Нарынқол орман және жануарлар дүниесін қорғау

Мазмұны

1. Кіріспе

2. Әдебиеттерге аналитикалық шолу 7

3. Зерттеу ауданының табиғи ауа.райына шолу 9
3.1. Жер бедері, өсімдігі және гидрологиясы 12
3.2. Жануарлар дүниесі 17
3.3. Материалдар мен тәсілдер 19

4. Қырғауылдың морфологиялық және биологиялық ерекшеліктері 22
4.1. Мекені
4.2. Қоректенуі 38
4.3. Көбеюі 39

5. Аңшылық кәсіптік құстарын санау 41
6. Биотехникалық шаралар 43
7. Қырғауылды аулау тәсілдері мен құралдары 47
8. Жануарлар дүниесін қорғау 51
9. Еңбек қорғау 53

Қорытынды мен ұсыныстар 55

Қолданылған әдебиет көздері 57
Кіріспе

Нарынқол орман және жануарлар дүниесін қорғау жөніндегі мемлекеттік мекеме Алматы облысы Райымбек ауданы Нарынқол ауданында тау шатқалында орналасқан.
Бұл мекеменің директоры Шыныбаев Нурлан, жануарлар дүниесін қорғау жөніндегі бас маман Үйсінбаев Жамалбек, бас есепші, хатшы және тағы басқа да орманшылармен, егерь, орман күзетшілері жұмыс атқарады. Жұмыс түрлеріне байланысты уақыттың бөлінуі санақ жүргізуге, күзетуге, биотехнологиялық шаралар жүргізуге кеткен уақыттар. Нарынқол аңшылық шаруашылығы биотехникалық іс шаралар шаруашылығының дамуындағы негізгі принципке жетуге бағытталған бұл ғылыми негізделген аңшылық фаунаның экономикалық жағдайын жақсартуға бағытталған және фаунаның кейбір түрлерінің санын артыруға арналған іс шаралар жиынтығы. Қажетті биотехниялық іс шараларды жүзеге асыру үшін ең алдымен аңшылық фаунаның басты түрлерінің санын қысқартатын фаткорларды табу керек. Бұл факорлар әртүрлі болуы мүмкін. Биотехникалық іс шаралар аңшылық жануарлардың өмір сүру ортасындағы қолайсыз факторларды жоюға бағытталған. Қорықта жануарлардың көптеген түрлерінің тығыздығы адам игерген алқаптарда қарағанда төмен болады. Ауланатын жануарлардың сапалық құрамын анықтауға шаруашылықты жүргізуде бағытты ескерулер тиіс. Кейбір жағдайларда аңшылық олжаларын көп алу көзделген болса, ересек аталықтардың аулану үлесі көбейеді де, өсімінің мөлшері азаяды. Ересек аталықтар мен аналықтардың қатынасы келесідей болғанда, өсімнің нормалды мөлшерін қамтамасыз етеді.
Пайдаланған әдебиеттер

1. Куәлік 8-1907-02-ММ Алматы облысының табиғи ресурстар және табиғатты пайдалануды реттеу басқармасының Нарынқол орман шаруашылығы мемлекеттік мекемесі, 2005 ж.
2. Ереже Алматы облысының табиғи ресурстар және табиғатты пайдалануды реттеу басқармасының Нарынқол орман шаруашылығы мемлекеттік мекемесі, 2005 ж.
3. Проект организации и развития охотничего хозяйства Нарынколского лесохозяйственного предприятия Алматинской области 1992-1993 г.г.
4. Сводный отчет Нарынколского ГУ лесного хозяйства за 2001-2005 г.г.
5. А.А.Слуденский – Труды института зоологии АН Каз ССР, Алматы, 1956
6. Л.В.Шапочников. Охрана природы в СССР. М., Знание, 1961
7. Б.К.Штекман. Первые последователи Кастьня. М. Географгиз, 1949
8. Спангберг В.П. – Записки натуралиста. МГУ, 1986
9. Фейгин Л.П. Фазаны СССР. М-Л, издательство АН СССР, 1952
10. Гугаринов А.Я., Козлов Е.В. (1945) – Жизнь птиц на зимовне в Кызылагачском заповеднике им. С.М.Кирова
11. Карелин Л.В. (1879) – Избранное о животных. М., изд. Литература, 1972
12. А.П.Потанов «Птицы СССР». Курообразные, журавлеобразные, Л., 1984, с. 119-195
13. Коликаров Д.Ю. Методические указание по учетучисленности охотничье-промышленных животных в условиях Узбекистана, ІІ информационное сообщение, №126, Ташкент, 1975, 23 с.
        
        Мазмұны
бет
1. Кіріспе
2. ... ... ... ... ... ... ауа-райына ... Жер ... ... және ... ... ... ... мен ... Қырғауылдың морфологиялық және биологиялық ... ... ... ... ... ... ... санау
41
6. ... ... ... ... ... мен ... ... дүниесін ... ... ... мен ... ... ... орман және жануарлар дүниесін қорғау жөніндегі ... ... ... ... ... Нарынқол ауданында тау шатқалында
орналасқан.
Бұл мекеменің директоры Шыныбаев Нурлан, жануарлар дүниесін ... бас ... ... ... бас ... ... және тағы басқа
да орманшылармен, егерь, орман күзетшілері жұмыс атқарады. Жұмыс түрлеріне
байланысты уақыттың бөлінуі ... ... ... ... ... ... уақыттар. Нарынқол аңшылық ... іс ... ... ... ... принципке жетуге
бағытталған бұл ғылыми негізделген аңшылық ... ... ... ... және фаунаның кейбір ... ... ... іс ... ... ... ... іс шараларды жүзеге
асыру үшін ең алдымен аңшылық фаунаның басты түрлерінің санын ... табу ... Бұл ... ... ... ... Биотехникалық
іс шаралар аңшылық жануарлардың өмір сүру ортасындағы ... ... ... ... жануарлардың көптеген түрлерінің тығыздығы адам
игерген алқаптарда қарағанда төмен болады. Ауланатын жануарлардың сапалық
құрамын анықтауға ... ... ... ... ... ... ... олжаларын көп алу көзделген болса, ересек аталықтардың
аулану үлесі көбейеді де, өсімінің мөлшері ... ... ... ... ... келесідей болғанда, өсімнің нормалды мөлшерін
қамтамасыз етеді.
Әдебиеттерге аналитикалық шолу
«Қазақстан құстары» кітабында тек олардың ... ... ... таралау аудандары туралы мәліметтер бар. Бұнда осы атақты суретшінің
суреттері, картасы және басқа да ... ... ... ... ... ... жазылған, бұған дудақ,
кекілік, шағала, көгершіндер, бұлдырық, тауық тәрізделері, жыртқыш ... ... ... ... осы ... баяндайды.
Бұл кітап аңшыларға, жоғарғы және орташа білім беретін ... ... ... және ... ... В.В Кошелев А.И
Птицы и болот Алма-Ата: Қайнар 1989-272 с.
Бұл кітапта негізінен суда жүзетін және су маңайындағы ... ... ... ... адам ... ... ... араларында да кең
таралған және әртүрлі құс түрлері бар, сондай-ақ аз кездесетін және сирек
танылғандарды да ... ... және кең ... ... ... ... ... Александрович «Птицы Казахстана» том 1.
Бірінші том «Қазақстан құстары» биология ғылымдарының докторы И.А.
Долгушиннің мәліметттері ... ... ... материалдар осы автордвң
және Зоология Институтының Қазақ ССР, яғни ... ... ... Сонымен қатар 1959 жылғы орнитология әдебиетіндегі
мәліметтерде қолданылады. Кітапта құстардың мекен ету ортасы, өмір сүру
көрінісі және ... аң ... ... сондай-ақ
кестелер, олардың қысқаша ұсыныстары белгіленген. Негізінен құстардың
өмірімен танысып, толық білу, ... ... ... ... ... ... ... болу басты ландшафтары, республикамыздың
аудандарын да қай құс ... ... ... яғни ... ... ... ... танысу.
Кітап көптеген суреттермен толықтырылған, арнайы суретпен ... ... ... ... анималисі А.Н Комаров. Осы адамның
арқасында көп фото-суреттер қалпына келген.
Бірінші том құстардың ... ... ... ... ... Ал екінші томда басқа отрядтарды сипаттайды, үшінші томда да
құстар ... ... ... ... ... Александрович, Кузьмина Мария
Алексеевна, Корелов Мотислов Николаевич «Птицы Казахстан» том ... ... ... өте бай және ... ... ... Бұнда
500 құс түрі кездеседі, соның ішінде ... ... ... ... ... дуадақ, орақ тұмсақ, тарғақ, қара бас өгіз ... ... ... ... жегіш бүркіт, лашын, үкі, сексеуіл торғайы,
жумсақ шыбыншысы, қара бозторғай және т.б. бар.
2. ЗЕРТТЕУ АУДАНЫНЫҢ ТАБИҒИ ... ... ... шаруашылғы болып 1947 жылы құрылған. 1993 жылы Нарынқол
аң шаруашылығы өндірістік кәсіпорыны құрылды. 1997 жылы 30 ... ... ... ... № 31 бұйрығына сәйкес
Нарынқол орман аң шаруашылығы ... ... ... ... және ... ... ... министрлігі 2000 жылдың 20
ақпанында жануарлар дүниесін қорғау жөніндегі мемлекеттік мекемесі құрылды.
Мекеменің ... жер ... 315 613 га. Оның ... ... 188 298 ... қоры 127 315 га, ... үшке бөлінеді:
Текес орман шаруашылығы – 101 702 га;
Шалкөде орман шуаруашылығы – 63 322 ... ... ... - 23 274 ... ... ... ... қызмет
Мекеменің басқару аппараттары: штаб бойынша саны
Директор – 1
Бас орманшы - 1
Бас есепші – 1
Бас механик – 1
І ... ...... ... инженер – 1
Орманды қорғау жөніндегі инженер – 1
Есепші – 1
Кадр жөніндегі инспектор – ... ......... – 11
Нарынқол орман шаруашылығының территориясы Тянь-Шань тауы ... ... ... Іле, қыраттарының баурайларында орналасқан. Орман
қоры жерлерін орман өсімдік қауымы ... ... ... ... ... 1972 ж.) ... ... орман шаруашылығы Жоңғар
Алатауының Кеген-Нарынқол орман өсімдік қауымы ауданына ... ... ... ауа ... ... ... болып,
жер бедерінің пішініне және теңіз деңгейінен жер биіктігіне байланысты ауа
райы көрсеткіштерінің алуан түрлілігі мен құрлықтылығы есептеледі.
Теңіз ... ... ... ... ... ... ... ұзақтылығы, жауын-шашын ... ... мен ... да ауа райы ... ... ... Кәсіпорынның
орналасу аумағында тіршілік кезеңінің орташа ұзақтығы 105 күнді құрайды (1-
кесте), ал ... ... ... ... 135 күннен 70 күнге ... райы ... ... атаулары |өлшемі ... |
|1 |Ауа ... ... | | |
| ... ... |2,6 | |
| | |+33 | |
| ... ... |-36 | |
| ... ... | | |
|2 |Жыл ... ... ... | | |
| |мм |400 | |
|3 ... ... ... |105 | |
| |күн | | |
|4 |Ең ... ... ... | |26.05. |
|5 ... ... ... | |22.09. |
|6 |Қар ... | | |
| ... см |16 | |
| ... болу ... | | |
| ... ... кезеңі | | |
|7 ... ... ... | | |
| ... бағыты, румб | | |
| ... |ОБ | |
| ... |Б | |
| ... |Б | |
| ... |ОБ | |
|8 ... ... ... | | |
| ... ... ... | | |
| ... | | |
| ... |1,3 | |
| ... |1,9 | |
| ... |1,8 | |
| ... |1,4 | |
|9 ... салыстырмалы | | |
| ... % |66 | ... Жер ... ... және гидрологиясы
Қазақстан Республикасының таулы ормандарда басты пайдалану кеспе ағаш
ережелері жобасына (1994ж.) ... ... 10 ... ... ... ... орманды өсіруді жоспарлау ережелері бойынша ені 300 м-дей ... ... ... ... ... ... ... мынадай
өзендер: Текес, Орта-Көкпақ, Үлкен-Көкпақ, Баянқол, Нарынқол, Сүмбі,
Шүбірлі-Қасан, Бозынбай, Қошқар, ... ... ... ... ауданда халық шаруашылығының жетекші
саласы болып, ауыл шаруашылығы есептеледі.
Ауыл шаруашылық ... ... орын ... және ... мал шаруашылығы, үйірлі жылқы өсіру саласы алады.
Мал шаруашылық саласында басым орын биязы және ... ... ... алады. Мал шаруашылығының дамуына аудан аумағында орналасқан
кең көлемді жайылымдық және шалғындық жерлерінің бар ... әсер ... ... дақылдарынан негізінде дәнді дақылдар мен картоп ... ... ... ... ... ... ... және
суармалы жерлерде өсіруге болады. Арпа, ... ... және ... ... ... ... арасынан бастаушы орын күздік бидай, ал ерте
жаздық дақылдардан - арпа. ... ... ... ... ... ең ... болып есетелінеді.
Кеспе ағаш дайындау, ағаш өңдеп және орман химиялық өнеркәсібінің
кәсіпорындары аудан аумағында жоқ. ... ... ... ... кәсіпорынның кең ауықымда тұтыну цехы айналысады.
Ауданың жер аумағында орналасқан ормандар біркелкі емес негізінде олар
таулы аймақта түрлі құламадағы және ... ... ... ... мен ... орналасқан.
Ең қалың орманды болып Теріскей Алатау қыратының солтүстік баурайлары
есептеледі.
Мемлекеттік ... ... ... ... 95 000 ... қоры
жер бар, оның ішінде ормандарды алқап жер көлемі 45 000 га. ... ... ... ... ... ... жылдары жүргізілмеген және олардың
жас топтары бойынша бөлінулері, ағаш қоры, болжамдық кеспе ағаш соңғы ... ... ... ... атқарылып жатыр. Мұндай ... ... ... ... ... ... ... орналасу жер аумағында
егіс қорғайтын орман алқаптары жоқ.
Қоршаған ортаны қорғау мен ... ... ... ... ... шарашылығы мен аң шаруашылығы халық
шаруашылығының жетекші саласы болып ... ... та ... ... көлемінде оның меншікті салмағы айтарлықтай қомақты. Ауданның қылқан
жапырақтылар сүрегіне ... ... ... ... ... ... ... қанағаттандырады.
Соңғы жылдары кәсіпорынның кең көлемінде тұтыну цехы жыл сайын 8000
мың метр куб ағаш шикізат ... ... ... ... олар ... ... мұқтаждығын толығымен қамтамасыз ететін халыққа тұтыну
тауарларын және өндіріс бұйымдарды шығарып, ... ... ... ... Соңғы екі жылда барлық кеспе ағаш ... ... орта ... ... 5000 метр куб ... ... ... егістік және пішендік жерлерді пайдалану, малды
жайып, бағу қосымша пайдаланудың сала түрлері ... ... ... ... жерлері 22,7 пайыз. Ал шалғындық жерлері –
18,5 пайыз, ауданның тиісті жерлерінің ... ... ... Осы ... ... мен ... пайдаланады. Кәсіпорын территориясындағы
жерлер аумағының жалпы аумағынан ұзақ ... ... ... – 99,7 ... пішендік жерлерінің 95,4 пайызы және ... 99,9 ... ... ... ... және ... тұтыну сұранысы табиғи жаңаруы жоқ, ... Ұзақ ... ... ... ... де берілген. Жерлерінде малды жайып бағу
мен пішен өсіру есесінен толығымен қамтамасыз етеді. ... ... өз ... мен ... пен ... өсіру үшін пайдаланады.
Пішендік жерлердің 1 га-дағы орташа өнімділігі 9 центнер ... ... ... және ... ... ... ... ауытқиды.
Жайылымдық жердлердің өнімділігі бірсыпыра төмендеу, 4-6 ц 1 га-га.
Кәсіпорын жер ... ауыз ... ... көзі болатын және ауылшаруашылық
жерлердің өнімділігін ... ... ... ... ... суаруға
пайдаланатын көптеген өзендердің бастаулары орналасқан.
Кәсіпорын территориясында малды жайып бағуы ұзық ... ... ... ... Орманды қалпына келтіру ісіне үлкен
шығын келтіретін ұзақ мерзімді қолданысқа ... ... ... өз ... ... ... бағу ... кездейсоқ орын алады.
Кәсіпорынынң қосымша шаруашылығында орташа өнімділігі 1 га-дан 100 ... ... және ... дақылдар (арпа, сұлы) өсіріледі. Болашақта
кәсіпорын жоспарында капуста, сәбіз, қызылша, тағы алмұрт пен сары ... ... ... ... ... ... ... және тазалықты
сақтау шипалы ролі шекаралық режиммен шектеледі. Ауылшаруашылық жерлердің
байлығын және ормандардың кадастрлік ... ... ... ... ... ... және техникалық шикізатты дайындау жұмысы
кәсіпорында ... Ара ... тек ... ... өз омарташылары кәсіпорында жоқ. Кәсіпорын жер аумағында соңғы
3-4 жылдары ешқандай аң ... ... ... Тек аз ... биотехникалық шаралар жүргізілген.
Кәсіпорын жері Іле өзенінің су жинағыш әуітінің жоғарғы басында
орналасқан. ... ... ... бойынша ағып өтетін ірі өзендердің
көбісі Іле өзеніне ... ... ... су ... ... ... жер аумағы бойынша Текес өзенінің ... 20 ... ... ... ... ... құйылатын Шалкөде-су өзенінің бастауы
орналасқан (2-кесте).
Үлкен Көкпақ өзені тармағында Бұзын ... бас ... ... ... деңгейінен 3080м-дей биіктікте, ұзындығы 1800м, ені 300-
400м болатын биік ... ... ... ... ағыс жылдамдығы жер
еңістігіне байланысты және 1-3м/с –тан 4,5-5,5 м/с-қа дейін ... ... 2-4м, ... 0,5 м-ден 2 м-ге дейін, ал Текес және ... ені 20-30 м-ге ... Ыза ... ... ... ... ... өсімдік қауымының өсу жүрісіне ықпал ете алмайды.
Топырақтарының сорғыштық деңгейі жоғары, соның салдарынан ... ... ... ... ... кәсіпорын жерінің жер ... ... ... өсімдік қауымының өсіп жетілуіне жалпы ... ... ... жер ... топырақ – ауа райы және су жағдайлары
шыршалық орманның және бұталы өсімдіктерінің өсуіне қолайлы.
Кәсіпорын жер аумағында ... ... мен ... ... мен көлдер |Өзеннің құйылысы тармағы|Ұзындығы, км ... ... |Іле ... |20 ... ... ... |Текес өзені |18 ... ... ... ... ... |28 ... ... ... ... |25 ... ... ... өзені |17 ... ... ... өзені |12 ... ... ... ... |13 ... өзені |Қасан өзені |12 ... ... ... ... |8 ... өзені |Қасан өзені |15 ... ... ... ... |18 ... ... ... ... ... |12 ... ... ... ... |10 ... ... ... өзені |8 ... ... | - |10 ... ... ... ... |12 ... ... ... ... |6 ... өзені |Сүмбі өзені |7 ... ... | - |5 ... өзені |Үлкен Көкпақ |10 ... ... ... |10 ... көл ... | - |1,8 ... Жануарлар дүниесі
Жануарлар орманда да, далада да мекендейді, еліктердің ... ... ... ... қайыңды жері.
Жаз айларында еліктер орманның жоғары бетінде жүреді. Қабандардың өмір
сүруі шаруашылықта әртүрлі таулы өлкеде бұталы мәдениетті өсімдіктер ... арша ... және тағы ... ... ... ... жартылай қоныс аударуға көшеді, ал қалғандары күн
жақсы түсетін алқапта ... ... тау ... ... ... ... ... суырылар орман жеріндегі алқаптарда қары аз жауатын жерлерде
және ормандағы жиегінде, бұлақ маңайында өмір ... Сүт ... су ... қабан шошқасы, тау теке, аю, қарсақ, барс, сілеусін,
арқар, марал, түлкі, қасқыр, елік, сұр қоян; ... құр, ақ ... ... ... ... шіл, ... ... каз, тырна, шағала т.б-лары
мекендейді. Қайыңды ормандарда күйкентай, бөктергі, жағалтай, ... ... Ашық ... бөдене, балықшы, дала ... ... ... тау құдырет, қоңыр үйрек, шүрегей кездеседі,
қорықта өсімдіктердің 687 түрі, сүт қоректілердің 30, құстың 215, бауырымен
жоралаушылардың 7, ... 5 түрі ... ... бірі – жабайы аңдардан алынатын өнімдерді көбейтудің мақсаты,
маңызы ерекше, әсіресе біздің елімізде қоры мол , ... тау ... ... ... т.б. құстар секілді жануарларды жылма-жыл кәсіптік жолмен
аулауды ұйымдастырудың келешегі бар.
3. Материалдар мен тәсілдер
Нарынқол ... және ... ... ... барлығы 12
автомашина, 6 әртүрлі трактор, ағаш өңдеу станоктары, аң аулау ... бар. ... орай осы бар ... көпшілігін қаражаттың
жоқ болуына байланысты қолдана алмай отыр. Атап айтқанда, 6 трактор, 2 Зил
-157 ағаш таситын автомашиналар, 1 ... ... ЗУЛЗ ... ... Алға ... ... ... айналысуына байланысты және мекемедегі екі орман ... ДТ-75 ... 4 ... ... 2 ... ... ... 2 данасын қажет етеді.
Жабайы аң құстардың санағы ... ... ... және жануарлар дүниесін қорғау жөніндегі ... № 92 ... ... ... мекеме аңшылық аймағындағы
аңшылық маңызы бар жабайы аңдар мен құстар ... ... үшін 4 ... ... ... ... ... облысы Әкімінің №153 30.05.2000 ж. шешімімен бекітіліп
берілген 275 196 га жердің 164 800 га ... (59,9 ... ... негізінен маршрут бойынша санау әдісі қолданылды. Жекелеген жағдайда
айдау әдісі қолданылады. Маршрут бойында негізгі аңшылық маңызы бар ... ... ... шошқа, бұғы, маралдың көп топтасқан жерлері, ертелі-
кешкі жайылымда нақты сандары мен өмір сүру аймағы мен ... ... ... жалпы саны экстрополяциялау әдісімен анықталады.
Басқа кездескен аңдар(жабайы) 20 пайызға көбейтіліп алынса, құстар 35
пайызға көбейтіледі. ... ... ... кітапқа енгізілген сирек
кездесетін 6 Тянь-Шань қоңыр аю (тұйық қақпақ 2, ... 1, қара көл ... 1,) 2 ... ... 1, ... 1) ... ... анықталады. Су
тышқанының негізгі өсіру аймағы Кеген ... ... ... бұрыңғы жылғы көрсеткіші жылдық өсім көрсеткішіне
көбейтіліп алынды, 2004 ... ... ... ... ... ... 1994-95 жылдары жасалған Нарыңқол орман аңшылық ... ... ... ... құру мен ... ... ... жасалынады.
Кесте-2
Мекемеде жануарлардың бонитет бойынша аңшылық алқапта таралуы
|Жануарлар |Бонитет бойынша класс алаңы ... ... ... | | ... |
| | | | ... ... |- |148 |773 |23752 |24525 |3,8 ... |791 |9869 |21685 |2840 |24525 |3,5 ... |- |295 |784 |23741 |24525 |3,6 ... |1456 |1988 |18427 |6098 |24525 |3,7 ... |1265 |10685 |13152 |11373 |24525 |3,0 ... |- |56 |56 |24469 |24525 |3,0 ... ... |4 |9872 |10574 |68006 |78580 |3,1 ... |1085 |15843 |35669 |42911 |78580 |3,5 ... |- |7223 |11556 |67024 |78580 |3,4 ... |445 |12168 |15954 |62626 |78580 |3,2 ... |9506 |45096 |59737 |18843 |78580 |2,9 ... |- |- |- |- |- |- ... ... |618 |10559 |37257 |158800 |196057 |3,7 ... |2538 |44708 |104045 |92012 |196057 |3,5 ... |1656 |80910 |119200 |76857 |196057 |3,3 ... |1678 |18556 |81139 |114918 |196057 |3,7 ... |4623 |61765 |116225 |79832 |196057 |3,4 ... | | | |196057 |196057 |- ... |5 |391 |1245 |194812 |196057 |3,7 ... жыл ... бойынша охотфаунаны пайдалану
|Охотфауна |Көктемдік|Алқаптың |Жануарлардың|Аңшылық ... ... ... ... ... ... |өсу саны ... |аулаудан кейінгі |жылға |
| ... ... | ... ... ... ... |
| | | | ... ... | ... ... | |
| |1999 |2001 |2002 |2003 |2004 |2005 ... |58 |53 |61 |56 |54 |59 ... |15 |18 |13 |19 |16 |17 ... | | | | | | ... |185 |151 |182 |176 |165 |192 ... | | | | | | ... көп зиян келтіретін қаңғыма жабайы иттердің мөлшері
басылмай тұр. ... ... ... ... бос жүрген иттер азық
таба алмағандықтан мекеме ... ... ... ... тыныштық бермегендіктен, ауық-ауық жойылып отырады.
Алматы облысының табиғи ресурстар және табиғатты пайдалануды реттеу
басқармасының Нарынқол ... ... ... ... және жергілікті өкімет есебінен қаржыланатын мекеме. ... ... ... ... ... ... Биыл 2005 ... бюджеті 18 пайыз кеміп, көптеген қызметкерлер бос ... ... ... спорт-әуесқой аңшылықта қызықтырмай қалды. өйткені
шетелдік туристер-аңшылар таутеке, ... ... ... ... ... ғана ... ... мекемесінің территориясында мекендейтін қырғауылдар
саны келтірілген.
Кесте 4. Мекеме Территориясындағы қырғауыл мөлшері
|Жылдар ... ... ... ... ... |1000 га |
| ... ... |есептелген |мөлшері |мөлшері, |жерге |
| |(мың га)|жер (мың ... (мың | |бас ... |
| | | |га) | | ... |
| | | | | | ... ... |315 |48 |30 |62,5 |3580 |35,8 ... | 315 | 48 |36 |75 | 3695 |36,9 ... |315 |48 |42 |87,5 |3856 |38,6 ... |315 |48 |51 |106,25 |4121 | 41,2 ... |315 |48 |53 |110,41 | 4265 |42,6 ... ... ... мекемесінің территориясы 315 мың га жерді
алып жатыр. Соның ... ... ... ... 48 мың га. ... ... аз ... қырғауылдар саны есептелген жерлер 30-
53 мың га. Сол ... саны ... ... ... бас ... Оның ... еркегі мен ұрғашысы немесе жас мемиендер деп
бөлінеді. 1000 га ... ... ... саны 35,8 ... (2005 ... бас. ... қырғауыл аулау үшін әуесқой-спорт аңшыларды ... ... ... үшін ... ... молайту қажет. Ол үшін
биотехнологиялық шараларды күшейту керек (мысалы, қырғауыл жұмыртқасына
инкубациялау, жас ... ... ... ... ... ... ... 2001 жылы қырғауыл 10 ... 2002 жылы 15 ... ... ... ал 2003 жылы – 12, 2004-20,
2005- 42 қырғауылды аулауға квота ... (5 ... 5. ... ... ... ... (квота)
| жылдар ... ... ... ішінде |
| ... | |
| | ... ... ... ... |10 |10 |- ... |15 |15 |- ... |12 |12 |- ... |20 |15 |- ... |42 |18 |- ... ... ... ... әуесқой аңшылар мен шетелдік
аңшыларға бөлінеді. ... ... ... ... 1 ... ... аңшылар 70 тенгеге төлеуге тура ... ... ... ... ең ... ... мысалы, маралдарды ату үшін
отандық аңшылар 70 000 тенге, ал шетелдік аңшылар 1,0 млн тенге ... 6. ... ... ... ... ... ... түскен қаржы, мың тенге есебімен
|жылдар ... ... ... ... |Бір ... ... |700 |- |700 ... |1050 |- |1050 ... |840 |- |840 ... |1050 |- |1050 ... |1260 |- |1260 ... |4900 |- |4900 ... 5 ... ... ж.ж.) ... аңшылардан 4900 тенге
табылды. Алынған көрсеткіштерді ... ... ... ... ... түскен қаржы көбейіп келеді, яғни бұл жұмыс тиімді, ... ... ... және ... ... ... деп есептейміз.
Экономикалық тиімділікті арттыру үшін ... ... ... ... ... ... тарту керек.
8. Қырғауылды аулау тәсілдері мен құралдары
Орман құстарын – қырғауыл, құр, ... ... ... ... болып саналады. Бұрынғы Кеңес аумағында орман-тоғай құстарын
жоспар бойынша аулайтын. Кейінгі ... тек қана ... ... ... түрі болып саналатын болды. ... ... ... ... және ... ... ... Құстарды аулау
күзге таман – тамыз айының аяғында басталып, қар қалың ... ... ... ... тығылып отырып, олардың азықтануға шыққан
уақытта атуға ... ... итті ... шығып олар мекендейтін жерлерді
барлап үркітіп те ... ... ... ... тығылатын қалың
шілік, тоғай-ағаштарының ортасындағы сүрлеулерге ... ... ... 17-18 см болады. ... ... ... ... ... бұзылмайды да, трофейлік кескін
дайындауға әбден болады. Ал ... ... ... ... №0, №1, №2
түрлерін пайдаланады. Бірақ құстың денесі де, ... да ... ... ... үшін кейбір биотехникалық шаралар қолдануы керек. Ол
үшін қырғауылдар қалың мекендейтін жарлерге бастырма ... ... ... астаулар (қырғауылдар жейтін азықтар салып қояды) және ... ... сол ... ... азықтанған кезде атуға да,
тұзақ құруға да ... ... ... үшін ... ... ... ... белгілі
мерзімде атуға арнайы рұқсат-лицензия беріледі. Осы арнайы рұқсатта – ... ... ... ... аты, жөні ... ... арнайы
басқарма арқылы беріледі. Сонда орман-тоғай құстарын аулау ретке келеді.
Қырғауыл – еті дәмді, қауырсыны, мамығы өте бағалы құс. ... еті 30 ... ... ... аз ... дайындалып отырған.
Бұл кезде қырғауылдың қоры мол ... ... ... алыстағы және қиын соқпақты жерлердегі құстар ... ... да ол ... тек ауылға таяу жерлер ғана игерілгенді. Сол
уақытта жылына 70-80 мың ... ... ... Соңғы жылдары өнеркәсіптің
күшті дамуына байланысты адамның бұрын ... ... ... ... ... азайта түсті. Тек бұл құсты атуға тйым салынудың
әсерінен оның қоры ... ... ... ... ... Әлі де
оған қамқорлық керек.
Қырғауылды халық щаруашылығына пайдалану үшін оны питомникте өсіруді
де ойластырған жөн. ... ақ жаңа ... ... оған ... бағытында әлі де қыруар жұмыстар атқарылуы тиіс. Құстың ... ... ... жердердегі өңделген ландшафтыға жерсіндіру және
өсіру өте ... ... ... және питомникте өсірілетін
қырғауылдарды қыс қатты, қар қалың ... ... ... ... ... ... ... Сол сияқты құстың қорын молайту
үшін оны қорықта өсіруді де ойластырған жөн. ... ... ... ... ... табысты аяқталды. Краснодар мен ... оны ... ... ... ... Краснодарда Майкоп
қаласына жақын жерде қырғауыл өсіретін питомник бар. Бұл ... 1958 ... ... осы ... ... ... ... негізінде жүргізіліп
келеді. Қырғауылды осындай өнеркәсіп негізінде өсіру соңғы ... ... ... ... Мұнда Виноградово қаласында жақын жерде
көлемі 240 га мал жайылымы жасалды, рнда ... ... ... бағылады.
Инкубаторға жұмыртқаны бір рет салғанда 3000 ... ... ... ... ... ... 60 км таяу жерде ... ... 1972 ... ... ... істеуге кірісті. Бұл шаруашылықта
келешекте қырғауылды өсіру жұмысы өнеркәсіп негізінде жүргізілмекші. ... алу үшін ... ... шет ... ... Мәселен,
жер көлемі шағын, халқы тығыз орналасқан Чехословакияда оның саны ... ... ... онда 1 млн ... ... тұрады. Мұнда осы құсты
өсіретін 24 қырғауыл фермасы жұмыс істейді. Сондай-ақ Венгрияда ... ... ал ... ... ... жыл ... 200 ... 800 мыңға дейін
қырғауылдың еті дайындалады.
Ал бізде бұл бағалы құстың ... ... ... мол, ... ... ... ... пайдалана алмай отырмыз демекпін.
Қырғауыл жеріміздің көркі болумен бірге өте бағалы және ... ... ... олай ... оның ... ... үшін аңшылар мен табиғат
қорғаушылар қырғауылды қамқорлыққа алып, оның өсіп - ... ... ... ... Бұл ... іске өлкеміздің еңбеккерлері де өз
үлестерін қосуға тиіс. Жоғарыда құс санынынң өсуіне қамысты ... ... ... ... ... алу ... жасайды дедік, сондықтан мұндай
шаралардың жоспарлы жүргізуі үшін табиғат қорғау ұйымдарымен ... ... ... ... ... – міндетіміз.
Сондай-ақ аңшылық шаруашылықтарының қызметкерлері қырғауылдың санын
көбейтуге бағытталған биотехникалық шараларды дер кезінде ... ... ... ... – халық байлығы, табиғат көркі. ... ... қор ... Оны өзіміз мәпелеп күтіп, қорығанда ғана санын
молайтып, халық ... ... ... ... ... ... ... бір тобын қорғау ертеден қолға алынып келеді.
Қазақстан конститциясына ... ... ... ... ... –бүкіл халықтың игілігі .
Нарынқол орман және жануарлардың дүниесін қорғау жөніндегімемлекеттік
мекемесінде 53 адам қызмет атқарады, ... ... ... ... және ... шаруащылығының-36 адам, ... және ... ... - 6 ... ... ... «стацонарды»
екіншілері–оперативті күзет ұйымдастырады. Бақты, жануарларды Қорғау, өсіру
және ... ... ... Министерлігі коллегиясының «Браконьерлікке
Күресті күшейтудегі шаралар» шешімі бойынша жұмыс жүргізілуде.
Сонімен ... ... және ... ... ... ... ... штаб «немесе орталық» 2003 жылы ... ... ... ... ... және ... ішкі істер
басқармасымен тығыз жұмыс жасауда. Қорықтағы браконьерлермен және ... ... ... ... ... ... ... оперативті топ жұмыс істейді. Өкінішке орай, бұл ... ... ... емес .
Бөлінген автокөлігі бітпейтін жөндеуде, сол себепті оперативтік топ
өздерінің көліктерімен жұмысқа шығады. Қару мәселесіде ... ... 2-3 жыл ... ... ... табиғатты
қорғауда айтарлықтай шешілмеген қиындықтар бар. Қазақстан Республикасының
03.08.2000 жылы –1176 (ҚР ... ... ... Кейбір қору түрлеріне
мемлекет тұрғысынан бақылау ,, атты ... ... ... соң, ... және ... ... қорғау жөніндегі мемлекеттік
мекемесіндегі ... ... ... ... қаруларның
алынып,қару сақталатын қоймаға тапсырылды. ҚР 04.09.2001.жылы –140
Жануарлар ... ... ... үшін ... ... ... заң ... әлеуметтік жағдайы есепке алынбаған, осының
әсерінен айыппұл тағылғанмен, оны өтеу үлкен мәселеге ... ... ... ... ... ... оның ... аң шаруашылығында негізі
роль атқарады.
Еңбек қорғаудаң аң ... мәні ... ... ... ... ... жағдайын жасау.
Кездейсок жағдайлардын себептерін жарақат алуды және ауруға ұшырауды
жою үшін еңбек қорғау бойнша жұмысты дұрыс ұйымдастыру керек.
Сондықтан аң ... ... ... ... және ... ... неғұрлым жақсарту мақсатында техниқалық
персонал, әкімшілік тараптан жұмыстар атқарылуда.
Жаңадан қелген жұмысшылармен сөзсіз кіріспе ... және ... ... нұсқау жүргізілуі керек. Квартал сайын декада басында
нұсқауды қайталап жүргізіп және журналға тіркеп отыруы тиіс.
Техника қаупсіздігін ... ... ... тыс нұсқау жүргізіледі.
Жумысшыларға разрыд беру үшін аттестация жүргізіледі. ... ... ... ... ... деңгейін анықтап, оған сәйкес
разряд беріледі. Әкімшілік бөлімшелерде қоғамдық бақылау журналы бар, онда
ескертулерді техника ... ... ... ... ... ... ... мерзімі және оның орындалуына жауапты адам
белгіленеді.
Мекеме әкімшілігі және ... ... ... жыл сайын еңбек
қорғау бойынша шарт жасалынады. Онда өндірістегі ауру мен жарақат алушылар
сынын азайту шаралары ... ... ... мен жұмысшы киімдерін
дайндау және ... ... ... ... ... және техника қаупсіздігін ережелерін ескеру керек.
Еңбек қорғау ... ... ... ... ... ... ... байтақ қазақ жерінде мекендейтін сүт қоректілердің ішінде ең
маңыздыларының бірі аса ... әрі ... ... үшін ... аңдар.
Олардың ішінде ең негізгісі ондатра, ақтиін, ... ... ... ... борсық және т.б. Ал құстардың ішінде ең ... ... ... ... ... ... ... бүркіт, ителгі, құрлар,
улар т.б. Соңғы 20-25 ... ... аң ... құс еттерін,
жүндерін дайындау 30-40 жылмен салыстырғанда бірнеше есе ... ... ... ... ... ... ... мен жабайы құстардың санын азайып
кетуінен емес, негізінен, шаруашылықтың ... ... ... ... ... ... жолға қойсақ, бағалы терілер дайындау,
дәмді ет, жүн аулау толық мүмкіндік бар. ... ... ... тек ... елтірі ғана беріп қоймай, сапалы ет, жүн, әртүрлі ауруларға
ем болатын витаминдерге бай ... ... ... ... ... Хайуанаттардың тіршілігімен толық танысу үшін олардың жан-жақты
терең зеттеу керек, бұл ... ... даму ... ... ... ... ... пайдалану негіздерін жасауға мүмкіндік береді.Экспортқа қырғауыл
құйрықтарын, аққу, қаз, ... ... ... шығаруға болады. Жәрмеңкелерге
қоқиқаз қанаттарын, аққу өті, сондай-ақ аққұтанның қауырсындарын жоғары
бағаланған, бөкеннің мүйіздерінде көрмеге қоюға ... ... ... ... ... ... «құс тұмауы» ауруы
шығуына байланысты, кейінгі ... ... ... көп мүмкіндік болмай
отыр.
Қорыта келе ... ... ... ... және ... әлемін
қорғау мекемесі көбіне жабайы жануарлар дүниесіне аса назар аударып отырған
жоқ, мұның себебі ... ... ... ... жоқтығынан деп
түсінуге болады. Қазіргі кезде мекеме көбінен шыршаны дайындау жағына көңіл
бөлуде. Егерде мемлекет тарапынан ... ... ... ... шетелдік
туристік аңшылыққа дамытуға әбден мүмкіндік болар еді. ... ... түр ... сұр суыр ... ... осы ... ... еті мен
майын іске асырса үлкен пайда келтіруге болады. Басқа жануарларды лицензия
арқылы ... ... Осы ... ... лицензиясынан түскен ақша өз
қорына берілсе, сонда ғана ... алға ... еді. ... ... ... аң қорын молайтып ... ... ... ... ... деп ... ... Куәлік 8-1907-02-ММ Алматы облысының табиғи ... ... ... реттеу басқармасының Нарынқол орман
шаруашылығы мемлекеттік мекемесі, 2005 ж.
2. Ереже Алматы облысының ... ... және ... ... ... Нарынқол орман шаруашылығы
мемлекеттік мекемесі, 2005 ... ... ... и ... ... ... Нарынколского
лесохозяйственного предприятия Алматинской области 1992-1993 г.г.
4. Сводный отчет Нарынколского ГУ лесного хозяйства за 2001-2005
г.г.
5. А.А.Слуденский – ... ... ... АН Каз ССР, ... ... ... природы в СССР. М., Знание, 1961
7. Б.К.Штекман. Первые последователи Кастьня. М. Географгиз, 1949
8. Спангберг В.П. – ... ... МГУ, ... ... Л.П. ... СССР. М-Л, издательство АН СССР, 1952
10. Гугаринов А.Я., Козлов Е.В. (1945) – Жизнь птиц на ... ... ... им. ... ... Л.В. (1879) – ... о ... М., изд. Литература, 1972
12. А.П.Потанов «Птицы СССР». Курообразные, журавлеобразные, Л.,
1984, с. 119-195
13. Коликаров Д.Ю. ... ... по ... охотничье-
промышленных животных в условиях Узбекистана, ІІ информационное сообщение,
№126, Ташкент, 1975, 23 с.

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 50 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мақатаев мұқағали (мұқаметқали) сүлейменұлы4 бет
Мақатаев, Мұқағали Сүлейменұлы17 бет
Мұқағали Мақатаев Сүлейменұлы5 бет
Райымбек батыр7 бет
Табиғатты қорғау іс-әрекетінің заң шығарушы және нормативті құқықтық базасы. Ерекше қорғалатын табиғи аумақтар туралы ҚР заңы21 бет
«ормандарға антропогенді әсер»6 бет
Адамның ішкі дүниесінің бірегейі10 бет
Аймақтардың оптимальды ормандылығы10 бет
Аймақтың оптимальді ормандылығы10 бет
Ауыл және орман шаруашылықтары үшін машиналар мен жабдықтарды жөндеу және техникалық қызмет көрсету18 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь