Іле өзені – Қапшағай бекетіндегі су сапасының химиялық көрсеткіштерін анықтау

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 4
1 Іле Балқаш алабының физика.географиялық сипаттамасы ... ... ... 5
1.1 Табиғи жағдайы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
1.1.1 Ауа температурасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 6
1.1.2 Ауа ылғалдылығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 8
1.1.3 Атмосфералық жауын.шашын ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 8
1.2 Гидрографиясы және морфометриясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 9
2 Су сапасының көрсеткіштері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 12
2.1 Су сапасының туралы түсінік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 12
2.2 Су сапасы көрсеткіштері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 14
3 Табиғи сулардың сапасын бағалау әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 17
3.1 Табиғи сулардың ластануы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 17
3.2 Өзен суы сапасын бағалау мен тексерудің жүйесі ... ... ... ... ... ... ... 17
4 Іле өзенінің су сапасын бағалау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 19
4.1 Іле.Балқаш алабының табиғи суларының сапасының жалпы сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
19
4.1.1 Ауыз су ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 19
4.1.2 Суармалауға арналған су ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 20
4.1.3 Судың кермектілігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 20
4.1.4 Судың аггресивтілігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 22
4.2 Өзенің су сапасының көрсеткіштерінің жыл ішінде өзгерісін анықтау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
23
4.3 Еріген заттардың жылдық ағындысын есептеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... 25
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 28
Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 29
Курсық жұмыстың мақсаты өзен суының сапасының гидрохимиялық көрсеткіштерін анықтау.
Курстық жұмыста Іле өзені – Қапшағай бекеті бойынша негізгі су сапасының көрсеткіштерінің мәліметтері бойынша су өтімі мен минералдылықтың біріккен графигін тұрғызып, су сапасын анықтау. Іле өзені – Қапшағай бекеті Іле–Балқаш алабына жатады. Қазақстанның оңтүстүк-шығысында орналасқан. Өзен өзінің бастауын Тянь-Шяньнан келетін екі өзен: Текес және Күнес өзендері арқылы алады. Климаты құрғақ тым континентальді. Рельефі негізінен жазықтық болып келеді. Қарастырылып отырған территорияға қатал ұзақ қыс, жылы жаз, қысқа өтпелі көктем мен күз және кеш көктемгі және күзгі тоң мен қысқа аязсыз кезең тән.
1. Ресурсы поверхностных вод СССР. Гидрологическая изученность, т.13, Центральный и Южный Казахстан, вып. 2, Бассейн оз.Балхаш, Алматы, 1996. Б.283-336.
2. Проблемы гидроэкологической устойчивости в бассейне озера Балхаш. Под редакцией А.Б. Самаковой. Изд. «Каганат», Алматы, 2003. Б.3-171.
3. И.Ф. Карасаев, А.В. Васильев, Е.С. Субботина. Гидрометрия. - Л.: Гидрометеоиздат, 1991.-375 б.
4. 4. Гидрологический ежегодник. Том 5, Бассейн рек Средней Азии, 1973г.- Под редакцей О.Н. Литовченко, Алматы, 1975.-201с.
        
        Әл-Фараби атындағы қазақ Ұлттық универс итеті 
География факультеті
Құрлық гидрологиясы кафедрасы
к у р с т ы қ ж ұ м ы ... ...... ... су ... химиялық көрсеткіштерін анықтау”
Орындаған:
3-ші курс студенті ... ... ... Дускаев Қ.Қ
Нормабақылаушы: ... ... ... ... ... ... ... т.ғ.к., доцент
«__»_______________2007 ж. ... ... ... ...... ... өзен ... сапасының гидрохимиялық көрсеткіштерін анықтау тақырыбында орындалған. Курстық жұмыс кіріспеден, 4 ... және ... ... ... ... ... 29 ... 1 суреттен, 10 кестеден, қолданылған әдебиеттен тұрады.
Негізгі қолданылған сөздер: су өтімі, су ағындысы, гидрологиялық сипаттамалар, су ресурстары, ... ... су ... ... ... объектісі – Іле өзені – Қапшағай бекеті болып табылады.
2
мазмұны
Б.
Кіріспе ………………………………………………………………..
4 ... ... ... ... сипаттамасы............ ... ... ... ... ... ... ылғалдылығы ...............................................................................
8
1.1.3
Атмосфералық жауын-шашын ...........................................................
8
1.2
Гидрографиясы және морфометриясы ..............................................
9
2
Су сапасының көрсеткіштері..............................................................
12
2.1
Су сапасының туралы түсінік.............................................................
12
2.2
Су сапасы ... ... ... ... бағалау әдістері ......................................
17
3.1
Табиғи сулардың ластануы.................................................................
17
3.2
Өзен суы сапасын бағалау мен тексерудің жүйесі............................
17
4 ... ... су ... ... ... табиғи суларының сапасының жалпы сипаттамасы............................................................................................
19
4.1.1
Ауыз су....................................................................................................
19
4.1.2
Суармалауға арналған су.......................................................................
20
4.1.3
Судың кермектілігі.................................................................................
20
4.1.4
Судың аггресивтілігі..............................................................................
22
4.2
Өзенің су сапасының көрсеткіштерінің жыл ... ... ... ... ... ағындысын есептеу...................................
25
Қорытынды ....................................................................................
28
Қолданылған әдебиеттер тізімі .........................................................
29
3
Кіріспе
Курсық жұмыстың мақсаты өзен суының сапасының ... ... ... жұмыста Іле өзені – Қапшағай бекеті бойынша ... су ... ... ... ... су ... мен ... біріккен графигін тұрғызып, су сапасын анықтау. Іле өзені – Қапшағай бекеті Іле–Балқаш алабына жатады. Қазақстанның оңтүстүк-шығысында орналасқан. Өзен ... ... ... ... екі өзен: Текес және Күнес өзендері арқылы алады. Климаты құрғақ тым континентальді. Рельефі негізінен жазықтық болып келеді. Қарастырылып отырған территорияға ... ұзақ қыс, жылы жаз, ... ... ... мен күз және кеш ... және ... тоң мен қысқа аязсыз кезең тән.
4
1 Іле-Балқаш ... ... ... ... ... ... және ... Қазақстан шөлейттерінің орталығындағы тектоникалық қозғалыстан пайда болған қазаншұңқырда орналасқан. Ол соңғы төрттік мұздану ... ... ... су ... бір ... ... ... геологиялық периодта оның батыс және солтүстік-батыс жағалауының біртіндеп төмен түсуі, ал солтүстік-шығыс жағалауының көтерілуі байқалады. Соған байланысты көлдің ... және ... ... ... ал ... ... жағалауы регрессиондық сипатта болып келеді.
Балқаш көлі үш табиғи ауданмен шекараласады. Көлге солтүстігінен Қазақтың ұсақ шоқысы және Орталық ... ... ... ... Қазақстанның құмды жазықтығы келіп тіреледі.
Балқаш көлінің су ... ... ... 413 мың км2. Алаптың көп бөлігі (353 мың км2) Қазақстанда орналасқан, Іле өзенінің жоғарғы бөлігі Қытай ... ... ... ... ... ... бөліп тұратын су айрығы сызығы биіктігі 400 м болып келетін Балқаш және Сасықкөл көлдерінің арасынан өтеді.
Балқаш көлі алабының ... ... ... Оның ... биік тау ... аласа таулар және Балқаш маңы құмдары алып жатыр. Біз ... ... ... ... маңы ... негізгі үш ауданға бөлуге болады: 1) Солтүстік Балқаш маңы,
2) Оңтүстік Балқаш маңы және 3) Оңтүстік-Батыс Балқаш.
Солтүстік ... маңы ... ұсақ ... ... ... қамтиды. Оның орташа биіктігі 400-450 м. Рельефі негізінен ... ... ... ... тік шыңды төбелер, жоталар кездеседі, қысқа аңғарлы жазда құрғап қалатын ... ... ... ... ... ... (0,03) ... шөгінді түріндегі жазықтық болып келеді. Бұл жер құм массивтерінің кең таралуымен ерекшеленеді.
5
Балқаштың оңтүстік-батыс бөлігін кең ауқымды Іле ... ... ... шамамен 8000 км2) алып жатыр. Атыраудың сол жағын ертедегі Іле ... ... ... ... арналармен тілімделген Бақанас атты сазды-құмдауыт тақыр алып ... ... ... ... тым ... ... жауын-шашын мөлшері орташа есеппен 150-200 мм-ден аспайды. Өсімдігі шөлейтті аймаққа тән болып келеді.
Алаптағы ... ... ... ... ... және ... ... және аздап Қазақ ұсақ шоқысының беткейлерінен қалыптасады. Балқаш маңы жазықтығы (әсіресе Оңтүстік ...... ... ... болып табылады.
Солтүстік Балқаш өзендері (Мойынты, Жәмші, Тоқырауын, Бақанас, Аягөз) қар ... ... ... типіне жатады. Тянь-Шан тауларынан басталатын өзендер (Іле, Қаратал, Ақсу, Лепсі) қар-мұз және жаңбыр ... ... ... ... ... ерекшелігі оның тым континентальді және құрғақ климатты болып келуінде.
1.2.1 Ауа температурасы
Орташа жылдық ауа температурасы көлдің батыс ... ... ... ... ... дейін өзгереді. Қаңтар айының орташа температурасы минус 13-16оС, ал шілде ... ... ... плюс ... ... болып келеді [1]. Абсолюттік миннимал температура көлдің орталық бөлігінде («минус» 40оС) және солтүстік жағалауында («минус» 46оС) байқалады. Ауа температурасының абсолюттік ... ... ... ... ... ... ... 45 оС-қа дейін өзгереді.
Қазан және қараша айларында ауа ... күрт ... тән ... ... жағдай сотүстіктік салқын ауаның енуімен және сібір антициклоны тармағының дамуымен байланысты. Қыс мезгілінде антициклондық ауа райында орташа ауа температурасы ... ... ... ... бір айда бір күн), ал қысы ... ... «минус» 40оС-қа дейін төмендейді (1-кесте)
6
Кесте 1 - Орташа, максимал және минимал айлық және жылдық ауа температурасы ... ... ... ... ... суық ... алғанда қарашаның ортасында-желтоқсанның басында орнайды және наурыздың ортасына дейін сақталады. Суық мезгілдің орташа тұру ұзақтығы ... ... ... 0 ... ... күндер) 85-112 күнді құрайды.
Қыс айларында оңтүстіктен жылы ауа массасының енуіне байланысты (С ... ... ... ... ... ... жылымықтардың орнауы мүмкін.
Суық мезгілдің орташа ұзақтығы (қараша-наурыз) орташа алғанда 130-140 күнді құрайды, теріс температуралар қосындысы 1100-ден 1500оС ... ... ... жылы ауа ... ... және радиациялық жылыну нәтижесінде ауа температурасының жылдам көтерілуі байқалады. Соңғы көктемгі суыну (заморозки) ... ... ... ... жекелеген жылдары қуы мүмкін.
Жаз айларында (маусым-тамыз) орташа айлық ауа температурасы 22-25оС шамасында тербеледі, ал ... ... ... ... ... Ауа ... жылдық абсолюттік ауа ылғалдылығы (су буының серпімділігі) 7 мб-ды құрайды. ... ... ... ол ... ... (6,3-
6,9 мб), ал оңтүстігінде біршама жоғары (7,2-7,3 мб) болып келеді. Салыстырмалы ылғалдылық суық мезгілде (қараша-наурыз) 80%, өтпелі ... ... ... 57-66%, ... ... – 40-52%. Оның орташа жылдық шамасы – 60-66%.
Ауаның ылғал тапшылығы жыл бойы 6,4-8,3 мб шегінде өзгереді. Көлдің оңтүстік ... ... ... ... ... ... жауын-шашын
Көпжылдық орташа жиынтық жылдық жауын-шашынның жыл ішінде таралуы және максимал және минимал айлық ... 2 ... ... ... өлшенген жылдық жиынтық жауын-шашын мөлшері 100-160 мм-ді ... Суық ... ... жылы мезгілде жауын-шашын көбірек түседі. Ауа температурасы жоғары болып келген кезеңде әдетте жауын-шашын жаумайды. Ең ... ... ... ... ... 255 мм, ал ең азы – 39 ... ... 2 - Көпжылдық орташа жиынтық жылдық жауын-шашынның жыл ішінде таралуы және максимал және, минимал айлық ... ... ...
I
II
III
IV
V
VI
VII
VIII
IX
X
XI
XII
Жыл
XI- III
IV- X
ст. Балқаш
12
10
11
12
10
13
12
8
5
9
11
14
127
58
69
26
25
17
37
44
55
35
43
40
32
28
24
220
78
154
1
0
0
0
0
0
0
0
0
0
1
1
59
20
25
Алғазы аралы
11
10
10
14
17
15
15
10
4
11
14
11
142
56
86
45
29
32
34
107
42
45
58
23
40
38
19
242
65
202
0
0
0
1
0
0
0
0
0
0
0
0
68
14
38
ст. Құйған
9
9
13
13
15
13
8
5
4
9
13
13
124
57
67
19
28
32
37
49
38
39
26
17
28
38
27
194
83
164
8
1
1
1
1
0
0
0
0
0
0
1
1
73
24
28
Айлық жиынтық жауын-шашын мөлшерінің аумақ бойынша таралуы өте ... ... ... ... ... және ... көліне негізінен 5 өзен құяды, олар: Іле, Қаратал, Ақсу, Лепсі және Аягөз. Бұлардың ішінде Іле, Қаратал, Ақсу және ... ... ... ... ... ал ... ... Тарбағатайдан және Шыңғыз тауынан қалыптасады. Іле Батыс Балқашқа, ал қалғандары Шығыс Балқашқа құяды.
Солтүстіктен Балқашқа Мойынты, Тоқырауын және ... ... ... ... ... жақындағанда сулары тартылып қалады. Тек Тоқырауын жекелеген суы мол жылдары біршама суын Балқаш көліне жеткізеді. Басқа қалған кішігірім ... ... ... Балқаштың оңтүстік-батыс және батыс жағалауына құяды.
Балқаштың ең ірі саласы – Іле ... оның ... ... алаптың 70%-ы және алаптың жиынтық беттік ағындысының 80%-ы ... Іле ... ... ... ... 8000 км2 ... үлкен атырау жасайды. Атырау Бақанас елді мекенінен 70 км ... өзен үш ... ... яғни ... Іле және ... ... бөлінетін жерден басталады.
Қазіргі кезде Іле өзенінің 90%-ға жуық суы Жиделі жүйесі арқылы Балқаш көліне ... Іле ... ... ... ... ... және Топарға 3,2-ден 5,0%-ға келеді. Іле өзенінің атырауында ... ... мен ... сулар кездеседі. Мұнда Іле өзені суының бірқатар бөлігі жерге сіңуге, булануға және транспирацияға ысырап ... ... ... ... [7] атырауда ысырапқа ұшырайтын су көлемі жекелеген жылдары (1955 ж) 5,06 км3-ке дейін (Іле өзенінің 30%-на жуық) жетеді. ... ... ... және онда әр ... ... ... арна ... динамикасына, Іле өзені суының және Балқаш көлінің деңгейінің көпжылдық тербелісіне тәуелді өзгеріп отырады. Осыған ... өз ... Іле ... ... динамикасы Балқаштың су балансына және деңгейіне әсер ететіндігі көрінеді.
Қазіргі кезде Р.М. Хайдаровтың зерттеулері бойынша [1] Іле және Топар ... ... ... ал ... ... бір арна ... ... Жалпы алғанда атырауда көлдік жүйеден арналық жүйеге көшу орын алып ... ... ... ... Іле ... ... жиынтық булануға жұмсалатын бөлігі кемуге тиіс [1].
Аягөз өзенінің сағасы батпақтанған және біршама Балқаш көлінің суы басқан аңғар ... ... ... ал ... Ақсу және ... ... Балқашқа атырау жасап құяды.
Лепсі өзені. Атырауы салыстырмалы ... ... ... емес –
145 км2. Ол сағадан 30 км-дей жоғарыдан ... ... ... ... аздап кездеседі және көлдер мүлдем жоқ деуге болады. Ылғалы мол жерлердің жиынтық аудан (13,0 км2) барлық атырау ауданының 8%-ын ... ... ... ... ... 10 км төмен Ақсу өзеніне қарай тармақ шығады. Су тасуы мезгілінде Ақсу және Лепсі өзендерінің атыраулары бір-бірімен қосылып кетеді.
Қаратал өзені. ... ... ... құяр ... ... 860 км2 болып келетін атырау жасайды. Атыраудың басы шамамен сағадан 60 км-дей жерден басталады. ... ... өзен ... ... мен ... ... көлге қяды. Олардың ішінде көлге негізінен тек Қаратал өзінің суын жеткізеді, қалғандары құмдарға сіңіп және микроойыстарды толтырып ... ... ... ылғалданған аудандарының (көлдер, батпақтар, қамыс массивтері) мөлшері 200 км2 шамасында. Көлдерінің жиынтық ауданы 14,5 км2. ... ... ...... (3,96 км2), ... (3,30 км2), ... (0,76 ... өзені атырауының ауданы 720 км2-ты құрайды. Ол сағадан 71 км жоғарыдан басталады. Атыраудың басында Ақсу өзенінен оңға ... ... ... ... ... ... өзеніне құяды. Бұл тармақтың суы мол емес, тек су тасуы кезінде байқалады. Сол жақ ... Ақсу ... ... аға ... батпақанған жерлермен және Қалғанкөл арқылы өтеді. Қазіргі уақытта су Ақсу өзенінің негізгі арнасымен және оның сол тармағымен ағады. Жақсы ылғалданған ... ... 338 км2 ... атыраудың 50%-ындай). Атыраудың бірқатар бөлігін құм массивтері алып жатыр. Атырау ауданында тек қана бір көл – Қалғанкөл бар, айдының ... 8,6 ... ... оның батыс және шығыс бөліктерінің морфометриялық сипаттамалары 3, 4-кестелерде келтірілген.
10
Кесте-3 - Су деңгейі 342 м кезіндегі Балқаш көлінің ... ... ... ... бірлігі
Шамасы
1
Көлдің ұзындығы . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... ені . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... ені . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... ... ... . . . . . . . . . ... 383
5
Су айдынының ауданы . . . . . . . . . . . . . . . ... ... ... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... ... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... ... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... ... ...
(С.Д. Муравейский бойынша) . . . . . . . . . ... ... 4 – ... және Шығыс Балқаштың негізгі морфометриялық сипаттамалары [1]
Көлдің бөлігі
Ұзындығы, км
Максимал ені, км
Орташа ені, км
Айдыны-ның ауданы, км2
Макс. тереңдік, м ... ... ... Балқаш
296
70
36
10600
11,0
4,6
48,5
Шығыс Балқаш
318
47,5
24
7600
26,5
7,6
57,5
Балқаш көлінің қазаншұңқыры созыңқылығымен және жағалық сызықтарының тілімделген болып келуімен ерекшеленеді. Сарыесик жартылай араллы тұсында көл ... күрт ... көл екі ...... және ... ... бөлінеді. Бұл бөліктер өздерінің морфометриялық және гидрофизикалық сипаттамаларымен өзгешеленеді. 342,0 м су деңгейі жағдайында Ұзынарал мойнағының (ең тар жері) ені
5-6 ... ... ал ... ең таяз ... 2,8-3,3 м болып келеді.
Көлдің бұлай екіге бөлінуі оның суларының тұздылығының күрт өзгешеленуімен ерекшеленеді. Батыс Балқаш негізінен тұщы немесе өте ... ... ... көл болып табылады, ал Шығыс Балқаш салыстырмалы алғанда жоғары минералдануымен сипатталады.
11
2 СУ САПАСЫ ... Су ... ... ... ... ... су сапасы деп – суды пайдаланудың нақты жарамдылығының түрін анықтайтын физика-химиялық, биологиялық қасиеттерінің біріккен жиыны.
Су сапасы оның пайдалану саласына, шаруашылығы және ... ... ... Әр ... су ... ... өз талаптарын қояды, және осы салалардың талаптары бір-біріне қарама қайшы. ... орай әр ... суды ... бөлу. Бұл мақсат судың нормативтерін енгізу жолымен шешіледі. Қазіргі уақытта ең көп пайдаланылатыны - “Рауалы шекті шоғырлану” ... суды ... ... өз РШШ ...
1. ... ... рв1
. Әлеуметтік тұтынушы..................................РШШ рв2
3.Ауыл шаруашылық........................................РШШ рв3
Бұл мақсат “шектеуші зиянды ... (ШЗБ) ... ... ... ... ... ... ең ықтималды әсер ететін бағыты. ШЗБ 3-ке бөлінеді:
1. Жалпы санитарлық – ол су ... ... ... күй- жағдайын анықтайды. Сонымен қатар, су ортасындағы өздігінен тазару ... ... – тірі ... ... ... ... нақты, тікелей әсерін анықтайды.
3. Оргонолептикалық – адамның сезім мүшелеріне (иісі, дәмі, түсі) әсер етуін анықтайды.
Судағы зиянды ... ... РШШ ... ... керек:
Si/РШШ≤1 (1)
Егер судағы ластаушы заттар бірнеше ... ... ... ... ... ... ... обьектілеріндегі су сапасын бағалау үшін ең көп қолданылатын көрсеткіш “Су ластану индексі” (СЛИ) және “Гидробиологиялық сапробты индексі – S” ... ... ... ... ластану индексі гидрохимиялық деп есептеуге болатын алты-жеті көрсеткіштер арқылы есептеледі. Оның бір бөлігі (еріген ... ... ... көрсеткіштері РН оттегінің биолгиялық тұтынуы – негізгі болып есептеледі.
Су обьектілерін судың ластану ... ... ... ... ... ... Ағын сулар үшін судың ластану индексімен су обьектілерінің бір биогеохимиялық ауданы бойынша салыстырады (кесте 5).
Кесте 5 – СЛИ мөлшеріне байланысты су ... ... ... ... таза ...
0,2 – 1,0
2
Аз ластанған
1,0 – 2,0
3
Ластанған
2,0 - 4,0
4
Лас
4,0 – ... ...... жоғары ластанған
10 - көп
7
Сапробты индексі “S” Ресейде енгізілген. Ол сапробты түрлерінің жеке ... ... ... “S” анықтау тәртібі:
Барлық зерттелген организмдерге бірнеше шартты санды жеке сапробты индекс мағынасы ... Ол ... ... ... ... ... ... растау үшін сынамада 12-ден аз емес индикаторлы организмдер, жалпы ... ... ... ... 30-дан кем емес болмау керек. Сапробты индекске байланысты су сапасы бірнеше кластарға бөлінеді (кесте 6).
13
Кесте 6 - Сапробты индекстеріне ... су ... ... деңгейі
Зоналар
Сапробты индексі
Су сапасының кластары
Өте таза
ксеносапробты
0,50-дейін
1
Таза
алигосапробты
0,50 – ... ... ... – 2,50
3
Қатты ластанған
b мезосапробты
2,51 – 3,50
4
Өте қатты ластанған
полисапробты
3,51 – 4,00
5
Өте лас
полисапробты
4,00 жоғары
6
СЛИ және Сапробты индексі су ... ... ... жату ... Су обьектілерінің ластану деңгейін және судың сапасын кейде микробиологиялық көрсеткіштермен де сипаттайды. ( кесте 7)
Кесте 7 – Микробиологиялық көрсеткіштері ... су ... ... деңгейі мен су сапасының кластары
Бактериялардың жалпы саны
Сапрофитті бактериялар саны 1000 жасуша/мл
Жалпы бактериялар санының сапрофит бактерияларына қатынасы
Өте ... ... ...
1000 дейін
Таза
0,5 – 1,0
0,5 – 5,0
1000 көп
Аз ластанған
1,1 - 1,3
5,1 – 10,0
1000 - ...
3,1 – ...... ... ...... – 100,0
100 дейін
Өте лас
10 жоғары
1000 жоғары
100 дейін
14
2.2 Су сапасы көрсеткіштері
Табиғи суларды халық шаруашылықта пайдалану ... оның ... ... үшін су ... ... заттар туралы мәліметтер керек.
Көктемгі және жазғы су тасу кезеңінде алап бетінен көп мөлшерде шайылған, еріген сулармен ... ... ... ... ... ... және ... заттардың көп мөлшері болады. Химиялық табиғатына қарай органикалық ... суда еруі мен ... ... ... ... ... және қиын ... бөлшектердің арасында қарым-қатынас өзгереді. Соңғысына қарап, суда еритін органикалық ... ... ... ... ... заттардың, қосыластардың химиялық табиғатының өзгешелігі мен олардың трансформация дәрежесі шартты түрде табиғи суларға осы ... түс ... су ... ... алып ... түсі – ... шкаламен анықталып, түстің градусымен өлшенеді. Биохроматты және пермангантты қышқылдар сияқты бұл әдіс те органикалық заттардың шығу тегі ... ... ... ... ... ... ... алабындағы өзендердің суының түсі су тасу кезеңінде 5-90° („ѓ„Ђ„|„„ү„ѓ„„і„{ „A„p„|қ„p„Љ„„„p), „w„yі„‚„u„{ 60-80° („Ђң„„ү„ѓ„„і„{ „A„p„|қ„p„Љ„„„p) ө„x„s„u„‚„u„tі.
Су сабасына түскен кезеңде арналы жүйелерде ... ... көп ... ... ... ... суының түсі өзгеріп, 0-30° „p„‚„p„|„Ќғ„Ќ„~„t„p ө„x„s„u„‚„u„tі.
Арналы сулардың пермангантты қышқылдануы үлкен емес. Су тасу кезеңінде ол 4-15 мгО/л, ал су ... ... 2-8 ... (Іле ... ... Іле ... ... салаларында (Күрті, Кербұлақ, Жартас, Тарғап, Жыңғылды) пермангантты қышқылдың мөлшері, және 6-20 мгО/л өзгермейді.
Солтүстік Балқаш өзендерінің пермангантты қышқылдануы 5-20 ... ... ... 2-20 мгО/л, ал Токты өзенінде 10-26 мгО/л дейін ... ... ... ... ал ... ... 20-80% ... „A„y„Ђ„‡„‚„Ђ„}„p„„„„„Ќ қ„Ќ„Љқ„Ќ„|„t„p„~„… „Oң„„ү„ѓ„„і„{ „A„p„|қ„p„Љ„„„p 10-30 „}„s„O/„|, „R„Ђ„|„„ү„ѓ„„і„{ „A„p„|қ„p„Љ ө„x„u„~„t„u„‚і„~„t„u 12-50 „}„s„O/„| „t„u„zі„~ ө„x„s„u„‚„u„tі. ... ... ... ... су ... негізгі көрсеткіштері болып, ондағы биогенді заттардың құрамы алынады. Биогенді заттарға фосфорлы, нитратты, нитритті ... мен ... және ... ... ... ... тәжірибелерде суда азотты қосылыстардың бар болуы, қала сыртындағы сулар тұрмыстық ... ... ... Аталған территорияда жер беті сулары көп мөлшерде нитраттар (3,00-5,00 мгNO3/л) және нитриттер (0,060-0,070 мгNO2/л) болуымен ерекшеленеді. ... су тасу ... көп ... Нитраттардың шоғырлануы жыл ішінде 1,00-5,00 мгNO3/л дейін өзгереді (Іле өзенінің алабында, Іле өзені үшін де су тасу кезінде ... ... су ... ... ... ... 2,00 ... болады). Солтүстік Балқаш бөлігінде 0,10-0,50 мгNO3/л. Оңтүстік Балқаш ... ... ... ... шоғырлануы барлық территория бойынша 0,010-0,070 мгNO3/л болады. Фосфордың шоғырлануының өзгеруі, нитриттердің шоғырлануына керісінше, қысқы және ... ... ... Су тасу ... ... ... 0,010-0,050 мгP/л, ал су сабасына түскенде 0,040-0,090 мгP/л болады. Жыл бойында кремнийдің шоғырлануы 2-10 мгSi/л, темірдің шоғырлануы 0,10-0,90 мгFe/л ... ... мен ... ... белгілі бір заңдылық бойынша өзгеруі байқалмайды.
16
3 ТАБИҒИ СУЛАРДЫҢ САПАСЫН БАҒАЛАУ ӘДІСТЕРІ
3.1 Табиғи сулардың ластануы
Қазіргі уақыттағы өзендер – ... ... ... ... және ... қалдық суларының түсуімен ластанған. Бұл жағдайда өзендердің табиғи гидрохимиялық режимі ... және ... ... ... мен сапасы өзгереді. Мұндай өзендерде тірі қимасы мен өзеннің барлық ұзындығында минералдылықтың мөлшері ... ... Бұл ... ... ... ... ... және өзен салалары құятын жерлерінен төменгі ағысында көп мөлшерде байқалады.
Ластаушы қосындылар минералды және органикалық болып ... ... ... қатар, биологиялық ластаушыларға да ерекше көңіл бөлінеді. Ең қауіпті ластаушыларға ... ... ауыр ... ... ... ... кадмий, жатады.
Органикалық ластаушылар – өсімдік және жануар текті ... ... ... ...... ауру тудыратын бактериялар мен вирустар, инфекция қоздырғыштар бар тұрмыстық қалдықтар арқылы түседі.
Ластану су сапасын нашарлатады. Айта ... ... әр ... су ... су ... әр ... ... қояды. Санитарлы-тұрмыстық және балық шаруашылық су мекемелері жасаған және бекіткен жалпы су сапасының ... бар. Осы ... ... ... ... ... шоғырлануында ең ықтималды әсер ететін бағыты болады [3].
3.2 Өзен суы сапасын бақылау мен ... ... ... кешенді деңгейін анықтау үшін келесі жұмыстар жүргізіледі:
 Жер беті ... ... ... гидробиологиялық көрсеткіштері бойынша ластану деңгейіне тұрақты бақылаулар жүргізу.
 Су сапасына әсер ететін түптік ... ... ... мен ... тазару процестерін есепке ала отырып, су обьектілерімен аудандар туралы мәліметтер алу үшін ... ... ...
17
Бақылау бекеттері бірінші кезекте ластануы жоғары өзендерде құрылады. Сонымен қатар, ең минималды ластанған аудандарда бақылау пунктері болу ... ... ... ... ... бақылау жиілігіне байланысты төрт категорияға бөлінеді:
Бірінші категориялы пункттер – маңызды халықшаруашылық мәнге ие өзендер мен аумақтарда, өте лас ... ... ... ... ... уылдырығы тасталатын жерлерде ашылады.
Екінші категориялы пункттер – өндірістік қалалар маңында, демалыс орындарында, ауыл шаруашылық ағындардың ... ... ... ... ... ... категориялы пункттер – салыстырмалы түрде ластану деңгейі аз, кішкентай ... ... ... ... пункттер – аз ластанған су обьектілерінде құрылады.
Судың құрамы мен қасиетіне бақылаулар жүргізу табиғаттағы процестермен, әр түрлі мүмкін болатын антропендік өзгерістердің ... ... үшін ... сапасы мен құрамына бақылау бірінші және екінші категориялы пунктерде ... ай ... жыл ... ... ... фазаларда жүргізіледі. Үшінші категориялы пунктерде негізгі гидрологиялық фазада ай сайын, ал төртінші категориялы пунктерде ... ... ... су тасу ... және төмендегенде, су сабасына түскен кезде, жазғы және қысқы сабалық кезеңде ... ... ... жылына 5-7 рет, ал көлдерде 4-5 рет жүргізіледі.
Бірінші және екінші категориялық пунктерде екіден кем емес тұстамалар болуы керек. Бірінші ...... ... ... орналасқан жалпы көріністі. Екінші тұстама – келу уақытын еске ала ... өзен және ... ... ... араласқан жерінен төменірек орналасады. Егер ластанудың бірнеше көздері болса төменгі тұстама ең соңғы ластану көзінен төмен орналасады.
18
Су айналымы баяу көлдермен су ...... ... су ... ... бөлігінде, ал екіншісін ақаба сулар тасталған тұстамамен бірлестіреді, ал ... осы ... ... 2 ... өтеді. Ал су айналымы қарқынды су қоймаларында өзендегідей орналасады. Табиғи су ... ... су ... сынамар рейдті тіктемелерден алынады [3].
4 ІЛЕ ӨЗЕНІНІҢ СУ ... ... ... ... табиғи суларының сапасының жалпы сипаттамасы
4.1.1 Ауыз су
Ауыз судың химиялық тұрғыдан жарамдылығы, оның құрамындағы еріген тұздардың мөлшері мен ... ... ... ... ... ... шаруашылық қажеттіліктерін қанағаттандыра алмайды. Себебі, суда еріген тұздардың мөлшері мен ... ... ... әр ... және ... ... ... қамтуға суды қолданудың мүмкіншіліктерін анықтайтын шекте әрдайым қалмайды. Ауыз су ... ... ең ... ...... төмен жауын-шашындар мен қар суларымен қамтамассыздандырылады. Ауыз судың минералдығының мүмкін болатын ең ... шегі 1,0-1,5 г/л ... ... жағдайда бұл мүмкін болатын шекті 3,0-4,0 г/л дейін жоғарлатуға болады, бірақ мұндай судың құрамы тұрақты пайдалануға келмейді.
Судағы еріген ... ... ... басқа, оның химиялық құрамы да өте үлкен маңызға ие. Ауыз суда CL- және Na+ ... көп ... ... яғни жоғары минералданған су, оны тамаққа пайдалануға жарамды. Ал егер SO4- және Mg- иондары суда көп ... ... онда бұл суды ... ... ... ... физиологиялық бұзылушылық пайда болады.
Орталықтандырылмаған сумен қамтамассыздандыру жағадайындағы судың минералдылығының жоғарлауының дамуын ( градация ) шартты түрде ... ... ... – 600 мг/л – өте жақсы ауыз су,
600 – 1000 мг/л – қанағаттандырарлық ауыз су,
1,0 – 1,5 г/л – ауыз су ... ... ... – 2,5 г/л – қажеттілікке қарай пайдалануға болатын ауыз су,
2,5 – 4,0 г/л – өте ... ... ... ауыз ... г/л – ауыз су ретінде пайдалануға жарамсыз,
6,0 г/л – мал ішуге де жарамсыз су.
19
Осы территориядағы барлық өзендердің суы ... ... ... ... ... басқа) жыл бойына пайдалануға жарамды. Су тасу кезінде судың ... өте ... (78-500 мг/л) және ... өзен ... ауыз су ... ... өте ... Су сабасына түскенде, минералдылық 100-1000 мг/л дейін өзгеріп, жоғарлайды. Су сапасы қанағаттандырарлықтай болады.
Сабаға түсу кезінде суы өте жоғары ... 1,0-4,0 г/л ... ... ... ... ... Бұл ... суының минералдануы 3,0-4,0 г/л жетіп, су сапасы нашарлайды. Ауыз су ретінде тек ... ... ғана ... ... Суармалауға арналған су
Суармалау мақсаттарына көбінесе тұщы суларды пайдаланады. Бірақ, суармалауға арналған сулардың көпжылдық қолданылуы – ... ... ... ... ... ... туғызуы мүмкін.
Ауыл шаруашылық дақылдар үшін ең зияндысы топырақ ерітінділерінде сода мен рН ... ... ... ... ... 1000 мг/л төмен суды пайдалану ұсынылады. Айтылған территорияға су тасу кезінде өзен сулары ... ... Ал өзен суы ... ... ... жоғарлап, су сапасы нашарлайды. Бұндай су суармалауға жарамсыз. Мойынты, Кусак, Эспе, Күрті өзендері сабасына ... ... 2,0-4,0 г/л, ... ... ... ... кермектілігі
Тұрмыстық және өндірістік сумен қамтуда судың қаттылық ... ... ... ... кермектілігі – ондағы мг – экв/л берілген Ca және Mg ... ... ... ... Жалпы кермектілік тұрақты (Нт) және шектеуші (Нш) деп ... ... ... ... ... бөлінеді:қалдықты (Hқ) және жоюға болатын (Hж). Қалдықты кермектілік ... ... ... мен Ca және Mg ... тең ... ... ... Судың кермектілігі қарай келесі градацияларды енгізуге болады:
1,5 мг-экв/л дейін – су өте жұмсақ,
1,5 – 3,0 ...... ... – 6,0 ...... ... ... – 9,0 мг-экв/л – қатты су,
9,0 мг-экв/л көп өте ... ... ... аз ... әдетте, оның кермектілігіне сәйкес келеді. Өте аз, минималды кермектілікке – аз минералданған кішкентай жылжымалы сулар ие, олардың кермектілігі – ... ... ... ... кермектілігі маусымдық ауытқуларға тең. Балқаштың Оңтүстік жағындағы өзендердің кермектілігі су тасу алдында 1,00-3,00 мг-экв/л болса, ал су тасу кезінде ... ... ал ... ... ... мг-экв/л болады. Күрті өзенінің кермектілігі жыл бойында бірқалыпты 5,00-9,00 мг-экв/л болады.
Балқаштың солтүстігіндегі өзендердің оңтүстік бөлігіндегі өзендерінен ... ... пен ... ... Су тасу алдында солтүстік Балқаш өзендерінің кермектілігі – 1,50-4,00 мг-экв/л, су тасу басылғанда 1,00-5,00 мг-экв/л, су сабасына түскенде 8,00-9,00 ... ... Осы ... ең ... ... ... өзені ие. Бұл өзенде жыл бойына 0,77-3,00 мг-экв/л тең.
Сонымен ... су ... ... кермектіліктен басқа, жоюға болатын, жоюға болмайтын, қалдықты кермектілік және олардың қатынасы үлкен мәнге ие.
Жоюға ... ... ... - ... ғана байқалады, ол суда биокарбонаттардың бар болуымен түсіндіріледі.
Жалпы кермектілік суда минералдылықтың өсуімен бірге жоғарлайды, ал ... ... ... еш ... ... ... және жоюға болмайтын кермектілік мөлшері минералдылық жоғарласа да, өзгермейді. Жалпы кермектіліктің минералдылыққа ... түзу ... ... ... ... = 102Hж - 28; (3)
Σu(500-1400) = 236Hж - 675; (4)
Σu(40-1400) = 424Hқ + 40; ... және ... ... ... ... ... келесі теңдеу арқылы анықталады:
Σu(35-450) = 99,5Hж + 35; (6)
21
Σu(450-1500) =307Hж +307; ... ... оның ... ... үшін оның ... ... ... немесе құрғақ қалдығы бойынша анықтау жеткілікті. Кейін осы мәндері арқылы кермектілік есептеледі: ... + ... + ... =Σu(40-1400) - 40/424; (10)
Hж.б =Σu(35-450) – 35/99,5; (11)
Hж.б =Σu(450-1500) + 475/307. ... ... ... ... салу ... табиғи сулардың аггресивтілігін бағалау өте маңызды. Судың аггресивтілігі дегеніміз – оның ... ... ... бұза ... Ал, бұл ... ... ... тұздар мен газдардың әсеріне байланысты.
Судың аггресивтілігі – жоғары сілтілі, жалпы қышқылды, көміркышқылды, карбонатты, сульфатты, магнезиалды аггресивтіліктер болып бөлінеді.
Табиғи ... ... ... ... ие. Оның мәні ... суда ... ... қалыпты мөлшерден СО2 мөлшері асып кетсе, бетонның карбонатты қосылыстары сумен ... еріп ... ... ... мөлшерін есептеп, СаСО3 мөлшерін тауып, оның бетонның қанша бөлігі ерітіндіге айналатындығын табуға болады. СО2 – 1 ... – 2,27 мг ... ... ... ... ... жер беті ... карбонатты қалыптарының мөлшерлік сипаттамалары – физика – химиялық жағынан жергілікті суағыстары карбонатты жыныстарды ерітуден тек су ... ... ғана ... Ал ... ... ... ... сулар карбонатты қосылыстарға азды – көпті аггрессивті болады. Аггрессивті СО2 - ... су тасу ... су ... ... кішкентай арналы жүйемен ағып келетін өзендерде басқаларына қарағанда көп мөлшерде болады. Бұны былай түсіндіруге болады: ... ... ... еріген суларды көміртегімен және қышқылдармен байытады, олар ерігенде органикалық заттардың жайылуын тудырады. Осы суларда аггрессивті СО2 мөлшері 30-70 мг/л жетеді. ... ... ... ... ... ... ... CO2 парциоалды қысым жағдайына сәйкес келетін жаңа карбонатты теңдестік пайда болады. ... ... еріп ... CO2 мен ... CO2 ... мөлшері микро ағысты суларда күрт төмендеп кетеді және арналы суларда су тасу кезінде 1-14 мг/л, ал су ... ... ... 1-13 мг/л ... ... карбонатты жүйесінің көп өзгерісі су сабасына түскен кезде орнайды. Қалған кездерде оның теңгермелі жетіспеушілігі байқалады. CO2 ... 10–19 мг/л ... ... ... бұл ... CaCO3 қатынасына айналады.
Қаратал, Тентек, Чиже өзендері су сабасына түскен кезде де аггрессивті болып тұрады.
4.2 Өзеннің су ... ... жыл ... ... ... мазмұны
Берілгені: 1) Іле өзені Қапшағай бекеті, 1964 жыл үшін судың химиялық құрамы мен күнделікті су өтіміне бақылау деректері. 2) Осы ... ... ... ... «Күнделікті су өтімінің» кестесі (кесте 8).
Қойылатын талап: 1) ... су ... мен ... ... ... тұрзызу; (сурет 1). 2) Сараптама жасау.
23
Кесте 8 - Іле өзені ... ... 1964 жыл. ... су өтімі кестесі
Күндер
I
II
III
IV
V
VI
VII
VIII
IX
X
XI
XII
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
Орташа
Максимал
Минимал
211
209
208
206
204
202
200
198
196
194
192
191
189
187
185
183
181
179
177
175
174
172
170
168
166
164
164
161
165
166
165
184
211
159
160
154
149
149
149
152
155
155
162
158
154
169
171
169
167
176
179
182
184
194
196
198
198
198
198
204
204
207
211
176
212
147
211
213
213
215
219
235
256
262
264
249
258
294
316
374
1020
438
405
402
400
397
395
392
414
343
343
343
343
343
343
346
358
342
1020
209
367
381
411
436
427
388
358
349
349
349
349
361
378
381
381
418
489
466
453
436
444
453
444
411
396
396
396
398
401
437
403
489
346
415
384
367
375
393
415
474
570
628
566
505
501
492
505
589
652
632
632
701
637
547
496
455
415
384
363
335
314
302
302
351
474
706
299
419
437
519
657
632
736
839
844
860
839
766
740
745
871
937
948
893
882
959
981
942
932
1000
1070
1070
1040
1070
1090
1110
993
861
1110
410
876
898
956
972
972
972
982
945
898
866
861
856
834
892
961
1010
1020
993
951
940
1040
1050
1060
1060
1030
1030
1040
1060
1080
1110
1120
985
1160
834
1130
1140
1130
1110
1120
1150
1170
1130
1050
1030
1020
993
998
1010
993
942
932
926
937
964
981
948
888
866
874
938
986
905
793
761
750
986
1180
745
740
691
660
635
584
575
566
548
538
529
520
525
516
502
502
502
485
477
469
461
453
446
442
446
439
439
431
424
411
405
512
745
405
402
402
399
393
399
402
393
390
387
382
380
377
375
373
370
368
365
365
363
363
363
361
361
361
361
361
361
361
361
359
359
375
402
359
359
356
356
356
356
356
356
354
356
359
363
363
368
363
363
363
363
359
359
361
354
354
354
351
352
356
350
351
351
350
357
370
350
354
354
352
351
351
351
348
345
342
339
336
333
330
327
324
321
318
315
312
309
306
303
300
297
294
291
288
285
282
279
276
320
356
276
24
Кесте 9 - Судың химиялық құрамы

Датасы
Су өтімі
Минаралдылық
1
19/IV
453
455,5
2
16/V
652
334,0
3
21/VI
942
193,4
4
30/VII
1100
204,6
5
8/IX
548
220,6
6
28/X
361
251,6
7
10/XI
359
311,4
8
22/XI
354
370,2
Су сапасына жүргізілген ... ... ... ... байқалды: судың минералдылығы су өтімі төмендеген сайын ... ... ... су ... ... ие ... Ал су сабасына түскенде CL- ионының шоғырлануы көбейеді.
Ал су ... ... ... су ... ... ... олардың мөлшері азаяды, яғни, олар суға еріп, жайылып кетеді. Судың минералдылығы максималды мәніне көктемде (сәуір айында) жетеді, ал жазда ... ең ... ... ие. Әрі ... ... су беті мұзға айналып, су сабасына түскенде, минералдылық көбейеді. Бұл жағдай көктемгі су тасқынға дейін сақталып тұрады.
4.3 Еріген заттардың жылдық ... ... ... ... ағындысы – өзеннің белгілі уақытта белгілі бір аумақтан ағызып әкелінетін ... және ... ... ... және ... ... мөлшері. Ағызып әкелінетін заттардың негізгі массасын иондық ағынды Ku құрайды.
Ku = A * W * ... A – ... - ... мөлшері
C – шоғырланудың мөлшерлік коэффициенті;
Ku - ( Т/км2*жыл).
Ерітінді заттардың модулі – жылына 1 км2 ауданнан түсетін ерітінді заттардың массасы.
Еріген заттардың ... ... ... ... = F * ... ... Іле ... Қапшағай бекеті 1964 жыл, судың химиялық құрамын байқау.
Қойылатын талап: 1) Гидрологиялық жылнамадан қосымша судың құрамы деректерін көшіріп алу. 2) Су ... мен ... ... ... ... ... (сурет 2). 3) Алынған заттармен су өтімінің біріккен графигін тұрғызу. 4) Байланыс графигі арқылы жетіспейтін деректер ... ... ... 10). 5) Еріген заттардың ағындысы есептеледі.
Кесте 10 - Су ... ... ... ... мг/л
1
4/I
0,93
7,6
2
10/II
0,92
7,7
3
5/III
1,18
6,07
4
19/IV
1,13
8,0
5
16/V
0,037
8,6
6
21/VI
0,064
5,2
7
30/VII
0,029
5,0
8
14/VIII
1,6
3,05
9
8/IX
0,008
4,0
10
28/X
0,064
5,0
11
10/XI
0,067
6,0
12
22XII
1,07
6,78
26
1) Су өтімі мен қосымша заттардың байланысының аналитикалық түрі:
1) P = 0,01Q + 0,75
2) Fe = 8,7 – ... ... ... ... ... = 10 * 86400 0,05 = 43200„ѓ*„}„s/„|
P = R = 43,2 ... * 498 м3 /с * 360 = 7744,896 ... Fe = R = 864 ... * 498 м3 /с * 217 = 93369 ... ... Іле өзені – Қапшағай бекеті бойынша су сапасының гидрохимиялық ерекшеліктері анықталды.
28
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Ресурсы поверхностных вод ... ... ... т.13, ... и ... Казахстан, вып. 2, Бассейн оз.Балхаш, Алматы, 1996. Б.283-336.
2. Проблемы гидроэкологической устойчивости в ... ... ... Под ... А.Б. ... Изд. ... ... 2003. Б.3-171.
3. И.Ф. Карасаев, А.В. Васильев, Е.С. Субботина. Гидрометрия. - Л.: ... ... ... 4. ... ежегодник. Том 5, Бассейн рек Средней Азии, 1973г.- Под редакцей О.Н. Литовченко, ... ...

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 21 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бидай және арпа дақылдарының халық шаруашылығындағы маңызы57 бет
Жанармай. Жанармайдың қасиеттері мен қолданылуы. Бензин15 бет
Махамбет Өтемісұлы15 бет
Махамбет Өтемісұлы өмірбаяны3 бет
Қазақстан Республикасында кедендік ресімдеудің жеңілдетілген түрін жетілдіту45 бет
Ет, құс, жұмыртқа және олардың өнімдерінің химиялық қауіпсіздігінің көрсеткіштері15 бет
Балқаш аңызы және атауы9 бет
1С бухгалтерия бағдарламасының қолданылуымен еңбек көрсеткіштерінің есебі62 бет
Statistic analytic system (SAS) бағдарламалық өнімін қолдана отырып әр бақылау бекетіндегі уақыттың әр түрлі кезеңіндегі (тәулік, ай, жыл), қала кескініндегі (ауданында) атмосфералық ауаны ластайтын заттардың орта шоғырын есептеу бойынша бағдарламалық қамтама өңдеу43 бет
« ОХ Заречное » шарттарында аналық ұядан алынған қара –ала тұқымдарының өнімділік сапасының салыстырмалы көрсеткіштері53 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь