ... ... оны ... және ... ғылыми зерттеулердің,
күрделі ұғынуды талап етуші, «XX ғасырдың дерті» - деп атады.
Жалғыздық сезімінің психологиялық ... ... ... ... ... оның ... және ... зерттеулері тіпті
жоқ деуге де болады. Психологиялық процестерінің ... ... ... ... ... ... алып ... ол адамның психологиялық
жайлылығында тұтастай көрінбеуі мүмкін емес.
Зерттеудің өзектілігі: жалғыздық мәселесі адамдарды көптеген жылдардан
бері, әлі күнге ... ... ... сезімінің көрінуінің көптеген
тәсілдері бар. Олардың қандай формасына ие болуына тәуелсіз, ... жапа ... ... өз - ... жеке ... жылдар бойы жалғыздық ... оның ... ... ... және ... ... (және осы күнге
дейін айналысып келеді). Психологиялық жеке дара ғылым ... ... ... ... қарамастан, оның әрбір бағыттарында жалғыздық сезіміне
байланысты тұжырымдамалар, теориялар және зерттеулер табуға болады.
Адамның субъективті жалғыздығының ... мен оның алып ... ... ... және ... ... келеді. Мұндай күйдің мәнін, табиғатын және
ерекшеліктерін оны бастан кешіру сипаты мен адам ... ... ... айқын.
Зерттеу нысаны: жалғыздық сезімі.
Зерттеу пәні: жалғыздықты сезінетін адамдардың ... ... ... ... ... ... адамдардың тұлғалық
ерекшеліктеріндегі гендерлік (жыныстық) айырмашылықтарын анықтау.
Зерттеу міндеттері:
1. Әлеуметтік проблема ретінде жалғыздық ... ... ... ... ... ... ... тұлғалық ерекшеліктеріндегі
гендерлік айырмашылықтарын анықтауға зерттеу жүргізу.
3. Зерттеу мәліметтерін сандық және сапалық өңдеу және талдау.
Зерттеу болжамы: Жалғыздық ... ... ... ... ... ... бар.
Зерттеудің әдіснамалық негізін: 3.Фрейд, Ф.Фромм-Рейхман, Э.Фромм,
К.Роджерс, К.Хорни, И.Рисмен, ... ... ... ... ... ... ... А.Г.Амбраумова,
Г.П.Орлов, И.С.Кон, А.А.Леонтевтің зерттеулері құрайды.
Зерттеудің әдістемелері:
1. Д. Рассел, Л. Пепло, М. Фергюсонның «Жалғыздық шкаласы»;
2. Смейкал - ... ... ... ... ... ... - Рубинштейннің өзіндік бағалау әдістемесі;
4. «Мазасыздық деңгейін анықтау» әдістемесі (Ч.Д. Спилбергер, Ю.Л.
Ханин бойынша);
5. Т.И. ... ... ... ... теоретикалық және тәжірибелік құндылығы:
1. Жалғыздық феноменін түсіндіру ... ... ... ... ... ... ... ерекшеліктеріндегі гендерлік
айырмашылықтары айқындалды;
3. Жалғыздық сезімін жоғары деңгейде сезінетін ересектердің ... ... ... ... ... ... ... нәтижесін практик психологтар қолдана алады.
Зерттеу тобы: Зерттеу жұмысына өз ... ... ... ... ... жұмыс істейтін, ... ... ... (10 ... мен ... (11 ... (30-35 ... қатысты.
Дипломдық жұмыстың құрылымы. Бітіру жұмысы кіріспе, теориялық бөлім,
эксперименттік бөлім, қорытындыдан және пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... Жалғыздык сезімі әлеуметтік феномен ретінде
Жалғыздық сезімі кешенді - психикалық феномен ретінде ... ... ... ... ... ... әлеуметтік
философияның және психологияның объектісі болып көрінеді. Бірақ ... ... ... оның ... ... ... ... мәселелеріне арналған жұмыстар өте аз кездеседі. ... ... бұл ... ... ... сол ... ... бойынша,
кеңестік ұжымдық адамға жалғыздық сезімі тән емес және бұл күй ... Сол ... ... жүз жылдың ішінде осы өте өзекті феноменнің
түрлі аспектілерінде жүргізілген зерттеулер, негізінен әлемдік психологияда
жалғыздық сезімін ... ... ... ... ... ... ... Әрине, кеңестік кезеңде отандық ... мен ... ... ... ... ... күрделі бастан
кешіру адам үшін ... ... ... ... психология
классиктерінің бірі - Б.Г.Ананьевтің айтуынша: «Қалалар мен массалық
комуникациялардың алып түрде өсу ... ... ... өсіп ... субъектісі ретінде және оның қарым-қатынас сферасындағы
тұлғасыздануы, адамдар арасындағы ... арта ... ... ... ... ... бейнелеуде, мынадай терминдерді
қолдануда - «жалғыздық», «жалғыздық сезімі», «жалғыздық күйі», «жалғыздыққа
деген қажеттілік», «шеттетілу», ... жеке ... және ... кең ... ... ... пайдаланады деген
О.Б.Долгинованың ойымен келіспеу мумкін емес. Мәселен, О.Н.Кузнецова мен
В.И.Лебедеваның ... ... мен ... ... ... сенсорлық депривация мәселелеріне арналған. Бұл екі
психикалык, кұбылыстардың ғылыми және ... ... ары ... ... ... ... [2, 3].
Ю.М.Швабла мен О.В.Данчеваның жұмыстарында өзіндік методологиялық
жоғалтулар мен орны ... ... ... «шеттетілу», «жалғыздық»
түсініктерінің араласуы орын алады. Алдында көрсетілгендей, шеттетілу
жалғыздықпен бірлесіп ... етуі ... ... бұл ... ... ... ... отандық психологтар, мәселен, И.С.Кон, Р.С.Немов ересектік
кезеңнің психологиялық мәселелерін, тұлғалардың ... ... ... ... ... ... ортасын сипаттайды, осы күйдің себептерін
анықтау тәсілдерін қарастырады. Мәселе ... осы ... ... ... ... ... ешкім бермеген, оның себебі, бұл кұбылыстың
әрбір адамға жақсы таныс ... ... ... Бір жағынан, бұл шынында
да солай, бірақ құбылыстың нақты ұғынымсыз оның ғылыми зерттелінуі ... ... ... ... ... ... сипатталынуы, оның
табиғаты мен тұлға аралық генезисін зерттеу, бұл ... ... ... фундаменті ғана болып табылмайды [5-7].
Жалғыздықтың ғылыми теорияларының кұрылуының күрделілігі мынада, бір
жағынан, бұл ... ... ... ... ауқымды, мәнді
әлеуметтік - негізделген құбылыс болып табылса, ... ... ... ... ... қозғаушы, күрделі психикалық бастан кешірудің дәлелі
болып табылады.
Сол кезеңмен қатар, шетел ... ... ... ... ... Зерттеушілердің көбі жалғыздықты психикалық
феномен ретінде ... ... ... ... ішкі ... ие болуына сүйене отырып, оның «өз-өзімен жеке қалу» және
«шеттетілу» ұғымдарынан айырмашылығын ... ... ... ... ... кешірумен емес, сырттай жағдайларға негізделуі ... ... ... ... ... ... уақыттық және
кеңістіктік, физикалық шеттетілу ... ... ... ... Бұл ... У. ... және Т. Джонсон өте ... ... ... анықтау үшін көздің болғаны жеткілікті, ал
жалғыздықты тану үшін оны ... ... ... ... ... ... бір
себептерге байланысты өз еркімен немесе зорлықпен коғамды толығымен,
белгілі бір ... ... ... ... ... және т.б. ... бөліп шығаруы, әрқашан шеттетілудің пәні деп болжамданады. «...
Мынадан шеттетілген», деуге ... ал ... ... ... айту
дұрыс емес. Жалғыздықтың пәні, ол адамның өзі ... ... ... ... бұл ... ... ... орында. Адам шеттелмей-ақ,
жалғыздықта болуы мумкін. ... ... ... ... дағдарыспен және т.б. көрінетін «Мен» және
«Олар» арасындағы, өз-өзімен, әлеммен қатынас ... ... ... бірлесіп немесе бірікпей көрінуі де мүмкін, бірақ
бұл ұғымдар ешқандай ... ... ... мумкін емес. ... ... ... ... ... ... ... болады.
Саяси қамауға алынғандар, өзінің жұмысының дұрыс екендігіне сенімді болып
және өзінің қорғаушыларының ... ... ... ... ... да, өзін еш ... «жалғызбын» - деп сезінбеген. Әлемнен өз еркімен
шеттетілудің мысалы ретінде діни бас ... ... ... ... ... шеттетілуді өз-өзімен жеке қалу деп атайды [10].
Әрқашан адамның өз еркі және өз ... ... ... ... жеке ... бастапқы кезде уақытша шектеулерге ие болады. Дәл қазіргі
уақытша ... ... даму ... ... ... әрекеті, психикалық қысым деңгейін төмендету әрекеттері
көрінетін субъектілер үшін өз-өзімен жеке қалу ... ... ... ... ... ғылыми ойларының бастауын философиялық
тұжырымдамалардан ... ... ... ... ... ұғынуға күрделі қадамы Гегельмен
жүзеге асқан. Ол «өз рухынан безінген екі ... ... ... ... екі ... яғни ... байланыс және
әлеуметтік әлеммен байланыс, жоғалуы ретінде көрінеді. Соңғысы адамның өз-
өзімен бірігуі үшін ... шарт ... ... Адам объективті де,
субъективті мағынада да, «үйге» ие болуы ... ... ... ... өзін сүюі, оның абсолюттік идеяларының объективті
әлемдік рухының іс-әрекетімен сәйкестелуінсіз ... ... ... құрылған. Нәтижесінде субъективті рух, адамда «бақытсыз сананы»
тудыратын, өзіндік қарсыласу ойларында ... ... және ... ... ... ... ішкі ... жабық әлемі ретінде қарастырған. Адам әлемінде адасқанның жалғыз
әңгіме құрушысы ... ... ... ... бейнесі болуы мүмкін [13, 14].
Гуссерлдің феноменологиясы сана жайында барлық сыртқы және материалдық
әлемнен шеттетілуі болып келетін, шексіз бастан ... ... ... Бұл ... ... ... және кұтылмас қағидасының
жалғыздығы.
Жалғыздық мәселесінің экзистенционалды ұғынуында ... М.-П. ... ... ... ... ... адамның өзіне деген қатынас жолы әрқашанда адамзат
тұрмысының әлемде экзистенционалды жағдайлары ретінде жалғыздық ... ... ... ... ... және философ А.Камю шығармашылығында,
«адамдық ... ... ... ... ... ... миф аталды. Камюдің
көзқарасы бойынша, Сизифтің жалғыздығы оның ішкі бостандығы мен ... ... ... [15, ... ... ... ... қарастыра отырып, ол жайында
әртурлі категорияларды қолдана отырып айтуға болады. Мәселен, ... ... ... сезім ретінде адам ... ... ... бастан кешіруімен негізделеді, соның салдарынан қарым-
қатынаста белгілі бір психологиялық кедергілер, ... ... ... және ... ... ... ... Жалғыздық сезімі,
бұл адамның, екі жақты қабылдау, махаббат және түсінбеушіліке ... ... ... ... кезеңде) ие бола алмауын ұғынуы.
Жалғыздық күйі - бұл адамның ішкі ... мен ... ... ... ... ... Ол ... қарым-катынас
сапасымен қол жеткізген және қалаулар арасындағы үйлесімділіктің бұ-
зылуында көрінеді. ... күйі ... ... ... ... қобалжу т.б. сол секілді басқа да психикалық көріністерімен
байланысты патологияға дейін ... ... ие. ... ... күш қарым-қатынас қажеттілік актуализациясын тудырады, ол реалды
және иллюзиялық оқиғалар мен жағдайлар араласуында шындықтан алшақ көрінуі
мүмкін. Жалғыздық күйінің ... ... ... ... ... және ... ... ретінде тулғаның нақты өмірлік жағдайдағы қоғамда бар
құндылыктар, қағидалар, ... ... және ... ... ... ... бұзылуы. Жалғыздық процесінің нәтижесінде тұлғаның
әлеуметтік өмір, субъект статусының жойылуы болады.
Жалғыздық қатынас ... - бұл ... ... ... және ... ... қабылдай алмауы. Мұның үстіне индивид, өзінің басқа
адамдармен қатынасын талдай отырып, өзі қоршаған ... ... ... тыс ... ... туралы кез-келген
әңгіме, оның психикалық, экзистенциалды күй ретінде спецификасының және оны
құрушы кұрылымдар құлдырауы мен аяқталуын көруге болады. Жалғыздықты бастан
кешіруді феноменологиялық талдау, осы ... ... ... үшін ... ... ... ... келейік. Психологиялық сөздіктерде
жалғыздық сезімі адамның психикалық саулығы мен эмоционалды күйіне әсер
етуші ... ... бірі ... көрсетілген. Оның көрінуі
физикалық ... ... ... шарт ... ... ... ... кұрылған немесе табиғи) қарым-қатынасқа түсу
қажеттілігінің өзектілігі арта ... оған ... ... ... ... мүмкін, мәселен, қысым, қобалжу, депрессия т.б.
кейде аса кұнды идеялар, деперсонализациялық бастан кешіру, ... ... ... ... ... ... Андрусенко, жалғыздықты шеттетілуімен шартталуынан басқа, оның
басқа аспектісін ұсынады: «... Рухани жалғыздық - тәуелсіз ... ... ... ... нақтылау ретінде өзінің «мен» мүмкіншілігін анықтауда
кажетті кезең».
Олардың көзқарасы бойынша «психогенді ... ... ... ... ... ... ... жеткіліксіз. Бар мәліметтерде
назар психогенді фактордың адамға әсер ету ... ... ... зерттеу жұмыстары, бұл күйді тудырушы фактор ... ... күй, ... кешірудің өзі екендігін дәлелдейді.
Жалғыздық және шеттетілу түсініктерінің баламалануы осы ... ... ... ... жойылуына әкеледі.
Жалғыздық шеттетілуге қарағанда тұлғалық және өзгермелі, сонымен қатар,
сыртқы көріністерінен басқа, ... ... ... ... ие.
Зерттеудің мақсаты, бұл ішкі себептер мен сыртқы факторларға ... ... ... ... ... ... кешіруі ретінде
жалғыздықты талдау болып табылады. Сонымен катар зерттеудің максаты күйдің
өзі, бастан кешіруі, оның ... ... оның адам ... әсер ету
сипаты, олардың бір-біріне тасымалдау мүмкіншілігі [20].
Сонымен қорыта айтқанда, жалғыздық сезімі ... ... ... индивидуалды психикалық кеңістігінде аумағы жоғары көріну және әсер
ету негізінде барлық ... ... және ... іс-әрекетінде
болуы мүмкін.
Жалғыздык, сезімі - бұл ... ... ... ... мен ... жауапты сезінбеу тілегін сипаттайтын
жағдайы, басқа адамдармен өзі ... мен ... ... сезімін зерттеудегі амалдар
Философиялық-психологиялық ойлар тарихында жалғыздық феномен әрине,
біркелкі айтылмайды. Жалғыздықты ... ... ... оның ... ... ... негізделген екі тенденцияны бөлуге болады.
Жалғыздықтың адам өміріне әсер ету сипатын ... ... ... бір ... ол ... үшін деструктивті ретінде
түсіндіріледі, екінші жағынан - өзіндік тану және ... ... ... ... ... ... ... бөліну себебі
мынада, ең алдымен жалғыздықтың ... ... ... зерттелінуі.
Көптеген зерттеушілер жалғыздық сезімін тұлғаға жағымсыз әсер ететін
эмоционалды ... ... ... ... ... ... ... К.А.Абульханова-Славская,
А.Г. Амбраумова, Г.П. Орлов, И.С. Кон, А.А. Леонтев және т.б. еңбектерінде
қарастырылады [21-23]. Жалғыздықты ... ... ... ... ... ... ... индивид өзіне керекті эмоционалды кері байланыс ала
алмағандықтан, яғни ... кері ... ... ... сезінеді. Қазіргі заманның адамы белсенді және мәжбүрлі қарым-
қатынас ... ... аса ... ... Мұны ... ... болады: жұмыс орындарында, жанұя ортасында, таныстар және ... ... ... ... көп мөлшерде болуы басқа
адамдармен бірігу жалған қарым-қатынас көрсеткіші болып табылмайды.
Жалғыздықты ... ... ... ... батыс психологиясындағы
зерттеу амалдарында көрініс табады: психодиагностикалық, интеракционистік,
когнитивті, әлеуметтік, феноменологиялық.
Көптеген жылдар бойында психологтар және ... ... өз ... ... келеді.
Психоаналитикалық амал. 3. Фрейд жалғыздық туралы жазбаса ... ... ... ... осы ... ... ... айтып кеткен.
Зилбург жалғыздыктың бірінші психологиялық талдауын баспа бетіне
шығарған. Ол жалғыздық пен ... қалу ... ... ... - ... ... «біреудің» болмау нәтижесінде туындайтын «нормаға сай»
және «ауыспалы көңіл-күй» сезімі. Жалғыздық бұл жеңілмейтін тұрақты сезім.
Адамның немен шұғылданып ... ... ... ... ... ... оның ... жей береді. Зилбургке сәйкес жалғыздық тұлғаға тән,
ұлтшылдық, асыра сілтеу және қарсыластық қырларының бейнеленуі [24, 25].
Зилбург баланың ... ... ... пайда болуын бақылаған.
Бала сүйікті болу қуаныш пен мақтаныш тудыруын және өзін-кішкентай, ... ... ... ... ... ... ... туындаған қорқыныш, қайғыны таниды. Зилбург бойынша, бұл
«кейінірек ... ... ... ... ... бұл ... ... әлсіздігі және қарсыластық
шеттетілу туындысы болып табылады».
Салливан, ол да, үлкендердің ... ... оның ... ... Ол адамдық жақындасуда қозғалмалы күш қажеттілігін
орнатты. Алғашқы бұл қажеттілік баланың қатынсқа түсу ... ... ... ... ол, ... құпия ойларымен бөлісетін, досқа
деген қажеттілік ... ... ... ... ата-анасымен өзара
қатынасының дұрыс орнатылмауы салдарынан әлеуметтік ... ... ... ... бойынша, өз
қатарластарымен достық қатынас орнату барысында қиындық ... ... ... ... алуға кабілетсіздік интимдік
жағдайда терең сезімді жалғыздыққа алып ... ... ... ... ... ... ... басылымдардан жиі
жазылады. Фромм-Рейхман осы мәселені ... әсер ... ... ... ... жалғыздық «аса қауіпті жағымсыз және қоздырушы ... ... ... ... Өзінің шизофрениктермен жүргізген
жұмысының нәтижелеріне ... ... ... ... күй деп есептейді: «Мен келтіріп отырған, жалғыздықтың
типі, - бұзушы... және ... ... ... ... ... ... ... парализденген және көмек ала-алмайтын
адамға айналдырады». Салливан және ... ... ... пайда болуын балалық шақта не ... ... ... ... ... Ол ... түрде «аналық мейірімнен уақытынан
бұрын ажырағанның» жағымсыз салдарын ... ... ... үш ... көзқарасы бойынша психодинамикалық теорияның
өкілдерінің ұстанымы түсінікті. Өзінің жалғыздықты талдауында олар ... ... ... ... ... және ... патология
ретінде қарастыруға бейім болу сол себепті болуы мүмкін. Психодинамикалық
бағыттағы теоретиктер көбіне, ... ... ... ... ерте балалық шақта тұлғаның дамуына әсер етудің нәтижесі деп
есептеуге бейім болуы мумкін. Алғашқы тәжірибе (балалық) ... ... ... ... ... қарастырылып отырған дәстүр зейінді
мынаған шоғырландырады, яғни қандай тұлғалық ішкі факторлар (мінез қырлары,
ішкі психикалық ... ... ... ... [27, ... теорияларды жалпылай келгенде былай айтуға болады,
яғни, бұл ... ... ... сезімі, тамыры балалық шаққа
кететін, жағымсыз күй ретінде қарастырылады.
Адамға - ... ... ... ... жетістігі. Карл
Роджерс, өз теориясында назарын ауру ... ... ... ... бағыттың әйгілі ұстанушысы ... ... ... ... екі рет ... оның ... тұлғаның «Мен-
теориясына» негіздген. Роджерстің ... ... ... ... ... ... ... шыңдалған әрекеттерге сәйкес тіршілік
етуіне мәжбүрлейді. Бұл индивиттің ішкі ... мен ... ... алып ... Әлеуметтік рольдердің біреуінің орындалуының өзі,
оның қаншалықты адекватты екені маңызды емес, ... ... ... әкеледі [29].
Индивид, қашан өзіндік «меніне» жету жолында қорғаушы кедергілерді
жеңіп, дегенмен, оның ойы, ... ... ... ... кұруға жол
бермейді, сонда ол жалғыз қалады. Роджерс ол жайында ... ... ... да бір ... өзінің үйреншікті қорғанысынан
айрылған-сезімтал, корқақ, жалғыз, барлық әлем ... ... ... және ауыр ... ... [30].
Роджерске сәйкес, индивидтің шынайы «менінің» ... ... ... өзінің жалғыздығында тұйықталуында
ұстайды». Өзіңді басқалармен қабылдамау қорқынышы, ... ... ... ... және сол ... ... қалғанын сезінуі
жалғасуда.
Жалғыздық - бұл тұлғаның әлсіз бейімделуінің көрінуі, ал оның себебі -
индивидтің ... ... ... ... ... ... Егер жалғыздық сезімінің пайда болу процесін 3 кезеңге бөліп және
оны ... ... ... ... онда ... бейнені көруге болады.
Коғам адамға, оның тәуелсіз ... ... ... ... ережелерге сәйкес өзін тәрбиелеуге мәжбүрлеу арқылы әсер етеді.
Сол себепті ... ішкі ... ... және оның ... басқа
адамдармен қатынасында көрінуінің арасынадағы қарама-қайшылықтар туындайды,
ол ... ету ... ... ... қашан өзіндік «меніне» жету ... ... ... ... оның ойы басқа адамдар тарапы жағынан қатынас ... ... сол ... ол өзін ... ... осы ... тұйық шеңбер орнайды: адам өзінің шынайы «менінің»
басқалармен қабылданбауына сене ... ... ... ... ... ... ... өзіндік әлеуметтік «рольдерін» ұстануын
жалғастырады, ол өзін бос сезінуіне әкеледі. Басқаша ... ... және ... «мен» арасындағы сәйкес келмеуі көрінеді [31-33].
Осы көзқарасқа негізделе отырып, басқа ... ... ... ... шынайы және идеалды мен арасындағы ... ... ... ... ... ... осы ... Психодинамикалық бағыттағы теоретиктер секілді, Роджерспен
ұсынылған, жалғыздықты ... оның ... ... алынады,
яғни пациенттермен жұмысы. Роджерс жалғыздықты тұлғаның әлсіз бейімделуінің
көрнісі ретінде карастырады. Оның ойынша, жалғыздықтың ... ... ... ... «мені» туралы көріністерінің феноменологиялық
сәйкес келмеуінде. Роджерс психоаналитиктердің, тұлғаның калыптасуына деген
балалық кезең деп ерте ... ... ... аса ... ... Оның ойынша, жалғыздық тәжірибе мазмұнын, тұлғаның сезінетін
ағымды әсерлері құрайды.
Ульям А. ... және Б. ... ... «От ... - к ... ... ... деп жазады: «Физикалық шеттетілуді анықтау ушін,
көздің болуы жеткілікті, бірақ жалғыздыцқты тану ... оны ... ... аса ... тым ... және жиі ... сезімді бастан
кешіру ретінде қабылдананды. Біздің, ... ... ... ... Әркімде жалғыздық әртүрлі», деген ескертулер естуіміз аз емес.
Кез келген жалғыздық өзінше ерекше және оның нақты, универсалды ... ... емес ... сенімде шындық үлесі бар. Менің жалғыздығым - тек
менікіде деу ... ... ... ... ... ... ... алмайды.
Мен жалғыз болған кезімде, менің не сезінетінімді толығымен түсіну ешкімнің
қолынан келмеуі ... ... соң, ... ... бастан кешіруім
жағдайға байланысты өзгереді. Бірақ кез-келген жалғыздықты бастан ... ... ... бола тұрып, оның барлық ... ... ... бір ... бар. ... ... ... сөзінде
және жалғыз адамдардың жүру-тұрысын мұқият ... ... ... ... ерекше кырларының бірі - бұл адамның ... ... ... ерекше сезімі. Жалғыздық сезімі локальді сезімдер, бастан
кешірулерге ұқсамайды, ол ... ... ... ... қамтылған
жалғыздық сезімінде танымдық жайт бар. Жалғыздық сіздің «өзіндік» белгісі;
ол сізге бұл ... кім ... ... ... және
когнитивті элементтердің бөлініп шығуы, жалғыздық -өзіндік ... ... ... ... ... ... ... тіпті толық және нақты
түсіну қажет емес, бірақ жалғыздық - бұл нағыз күрделі зейінді талап етуші
кұбылыстардың бірі ... ... ... сана ... біз ... қоршаған
әлемге белгілі бір қатынаста ғана қабылдаймыз. Біз өз күйімізді ... ... ... және ... қатынаста бастан кешіреміз.
Жалғыздықтың пайда болуы бізге осы байланыстағы бұзылыстар жайында ... - бұл ... бір топ ... болу қажеттілік немесе осыны қалау
немесе жай біреумен ... түсу ... ... көрінетін
сезім. Мұндай жағдайлардың негізін кұрушы сәттер бір нәрсенің жоқтығы,
жоғалту сезімін ұғыну болып ... Бұл ... ... және сенің
басқалармен қабылданбауын ұғынуы болуы ... ... ... ... ... ... кұрылымын, әсіресе интерсубъектті аймақта, бұзу ... ... ... аз ... ... ... бұл тұлғаның ішкі
әлемімен жоғалған маңызды нәрсенің бірегейлік байланысын ... ... ... ... ... ... спецификалық формасының мәні адам үшін, тұлғаның
терең, ... ... ... ... бар кезде ерекше маңызды.
Жалғыздық сезімі көптеген көңілден қалу сезімдерінің, бірақ, ең ... ... ... ... ... ... адамдар өздерін жалғыз,
шеттетілген, ұмыт қалған, қажетсіз, керексіз сезінеді. Бұл өте қиын сезім,
себебі ол біздің күтімдерге қарсы пайда ... ... оған ... да ... ... ... оны ... талап етеді. Әлеуметтену қатыстылық және
сәйкестендірілу сезімдерінің бірлесе әрекеттесуі; біз ... ... ... ... ала ... ... ... орнатуға бағытталған біздің қарапайым үмітіміз, күтімдеріміздің
байланысының үзілуі немесе толығымен жойылуын болжайды. ... ... ... ... және ... индивидуальды
сезімін тудыратын, адамның барлық жерде бөтен сезінуін белгілеуі мүмкін.
Жалғыздық уақытын тұлғалық сезіну көзқарасы ... ... ... ... ... ... ретінде бөліп көрсететінін үзік, бірінен екіншісіне
өтуші байланыстарды қалыптастырады. Уақытша ... жоя ... одан әрі ... ете отырып, жалғыздық әдеттен тыс, қорқыныш пен
үрей ... ... ... ... ... ... ... пайда болуы мүмкіндігі, адам тіршілігінің негізін құрушы
тұлғааралық өзара қарым-қатынас орнату үшін қорқыныш ... ... ... ... ... ... тұлғаның күрделі
бұзылыстарының пайда болуына өз үлесін қосуы мүмкін. Ерекше күш жұмсамай-ақ
жалғыздықты жеңуге ... ... ... де, бұл өте күрделі бастан
кешіру екендігімен келіседі. Жалғыздық, ... ішкі ... ... табиғи қарама-қайшы және кенеттен өзіндік бостық ... ... ... ... - ... ... ... себебі адамның өзі болып
табылатын, психоанализдік және роджериандық амалдан айырмашылығы, кейбір
әлеуметтік ... ... ... ... ... болуында
жауапкершілік танытады.
Боумен, Рисмен және Слейтер - ... ... ... амалдың
өкілдері. Боумен өзінің мақаласында қазіргі кезде қоғамда ... ... 3 күш ... ... бөліп көрсетті: 1) алғашқы топта
байланыстың әлсіреуі; 2) жанұялық мобильділікке қызығушылық; 3) әлеуметтік
мобильділікке қызығушылық. И. Рисмен және ... ... ... ... ... ... ... бір уақытта қоғамның,
оның мүшелерінің қажеттіліктерін қанағаттандыру қабілетін ... ... және оның ... ... «басқаларға
бағытталған» тұлғаларға айналуын айтады. «Басқаларға ... тек ұнап қана ... ... ... ... ... жүріс-
тұрыс қатарын анықтау үшін, әрқашан өзінің тұлға аралық қоршаған ортасын
бақылау және болып жатқан жағдайларға ... ... ... өзінің күтімдерінен, сезімдерінен, өзіндік шынайы ... ... ... ата-аналар, ұстаздар, адамдардың негізгі
массасы жасалынған. «Басқаларға бағытталған» қоғам мүшелері, Рисменнің
өзінің еңбегінің ... ... ... ... тобырын» құрайды [40,
41].
Слейтер үшін американдықтың тұлға ретіндегі мәселесі мынада, ... ... ... индивидуализм ретінде болуы. Слейтердің
есептеуінше, барлық адамдар қатысты және тәуелді қарым-қатынасқа ... Олар ... ... мен ... ... ... деген басқа адамдармен бірлесуге және сенімге ұмтылды. ... ... ... ... ... етуі керек деген сенім жоққа шығару
салдарынан индивидуализмге ... ... ... бұл ... ... ... ... және тәуелділігіне қол
жеткізе алмайды. ... ... ... ... ... ... айтуы
бойынша: «Индивидуализм адамдық өзара тәуелділік шындығын жоққа ... ... ... ... ... ... ... бұйрығын
орындаудың, келісімінің қажетсіздігінен ... - ... ... ... ... ... орай, мұнда біз
қаншалықты жетістікке жетсек, соншалықты біз ... мен ... ... ... және ... ... ... нормаға сай және нормаға сай
емес күй ретінде бағалауынан ... ... - ... ... - ортақ статистикалық көрсеткіш деп есептеуі ... ... Олар ... ... ... қыры ... олар ... бұл модальді қасиетін әлеуметтік күштер өнімі
ретінде түсіндіреді. Бұл теориялар уақыт өте келе әлеуметтену мәнін ерекше
көрсетеді, бірақ ... ... ... ... ... ... әсері), әрқашан тұлғаға жағымсыз әсер етіп отырады. Әрине ... да ... ... ... ... адам өмірінде болып жатқан
жағдайларға ерекше мән береді. Өздерінің ... аша ... ... ... ... ... көзі ретінде ең алдымен көркем әдебиеттерді,
статистикалық мәліметтерді және массалық ақпарат тәсілінің мәліметтерін
қолданған.
Интеракционистік ... Вейс - ... ... ... ... ... айқындаушысы. Оның жалғыздықты түсіндіруі екі
себеп бойынша интеракционистік ретінде бағалануы мүмкін. Біріншіден, ... - бұл тек ... ... ... ... ... факторлары
емес екенін айқындап көрсетеді. Жалғыздық олардың интерактивті әсерлерінің
өнімі. Екіншіден, Вейс жалғыздықты бауырмашыл, басқарма және баға ... ... ... ... бейнеледі. Мұндай көзқарас,
жалғыздық бұл ... ... ... ... ... ... ... жеткіліксіздігінің нәтижесінде пайда болады, деген ойды
астарлап айтады.
Вейс жалғыздықтың екі типін орнатты, оның ... олар ... ... ... ... реакцияларға ие. Эмоционалды жалғыздық, сүйіспеншілік
немесе ерлі-зайыптылық секілді, өте жақын интимді бауыр басу ... ... ... Эмоционалды жалғыз адам жалғыз ... ... ... ... сезінуі қажет. Әлеуметтік жалғыздық мәнді
достық байланыстар немесе қауымдастық сезімінің ... ... ... ... ... адам әлеуметтік маргиналды және сағыныш
сезімдерін бастан кешіреді.
Вейс жесірлер және ... ... үшін ... ... Ол
көптеген өзінің теориялық ұсыныстарын осы семинар мүшелеріне өзінің көмек
көрсету амалдарынан шығарды. Оны «әдеттегі» ... - ... ... ... ... күй ... Ол ... нормаға сай
реакция ретінде қарастырады. Вейс жалғыздықтың ішкі ... ... ... ... сөз ... отыр. Дегенмен, ол «екі амалдың
ситуативті амалдың, осы жағдайда тартымды ... ... ... Міне сол ... Вейс жалғыздықтың қалыптасуының басты факторы
ретінде тұлға өміріндегі ағымды жағдайларды ерекше ... ... ... ... ... болу ... қатысты, Вейс жалғыздықтың
қалыптасуында инстинкттің қатысу мүмкіншілігін растайды.
Вейстің жалғыздыққа деген қатынас ... ... ... екі ... ... ... ... оның ойынша,
жалғыздық тұлғаның және жағдайдың - осы екі фактордың әсері нәтижесі.
Вейс жалғыздықты бауырмашылдық, басқарма және баға ... ... ... ... Сондықтан, жалғыздық себебі ... ... ... әрекеттестігінің жеткіліксіздігі болуы мүмкін
[30].
Вейс жалғыздықтың эмоционалды және элеуметтік - екі типтерін ... ... ... ... ... ... өте
жақын интимді бауыр басу сезімінің жоқтығы нәтижесі болып табылады. ... адам ... ... ... ... ұқсас сезімді бастан кешіруі
мүмкін. Әлеуметтік жалғыздық, сағыныш және ... ... ... ... ... көрінетін, мәнді достық қатынастар, немесе қоғамдастық
сезімдерінің жоқтығының нәтижесі болып табылады.
Когнитивті амал. Энн ... және оның ... ... ... ... ... Бұл адамның ең сипаттаушы аспектісі мынада,
жалғыздық ... мен ... ... ... ... фактор ретінде танымның роліне ... ... ... ... ... ... ... Пепло түсіндіру
теориясына назарын аударады. Ол, ... ... ... ... бір уақыт бойы сақталынатын, құтыла алмайтын ... және ... ... ... ... әсер ... Когнитивті амалдың пайымдауынша, қашан индивид, қалаулы және
өзінің әлеуметтік қатынас деңгейіне жеткізген - осы екі фактор ... ... міне сол ... ... сезімі басталады.
Вейс секілді, Пеплоны жалғыздықтың «нормаға сай» ортада пайда болуы
қызықтырады. Оның теориялық ... ... мен ... ... маңызды роль атқарды. Пепло жалғыздықтың себептерін
іздестіруде жеткілікті кең ... ... ... ол ... ... болуына икем жасайтын сипаттамалық және ... ... ... тұлғаның қалыптасуына өткен және осы шақ ретінде
әсер етуін зерттейді. Когнитивті ... - бұл ... ... ... индивидтің ішінде болып жататын процесстер.
Психологиядағы когнитивті бағыттың өкілдерінің көзқарастарына сәйкес
таным ... ... мен ... ... ... ... үшін өзекті болып табылады. Л.Э.Пепло қалаулы және
өзінің әлеуметтік қатынастар деңгейінің арасындағы диссонансты ұғынған
жағдайда туындайды.
Интимді ... ... мен ... ... талқылауда «интимділік»
және «өзін-өзі ашу» түсініктерін қолданады. Вейске сәйкес, олардың ойынша,
әлеуметтік қатынастар ... ... ... ... ... ... жасайды. Жалғыздық, осы мақсаттарға қол жеткізуге көмек көрсете
алатын, осыған ... ... ... болмауына шартталған. Жалғыздық
ең алдымен, сенімді қарым-қатынас үшін қажетті, индивидтің ... ... ... ... аяқ ... ... ... индивидтің қалаулы және әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... талап-
тілегі жатыр деп айтуға ... ... мен ... осындай шартта
индивидтің әлеуметтік байланыс жиынтығының, оның әлеуметтік күтулері және
оның тұлғалық қасиеттері, ... ... ... ... әсер ... ... ... мен Маргулисаның теоретикалық ойларының
бастауы когнитивті теория болды, бірақ оның клиникалық тәжірибелері мен
эмпирикалық зерттеу ... ... ... ... ... ... шартында нормаға сай тәжірибе ретінде бағалауы сөзсіз.
Олардың назарын қалаулы және қолы ... ... ... ... ... ... тұлғаның жалғыздық детерминанттарының
ағымы аударады. Дегенмен, олардың ойлары және оған бұрынғы дамулардың әсер
етуі үшін орын ... Бұл ... ... ... ... да, және ... ортаның факторлары да жалғыздыққа
әкелуге қабілетті [37].
Жүйелердің ортақ теориясы. Фландерс жалғыздық мәселесіне ортақ жүйелі
амалды ... Бұл ... ... мынада, тірі организмдердің жүріс-
тұрысы, жүйе секілді бір ... ... ... ... деңгейлердің
әсерлерінің ұштасуын бейнелейді. Деңгейлер торлыдан ұлтаралыққа дейін
орналасқан. Осы көзқарас бойынша жалғыздық, ... ... ... ... ... оптималды деңгейін сақтауға көмек беретін, кері
байланыс механизмі ... ... ... ... ойларының эмпирикалық бастаулары жоқ, олар
Миллердің жүйелі теорияларының ары қарай ... ... ... ... жалғыздықты потенциалды поталогиялық күй ретінде бағалайды, бірақ
оған қоса ол оны ... ... ... ... ... ... ... кері байланыстың пайдалы механизмі деп ... ... ... - ... және ... екі ... Белгілі айнымалылар өз әрекеттерін жүзеге асыру үшін қажетті
уақыт бөлігі, ұзаққа созылуы мүмкін. Бірақ жүйелі теория мәні бойынша ... ... ... ... жүріс-тұрыс мотивтері мүдделі болып
табылады.
Экзистенционалды амал. И. Ялом шеттетілу бұрынғы тіршілік етушілердің
бірі ретінде қарастыра отырып, бұл оның ... ... ... емес және ішкі шеттетілу де емес екендігін анықтайды. Бұл басқа
да тіршілік иелерінен ... және ... ... ... ... ... пен әлем ... алшақтық») - фундаментальды
шеттетілу. Осылайша, ол шеттетілудің екі ... ... ... ... өзінің «Экзистенциональная психотерапия» атты еңбегінде, өлімнен
және бостандықпен конфронтация - ... ... ... ... ... қарастырады. Өз тіршілігінің аяқталуы туралы
білім адамды, ешкімнің онымен бірге немесе оның ... ... ... еместігін түсінуге мәжбүрлейді. Тәуелсіздік бұл жерде өзінің өміріне
жауапкершілікті қабылдау ретінде түсіндіре отырып, өз ... ... оны ... және ... ... ... қабылдау [39, 40].
Жас пен шеттетілудің байланысы туралы айта келе, Ялом ... ... яғни өсу ... ... жеке ... айналуымен
тығыз байланысты (өсу автономия, индивидуация, ... және ... ... ... ... адам сүзгі орнына шеттетілумен
ақысын төлейді.
Яломның айтуы бойынша, адамда ... ... ... ... екі амал бар - осы берілгенді біртіндеп қабылдау және ... ... ... жоя ... ... олар ... адамдармен бөлісуге көмектеседі және сонда ғана «махаббат шеттетілу
ауыртпалығының орнын басады». Бұл ... ... ... ол ... жоғарылаған шеттетілу кедергілеріндегі қақпасын бұзып, оның
қатаң заңын жеңілдете отырып және өз-өзіне жауап бере ... ... ... ... ... ... әлемдік қорқыныш құлазы арқылы көпір
орнатады» - деп есептеді.
Өзінің шеттетілуін қабылдамай, адам басқаларға сүйіспеншілікпен қатынас
жасай алмайды. ... ... ... ... ... қорқынышын
бастан кешіре отырып және одан тезірек шығу амалына ұмтыла отырып, ... ... қана ... осы тіршілік теңізіне батып кетпеу үшін
«басқаларға соққы береміз». Бұл жағдайда басқаларға, оларды өзіміз ... ... ... ... ... ... ретінде қатынас жасай
алмаймыз. Басқа адам біз үшін «бұл» (оно) болып қалады, және біздің өзіндік
әлемімізбен ... ... ... ... ... ... ... мінінің ұғымынан қаша отырып, адам шеттетілуді қабылдамауға ... ... ... (мыс: ... ... бірігу) [46].
Мускатас - бірнеше әйгілі еңбектердің авторы осы ... ... ... Мускатас «жалғыздық әурешілігі» («Іоneliess anxiety»)
мен шынайы жалғыздық арасындағы айырмашылық мәндерін ерекшелеп көрсетеді.
Жалғыздық әурешілігі - бұл, адамды ... ... ... белсенділігі
үшін оны үнемі белсенділікке ұмтылуын тудыратын және ... ... ... ... қорғаныс механизмдер жүйесі. Шынайы жалғыздық нақты
жалғыз бастан кешіретін тұлғаның ... ... ... ... ... ... ... трагедия) қақтығысуынан өтеді. Мускатастың
есептеуінше шынайы жалғыздық ... ... ... да ... ... ... ... кешіру өз-өзімен қақтығысу немесе қарама-қайшы
келуді болжайды... Бұл өз-өзіңмен кездесі... - ... ... ... ... және ... мәні ... қалған әлемге қатысты
өзгешелік енгізу және өмірді қолдау амалдары, бұл жүріс-тұрыстың стандартты
циклдерінен шығу ... ... ... ... олардың жалғыздық қорқынышын
жеңіп, және оны жағымды түрде қолдануға үйренуге ... ... ... ... ... ... клиникалық
пациенттермен жұмыс істейді. Осы бағыттың ... ... ... ... философиялық ойлардан шыға отырып ... ... ... Мускатас жалғыздықты жағымды түрде
бағалайды. Мускатас жалғыздық ауыртпалы эффектке ие болу ... ... ... ол оны ... шығармашыл, өнімді күйі
ретінде ... ... ... сөз мағынасында
жалғыздықтың түп-тамырлы ... ... ... ... арттыру
немесе кеміту мүмкіншілік факторлары ерекше қызықтырмайды.
К. Мускатастың, жалғыздықты «жалғыздық әурешілігі» мен ... бөлу ... ... ... ... ... туралы
көзқарастарға сәйкес, ұқсас келеді. Біріншіден, ол, адамды басқа адамдармен
бірге «белсенділік үшін белсендік» жолымен жүзеге асырылатын, өмірлік мәнді
сұрақтар ... ... ... ... жиыны ретінде анықтайды.
Шынайы жалғыздық «шынайы жалғыз тіршілік ... ... ... Ялом
секілді, ол, осыны ұғынуда адам жалғыз ... ... ... ... ... келу, өлім, өмірлік өзгерістер, трагедия) қақтығысуы
өз үлесін қосуы мүмкін, деп ... ... ... ... ... ... адамдар
сипаттамаларын қарастыра отырып, Кайзер экзистенционалды ... тән, үш ... ... ... ... ... - өзіндік тұлғасының жоғалуын ... ... ... ... ... ... қалау жалғыз
болу ерлігімен байланысты, ал жалғыздық көбіне ... үшін ... азап ... келеді.
2. «Универсалды симптом» - жүзеге асқан үйлесім, басқа біреумен
үйлесу ... және ... ... екіжүзділік сезімін бастан
кешіруі.
3. «Универсалды конфликт» - бұл ... емес ... ... ретінде бастан кешіруі.
Бұл тенденциялар клиентке ... ... ... ... ... көмек береді. Невротик жалғыздықтан арылу үшін барлығын
жасайды, ал осы ... ... бар ... ... ... ... жасанды түрі ретінде, тәуелсіз құрылым және өзіндік реализация
мүмкіндігі ретінде, өзі үшін толыққанды ... ... ... ... ... да ... ... «Адам қаншалықты өзін жүзеге
асырады, соншалықты ғана тіршілік ... Ол өз, ... жеке ... ... әрекеттерінің жиынтығы ретінде көрсетеді».
Перлз өзінің «Гештальт - подход» атты еңбегінде: «Бір де бір индивид
өзіндік жеткілікті емес. ... ... ... ... ... ... ғана ... ете алады», - деп жазады.
Когнитивті көзқарастан экзистенциалды амал. Сын.
Д. ... және Л. ... ... ... к ... Л. ... экзистенциалды амал туралы былай ... ... ... ... сипатында, адам ең басынан
жалғыз туралы «фактіні» қабылдайды. Басқа ешкім бізбен ... ... ... алмайды, бөлісе алмаушылық біздің бастан кешіруіміздің
тіршілік күйі болып ... Осы ... ... ... сезіне тұрып, қалай өмір сүреді деген сұраққа назар ... ... ... ... ... ... ... секілді:
«Біз бұл өмірге жалғыз болып келеміз және жалғыздан өлеміз, ешкім топпен
өмірге келіп ... ... ... ... ... біріншіден бұл жерде
жалғыздық туралы емес, адамзат тіршілігінің шеттетілуі жайында сөз ... айта кету ... ... адам ... ... келіп және жалғыз
өлетін болған соң, ол өмір бойы жалғыз болуы ... ... ... ... ... жалғыздық күйіне бейімдеу
және бұл күйді оның өмірінің нормаға сай етуі ... ... ... ... ... ... ... және «шеттетілушілік»
түсініктерінің араласуының салдарынан пайда ... ... Осы ... ... ... ... ... және, бір ұғымның басқа
ұғыммен алмастырылуы неге алып ... ... ... ... ... ... ... экзестенциалды
философиямен тығыз байланысты. Экзистенциализмнің ... ... және ... ... ... ... амалдары
(Л. Биневангер және Н. Босс) ... ... ... ... ... қатары М. Бубер, П. Тилнех, М.Бахтин және ... ... ... тигізді, бірақ бүгінгі күнде экзистенциалды
психологияның шыңы жалпы психологиялық теориялар және В. Франкл, Р. Мэй, Д.
Бъюдженталь ... ... ... ... ... психологиялық негіздері болып табылады [45, 46].
Экзистенциалды психологияда тіршіліктің бергенімен ... ... ... ... ... ... Мұнда
берілген тіршілік мәлімдемесі, әлемдегі ... ... бір ... ... ... ... ... зерттеулер бойынша қорытынды жасайтын болсақ:
1. Психоаналитикалық теорияларды жалпылай келгенде былай айтуға
болады, яғни, бұл психологиялық ... ... ... ... ... кететін, ... ... ... ... ... ... ... бұл
тұлғаның ішкі әлемімен жоғалған маңызды нәрсенің ... ... ... ... ... ... Жалғыздықтың себебі адамның өзі болып табылатын, психоанализдік
және роджериандық амалдан айырмашылығы, кейбір ... ... ... ... ... ... танытады.
4. Вейс - жалғыздық мәселесіне деген интеракционистік амалдың басты
өкілдерінің бірі. Оның жалғыздықты түсіндіруі екі ... ... ... ... ... біріншіден, ол
жалғыздық - бұл тек ... ... ... ... ... емес ... айқындап көрсетеді; екіншіден,
Вейс
жалғыздықты бауырмашыл, ... және баға ... ... қолдана отырып бейнеледі.
5. ... ... ... ... ... ... жалғыздық сезімі мен ... ... ... ... үшін өзекті болып
табылады. Л.Э. Пепло қалаулы және өзінің әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... амалдың өкілдерінің көзқарастары бойынша, жалғыздық ең
алдымен, ... ... үшін ... ... тұлға
аралық катынастарында интимділіктің жетіспеуі кезінде аяқ басады.
Интимді амалдың негізінде индивидтің ... және ... ... ... ... ... қалуға деген
ұмтылысы, талап-тілегі жатыр деп айтуға болады.
7. Жүйелердің ортақ ... ... ... ... ... ... ... адами қатынастарының
тұрақты оптималды деңгейін сақтауға көмек ... кері ... ... ... И. Ялом және ... ... ... әйгілі өкілдері
болып табылады. И. Ялом шеттетілу бұрынғы тіршілік етушілердің
бірі ретінде қарастыра отырып, бұл оның жалғыздықтан, ... ... емес және ішкі ... де емес ... Бұл ... да ... ... («өзінің және басқалар
арасындағы құлаз») және әлемнен («индивид пен әлем арасындағы
алшақтық») - фундаменталды шеттетілу. Осылайша, ол ... ... ... ... және ... Мускатас
«жалғыздық әурешілігі» («Loneliness anxety») мен шынайы жалғыздық
арасындағы айырмашылық ... ... ... ... ... негізгі түрлері
Жүргізілген теориялық талдау мен тәжірибелік психологиялық кеңес беру
жүмыстары ... ... ... қорытындыға келді: жалғыздық
сезімі психологиялық құбылыс ретінде бірнеше түрде және белгілі ... ... ... ... ... ... ... дейінгі
бірнеше түрде бола алады.
Жалғыздық сезімінің алғашқы түрі соңғы формасы ретінде жатсыну: ... ... мен ... ... бір ... ... ... болып табылатын түлғаның психологиялық құрылымына жалпылау
механизмдерінің ... ... әсер ... ... ... Мұндай жағдайда, идентификация құбылыстары өзіндік «мен» шегінде
әсер етеді, адам өз жағдайын түсінеді және оның ... ... ... түрі ... ... ... ... белгілі.
Жалғыздық сезімінің екінші түрі идентификация механизмдерінің басым
түрде әсер етуімен шартталған. Нәтижесінде, адам ... ... ... ... әдеттене отырып, кейіннен бөтен, түсініксіз және қорқынышты
нәрсеге айналатын өзіндік «Менін» жоғалтады. Бір ғана ... ... ... ... ... ... ... механизмдері де
өздерін көрсетеді, бірақ олардың әсер ету аймағы өте тар және өзіндік «Мен»
шекараларымен анықталады. Жалғыздық ... осы ... ... ... ... қарым-қатынастың тұлғасыздануымен, сондай-ақ өз-
өзінен жатсынумен шартталуының нәтижесінде, ол ... ... ие ... ... ... түрі - адам ... жалғыздықтың
субъективті позитивті жалғыз нұсқасы жалғыз қалу түрінде (сипатында) болып
келеді. Психодинамикалық ... ... ... ... ... және жалпылау құбылыстарының жоғарғы түрдегі қатынасымен
сипатталады. Берілген құбылыстардың ... ... ... ... ... түрде сипат алуының алғышарты - механизмдері
ретінде өз-өзін реттеуге деген қабілет пен рефлексия айтылатын ... ... ... табылады. Бұл - қалыпты жалғыздықтың -
қалыпты жағдайдағы күйі.
Жалғыздық сезімінің жоғарыда айтылған әрбір турінің ... пен ... мен оның ... ... ... алуы ... қарағанда, өзіндік
ерекшеліктері мен заңдылықтары болады [44].
Жалғыздық ... ... түрі ... бірдей «жатсындыратын
жалғыздық» атауына ие болды. ... ... (Е.П. ... және т.б.) «жатсындыратын» түсінігінің («жатсынған»
түсінігімен салыстырғанда) астарында ... ... ... пен белгілі
бір күйдің ұзақтығы жатыр. Зерттеушілердің айтуынша, олар ... әсер ... екі ... ... атап ... ... субъект
жағынан және объект жағынан. Бұл ... әсер ... ... ... пен ... ... психологиялық ара қашықтықтың
қалыптасуына алып келеді ... ең ... ... ... өте ... ... ... Гипертрофияланған жатсыну басқа адамдармен, таныс жерлермен, ойда
қалған қымбат естеліктермен, бұрын ... ... ... алып ... Ал бұл ... ... ... үшін жат болады, ал
олармен қарым-қатынас жасау - керексіз болып қалады.
Өзін-өзі жатсындыратын жалғыздық сезімі - ... ... ... адаммен араласу кезінде өзінің болмысының нақтылануымен ... ... ... ... қарай ұмтылады. Ал осылай істей
алмаған ... ... ... ... сезімі жоғарылай береді.
Сонымен қорыта айтар болсақ:
1. Психикалық ... ... ... ... ... үш ... жатсындыратын, өзін-өзі жатсындыратын және жалғыз қалу. Бұл
жағдайлар тұлғадағы идентификация және ... ... ... ... ... ... ... сезімінің қалыптасуының алғышарты -
тұлғаның психологиялық құрылымындағы идентификация механизмдерінің басым
түрде әсер етуі мен ... ... ... яғни ... ... ... Жатсындыратын жалғыздық сезімінің алғышарты - тұлғадағы жалпылау
механизмдерінің басымдыққа ие ... ... ... ... нәтижесінде,
адам басқалардан, қоғамдағы нормалар мен құндылықтардан, өз-өзінен, тіптен
жалпы әлемнен бөтендеп, алшақтайды.
4. Жалғыздық сезімінің жағымды ... түрі ... ... деген қабілетін, яғни субъективті түрде қалайтын ... ... Ол ... ... жеке ... және жалпылау құбылыстарының жоғарғы дәрежедегі қатынасымен
сипатталады.
1.4 Жалғыздық ... ... ... ... ... ... айырмашылықтар
Жалғыздық сезімі, әрқашанда, адамдардың ... ... ... және олар жалғыздық шыңынан өзіндік «Менімен» қатынас ... ... ... ... жалғыздықтан қашу дегеніміздің өзі - өз-өзіңнен қашу деген ... тек ... ... ғана адам ... жақындарына керек және қарым-
қатынас пен көңіл аударуға тұрарлық субъект екендігін түсіне алады. Тек
жалғыздық ... өту ... ... адам әлемді өзіне қызықтыра да,
қарата да ... ... ... Тек осылай ғана, әйел адам - әйел
игілігіне, ер адам - ... ... ие бола ... ... ... - ... өмірімізді қиып өтетін сызық болып табылады.
Оның айналасында балалық шақ, жастық шақ пен ... шақ ... ... адам ... ... ... түрде қирату мен оған
терең бойлай ену болып табылады.
Жалғыздық ... - ... ... ... Оның ... ... әдеттегі тұрмыс қозғалыссыз қалады және ... ... ... ... Жалғыздық - уақытты тоқтатады және әлемді
маңызсыз етеді.
Жалғыздықтан қашу дегеніміздің өзі - жалғыздыққа қашу, топ арасындағы
жалғыздық, жұмыстағы, сондай-ақ өз ... ... ... ... бұл ... ... жалғыздығына жақындау [48-49].
Мұндай жалғыздықтан қалай қашып құтылуға болады? Бүл сұраққа тек ... ... ... ... ... ... ... туындауы арқылы ғана
жауап беруге болады. Ал оның жауабы тек - жалғыздық философиясы ғана ... ... түсу - ... адам ... ... тереңдікті
ашады. Жалғыздықта адам құдаймен немесе шайтанмен кездеседі, өз-өзін қайта
таниды немесе төмен ... ... ... ... өзі - ... ең ... ... қарағанда, махаббат - әрқашанда ... ... ... ... да, ... болмаған жағдайда, адам, мүмкін өмірдегі ең
қайғылы жалғыздықты сезінетін шығар. ... ... - бұл ең ... ... ... ... ... болсақ, жауапсыз махаббат
дегеніміздің өзі - сол қайғылы махаббаттың шыңы болып табылады.
Қайғылы ғашықтық - бұл сөз ... ... ол ... ғашықтыққа өте
оңай жолмен айналып кетуі мүмкін. Қайғылы ... ... ... өте қиын. Адамдар, махаббаттың кездейсоқтық пен елес ... ... ... ... мен болмыс екендігін әрқашанда сезінеді.
Жауапсыз махаббат дегеніміздің өзі - қайғылы болмыс. Әлде кімдер үшін
ұзақ уақытқа, әлде ... үшін ... ... ол ... ... ... ең басты легіне айналады.
Жауапсыз махабатты бастан өткізе отырып, адам ... ... ... орын ... Және осы ... тереңдік барлық адамдарды
өзіне тартады.
Біз сарқыраманың даусын естиміз, күннің ... ... ... оны ... ... ... және осы ... сонымен бірге өз
көзқарасымызды қараңғылыққа тігеміз. Біз онда әлде бір ... ... - ... ... түбі ... Және ... ... «Мен»-
іміздің бір бөлшегін еліктіреді. Сол сарқыраманың өзі - сол ... ... ... ... ... ... ... барлығы толығымен керек,
ол күтеді және осы ... ... ... ... ... түсінудің
кішкентай ғана сәулесі - ештеңенің өзі болып ... ... ... ол - әлемннің қол жетпейтін қатаңдығынан басым түсе
отырып, түсініксіз күйде ... және ... ... ... ... - ... ... жеңілдік табу арқылы төменге құлау мен өшіп
қалу тілегі сипатталады ... ... ... адам ... ... ... жоқ ... ретінде
шығады. Ол қарама-қарсы жынысқа оның шайтан болып кеткені үшін кек алып
жүрген азғырушыға айналуы мүмкін, ... ... ... ... ... жоғалтып, күнделікті тұрмыс пен ұйқыға толық еніп кетуі мүмкін.
Біріншісі де, басқасы да оны ... ... ... ... ... қалу ... Түпсіз тереңдікке сүю сезімін
қарсы қоюға болмайды. Бұл болмыстың түпсіз ... ... ... ерте ме кеш пе сол ... ... ... ... біздің
алдымызда жарақат сияқты ұзаққа созылады...
Жауапсыз махаббаттан әрқашанда босатылып отыру керек. Бұл босатылу -
тек құмарлық немесе ... ... ... ... сублимация емес. Мүнда
өз бойындағы бөлініссіздік болмысынан босатыла отырып, сондай-ақ, махаббат
пен сүйе білу қабілетін сақтап қалу қажет.
Жауапсыз махаббаттан босатылу - оны ... болу ... ... түю ... ... ... жағдайда, ол өзінің қайғылы сипатын жоғалта отырып,
басқа ғашықтықтар түрлерінің қатарына қосылады. Бірақ, бұл тек ... ... ... ... ғана ... бола ... жауапсыз махаббатта шынайы махаббат болуы мүмкін. Онда,
босатылу ... тек ... ... ... ғана болатын
жауапсыздықты бастан өткізген жағдайда ғана мумкін болады. Тәннің өлімінің
шегінен тыс абсолютті жауапсыздық ... ... ... ... ... махаббаттың қайғылы сезімі мистикалық махаббаттың
гармониялық сезімі - тән ... емес және жаңа ... ... ... ... Тек қана осында сезім ғана біздің психикамызды бұзылудан
сақтай алады. Жеке ... ... өмір сүру ... қабылдау - жауапсыздық
өлімі мен махаббаттың мәңгілігіне айналады [47].
Жауапсыз махаббатты бастан өткізген әр адам, әрине ол ... ... ... ... ... тәжірибеге ие болады.
Әрине, бақытты махаббатта дәл осындай тәжірибе береді, ... ... дәл ... ... оған ... тереңдігінен қаттырақ әсер ететіндей
жаратылған. Мұндай тәжірибемен безендірілген жалғыздық сезімі, күннің батуы
кезіндегі аспан түстері мен формалары ... ұлы ... мен ... ие
болады.
Тұрақтап қалған жалғыздық. Сонымен, жауапсыз махаббаттың мистикалық
тазалануы - қайғылы аристократизмді тудырады. Дегенмен, ... мен ... ... яғни, нақтырақ айтқанда, байланыстыратын
аристократизмге көптеген адамдар мойынсына бермейді. Махаббатты мистикалық
түрде ... ... ... көбінесе, өте әлсіз болып келеді, яғни,
жауапсыз махаббат ... ... ... сана жарасына айналып, сонда
тұрақтанып қалады. Махаббат идеясы жоғалып кетпейді, бірақ ол ... Оған ... ... шақта ұйқыға енеді [46].
Ер адамдар жауапсыз махаббаттың жалғыздығын өздері туралы ойлай ... ... және ... ... ... түсініксіз эгоизм әйелдер
үшін ақылға сыйымсыз. Әйел адамдар өзіндік ... ... ойды ... Махаббаттың жауапсыздығы әйелдер үшін ... ... ... махаббат әрқашанда тектен күштірек болып келеді.
Сондықтан да, әйел адамдардың ұстанымы шексіз қарама-қайшылыққа толы ... ... пен тек ... ... ... ол ... өте келе, текпен
сәулеленген әйел ар-намысын ұмытуға және ... ... ... ... адам ер ... сезімінің өзгеруіне үміттенуге және оны күтуге
дайын. Оған қоса, әйел адам үшін ... ... ... егер ол ... ер ... қарым-қатынас жасаудан бас тартумен сәйкес келетін
болса, онда ол тегі кәрі қыз ... топ ... ... ... ер адам - кәрі ... сияқты - жауапсыз махаббат жалынын бастан
кешіре отырып, өз-өзіне келеді. Мұндағы мәселе әйел ... ... ... ... ер адам ... ... ... әйелдерден ат-тонын ала
қашатын ер ... ... ... ... оған қиын ... ... ... келе оның бұл іс-әрекеті іске аса бастайды.
Осыдан келе, біздің осындай ер адамдардың таңдаған жолдарын түсінуге
тырысуымыз керек, ал ... ... ер адам мен кәрі ... ... ... ... ... көрелік.
Адам жағымсыздықтарының түп-тамыры. Жалпы, бойдақ ер адамдар мен ... ... ... ... ... ... жалғыздыққа талпыныстан
туындайды. Жалғыздыққа деген мұндай талпыныстың басты мақсаты - дәл сол
жалғыздықтың өзі ... ... және ... деген талпыныс әдетіне
айналып отырады.
Ал бұл әдеттің туындауы - ... ... ... ... Ол жалғыздықтың тоқтап, тұрақтауына алып келеді. ... ... ... ... ... ... Ол қозғалыссыз
қалып, өз өлімін күтеді.
Мұнымен, бойдақ ер адам мен кәрі қыздың жалғыздыққа деген жағымсыздығы
байланысты ... ... Ол сол ... ... ... ... ... махаббат пен өмірдің жатсындыратын нәрсеге алып келеді.
Оны ... ... ... немесе мақсатсыздық ретінде қабылдайды.
Сондықтан да, неге шіркеу қызметкерлерінің жалғыздығы мүлде басқа
сезімдерден ... ... ... ... ... ... физикалық түрде өз түсіндірмесі мен жоғарғы мағынасы болады.
Бұл - ... ... тыс ... ... ... Дәл ... ... ұлы философтың немесе суретшінің осы ... ... ... ... ... ... суығы мен ыстығына да, балшығына да ұйқысы қанбаған станция
қызметкерлері мен ... ... ... ... ... жолы
болмауларына төзе келе, соңында, өзіне таныс үйді, бөлмелер мен адамдарды,
бала-шағаның шуы мен қуанышты күлкілерін естіген жолаушы - ... ... ие ... ... ... ... адам үшін бұл
қайғы.
Николай Гоголь.
Қазіргі қоғамда бойдақ деп - жасы ... ... ... ... ... ... алдымен, бойдақтардың бір-біріне мүлдем қарама-қайшы екі түрге
бөлінетіндігі ... ... - ... ... ... ... ... ұшыраған ер адамдар жататын болса, ... ... ... өмір жолы мен ... ... ... бойдақ ер адамдар жатады.
Алғашқылары - тағдырлары мен мамандықтары әйел адамдардан қашық жерде
өтетін - әскер, геолог, ... ... ер ... ... ... Бірақ,
бұл - әрқашанда кездейсоқ және ... ... ер ... ... ... және ... ... әлеуметтік мәселе.
Әрине, осы тектес мамандықты таңдаған ер ... ... ... ... ... деп ... болады, дегенмен бұл тұжырымдама -
сол мамандықтар иелері мен сондай өмір стилі өкілдеріне ... ... ... - мәселе бойдақ ер адамның ұзаққа созылған жалғыздық сезімі
туралы болуы мүмкін, ... ... ол - ерте ме, кеш пе ... отбасы ұясына айналатын басқа уақыт легіне ауысады.
Бойдақ адамадар ... ... түрі - ... ... ... тұрмыстың спецификасы мен өте тығыз байланысты емес. Дәл осындай
жалғыздық түрі ... ... ... ... мүмкін.
Мұндай бойдақтарды, әдетте - кездейсоқ және ... ... - ... жеткен бойдақтар деп атайды.
Көзі жеткен бойдақтардың жалғыздығы жауапсыз махаббатпен толыса ... ... үшін ... ... орнын басатын - әйел бейнесін іздейді.
Бұл - оның ... ... ... ... ана ... ... бойдақ жалғыздығын қалыптастырады. Бұл - әйел адамға мүлдем ... ... ... ... ... ... эротикалық емес қызықтарына
толығымен беріледі, ал эротикалық қызығушылықтар болса, бір ... ... ... ... Олар ... ... еске ... Сыртқы
жағдайда болатын мұндай қызығушылықтардың маңызы мен ішкі формасы болмайды.
Ғашықтық пен махаббатты күтуден бас тарта отырып, абсолютті бойдақ адам
жаңа ... да бас ... Ол ... ... мен ... ... қажет етпейтін ұсақ ғылыми іс-әрекеттермен айналысады, абсолютті
бойдақ ... ... ... ... ... [48].
Мұндай бойдақтың өмірі 2 кезеңге бөлінеді: анасының өліміне дейінгі
және одан кейінгі өмір. Дәл осы анасының өлімінен ... ... ол ... ... ... ие бола ... Өліп бара жатқан анасы, оны
өз қамқоры мен бауырынан босатады, бірақ ... бір ... ... соң, ... өз ... ... Ол өз анасымен және эротикалық құмарлықсыз
басынан өткізген жалғыздық сезімі оның өз ... ... ... ... ... өз жасы мен жынысын жоғалтады. Бұл жалғыздық кәрі бойдақты
әлем мен ... ... ... ... осы ... өзін-өзі
жоғарылатуға деген күш-жігерінен мүлдем айырады.
Дәл осы кәрі бойдақтар шіркеу қызметкері болу - ол үшін ... және ... ... ... ... ... жоғарғы нәрсеге айналдыруға көмектесе отырып, жалғыздықтан басым
түсудің толық жолы болып саналады.
Дегенмен сұр бойдақтың шіркеу ... ... ... ... ... ... ол өз ... абсолютпен мистикалық түрде үйлесуге
дейін жоғарылатпайды, ол керісінше, эротизмнен абстрактілі түрде босатылуға
деген санкцияға ие болады. Ол - ... ... ... ... ... Оның түссіз жалғыздығы - түссіз шіркеу ... бос ер ... Көзі ... ... ... бір тобы - ... ... таба алмаған ер адамдар болып табылады. Олардың
жалғыздығы өз ... таба ... ... ... ... Әдетте,
бұл - белсенді ізденіс үстіндегі немесе жалғыздыққа деген күш-жігерлерін
таңдауға деген күш-жігерге толығымен айналдырып отыратын адамдар. Олар ... ... ... олар әйел ... ... - ... ... деп біледі. Мұндағы классикалық тип ретінде - Дон Жуан ... атап ... ... ... - ... ... басы бос ер адамдар деп атайды.
Олар үшін әлем - әйел адам арқылы қол ... ... ... ... тізбегі. Олардың бейнесінде жасөспірімдік ғашықтық ересектікке
айналғандығын көреміз. Бірақ, бұл ғашықтықтар, - оларды белгілі бір ... ... ... ... ... сатылары болып табылады
[50].
Басы бос ер адамдар ... ... ... және ... ... жүріп, дәл сондай жалғыздықта болады. Дегенмен, олардың
жалғыздығында мүлдем ... ... ... ... ... ... ... жоқ болып кетеді және онда қайғылы үміт болады.
Басы бос ер адамдар қатарына шығармашылықтық жалғыздықтан ... ... ... Олар дәл сол шығармашылықтың қажет ететін
әйелмен эротикалық үйлесімінің нәтижесінің салдарынан да ... ... ... да ... ... ... ... қарама-қарсы жыныс
өкілдерімен күнделікті тұрмыстан еркін болу қажет...
Осындай еркіндікке ... ... - ... ... тек ... ... ғана болуына жиі әкеліп соғады.
Әйелдермен материалдық қатынас оған поезд ... ... ... ... береді. Мұндай жаратушы үнемі алға ... ... оған ... мен ... еш ... жоқ. Жыныстық қатынас,
баласының ауырып қалғанына ... ... ... ... үшін
алынған шендер мен атақтар - осының барлығы да оны ... ... ... - әйел ... ... жаулаумен алмастырылады. Бойдақ болмыс -
әлдебір жоғары, ұлы ... ... ... ... ... болудан қалады.
Және үйленген ер адамдарға қарағанда, басқаша болады.
Бірақ, бұл - түпсіз ... ... ... пен Ницше, ұлы бойдақтар махаббат пен әйелдікті мистикалық түрде
көруінің арқасында ... ... ... ... ... ... түрде елестету өте қиын және қайғылы. Ол ой мен сөзбен
айтып жеткізуге болмайтын нәрсе.
Махаббат елесі - махаббаттың ... баса ... Кант ... ... ... - ... ... мәңгі оралуының ессіздігіне
тоқталады...
Жауапсыз махаббат пен анаға деген жақындықтың байланысуы. Осылайша, тек
мүлдем ... адам ғана тек ... ... бола алады және аяқталған
жалғыздыққа ие бола алады. Оның болмысында ... ... пен өз ... ... қажетті түрде байланысады. Осы 2 себептің біреуі мүлдем
бойдақ адамды қалыптастыруы мүмкін бе? Жоқ, ... ... ... ... ... адам ... ... абсолютті тұрақтылығынан
айрылған және әрбір келесі кезеңде оны ... ... ... ... ... деген тәуелділік, өздігінен, әрқашан да ең соңында айырылысуға
әкеліп соғады. Бұл ... үзе ... ... адам ... ... Бірақ, бұл тәуелділік екі жақты болса, онда оның үзілуі әрқашан
да қайғылы жағдайға алып келеді. Бұл жағдайды Урсула М. Гуин ... ... ... ... ... ... болып, өз анасына қарсы
шығады. Ол онымен күресе отырып, өз бейсаналығындағы құбыжық-ана бейнесін
құртады (жояды). ... ... ... оны ... ... ... ... тәуелдігінен босатады және махаббатқа жол ашады. Тек ... ... күші мен оның екі ... бұл ... орын алуына
жол ашады.
Жауапсыз махаббат пен анаға деген жақындықтың байланысуы дегеніміздің
өзі-мүлдем бойдақ адамның болмысының құпиясы ... ... ... қыз ... - оған болмыс беруге ... ер ... ... әйел.
Аналық педагогиканың соңғы құралы - өз ... ... ... өзі ... таба ... қорқынышымен үрейлендіретін қызығының
қорқынышы болып табылады.
Отто Вейнингер
Кәрі ... ... ... ... ... ер адамның себептері сияқты
келеді. Кәрі қыздар болмысынан мүлдем бойдақ ер адамдар болмысындағы сияқты
типтерді көруге болады. Дегенмен, осы болмысқа саналы түрде ... ... ... әрқашан да айтарлықтай аз болмақ [50].
Әрине, жауапсыз махаббат пен анасына деген аяныштық - жақындастық ... кәрі ... ... ... кәрі қыз өнер мен ... шығармашылық жетістіктер нәтижесінде осындай күйге түсуі
мүмкін, бірақ мұндай жағдайға саналы түрде ... ... ... ... ... ... басындағы жағдай сияқты мұнда да кәрі қыз ... ... ... қатар, қалыпты ортадан шыққан қалыпты
жағдайдағы әйел адамды ... ... ... ... ... ... ... айналдыратын тіршілік етудің шекаралық
жағдайлары да қарастырылады.
Әйелдердің көпшілігі кәрі қыздарды бағалай ... ... ... қыз ... отырып қалғандығынан түскедеріне көздері жетеді. Бұл
тұжырым адамдар әлеміндегі ... ... ... ... ... ер ... ... тағдыр мен алдын-ала болжау көбірек басымдық
етеді. ... ... ... ... таңдайды. Нақтырақ айтсақ,
таңдағандарды таңдайды [52].
Мұндай таңдаудың мүмкіншіліктері мен еркіндігі айтарлықтай шектелген.
Көбінесе, әйел ... ... ол ... ... ең ... ... оған тағдыр сыйлаған еркектерді іріктейді. Ол ер адамдарды бөтен
инструмент ішектері ... ... ... және ерекше әуеннің
тербеуімен оған берілген (жазылған) тағдырдың ... ... ... ... қараумен болады. Бұл әуеннен өз уақытында бас
тарту қажет. Мұндай болмаған жағдайда, ол ... ... ... оның ... меланхолия дами бастайды, соңында әйел адам ұзақ
ұйқыға кетеді де... сол ... кәрі қыз ... ... ... ... бұл ... ... көтеру мен баланың туылу
жағдайлары да болуы мүмкін. Мұндай ... бар ... ... түрде
шешіледі - неке, отбасын кұру, романтикалық елестердің ... ... ... орнына табиғаттың өзі таңдау жасайды. Ол оны ... ... пен ... ... ... ... әйел адам өзі ... жалғыз ер адамның пайда болуы
арқасында магиялық шеңберден және оның шегінен шығу ... ... Сол ... ол уақытша болса да оянып, романтикалық
әлдебір нәрсе болмысына енеді. Оның жан-дүниесінде қыз ... ... ... олар ... ... ... және ақиқатқа айналады [49-
51].
Әрбір әйел осы сәтті күтумен болады, бірақ көп ... ... - кәрі ... жалғыздығынан да қорқынышты жағдайға айналады. Белгілі
бір жасқа ... соң, ... ... болмыстық-жалғыздық алдындағы
таңдау жалғыздығын құрбан етеді.
Ұжымдық ... ... ... әйел адам үшін ... ... әсер етеді. Барлық адамдарға табиғи нәрсе болып көрінетін
әйелдердің ... ... ... - тек ... бір жарым жүзжылдықтың
ғана нәтижесі болып ... ... ... таңдау еркіндігі мен отбасын
құру тек ер адамдармен ... ... ғана ... ... ... таңдауы
сондықтан да, әрқашан да қайғылы ... - дәл осы ... ... ... ... еске алсақ болады.
Одан да ежелгі замандарда, яғни, меншіктік теңсіздіктен қалыптасуы мен
топтық ... ... әйел адам сол ... ... ұжымдық меншігі
ретінде таңдау еркіндігінен мүлдем айрылған болатын. Ол - сол ... ... ... ... ... бала ... күш ретінде орын алатын,
сондықтан да, ол өз ... ... ... Әйел адам ... өзіне
еліктіру арқылы таңдай алатын, бірақ оның таңдауы бір түндік ғана болатын
және жалпы рулық оргиастикалық құбылыстар ... ... ... ... - ... ... ... моногамдық жанұя уақытына ауысады
және алдымен ... ... соң ру ... жазаланатын көзге шөп салу деп
аталады.
Әрине жоғарыда аталған дәуірлердің барлығында да кәрі қыз болмысы ... қыз ... ... ... пен ... психикалық
ауытқушылықтарымен ғана шектелетіндігі түсінікті. Осының ... ... және ... ... кәрі ... ... жүзеге асыруға болатын әйелдерге арналған монастырь
қалыптастырады. ... бұл ... - ... ... таңдауға
толығымен, яғни, мүлдем тыйым салушылықтың нәтижесі болып табылады.
Сонымен, кәрі қыздың өмірін XIX ғасырдың ортасына дейін ру ... ... ... да қазіргі қоғамдағы ұжымдық бейсаналықта өз тамырын,
түпнегізін табады және әрбір адамның бойында кәрі ... ... ... ... қоғам әйел адамға жалғыздық құқығын береді, дегенмен,
сайқымазақ және қатаң ... ... ... ... ер адам феномені - өз ... ... ... ... ер ... таңдау еркіндіктері арқылы кәрі қыз
феноменіне қарағанда, ... ... ... ... қыз зұлымдығы. Алғаш қарағанда, қазіргі кезде оңай ажырасуды қоса
алғанда, әйел адамдар ... да ... ... ... ... ... ... Сондықтан да, таңдау мүмкіншілігін сақтап қалу үшін,
кәрі қыз ... ... ... ... ... бұл ... де олай емес.
Тұрмыстағы, яғни, күйеуге шыққан әйел өмірде алған аз нәрсесін жоғалтып алу
қорқынышына ұшырайды. Егер бұл жағдайға ... ... ... ... ... ... мәселе әйел өмірінде үмітсіз қалады.
Кәрі қыз жалғыздығы ... да ... ... ... ... ... ... табылады. Кәрі қыз - әйелдік қасиеттерді жоққа шығару мен осы
қасиеттерді сүймейтін адамымен ... ... ... ... ... ... ... өзі болып табылады. Бірақ, ондай қарсылықтың жарасы ма,
нәтижесі болмайды, яғни бұл ... ... ... ... ... ... ... (қайғысының) түп негізі - осында жатыр. Ол әйелдің ... ... ... ... ... ... ... Оны идеалды әйелдер
мен еркектер әлемі қызықтырмайды. Және осы үшін жерлік және кемелденбеген
әйелдер мен ... оған ... ... береді. Кәрі қыз дәл сондай жауап
қайтаруға тырысады, бірақ оның мазағы оны қоршаған адамдар үшін күлкілі
болады және өз ... жете ... жек ... ... ... осы ... арттыру үшін, кәрі қыз оны зұлымдыққа айналдыруға
тырысады. Бүкіл әлем кәрі қыз үшін оған ... ... ... легі болып көрінеді. Және ол оларға ... - ... ... ... және ... түрде жауап береді. Оның экзистенциясының кеңістігі мен
уақыты жарылғысы келмейтін сабын көпіршіктері сияқты оны ... ... ... ... ... қалады. Сол көпіршіктердің дірілдеген
әлсіз қабырғаларының артында кәрі қыз белгілері түгелдей бұрмаланған, оның
бәрі өмірі де бұрмаланған [47, 48, ... ... - кәрі ... ... ... әйелдерден жат сындырады.
Көбінесе кәрі қыздар өзі сияқты тұрмыс құрмаған және ер ... ... ... бос ... жек ... Ол ... де басы ... де ерекшелейді.
Басы бос әйелдер жалғыздығының сексуалдық толықтығы оған жағымсыз әсер
етеді. Және бұл - эротикалық ... ... ... кәрі ... бір бөлшегі
болса, онда сексуалдық реніш - оның жарасы. ... ... ... ... ... ал ... ... болса - әрқашан да көзге
көрінеді және маңызды болып ... ... ... қатынастарының бар
маңыздылығы кәрі қызға қысым көрсетеді және ол оны өз басынан жеке әлемдік
ауырлық ретінде өткізеді.
Және ... келе кәрі ... ... - ... ... ... зұлымдықтан құтылу мумкін бе? Иә.
Кәрі қыздың басында әрқашан да еркек бейнесі орын ... Ол - ... ... ... ... ... ... қалған идеал. Бұл бейне - кәрі
қыз ... ең ... ... мен ... болып табылады. Оған қоса,
бұл - оның бар өмірінің түп тамыры. Ол оны қалыптастырады және ... ... бұл ... - ... ... және осы ... ... әйелдер мен еркектер әлеміне деген ұзаққа созылған толық зұлымдық
сезімі немесе өзін сол әлемнің бір ... ... ... Бұл ... ... ... ... әйел кәрі қыз болып қала берген сайын, зұлым бола түседі. Егер ер
адаммен өзі ... әйел адам ... ... қайта кездесетін болса,
онда осылардың ... де ... ... егер олар ... ... онда ... нәрсе болады...».
Біздер кәрі қыздарды мазақтап, олармен қалжындасумыз да, ... ... ... ... ол - ... адам заттың эротиркалық ерігуінің белгісі.
Қәрі қыздың өз жалғыздығынан эмансипациялануы - ... ... ... ... махаббатсыз жойылуын білдіреді.
Түпсіз тереңдіктен - жоғары қарай. Мүлдем бойдақ ер ... кәрі қыз ... ... тек өлім ғана ... ... Олар шынымен де осы
өмір шегінде жалғыздық үшін ... ба? Иә, егер де олар ... ... ... ... Махаббат мүлдем бойдақ адамға рух беріп кәрі ... және ... ... бұл - ... ... ... кездейсоқтықтан
босатылған шынайы, мәңгі махаббат бола алады. Тек осындай махаббат ... ... ... - ... әйелге айналдыра алады. Тек осындай
махаббат қана түпсіз тереңдіктен алып шығара алады [53, 54, 55].
Бірақ ол, ... ... бұл ... да тауқіметі мол әлемде өте сирек
кездеседі. Оны қабылдап және онымен бірге жоғарлау үшін - ашықтық пен ... ... - ... ... ... барлық өнерлер ішіндегі ең
ұлысы ретінде жаратып бастан кешіру керек. Дегенмен, ... пен ... ... ... ... ... - Кант пен ... сияқты ұлы
бойдақтарды ... ... ... ... алмайды.
Махаббатты мистикалық түрде елестетуді - махаббаттың мистикалық болмысына
дейін жеткізілуі керек.
Мұның мағынасы - ... ... кәрі қыз бен ... ... ... және жалғыздықтан босататын сүйіктісі туралы аңыздың
туындауында жатыр. Бұл аңыз – өлім шегінен тыс ... ... ... аңыз ... табылады. Бұл - махаббат пен кейіпкердің мәңгілігі туралы
аңыз [56].
Ондай аңыз - ... ... ... ... ... мен ... қысқа ғана ғұмырымыз қаншалықты шынайы болса, соншалықты дәрежедегі
иллюзия болып табылады. Мұндай аңыз - ... ... ... ... ... және ... сезіну болып табылады. Тек осындай болмыс
қана түпсіз тереңдік шегінде қалып қалғандарға ұлылық ... ... ... табылады.
Мұның барлығы да, әзірше, тек деклорация ... ... ... да, біз махаббат идеалының аңыз ретіндегі түріне әлі де ораламыз.
Бойдақтың кәрі қыз бен зорлаушының жалғыздылығы - бұл ... ... ... ... ... жалғыздық - адам
айтқысыз көлемге дейін артып отырады.
Сонымен қорыта айтқанда ... ... ... ... адам ... ... ... түрде жалғыздық мәселесін адамдар
әйел өмірімен байланыстырады. Егер әйел адам ... мен ... ... өзі
тұратын болса онда адамдар ол тұрмысқа шыққысы келеді деп ойлайды, бірақ
белгілі бір себептермен, бұл - оның ... ... ер адам әйел мен ... ... өзі ... ... адамдардың
ойынша, ол әрине көптеген әйелдердің ішінен таңдау ... ... және ... соң ... ... ... құруға асықпайды.
Шынымен де солай ма?
Жалғыз басты ер адам ... ... ... ... оның ... емес және ол өте тартымды ... ... өз ... жиі ... және саяхаттайды.
Әрине, ол ер адам өзінің таза және ұқыпты ... ... ... түсінеді. Кейде ол әлде біреуге шағымданып әсіресе ауырған
кезінде әйел қамқорлығын сезінгісі келеді. Ол кеш ... өз ... ... туралы әлде біреуге айтқысы келеді. Тіптен келе, өз төсегінде
әйел денесінің ... ... ... ... ... ... бар ... - жалғыз басты ер адам ... әйел ... ... талаптар қоя отырып оларды сынға алады: ... ... ... ... енді ... сұлу емес, үшіншісі үй
шаруасында пысық болмаса, төртіншісі оны ... және оның ... ... жоқ ... ... ... бойында белгісіз
бір нәрсе жетіспесе, алтыншысы туралы ... ... ... ... ол өз ... ... мүлдем асықпайды. Ол өз өміріне
әдеттеніп қойған: тойып тамақ ішуге болатын, әр күн сайын сатып ... ... үй ... мен ... кір жуу, ... пен ... Ол
тек өз басын ғана ойлап, қаржысын ... ғана ... ... ... үшін ... бере ... адамның жалғыз өмір сүруі - бұл таңдау. Мұндай өмірдің де өзіндік
қиыншылықтары болады, ... бір ғана ... да ... әлдене бар. Ол -
жалғыз өмір сүру ... және ... ... ... баяғыда-ақ тек қана сенің өзіңе байланысты толқынды ағыс ... ... ... ... ... өзің ... деп есептейтін шешім шығаруға,
өз күніңді қолайлы етіп жоспарлауға, дем алуға, қалаған затыңды сатып алуға
және барғың келген ... ... ... ... алмайды [57].
Әйел жалғыздығы. Соңғы жылдары ... ... ... ... Егер ... ол тек ... ғана ... қазіргі
күні ол - жағымсыз қоса алғанда, әр түрлі болып келеді.
Әйел адам жалғыздықтан ... ... Ол ... өмірін еш бір
қорқынышсыз өткізгісі келеді және еркіндікке ұмтылып, ... ... ... ... әйелдер бұрынғыдай белсенді түрде тұрмыс ... ... ... мен ... ... үй ... ... мен ана
болуға дейін олар өз карьераларын жасап, әлемге саяхаттап, өздері үшін өмір
сүргісі келеді.
Қазіргі заманның ... ... әйел ... оның ... ... және оның
өзін-өзі мен балаларына ауыр алаңдаушылықтар әкелетін ... ... жиі ... қабылдайды. Экономикалық тәуелсіздік
қазіргі заманғы әйеліне еркіндік береді. ... ол өз ... ... ... ... ... Ол да өзін ... сезінеді, ол да жалғыздықтың «тәтті дәмін» сезе бастайды. Ол қоғам
қабылдаған «әйел адам ... ... сол ... ... да болмасын
жағдайда өмір сүруі тиіс» деген өмір салтын емес, басқаша өмірді таңдайды.
Ол салыстыру мүмкіншілігіне ие ... және өзі ... және ... ... өмірді таңдайды. Және ол өзін осындай жағдайда жақсы және
ыңғайлы сезінетін болса, онда ол өзі үшін ауыр ... ... ... ... ... ... ... БӨЛІМІ
2.1 Зерттеудің мақсаты, болжамы мен міндеттері
Зерттеудің мақсаты: жалғыздық сезімін ... ... ... ... ... ... анықтау.
Зерттеу міндеттері:
1. Психологиялық проблема ретінде жалғыздық сезіміне теориялық талдау
жасау.
2. Жалғыздық сезімін сезінетін ересектердің тұлғалық ерекшеліктеріндегі
гендерлік айырмашылықтарын анықтауға зерттеу ... ... ... ... және ... ... және талдау.
Зерттеу нысаны: жалғыздық сезімі.
Зерттеу пәні: жалғыздықты сезінетін адамдардың гендерлік ерекшеліктері.
Зерттеу болжамы: Жалғыздық ... ... ... ... ... ... ... ересектер тобы (30-35 жас аралығы).
Зерттеу мерзімі: 02.10.09-10.02.10
Қолданылған әдістемелер:
1. Д. Рассел, Л. ... М. ... ... ... Смейкал - Кучердің тұлғаның бағытталуын анықтауға арналған
тесті;
3. Дембо - Рубинштейннің өзіндік бағалау әдістемесі;
4. «Мазасыздық деңгейін анықтау» ... (Ч.Д. ... ... бойынша);
5. Т.И. Балашованың «Депрессия шкаласы» әдістемесі.
Бітіру жұмысы кіріспе, теориялық бөлім, ... ... және ... ... ... тұрады.
2.2 Таңдау тобына мінездеме және әдістемелердің ... ... ... ... өз ... ... (02.10.09-10.02.10 аралығында)
әртүрлі мекемелерде жұмыс істейтін, отбасын құрмаған ... ... ... мен ... (11 ... (30-35 жас аралығындағы) қатысты.
Әдістемелердің сипаттамасы мен қолдану аясы
Зерттеу жұмысына келесідей әдістемелер қолданылды: «Жалғыздық шкаласы»,
В. ... - М. ... ... ... анықтауға арналған тесті,
Дембо-Рубинштейннің - өзін-өзі бағалауға арналған әдістемесі, «Мазасыздық
деңгейін анықтау» әдістемесі (Ч.Д. ... Ю.Л. ... ... ... ... «Жалғыздық шкаласы» әдістемесі.
Сауалнама үш автормен ұсынылған: Д. Рассел, Л. Пепло, М. ... - бұл ... ... ... ... мен ... жауапты сезінбеу тілегін сипаттайтын
жағдайы, басқа адамдармен өзін ... мен ... ... адамның жалғыздық сезімін субъективті сезіну
деңгейін зерттеу. Анықталған жалғыздық күйі қобалжу, әлеуметтік шеттетілу,
депрессия т.б. ... ... ... мүмкін. Жалғыздық сезімін
мәжбүрлі түрде ... күйі және ... ... ... ... ... ажырату қажет.
«Жалғыздық шкаласы» 20 тұжырымдамалардан тұрады. Сұрақнаманың нұсқауы
бойынша сыналушы берілген тұжырымдамалардың ... ... ... ... ... «ешқашан» деген жауаптар беруі тиіс.
Бұл шкаланы жүргізудегі мақсат: жалғыздық сезімін бастан ... ... ... және ... ... ... ... мен
әйелдер тобын анықтау.
2. В.Смейкал және М.Кучердің «Тұлға бағыттылығы» әдістемесі.
Тұлғаның бағытталуы дегеніміз - тұлғаның іс-әрекетін ... ... ... ... ... ... тұрақты жиынтығы. Б.А.
Сосновскийдің «...адамды түсіну үшін - ең ... оның ... ... ... дегеніндей, тұлғаның бағытталуы адамның
дүниетанымын ... оның ... ... ... сипаттайды. Әдістеменің көмегімен келесідей бағыттылық түрлерін
анықтауға болады:
В.Смейкал және М.Кучердің «Тұлға ... ... ... 3
бағытына байланысты ажыратылады: 1) тұлғаның өзіне деген ... ... ... ... бағыттылығы; 3) іске бағыттылығы.
Тұлғаның өзіне деген бағыттылығы зерттелушіні жұмыстың ерекшелігіне,
жұмыстағы адамдардың өзара қарым-қатынасына мән бермей, ... ... ... адам ... ... ... ... Осындай
бағыттағы адамдар жұмыс ұжымын өзінің жалпы қажеттіліктерін ... ... ... ... ... өзін ... беделді, жоғары
қоғамдық статусы бар адамдар ретінде көрсете алатын жұмысты «театр» ... ... адам ... ... ... ... ... билікті жақсы көреді. Берілген жұмысқа, тапсырмаға мән
бермейді, тек өзімен ғана ... ... ... бағыттылық адамдардың басқа адамдармен
жақсы қарым-қатынаста болуға тырысуын ... ... бұл ... ... ... адамдарға шынайы көмек көрсетуге әкелмейді,
өйткені, мұндай ... ... ... емес деп ... ... адам ... ұжымдық іс-әрекетке үлкен қызығушылықпен
қарайды, бірақ өзі топтың жұмыс тапсырмаларының орындалуына ешқандай үлес
қоспайды.
Тұлғаның іске ... ... ... ... дәрежесін жұмысқа
қызығушылықпен қарауын, мәселелерді шешу бейімділігінің деңгейін көрсетеді.
Мұндай адамдар өзінің жеке қызығушылықтарына қарамай ұжыммен бірігіп тиімді
жұмыс істей ... ... ол ... ... пайдалы деген пікірін
дәлелдеуге талпынады.
Жоғарыда көрсетілген тұлғаның үш мотивациялық бағыты олардың кәсіби
бағытталуда ... ... ... ... бағытталудағы мотивацияға
сипаттама бере алады. Әдістеме 30 аяқталмаған тұжырымдамалардан тұрады.
Олардың әрқайсысының а, б, в ... 3 ... ... бар. Зерттелушілер әрбір
тұжырымдамалардағы жауаптардың ішінен ... ... дәл ... ... керек. Олар өздерінің ой-пікірін дәл ... ... ... «көп ... деген бөліміне, ал олардың пікірлеріне аса
сәйкес келмейтін жауапты «аз деңгейде» бөліміне жазуы керек.
Соңынан, «көп деңгейде» жауабы 2 ... ... «аз ... 0 баллдан қойылады, ал таңдалмаған жауап 1 баллмен бағаланады.
Зерттеу ... бұл ... ... ... ... ... ... сезінетін адамдардың тұлғалық бағытталуының басым келетін
түрін анықтау, себебі ... ... ... ... ... ... бірі ... есептелінеді.
3. Дембо-Рубинштейннің «Өзін-өзі бағалау» әдістемесі. Ұсынылып отырған
әдістеме мынандай тұлғалық ... ... ... ... т.б. ... ... салу ... арналған.
Өзін-өзі бағалау дегеніміз, адамның бойындағы ... және ... ... ... әдістеменің нұсқауы бойынша сыналушыларға тігінен орналасқан
сызықтарға осы қасиеттердің (өзін-өзі бағалау көрсеткіштері) даму деңгейін
«-» ... және ... ... осы ... ... ... деңгейін «х» белгілісімен белгілеу қажет.
Осы әдістеменің негізінде төмендегідей тұлғалық қасиеттер қатарын
алдық, яғни ... ... ... ... арасындағы беделі;
5.Көптеген нәрселерді өз қолымен жасай алу қабілеті;
6.Сыртқы келбеті;
7.Өз-өзіне сенімділігі.
Әдістемені өңдеу барысында 1-ші шкала (денсаулық) ... ... бұл ... ... ... әдістеменің атауының өзі
айтып отырғандай, жалғыздық сезімін әртүрлі деңгейде ... ... ... ... ... ... деңгейін анықтау» әдістемесі (Ч.Д. ... ... ... тест ... ... және сол ... мазасыздық (жағдайға
байланысты және реактивті қобалжу) пен тұрақты сипаттағы ... ... ... ... ... әрі толық ақпарат
алушы құрал (қосымша) болып есептеледі. ... Ч.Д. ... ... Ю.Л. ... бейімдеген. Тест 16 жастан асқан адамдарға қолданылады.
Тұлғалық мазасыздық адамның көптеген жағдайларды қауіп ... ... ... ... ... мазасыздық
сезімімен жауап береді. Жоғары реактивті қобалжу уақытша тосын жағдайларда
болатын қобалжу ... ... ... болған жағдай әсеріне эмоционалдық
және мінез-құлықтық реакция.
Өте жоғары тұлғалық қобалжу ... ... ... және ... ... мен ... ауруларды
тудыратын қобалжу болып табылады.
Қобалжуды толығымен негативті деп қарастыруға болмайды. Себебі қобалжу
белсенді тұлғаның табиғи және міндетті ... ... ... қажетті
«қобалжу дәрежесі» болады. Яғни адамға әртүрлі жағдайларда қобалжу табиғи
тән құбылыс.
Зерттеу тәртібі. Тест әдістемесінің қорытындыларын ... ... ... сынақтан өтушіге алдын ала дайындалған бланкалер беріледі.
Тест әр қайсысында 20 ... ... бар 2 ... тұрады. Олар
тұлғалық және реактивті (жағдайға байланысты) қобалжуларды анықтауға
бағытталған.
Сауалнама ... ... ... ... ... саналады.
Тікелей және керісінше пікірлер бөлек саналады.
Қалыпты және орташа дәрежелер:
0-30 – мазасыздықтың төмен дәрежесі;
31-45 - мазасыздықтың орташа дәрежесі;
46 және одан ... - ... ... ... үрей және ... ... ... эмоционалдық
қолайсыз жағдай болып табылады. Мазасыздық ... ... ... оның ... кері ... тигізеді. Сонымен қатар қобалжу
маңызды адами қасиет болып табылады.
5. ... ... ... ... ... ... ... қалыптар мен күйлерді
дифференциалды диагностикалау үшін ... ... Т.И. ... ... ... ... уақты 20-30 минөтті құрайды.
Зерттелінушіге 20 сұрақ беріледі ... ... беру ... ... ... ... (ДД) ... деңгейі анықталады. Егер де ДД 50
баллдан көп болмаса, онда ... ... ... Егер 50 көп ... аз ... онда ситуативті немесе невротикалық түбірі бар ... ... ... жасауға болады. 60 пен 69 аралығындағы ДД
көрсеткіші ... ... ... ... ... ... ДД 70 ... жоғары көрсеткішінде анықталады.
2.3 Зерттеу нәтижелерін өңдеу және талдау
1. «Жалғыздық шкаласы» әдістемесі. «Жалғыздық шкаласы» ... біз ... ... ... ... ... әйелдер тобының
зерттелінушілері 6 (54,5%) жоғары, 3 (27,3%) орташа және 2 (18,2%) ... ... ... ... ... 1 – «Жалғыздық шкаласы» әдістемесі бойынша алынған нәтижелер ... ... ... ... | |
| ... ... ... |
| ... |% ... |% ... |% ... |6 |54,5 |3 |27,3 |2 |18,2 ... ... | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... бойынша еркектер тобы төмендегідей нәтижелерді көрсетті:
жалғыздықты жоғары деңгейде сезінетіндер 3 (30%), орташа деңгейде 4 ... ... ... 3 (30%) ... ... ... шкаласы» әдістемесі бойынша ерлер тобына қарағанда әйелдер
тобындағы зерттелінушілер жалғыздық ... ауыр ... 2 – ... шкаласы» әдістемесі бойынша алынған нәтижелер (ерлер
тобы)
|Неге |Даму ... ... | |
| ... |орташа ... |
| ... |% ... |% ... |% ... |3 |30 |4 |40 |3 |30 ... ... | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... ... және М.Кучердің «Тұлға бағыттылығы» әдістемесі.
В.Смейкал және М.Кучердің «Тұлға бағыттылығы» ... ... ... ... ... 1) тұлғаның өзіне деген бағыттылығы; 2)
тұлғаның өзара қарым-қатынасқа бағыттылығы; 3) іске бағыттылығы. ... ... ... ... ... ... тобының 6 (54,5%)
зерттелінушісі «іске бағытталған», 2 (18,2%) ... ... ... (27,3%) ... ... басымдылығын көрсетті.
Кесте 3 – «Тұлға бағыттылығы» әдістемесі бойынша алынған нәтижелер (әйелдер
тобы)
|Неге бағытталған|Тұлға бағыттылығының түрлері |
| ... ... ... ... ... |
| ... |қарым-қатынасқа | |
| | ... | |
| ... |% ... |% ... |% |
|Тұлға |3 |27,3 |2 |18,2 |6 |54,5 ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... ... 5 (50%) ... бағытталған», 4 (40%)
«өзара қарым-қатынасқа» және 1 (10%) «өзіне бағытталған».
Сонымен, ... ... ... ... ... және ... ... іске бағыттылығының басымдығын байқатты. Яғни, оларда
істің мәселесін шешуге деген ... істі ... ... ... ... ... бағыттылық, мақсатқа жетуге ... ... ... өз ойын ... ... ... ... «Өзін-өзі бағалау» әдістемесінен алынған
керсеткіштер нәтижесі ... ... ... ... ... өз ақыл-ой өрісі мен қабілеттерін жоғары бағалап өз-өзіне
сенімділігі де жоғары екендігін көрсетті 6 (54,5%). Алайда әйелдер ... ... ... келбетіне қанағаттанбайтындығын байқатты 7 (63,6%).
Әдістеме арқылы ... ... ... ... ... ... ... т.б. айтарлықтай үлкен ... Бұл ... ... ... көбі өзін ... ... болады (кесте 5).
Кесте 4 – «Тұлға бағыттылығы» әдістемесі бойынша алынған ... ... ... ... түрлері |
| ... ... ... ... ... |
| |бағыттылығы ... | |
| | ... | |
| ... |% ... |% ... |% |
|Тұлға |1 |10 |4 |40 |5 |50 ... | | | | | | ... | | | | | | ... 5 – ... ... ... бойынша алынған нәтижелер (әйелдер
тобы)
|Неге бағытталған ... ... ... |
| ... ... ... |
| ... |% |Абс.с. |% ... |% ... ... |6 |54,5 |3 |27,3 |2 |18,2 ... | | | | | | ... |4 |36,4 |3 |27,3 |4 |36,4 ... |3 |27,3 |3 |27,3 |5 |45,4 ... беделі | | | | | | ... ... |3 |27,3 |5 |45,4 |3 |27,3 ... қолымен жасай алу| | | | | | ... | | | | | | ... ... |2 |18,2 |2 |18,2 |7 |63,6 ... ... |54,5 |3 |27,3 |2 |18,2 ... ... ... ... ... ... зерттелінушілер мынандай тұлғалық қасиеттерін жоғары бағалайды:
• Ақыл-ой ... ... - 5 ... ... ... ... - 5 ... Өз-өзіне сенімділігін 6 (60%);
• Сыртқы келбетін - 4 (40%).
Төмендегідей тұлғалық қасиеттерін төмен бағалайды:
• Мінез-құлқын 5 (50%);
• Көптеген нәрселерді өз қолымен ... алу ... 3 (30%) ... ... 6 – ... бағалау» әдістемесі бойынша алынған нәтижелер (ерлер
тобы)
|Неге бағытталған |Өзін-өзі ... ... |
| ... ... ... |
| ... |% ... |% ... |% ... ... |5 |50 |2 |20 |3 |30 ... | | | | | | ... |2 |20 |3 |30 |5 |50 ... |5 |50 |3 |30 |2 |20 ... ... | | | | | | ... ... |3 |30 |4 |40 |3 |30 ... ... жасай алу| | | | | | ... | | | | | | ... ... |4 |40 |3 |30 |3 |30 ... сенімділігі|6 |60 |3 |30 |1 |10 ... ... ... ... ... ... ... нәтижелер мынаны
көрсетті. Әйелдер тобындағы зерттелінушілер өз-өзіне өте сенімді екендігін,
өз ақыл-ой өрісі мен ... ... ... ... ... ... сырт ... қанағаттанбайтындығын байқатты. Ерлер тобының
зерттелінушілері де өз ақыл-ой ... мен ... ... бағалап өз-
өзіне сенімділігі жоғары деңгейде. Бірақ әйелдер тобымен салыстырғанда олар
өзінің сырт келбетіне қанағаттанушылық білдіріп, ... ... ... ... ... Әдістемеден алынған нәтижелер бойынша
зерттелінушілердің жалғыздық сезімінің пайда болуына өзін-өзі бағалаудың
барабар ... ... ... бағалауы) әсер етеді деген қорытынды жасауға
болады.
4. «Мазасыздық деңгейін анықтау» әдістемесі (Ч.Д. Спилбергер, ... ... ... қобалжу дәрежесін анықтауға арналған зерттеу
қорытындысы бойынша (әйелдер тобы) 11 ... ... ... ... ... 4 (36,4%) ... ал 4 (36,4%) жоғары дәрежесі
байқалды. ... ... ... ... көп ... күйгелектік
пайда болып, зейін, кейде тепе-теңдіктің жеңіл бұзылуы пайда болуы мүмкін.
Адамның тұлғалық тұрақты ... ... ... ... (63,7%) ... ал ... (27,3%) орташа дәрежеде
және 1 (9,0%) ... ... ... ... ... қобалжулар бұл
адамның әртүрлі өмірлік жағдайлардан қауіп көріп негативті эмоционалды
реакция беруі. Тұлғалық қобалжу – бұл ... ... ... үрей
мен қорқыныш таныту қасиеті болып табылады (кесте 7).
Кесте 7 - Мазасыздық дәрежесін зерттеу нәтижелері (әйелдер тобы)
|Әдістеменің|Неге ... ... % ... ... | |
| | ... ... |Төмен |
| | |Абс. |% |Абс. с.|% ... |% |
| | |с. | | | | | ... ... |4 |36,4 |4 |36,4 |3 |27,2 ... ... | | | | | | ... | | | | | | | |
| ... |7 |63,7 |3 |27,3 |1 |9,0 |
| ... | | | | | | ... ... реактивті қобалжу дәрежесін анықтауға арналған зерттеу
қорытындысы бойынша 10 зерттелушінің 3-інде (30%) ... ... 4 (40%) ... ал 3 (30%) ... ... ... Адамның
тұлғалық тұрақты қобалжуын зерттеу нәтижелері зерттелушілердің 4-інде
(40%) жоғары, ал ... (30%) ... ... және ... (30%) ... ... Ч.Д. ... мен Ю.Л. Ханиннің мазасыздық ... ... біз ... ... ... ерлер тобынының
зерттелінушілеріне қарағанда әйелдер ... ... ... ... ... ... дәрежеде. Тұлғалық тұрақты
қобалжулар бұл адамның әртүрлі өмірлік жағдайлардан қауіп ... ... ... ... болып табылады.
Кесте 8 - Мазасыздық дәрежесін зерттеу нәтижелері (ерлер тобы)
|Әдістеменің|Неге ... ... % ... ... | |
| | ... ... ... |
| | ... |% |Абс. с. |% ... |% ... ... |3 |30 |4 |40 |3 |30 ... |мазасыздық | | | | | | ... | | | | | | | |
| ... |4 |40 |3 |30 |3 |30 |
| ... | | | | | | ... ... ... шкаласы» әдістемесі.
Зерттеу нәтижесінде әйелдер тобының 5 (45,4%) ... ... 3 (27,3%) ... депрессияның және 3 (27,3%)
депрессиясыз қалыптың барын анықтадық.
Кесте 9 – «Депрессия шкаласы» әдістемесі бойынша ... ... ... |Депрессивті қалпы ... | |
| ... ... ... |
| ... |% |Абс.с. |% ... |% ... |5 |45,4 |3 |27,3 |3 |27,3 ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... 2 (20%) ... субдепрессияның, 4 (40%) жеңіл
депрессияның және 4 (40%) ... ... ... ... 10 – ... шкаласы» әдістемесі бойынша алынған нәтижелер (ерлер
тобы)
|Неге ... ... ... | |
| ... ... ... |
| ... |% ... |% ... |% ... |2 |20 |4 |40 |4 |40 ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... ... ... ... біздер ерлер тобындағы
зерттелінушілерге қарағанда әйелдер тобындағы зерттелінушілер депрессияға
бейім екендігін анықтадық.
Сурет 9-10
ТҰЖЫРЫМ
Жалғыздық сезімін ... ... ... ... гендерлік (жыныстық) айырмашылықтарын анықтау мақсатында
30-35 жас аралығындағы 10 жалғызбасты еркек пен 11 ... ... ... ... ... ... ... Ерлер тобына қарағанда әйелдер тобындағы зерттелінушілер жалғыздық
сезімін ауыр сезінетіндіктері анықталды;
... ... ... ... ... және ... тұлғаның іске бағыттылығының басымдығын ... ... ... ... ... деген қызығушылық, істі неғұрлым жақсы
орындауға тырысу, іскерлік әріптестікке бағыттылық, мақсатқа жетуге
көмек ... іске ... өз ойын ... ... басым.
✓ Әйелдер тобындағы зерттелінушілер өз-өзіне өте сенімді екендігін, өз
ақыл-ой өрісі мен қабілеттерін жоғары ... ... ... өзінің сырт келбетіне қанағаттанбайтындығын байқатты. Ерлер
тобының зерттелінушілері де өз ақыл-ой өрісі мен ... ... ... ... жоғары деңгейде. Бірақ әйелдер тобымен
салыстырғанда олар өзінің сырт келбетіне қанағаттанушылық ... ... ... ... екендігіне сенімді.
Әдістемеден алынған нәтижелер ... ... ... ... ... ... ... барабар болмауы (асыра,
төмен бағалауы) әсер етеді деген қорытынды жасауға ... ... ... ... ... ... тобының
зерттелінушілерінің көпшілігінде тұлғалық мазасыздық деңгейі ... ... ... қобалжулар бұл адамның әртүрлі өмірлік
жағдайлардан қауіп ... ... ... ... беруі болып
табылады.
✓ Ерлер тобындағы зерттелінушілерге ... ... ... депрессияға бейім екендігі анықталды.
Зерттеу жұмысында алынған қорытындылар қарастырылып жатқан ... ... ... Жұмыстың нәтижесі жалғыздық сезімін жоғары
сезінетін ересек адамдардың ... ... ... ... мүмкін екенін дәлелдейді.
ҚОРЫТЫНДЫ
Біздің жұмысымыз қазіргі таңда өзекті мәселелердің бірі ... ... ... ... ... ... ... индивидуалды
психикалық кеңістігінде жоғары көріну және әсер ету негізінде барлық мінез-
құлық сфераларында және ... ... ... ... ... - бұл ... өзіндік жекелігін, ... мен ... ... ... ... ... басқа адамдармен өзін қабылдауы мен мойындауы.
Көптеген зерттеушілер (3. Фрейд, Зилбург, Ф.Фромм-Рейхман және т.б.)
жалғыздық сезімін тұлғаға ... әсер ... ... ... ... ... ... түрде бағалау келесі батыс психологиясындағы
зерттеу амалдарында көрініс табады: ... ... ... ... ... зерттеудегі келесідей амалдар бойынша қарастырылған.
Психоаналитикалық теорияларды жалпылай келгенде былай айтуға болады,
яғни, бұл психологиялық ... ... ... ... ... ... ... күй ретінде қарастырылады.
Экзистенционалды феноменологияның көзқарасы бойынша ... ... ішкі ... ... ... ... бірегейлік байланысын
құрайтын комплексті сезім болып келеді.
Жалғыздықтың себебі ... өзі ... ... ... ... ... айырмашылығы, кейбір әлеуметтік психология өкілдерінің
жалғыздықтың қоғамда пайда болуында жауапкершілік танытады.
Вейс - ... ... ... ... ... ... Оның жалғыздықты түсіндіруі екі ... ... ... бағалануы мүмкін: біріншіден, ол жалғыздық - бұл
тек тұлға факторының ... ... ... факторлары емес екенін
айқындап көрсетеді; ... Вейс ... ... ... ... ... әлеуметтік қатынастарды қолдана отырып бейнеледі.
Психологиядағы когнитивті бағыттың өкілдерінің көзқарастарына сәйкес
таным жалғыздық сезімі мен ... ... ... түсіндіру үшін өзекті болып табылады. Л.Э.Пепло қалаулы және
өзінің ... ... ... ... ... ... ... амалдың өкілдерінің көзқарастары бойынша, жалғыздық ең алдымен,
сенімді қарым-қатынас үшін қажетті, индивидтің тұлға ... ... ... ... аяқ ... Интимді амалдың негізінде
индивидтің қалаулы және әлеуметтік ... ... ... ... ... ... деген ұмтылысы, талап-тілегі жатыр деп айтуға
болады.
Жүйелердің ортақ теория өкілдерінің ... ... ... ... ... адами қатынастардың тұрақты оптималды деңгейін
сақтауға ... ... кері ... ... ... ... Ялом және ... экзистенционалды амалдың әйгілі өкілдері болып
табылады. И. Ялом шеттетілуді ... ... ... бірі ... отырып, бұл оның жалғыздықтан туындаған адамдардан шеттетілу емес
және ішкі ... де емес ... ... Бұл ... да ... ... және басқалар арасындағы құлаз») және әлемнен («индивид
пен әлем арасындағы алшақтық») - фундаменталды ... ... ... екі ... ... экзистенционалды және фундаменталды.
Мускатас «жалғыздық әурешілігі» («Іoneliness anxiety») мен шынайы ... ... ... ... көрсетеді.
Жүргізілген теориялық талдау мен тәжірибелік психологиялық кеңес беру
жұмыстары негізінде зерттеушілер мынандай қорытындыға ... ... ... ... ... бірнеше түрде және белгілі бір
шекарада көрініс ... ... ... ... ... ... ... бола алады.
Псикалық жағдай ретіндегі жалғыздық сезімінің негізгі үш түрі болады:
жатсындыратын, ... ... және ... ... Бұл ... ... және жалпылау механизмдерінің әртүрлі қатынастарымен
шартталады.
Өзін-өзі жатсындыратын ... ... ... алғышарты -
тұлғаның психологиялық құрылымындағы идентификация механизмдерінің басым
түрде әсер етуі мен өзіндік «менін» жоғалту, яғни өз-өзінен ... ... ... ... алғышарты - тұлғадағы жалпылау
механизмдерінің басымдыққа ие ... ... ... Осының нәтижесінде,
адам басқалардан, қоғамдағы нормалар мен ... ... ... әлемнен бөтенсініп, алшақтайды.
Жалғыздық сезімінің жағымды (позитивті) түрі ... ... ... ... яғни субъективті түрде қалайтын жалғыздықты
қарастыруымызға болады. Ол ... ... жеке ... және ... ... ... дәрежедегі қатынасымен
сипатталады.
Ер адамның жалғыз өмір сүруі - бұл таңдау. Мұндай өмірдің де өзіндік
қиыншылықтары болады, бірақ бір ғана ... да ... ... бар. Ол -
жалғыз өмір сүру оңайырақ және ... ... ... жылдары әйелдердің жалғыздыққа деген көзқарастары өзгеруде. Егер
бұрындары ол тек негативті құбылысқа теңелсе, қазіргі күні оның - позитивті
жақтары да ... ... ... ... ... ... ... асықпайды.
Отбасылық қарым-қатынастар мен соған қатысты үй шаруасы міндеттері мен ... ... олар өз ... ... ... ... ... үшін өмір
сүргісі келеді.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Ананьев Б. Г. Избранные психологические труды. В 2-х томах. - М.:
Педагогика, 1980. -Т. 1. - 220 ... О.Б. ... и ... в ... ... ... // ... канд. псих. наук. - СПб., 1996. -160 с.
Кузнецов О.Н., Лебедев В.И. Психология и психопатология ... - ... Ю.М., ... О.В. ... - ... 1991.
Кон И.С. Многоликое одиночество // Знания - ... 1986. -№ 12. - 42 ... ... юношеского возраста.- М.:Просвещение,1979.-170 с.
Кон И.С. Открытие «Я». - М, 1978. - 90 с.
Немов Р.С., Кирпичник А.Г. Путь к коллективу: ... для ... ... ... коллектива. - М.,1988.
Немов Р.С. Психология. - М.: Просвещение,1994.
10. ... У., ... Т. От ... к ... ... - М.: Прогресс, 1989.
11. Гегель ... ... лет. - М., 1970. - 310 ... ... Э. ... как ... наука // Логос. Международный
ежегодник по философии культуры. - М.: Муссагет, 1911.- Кн. ... С. ... и ... - ... 1993.
Кьеркегор С. Несчастнейший // Северные цветы. - СПб.,1988. - ... Ж.-П. ... - это ... // Сумерки богов. - М.,1992
Камю А. Миф о ... об ... // ... ... - М., 1992.
Головин С.Ю. Словарь практического психолога. - ... ... 1997. - ... Н.И., ... по психологии. - М., 1996.
Психология: Словарь / Под ред. А. В. Петровского и М.Г. Ярошевского.-
М., 1990.
20. ... В.А. ... ... и ... 1993. - 30 ... Абульханова-Славская К.А. Психологические и жизненные ... ... ... человека) // Психология личности в условиях социальных
изменений.- М.: ИПРАН, 1993. - С. 7-21.
Абульханова-Славская К.А. О путях построения ... ... ... А.Г. Анализ состояний психологического кризиса и их
динамика // ... ... - 1985. - № 6. - С. ... ... А.Г. ... Л.И. Мотивы самоубийства ... ... -1987. - № 6. - ... 3. ... в ... ... - М.: ... К. Наши внутренние конфликты. - М.: Дайджест. 1992.
Фромм Э. Анатомия человеческой деструктивности. - М.: Республика,
1994 г.
Фромм ... ... // ... ... -1996. - ... Э. ... ... - Минск: Полифакт, 1991.
Вейс Р. Вопросы изучения одиночества. - М.: Прогресс,1989.
Рубинстайн К., Шейвер Ф., Опыт одиночества // ... ... - ... ... В. ... ... и ... корреляты одиночества
//Лабиринты одиночества. - М.: Прогресс,1989.
Перлман Д., Пепло Л. Теоретические ... к ... // ... - М.: ... Рук К., ... Л. Перспективы ... ... ... одиночества. - М.: Прогресс,1989.
35. Покровский Н.Е. ... и ... // ... ... ... Е.П. ... психологической ... ... ... ... нестабильности. - М.,1995.
37. Лабиринты одиночества: // Сб. статей. Пер. с англ. сост., общ. ред. и
предисл. Н.Е. Покровского. - М.: ... 1989. (с 14 по 40, с 43 по ... 67, ... ... Ф. ... и вне ... ... Радость, печаль, хаос,
мудрость. Пер. с ... - М.: ... ... ... 2001. - 224 ... Ялом И. Теория и практика групповой психотерапии. СПб: Питер, 2000,
640 с.
41.Франкл В. Воля к смыслу / М.: ... 1997, - 368 ... ... по ... ... ... пособие / ... ... - СПб.: ... 2005. - 688 ... ... Э.М. ... ... қолданылатын негізгі
ықтималды-статистикалық әдістер. - А.: Қазақ университеті, 1999. – 43 б.
44. Корчагина С.Г. ... Виды и ... ... ... ... ... 2005. – 196 ... Немов. Р.С. Психология: Учеб. для студ. высш. пед. учеб. заведений: В
3 кн. - 4-е изд. - М.: ... изд. ... ... 2003. - Кн.1: ... психологии. - 688 с.
46. Хамитов Н.В. Одиночество ... и ... - ... ... В.С. ... любви. - М.,1994.
48.Халфина М. Л. Одиночество // Дела семейные... - Томск,1986.
49.Льюис К.С. Любовь. ... ... - М.: ... О. Пол и ... - М.: ... ... П. Пройти свозь одиночество // Аврора. - 1985.- № 11. - ... К. ... ... ... ... С.М. ... ... классы: уровень жизни гендерные различия,
идентичность / Под ред. Алматы: Центр гендерных исследований, 2007. – ... ... Қ. ... ... мен ... ... ... Алматы 2004. – 120 бет.
55.Проблемы гендера в контексте трансформации Казахстанского общества //
Материалы Международного круглого стола. – ... ... 2001. – ... ... А.Б. Әйелдерге қарсы бағытталған кемсітушіліктің барлық түрін
жою Конвенциясының орындалуы ... ҚР ... БҰҰ – да ... - ... ... ... старт //Сборник материалов республиканской студенческой
конференции. Алматы, 2001. – 120 с.

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 60 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Төлен Әбдікұлы шығармаларының көркемдік ерекшелігі, ұлттық құндылықтары60 бет
Заңдар – Қазақстан Республикасы тарихының дерек көзі (1990-2007 жж.)187 бет
Марков құбылысы16 бет
Электролиттердегі электр тоғы4 бет
Өсімдіктердің мерзімді дамуы және фитоценоздың ерекшеліктері7 бет
8-сыныпта «жылу құбылысы» бөлімін оқытуда компьютерлік технологияны қолдану36 бет
Ассимиляция құбылысы және диссимиляция.Қазақ орфоэпиясының жай-күйі. Қазақ жазуы және орфографиясы. Пунктуация мәселелері14 бет
Интерференция құбылысы118 бет
Интерференция құбылысының теориялық негіздері10 бет
Синхронизация құбылысы9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь