Білім беруді дамытудағы портфолио технологиясы

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
1. Білім беруді дамытудағы портфолио технологиясының негіздері
1.1 Портфолио технологиясының даму кезеңдері ... ... ... ... ..5
1.2 Портфолио мәні және жіктелуі ... ... ... ... ... ... ... . 9
1.2.1 Оқушы портфолиосының мәні¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬ ¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬ ... ... ... ... ... ... ... .12
1.3 Портфолионың құрылымы және портфолио технологиясының білімді жетілдірудегі мүмкіндіктері ... ... ... ... ... ... ... ... ..14
1.3.1 Портфолионы құру реті ... ... ... ... ... ... ... ... . 15
1.4 Портфолио технологиясын мектеп аясында қолданудың ұтымдылығы және оны қалыптастыру кезеңдері ... ... ... ... ... ... ... ..17
1.4.1 Портфолиомен жұмыс жүргізу кезеңдері ... ... ... ... ... 18
1.4.2 Портфолио құрылымын анықтау, материал жинақтау ... ... ..19
1.4.3 Материалдарды жинақтау мен портфолионы рәсімдеу ережелері 20
2 Портфолио технологиясы арқылы оқушылардың іс.әрекетін белсендендіру және білім сапасын жүйелі түрде қорытындылау
2.1 Оқыту процесінде портфолио технологиясы негізінде оқушының өзін.өзі бақылауының рөлі ... ... ... ... ... ... ... ... .. 22
2.1.1 Портфолио технологисы бойынша танымдык тапсырмаларды орындау алгоритмі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .25
2.2 Портфолио технологиясында оқушының өзін.өзі бағалауының ұтымдылығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 30
2.2.1 Портфолио бойынша өзін.өзі бағалауды ұйымдастыру ... ... 33
2.3 Портфолио технологиясы бойынша химия пәнінен оқушылардың іс.әрекетін жүйелі түрде қорытындылау ... ... ... ... ... ... ...36
2.3.1 «Портфолиоға» коментария жайында ... ... ... ... ... .37
2.4 Химия пәнінен Жұмыс портфолиосына енгізілген материалдар...45
2.4.1 Оқушы ізденістері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..47
2.5 Пікірлер портфолиосына енгізілген материалдар ... ... ... ...51
3 ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 70
4 ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ...71
Елбасымыз Н.Ә.Назарбаев 2007 жылдың 28 ақпаны күнгі «Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан» атты жолдауында Қазақстандағы білім беру жүйесінің алдында тұрған негізгі мәселелерге тоқталып өтті. Бұнда біздің алдымызға үлкен мақсаттар қойылып отыр. Жолдаудағы басты міндет ретінде «еліміздегі білім берудің ұлттық үлгісін әлемдік стандарттарға сәйкестендіре отырып, білім сапасын арттыру» [1].
Көрсетілген міндеттерді шешуде жалпы орта білім беру жүйесіндегі оқушылардың танымдық қажеттіліктері мен белсенділіктерін, қызығушылықтары мен өмірлік ұстанымдарының қалыптасуында маңызды роль атқаратын және оларды жүзеге асыруға мүмкіндік беретін маңызды мәселе - оқушының өзін-өзі бақылауы бағалай білуі және соған сәйкес, танымдық іс-әрекетін оңтайлы ұйымдастыруға тікелей байланысты.
Сондықтан оқушылардың өзін-өзі бағалауы арқылы жеке тұлғасы қалыптасып қана қоймай, білім алу мен оны шығармашылық тұрғыда күнделікті өмір жағдайына дұрыс пайдалана білу, сондай-ақ болашақтағы бағдарын анықтауда өзін-өзі жетілдіруге көзқарасының қалыптасуына негіз болады. Демек, өзін-өзі бағалау - жеке тұлғаның келешектегі даму бағдары мен өмірлік мақсат-мұраттары, перспективалық ұстанымдарының қалыптасуьна әсері мол. Оқу-тәрбие үрдісінде оқушылардың өзін-өзі бағалауын қалыптастыру олардың жеке тұлғалық сапалары мен даралық ерекшеліктерін, танымдық қызығушылықтары мен дүниетанымын дамытуға бағьтталуы бүгінгі күннің өзекті мәселелерінің шешіміне қол жеткізуге мүмкіндік береді. Осы өзекті мәселелерді шешуге шетелдік тәжрибие негізінде портфолио технологиясын қолдану оқушылардың білім сапасы мен бейін алды оқуын анықтауға негіз болып отыр.
Қазақстан Республикасының «Білім туралы» жаңа Заңында бәсекеге қабілетті отандық білім беру жүйесін қалыптастыру туралы нақты айтылады.
Ол – жеке тұлғаның және қоғамның, «парасатты экономиканың» қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін бәсекелестікке қабілетті білім беру жүйесін қалыптастыру [2].
Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңына сәйкес Қазақстанның әлемдік білім беру кеңістігіне кіру міндеттері:
- білім берудің құрылымы мен мазмұнын жаңарту;
- оқыту технологиясын жетілдіру;
- білім беру сапасының ұлттық бағалау жүйесін дамыту жолдары арқылы шешіледі.
1. «Жаңа әлемдегі – жаңа Қазақстан», Н.Ә.Назарбаевтың 28 ақпан 2007.
2. «Білім туралы» Заңы 27 шілде 2007ж.
3. Жұпышева С. Оқушының тілдік құзіреттілігін дамытуда портфолионың ықпалы. // Қазақ тілі мен әдебиеті орыс мектебі, 2010. -№3, С.98-114.
4. Уандыкова М.К. Инновационные образовательные технологии – интернет и электронные портфолио. Непрерывное экономическое образование модернизация и методического обеспечения. С.95-102.
5. . Байымбетова Л.Р. Портфолио- нәтижеге бағдарланған білім беру жүйесіндегі бағалаудың жаңа тәсілі. // Открытая школа, 2009. -№8(89), С.12-14.
6. Новикова Т., Пинская М., Прутченков А. Портфолио учащихся в профильном обучении: философия, структура, методика работы.// Народное образование, 2007. -№1, С. 170-178.
7. Джаналиева Г.А. Образовательная технология «портфолио». //Әдіскер, 2009. -№3, С.14-17.
8. Құмарбекова Б.Қ. Мұғалім мен оқушының портфолиосы. // Оқушы тәрбисі, 2010. -№1, С.2-4.
9. Керімбаева М.С. Портфолио – оқушылар жетістігінің коллекциясы. // Білімдегі жаңалықтар, 2005. -№2(10), С.63-64.
10. Қараев Ж.А., Калмаганбетова А.К. Портфолио учебных достижений учащихся как средство повышения качества обучения. // Білім, 2008. -№1, С. 79-82.
11. Педагогика: учебное пособие / под ред. П.И.Пидкасистого. – М.: Высшее образование,2008. – 430 с. – (Основы наук).
12. Қазақстан Республикасының мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарты. Астана, 2006. - 72 б.
13. Г. Б. Голуб, О. В. Чуракова. Портфолио в системе педа-гогической диагностики //Педагогическая диагностика. 2005. №3. С. 56-79.
14. Сүлейменова Ш.Е. Оқушы портфолиосын қалыптастыру. // Сынып жетекшісінің анықтамалығы, 2009. -№12 (12) , С.12-15.
15. . Новикова Т., Пинская М., Прутченков А. Методические рекомендации по сопровождению работы с портфолио учащихся старшей профильной школы. // Народное образование, 2007. -№2, С. 175-183.
16. Маханова З. Портфолио техналогиясы бағалаудың тиімді нысаны. // Тәрбие құралы, 2010. -№4, С.3-6.
17. Сергеева К.С. Портфолио как инновационный метод контроля достижений учащихся. // Вестник СГПИ, 2010. -№4(20), С.93-96.
18. Муканова Г.У., Портфолио технологиясын енгізу –педагогтың және оқушының кәсіби шеберлігін дамыту. // 12-жылдық білім беру, -№2 С.49-50.
19. Мыханова О.Ж. Бағдарлы оқыту портфолиосы. // Білім беру мекемесі басшыларының анықтамалығы, 2008. -№10(22), С.46-47.
20. В.К. Загвоздкин. Портфолио в учебном процессе //Естествознание в школе. 2004 -№2. С .251-259
21. Зернова Г. П. Составление портфолио ученика профильной школы: метод. рекомендации ; М-во образования Моск. обл., ГОУ "Пед.акад.". - М. : ГОУ "Пед. акад.", 2008. - 39 с. - (Областная целевая программа "Развитие образования в Московской области на период 2006-2010 гг.").
22. Т Новикова, А. Прутченков . Технология "Портфолио": предостережение от ошибок / Директор школы, 2007.-№5. С .44-51.
23. Баенова Б. Портфолио жасақтау мониторингтік қызметтің бір саласы. // Педагогикалық кеңес, 2007. -№5, С.9-11.
24. Е.Е. Федотова, Т.Г. Новикова. Зарубежный опыт применения портфолио в профильном обучении. // Внешкольник, 2005. -№6, С .10-14.
25. Т. Новикова, А. Прутченков, М. Пинская. Использование портфолио в практике российской школы. // Педагогическая техника. 2006, -№3. С .109-128.
26. Алексеева Л. Л. Теория и практика художественно-эстетического образования в профильной школе : монография / Л. Л. Алексеева. - М. : Компания Спутник+, 2008. - 286 с. : табл. - Библиогр.: с. 223--228, 268-269. - Содерж.: Приложение 4. Портфолио выпускника средней (полной) школы.
27. Пинская М. А., Место портфолио в современном образовании. // ОКО. 2008, -№2, С . 56-62.
28. Овсиенко В. В. Разработка портфолио для оценки результатов обучения биологии // Современные образовательные технологии / Институт современного образования (Калининград). - Калининград : Изд-во Рос. гос. ун-та им. И. Канта, 2007. - Ч.2. - С. 145-150 .
29. Аблесенова А.А. Портфолио оқушылардың оқу жетістіктері өлшеуіштерінің бірі ретінде. // Открытая школа, 2007. -№5(66), С. 10-11.
30. Прасолова О. А. Портфолио как элемент системы оценки качества физического образования / О. А. Прасолова // Системы оценивания качества образования в условиях его модернизации / Новосибирский ин-т повышения квалификации и переподготовки работников образования. - Новосибирск : НИПКиПРО, 2007. - Ч.3. - С. 58-62.
31. Н. В. Антонова. Презентация портфолио учителя как форма проведения аттестации. // Педагогические науки. 2007, -№6(28), С .9-19.
32. Е. В. Пажитнева Портфолио ученика, проявляющего признаки одаренности в области химии. // Одарённый ребёнок. 2009. -№2. C.123-133.
33. Волкова, Любовь Михайловна. Портфолио в школе / Л. М. Волкова. - Минск : Красико-принт, 2007. - 125 с. - (Деятельность классного руководителя).
34. Пинская М. А. Портфолио как инструмент оценивания образовательных достижений учащегося в условиях профильного обучения: автореф. дис. ... канд. пед. наук :13.00.01 / - М., 2007. - 22 с.
35. Римкявичене, О А Портфолио в современном образовательном поле - СПб. : ТОГИРРО, 2005 - .Ч.1. - 2005. - 39 с., включ. обл. : табл. - Библиогр.: с. 39.
36. Т. Новикова. Оценивание с помощью портфолио. // Народное образование. 2006. -№7, С . 137-141.
37. Т.М. Бенькович. Модель образовательного рейтинга в портфолио учебных достижений. // Профильная школа. 2005. -№2(11), С .48-50
38. И.В. Шалыгина. " Портфолио " - педагогическая технология школьной оценки. // Естествознание в школе. 2004. -№2, С .51-53.
39. В.К. Загвоздкин. Портфель индивидуальных учебных достижений: нечто большее, чем просто альтернативный способ оценки. // Педагогическая диагностика. 2005. -№1, C.116-125.
40. Пинская М. А. Портфолио как инструмент оценивания образовательных достижений учащегося в условиях профильного обучения: автореф. дис. ... канд. пед. наук :13.00.01 / - М., 2007. - 22 с.
41. Хуторский А. В. Инновации в образовании: человекосообразный ракурс: сб. науч. тр. / Рос. акад. образования, Центр дистанц. образования "Эйдос", Науч. шк. А. В. Хуторского ; - М. : Эйдос, 2009. - 219 с. : ил. - (Научная школа). - Библиогр. в конце ст. - Содерж.:; 15. Свидетельства для портфолио.
42. Римкявичене, О А Портфолио в современном образовательном поле - СПб. : ТОГИРРО, 2005 - .Ч.1. - 2005. - 39 с., включ. обл. : табл. - Библиогр.: с. 39.
43. Молчанова З. М., Личностное портфолио старшеклассника : учеб.-метод. пособие - М. : Глобус, 2006. - 125 с. : ил. - (Профильная школа). - На обл. авт. не указаны. - Библиогр.: с. 120-122.
44. Зернова Г. П. Составление портфолио ученика профильной школы: метод. рекомендации ; М-во образования Моск. обл., ГОУ "Пед.акад.". - М. : ГОУ "Пед. акад.", 2008. - 39 с. - (Областная целевая программа "Развитие образования в Московской области на период 2006-2010 гг.").
        
        Глоссарий
Білім – мінез- құлқы арқылы айқындалатын қандайда бір тұлға
жетістігі; адамның ... ... – оқу мен өмір ... шешу ... ... ... ... дағдыны және қызметтің
әмбебап тәсілдерін меңгеруі көрінетін білім берудің нәтижесі.
Парадигма - қажеттілік пен мүмкіндікті сезіну, ұстаным.
Портфолио – ... жеке ... ... ... негізгі тәсілі.
Технология – грек тілінен аударғанда «tehne» – ... ... және ...... ұғым деген мағынаны
білдіреді, яғни технологияны ... ... ... ілім деп ... ... - ... яғни, шынайы бағалауға
барынша ... ... ...... – грек ... metodos –теория, ілім,
зерттеу жолы) – көздеген мақсатқа жетудің ... ... ... ... ... ... ... саналы түрде қолдану – жаңа мағлұматтар
алудың аса маңызды шарты.
Оқыту әдісі – оқушылардың оқу ... ... ... ...... білімге деген өте белсенді
ақыл-ой ... ... ...... және ... бөліктерінен
тұратын тұлғаның интегралдық құрылымы, сипаттамасы.
Өзін-өзі бағалау - өзіне сыни тұрғыда қарай отырып, өзін-өзі
түсінуі мен кабылдауының психологиялық ... ... жеке ... ... ... ... ... өзіне деген катынасы.
Өзін-өзі анықтау - оқушы өзінің ... ... жеке ... объективті бағалау аркылы
білім алу мен жеке өміріне, қоғамдық маңызды істер мен өзін-
өзі жетілдіруге құндылық бағытының ... ... ... ... ... ... ... негіздері
1.1 Портфолио ... ... ... мәні және ... _____________________________
9
1.2.1 Оқушы портфолиосының мәні ____________________________12
1.3 Портфолионың құрылымы және портфолио технологиясының
білімді ... ... ... құру ... Портфолио технологиясын ... ... ... және оны ... ... ... ... ... ... анықтау, материал
жинақтау__________19
1.4.3 Материалдарды жинақтау мен портфолионы рәсімдеу
ережелері 20
2 ... ... ... ... ... және ... ... жүйелі түрде қорытындылау
2.1 Оқыту процесінде портфолио технологиясы негізінде
оқушының ... ... ... ... ... технологисы бойынша танымдык тапсырмаларды
орындау алгоритмі_________________________________________25
2.2 Портфолио технологиясында оқушының өзін-өзі бағалауының
ұтымдылығы_____________________________________________ 30
2.2.1 ... ... ... ... ... ... ... бойынша химия пәнінен оқушылардың
іс-әрекетін ... ... ... ... ... ... Жұмыс портфолиосына енгізілген
материалдар___45
2.4.1 ... ... ... ... ... 70
4 ... ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ_______________________71
КІРІСПЕ
Елбасымыз Н.Ә.Назарбаев 2007 жылдың 28 ақпаны күнгі ... жаңа ... атты ... ... ... жүйесінің алдында тұрған негізгі мәселелерге тоқталып
өтті. Бұнда біздің алдымызға үлкен мақсаттар қойылып ... ... ... ретінде «еліміздегі білім берудің
ұлттық үлгісін әлемдік стандарттарға сәйкестендіре ... ... ... [1].
Көрсетілген міндеттерді шешуде жалпы орта білім беру
жүйесіндегі оқушылардың ... ... ... қызығушылықтары мен өмірлік ұстанымдарының
қалыптасуында маңызды роль атқаратын және оларды жүзеге
асыруға ... ... ... ... - ... ... бағалай білуі және соған сәйкес, танымдық іс-әрекетін
оңтайлы ұйымдастыруға тікелей байланысты.
Сондықтан оқушылардың өзін-өзі бағалауы арқылы жеке тұлғасы
қалыптасып қана ... ... алу мен оны ... ... өмір ... ... ... білу, сондай-ақ
болашақтағы бағдарын анықтауда ... ... ... негіз болады. Демек, өзін-өзі
бағалау - жеке тұлғаның келешектегі даму бағдары мен ... ... ... ... мол. ... ... оқушылардың өзін-өзі бағалауын
қалыптастыру олардың жеке тұлғалық сапалары мен даралық
ерекшеліктерін, танымдық ... мен ... ... ... ... ... мәселелерінің
шешіміне қол жеткізуге мүмкіндік береді. Осы өзекті
мәселелерді ... ... ... ... ... ... ... білім сапасы мен бейін алды
оқуын анықтауға негіз болып отыр.
Қазақстан Республикасының «Білім туралы» жаңа ... ... ... ... беру ... ... ... айтылады.
Ол – жеке тұлғаның және қоғамның, «парасатты экономиканың»
қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін ... ... беру ... ... ... ... «Білім туралы» Заңына сәйкес
Қазақстанның әлемдік білім беру кеңістігіне кіру міндеттері:
- білім берудің құрылымы мен ... ... ... ... жетілдіру;
- білім беру сапасының ұлттық бағалау жүйесін дамыту
жолдары арқылы ... ... ... ... «өмір бойына алған
білімнен» қажеттілік пен ... ... ... ... ... ... ... өзгеріп отыр. Осы парадигмаға сәйкес
білім берудің жаңа технологиялары мен әдістемелері, білімді
өзгелерге жеткізу мен білім ... ... ... ... ... мақсаты. Орта мектеп химиясын оқытуда оқушылардың
білімін қорытындылауды портфолио технологиясы арқылы іске
асыру және ... ... ... ... ... ... әлеуметтік-
экономикалық, ғылыми-техникалык, рухани өміріндегі өзгерістер
қазіргі білім беру ... ... жеке ... ... ... ... ... білім беру жүйесін
дамытудағы жаңа бағыттары ... - 2030" ... ҚР ... ... ҚР ... ... дамытудың 2005
- 2010 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы, Елбасы
жолдаулары мен 12 жылдық ... беру ... т.б. ... ... ... ... және ізгілендіру
жағдайында ұлттық ерекшеліктерді айқындайтын, білімдік және
біліктілік, рухани деңгейлерімізді айқындайтын жеке ... ... ... ... етіп көрсетіліп отыр .
Сондықтан портфолио технологиясы ... ... ... ... асыру, өзінің мүмкіндіктерін
анықтай білуде "өзін-өзі бағалау" ұғымының мәні мен мазмұнын,
механизмін анықтау маңыздылығы ... ... ... ... шешу үшін ... ... үйлесімділікте дамыту
және оның даралық мүмкіндіктерін ескере отырып, өзін-өзі
объективті бағалау арқылы жетілдіру ... ... ... ... ... ... ... жаңалығы мен теориялық
маңыздылығы:
Портфолио технологиясы жан-жақты қарастырылып оқушылардың
шынайы бағалануы мен ... және ... ... ... ... ... ... мен
оқытушы және ата-ананың мүмкіндіктері анықталады.
Зерттеу жұмысының базасы: Алматы қаласындағы Ш. ... №12 ... ... ... ... портфолио технологиясының негіздері
1.1 Портфолио технологиясының даму кезеңдері
Білім беру жүйесінде жаңа технологияларды ... ... ... ... ... ... оқу
бағдарламасында жаңа үрдістер ... ... ... ... ... беру ... ... басшылыққа алып ұйымдастыру ісінің қарқынды ... ... ... ... беру ... ... ... мазмұнын оқу - әдістемелік кешенін
қайта қарау қажеттігі туралы мәселе қояды.
Сабақ ... әр ... ... ... ... жеке ерекшелігі мен қабілетін есепке ала отырып
жоспарлау үшін ... ... ... шарт ... ... ... орталық нүктесі - оқушы, оның білімге ынтасы
мен шығармашылық қызметі;
* мұғалімнің рөлі дәстүрлі оқыту кезіңдегідей ... ... ... ... ... ... ... өтуі үшін оқушылар аса ынталы болады әрі
өздерін соған жауапты сезінеді;
- бұлай ... ... ... - әрбір оқушының биік
интеллектісі мен шығармашылық ... ... ... соң өз ... ... ... ... еркін
жұмсай алуға дайындау, ... ой ... ... ... алуға үйрету.
Жоғарыдағы мақсаттардың іске асуы үшін ұсынылып отырған
дидактикалық жүйенің жетіспей тұрған бір ... бар, ол ... ... ... ... оқушылардың өзін-өзі
объективті бағалау қабілетін" қалыптастыру. Адамның өзін-өзі
артық немесе кем бағалауы көп жағдайда ... ... ... аян. Өзін ... бағалап адамның өрекеттері тек
өзіне ғана емес, қоршаған қауымға да кесірін тигізіп ... ... ... өзін жете ... ... ... өзіне лайық орын табуы қиынға соғып жатады.
Бұл ... ... ... ... ... бірі
-оқушының тілдік құзыреттілігінің қалыптасуын бақылау және
бағалау әдісі ретінде "портфолио" әдісі ұсынылады. Ең ... ... не? ... сөзі ... ... ... ... жауап беріп ... шығу ... және ... білім беру
үдерісіне енгізуге негіз болған мәселелерге тоқталайық[3].
Оқушы жетістіктерін бағалаудың әр ... ... ... ... ... ... ... соңғы күндері көп
айтылып жатыр. Басқа бағалау ... ... ... да ... ... ... бар. ... ішінде ұтымды
жағына тоқталатын болсақ, тест емтиханға ... аз ... ... ... білімін тексеруге, бағалауға
икемделген. Ал оның негізгі ... ... ... ... ... ... жауабы дұрыс болып, көп балл
жинап жоғарғы оқу ... ... ал ... жақсы оқитын
бала аз балл жинап, шетте қалып отыр. ... ... ... ... тест ... ... орта білім беру
мектебінің мазмұнынан алынып баланың тек пән бойынша алған
білімі ғана ... де, ... ... ... яғни ... ... ... қалып отыр.
Тест бағалау формасын тәжірибеден өткізген шет ел мамандары
осындай олқылықтарды жою үшін, өткен ғасырдың 80 ... ... ... ... ... бір ... ретінде
АҚШ - та портфолио бойынша бағалау системасы ... ... ... тілінен аударғанда "баяндау", "тұжырымдау",
"жеткізу", "бет", "парақ" және "досье", "жетістіктер жинағы",
ал итальян тілінен аударғанда портфель, ... ... ... ... ... жұмыстар жинақталатын папка деген
мағынаны білдіреді. Портфолио сөзіне ... ... ... жинақ папкасы, әдістемелік папка,
коллекция, архив, есеп, өзін-өзі ... ... ... де ... бола ... ... бұл ... идеясы
кең өріс алуда. Ал ... ... ... ... ... ж ... ... білім беру
Министірлігінің В.Н Филипповтың басшылығымен ... ... ... ... ... ... портфелін» құрудағы бірнеше нұсқаларын тәжрибиеден
өткізу мақсатында тәжрибиелік-теоретиктерге «профильді оқыту»
проектісі бойынша ұсынды. ... ... ... ... ... құрудың үш базалық нұсқадан құралған кеңейтілген
портфолионы қолдануда[4- 11].
Тәжірибие барысында осы тәжірибиеге қатысқан ... ... беру ... ... ... бір типін өз бетінше ... ... ... ... ... ... үлгілерін ұсына алады) және
осы «портфолио» тақырыбына байланысты коференцияны, 25-27
қыркүйекте Сочи қаласында ... онда ... ... ... мен ... ... ... байланысты бұл тәжірибе
Қазақстанда да қолданысқа кіргізілуде. Ол ... 12 ... ... ... орта ... берудің мемлекеттік жалпыға
міндетті стандартының негізгі ережесінде, яғни Қазақстан
Республикасының мемлекеттік жалпыға ... ... ... ... оқу ... бағалау
пунктінің 8.2.3 бөлімінде былай делінген: ... ... ... ... енгізіледі: сыртқы
баға, ішкі баға және портфолио[13].
Жеке білім беру траекториясының іске асырылуының, оқудағы
ілгерілеудің байқалуының, ... ... мен ... белсенділігінің деңгейі, жалпы мәдениетінің, оқушы
ой-өрісінің жеке қырларының ерекшеліктері, рефлексияга
қабілеттілігі ... оқу ... оқу жылы ... ... ... ... үздіксіз бағалау мен өзіндік
бағалау нысаны ретінде портфолио көмегімен есепке алынады және
бағаланады [14].
Осы жерден портфолионың заман талабы ... ... ... Сол үшін де ... деген не? Портфолио арқылы нені
бағалауға болады?- деген сияқты ... ... сөзі ... әлемімен тығыз байланысты.
Ренассанс дәуірінде ... мен ... ... үшін ... ... ... ... салған
суреттерін, не болмаса құрылыс жобаларын арнайы бір папкаға
жинап алып барған. Міне осы папканы сол ... ... ... ... ... тек бір саланы емес, бірнеше саланы
қамтып отыр. Соның ішінде портфолионың білім ... ... ... ... ... неге ... ... көрсету.
Портфолио әдеттегі білім, білік, дағдыдан басқа оқушының
компетенттілігін тексеруге, бағалауға көмектеседі. ... ... ... ... ... берілген соны
атап өтетін болсақ[4,6]:
1 сурет. «Портфолио» ұғымына анықтамалар
Сонымен ... ... ... ... ... білімінен
басқа оның жан-жақты даму траекториясын қадағалай аламыз.
Портфолио жүйесін жүзеге асырған шет елдік ... ... келе біз ... көз жеткіздік.
т.б. үйренеді.
2 сурет. Портфолионың оқушыларға тигізетін әсері
Сондай- ақ портфолио бағдаралды дайындықты жүргізуге және
бағдарлы оқытуда ... - ... - ... ... ... баланың дұрыс кәсіп талдауына ықпал
етеді. Яғни ... мен ... осы ... арқылы баласының
қай салаға көбірек қабілеті, ... бар ... ... ... ... бағалаудың бір түрі ғана емес, сондай-ақ ол
оқушылардың оқу мотивациясына көмектеседі, оқу ... (өз ... ... ... ... оқу
процесінде алдына мақсат қойып, өз алдына ізденіп оқуға, іс-
әрекетін жоспарлауға, ... ... ... ... ... алып ... негізгісі сол процестің
өзі, оның міндеті баланың неге қабілетгі екендігін көрсету.
Портфолио оқушылардың оқу жетістіктерін ... ... бір ... ... емес, жаңа оқу процесін
ұйымдастыру құралы болып есептеледі. ... ... ғана ... сондай-ақ соған жету үшін қандай
талпыныстар жасалынғанын, оқушының бұрынғыға қарағанда білімі
мен ... ... ... ... ... ... мәні және ... күнде портфолио тек бір саланы емес, ... ... ... жоғарыда айтып кеттік. Сонымен
портфолионың қолданылу аясы мынадай болып табылады.
3 сурет. ... ... ... ... оқушы портфолиосының мәні, негізгі типтері
мен құрылымына тоқталайық.
- Жылдық жұмыс жоспары мен жылдық ... ... ... және тест ... және ... ... ... мәселелер мен кәсіби шығармашылық ... және жеке ... ... ... жұмыстар (рефераттар мен эсселер).
-Аудио және бейнематериалдар, фотосуреттер.
- Жалпылау материалдары (сызбалар мен кестелер, графиктер мен
диаграммалар).
- Сауалнамалар мен ... және ... ... Берілген қосымша тапсырмалар т.б.
Портфолио қазіргі заманғы бағалаудың түрі ... қана ... ... кейбір маңызды педогогикалық міндеттерді орындауға
көмектеседі.
- Оқушының оқуға деген ынтасын жоғары деңгейде ұстап тұрады.
- Белсенділігін, өз бетінше жұмыс жасай ... ... ... ... ... бағалайды;
- Өзінің оқу қызметін ұйымдастыру, жоспарлау, мақсат қоя білу
білігін қалыптастырады;
- Қоғамда өз ... таба ... ... жасауда оның негізгі үш түріне мақсатты
түрде бағдарлану қажет: 1-ші «Құжаттар портфолиосының» мән.
4 сурет. Құжаттар портфолиосы
5 ... ... ... ... ... ... портфолиосы
7 сурет. Тілек немесе Пікірлер портфолиосы
«Пікірлер портфолиосы» құжатының үлгісі.
- ... ... сапа ... ... ғылыми
ортасында )
- Мақала рецензия.
- Қосымша сабақ беру мекемесіндегі ... ... ... Оқушылардың жеткен жетістіктері бар және сол ... ... ... ... ... практиканы өткендігі жайында ұсыныс хат.
- Тағы басқа[ 8, ... ... ... ... ... ала отырып
эксперимент жасай келе портфолио модельдерін ... ... ... ... ... ... Портфолио модельдері
1.2.1 Оқушы портфолиосының мәні
«Оқушы портфолиосы» - ... ... ... ... еңбегін бағалауының құралы. Жеке ... Бұл ... ... кешені:
- «Портфолиоға» материялдар жинау жайлы оқушыға тапсырма .
- Оқушының жұмыстарымен мұқият ... ... ... ... ... .
- ... ... шығуға арналған тәжірибиелік топтар
анкетасын ... ... ... түрде немесе электрондық түрде
жасауға болады. Мұндай папкаға кіру ... тек ... ... өз ... ... немесе мұғалімнің тапсырысы
бойынша жұмыс алып, оны өз бетінше ... ... ... ... ... ... ... қояды. Таңдау
бір жылда немесе тоқсанда бір ғана ... ... ... ... ... портфолио оқушының коментариясымен алынады:
не үшін ол дәл осы жұмысты ашуы керек; бұл жұмыстан не шықты,
яғни ... ... ... ... не үшін ... ... ... деген оқытушының бағасымен келісеме жоқ па?
Оқытушы жеке оқушыларға ... ... ... ... яғни өзінің пәніне байланысты ... ... Бұл ... ... ... ... ... өзінің тілегі бойынша немесе жұмысының белгілі бір
көлемін аяқтаған соң, өз ... ... ... ол презентацияны өзінің кіші ... ... ... содан соң барлық топқа көрсетеді. Басқаша
айтқанда оқушы жолдастары мен ... ... аша ... ... ... ... «портфолио» электронды нұсқада
болса) Осы мақсатта оқытушы бағалау үшін ... ... ... ... ... отырған
материал сабақ үстінде талқыланады, егер оған ауызша түрде
уақыт бөлінбесе жазбаша түрде сабақтан тыс ... ... ... өзі ... ... ... ... білім аймағында өзінің алға жылжуын көрсете білуі
қажет және осы ... ... ... ... ... Сонымен қатар оқушының өзін-өзі бағалауы
оқытушының, ... және ... ... ... келеме немесе келмейді ме соны білуі
керек. Ол өзін-өзі ... неге ... ... ... ... ... ... отырып, болашақта осы аймақта қандай
танымдық және шығармашылық іс-әрекеттер істейтітіне ... ... олар ... ... ... болса, олар
сіздермен өз пікірлерін бөліседі. Дегенмен, ... ... ... ... білу де артық етпейді.
Тек осылай ғана тұлғаның өсуі және ... іске ... ... ... ашық ... ... де ... Қазіргі заманғы
оқушылар, әрине студенттер де мұндай техналогияны меңгеріп
алған. Ал ... ... ... жағдайын ұсынады[18].
«Оқушының портфолиосы» тек білімге бағытталмаған, ... ... ... өзін-өзі ұстау мәдениетін,
спорттық жетістіктерін де ... Егер ... ... ... онда ... ... ... да белсенді
түрде араласқаны жөн. Ата-аналар өзінің баласының ... ... ... ... ... ... мұғалімнің қайта бағалауымен іске асады.
Портфель авторының позициясын талқылауда ... ... ... жіктеуге болады:
1 Нәтижелерін бағалау (тоқсандық, жылдық). Таным іс-әрекеті
мынадай көрініс табады:
- Оқу ... осы ... ... ... ... ... ... оқушының өз бетінше шешім қабылдай алу
дағдысы.
- Оқушының құзіреттілік қабілеттерінің ерекшелігі.
2 Өзіндік мониторингтің жүйелілігімен ... Егер ... ... химиядан немесе басқа да пәндерден өзін
қадағалауға шешім шығарса, ол ең ... осы ... ... ... ... ... ... өзінің
«портфолиосына» өте қызықты жұмыстарда таңдап алады ... ойша ... Оның ... - осы ... талдау, қажетті жетіспеушіліктерді жөндеу, қателеріне
жауаб ... Осы ... оның ... не ... ... ... ... алмады және не нәрсеге көп көңіл бөлу керек, яғни
осыларға жауап беруі ... Дәл осы ... ... оқытушының
берген бағасына өз көзқарасын білдіруіне ... ... ... ... ... болып
табылады және осы технологияда қолданылады[19].
3. Портфолионың құрылымы және портфолио технологиясының ... ... ... ... ... ... мамандарын
заман талабына сай тәрбиелеу және оларға жаңаша көзқарас
қалыптастырып,  шапшаң шешiм қабылдауға ... ... ... ... ... ... міндет. Мектеп қабырғасындағы
оқушылардың алған білімдері, ... оқу ... ...... өз ... ... ... үлкен ықпалын тигізеді. Педагог ғалымдар “Нашар
мұғалім ақиқатты өзі айтып береді, жақсы мұғалім оқушының өзін
ізденуге жетелейді“ дейтін қанатты сөзі, ... ... ... өз ... ... ... ... екендігіне көз жеткізеді. Сонымен қатар мұғалім ... ... ... ... жиі ... жатады.
Осындай кезде порртфолио технологиясының білім беру үдерісінде
мүмкіндіктері өте ... Ең ... осы ... ... ... ... құрамында:
• Титуль беті, оны оқушы ата-аналармен (заңды өкілдермен) ... ... беру ... басшысы қол қойып, мөрімен
бекітеді.
• Негізгі бөлімі, 3 ... ... ... ... ... ... Пікірлер портфелі.
• Қорытынды құжат [20].
1.3.1 Портфолионы құру реті
1. Портфолио қорытынды аттестацияның ... ... ... ... тіркеуде негізгі мектеп
түлектерінің білімдік рейтингісін құрайтын ... ... ... ... ... ... ... – негізгі мектептің оқушылары.
3. Портфолионы қалыптастыру үрдісіне 5 сыныптан ... ... ... ... ... Мектеп өз түлегіне мектеп мөрі басылған және әкімшіліктің қолы
қойылған Портфолио ... ... ... ... портфолио құрылымының жалпы мазмұны мынадай түрде
көрініс табады.
1. Титулдық бет - бұл ... ... ...... ... ... әртүрлі қолайлы тәсілдермен өзін таныстыруға
арналған. Бұл эссе, ... және ... ... мүмкін. Бөлім
портфолио авторы тұлғасының ерекшеліктерін сипаттауы тиіс, ... өзге ... ... ... ... ... ... қамтуы керек[21].
2. Портфолионың «Жұмыстар портфелі» атты бөлімінің құрылымына
жалпы мазмұн.
• Жобалық жұмыстар. Жобаның ... оның ... ... ... ... ... өзі тіркеледі;
• Зерттеу жұмыстары және рефераттар. Рефераттың тақырыбы, оны
ұсынуы ... ... ... ... және ... ... ... модельдер, макеттер, құралдар. Нақты
жұмыс, оның қысқаша ... ... ... Өнерпаздық жұмыстар. Жұмыстар тізімі, көрмелерге қатысу
тіркемесі берілді, фотосуреттер, ... ... ... белсенділіктің басқа түрлері: мектеп театрына,
оркестіріне, хорына ... ... ... ... да ... анықтайтын басқа түрлеріне қатысқандығы
көрсетіледі;
• Элективті курстар және факультативтер. Курстың аты, ... ... іске асуы ... ... білім беру мекемелерінде және әр түрлі оқу курстарында
сабақ алуы. Мекеменің немесе ұйымның аты, ... ... оның ... ... ... және ... қатысуы. Іс-шаралардың түрлері,
өткен уақыты, алынған нәтижелері көрсетіледі.
• Ғылыми конференцияларға, оқу ... және ... ... ... оны ... ... аты ... оған қатысу түрі көрсетіледі.
• Спорттық жетістіктер. Жарыстарға ... ... және ... ... туралы жасалады[22,13].
Жетістіктер күнделігі.
1. Элективті курстар
|Курс аты | Балл саны |
| | |
2. ... ... ... ... ... | Балл саны ... ... орны | |
| | |
3. ... ... ... ... қатысуы/ | Балл саны ... орны | |
| | |
4. ... ... ... ... ... бағыты, қатысу түрі, | Балл саны ... ... / ... | |
| | ... балл саны ... бір жылда)
|Сандық ... |
| | ... ... қолы ... ... қолы ... Портфолионың «Пікірлер портфелі» атты бөлімінің жалпы мазмұны.
• Жасалған ... ... ... ... ... ғылыми қоғамында, конференцияларда, жарыстарда
және т.с.с.);
• БАҚ-да ... ... ... ... ... беру ... ... ұжымындағы жұмысы
туралы, жоғары сынып оқушыларының ғылыми-практикалық
конференцияларына ... ... ... Оқушының өзі дайындаған оқу жетістіктерін бағалау резюмесі;
• Әрі қарай оқу бағытын таңдауға арналған ... ... ... практиканы өтуі туралы кепілдік хат;
• Оқытушы-тренердің ... ... ... ... және ... ... Портфолио технологиясын мектеп аясында қолданудың ұтымдылығы
және оны қалыптастыру кезеңдері
Баланың жан жақты ... өз ... мен ойын ... әр ... ... қарай жүргізілетін
шығармашылық әрекеттерінің толық іске асырылуы тек оқытудың
негізгі кезеңдерін толық меңгерген ... ... ... ... ... Ғылым мен техниканың күн сайын жаңара
жаңғырып дамуында күнделікті ... ... ... ... ... алар орны ... ... оқушылардың
сабақ барысында белсенділігін көрсетуіне, өзіндік шығармашылық
iс-әрекетін дамытуына мұғалімнің шеберлігі аса ... ... ...... оқу ... тапсырмаларды жүйелi пайдалану, оқушының жеке
ерекшелiктерiне сай ... ... емес ... ... ... ... ... үрдiс.
Шығармашылық iс-әрекет күрделi процесс болғандықтан, мұғалiм
мен оқушының бiрлесiп жасайтын сапалы ... ... ... мақсатқа сай портфолио технологиясын мектеп аясында
қолдану – ... оқу ... ... ... мүмкіндік
беретін білім беру үрдісінің құжаттандырылған нәтижелерін
ұсынуға ... ... ... ... ... педагогикалық міндеттерді шешуге көмектеседі:
• оқушылардың жоғары оқу ынтасын қолдауға;
• олардың белсенділігін және ... ... ... ... білім алу және өзіндік білім алу мүмкіндіктерін
кеңейтуге;
• оқушылардың кері ... және ... ... ... ... деген біліктілікті қалыптастыру – мақсат қою, жоспарлау
және өзінің оқу-әрекетін ұйымдастыру;
• оқушыларға білім беруді даралауға;
... ... үшін ... алғы шарттар мен
мүмкіндіктерді ... ... ... бақылау-бағалау құралдарын толықтырады,
емтихандарды және оқушының білім алу іс-әрекетін ... түрі ... ... ... ... ... ... тұтас бағасы, ол сапалық және ... ... ... ... ... ... ... өз
мүмкіндіктері мен мақсаттарын түсіну деңгейін ... ... ... ... ... әрі ... білім алуының
бағыттары мен түрлерін таңдауда ... ... кең ... ... ... ... ақпараттық қамтамасыздандыруға, және оның
қызығушылықтарын, қабілеттіліктерін, ... ... ... түрде көрсетуге мүмкіндік беретін құжат
болып табылады[23].
Портфолионы ... ... ... ... ... ... білім беру процесіне қатысушылардың
барлығына дерлік қолайлы)
▪ көпаспектілігі (оқушының білімдерін ғана ... ... ... ... ... оның ... ... оқушының тұлғалық даму динамикасын бақылау)
▪ бағаның мазмұндылығы (тек сандық ... ғана ... оқу ... де ... ... ... ... оқушының жеке қабілеттерін ... ... ... алушылардың жеке қабілеттерін есепке
алу)[24,32]
1.4.1 Портфолиомен жұмыс жүргізу ... ... ... осы ... ... сұрақтарға жауап беру
және мынадай тапсырмаларды орындау ұсынылуы мүмкін:
а) Осы жылғы іс-әрекетімді мен ... ... ... өзім ... ... мүмкіндіктерін ескере
отырып, тек мектептегі ғана ... ... одан тыс ... ... ... сәттіліктерім. Менің өткен жылдағы мақтана
алатын жемісім не? Менің күшті тұсым қайсы?
б) Өзіңнің ... ... ... ... ... ... ... сал – біз неге жеткіміз келеді?
в) Өзіндік жеке жоспарларды құру. Мысалы – өзіңнің
білім алу ... ... сал. Бала ... ... деп тапқан
дүниені салады және оны түсіндіреді.
Осы жұмыстан кейін оқушы ... ... ... көмегімен) нақты анықтауы тиіс:
-Портфолио жасаудың мақсаты
Жыл бойындағы қызмет мақсаты (Мен неге қол ... ... не ... ... ... өзгерістер болуы
тиіс?) бірінші жартыжылдықта, екінші жартыжылдықта:
- Мақсатты нақтылайтын міндеттер ... ... ... ... қол ... ... ... мақсатқа жету үшін
не қажет?)
- Нәтижелерге қол ... ... мен ... қалай жетуге болады?)
- Байланыстарды орнату (кіммен байланысып, кіммен бірлесу
қажет?)
- Нәтиже туралы нақты түсінік (нәтижеге қол ... мен ... біле ... ... ... ... ... мыналарды анықтап алуы қажет:
▪ Портфолиода жинақталған жұмыстары жөнінде оқушыларға қысқаша
ауызекі және жазбаша түсінік беріп, ... ... беру ... ... ... ... мүмкіндігі қаншалықты?
▪ Қайсыбір үлгілерді енгізу үшін қандай мерзім ... ... өз ... ұйымдастыруы мен бағалауы үшін ... ... ... ... ... мен
көзқарастарды хабарлау қажет?
▪ Бақылау мен ... ... ... ... ... Кері ... әңгімелесу мен портфолионы таныстыру
уақыты қай уақытта келеді?
▪ Портфолиоға арналған ... ... ... және ... Презентацияның қандай нысаны арқылы ... ... Бұл ... ... ауызекі есептер және ... ... ма? ... ... ... және шақыру қажет (ата-
аналарды, өзге сыныптардың оқушылары)[25].
1.4.2 Портфолио құрылымын анықтау, ... ... ... ... ... өз ... мен ... өз бетімен талдауын көздейді. Ол оқушының оқу және
бейіндік бағытты таңдауымен байланысты процестердің ... ... ... ... ... ... ... оқушының мұғалімдер, ... ... ... беру ... ... т.б. ... іс-әрекет түрлеріне деген қарым-қатынасының
сипаттамасынан тұрады.
Жыл бойғы қызмет нәтижелерін ұсыну. Ол ұжымдық тәртіпте
ұйымдастырылуы мүмкін (портфолионы таныстыру).
Өзіндік ... мен ... есеп ... қызметтің қысқаша мазмұны;
қызмет мазмұнының қойылған мақсаттар мен ... ... жыл ... неге қол ... ... ... ... процесіндегі кемшіліктер мен қиындықтар;
қорытындылар мен ұсыныстар.
1.4.3 Материалдарды жинақтау мен портфолионы рәсімдеу ... үшін ...... ... пен ... ... оның ішкі мазмұны.
Портфолионы жасақтаудың сұлбасын ұстану қажет: титулды және
негізгі бөлімдері.
Портфолио қалай жасалады?
▪ Құрылымы бойынша:
... ... ... ... Нысаны бойынша:
▪ Ұстанымы бойынша:
Портфолио туралы мәліметтер
▪ Жинақтау
▪ Талдау
▪ Жүйелеу
▪ Қорыту
▪ Ұсыну
Жеке ... ... ... ... Құндылық бағдары
▪ Жеке көзқарасы
▪ Қарым-қатынасы
▪ Қолдану мүмкіндігі
Материалдарды жинақтау мен ... ... ... ... ... алу ... ... ұстану (ең әуелі бала көзқарасы
тұрғысынан)
1. Өзінің портфолиосы үшін материалдар жинақтаумен айналысып
жүрген ... ... жеке ... ... ... мен материалдарды кіргізетінін өзі шешеді. Оның
портфолиосына ешбір жағдайда ... ... ... ... ... болмайды.
2. Материалдар жинақтау мен портфолионы рәсімдеу кезінде ата-
аналар мен өзге ... ... ... ... пен ... ... осы ... ешбір жағдайда баланы толығымен
алмастырудың қажеті жоқ.
Оқушының өзі де белгілі күш ... ... ... ... ... тек соңғы өнім ғана емес, сондай-
ақ өз ... ... ... ... ... жеке ... қалыптасуы да маңызды.
3. Портфолионы жасақтауда оқушы өз бетімен қосымша ... ... беру ... ... ... ... ... жасағаны және сол ұйымдардан
жиі көмек сұрап отырғаны жөн.
Сонымен қатар, баланы сол ... ... ... ... ... ынталандыру қажет. Ол өз ... ... ... ... шығуға мүмкіндік
береді. Осы әлеуметтік саладан көмек сұрау ... ... ... мен ... ... ... кеңейтеді.
4. Портфолионы жасақтауда материалдар санын көбейтуге ... өзге ... ... жол ... ... мен ... ... іріктеуге барынша тиянақты
қарау қажет.
5. Портфолио ... ... ... ... құжаттарға ден қоюдың қажеті жоқ. Өйткені
оқушылардың барлығында дерлік сертификатталған ресми құжатты
алу мүмкіндігі бола бермейді.
6. Жеке ... ... ... ... бар және
қайсыбір құжатты алып ... ... ... ... ... ... тиіс.
Портфолио сынып жетекшісі немесе педагогикалық кеңес берген
қарапайым мінездемеге айналмауы тиіс.
Портфолио ... ... ... немесе сынып жетекшісінің пікірі түрінде) – баланың
өзі шешеді.
7. Портфолио технологиясына бір ... ... деп ... ... ... ... жүргізу.
8. Портфолио материалдарының сыртқы рәсімделуіне ден ... ... ... ... ... ... жоқ[25,26].
2 Портфолио технологиясы арқылы оқушылардың химия пәнінен ... ... және ... ... ... ... Оқыту процесінде портфолио технологиясы негізінде оқушының
өзін-өзі бақылауының рөлі
Қазіргі ... ... мен ... ... ... объект-
субъект қатынасынан диалогтық субъект-субъект қатынасына қарай
ауысуда. Бұл құблыс оқушының өз ... ... ... ... ... етуге ұмтылуымен байланысты.
Бірінші орынға оқушының жай ғана дамуы емес, оның ... ... ... ... ... келген педагогикалық бағыттағы жүйенің құрылымы ... ... ... ... ... болады. Осындай тәсілді қажетсіну жеке мен жалпының
ара ... ... ... ... кластар мен
құбылыстарға ортақ жалпы заңдылықтарды анықтау жүйелік тәсілді
талап етеді. Портфолио технологиясы бойынша өзіндік бақылауға
бейімдеу ... ... ... тәсілді қолдану дұрыс
деп есептеледі.
Өзіндік бақылауға бейімдеу - ... ... ... ... ... өзін тануға, өзіндік дамуға, ... ... ... ... тең диалогтық қарым-
қатынасқа түсе алатын тұлға ретінде қалыптастырушы фактор.
Өзіндік бақылау күрделі және ... ... іске ... өйткені оның әрбір құрамдас бөліктерінің ... бар. ... ... ... ... үш ... ... өзіндік басқару және өзіндік бағалаудан
тұрады. (1-сызба)
Өзіндік бақылауға кіретін өзіндік әрекеттер жүйесіне өзіндік
білім алуды жоспарлау, ... ... ... ... ... ... білімін реттеу, түзету, өзінің танымдық
әрекетін білім маршрутына сай ... ... ... ... ... байланысты біртұтас жүйені кұрайды.
Өзіндік әрекет ... ... ... бақылауға
бейімдеуді жүзеге асыратын әрекет-қимылдарды оқушының ... ... ... ... ... ... ... өзіндік әрекет арқылы орындау арқылы
өзіндік бақылау әрбір қоғам мүшесінің ... ... ... ... ... бірі болып саналады. Өзіндік
бақылаудың бір құрам бөлігі болып табылатын өзіндік басқару
адам ... өзге ... ... ... ... ... және әрекет етуге бағытталған мінез қылығының
бір қыры[27].
Әрбір оқушы өз бетінше белгілі бір пән ... ... ... ... ... жоспарлайды. Мақсатты
айқындау сапасы оқушының өзіндік әрекет арқылы ... ... ... ... мен ... ... ... бақылау, бағалау толыққанды процесс
ретінде белгілі бір мақсатта оқушының өзіндік басқаруы ... ... ... іске ... Демек, бұл ұғымдар әралуан
өзіндік жұмыстармен тікелей байланыста болады. Олай болса, біз
өзіндік әрекетті ұйымдастыруға ... ... ... дидактикалық құрал ретінде қарастыра отырып
олардың өзара байланысын шартты түрде төмендегі сызбадағыдай
нақтылаймыз .
1 ... ... ... ... ... ... әрекет білім беру процесінің ... ... ... ... ... ... ... әрекеттің
бастапқы кезеңінде оқушының танымдық қызығушылығының бағытын
және оқушының бұрын алған білімінің ... ... ... ... ... ... ... әрекеттің мақсатын
айқындаудағы мұғалімнің миссиясы ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету.
Өзіндік әрекеттің мақсатын үш тұрғыдан қарастыруға болады:
а) Диагностикалық мақсат және оқу ... ... ... ... ... жалпы даму деңгейі;
б) элементтері өзара үйлесімді әрекеттесетін белгілі бір
педагогикалық жүйенің ... ... яғни ... оқу-тәрбиелік
процестің жобасын жасау[28].
Оқушы тұлғасы даралығымен, тек ... ғана тән ... ... өз мақсатын үнемі оқушы мақсатымен
салыстырып, сәйкестендіріп отыруы тиіс. Мақсатқа түзетулер
енгізе ... ... ... ... да ... Мұғалім мен оқушының бірлескен әрекеті оқыту
процесіндегі субъектілердің мақсаттарының қарама-қайшылықтарын
жойып отырады. Сонда ғана мұғалім мен ... ... ... пен ... ... ... орнайды.
Бұдан шығатын қорытынды мұғалім оқушыны тек оқытып және
тәрбиелеп қана қоймай, оның ... және ... ... ... әсер ете ... өз ойын ... өзін ... ішкі ресурстарын толық
пайдалануына мүмкіндік туғызады. Өзіндік ... ... - ... ... тапсырмаларды орындаумен
байланысты іс-қимылдардың жиынтықтарының құрылым элементтерін,
яғни операциялардың орындалу ... ... ... ... ... ... сын ... ойлау, дәлелдеуге ұмтылу, өзін
орынды дұрыс бағалау, пікірталас жүргізуге ... ... ... қоя білу ... ... ... біз ... өзіндік бақылау жүйесін
пайдалану және оқу-танымдық тапсырмаларды талдау ... ... ... мол ... ... ... осы
көрсеткіштердің қалыптасуы жеңілдейді.
Екінші кезеңде оқушы қимылдардың ... ... ... ... орындау кезінде жаңа
әрекеттің мазмұнына ғана емес, оның дұрыс орындалуына да ... ... ... ... ... ... орындалады. Яғни, бірнеше қимылдар операциялары
орындалмайды, бірақ,қажет кезінде қалпына ... ... ... жоқ ... кетпейді, қызметтің басқа
деңгейіне көшіп қимылдың толық орындалуын қамтамасыз етеді.
Мысалы, портфолио технологисы бойынша ... ... ... ... яғни ... ... қарастырайық.
2.1.1 Портфолио технологисы бойынша танымдык тапсырмаларды
орындау алгоритмі
1. Оқу-танымдық әрекетті ... ... ... ... ... айкындап, оң мотивация туғызу.
2. Қажетті мәліметтерді жинақтау.
4.Жинақталған мәліметті өз тәжірибесіндегі әрекеттермен
сәйкестендіру, жарамдығын ... ... ... сай жүргізілу
ретін анықтау, жоспарын құру.
6.Нақтыланған рет бойынша әрекетті орындау.
7. ... ... ... ... ... және ... мен проблемаларды анықтап, шешілу
жолдарын іздестіру.
9.Мұғалімнің немесе консультанттың мөлшерлі ... ... ... яғни күтілетін нәтижеге
сәйкестігін ... ... сай ... ... ... ішінара
қайта орындау.
12.Күтілген нәтижеге жеткендігін бағалау.
13.Нәтиже ойдағыдай болмаған жағдайда білім ... ... және ... ... жаттығу арқылы толық нәтижеге
қол жеткізу.
14.Нәтиже ойдағыдай болған ... жаңа ... ... кезінде өзіндік бақылауға бейімделу
процесі кезінде өзіндік басқаруға мол мүмкіндік туады, - деп
есптейміз, ... ... ... ... және дербестік
принциптер ... өз ... ... ... ... ... бір бағдарламамен жұмыс істейді.
Өзіндік әрекет арқылы ... ... ... ... ... ... мен есептер жүйесін оқушылардың
өз бетінше орындауы кезінде нәтижеге бағдарланған білім ... ... ... ... беру ... асырылып, оның
көмегімен өз білімін үнемі толықтырып ... ... ой ... ... өзіндік бақылауға өзіндік
әрекет арқылы бейімделудің тиімді әдіс-тәсілдерін меңгереді.
Айталық, өзіндік бақылау әрекеттер жүйесі десек, ... оның бір ... ... бірнеше қимылдардан тұрады:
9 сурет. Портфолио бойынша өзіндік әрекет қимылдары
Осы процестің іс-әрекет жүйесіндегі субъект рөліндегі оқушы
ең алдымен өзіндік бақылауды жүзеге ... ... ... ... мен білік деңгейін анықтап алуы керек. Ал, бұл кезеңдегі
мұғалімнің міндеті - ... өз ... ... ... үшін
өзіндік бақылауға бейімделудің маңыздылығы мен қажеттілігін
ұғынуына және оқыту ... ... ... ... ... бақылау білігін саналы түрде пайдаланып бекітуге ықпал
ету. Бұған қоса өзіндік ... ... үшін ... бақылау білігінің оқушыда бар деңгейіне сәйкес жеке
немесе топтық бағдарламалар мазмұнын жасап ұсынуы тиіс ... ... мен ... ... ... ... ... екеуі де біртекті ... ... ... ... мынадай әрекет қимылдарының мазмұнын айқындайық .
1 кесте. Портфолио технологиясы бойынша өзіндік
әрекет ... ... ... ... ... |
|1 |2 |
|1 ... ... ... |- ... жағдайды және алға қойған |
|өзінің оқу-танымдық әрекетінің |мақсатпен немесе берілген үлгілермен ... ... алуы ... ... ... ... |
| ... ... ... және ... |
| ... ... артықшылығы мен |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... алу; |
| |- ... ... ... |
| ... ... алынуға тиісті |
| ... ... қолы ... |
| ... ... келмеу себебін немесе |
| ... жету ... ... ... |
| ... ... ... |
| |- ... ... ... ... |
| ... ... және бағалау; |
| ... ... ... |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... |- ... оқу-танымдық әрекетін |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... бағалау, |
| ... ... |
|2 ... |- ... ... ... ... әрекетін ... ... ... оны ... алуы және портфолионы|кезеңдерге бөліп жоспарлауы және жүзеге |
|құрастыра алуы. ... |
| |- ... ... және ... ... |
| ... ... ... оқу ... |
| ... енгізетін материалдарды |
| ... |
| |- ... ... әрекетінің мазмұнына |
| ... ... және оның ... |
| ... ... ... |
| |- ... ... пен ... ... үшін |
| |оқу ... мазмұнын іріктеп алу; |
| |- ... ... ... |
| ... ... нәтижелерін |
| ... |
| |- ... жеке ... және ... |
| ... ... ... уақытты |
| ... |
|3 ... ... ... |- ... ... және олардың |
|оқу-танымдық әрекетін ретеп |себептеріне талдау ... ... ... |- ... ... жөндеу жолдарын |
| ... |
| |- ... ... ... ... |
| |оқу ... ... ... ... |
| ... ... жұмыс және бақылау бойынша |
| ... ... және ... |
| ... ... негізінде |
| ... ... ... әрі |
| ... ... |
| |- ... оқу жағдайында өзінің оқу және жеке|
| ... ... ... ... |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... ... |
|4 ... ... ... өзін саналы және мақсатқа сай бақылай |
|жеке білім маршрутына сәйкес |алуы, ... ... ... ... алу ... ... ... әрекетін орынды |
| ... ... ... бақылап отыруы; |
| |- ... ... ... ... |
| ... ... ... қол |
| ... ... ... арқылы |
| ... ... өтіп ... ... |
| ... әрекетін бақылап, бағалап және|
| ... ... |
| |- ... ... нәтижелерін, қателер |
| ... ... ... ... алуы |
| | ... ... ... жүргізілуі үшін оның құрылымымен қатар
атқаратын қызметтерін де біліп анықтау керек.
Өзіндік бақылау негізінен ... ... ... ... оған ... ... ... жүретін
процесс болғандықтан өзіндік бақлау кезінде ... ... ... қызметтеріне тоқталайық(2 сызба)[32].
2 сызба. Портфолио технологиясы бойынша өзіндік бақылау
қызметтері.
|Өзіндік бақылаудың атқаратын қызметтері ... ... ... ... ... ... ... оқушының өзіндік |
|өз әрекетін жоспарлауы. ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... сай |Өзіндік бақылауды қажетсінуге және өзін оқу |
|өз әрекетінің нәтижелерін |процесінің субъектісі ретінде мойындауына |
|және оған қол ... ... ... ... ... | ... болжап отыру. | ... ... ... ... өз ... ... синтездеу |
|талдай білуі. ... ... ... ету. ... ... ... өз|Оқушыда дербес белсенді әрекетті ... ... ... ... ... ... ... өз |Оқушыны басты нәрсені көре білуге үйрету. |
|әрекетін жақсартып ... | ... ... | ... ... ... өзіндік бақылау арқылы |
|ұштастыру арқылы өз ... ... ... ... ... туралы мәлімет | ... | ... ... ... қол ... ... ... |
|болжау, оны түзету жолдарын |өз басын құрметтеуге баулу. ... | ... ... ... ... өз білім сапасын жақсарту үшін |
|өзгелермен және өзінің ... ... ... маңыздылығын және |
|бұрынғы білім нәтижелерімен |қажеттілігін ұғынуына ықпал ету. ... | ... ... өзгеге таныту |Өзіндік бақылау білігінің оқушыда бар |
| ... ... жеке және ... оқу |
| ... ... ... дамыту, жетілдіру. |Тәрбиелеу - өзіндік жұмыстарды үнемі орындау|
| ... ... ... баулу. |
|Оқу ... ... оқу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... өзіндік
басқару әрекеті жеткілікті болмайды. Ол ... ... ... және ... ... ... бекітіп
отыруға ұмтылмайтындығымен, білім мазмұны тек іс ... ... тар ... ... ... ... пен ... жұмыстарын талдауға қабілетсіздік танытуымен көрінеді.
Қорыта келе, өзіндік бақылауға бейімдеу мақсатын жүзеге
асыратын ... ... ... теориялық білімді терең
игеруге, оның көмегімен өз білімін тұрақты түрде толықтырып
және жаңартып отыруды ... ... ... және ... ... ... ... бейімдеудің тиімді әдіс,
тәсілдерін игеруге мүмкіндік береді[33].
2.2 Портфолио технологиясында оқушының ... ... ... ... проблемасы жеке тұлғаның
қалыптасуы мен ... ... және ... ... ... ... зерттелінеді. Өзін-өзі бағалау
- жеке тұлғаның болашақтағы даму бағдары мен ... ... ... дұрыс таңдауымен анықталады[34].
Портфолионы қалыптастыруда оқушылардың ... ... ... ... ... ... Мұғалімге мынадай талаптар койылады:
-оқушыларды зерттеу;
-оқушыларға өзінің іс-әрекетіне, ... ... т.б. ... ... ... ... ... беру;
-оқушылармен жағымды қарым-катынас қалыптастыру;
-оқушылардың талдау іс-әрекетін бағалау, бағыттау;
-оқушылардың өзін-өзі бағалау үрдісінде шығармашылық қатынас
жасау;
-жеке басының үлгісі, ықпалы;
-түрлі әдіс-тәсілдер мен ... ... ... ... мен
тәрбиені
сабақтастыру;
-педагогикалык реттеу, сын, рефлексия [35].
Сонымен, оқушылар портфолиосын жасау кезінде өзін-өзі
бағалауын қалыптастыруды ... ... ... ... дидактикалық тұрғыдан
қамтамасыз ету;
-оның шарттары мен факторларын, құрылымын анықтау;
-оны ... ... мен ... ... ... мен ... ескеру;
-оқу үрдісінде және одан тыс уақытта оқушылардың өзін-өзі
бағалауын қалыптастыруға жүйелі көзқарас тұрғысынан келу;
-оқушылардың ... ... ... жеке ... маңыздылығына мән беру қажет[36,8].
Портфолио жасау кезінде баланың өзін-өзі бағалау ... ... ... және оның ... өзге ... ... ... бағалаудағы дамудың стихиялы
түрінің сақталуымен қатар, оның тағы бір осы ... ... ... түрі ... ... ... қарауға, өзін тұлға ретінде тануға, өзге адамдардан
өзгешелігін ... ... ... ... Бұл жай
біріншіден, оның өзін-өзі анықтауға, өзін-өзі тәрбиелеуге және
танытуға ұмтылысын ... ... мәні - ... ... бақылауына, өзін-
өзі реттеуіне, өз іс-әрекетін өзіндік сараптама жасауына, өзін-
өзі ынталандыруына байланысты.
Өзін-өзі бағалаудың негізгі атқаратын қызметі: өзіндік бақылау
негізінде саралау ... ... қай ... ... ... жеткіліксіз меңгердім); белсендіру және
ынталандыру (жұмыс ... ... бір ... ... ... ... ... түсіне алмадым); жобалау (алдағы
жұмыста қиындықтарды сезінбеу үшін мен ... ... ... ... ... оқушы оқу танымдық қызметін
әртүрлі бағалау үрдісі ... ... ... ... ... ... бағалау кезіндегі іс-әрекеті:
2 кесте. Портфолионы бағалаудағы оқушы әрекеті
|Бағалау үрдісі |Оқушы әрекеті |Сын ... ... ... |Оқушы ... ... ... ... ғана|
|болмауы |көмегімен ... өз ... ... сын |
| ... ... ... ... дағдысы |
| ... ... ... ... ... емес |негіздей алмайды, |
| | ... ... сай |
| | |өз ... ... | ... ... ... |Өз ... ... ... бағаға сын |
|пективтік бағалау |біледі, портфолиодағы|тұрғысынан қарайды, жаңа |
| ... ... шешу |
| ... мен ... |
| ... ... |өз ... |
| ... ... ... ... ... және |
| |мен ... ... ... |
| ... ... дағдысы калыптасқан |
| ... ... | ... ... жаңа |Қол жеткен нәтижеге еркін|
|емес ... ... ... алады, іс-әрекет|
|болжамдық ... ... өз ... ... ... ... мен ... көп ... |
| ... ... |қателеседі, |
| ... ... ... ... емес, |
| ... ... ... ғана ескереді |
| ... ... | |
| |сай ... ... | ... болжамдық |Жаңа ... ... ... сай|
|бағалау ... ... ... өз |
| ... алдында|мүмкіндігіне сараптама|
| ... ... ... ... |
| ... ... ... талдау|
| ... жету ... ... |
| ... ... |өзіне-өзі сенімсіздік |
| ... ... өз ... |
| ... | |
| ... ... | |
| | | ... ... ... міндеттерді |Міндетті шешер ... ... ... ... ... тәсілдер мен |
| ... өз ... ... ... ... |
| |өз ... ... өз мүмкіндігі мен |
| ... мен ... ... ... ... ... ... біледі |
| ... бере ... | |
| ... іс-әрекет | |
| ... ... | |
| ... ... | |
| ... | ... ... бойынша өзін-өзі бағалауды ұйымдастыру.
Қазірде мектеп оқушыларының жетістіктерін анықтау ... ... ... ... ... ... бірі өзін-өзі бағлау процессі болғандықтан,
портфолионы жинақтау барысында оқушылардың өзін-өзі бағалауын
ұйымдастыру тәртібі мынадай:
-мұғалімнің портфолио негізіне сай ... ... ... ... нәтижеге талдау жасауға психологиялық
тұрғыда дайын болуы шарт;
-жасалған жұмыс тиімділігін анықтау үшін ... ... ... ... өз ... салыстыра білуге
жағдай туғызылуы тиіс;
-игерілген білім нәтижесіне сай ... өз ... ... жоспарлай білуі, өзіндік бағдарламалар жасақтай білуі
қажет.
Сонымен өзін-өзі ... үш ... ... ... ... мазмұны сараланады;
* оқушылар мұғалім көмегімен өзіндік бағалаудың нақты өлшемдерін
меңгереді:
* оқушының өзін-өзі ... ... ... ... ... қойылады[38,39].
Осы тәртіпке сай оқушылардың өзін-өзі бағалауын қалыптастыру
портфолио ... ... ... ... іске асады.
3 кесте. Портфолио технологиясы бойынша оқушылардын өзін-
өзі бағалауын калыптастыру моделі.
|Компоненттер ... ... ... ... ... |- ... іс-әрекетін, жетістіктері |
|тұлғалық-мотивация|асыруға |мен ... ... ... ... ... |- ... жасауда өзін бағалай|
| |мен ... ... жеке ... |
| ... ... |дамытуға талаптануы; |
| ... |- ... ... іс-әрекеттері |
| ... |мен ... ... |
| ... ... калыптастыруға ұмтылысы. |
|Когнитивті |Өзін оқу-танымдық|- танымдық |
| ... ... ... мен |
| ... ... ... түсінігінін болуы;|
| ... тани |- ... ... өзінің|
| ... ... ... оны ... ... ... ... ... |
| ... ... меңгеру дәрежесі; |
| ... |- ... ... мен ... |
| ... |ұтымды ұйымдастыра отырып, |
| | ... ... ... |
| | ... ... ... ... |іс-әрекетке талдау ... |
| ... ... өз ой ... шығара |
| ... ... |
| ... |- ... ... қажетсінуі|
| ... ... ... |
| ... ... ... және |
| ... ... ... жауапкершілікпен|
| ... |
| ... ... |- жеке ... сапаларын дамытуда |
| | ... ... |
| | ... ... ... |
| | ... ... ... |
* ... ... дұрыс құру мақсатында ... ... ... ... ... ... ... сақталуы тиіс:
1. Әр сабақта оқу міндеттеріне сай оқушылардың материалды өз
бетінше толық ... ... ... ... ... ... ... жағдай жасау.
2. Оқушыларының деңгейіне сай оқу материалдарын өз бетінше игеру
тапсырмаларын мүмкіндігінше ... ... ... ... ... зерттеу қызметін жетілдіру,
тапсырманы орындауға жіберілетін ... ... шеше ... ... ... портфолиоға енгізетін оқу тапсырмаларын және
қосымша тапсырмаларды орындауы ерекше
қадағалануы шарт:
а) өзін-өзі бағалауы төмен оқушылармен жеке жұмыс ... ... ... ... ... ... ... туғызады;
ә) өзіндік бағалауы жоғары оқушыларға назар аудару қажет,
себебі ақыл-ой еңбегін ... ... ... ... ... қанағаттануын туғызбайды. Оқушылардың адамгершілік
сана деңгейін арттыру мақсатында ... ... ... танып, өзін-өзі бағалауына арналады. Портфолио негізінде
оқушылар өзінің сырт келбетін, тұлғалық қасиеттерін сезінуге
мүмкіндік алады, қызығушылық ... ... ... ... ... ... ... мен көңіл-күйін
басқара алады, ортадағы өзінің орнын байқайды, өзіндік ... ... ... ... ... ... орындау мақсатында оқушылардың портфолиосынан
арнайы орын әзірленеді[40].
Портфолио арқылы өзін-өзі ... ішкі ... ... ... ... ... ... бойынша жүзеге асырылады: Жинақтаған
портфолиосына сүйене отырып өзіне-өзі ... ... ... ... ұйымдастыру, өзін-өзі қадағалау және
өзін-өзі басқару. Көрсеткіштер келесі ... ... ... ... кесте. Оқушылардың іс-әрекетін басқаруда ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... деген талапты сезінеді ... ... ... қоя ... ... ... ... ... ... ... ... - ... ... ... сезе біледі ... ... ... ... ... өзара байланыстың қажеттілігін сезінеді ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... - ... реті мен ... ... ... ... үшін ... ... ... ... ... ... қажеттілігіне қарай анықтайды |
|Тексеру ережелерін, әрекетті ... ... |
| ... ... ... ... орындау барысында ақыл - ой күшін байқатады ... ... ... түрде атсалысьп, қызығушылық танытады ... күш - ... ... ... орындау барысында өзіндік жауапкершілік танытады ... және ... ... ... ... ... ынта |
|жігерін керсетеді |
| ... ... ... ... ... жүру ... қадағалайды ... ... ... ... ... ... ... ... бағалайды ... ... ... ... ... ... |
|байланыста ... ... |
| |
| ... ... ... ... түзетеді ... ... ... ... ... өзгертеді ... ... ... да тәсілдерін анықтайды ... ... ... ... ... ... түзету үшін оқушылармен, педагогпен өзара байланыста ... ... ... ... ... өлшемдері:
- оқушы кай уақытта болмасын достарының, педагогтың тікелей
көмегімен өзін - өзі ... ... ... ... ... ... портфолио арқылы өзін - өзі ... ... ... ... өзін - өзі ... ... ... асыра
отырып оқу пәнінен білімін қорытындылауда, ынталанады;
-оқушы өзін-өзі бағалау ... ... ... ... бойынша химия пәнінен оқушылардың
іс-әрекетін жүйелі түрде қорытындылау.
  Білім ... ... ... ... ... меңгеруінде
оқытудың педагогикалық жаңа технологияларының алатын орны
ерекше. ... ... мен ... ... ... мұғалім мен оқушылардың қарым-қатнастық
формаларын өзгертіп, мұғаліммен ақылдаса отырып көмектесетін
кеңес беруші ретінде ... Ал ... ... ... білімге деген ынтасын арттырып, оқушылардың
өздігінен жұмыс жасап, көп ізденулеріне ... ... ... ... қызықты түрлерін енгізуді қажет етеді.
Осы негізде портфолио технологиясын пайдалану тиімді.
Химиядандан оқушының «портфелін» құру ... ... ... химия пәнінен жасаған барлық
жұмысын көрсетуі тиіс. Оның ... ... ... ... ... ... кіреді және оқушының химиядан
жетістігін, ... ... ... осы пәнді
түсінгендігі, құзіреттілік дағдылары, одан әрі даму ... ... және ... ... ... ... тиіс[43].
Портфолионың химия пәніне арналған бөлімінде не болуы қажет?
«Портфельде» оқушының семестрде ... жеке ... Жеке ... ... және ... ... ... түрде қолдана білуін дайындай отырып оқушы
«портфолиосын» конференцияда жария ... Бұл ... ... ... әлде қайда кеңрек. Бұл оқушының өз
жетістігін өз бетінше талдауы және ... мен ... ... ... бір ... Ары қарай
«портфолионы» безендіру талаптары кетеді.
2.3.1 ... ... ... ... ... ... материялына
берілген коментария ақылға қонымды терең ойластырылған, өз
ойыңды ашық түрде көрсете алатындай ... ... Ол ... ... бойынша немесе химияның белгілі бір бөлімін
игергендігіңіз және ... ... ... ... ... ... ... бөлімдерге нақты безендіру
сипатталады. «Портфолио» құрастыруда ең қиыны-дұрыс ... одан ... оған ... пікір айту. Осы мақсатта
оқушыларға Төмендегі ... ... ... ... ... ... жұмыстар атқардыңыз?
- Қиындық туындыратындай жағдайлар болдыма?
- «Портфолиоға» ... ... ... бар ... ... ... ... Ақпаратты қалай ұйымдастырдыңыз?
- Мәселені немесе тапсырманы қарапайым ... ... ... ... Қандай сөздер маңызды роль атқарады? Неліктен?
- Бұл тапсырма қандай сұрақтардың тууына жағдай жасады?
- Осыған ... ... ... ... аласыз ба?
- Осы мәселені шешуде ең қиын не болды?
- Бұл мәселені ... ... ... ... Осы ... ... ... жағдайды елестете аласыз
ба?
- Осындай жауап жалған деп ойлайсыз ба?
- ... ... ... ... ... ... арттыруда осы жұмыс пайдасын тигіздіме?
Осындай сұрақтардың тізімін ата-аналарға да ... ... ... алғашқы көзқарасыңыз қандай болды?
- Оқушының өзін өзі сынауында сізді не таңқалдырды?
- Намысыңызға тиетіндей қандай жағдай болды?
- ... ... ... не ... ... ... ... қаншалықты жинақты және ойға ... ... ... ... жеке ... ... ол ... рет кеңесті?
- «Портфельді» безендендіруде қандай қосымша технологиаларды
пайдаланды?
Педагогикалық ... ... ... ... ... ... ғана іске асырылды және мына бағыттыр
бойынша жұмыс атқарылды.
1. оқу-тәрбие ... 8 «а», «ә», «б» ... ... ... ... ... кезінде оқушының өзін-өзі бағалауын
калыптастыруға бағытталған іс-әрекеттер ... ... ... ... ... практика мақсатының бірінші бағыты ... ... ... тыс ... тест ... ... тексерілді; олардың ойлауын дамыту бағытында түрлі
жаттығулар, танымдық есептер шығару, оқушылардың өзін-өзі
бағалауын анықтауда анықтаушы әдістемелер, ... ... ... ... ... №12 Ш. Уәлиханов
атындағы гимназиясында 8 сынып оқушыларының ... ... ... ... ... ... ... міндетіне сәйкес мынадай реттілікпен
жүргізілді:
10 ... ... ... ... ... пен нәтижелерді салыстыру педагогикалық
практика барысында жүргізілген жүйелі ... ... ... ... әсер еткеніне айғақ бола алады.
Мұндағы оқушы портфолиосын ... ... ... даму деңгейін көрсетеді. Біз жүргізілген ... ... ... ... ... ... ... бағытталған және ынталы,
жүйелі бола түсті. Мұның ... ... ... ... ... ... және деңгейлік
тапсырмалар мен ... ... ... ... ... ... жасау арқылы химия пәнінен өзін-өзі объективті
бағалау нәтижесінде оқушыларда ... ... өсуі де ... ... ... ... ... 53,3% болса, эксперименттен кейін
20,2% құрады; ал ... ... ... ... 47,0% ... ... соң 53,3% болды,
рефлексиялық бағалау деңгейі алғашқы көрсеткіші 9,4% кұраса,
эксперимент нәтижесінде 21,5%-ға ... куә ... ... ... пәнінен оқушылардың білімі ... ... ... ... қорытындыларын анықтауға
мүмкіндік береді. Оның ... ... ... ... ... ... ... динамикасынан
көруге болады.
11 сурет. Портфолио бойынша оқушылардың өзін-өзі бағалауы
деңгейлерінің өзгеру динамикасы.
Сонымен, ... ... ... ... қағидалар мен тұжырымдар 8 сынып оқушыларының
портфолиосын ... ... ... ... ... ... және ... тұжырымдар
жасауға мүмкіндік береді:
Портфолио - оқушының жеке білім беру ... ... ... ... ... және тұлғалық дамуы,
әлеуметтік белсенділігі, жалпы мәдениеттілігі, рефлексияға
қабілеттігі айқындалады, ... ... ... бір ... мақсатты бағдарланған, жүйелі және ... мен ... ... ... болып табылады.
-жеке тұлғаның дамуында ... ... ... ... ... Портфолионы жинақтау кезінде өзін-өзі бағалау - ... ... ... ... ... ... ... ретінде қарастырылуы керек.
-Портфолио жалпы білім беретін мектептерде оқушылардың өзін-
өзі бағалауын қальптастыруда маңызы ... ... ... ... оқушылардың портфолиосын
қалыптастыру - маңызды міндет, күрделі ғылыми проблема.
Демек, оқушылардың - жеке тұлғаның тұлғалык қалыптасуының,
яғни ... ... ... білімнің ... ... ... ... мақсатында,
портфолио технологиясын пайдалана отырып химия пәнінен
білімдерін қорытындылай келе ... ... ... ... ... ... жұмыстар жүргізудің
маңыздылығы жоғары.
Оқушылардың портфелін ... ... оқу ... ... ... ... әр түрлі болуы мүмкін. Ең маңыздысы
оқушылар өз жұмыстарын , өз ... ... ... ... ... ... бағалай білуі және қиындықтарды
жеңе алуы, сонымен қатар ең жоғарғы нәтижеге қол жеткізуі өз
еңбектеріне деген ... ... Бұл ... ... мен ... ... ... араласуы
маңызды орын алады.
Оқушыларға осыған ұқсас бірнеше портфолионы бірден жасауға
тапсырма беруге болмайды. Өйткені бұл ... ... ... ... ... ... өздігінше
ойлау қабілетін арттыру, танымның зерттеушілік тағы ... ... ... ... ... арттыру мақсатта 8 «а»,
«ә», «б» ... ... ... ... білдірген
оқушылармен жұмыс жасадық. Мысалы: Педагогикалық практика
барысында портфолио жасауға ... ... 8 «б» ... Толқынбек Абайдың портфолиосының мазмұны.
1. Титул бет.
- Менің жетістіктерім немесе менің мақтанышым айдары.
Мұнда ... ... ... деп ... ... ... ... қандай материалдар енгізу оқушының
өз еркі. Мысалы: Толқынбек Абайдың мақтанышы спорттағы
жетістіктері ... ... ... ... ... ... қатар оқушы портфолиосына:
- Менің өмірбаяным.
- Менің болашаққа жоспарларым.
- Менің осы оқу жылына жоспарларым.
- Менің достарым атты жеке ... ... ... Ол ... ... ... ... Жұмыс портфолиосына енгізілген материалдар.
Жұмыс портфолиосында оқушының әр түрлі ... ... ... ... ... оның оқу ... белсенділігінің негізгі түрі мен ... ... ... ... құру ... Абай ... пәнінен тапсырмаларды толық қанды орындап
тапсырмалар үлгісін өз ... ... ... портфолиосына енгізген химия пәнінен тапсырмалар реті
мынадай.
I
1.Формулалары келтірілген заттардың ... CaO, ... Ca(OH)2, HCI, NaCI, CuO, Fe(OH)3, ... ... мен ... теріп жазыңдар.Оксидтердің астын
бір,негіздердің астын екі сызыңдар.
2. Мына оксидтерге : Na2O, BaO, Fe2O3, Al2O3 ... ... ... ... гидроксидтердің
формулаларын жазып,оксидтер мен гидроксидтерді атаңдар.
3. Құрамындағы хром,оттек және сутек атомдарының массалық
қатынастары 26:16:1 ... ... ... 78 г ... ... ... ... гидроксидінің қандай
массасы және қанша мөлшері түзіледі?
II
1.Төмендегі қосылыстардың
А) ... мен ... азот (V) пен ... ... мен ... натрий мен күкірт (II) фмуласын құрыңдар.
2. Мына әктастың СaCO3 құрамындағы әр ... ... ... ( %) ... ... ... химиялық реакция теңдеулерін теңестіріп,
типтерін анықта.
А) Fe(OH)3→Fe2O3+H2O
Ә) Na+Cl2→NaCl
Б) Na + H2O→ ... Бір атом ... мен үш атом ... екі атом ... ... атом ... атом ... мен 5атом хлордан тұратын
күрделі заттардың молекулалық формуласын құр.
5. Массасы 6,2г ... жану үшін ... моль ... ... есепте.
Бұл бақылау жұмыстарында Толқынбек Абай оқуға ... мен ... ... ... ... жұмысытары
өте ұқыпты орындалған барлық сұрақтарға дұрыс жауап бере отырып
«5» ке бағаланды.
III
Өзіндік жұмыс.
Мына заттарды тиісті ... ... NaOH, H2SO4, ZnO, Fe(OH)3, CO2, Zn(OH)2, Fe2O3, ... P2O5, HNO3, Cu(OH)2, AI2O3, H3PO4, Ba(OH)2, ... CuO, Ca(OH)2, ... H2CO3, Fe(OH)2, ... K2O, Be(OH)2, HCI.
|Оксидтер: | ... | ... | ... | ... | ... ... | ... ерімейтін | ... ... | ... | ... | ... | |
2. ... ... қалдықтарының формулаларын аталуымен
жұптастырыңыз.
1. SO4 ... SO3 ... NO3 ... CO3 ... SiO3 ... CI ... PO4 ... S ... Br ... ... ... ... деп «4» ке ... екі дайлы қасиет көрсететін Zn(OH)2-ін ерімейтін негіз
қатарына белгілеп және ... ... ... ... ... сульфиті мен сульфидінің
орындарын ауыстырып ... ... ... формы
Конец формы
|Портфолио оқушының оқу-танымдық іс-әрекет өнімдерімен жұмыс жасау технологиясын, ... ... ... ... Өзінің іс-әрекеттер нәтижелеріне баға |
|беруге, оларды талдауға және жеке субъективтік ... ... ... ... ... оқушы өз ізденістерінің нәтижесін жүйелі түрде портфолиосына енгізіп оны ... ... ... ... ... ... практика барысында |
|портфолио жасауға тілек білдірген оқушылардың әрбірі өтілген тақырыптарға байланысты ... ... өз ... ... ... жүргізді. Соның ішінде |
|Толқынбек Абайдың баяндамасы өте ... деп ... ... ... 1-ші |
|орынға ие болды. Толқынбек Абайдың жасаған баяндамасы мынадай: |
| ... су. |
| ... – жер ... ... ... ... ... елестетудің өзі қорқынышты. |
|Бірақ, біз суға ... ... ... ... бе? Ол ... бері бар? Бұл ... ... судың өзінен іздеу керек шығар. Судың о бастағы мөлшері қандай ... ... сол ... ... ... Бір қарасаң, су – сол баяғы біз білетін |
|құрамы мен белгілері бар сұйық зат. ... ... ... ... ... ... |
|анықтады. «Жер бетін қанша шарласаңыз да, су сияқты ... әрі ... көне ... ... зат ... ... су, өз жолында қандай қатты, әрі берік зат ... да, ... ... ... өтеді. Оны ешкімде өз ырқына бағындыра алмайды. Кез – келген қаттыны жеңіп|
|кетеді. Жұмсақ болса да берік нәрсені өз ыңғайына көндіре ... Мұны ... ... ... ... әрекет етуге ешкімнің де жүрегі дауаламайды», - деп бұдан екі жарым мың |
|жыл бұрын ... ... ... ... Лао – Цзы жазған болатын. Енді бүгінгі әлемнің |
|атақты ғалымдары не дейді? ... ... ... «Нобел» сыйлығының иегері (АҚШ): ... ме, ... су ... тарапынан көп зерттелген. Сол нәтижелерге сүйеніп мен|
|суда ерекше қасиет бар ... ... ... Ол ... ... ... |
|химиялық және физикалық жағынан ерекшелінеді». ... ... ... ... ... ... судың тығыздығы температура |
|минусқа түсіп кеткен кезде неге ... ал ... ... неге төмендейтінін |
|түсіндіріп бере алмайды». ...... ... зат ... кішірейеді. Ал су болса, керісінше жайылып, |
|үлкейеді. Судың бұл қолайлы қасиетін адамдар ерте ... іске ... ... ... ... нәр алған дәннің қылтыйып өсуі сәтінде қуаты төрт жүз ... жете ... ... жер ... ... ... ... да тесіп шығаратын судың сыры |
|осыдан. ... кез – ... ... өзі ... қақтырарлық. «Неге су үш күйде: сұйық, қатты, |
|бу түрінде кездесетін жер шарындағы жалғыз зат? Басқа сұйықтарға қарағанда, су неге ... ең ... ... Және су бір ... ... алып ағаштардың арсынан ондаған|
|атмосфералық қысымды бағындырып, қалай өте алады?» деген сұраққа бүгінгі ғалым ... ... ... ... ... Воейков, Мәскеу мемлекттік университетінің биология факультетінің профессоры, |
|ғылым докторы: «Біз енді ғана батыл қадам ... ... ... ... ... деп ... ол туралы түк білмейтінімізді түсіндік. Мойындаудың өзі ... ... ... ... кейін адам бойында білуге деген құштарлық пайда ... ... ... ... ... бар ... ... тарихи оқиға былай болған еді. |
|Оңтүстік – Шығыс Азия. 1956 жыл. Әскери ... ... ... ... ... |
|қырып жоятын құралдарды әзірлеу үстінде еді. Мұнда қаншама жылдардан бері жаңа ... ... ... ... ... ... Жұмыс барысында қарудың иеленуге |
|тиісті қасиеттері туралы ғалымдар бас қосып жиналыс жасайды. Көп сағатқа созылған ... бір ... аяқ ... тоқтайды. Дәрігерлер келіп тексеріп, қатысушылардың |
|тамақтан уланғанын анықтайды. Ал жиын барысында ... ... ... ... шығады. Сонда|
|барлығы бір мезгілде неге ауырды? Өте құпия қызметтегілердің ... ... ... ... ... ... ... уланған?» Зерттеушінің бірі үстелдегі судан ... ... ... ... зиян келтіретін қоспалар табылмайды. ... ... ... – Н2О. ... ... олар ... қорытындысына «Улану кәдімгі|
|судан» деп жазғаннан басқа шара таппайды. ... ... Тек, 20 ... ... ... ... ... ғылыми болжам жасалады! Бұл жорамал судың адам айтса сенгісіз ... ... еді. ... ... ... ... есте ... жады бар болып |
|шықты. Яғни, су магнитофон таспасы ... не ... ... ... ... алып ... ... түйсінеді, ұзақ уақыт бойында сақтайды. Бұған әбден көз жеткізбек болған ... суды ... ... – түкпірінде сынап көреді. Жүргізілген тәжірибелердің ... су – ... ... және ... жуық кез – келген нәрсені бойына |
|таңбалап алатыны анықталды. ... ... ... ... бәрін есте сақтайды.|
|Суға қандай да бір заттың қандай қабаттан тұратындығын біліп, оны сол бойда ... ... алу үшін сол ... жай ғана ... жеткілікті. Бабаларымыз суды арнайы күміс |
|ыдысқа құйып ... оны ... суға ... ... ... ... бұл қасиеті ... – ақ ... ... ... Рой, Халықаралық Ғылым академиясының мүшесі, АҚШ – тағы Пенсильвания университетінің|
|профессоры: «Қазіргі кезде күміс араластырылған су өте сәтті ойлап табылған ... су ... ... ете ... ... ... ... деп мен өзімнен |
|сұрадым. Зерттей келе, алынған ақпараттан су жаңа қасиетке ие ... Ал, оның ... сол ... ... ... ... құрылымы дегеніміз – оның ұйымдасқан молекулалары. Біз құралдар арқылы су ... ... ... бірігетінін көре аламыз. Ғалымдар «кластерлер ғана ... ... бар, ... ... - жады ... ... деп ұйғарған. |
|Р.Рой : «Адамдар жарықты қосқан кезде су өзгеріске ұшырайды –ау деп ... ... ... ... әсерінен, мәселен шағылысқан жарықтардан су өзгеріп кетеді. Әрине, |
|су – су ... қала ... ... оның ... ... ... талшықтары кез – |
|келген ... ... ... ... Заманға сай жасалған құрылғылардың |
|көмегімен судың есте сақтау жадысының әр ... 440 000 мың ... орын ... Оның ... ... ортадағы өзгерістерді қай ұяшықтың қабылдап |
|алатынына шейін ... ... ... қабылдап, жағдайға байланысты өзгеретіні туралы бір хикаяны баян етейік. |
|*1881 жылдың қысында «Лара» кемесі кезекті сапарымен Ливерпуль қаласынан Сан – ... ... ... Сапардағы үшінші аптасында кемеден өрт шығып, ішіндегілер жан|
|сақтаудың қамын жасайды, Кемені тастап шыққандардың бірі, осы ... ... ... Нейл ... еді. Ол өте ... ... болған. Ол сол біліктілігімен, ... ... ... кетуінен сақтап, шала жанған күйімен жағаға қайта бұрады. Ол кезде |
|кемедегі су таусылған. Аман қалғандарды енді шөл қысады. Сол ... ... еске ... ... кейін былай деп жазады: «Біздің шөлдегеніміз соншалық есімізден танып |
|қалып жаттық. Айнала, толған теңіз суы. Бір уақытта ... суы ... тұщы су ... ... ... мен суға қарап «бұл тұщы су» деп қайталай бердім. Сосын қолыммен суды ... ... Ол тұщы ... Құдайдың кереметі біз солай жан сақтадық». ... ... ... адам эмоцияларының суға қалай әсер ететінін |
|анықтау үшін есепсіз көп ... ... Ол ... ... ... ... бір стакан |
|суға ең жағымды сөздер айтып, жылы, махаббатпен мақтауға, өте нәзік қарауға ұсыныс ... ... ... ... суды ... ... ... қояды. Содан кейін тағы |
|сол топқа ортадағы суға қорқынышты, жеккөрінішті, сұмырай көзқарсапен ... ... ... ... ... ... кейін, арнайы құрылғымен тексеріп қарса, колбадағы су |
|үлгілерінде ... ... ... ... бір су. ... «Махаббатпен айтылған жылы сезім, жақсы сөздер суға қуат берген. Құрылымын ... ... ... Ал ... көзқарас судың құрамын тез өзгертіп |
|жіберген. Құрамы өзгерген су қуатын жоғалтқан». ... ... ... ... «Мен судың жадыға ие болуы мүмкін» дегенді оқыған |
|кезде күмән келтірмедім. Сосын зерттеп, өз тәжірибемнен айтпақ болдым». ... ... да ... ... ... ... өзгеше түрі |
|қолданылады. Олар суды қыздырып көреді. ... ... ... ... ... |
|қысқа толқынды пеште су жұлдызды аспан сияқты көрініс береді. Ал, қалта телефонды ... ... оған ... ... су ... ... жан – ... бытырап |
|кетеді. Ал, суға «рахмет» деп ... - ... ... - су ... қар ... ... айналады. «Сен маған қарсысың!» дегендегі су кристалы шашыраңқы, ретсіз|
|көрінеді. ... ... ... ... ... құрылымын жасауға мүмкіндік береді. Лаборотория |
|жағдайында суды қолданып, соя өсімдігінің өсу сәтінде фотон энергиясын ... суға ... алты ... күшейткен. Бақшада құрылымдық суды қолдану көгөністердің сарғаюын|
|азайтып, бойындағы пайдалы микроэлементтер мен өсу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... оған ... сыныптастар, сондай-
ақ өзінің жұмысы мен оның нәтижесі туралы ... ... ... Ол ... ... ... ... хат пакеті түрінде болуы мүмкін. Сонымен қатар пікірлер
портфолиосына өз сыныптастарының оқушы ... ... ... ... ... ... берілген оқушыға мінездеме т.б
жатады. Педагогикалық практика барысында портфолио жасауға тілек
білдіре отырып өз ... ... ... ... мінездеме бердік.
Шоқан Уалиханов атындағы № 12 гимназияның 8 «б»
сыныбының ... ... ... ... ... практикант
Ирсаева Баяннан
Мінездеме
Бұл оқушы Толқынбек Абай сыныпта өте белсенді оқушы.
Көшбасшылық қасиетке ие. Билікке ... ... ... ... ... ісін ... әрі нақты аяқтайды. ... ... сөз ... ... ... жақсы қарым-
катынасқа түсе алады. Кең пейілді, ақкөңіл, қолынан келгенше
достарына көмектеседі. Түйсігі ... ... ... ... ... ... ұнатады. Жаңа өзгерістерге
қызығушылықтары ... ... ... ... ... ... ... жан-жақты ойлай алады, кез-келген
іске бейім оқушы. Кез-келген ортада ойын ашық ... ... ... ... Бұл оқушы болашақта өз орнын тауып,
өз мамандығын жетік ... ... ... ... келе ... ... қаншалықты маңыздылығын
анықтау үшін SWOT-талдауды пайдаландық.
SWOT-талдауды орындау үлгісі.
|Тақырып. ... ... ... ... ... ... ... SWOT-талдау
12 сурет. Портфолио туралы оқушылардың пікірлері.
Портфолио арқылы оқушылардың білімі білігі, өзіндік бақылауы
мен ... және ... ... мен ... көрсеткіштерін, сонымен қатар оқушылардың
білімдері мен біліктерін қорытындылай отырып портфолионың
маңыздылығын анықтау мақсатында ... ... ... алып отырдық. Сауалнамалар реті мынадай:
-Портфолионың көмегі тидіме?
- Портфолио жинақтау барысында қосымша ... ... ... ... ... ... білесіңбе?
-Құрдастарыңмен жарысып оқисынба?
-Өз-өзіңді бағалай білесіңбе және ... ... ... ... әсері болды.
-Үй тапсырмасын орындауға қиналасызба?
Сауалнама қорытындыларын мына суреттерден көруге болады.
13 сурет. 1 апта соңындағы ... ... ... дайындық кезеңі.)
14-сурет. Педогогикалық практиканың ортасында.
15 сурет. Педогогикалық практика қорытындысы.
Портфолио жасау барысында оқушылардың білімін, білігін оқу
дағдыларын жүйелі түрде ... үшін ... ... ... және ... ... пайдаланылды. Сонымен қатар
портфолио жасауға тілек білдірген оқушылардың ата-аналарына
мынадай реттегі сауалнама жүргізілді.
-Балаңыз көп ... ... ... ... ... береді?
-Портфолионың пайдасы бар ма?
-Қай пәнге қызығушылығы артты?
Осы сауалнамалардың нәтижесін 6-шы ... ... ... ... ... ... көзқарасы жайлы сауалнама
нәтижелері.
|Сыны|Көп ізденеді. |Қай пәннен ... |Қай ... ... | ... ... бар ма? ... |
| | ... | ... |
| | ... | | ... |Газет-журнал, |Химия, тарих. ... ... ... |
| ... | | | ... |БАҚ, ... ... ... ... ... ... |кітапхана |биология, химия. | ... ... |
| | | | ... |
|8б ... ... ... ... |Барлығы. |Математика химия,|
| ... ... ... | ... тілі, |
| | ... | ... ... ... ... өткізген сабақ барысында
оқушылардың танымдық белсенділіктері мен ... ... арта ... ... ... ... ... әр
сабақ соңында тапсырмалар арқылы өз-өзін бағалай отырып
портфолиоға ... ... ... ... ... ... ... төмендегідей.
Сыныбы: 8б-сынып.
Сабақтың тақырыбы: Судың құрамы. Судың физикалық ... ... ... ... мен білік дағдысын қалыптастыру,
ой-әрекетінің дамуын арттыру, шығармашылық тұрғыдан ойлауға
үйрету.
2.Дамытушылық: Судың ашылу ... ... ... ... ... ашу.
3. Тәрбиелік:Табиғатты сүюге, қоршаған ортаны қорғай ... ... ... ... ... ... сабақ
Сабақтың әдісі: Өзін-өзі бағалау.
Қолданылған көрнекіліктер мен құралдар: ... ... ... ... I. Ұйымдастыру.
II. Үй тапсырмасын
тексеру.
III. Жаңа ... ... ... Үйге ... Үй ... тексеру.
1) Ой шақыру.
Сөйлемді аяқтаңыз.
Ерітінділер дегеніміз -
Ерітіндінің түрлері -
Қатты заттардың ерігіштігі -
Ерітіндінің концентрациясы -
Концентрлі ерітінді -
Сұйылтылған ерітінді -
2) Ой қозғау.
1. «Ойлан тап» ... ... үй ... ... 2, ... II – ... ... оқушыларға есептер шығаруға тапсырма
беріледі.
III. Жаңа тақырыпты меңгерту.
1) Қызығуды ояту.
Бір күні бар ... ... ... ... екеніне жауап
таппай қиналады.
Алғашқы элемент:
- Кестеге бірінші тұрған кім
Тегін тұрғанымды біл
Отында болам, ауа шары да ... ... ... ... ... күш көрсетті
Беріспейтін іс көрсетті.
Бұл қай элемент? (Жауабы.Сутек-H)
2-ші элемент:
-Жақындасам жанып.
Су боларсың анық.
Шамаңды ... ... ... тұншығып,
Қараң болар тіршілік
Мен бар жерде бар емеспе бәрі де
Күні шығып, отындары жанатын.
Бұл қай элемент? (Жауабы: Оттек-O)
Құрамында осы 2 элемент кіретін ... ... ... O - бір ... тақтаға жазады.
Жалпы сыныпқа тапсырма.
Су туралы не білеміз? Ассосация құру.
- Молекулалық формуласы - H2 O.
- Mr (H2 O) = ... ... зат - 2 ... тұрады.
-электр тогын нашар өткізеді.
- түссіз, дәмсіз, иісіз сұйық. Қайнау темп-сы –
100 градус. Балқу темп-сы 0 ... үш күйі бар: ... ... ... ... ... құрамын анықтау.
1 – жолы: Су жасанды жолмен газ тәрізді сутектің
оттекте жануымен ... яғни ... және ... ... H2 + O2 = 2 H2 ... ... ... ... алынуы синтез деп аталады.
2 – жолы: Суды электр тогының көмегімен ... ... ... су ... Суды ... тогының
көмегімен құрам бөліктерге айыру арқылы, су молекуласында 2 –
атом сутек, 1 – атом ... ... ... H2 O = 2 H2 + ... құрамын жай заттарға жіктеу арқылы табу әдісі талдау
(анализ) деп ... ... ... Есеп ... суды ... ... ... пен оттектің массасын
табыңдар.
2 H2 O = 2 H2 + ... (H2 O) = 18 * 2 ... (H2 ) = 2 * 2 = ... ( O2) = ... / 36 = Х / 4 Х = 72 * 4 /
36 = 8 ... / 36 = У / 4 У = 72 * 3 /
32 = 7 ... 8 гр ... гр оттек.
2. Графикалық диктант
− Иә Жоқ
1. ... таза су ... ... Алғаш суды синтездеген Г. Кавендиш.
3. Су оттектің екі атомы сутектің бір атомынан құралған күрделі
зат.
4. Судың сандық ... ... ... ... ... ... көп болса қанықпаған ерітінді.
6. Температура жоғарылағанда қатты заттардың ерігіштігі артады.
7. Н2 СО3 күкірт қышқылы.
8. СаСО3 калций ... ... ... әрекеттесіп, оттек бөледі.
10. Су еріткіш.
- Білімді бағалау.
VI. Үйге тапсырма.
«Судың маңызы» тақырыбына мәнжазба.
39. 2,3 – жаттығу.
Сабақты ... ... ... ... ... алдын-ала тапсырмалар беріліп, сабақ ... ... ... ... ең көп ... зат. ... жер шарының
з/4 бөлігі қапталған. Атмосферада су бу түрінде кең таралған.
Температура суығанда ол шоғырланып, алдымен ... ... ... немесе қар болып жауады. Өсімдіктер бетіне ... ... ... ... ауа райына ықпалы зор.
Тұщы су- баға жетпес байлық. Жер шарындағы барлық ... ... ... судың 2% ғана тұщы, ал қалған 98% ащы ... ... тұщы суды ... жыл ... өсіп ... XX
ғасырдың басында әрбір адам тәулігіне ғасырдың басында әрбір
адам тәулігіне 12-18 л су ... ... 200-400 л ... ... ... жер бетіндегі тұщы су қорын ... оны ... ... ... ... ... ... жердегі тіршілік көзі су болып ... ... ... ... қатысуымен жүзеге асырылады. Сусыз
тіршілік жоқ. Ересек адам 64%, ал бала 85% ... ... ... ... су ... . ... көп мөлшері мида
81%, қан және ... 73-80% ... ... 50-70% ... ... шыны ... ... 99% бүйректерде 82%
бауырдың құрамында 69% су бар ... ... 3 күн ал ... күн өмір ... ... ... тұшы судың жыл сайынғы дүниежүзілік
тұтынуы 5-6мың шақырым немесе жердегі тұшы су ... ... суды ... оның ... ... ... елде және аймақта тұшы су жетіспеушілігі байқалуы
мүмкін.Дүние жүзінде тұшы судың құрылымы ... ... 60% cу ... ... ... елдерде
ауыл шаруашылығына қарағанда өнеркәсіпте суды көп ... суды ... ... ... ... ... ... шаруашылығы өнімдерінің көлемін арттырудың бір
құралы суландыру.Судың көп мөлшерін өсімдіктер тұтынады. Бір
тонна бидай алу үшін шамамен ... ал ... 10 ... су ... ... есептелген .
Су қолданылмайтын бірде-бір өндірістік үрдіс жоқ 1 тонна
болат өндіру үшін орташа ... 240 м\3 су ... ... ... оның 200м\3 ... ... 40м\3 ... түсті металдармен басұа материалдарды алу ... ... ... ... көп, 1 тонна қағазға-250м\3 1
тонна никелге 4000м\3 таза тұшы су қажет екні есептелген.
Физик:су ... ... ... ... С-де ... ... ... үш агрегаттық күйде бола алады: қатты,сұйық,
газ.Судың тағы бір ... ... ... ... ... ... құм ... сүзгіден оңай өтіп,тазартуда үлкен
рөл атқарады. Тағы бір ... ... ... ... не қатты күйден
газ тәрізді күйге ауысады. ... ... ... ... булануы сублимация деп аталады. ... ... бірі ... жылдам өткіетін акустикалық қасиеті
магнитті қабылдағыштығы.Жарық сәулесін жақсы көрсету.Су мәңгі
қозғалыстағы айналымдағы сұйықтық оның бұлай ... ... ... күш әсер етіп ... ... ашылу тарихы
1781-1782 ж Г.Кавентиш.
1783 ж А.Лавуазье
2H2+O2 = 2H2O
1785 ж Ж .Менье
Молекул ... - H2O ... ... 8 «б» ... ... ... қышқылдар жайлы алған білмдерін еске
түсіру
арқылы, ... ... ... ... ... ... істеу қабілетін , химиялық
сауаттылығын,ойлай білу
дағдысын дамыта отырып
оқыту.
Тәрбиелігі:Оқушылардың дүниетанымын,өзіне қажетті білімді өзі
іздеп
тауып ала ... ... ... ... ... білуге
тәрбиелеу.
Типі: Жаңа ... ... ... ... баяндау, талдау
Көрнекілігі:Слаидтар, интерактивті тақта,реактивтер т.б
Барысы: 1.Ұйымдастыру кезеңі.
2.Үй тапсырмасын сұрау.
3.Жана сабақты түсіндіру
4.Жана тақырыпты ... ... ... кезеңі:
Ой-қозғау.(өтілген тақырыпты
пысықтау)
І. Сұрақтарға жауап алу
1. Бейорганикалық ... ... ... ... дегеніміз не?
3. Негіздер дегеніміз не?
4. Тұздар дегеніміз не?
5. Қышқылдар ... ... ... ... табыңдар.
|Оксидтер |CaO |HCL |CaCO3 ... |BaO |Zn(OH)2 |H3PO4 ... |H2SO4 |K2O |KNO3 ... |NaOH |MgCL2 |AL(OH)3 ... ... түсіндіру.
Қышқылдар дегеніміз – сутек ... мен ... ... ... . ... НСІ тұз ... ,
H2SO4 күкірт қышқылы , т.б.
Қышқылдар құрамындағы сутек ... ... ... күрделі заттар . Құрамындағы сутектің
санына қарай қышқылдар бір , екі және үш ... ... . ... ... ... ... ... оттекті және оттексіз болып та бөлінеді .
Оттекті қышқыл формуласында ... ... ... , ортасында қышқыл түзуші ... ... ... ... ... ... ... , мысалы , HNO3 ,
H2SO4. Оттексіз қышқылдарға жататындар , ... ... ... ... ... . ... ,
галогендердің : HF , HCl , HBr , HI және ... , H2Se ... ... ... . ... ... ... пайда болады. Қышқылдарды дәстүрлі
атаулармен атауға болады . Мысалы , тұз ... ... ... , ... қышқыл немесе фторсутекті
қышқыл .
Қышқылдардың алынуы .
1. Қышқылдық оксидтерден алу ... ... ... бар ... ... ... (Ү) ... екі
түйірін салса , реакция жылу бөле отырып ... ... , ... ... түзіледі .
P2O5 + 3H2O = 2 H3PO4
Күкірт (ҮІ) оксиді ... ... ... ... ... + H2O = ... ... кейбір қышқылдарды алу үшін қатты тұзға
концентрациялы күкірт ... әсер ... ... + H2SO4 = NaHSO4 + ... + H2SO4 = NaHSO4 + ... ... ... кейбіреуін сутек пен бейметалды
тікелей әрекеттестіріп алады :
H2 + Cl2 = ... + S = ... ... ... қасиеттері .
Қышқылдарға тән 4 түрлі ... ... ... ... ... ... қышқылдар мен
әрекеттескенде , ... ... ... ... ... ... рет кездестірдіндер :
Fe + 2HCl = FeCL2 + H2
1. Металдардың ... ... ... ... ... ... ... ығыстыра алмайды .
2. Қышқылдар негіздік оксидтермен әрекеттескенде , мысалы
суда ерімейтін ... (ІІ) ... тұз ... құйғанда
тұз және су түзеді.
Fe + 2HCl = FeCl2 + ... ... мен ... қасиеттерінде байқалатын
қарама-қарсы ... ... ... ... ... . ... да олар ... , бірін-бірі бейтараптап , нәтижесінде жаңа
өнімдер – тұз бен су ... ... + 2HNO3 = Ca(NO3)2 + ... ... тұздармен алмасу реакциясына түседі. Мысалы
, тұрақты қышқылдар тұздарының бірі – ... ... ... ... түскенде жаңа тұз , су
және газ бөлінеді ... + 2HCl = 2NaCl + H2O + ... ... ... қандай белгісіне байланысты жіктей аламыз?
1-тапсырма: Сіздердің алдарыңызда 2 ... ... ... тек ... теріп алайық.
HCL,NaCL, HNO3,SO2, K2 О, H2SO4
Ca3(PO4)2,AL2O3,Cu(OH)2,H3PO4,HF, H2S
Жауабы: HCL, HNO3, H2SO4, H3PO4,HF, H2S
Сұрақ: Қандай заңдылық байқадыңыз ? ... ... ... ... ... ... ... кейбір қышқылдардың құрамында
оттегі болса, ал кейбіреуінде оттек элемент жоқ.
Осы белгісіне байланысты қышқылдарда 2 топқа жіктейміз:
Енді ... ... ... қышқылдарды оттек ... ... ... етіп ... ... ... сутек атомының санына байланысты
бір,екі,үш негізді болып ... ... «кім ... ... жүзеге асырамын. Ол
үшін тақтаға реакция теңдеуін мәтінмен жазамын, ал оқушылар
сол ... ... ... ... теңдеуін жазып шығады.
«Кім зерек» ойыны
1.Қышқылдық оксид +су→ ... жаңа тұз ... ... газы + ... → қышқыл
Қышқылдардың химиялық қасиеттерін жақсы түсіну үшін химиялық
тәжірибелер жасаймыз.
1-тәжірибе: Белсенді металл +қышқыл→ тұз+сутек газы
2- тәжірибе: Белсенді металл ... ...... ... ... ... газы
Тәжірибелер нәтижесін оқушылар өздері шығарады.
Бекіту: Оқушылар 3 топқа бөлініп,жасырын сөз ... топ: ... топ: ... топ: ... ... ... ... топ жетекшісі сұрап
оқушыларды өзі бағалайды, мұғалім сенеді, журналға ... ... ... топ бір ... ... ... ... ретінде жібереді.
«Сайлау» карточкасын алған топтан ... өзі ... ... ... ... ... алу ... жаттығу
«4»- 4,6 жаттығу
«5»- 7,9 жаттығу
Сабақты қорытындылау. ... ... ... ... ... тапсырмалар беріліп, сабақ қорытындысы
ретінде пайдаланамыз.
Оқушы іздністерінен:
1. Аскорбин қышқылы (Дәрумен С). Ағзадағы ... ... келу ... ... Бұл ... ... тіс
ауруы пайда болады. С дәрумені иммунитетті ... ... ... тіс ... ... (ұрық) мөлшерін көбейтеді. Аскорбин қышқылы суда ... Ол ... ең ... ... ... тез
қышқылданады. Ол жоғары температурада, металға (әсіресе мысқа)
жақын болғанда ... ... ... Аскорбин қышқылын күніне
бірнеше грамға дейін көп қабылдау адам денсаулығына зиянды.
Бұлай жасау бүйрек ... ... ... ... ... дәрумені жетіспегенде ең ұсақ қан ... ... мен ... күшейеді, адам ағзасының жұқпалы
дерттің дамуына тосқауыл қоятын антитело жасау қабілеті кемиді.
С гиповитаминозының ... ... – тез ... ... ... ... ... жиі ауырушылық.
С дәруменінің адам ағзасына қажетті мөлшері: 1. Ересектер үшін
тәулігіне 50-ден 100 мг-ға дейін. 2. Балалар үшін ... ... 70 ... ... С ... бар тағамдар мен өсімдіктер:
цитрусты жемістер, киви, итмұрын (1200 ... ... ... (250 мг), қызылбұрыш (250 мг), бүрген, апельсин, лимон.
Бұл ... мал ... өте аз. ... ... ... ½- іне ... жойылады, қуырғанда бүлінбейді, тағамды
ысытқанда, ұзақ сақтағанда азаяды, тағамдық азық – ... С ... ... ... никотин қышқылы (Дәрумен РР). Адам ағзасында
биологиялық ... ... ... Бұл ... тағамдар мен көкөніс, жеміс-жидектерде бар: бауыр,
бүйрек, ашытқы, ет, сүт, ... ... ұны ... ... ... ... РР ... көп.
Өсімдік өнімдерінен гөрі мал өнімдерінің тағамдарынан бұл
дәруменнің адам ағзасына ... өте ... РР ... тез ... ... ... ұйқысыздық
пайда болады. РР гиповитаминозының ең сипатты белгісі – терінің
сыртынан ... ... ... ... ... ... ... кезінде ас қорыту бұзылады (іш ... ...... дертіне ұласады.
3. Фолий қышқылы: Бүкіл жасушалардың жасалуы үшін әсіресе
қан жасушалары ның жасалуы үшін ... Ең көп ... ... бауырда, бүйректе, фасоль, ноқат және жасыл
жапырақтарда. ... да ... ... зат ... ... ... Мал өнімдерінен, өсімдіктен дайындалатын көптеген
тағамдарда кездеседі. Бұл қышқыл күнделікті ... ... ... ... ... 8 «б» ... ... §48 Тұздар,химиялық құрамы және химиялық
қасиеттері.
Білімдік мақсаты:Оқушылардың оксид,қышқыл жөніндегі білімін
жүйелеу,тұздардың құрамымен ,қасиеттерімен ... мен ... ... ... біліктерін дамыту,
өздігінен жұмыс істеуге дағдыландыру.
Дамытушылық ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру арқылы оқушыларды белсенділікке
жұмылдыру.
Тәрбиелік
мақсаты:Оқушылардыізденімпаздыққа,жауапкершілікке,ұйымшылдық,
іскерлікке тәрбиелеу.
Сабақтың типі:Аралас
Көрнекіліктері:Тірек сызба,слаидтар.
Ұйымдастыру кезеңі.
Үй тапсырмасын сұрау.
Сыныптық жұмыс.
1.Кестедегі бос ... ... аты ... ... ... ... қалдығының |
| ... ... ... ... ... | | | |
| | |NO3 | |
| |H2SO4 | | |
| | | ... |
| |H3PO4 | | ... | | | ... | | | |
2- ... ... ... ... -тапсырма.
2 моль күкірт қышқылының массасы нешеге тең?
4- тапсырма.
Белгісіз затты тап.
H2O + X= H2 ... +2 ... ... ... ... түсіндіру .
Тұздар дегеніміз – молекуласы ... ... мен ... ... ... зат . Табиғатта тұздар көп
тараған : олар ... ... ... құрайды .
Мысалы , кальций карбонаты алуан түрлі минералдарды түзсе
, ... ... ... - ... , ... хлориді –
сильвин т.б. минералдар түрінде кездеседі .
Тұздарды қышқыл ... ... ... орнын
металл атомдары немесе негізгі гидроксотоптардың орнын
қышқыл ... ... өнім деп ... ... ... | Тұз ... ... | | |
| CI- I ... | ... | NaCI |
| SO4- II ... |сульфат |Na2SO4 |
| SO3- II ... ... |Na2SO3 |
| S- II ... |сульфид | Na2S |
| CO3- II ... ... |Na2CO3 ... II ... ... |Na2SiO3 |
| PO4-III ... ... |Na3PO4 |
| NO3- I ... ... |NaNO3 ... себепті де тұздарды былайша жіктеуге болады :
1.Қышқыл ...... ... ... ... ... ... түгел алмастырған . Ондай
тұздпрды , әдетте , екі , үш ... ... түзе ... ... , NaHCO3 , CaHPO4 т.б.
2. Орта тұздар – қышқыл құрамындағы сутек атомы ... ... KNO3 , ... Негіздік тұздар – негіздердің құрамындағы ... , ... ... ... ... ... керек. Мысалы, Zn(OH)Cl , Al(OH)SO4 т.б. Күрделі
түрде былайша жіктейміз.
Тұздарды алу жолдары .
Оксидтер , ... , ... және ... ... ... , тұз алудың 10 тәсілін ұсынуға болады .
1. Металл мен ... ... :
Mg + Cl2 = ... ... ... пен қышқылдық оксидтің әрекеттесуі :
MgO + SO2 = ... ... ... пен ... ... ... + 2HCl = CaCl2 + H2O
4. Қышқылдық оксид пен ... ... ... + Ca(OH)2 = CaSO3 + ... ... мен негіздің бейтараптануы :
H2SO4 + 2NaOH = Na2SO4 + ... Тұз бен ... ... ... + H2SO4 = Na2SO4 + H2O + ... Тұз бен ... ... :
NaCl + AgNO3 = NaNO3 + AgCl
8. Тұз бен ... ... ... + 2NaOH = NA2SO4 + Cu(OH)2
9. Металдың қышқылмен әрекеттесуі :
Zn + 2HCl = ZnCl2 + ... ... ... ... ... :
Cu + HgCl2 = CuCl2 + ... ... қасиеттері
Тұз + ... = жаңа тұз + ... + ... = жаңа тұз + ... + ... = жаңа тұз + ... + тұз = жаңа тұз ... ... ... ... ... ең көп ... ас тұзынан
өнеркәсіптік жолмен сода , хлор , ... т.б. ... ... ... ... ... ... тонна
мөлшерінде өндіріледі , себебі ол шыны , желім, қағаз ,
сабын ... ... . ... тұздардан таза
металдар т.б. химиялық заттар алынады ... ...... ... ... А.Li3 ... ... Ә. K ... ... Б.Mg (NO3) 2
4. ... ... ... Темір сульфиді. С. Ca ... ... Д.AI ... ... Е. ... ... (Б деңгейі)
1.Мына ... ... ... ... ... ... магний сульфаты.
2. Реакцияларды аяқтау:
Mg+HCL=
Zn +AgNO3=
Hg+FeCL2=
KOH+H2SO4=
Na3PO4+Ca(HCO3)2=
AgNO3+HCL=
Биік шың. (А деңгейі)
1. Мыс оксидінің 1,6 грамын еріту үшін массалық ... ... ... ... қанша көлемі қажет.?
2. 14 гр кальций оксиді 35 гр азот қышқылымен реакцияласқанда
неше гр тұз түзіледі?
Үйге тапсырма беру: Тұздар ... ... 120 бет, 1,2,3,4 ... ... ... жауап беріңдер.
Сабақты қорытындылау. ... ... ... білдірген
оқушыларға алдын-ала тапсырмалар беріліп, сабақ қорытындысы
ретінде пайдаланамыз.
Оқушы іздністерінен:
1.Күнделiктi дұрыс ... ... ... ... алты ... болады. Оның алғашқысы құрамында ағзаға қажеттi белок,
май, ... ... ... мен ... ... сүзбе, сүт, қаймақ, айран, iрiмшiк, құрт, құрғақ сүт,
қаймақты ... ... ... ... ... өте
пайдалы белоктарға бай әр түрлi еттер, шұжық, балықтың ... ... ... құрамында белоктан басқа майлар,
көмiртегi, дәрумендер, минералды ... ... ... көп тағамдарға қара және ақ нан,
кептiрiлген нан, қант, бал, шоколадты конфеттер, ... ... ... манна жармасы, картоп, бұршақ, жүгерi және күрiш
жатады. Ал, құндылығы жағынан күштi тағам ретiнде түрлi майларды
атауға ... ... 100 ... ... 700-800
калориядан кем түспейдi. Тағамның V және VI топтарына құрамында
А дәрумендерi мол тағамдар мен С, Р ... ... ... қара өрiк, ... ... қауын, қарбыз, қызанақ,
қызылша, ... және жас ... көк ... ... ... ... капуста.
Дұрыс тамақтану ережесiн сақтаймын деген адам тағамдардың осы
топтарынан мәзiр жасап алуына болады. Онда бiр ... ... 100 ... ... пен май, 450-500 ... ... 1,5
мг А дәруменi, 1,5-2,0 мг В1 дәруменi, 70-100 мг С дәруменi, 80-
100 мг ... тұзы ... ... ... күнiне 500 г сүт немесе
айран iшiп, 150-200 г ет жеген адам ағзаға қажет бiр ... ... ... есептелiнедi. Осылайша майды, ... ... ... ... ... отырып,
тағамдардың түр-түрiн әзiрлеуге болады. Жаз, ... және ... ... ет азырақ пайдаланылады.
Құрамында белок, май, витамин, минералды тұз, әсiресе, ... бар ет ... үшiн өте ... Еттi ... ... жатар алдында көп жеп, сорпасын iшу ... пен ... ... ауыр ... Көп ... еттi ... ... мөлшерден артық сөл бөлiнiп, оның соңы асқазан жарасы
(гастрит) ауруына соғуы ... Орта ... адам ... 150-200 грамм ет жеткiлiктi.
ҚОРЫТЫНДЫ
Білім сапасы мен оқушы белсенділігін арттыру және химия
пәнінен оқушылардың білімін ... ... ... ... ... ... келесі
мүмкіндіктерін анықтадым:
▪ Химия пәніне оқушылардың жоғары оқу ынтасының өсуін
▪ олардың белсенділігі мен дербестігін артып өз ... ... ... ... ... мен ... іс-әрекетінің дамуы,
▪ оқу дағдысын қалыптастыруға – мақсаттар ... ... ... ... мен ... ... оқушылардың сапалы білім алуы дараланды.
... ... және ... ... ... ... ... мүмкіндіктерді ескере отырып қазіргі таңдағы орта
мектептің ... ... ... ... ... ... ... әр оқушы сабақ кезінде жаңа білім қосып қана қоймай, соны
көбінесе өзі игеріп, ізденіп, талдап, үнемі іздену ... ... ... ... ... пәнін оқытуда ... ... ... оқушыларды шынайы бағалу,
өзіндік жұмыс жасау қабілеттерін жетілдіруге лайықтап өзгертуді
талап етеді. Бұл талап ... ... ... ... ... жүзеге асады.
Портфолионың қолданыстағы ... ... ... ... ... 5 балдық дәстүрлі ... ... ... ... кемшіліктерді анықтаса, портфолио
оқушының үйірме, олимпиада, жарыс, шығармашылық конкурстар,
сабақтардағы жетістіктерін көрсетеді. ... ... ... ... алу ... ... есебін ұсыну, оның
оқудағы жетістігін бақылау, маңызды білім нәтижесін көру, ... ... және ... ... ... ... ... химия пәнінен өзін-өзі объективті бағалау нәтижесінде
оқушыларда танымдық-интеллектуалдық даму мүмкіндіктерінің ... ... ... ... эмоционалдық бағалау деңгейі
53,3% болса, эксперименттен кейін 20,2% құрады; ал когнитивті
бағалау деңгейі ... ... 47,0% ... соң 53,3% ... ... бағалау деңгейі
алғашқы көрсеткіші 9,4% кұраса, эксперимент нәтижесінде 21,5%-ға
көтерілгендігіне куә ... ... ... ... ... білімін қорытындылауда
портфолио технологиясын пайдалану оқыту ... ... ... ... арта ... ... ... әлемдегі – жаңа Қазақстан», Н.Ә.Назарбаевтың 28 ақпан
2007.
2. «Білім туралы» Заңы 27 шілде 2007ж.
3. ... С. ... ... ... ... ... // ... тілі мен әдебиеті орыс мектебі,
2010. -№3, С.98-114.
4. Уандыкова М.К. Инновационные образовательные технологии ... и ... ... ... ... ... и методического обеспечения. С.95-
102.
5. . Байымбетова Л.Р. Портфолио- нәтижеге ... ... ... ... жаңа тәсілі. // Открытая школа,
2009. ... ... ... Т., ... М., Прутченков А. Портфолио учащихся в
профильном обучении: философия, структура, методика ... ... 2007. -№1, С. ... Джаналиева Г.А. Образовательная технология «портфолио».
//Әдіскер, 2009. -№3, ... ... Б.Қ. ... мен ... ... // ... 2010. -№1, С.2-4.
9. Керімбаева М.С. Портфолио – оқушылар жетістігінің коллекциясы.
// Білімдегі жаңалықтар, 2005. ... ... ... Ж.А., ... А.К. ... ... ... как средство повышения качества обучения. // Білім,
2008. -№1, С. 79-82.
11. Педагогика: учебное пособие / под ред. П.И.Пидкасистого. – ... ... – 430 с. – ... ... ... ... мемлекеттік жалпыға міндетті білім
беру стандарты. Астана, 2006. - 72 б.
13. Г. Б. ... О. В. ... ... в ... ... ... //Педагогическая диагностика. 2005. №3.
С. 56-79.
14. Сүлейменова Ш.Е. Оқушы портфолиосын қалыптастыру. // Сынып
жетекшісінің анықтамалығы, 2009. -№12 (12) , ... . ... Т., ... М., ... А. Методические
рекомендации по сопровождению ... с ... ... профильной школы. // Народное образование, 2007. -№2,
С. 175-183.
16. Маханова З. Портфолио техналогиясы бағалаудың ... ... ... ... 2010. -№4, ... ... К.С. Портфолио как инновационный метод контроля
достижений учащихся. // ... ... 2010. ... ... ... Г.У., ... ... енгізу –педагогтың
және оқушының кәсіби шеберлігін ... // ... ... -№2 ... Мыханова О.Ж. Бағдарлы оқыту портфолиосы. // ... ... ... анықтамалығы, 2008. -№10(22), С.46-47.
20. В.К. ... ... в ... ... в ... 2004 -№2. С ... Зернова Г. П. Составление портфолио ученика профильной школы:
метод. рекомендации ; М-во ... ... обл., ... - М. : ГОУ "Пед. ... 2008. - 39 с. ... целевая программа "Развитие образования в
Московской области на период 2006-2010 ... Т ... А. ... . ... ... от ... / Директор школы, 2007.-№5. С .44-
51.
23. Баенова Б. ... ... ... қызметтің бір
саласы. // Педагогикалық кеңес, 2007. -№5, С.9-11.
24. Е.Е. ... Т.Г. ... ... опыт ... в ... обучении. // Внешкольник, 2005. -№6, С
.10-14.
25. Т. Новикова, А. Прутченков, М. ... ... в ... ... ... // ... 2006, -№3. С ... Алексеева Л. Л. Теория и практика художественно-эстетического
образования в ... ... : ... / Л. ... - М. : ... Спутник+, 2008. - 286 с. : табл. -
Библиогр.: с. 223--228, 268-269. - Содерж.: ... ... ... ... ... ... Пинская М. А., Место портфолио в современном образовании. ... 2008, -№2, С . ... ... В. В. ... ... для ... результатов
обучения биологии // Современные образовательные технологии /
Институт современного образования (Калининград). - ... ... Рос. гос. ... им. И. Канта, 2007. - Ч.2. - С. 145-
150 .
29. Аблесенова А.А. ... ... оқу ... бірі ретінде. // Открытая школа, 2007. -№5(66),
С. 10-11.
30. Прасолова О. А. Портфолио как элемент системы оценки качества
физического ... / О. А. ... // ... ... ... в ... его ... /
Новосибирский ин-т повышения квалификации и переподготовки
работников образования. - Новосибирск : НИПКиПРО, 2007. - ... С. ... Н. В. ... ... ... ... как форма
проведения аттестации. // Педагогические науки. 2007, -№6(28),
С .9-19.
32. Е. В. Пажитнева Портфолио ... ... ... в ... ... // Одарённый ребёнок. 2009. -№2.
C.123-133.
33. Волкова, Любовь Михайловна. Портфолио в ... / Л. М. ... ... : ... 2007. - 125 с. - (Деятельность
классного руководителя).
34. Пинская М. А. ... как ... ... достижений учащегося в условиях профильного
обучения: автореф. дис. ... канд. пед. наук :13.00.01 / - ... - 22 ... ... О А ... в ... образовательном поле
- СПб. : ТОГИРРО, 2005 - .Ч.1. - 2005. - 39 с., включ. обл. :
табл. - Библиогр.: с. ... Т. ... ... с ... портфолио. // Народное
образование. 2006. -№7, С . ... Т.М. ... ... образовательного рейтинга в портфолио
учебных достижений. // Профильная школа. 2005. -№2(11), С .48-
50
38. И.В. ... " ... " - ... ... ... // ... в ... 2004. -№2, С .51-
53.
39. В.К. Загвоздкин. Портфель индивидуальных учебных достижений:
нечто большее, чем просто альтернативный ... ... ... ... 2005. -№1, C.116-125.
40. Пинская М. А. ... как ... ... ... учащегося в условиях профильного
обучения: автореф. дис. ... канд. пед. наук :13.00.01 / - ... - 22 ... ... А. В. ... в ... ... сб. науч. тр. / Рос. акад. образования, Центр дистанц.
образования "Эйдос", Науч. шк. А. В. ... ; - М. ... 2009. - 219 с. : ил. - ... ... - ... ... ст. - Содерж.:; 15. Свидетельства для портфолио.
42. Римкявичене, О А Портфолио в современном образовательном поле
- СПб. : ТОГИРРО, 2005 - .Ч.1. - 2005. - 39 с., ... обл. ... - ... с. ... ... З. М., ... портфолио старшеклассника : учеб.-
метод. пособие - М. : Глобус, 2006. - 125 с. : ил. ... ... - На обл. авт. не ... - ... с.
120-122.
44. Зернова Г. П. Составление портфолио ученика профильной школы:
метод. рекомендации ; М-во образования Моск. обл., ... - М. : ГОУ "Пед. ... 2008. - 39 с. ... ... ... ... образования в
Московской области на период 2006-2010 гг.").
-----------------------
Аралаc
MgCI Br
CaOCI2
Қышқыл
NaHSO4
NaH2PO4
Na2HPO4
Орта тұз
Na2SO3
Na2CO3
Негіздік
Mg(OH)CI
AI(OH)CI2
Fe(OH)CI2
Кешенді
K3[Fe(CN)6 ]
[Cu(NH3)4 ] ... ... ...

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 59 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бірінші сынып математикасында дамыта оқытудың теориялық негіздері58 бет
Балабақшада тіл дамыту жұмыстарының жүйесі31 бет
Балаларға үй жануарларымен, жабайы аңдарды таныстыру4 бет
Бастауыш мектептерде дамыта оқыту технологиясын сөз тіркесінде қалыптастыру47 бет
Бастауыш сынып оқушыларын дамыта оқытудың педагогикалық шарттары44 бет
Бастауыш сынып оқушыларының шығармашылық іс-әрекетін дамытудың әдістемелік жүйесі39 бет
Бастауыш сынып оқушыларының өзіндік жұмыс үрдісіндегі дамыта оқытудың теориялық және тәжірибелік негіздері31 бет
Бастауыш сыныпта дамыта оқыту технологиясын қолдану42 бет
Бейнелеу өнері арқылы мектеп жасына дейінгі балалардың шығармашылық қабілетін дамыту63 бет
Бәсекеге қабілетті 50 елдің қатарына Қазақстанның кіру мәселесі33 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь