Сақтандырғыш жарылғыш заттар

КІРІСПЕ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5
1. Әдебиеттерге шолу . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6
1.1. Өндірістік жарылғыш заттар. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6
1.2. Өндірістік жарылғыш заттардың жіктелуі. . . . . . . . . . . . . 6
1.3. Аммиак.селитралы жарылғыш заттар. . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9
1.4. Сақтандырғыш жарылғыш заттар. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13
1.5. Газға және шаңға қауіпті шахталарда жарылғыш заттарды қолдану. . . . . . . . . . . 17
1.6. Сақтандырғыш жарылғыш заттар құрамындағы жалынды сөндіргіштер 21
1.7. Сақтандырғыш жарылғыш заттардың детонациялық қабілеті . . . . . . . . . . . . 23
1.8. Сақтандырғыш жарылғыш заттардың жанғыштығы. . . . . . . . . . . . . 25
1.9. Уақыт өте жарылғыш заттар қасиеттерінің өзгерісі . . . . . . . . . . . 27
2. ТӘЖІРИБЕЛІК БӨЛІМ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 35
2.1. Тәжірибелік қондырғының сипаттамасы . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39

3. НӘТИЖЕЛЕР ЖӘНЕ ОЛАРДЫ ТАЛҚЫЛАУ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 41

3.1.ЖЗ физико.химиялық паараметрінің теориялық есептеу. . . . . . . . . . . 49
4. ҚОРЫТЫНДЫЛАР. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Қолданылған әдибиеттер тізімі . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 58
59
1991 жылы СССР тарағаннан кейін Қазақстан Республикасы ҚР қарулы күштері үшін оқ-дәрілерді сатып алуға тиісті болды, себебі Қазақстан Республикасында мұндай өнім түрін шығармайды. Ресейден құны 32000 теңге болатын оқ-дәрі түрі ИМ-100 имитациялық патрон сатып алынды. Біз құны 300 теңге болатын ИМ-100 «Шоқпар KZ» имитациялық патронның жасау бойынша жұмыстарды жүргіздік. ИМ-100 «Шоқпар KZ» жасау үшін әл-Фараби атындағы ҚазҰУ жану мәселелер институты атқарған жұмыс көлемдері қолданылды. Аммиакты селитра, парафин қосылған сақтандырғыш жарылғыш заттар қолданылды.
Қазіргі таңда жарылғыш заттар (ЖЗ) жоғарғы энергияның көзі ретінде ашық өндірісте пайдалы қазбаларды қазу үшін кеңінен қолданылады. Өндірілетін өнімдер әртүрлі физика-химиялық сипаттамаларға және қасиеттерге ие. Кейбір жыныстар жарылыс кезінде пайда болатын жоғары температуралардың әсеріне мүлде сезімтал емес. Басқа пайдалы қазбаларды қазған кезде ЖЗ қолданудың үлкен қиындығы сол пайдалы қазбалардың және оларға ілеспелі газдардың жылу әсеріне жоғары сезімталдығы, бұл нәтижесінде жарылысқа немесе өртке алып келуі мүмкін. Көптеген жер асты кен өндіру атмосферасына ауамен нақты бір қатынаста жарылғыш қоспаларды түзетін жанғыш газдар бөлінеді. Әсіресе, кейбір көмірлердің, күкірттің, сульфидтердің, озокериттердің шаңдарының жарылыс қауіпі бар. Көптеген жағдайда кен (көмір, күкірт шахталарының) атмосферасында бір уақытта жанғыш газдар және шаң болады. Бұл мәселе ашық көмір қиындысында көмір өндіру кезінде тұрады, себебі қиындының төменгі горизонттарына ауысқан кезде өрттің потенциалды көздері болып табылатын метан мен көмірдің жану ошақтарының түзілу салдарынан жарылыс жұмыстарының қауіпсіздігін төмендететін метан бөлінуінің қарқындылығы артады.
Осы себептен, өрт және жарылыс туындауы бойынша қауіпті кен орындарында және шахталарда қолданылатын ЖЗ ерекше сақтандырғыш ЖЗ деп аталатын ЖЗ тобына жатқызылады. Сақтандырғыш ЖЗ негізгі ерекшелігі жару жұмыстарында көмір, күкірт, мұнай және басқа да шахталардың кендік атқарылатын жұмыстардың атмосферасында түзілетін жанғыш кен газдары немесе шаң жарылғыш қоспасын олардың тұтандырмауы болып табылады. Сақтандырғыш ЖЗ әдеттегі ЖЗ қарағанда ең алдымен жарылыс температурасымен (сақтандырғыш ЖЗ ол біршама төмен) ерекшеленеді, сондай-ақ олардың құрамында жарылыс өнімдерін салқындатпайтын, бірақ жарылғыш құрамдас бөліктердің қоршаған ортасындағы тотығу реакциясын баяулататын, температураны арттыратын және шаң- және газ-ауа қоспасының жарылысын кідіртетін жалын сөндіргіш бар. Бірақ та қазіргі уақытта кен қазу өндірісінде ЖЗ қолдану шеңберін арттыру әрқашан да бар өндірістік Сақтандырғыш ЖЗ сапасымен қанаттандыра бермейді.
Осыған байланысты бұл дипломдық жұмыстың мақсаты қазіргі заманғы сақтандырғыш ЖЗ күйін, олардың оң және теріс жақтарын бағалау және қолданыстағы сақтандырғыш ЖЗ жеңілдірудің мүмкін болатын әдістерін іздеу және жақсартылған сипаттамалары бар жаңа өндірістік сақтандырғыш ЖЗ жасау болып табылады.
1. Единые правила безопасности при взрывных работах. Алматы. 1996.стр. 121-126.
2. П.И. Федоренко. Буровзрывные работы. Изд. «Недра». Москва. 1991.стр. 56-67.
3. Взрывное дело. Журнал № 2-3. 1996г. стр. 38, 44-47, 53-55.
4. Завадский В.А., Казаков Ю.В., Вонгай И.М., Мансуров З.А., Абдулкаримова Р.Г. Колесников А.Б., Савинкин А.М., Закарьянова К.Ж., Ахмедов И., Абдраимов Б. Актуальность создания в Республике Казахстан центра по исследованию пиротехнических и взрывчатых веществ. II международный симпозиум «Горение и плазмохимия». Алматы. 2003г. стр. 235-239.
5. Б.Н. Кутузов. Справочник взрывника. Москва «Недра», 1982.
6. Технические условия Гранулит Э. ТУ 92 РК 01-94 Алматы. 1998г.
7. В.М. Шашкин, В.Н. Гуськов, В.М. Выходцев. Опыт применения эмульсионного гранулита Э на горных выработках//Горный журнал. ДГОК Хромтау-2003.вып.6-7. -С 15 – 16.
8. Г.И. Тамбиев, Е.Н. Ольшанский, И.Л. Забудкин, Р.В. Гаврилко. Освоение смесевых эмульсионных ВВ в Казахстане//Горный журнал Казахстана -2003 вып.1.-С 8 – 9.
9. Л.В. Дубнов. Промышленные взрывчатые вещества. Москва. Недра. 1992г.
10. Р.С.Крысин., В.П.Куприн., А.В.Дидок. Гранулит – НМ- новое взрывчатое вещество для рудных шахт Кривбаса//Горный журнал-1998.вып.6.-С 37.
11. Технические условия. Гранулит АС-С. ТУ 7276-051-00173769-99. Кемерово 1999г.
12. Технические условия. Эмульсолит П. ТУ 7276-045-00173769-99. Кемерово. 2001г.
13. Магойченков М.А., Голаджий Ф.М. Росинский Н.Л. Мастер взрывник. Москва. Недра. 1975г.
14. Б.Н. Кутузов. Безопасность взрывных работ в промышленности. Изд. «Недра». Москва. 1977г
15. Л.В. Дубнов, Н.С. Бахаревич, А.И. Романов. Промышленные взрывчатые вещества. Москва «Недра», 1988г.
16. Андреев К.К., Глазкова А.П. К теории антигризутности. ДАН, №4, 1952г.
17. Дубнов Л.В. О причинах затухания детонации взрывчатых веществ в шпурах//Взрывное дело-1998.вып.6 Госгортехиздат. -С 196.
18. Петровский И.Я., Волков Л.В. О причинах неполной детонации в шпурах. Сб. статей «Теория взрывчатых веществ» -1962.С 45-49.
19. Андреев К.К., Гольбиндер А.И., Хотин В.Г., Тышевич В.Ф. О возможных путях предотвращения выгорания ВВ при взрывных работах в угольных шахтах//Тезисы докладов научно-технической конференции. Изд. МХТИ им. Д.И. Менделеева.-1964.-С 67-72.
20. Галаджий Ф.М., Росинский Л.И., Попов И.И. Исследование причин неполной детонации и выгорания зарядов ВВ в шпурах при групповом взрывании. Сб. научных статей МакНИИ, № 15. Госгортехиздат, 1961г
21.Мансуров З.А., Казаков Ю.В., Алипбаев А.Н. Разработка взрывчатого
состава с повышный водоустойчивость на основе аммиачной селитры.
Международный симпозиум «Горения и плазмохимия ».- 2011.вып.
22.Ермолаев Б.С., Сулимов А.А., Борисов А.А., Корсунский Б.Л.
Самопроизвольный взрыв аммиачной селитры в контакте с органичес-
ким соединением выделяющим активный хлора//химической
физика-2007.вып.7.-С 50-57.
23.ПоповИ.И.,Воронин П.А., Шахтный метод испытаний предохранительных ВВ на склонность и выгоранию// Взрывной дело –1963.вып.9.С 214
24.Глазкова А.П., Андреев О.К. Об ингибриторых горения анти гризутных ВВ//физика горения и Взрыва -1970.вып.2.С 214
25.Бахаревич Н.С., Гелин Л.Н. Иззучение снижения горючеети предрохранительных ВВ//Взрывное дело -1970.вып.5 С 271
26.Дубнов А.В. К вопросу о методах оценки условий воспламенение шахтных сред под воздействвием взрыва ВВ// Взрывное дело -1960 вып.1. С 133.
27.Демирок Г.П., Марченко А.Н., Росси В.Д., Исследование и разработка простейших гранулированных взрывчатых веществ//Взрывное дело -1960.вып.2.С 12-13
28.Росси Б.Д., Поздняков З.Г. Промышленные ВВ и средства взрывания М., «Недра » -1971.вып.4.С 175
29.Ассонов В.А. Взрывчатых вещества и их применении в горной промышленности .М., Госгортехизат -1963.вып.3.С 138
30.Барон Л.И., Росии Б.Д., Левчинка С.П. Дробящие способность взрывчатых веществ для горных работ. М., Госгортехизат -1960.вып.5.С 198
31.Разман Б.Ю. О термической стойкости аммиачной селитры -1968.вып.1.с 117
32.Глазкова А.П., Боболев В.К. О причинах выгорание предохранительных ВВ//Взрывное дело -1978.вып.9.С 5-6
        
        Мазмұны
1
| | ... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .|5 |
|. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . | ... ... шолу . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .|6 |
|. . . . . . . . . . . . | ... ... жарылғыш заттар. . . . . . . . . . . . . . . . . . . |6 |
|. . . . . . | ... ... ... заттардың жіктелуі. . . . . . . . . . . . . |6 ... ... ... ... . . . . . . . . . . . . . . . |9 |
|. . . | ... Сақтандырғыш жарылғыш заттар. . . . . . . . . . . . . . . . . . |13 |
|. . . . | ... ... және ... ... ... ... ... қолдану. .|17 |
|. . . . . . . . . | ... ... ... ... ... жалынды сөндіргіштер |21 |
|1.7. Сақтандырғыш жарылғыш ... ... ... . . . . . |23 |
|. . . . . . . | ... ... жарылғыш заттардың жанғыштығы. . . . . . . . . . . |25 |
|. . | ... ... өте ... заттар қасиеттерінің өзгерісі . . . . . . . |27 |
|. . . . | ... ... ... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .|35 |
|. . . . . | ... ... қондырғының сипаттамасы . . . . . . . . . . . . . . |39 |
|. . . . . . . . . | |
| | ... ... және ... ... . . . . . . . . . . . . . . . . . |41 |
|. . . | ... ... ... теориялық есептеу. . . . . . . .|49 |
|. . . | ... ... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . |58 |
|. . . . . . . . . . . . . . . |59 ... ... ... . . . . . . . . . . . . . . . . . . .| |
|. . . . . . . . . . . . . | |
| | ... жылы СССР ... ... ... ... ҚР қарулы
күштері үшін ... ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасында мұндай өнім түрін шығармайды. Ресейден құны 32000 теңге
болатын ... түрі ИМ-100 ... ... ... алынды. Біз құны 300
теңге ... ИМ-100 ... KZ» ... ... ... ... ... ИМ-100 «Шоқпар KZ» жасау үшін әл-Фараби атындағы
ҚазҰУ жану мәселелер ... ... ... ... ... селитра, парафин қосылған сақтандырғыш жарылғыш заттар қолданылды.
Қазіргі таңда жарылғыш заттар (ЖЗ) жоғарғы ... көзі ... ... ... қазбаларды қазу үшін кеңінен қолданылады. Өндірілетін
өнімдер әртүрлі физика-химиялық сипаттамаларға және ... ие. ... ... ... ... болатын жоғары температуралардың әсеріне
мүлде сезімтал емес. Басқа пайдалы қазбаларды ... ... ЖЗ ... ... сол ... ... және оларға ілеспелі газдардың жылу
әсеріне жоғары сезімталдығы, бұл нәтижесінде ... ... ... ... ... ... жер асты кен өндіру атмосферасына ауамен нақты бір
қатынаста жарылғыш қоспаларды түзетін ... ... ... ... ... ... сульфидтердің, озокериттердің шаңдарының
жарылыс қауіпі бар. Көптеген жағдайда кен (көмір, күкірт ... бір ... ... ... және шаң ... Бұл мәселе ашық
көмір қиындысында көмір өндіру кезінде ... ... ... ... ... ... ... потенциалды көздері болып табылатын
метан мен көмірдің жану ошақтарының түзілу салдарынан жарылыс жұмыстарының
қауіпсіздігін төмендететін ... ... ... ... ... өрт және жарылыс туындауы бойынша қауіпті кен орындарында
және шахталарда қолданылатын ЖЗ ... ... ЖЗ деп ... ЖЗ
тобына жатқызылады. Сақтандырғыш ЖЗ негізгі ерекшелігі жару жұмыстарында
көмір, күкірт, мұнай және ... да ... ... ... ... ... ... кен газдары немесе шаң жарылғыш
қоспасын олардың тұтандырмауы ... ... ... ЖЗ ... ... ең ... ... температурасымен (сақтандырғыш ЖЗ ол біршама
төмен) ерекшеленеді, сондай-ақ олардың ... ... ... ... ... құрамдас бөліктердің қоршаған ортасындағы
тотығу реакциясын баяулататын, температураны арттыратын және шаң- және ... ... ... ... ... ... бар. ... та қазіргі
уақытта кен қазу өндірісінде ЖЗ қолдану шеңберін арттыру әрқашан да ... ... ЖЗ ... ... бермейді.
Осыған байланысты бұл дипломдық жұмыстың мақсаты ... ... ЖЗ ... ... оң және ... ... ... және
қолданыстағы сақтандырғыш ЖЗ жеңілдірудің мүмкін ... ... ... ... ... бар жаңа ... сақтандырғыш ЖЗ жасау
болып табылады.
1. ӘДЕБИЕТТЕРГЕ ШОЛУ
1.1 Өндірістік жарылғыш заттар.
Өндірістік жарылғыш заттар деп халық ... жару ... ... ... айтады. Патрондар, пакеттер, қаптар және
жәшіктерде шығарылады, әрбіреуі патрондар ... ... ... және ... ... жолақшалармен ерекшеленеді. Соңғы
уақытта ЖЗ арнайы контейнерлерде шығарылады [1].
ЖЗ патрондары әдетте цилиндрлі формада ... ... ... ... қағаз қолданылады. Патрондардың диаметрі және массасы шпурлар
немесе ұңғыма диаметріне тәуелді қолданылады. Патрондарды тасымалдау ... ... үшін ... ... ... содан кейін ағаш
жәшіктерге салады.
Құйылмалы ЖЗ үшін ... ... ... ... ... ... және кен орынды қазу кезінде ... ... ... ... техникалық шарттары, сондай-ақ
Мемкентехқадағалау журналдық қаулылары бар өндірістік ЖЗ қолданылады.
Өндірістік ЖЗ сыртқы ... ... ... қолдану, тасымалдау және
сақтау кезінде қауіпсіз, құны салыстырмалы қымбат емес болуы, адам ... әсер ... ... ... ... ЖЗ жеткілікті қуатты, қазіргі
заманғы иницирлеу құралдарынан бас ... ... ЖЗ ... ... ... ... қамтамасыз етуі, сақтаудың кепілдемелік мерзімі
кезінде өз қасиеттерін сақтауы, ... ... ... ... ... ... ЖЗ зарядтау механизміне жарамды және оларды суландырылған
ұңғымаларда қолданған кезде суға жоғары төзімділікке ие болуы тиіс.
Жер асты ... ... ... ЖЗ газ ... шаң
жарылысына қауіпті шахталарда улы газдарды көп бөлмеуі, қосымша төменгі
жарылыс температурасына ие ... ... ЖЗ ... ... ... және ... ... техникалық талаптар ондаған атауға есептелген олардың таңдауының
қажеттілігін туындатты.
1.2 Өндірістік жарылғыш заттардың жіктелуі
Өндірістік ЖЗ ... ... ... ... ... ... ... химиялық құрамы, қолдану шарттары, сақтау және тасымалдау
кезінде қауіптілік дәрежесі және т.б. бойынша жіктеледі.
Қоршаған ортаға ... ... ... ЖЗ ... ... ... ЖЗ (детонация жылдамдығы v = 4500 ÷ 7000 м/с), ... ... v = 3000 ÷ 4500 м/с), ... ... (детонация
жылдамдығы v = 2000 ÷ 3000 м/с) және оқ-дәрі шығарушы ... ... 100 ÷ 400 ... күйі ... өндірістік ЖЗ ұнтақ тәрізді, түйіршік тәрізді,
престелген, құйылған, су құрамды (құйылмалы) болып ... ... ... ... ЖЗ ... нитротуындылар
және олардың қоспасы, сұйық эфирлер және оқ-дәрі негізіндегі ЖЗ ... ... ... кен орындарын қазған кезде ЖЗ алғашқы үш тобы
және оқ-дәрілер кеңінен қолданылатынын айта кету керек. Соңғысы бір ... ... ... қолданылады [2].
Өндірістік ЖЗ кейде химиялық құрамы бойынша жарылғыш қасиеттері бар
жеке химиялық заттарға және қоспалар ... ... Жеке ЖЗ ... ... ... ... салдарынан олардың көбі ЖЗ ... ... және ... ... ... үшін қолданылады.
Өндірістік ЖЗ қолдану шарттары бойынша сегіз класқа бөлінеді (1-кесте)
[3].
Сақтау және ... ... ... ... ... өндірістік
ЖЗ бес топқа бөлінеді. Олардың әрқайсысына сақтау және тасымалдау кезіндегі
қауіпсіздік бойынша өз талаптары қойылады:
I топ — 15% ... ... ... ... ... гексоген, тетрил;
II топ — аммиак-селитралы ЖЗ, тротил және оның ... ... ... — 15% артық сұйық нитроэфирлерден тұратын ЖЗ,
флегматизациаланған гексоген,тұтандырушы бау;
III топ — ... және ... ... — топ — ... пиротехникалық баяулатқыштар;
V топ — перфораторлы зарядтар және жарылғыштар орнатылған снарядтар.
Кесте 1. Өндірістік ЖЗ ... ... |ЖЗ түрі және ... ... |
| ... | |
|I |− |Жер ... ғана жаруға арналған сақтандырылмаған ЖЗ. |
|II |− |Жер ... және ... ... ғана ... арналған|
| | |сақтандырылмаған ЖЗ, ... ... ... ... шаңдар |
| | |бөлінбейді, немесе жару жұмыстары кезінде ... ... |
| | |бар ... ... ... ... ... | ... ... |− ... ... және құрамында жарылғыш шаңдар жоқ жерасты |
| | ... ... ... ... ... ... | |ЖЗ. |
| |
| |
| ... ... ... |− ... арналған сақтандырғыш ЖЗ: жерасты өндіру |
| | ... ... және ... ... бойынша, метан |
| | ... ... ... немесе сланцты шаң жарылысы бойынша |
| | ... ... ... ... ... жару жұмыстары кезінде|
| | ... ... ... ... ... ... |
| | ... ... ... ... ... ... |
| | ... көмір және (немесе) жыныс бойынша; немесе |
| | ... ... ... ... ... ... |
|V |− ... ... ... ... ... өндіру |
| | ... ... ... ... ... көмір және |
| | ... ... ... жаруға арналған сақтандырғыш ЖЗ, бұл|
| | ... тау ... ... жарықтарында қиылыспалы |
| | ... ... ... қоспасымен шпурлы зарядтың |
| | |бүйірлік ... ... ... ... |− |Бұл ... тау жыныстары массиві жарықтарында қиылыспалы |
| | ... ... ... ... ... ... |
| | ... шпурлы зарядтың бүйірлік бетінің жанасуы мүмкін |
| | ... ... ... ... ... ... және |
| | ... жыныс бойынша жаруға арналған сақтандырғыш ЖЗ; |
| | ... 20 м ... ... ... метан бөлінетін |
| | ... ... және ... ... және ... ... | ... депрессия есебінен желдетуді қамтамасыз ететін |
| | ... ала ... ... жүргізу. ... |− ... және ... ... ... қауіпі бар |
| | ... ... ... ... ... ... |
| | ... жүргізген кезде арнайы жару жұмыстарын атқару |
| | ... ... (су ... және ... тәрізді |
| | ... ... ... төбе ... ... |
| | ... ағаш ... жарып иілту үшін, көмір шығару |
| | ... тау ... ... ... ... үшін, |
| | ... емес ... ... ... сақтандырғыш ЖЗ |
| | ... VI—VII ... ... ЖЗ бұйымдары. |
|Арнайы |− ... емес және ... ЖЗ және ... ... | ... ... ... және көмір шаңының жарылыс қауіпі |
| | |бар ... ... ... ... ... |
| | ... ... арнайы жару жұмыстары үшін де арналған. |
| |
| |
| ... ... ... |1 |Жер ... жару жұмыстары: металдарды импульсты өңдеу, |
|(С) | ... және ... ... ... құлама |
| | ... ... ... ... ... ... ... |
| | ... ... емес ... ... ... |
| | ... ... ... ... ... ... | ... бөгет жолақшаларды жасау және басқа да арнайы |
| | ... ... |2 |Газ және шаң ... ... емес ... қазу ... | ... жару ... ... ... ... |
| | ... ... емес ... ... ... |
| | ... және басқа да арнайы жұмыстар. ... |3 ... ... газ ... ... ... |
|(С) | | ... |4 ... ... ... және ауыр ... ... жарылысы|
|(С) | ... ... ... ... және басқа да шахталарда |
| | ... ... ... Жару ... ... ... бойынша кенжарлардың қауіптілік
дәрежесі белгіленген тәртіпте бекітілген арнайы нұсқаулықтармен
немесе басқа да нормативті ... ... ... ... ЖЗ ... тиіс ... қазу ... нақты
түрлерінің тізімі «Жару жұмыстары кезінде қауіпсіздіктің бірыңғай
ережелерімен» немесе белгіленген тәртіпте бекітілген, Қазақстан
Республикасының ... ... ... ... ... ... деп ... кез келген түрінің әсерінен аз мөлшерінде
де жарылуы мүмкін және бұл кезде өндірістік ЖЗ детонациясын ... ... ... Иницирлеуші ЖЗ жоғары сезімтал және үлкен емес сыртқы ортаның
әсерінен (жеңіл соққы, үйкелу, ... ... ... Кейбір иницирлеуші
ЖЗ қауырсынмен жанасқаннан да жарылуы мүмкін. ... ... ... ... қолданған және тасымалдаған кезде өте қауіпті етеді [3].
Сезімталдығы бойынша ... ЖЗ ... және ... ... (өте ... иницирлеуші ЖЗ-ға шатырауық сынап, қорғасын
азиді және ҚТНР (қорғасын тринитрорезор-цинаты) жатады. Олар өте ... ... ... ... аз ... иницирлеу үшін арналған:
бұлар детонацияның жоғары жылдамдығына және жоғары иницирлеу қабілетіне ие,
детонацияны өндірістік ЖЗ-тың негізгі ... ... ... ... ... және ... ... ЖЗ капсула-детонаторлармен,
электродетонаторлармен және тұтандырғыш баулармен жабдықтайды.
Оқ-дәрілер деп ... ... ... ... және ... ЖЗ ... [4].
Оқ-дәрілер жанғыш заттардан және тотықтырғыштардан тұратын қатты көп
компонентті жүйе болып ... ... ... түрі және қуаты оқ-
дәрінің жарылып ыдырауының бастапқы жылдамдығына елеулі әсер ... ... ... және ... ... ... ... Тау-кен
өндірісінде тау-кен жұмыстары үшін арнайы ... ... ... Ол ... оқ-дәрілердің түріне жатады. Ол дәнді масса: ірі оқ-
дәрі дәнінің үлкендігі 3—8,5 мм, кіші оқ-дәрінің үлкендігі 1,5-3 мм. ... ... ... ... ... ... Аммиак-селитралы жарылғыш заттар
Қазіргі уақытта геологиялық барлау және ... ... ... ... жарылғыш заттар кең таралды. Бұл ең ... ... қол ... сондай-ақ аммиакты селитраны алу және
өңдеу технологиясының қарапайымдылығы және ... ... ... ... ... ЖЗ ... қолдануға болады,
бірақ та ол төмен детонациялық ... және ... ... ... аз ... энергиясына және жарылыс өнімдерінде зиянды
газдардың (азот оксиді) жоғары мөлшеріне ие. ... оны ашық ... ... ... диаметрдің құрамдастырылған зарядтарында қолданылады [6].
Аммиакты селитралы ЖЗ – ... ЖЗ ... ... ... ... ... ... механикалық қоспасы. Бұл топтың жарылғыш
заттарында аммиакты селитра тотықтырғыш ретінде қолданылады. Аммиакты
селитралы ЖЗ ... ... ... ... ... ... салыстырмалы арзан.
Ең кең қолданылатын аммиакты селитралы ЖЗ қарастырамыз.
Аммониттер – ең кең ... ... ... ... ... ... және жанғыш емес жанғыш
құрамдастармен ұнтақ ... ... ... аммиакты селитралы ЖЗ.
Жарылғыш қоспа ... ... ... ... оттекті балансы
нольге жақын болатындай етіп таңдалынады. Сондықтан ... ашық ... ... тау-кен жұмыстарында қолданылады. Аммониттер қарапайым
және ... ... ... ... құрамында жалын сөндіргіштер
– сілтілі металдардың хлоридтері және АП индексі бар [8].
Аммониттердің суға ... ... яғни ... суға ... ... ... сақтап қалу мақсатында ЖВ және ЖВФ маркасының
суға ... ... ... ... ... ... парафин,
асфальтит және т.б. қолданылады. Мұндай аммониттер нашар ... ... ... ... бірнеше сағат бойы сақтайды. Суға ... ЖВ ... ие. Осы ... ең кең тараған ЖЗ жарылғыш заттардың
салыстырмалы бағалауы кезінде эталон ретінде жиі ... 6ЖВ ... ... ... ... және ... ... сипатталады. Жұмыс істеу қабілеті бойынша олар тротилден асып
түседі.
Аммониттер диаметрі 28-ден 90 мм ... және ... 150 ... 3 кг
дейін қағаз патрондарда шығарылады. Аз сезімтал 6ЖВ ... ... ... ... 90 мм ... жұмсақ жеңдерге
(қабықшаларға) және суландырылған ұңғымаларды зарядтау үшін диаметрі 175
және 225 мм ... ... ... ...... ... ... мен тротилдің қоспасы.
79/21 граммониті ең кең қолданыс тапты. Ол ... ... ... тротилмен механикалық қоспасы ... ... ... ... 79/21 ... ... ... ЖЗ-дан басым түседі, бірақ ұнтақ тәрізді аммонитке жол
береді. 79/21 ... ашық және ... ... ... ... детонациялық қасиеттерін құрамында су 20 % дейін ... ... ... ... ... 10 % ... оның жару әсері құрғақ ... ... ... ... есебінен тіпті бірнеше ... ... ЖЗ ... 5 % ... ... ... және ... қапшықтарда ұнтақ түрінде болады.
Гранитолдар –беттік белсенді ... ... ... ... ... ... тұздар эмульсиясының түзілуі
нәтижесінде суда еритін құрамдас ... ... ... ... ... Олар ... ... сипатталады және оларды
ұңғымаларға су бағаналары арқылы орналастыруға болады. 79/21 граммонитке
қарағанда ... ... ... ... кезде зарядтар іс-
жүзінде тығыздалмайды (шөкпейді), себебі тротилді қабыршықтар оның бастапқы
көлемінде зарядтың қатты каркасын ... ... ... және ... тәжірибеде қолданыс тапты. Соңғысының құрамында алюминий ұнтағы бар [5].
Аммоналдар – аммиакты селитраның және металдық жанғыш қоспа – алюминий
опасы бар ... ... ... ... ... күйдегі
аммоналдарды граммоналдар деп атайды.
Аммоналдар қасиеттері бойынша аммониттерге жақын, жер асты ... ... ... және ... 120 мм дейінгі диаметрде
патрондарда шығарылады. .[9]
Динамондар – аммиакты селитраның жарылғыш емес ... ... ... ... заттармен (соляр майы, ағаш ұны, күйе, алюминий опасы және
т.б.) қоспасы. Түйіршіктелген күйдегі динамондарды гранулиттер деп ... ... ... бойынша динамондарға жұмыс орындарында тікелей
дайындалатын және сұйық жанармайдың (соляр майының ... ... ... емес ... ... ... ... қабыршықты) аммиакты
селитрадан тұратын қарапайым ЖЗ – игнадиттер ... ... ... ... және ... ... ... аммиакты селитра түйіршігін жұқа
қабатпен жабады. Аммиакты селитраның және дизелді отынның ... ... ... ... балансы бар игданитті алуға болады. Игданитті соляр
майын аммиакты селитра салынған қапшыққа ... ... ... ... селитраны сұйық қосынды затпен араластырып, сонымен қатар
Криворожский ... ... және ... ... ... табысты қолданылған арнайы зарядты ... ... ... ... өндірісінде қолданылатын ең арзан ЖЗ ... ... үшін ... Игданиттердің жарылғыш қасиеттері
аммониттерге жол береді. Бірақ та игданиттердің мүмкіндіктері өкінішке орай
ашық, сондай-ақ жерасты жұмыстарында ... ... ... мен кен ... ашық және ... ... жұмыстарындағы
құрғақ және әлсіз суландырылған жерлерде газ және шаң ... ... емес ... ЖЗ - ... М және гранулит АС-4 кең қолданыс
тапты.
Гранулит М селитраның ... ... ... құрамында
кеуекті селитраға толығымен сіңірілетін соляр майы бар. Іс ... ... ... ... тасымалданады. Игданит сияқты
механикалық әсерлерге төмен сезімталдығымен сипатталады.
Гранулит АС-4 алюминий опасынан тұрады, металданбаған ЖЗ ... ... Э – ... ... орындарында дайындалатын өндірістік ЖЗ,
аммиакты селитраның су-май эмульсиясымен (СМЭ) механикалық қоспасы ... Э ... ... ... ... ... газ ... шаң бойынша қауіпті емес карьер мен кен орындарының
құрғақ және кептірілген орындарында ... ... ... ... және ... зарядтауға арналған. Профессор М.М.
Протодьяконов шкаласы ... 6 – 18 ... ... бар ... ... [14].
Құрамында су бар ЖЗ ерекше топты құрайды. Мұндай ЖЗ құрамына ...... ... ... немесе граммонал, ал сұйық фазасы
аммиакты селитраның қаныққан қойылтылған ерітіндісі болып ... ... бар су ... суспензиялық ЖЗ. Акватолдар ашық ... ... үшін ... және ... ... ... ... Себебі, жарылыс кезінде теріс оттекті баланс салдарынан улы
газдардың көп мөлшері бөлінеді.
Бұрын мұндай құрамдар ифзаниттер немесе ГЛТ маркасының ыстық ... ... ... белгілі болған. 20% гранулотолдан және ... ... ... ... ... акватол Т-20 ең кең таралған. Ол құрғақ және
суландырылған ұңғымаларға арналған. Осы ЖЗ бірнеше модификациясы бар.
Карбатолдар − ыстық құйылмалы ЖЗ, қою, 50 °С ... ... ... ... кезде қатаятын суспензия. Олар жоғары тығыздығымен
сипатталады, олардың құрамына ерітінді түзуге ... 3 − 5% су ... ... және ФТ-10 маркаларының карбатолдары қолданыс тапты. Олар ... ... ұзақ ... (30 ... ... бола ... Карбатолдар іс
жүзінде механикалық әсерлерге сезімтал емес. Қолдану орнында жеке құрамдас
бөліктерден дайындалады.
Акванал А-10 — құрамында су бар, ... ... ... ... ... ЖЗ. ... ... (немесе силикоалюминийден) тұрады және
металданған ... ... ... ... ... сулы ... түрінде болады. Акванал А-10 жер бетінде қолдануға арналған.
Жерасты жағдайларында қолдану үшін ... ... ... ... суда ... ... ... акванит АРЗ-8Н арналған.
Эмульсиялық технология бойынша дайындалады және ... ... ... ... ... ЖЗ газ және шаң бойынша қауіпті шахталарда жару ... үшін ... ... ... ЖЗ ... ... ... және IV класс жарылғыш заттарына жататын сақтандырғыш аммонитттері
болып табылады [9,26-30].
Мұндай ЖЗ ... ... ... ... жалын
сөндіргіштердің (бұл әдетте натрий ... ... ... ... ... арқасында жетеді. ЖЗ құрамына жалын сөндіргіштерді енгізген
кезде ЖЗ масса бірлігінде белсенді құрамдас бөліктердің мөлшері төмендейді,
бұл жарылыстың меншікті жылуын ... ... ... жылу ... ... ... ... жылуын жұтады. Жарылыстың меншікті жылуының азаюы және жылудың
жұтылуы нәтижесінде жалын ... ... ... ... ... төмендейді. Бұл метан- және шаң-ауа қоспасының тұтану қауіпін
елеулі түрде ... ... ... ... бар шахталық атмосфераларға қатысты жалын
сөндіргіштер антикатализаторлар (ингибиторлар) болып табылады. Олар ... ... ... ... түрде төмендетеді және тұтану
кідірісін ұзартады. Сақтандырғыш аммониттердегі жалын ... 12 – 20% ... ЖЗ ... жалын сөндіргіштер мөлшерінің артуы олардың
сақтандырғыш қасиеттерінің артуына алып ... ... бұл ... ... ... ... жалын сөндіргіштердің мөлшері
жоғары болған кезде толық емес жарылыстар, ЖЗ күйіп ... ... ... ... күрт ... бірақ және метан-ауа қоспасының
тұтануына алып ... ... ... ... жақсарту олардың құрамына сұйық
нитроэфирлерді қосу ... ... ... ... ЖЗ ... ... қабықшалары бар патрондардың арнайы конструкциясын қолдану
арқылы жүзеге асырылады. Мұндай патрондардың ... ... ... аз ... бар сақтандырғыш ЖЗ болып табылады. Жалын
сөндіргіштердің негізгі ... ... ... Бұл ... ... ... қасиеттері және оның ... ... ... ... ЖЗ жіктелуінде (1-кестені қараңыз) сақтандырғыш ЖЗ III – IV
кластарға жатады [3]. Мұндай жіктеудің негізінде жару жұмыстары кезінде ... ... ... жарылыстарының қауіпі жатыр. Шахта атмосферасының
химиялық құрамы, пласттардың газдылығы, газдың оқыстан шығу ... ... ... ... ... ерекшеліктері және
т.с.с. жарылыс қауіпі бар жағдайлардың туындауына алып ... ... ... ... ... сақтандырғыш ЖЗ келтіреміз.
III кластың сақтандырғыш ЖЗ. Бұл класс суға ... ... ... және ... ... ... АП-5ЖВ аммонитпен
көрсетіледі. Шектеулі қолданыстағы күшті сақтандырғыш ЖЗ газ ... ... ... таза ... ... ... қазу ... келесі
шарттарды орындаған кезде қолданылады: басқа өндірулерден ... ... ... ... жару ... түсуін болдырмайтын шараларды
орындау, метанның мөлшері 1 % болған кезде су ... ... ... мөлшері жоғары болған кезде аммонитті қолдануға рұқсат
берілмейді. Сонымен қатар оны ... ... 5 метр ... ... қолдануға жіберілмейді.
IV кластың сақтандырғыш ЖЗ. Қазіргі уақытта бұл класс Т-19 аммонитпен
көрсетіледі. Ол да суға төзімді ... ... ... және ...... ... ... бірақ АП-5ЖВ аммонитке қарағанда ... ... ... ... ... жоғары. Орташа қуатты және
орташа сақтандырғыш ЖЗ жоғары ... ... ие және ... ... (1,65— 1,7 ... ... Осының арқасында қысқа
баяулатылған жарылыс кезінде зарядтардың ішінара бас тарту және күйіп кетуі
мүмкіндіктері төмендейді.
V кластың сақтандырғыш ЖЗ. Бұл класс Э-6 ... ... ... ... сенсибилизациаланған ионалмастырғыш ЖЗ. ... және ... ... ... ион ... ... нәтижесінде Э-
6 угленит жарылысы кезінде ультра дисперсті күйдегі хлорлы натрий түзіледі.
Сонымен қатар ион ... ... ... Э-6 ... құрамында қосымша
жалын сөндіргіш ретінде ... ... бар. Э-6 ... ... ... ... етілетін өте жоғары детонациялық қабілетімен
сипатталады. Суға төзімділік құрам ... ... ... ... ... және ... ... мақтамен әлсіз
желатиндеу арқылы жүзеге асады. Э-6 угленит суға төзімділігі ... ... жол ... детонацияны беруге сынау алдында суда ... ... 30 ... ... ... ... ЖЗ кез келген қаттылықтағы көмірді және әлсіз ... ... ... тек екі ашық ... ... ... жұмсақ және
орташа қатты көмірлерді бір ашық ... ... ... ... ... ЖЗ. Бұл ... ... селективті детонациаланатын ЖЗ 12ЦБ угленит жатады.
12ЦБ угленитте жабық камерада жарған кезде көмір ... ... ... және
азотпен әрекеттесетін карбид және ... ... ... ... ... ... үшін угленит құрамына ... ... көп емес ... ... ... ... ... қолданылады.
VI класс сақтандырғыш ЖЗ көмір шахталарының өте қауіпті жағдайларында
жару жұмыстарына арналған. 12ЦБ ... газ ... ... ... және шаң бойынша, көмір бойынша ерекше ... ... және бір ... ... ... ... қуыстардан басқа қазба
шахталарында шпурлы ... ... және ... ... ... ... ... ЖЗ. Бұл класқа ... ... ... және сенсибилизатор қоспасынан тұратын типті ионалмастырғыш ЖЗ –
ионит ... Э-6 ... ... ... ион ... реакциясының
нәтижесінде жұқа дисперсті хлорлы натрий түзіледі. Желатинизатор ретінде
коллоидты мақта қолданылады.
Ионит қаптама зарядтар ... ... ... көмір түсіру
жұмыстарында тығындалып қалған көмірді (жынысты) өткізген ... ... 600 кг ... емес габаритті емес жыныс (және жанғыш ... ... ... ағаш ... ... ... сонымен қатар
массасы 150 г (20 л сыйымдылықты ыдыстар үшін) и 300 г (40 л ... ... ... ... суды жару ... ... ... кластардың сақтандырғыш ЖЗ құрамындағы ... ... ... жеткілікті жоғары детонациялық қабілетімен сипатталады.
Суға ... ... ... ... ... ... ... желатиндеуі арқылы жүзеге асады.
VI—VII кластардың сақтандырғыш ЖЗ құрамында нитроэфирлер бар ... ... ... ... ... ... уытты,
сондықтан аммониттерге қарағанда абайлап қолдануды талап етеді. Елдің
әртүрлі ... ... ... ... ... 20 °С ... беттік қоймаларда сақталатын патрондарды қолданар алдында
жерасты ... ... ... ... ... ЖЗ ... ... алдын ала шарлы
өңдеумен және келесі құрамның қажетті ... ... ... нақты дисперсті жалын сөндіргіштермен (хлорлы натриймен) араластыру
арқылы шар диірмендерінде дайындалады.
НМ гранулит Кривбасс кен шахталары үшін қолданылады [10].
Қазақстан ... және ... ... ... ... бар ЖЗ – ... АС-С [11] және ... П [12] қолданылады.
АС-С гранулит құрамында АС – 84%, сұйық мұнай өнімі – 3%, ас тұзы – ... ... ... – 3% бар [3]. ... П ... 99% эмульсия және
натрий нитраты ерітіндісінің 1% ... ... бар ашық ... ... т үске өзгеретін сыртқы түрі бойынша пластикалық зат [20].
Кесте 2. Сақтандырғыш ЖЗ ... ... ... ... |Ионит |
| ... |T-I9 | | |
| | | |Э-6 |12ЦБ | ... ... % |-0,02 |-2,47 |+0,5 |0 |+6,47 ... ... ... |3500 |3410 |2680 |2300 |1930 ... ... ... | | | | | ... ... |3000 |2600 |1950 |- |1440 ... ... |2520 |2230 |1790 |- |- ... |787 |724 |560 |520 |580 ... газдарының |1-1,15 ... ... |1,1-1,3 |1-1,2 ... л/кг | | | | | ... тығыздығы, |320-330 |265-280 |130-170 |95-120 |95-125 |
|г/см3 | | | | | ... ... |0,74 |0,7 |0,58 |0,8 |- ... ... қабілеті, |14-17 |15-17 |7-11 |- |5-6 ... |3,6-4,6 |3,6-4,3 |1,9-2,2 |1,9-2,0 |1,6-1,8 ... ... |10-12 |10-12 |7-9 |- |- ... ... қабілеті | | | | | ... мм |5-10 |7-12 |5-12 |4-5 |- ... ... | | | | | ... |2-7 |4-8 |3-10 |2-3 |- ... ... мм | | | | | ... берілуі, |12-32 |12-24 |40-70 |50-60 |24-32 ... |- |- |230 |- |300 ... ... | | | | | ... ... ... |190 |190 |- |- |- ... | | | | | ... | | | | | ... % | | | | | ... ... МПа | | | | | |
|5 % құм ... | | | | | ... Мпа | | | | | ... 3. Көмір кесіктерінің өрт қауіпі бар аймақтарында қолданылатын ЖЗ
қасиеттері.
|Көрсеткіштер ... П ... АС-С ... ... г/см3 ... емес |1,3 |1,0 ... ... ... баудың 6 | | ... ... ... ... |– ... ... ... кДж |2710 |3340 ... ... ... л |910 |940 ... баланс, % |-7,1 |0 ... ... ... 120 мм| | ... ... жылдамдығы |3,6 – 4,0 |3,1 – 3,5 ... ... % |0 |0 ... сезімталдығы, Мпа кем емес |294 |– ... ... ... ... | | ... ˚С ... |170 – 190 |170 – 190 ... құрамды сақтандырғыш ЖЗ (Э-6, 12ЦБ углениттер, ионит) екі
фазада дайындалады. ... ... ... ... (ионалмастырғыш
буды) араластыру және оларды стеараттармен гидрофобизациясы жүзеге ... ... ... ... ... ... ... типті механикалық қалақты араластырғыштарда
жүзеге асырылады. 2-кестеде сақтандырғыш ЖЗ қасиеттері берілген.
Сақтандырғыш қасиеттері ... ... ... ... 600 ... ... ... жарылған кезде тәжірибелі штректе метан-ауа
қоспасын тұтандырмауы ... Т-19 осы ... ... ... 700 ... ... жарылысы
кезінде көмір шаңын тұтандырмауы тиіс.
Угленит Э-6 метан-ауа қоспасы және ... шаңы ... ... камерасында массасы 200 грамм ашық еркін аспалы заряд
жарылысы кезінде сынаққа шыдайды.
Угленит ЦБ соққысыз ... ... ... 1000 ... зарядтың
жарылысы кезінде метанды және көмір шаңын тұтандырмауы тиіс. Сонымен қатар
угленит ЦБ бұрышты мортирде массасы 800 грамм ... ... ... ... ауа қоспасын тұтандырмауы тиіс.
Ионит мортирден 200 метр қашықтықта орналасқан шағылдырғыш ... ... ... ... ... массасы 600 грамм зарядтың
жарылысы кезінде сынақтан өтеді.
1.5 Газ және шаң ... ... ... ... ... ... ... шахталарының атмосферасы үшін метан және көмір
шаңының болуы тән. Көмір шахталарында бөлінетін ... газ 80—83 ... 1—4 % оның ең ауыр ... ... 10 % ... 5 ... ... газынан және 1 % аз басқа газдардан тұрады.
Тау жыныстарында газдың байланысқан және бос ... ... газ – ... ... газ. Бос газ ... ... және ... жиналады. 200 м2 дейін жететін
жоғары ... ... ... ... ... жоғары сорбциялық
қабілеттері арқасында 1 грамға шамамен 3/4 газ ... ... ... ... ... ... 100 м3 дейін метанды жұта алады.
Метан көмір шахталарының атмосферасына массивтен, сонымен ... ... ... ... ... ... ... Массивтен газ
шығудың үш түрі бар: ...... ... кеуектер мен
жарықтардан, суфлярлы – көзге көрінетін жарықтардан, кенеттен – ... ... ... ... ... ... ... шығуымен бір уақытта
газдың шығуы. Көмір пласттарындағы газ қысымы 5,9 МПа ... және ... ... ... 4. ... ... әртүрлі мөлшері кезіндегі және ыдысты
қыздырудың әртүрлі температурасы ... ... ... ... ... ... тұтанудың (с) кідірісі, ºС ... | ... %| |
| |775 |825 |875 |925 |975 |1075 |1175 |
|6 |1,08 |0,58 |0,35 |0,2 |0,122 |0,039 |− |
|7 |1,15 |0,6 |0,36 |0,21 |0,13 |0,041 |0,01 |
|8 |1,23 |0,62 |0,37 |0,22 |0,138 |0,042 |0,012 |
|9 |1,3 |0,65 |0,39 |0,23 |0,141 |0,044 |0,015 ... |1,4 |0,68 |0,41 |0,24 |0,148 |0,049 |0,018 ... |1,64 |0,74 |0,44 |0,25 |0,16 |0,055 |0,02 ... ... ... құрамында 6-7% метан бар метан-ауа қоспасының
тұтануын тез тудырады. 1770ºС ... ... ... ... ең аз ... ие (1,9 мс). Қысымның және ... ... 5 – 14% ... ... ... ... жарылғыш
болып табылады. Қыздыру немесе алдын ала сығу метан-ауа ... ... ... ... кеңейтеді. Ауа өлшенді жарылыс қауіпі бар
көмір ... ... ... ... ... ... ... Теория
жүзінде ең жарылғыш қоспа метан толық тотығатын құрамында 9,46% ... ... ... ... қоспа болып табылады [13].
Метан-ауа қоспасының жануы метанның ауа оттегімен тотығу реакциясы
есебінен жылу бөле ... ... ... түрінде келесі теңдеумен беруге болады:
СН4 + 2О2 + 8N2 = СО2 + 2Н2О + 8N2 + 198,4 ... ... ... ... ... Газдылығы 1 т немесе 1 ... газ ... (м3) ... Ең ... ... және
кокстелген көмірлер, газдылығы ең төмен – құрамында ұшқыш заттардың мөлшері
көп ... ... ... ... ... ... газ ... тәуелді.
Әдетте, газдылық салыстырмалы бірліктерде – 1 т тәуліктік көмір өндіруге
қатысты тәулігіне бөлінетін газ ... ... ... ... ... ... санаттарға бөлінеді: I санат — ... 5 м3/т ... ... II ... — 5-тен 10 м3/т ... III ...... 15 м3/т дейін; салыстырмалы газдылығы 15 м3/т артық жоғары санатты
шахталар, сонымен қатар, ... ... және газ ... және ... бойынша қауіпті пласттарды шығаратын шахталар.
Көмір шаңы, әсіресе, бұрғылау және көмірді ... ... жару ... ... ... ... кезінде
қарқынды түрде түзіледі. Шаң көп мөлшерде ... ... ... ... шөгеді және жинақталады.
Зерттеушілер көмірде ұшқыш заттардың мөлшері 10% аз ... ... ... ... ... ... ... 10-нан 15% дейін
болған кезде әлсіз жарылады, ұшқыш заттардың мөлшері 15% артық болған кезде
тас көмір шаңдарының жарылғыштығы тез ... ... ... ... 1 ... шаңдар қатысады. Бірақ та өлшемі 75—100 мкм шаң ... ... ... ... (№80 ... өтетін шаң) [1].
Көмір шаңы оның ауадағы концентрациясы нақты шекте ... ... ... ... Ауада өлшенген, құрамында 30% артық ұшқыш заттар бар пласт
көмір шаңы жарылғыштығының төменгі шегі ... ... ... ... шегінде болады, ал ауада 0,5—1,5% метан болған кезде бұл шек 2-3 ... 1 м3 ... ... г ... тұратын шаң-ауа қоспасының жарылысы
ең жоғары бұзушы әсерге ие. Шаң-ауа қоспасының тұтану температурасы 750—900
°С ... ... ... ... сондай-ақ метан-ауа қоспасының
тұтануына тұтанудың кідірісі себепші болады. Осы кідірістің ұзақтығы метан-
ауа қоспасына қарағанда, бірнеше аз, ... ... ... ... кезде
ұшқыш, тез тұтанғыш газдар бөлінеді. Ауада өлшенген көмір шаңының тұтануы
және жарылысы газ-ауа қоспасының жарылысына ұқсас ... ... ... егер ... ... ауамен қоспасы ЖЗ немесе метан-ауа қоспасы
жарылысы нәтижесінде тұтанса,онда жалын құшқан көмір шаңы ... ... ... ... ... және ауа ... ... басқа жанғыш
газдардың көп емес мөлшері жарылғыш газ-шаң-ауа қоспасын түзеді. Бұл ... және өз ... ... ... ... ... көмір шаңының
көрші бөлшектерін шалады және т.с.с.. Бұл кезде ұсақ көмір шаңының жарылыс
қауіпі ірі бөлшектерге ... ... ... ол ... күйге жеңіл
өтеді. Сонымен қатар оның меншікті беті үлкен, сәйкесінше ұсақ ... ... ... ... тез және толық өтеді [14].
Көмір шаңының жарылғыштығы ондағы күлдің мөлшеріне тәуелді. Күл, яғни
инертті шаң жарылыс кезінде ... ... ... ... және осылай
жарылыс жалынының температурасын төмендетеді. Шаңның ... ... әсер ... себебі ол шаң бұлтының түзілуін қиындатады және
жылудың біраз мөлшерін жұтады.
Калий кеніштері. Олардың ... ... ... ... ... ... табылатын сутегі және метаннан тұрады. Табиғи газдағы сутегі
және метан арасындағы қатынас 3:1-ден 8:1 дейін ауытқиды. ... ... ... ... ... ... газ 20-45 % ... 15 %
метан және 40—65 % азоттан тұрады. Метан тұздар түзілген кезде ... су ... ... ... және жануар қалдықтарының ыдырауы
нәтижесінде түзілді деп болжайды. Сутегінің түзілуі радиоактивті ... ... ... ... минерал тұздарымен бір уақытта кристалданған
суды байланыстырады. Ең ... газ ... жару ... ... ... ... көлемі 70 м3 (метанға есептегенде) жетеді, ал
салыстырмалы газдылық – бір жару кезінде 1 м3 тау ... 2 ... және ... кеніштері. Күкірт шахталары шаңдардың жарылысы,
пластта күкірттің жануы және жерасты өрттері бойынша ең ... Бұл ... ... ... ... жанғыштардың
және жеңіл тұтанатын күкіртсутектің, метанның, этанның, ... ... ... және ... органикалық қосылыстарының, көміртегі
тотығының және т.б. жоғары ... ... ... және басқа да сульфидті кендерді шығаратын кеніштер шаңдардың
жерасты жарылыстары және өрттері бойынша күкіртті ... ... ... сульфидті аэрозольдердің жарылғыштығы да төмен. ... ... ... ... ... ... ... және озокеритті шахталар. Көптеген елдерде мұнай шахталық әдіспен
өндіріледі. Мұнай, сондай-ақ озокеритті шахталардың ... ... ... қаныққан және қанықпаған газ және бу түріндегі көмірсутектерден
тұрады. Сутегі, күкіртсутек, ... ... газы аз ... кездеседі.
Жанғыш газдар және булар жыныстардан, сонымен қатар жоғары ... ... ... ... жеңіл фракцияларының (бензин және
т.б.) булануы кезінде шығады. Бензин буы ерекше қауіпті [15].
Кесте 5. Жанғыш ... және ... ... ... ... ... | ... қоспада |
| ... | ... ... ... ... ... жанармай |концентрациялық |
|газы, ... ... % ... ... |шектері, % |
| ... ... | ... ... ... |шек |шек | |шек | ... |5 |15 ... |1,41 |6,75 ... |3,22 |12,45 ... |1,27 |6,75 ... |2,37 |7,35 ... ... |3,28 |18,95 ... |1,86 |8,41 ... |2,5 |80 ... |1,4 |6 ... |4 |74,2 ... |1,25 |6,9 |Аммиак |15,5 |27 ... |1 |6 ... |4,3 |45,5 ... |0,3-1,3 |7 ... ... |74,2 ... ... жарылғыш заттардың құрамындағы жалын сөндіргіштер.
Сақтандырғыш ЖЗ құрамына минералды қоспалар, әсіресе, бұл ... ... ... Олар бір ... ... ... ... төмендететін инертті қоспа рөлін атқарады [16], ал ... ... ... ... ... ... ... [9].
Жалын сөндіргіштерді таңдау олардың ингибирлеуші қабілеттерімен, ЖЗ
басқа компоненттерімен үйлесімділігімен, ... ... және ... өнімдерінің уыттылығымен, сонымен қатар қол ... ... ... ... ... ... ... ингибирлеуші
қабілеттерімен сипатталса да, фтор тұздары жоғары уыттылығына байланысты
сақтандырғыш ЖЗ-да ерекше ... ... ... ... ... ... болғандықтан қолданылмайды. Натрий және калий хлоридтері
арзандығы, қол жетімділігі және жеткілікті жоғары ... ... кең ... ... сөндіргіш-тұздардың ингибирлеуші қызметі елеулі дәрежеде
детонация өнімдерінде түзілетін ... ... ... ... өлшемдеріне тәуелді. Бөлшектердің қосынды беті шамамен келесі
формула бойынша есептелінеді:
(1)
мұндағы, n — ... ... тұз ... ... s' —
бөлшектердің беті; G — ЖЗ зарядындағы тұз массасы; d — ... ... р0 — тұз ... k — ... ... ... ... мәліметтер бойынша, сақтандырғыш ЖЗ жарылысы кезінде жалын
сөндіргіштердің бөлшектелуі болады. ... ... ... ... ... тәуелді және үлкен жүктемелерді ... Тұз ... 0,1—2 мм ... өлшемі кезінде жарылыстан
кейін бөлшектердің ең үлкен санының орташа өлшемі 8 мкм болды. ... ... ЖЗ ... ұсақ ... ... ... ... жақтары болды: аммонитті массаның ... ... ... ... ... Сондықтан ұсақ дисперсті ... ... ... әдетте 5 — 15% ... ... ... ... ... немесе оның
нитрогликольдермен қоспасы, сирек кезде гексоген немесе тэн түріндегі қатты
сенсибилизаторлар (1-сурет). 2-суретте ... ... ... ... ... және 21 % ... сақтандырғыш қасиеттерінің жалын
сөндіргіштер дисперстілігіне тәуелдігі көрсетілген, ал 3-суретте жұмыс
істеу қабілетінің тұз ... ... ... ... ... жалын сөндіргіші бөлшектері өлшемдерінің ... ... ... ... ... ... ... өлшемдері азайған кезде
жұмыс істеу қабілеті бір ретке 13 %-ға төмендейді (2-суретті қараңыз).
Сурет 1. 1,6— 1,7 г/см3 тығыздықта 20 ... ... ... ЖЗ ... критикалық диаметрінің (dкр) ... (n) ...... 2 —60/40 нитроэфирлердің қоспасы; 3 — гексоген; 4 ... 2. ... ... ... 35 (қисық 1) және 40 % ... ... ... ... ... ... ... ("омега") жалын
сөндіргіштер бөлшектері өлшеміне (s) тәуелділігі
Сурет 3. Жалын сөндіргіштер мөлшері 35 (қисық 1) және 40 % ... ... ... ... ЖЗ жұмыс істеу қабілетінің (Ф) жалын
сөндіргіштер бөлшектерінің өлшеміне (s) тәуелділігі
Көптеген зерттеушілер ЖЗ ... ... ... ... немесе металл
тотықтарын түзе ыдырайтын металдардың органикалық немесе минералды
қосылыстарын енгізу ... ... ... жалын сөндіргіштердің
өлшендісін алуға тырысты. Мұндайлар ретінде калий пикратын (ЖЗ), калий
немесе ... ... ... және ... ... Бірақ та
сыналған тұздар ... ... ... ... ... жалын
сөндіргіштер ингибирлегеннен басқа, детонация өнімдерінің температурасын
төмендетуі ... ... ... ... ұсақ ... ... ... және натрий немесе калий селитрасы) ионалмастырғыш немесе
кері жұбы деп аталатын селективті тұтанатын ЖЗ ... ... ... ... олардың әрекеттесуінің өнімі хлорлы натрий немесе ... ... 1.7 ... ... ... ... ... тұтанатын сақтандырғыш ЖЗ қасиеттеріне гранулометрлік құрам
қатты әсер етеді. Сенсибилизатордың және ... ... (53 % ... ... және 35 % ... аммоний), сол бір
мөлшерінен тұратын, бірақ компоненттері бөлшектерінің өлшемі ... ... үшін ЖЗ ... ... қабілетін сипаттайтын
баллистикалық маятниктің ауытқу шамасы анықталды [15].
Зарядтың шамасы барлық жағдайда 100 г, ... 36 мм, ... ... 40 мм, ... ... 160 кг ... ... ұсақ емес ұнтақтары қолданылатын барлық
композициялар ЖЗ эталоны ... ... ... ... ... ... кездегі ауытқудан 2-3 есе артық маятниктің ауытқуын берді.
Бұл ион алмастырғыш жұп реакциясының ... ... ... туралы
немесе селевтивтілік туралы куәландырады. Реакция тек өте ұсақ дисперсті
ұнтақтарды қолданған кезде (100 мкм кем) ... және ... ... қабілет сақтандырғыш ЖЗ-ға қойылатын,
әсіресе, қысқа баяу жаруларды кең қолдануға және осыған ... бір ... ... және ... сығу ... ... ... ЖЗ күйіп кетуіне байланысты қойылатын маңызды
талаптар болып ... ЖЗ ... ... ... ең ... ... сенсибилизаторларды енгізу болып табылады. Сақтандырғыш ЖЗ шамамен
бүкіл тарихында көп жағдайда сенсибилизатор ... ... ... ... қоспасы қолданылады. Соңғысы угленит типті
отандық сақтандырғыш ЖЗ құрамында бар.
Нитроэфирқұрамды ЖЗ және ... ... ... ... ... Мұндай ЖЗ критикалық диаметрі 5 − 10 ... ... ... 50 МПа) − 15 − 17 мм ... Нитроэфирқұрамды ЖЗ
тығыздалуы аммониттерге қарағанда төмен. Мұндай ЖЗ тығыздығы максималды
мәніне тез ... ... ... ... ... ... аз ғана ... кезде салыстырмалы тығыздық 0,94 аспайды, бұл уақытта аммонит 0,965
салыстырмалы тығыздыққа дейін тығыздалады.
Нитроэфирқұрамды ЖЗ-ға қопсытқыштар (ағаш ұны және т.б.) тұрақтандырушы
әсер ... 4 % ... ... ... деп есептеуге болады.
Нитроглицериннен тұрмайтын сақтандырғыш аммониттердің детонациялық
қабілетін арттыру үшін аммонитті массаны өте ... ... ... Т - 19) ... ... ... ... блоктарда ЖЗ
сынақтарымен анықталатын детонациялық қабілеті бойынша тығыздалған күйінде
ЖЗ тұрақты детонациясы сақталатын ең аз ... ... ... Т -
19 19% бастап, тротилда R < 7,5, ... Т = 19 16% ... ... R
= 9,0. R шамасы аз болған сайын детонациялық тұрақтылық жоғары болады.
Сақтандырғыш ЖЗ күйіп кетуін тарату мәселесінің шешімі ... ... ... ... ... ЖЗ қолдану болып табылады.
Монозарядтарды қолдану патрондар арасында жарылулардың және ... болу ... ... ... ... ... ... төмендейді.
Сақтандырғыш ЖЗ детонациялық қабілеттерін арттыру әдістерінің бірі
патрон диаметрлерін, мысалы, ... 36 мм ... ... ... ... ... жоғары сақтандырғыш ЖЗ қолданған кезде жару жұмыстарының
тиімділігін арттыру үшін шпурлы зарядтардың диаметрін арттыру ... ... ... ... ... 43 мм ... VI ... ЖЗ қолданған кезде осыдан қуатты V класс ЖЗ ... ... ... жару ... сондай тиімділігі алынатындығын
көрсетті. Осыдан жоғары тиімділік толық қиындыға шпурлерді ... ... ... ... ... ... ... және жұмысты
дұрыс ұйымдастырған кезде комбайндермен бұзылуы әлі мүмкін емес ... ... ... (1000 м/ай ... ... ... ... 1.8 Сақтандырғыш жарылғыш заттардың жанғыштығы
Сақтандырғыш ЖЗ ... ... ... өте ... ... ... бірге метан-ауа қоспасы тұтануын немесе тіпті ... ... ... ЖЗ ... ... алып келетін себептердің бірі
дайындық жұмыстары кезінде, сондай-ақ каналдық әсер салдарынан детонацияның
өту сәтінде шпурде ЖЗ ... ... ... [17,18]. Бұл ... ... ЖЗ сығу механизмі К.К. Андреевпен сипатталған [19,24,25,28]. Аз
жылдамдықпен детонацияның таралуы оның жануға ауысуына алып ... ... ЖЗ ... ... ... алу үшін жоғары детонациялық
қабілетімен қатар мүмкін болатын тығыздалуларда сақтандырғыш ЖЗ сондай-ақ
төмен ... ... ... ... жарылғыш қоспалардың көпшілігі салыстырмалы жоғары
емес жанғыштығымен сипатталады. Сақтандырғыш ЖЗ құрамында 10% дейін хлорлы
натрий, калий және ... ... ... ЖЗ ... ... (4-сурет). Осы
қоспаларға нитроглицерин енгізу де ЖЗ жанғыштығын ... ... ... ... кезде жанудың критикалық қысымы алдымен артады, жанғыштық
төмендейді, ағаш ... ... ... 1 % ... ... максимумға жетеді,
содан кейін ағаш ұнының мөлшері шамамен 5 % болған кезде атмосфералық
қысымға ... ... 4. ... 6ЖВ ... ... ... (ркр) жалын
сөндіргіштер мөлшеріне (П) тәуелділігі:
1 — хлорлы натрий; 2 — хлорлы калий; 3 — ... ... 5. ... үшін ... ... қысымының (ркр) ондағы
нитроглицерин мөлшеріне (n) ... ... ... ... көп емес мөлшерін қосқан кезде
(шамамен 3 %) ... ЖЗ ... 2-2,5 есе ... ... төмендейді.
Аммониттердің жанғыштығы фторидтермен диаммонийфосфат қатысында да
төмендейді. Жанғыштықты ... үшін ... ... басқа да тұздары,
сонымен қатар аммоний оксалаты, кальций тотығының гидраты, ... ... ... және ... зерттелді. 6-кестеде әртүрлі ... ... ... ... ... әсері туралы мәліметтер
келтірілген. Ең жақсы нәтижелер формиаттарды қосқан кезде алынды. ... ... ... ЖЗ, ... ... су ... ЖЗ ... жанғыштығымен сипатталады.
Физика-химиялық қасиеттерінің тұрақтылығы, суға төзімділік және басқа
да эксплуатациялық сапа өндірістік ЖЗ үшін ... ... ... ... 6. ... ... аммиакты селитралы жарылғыш қоспаның
жанғыштығына әсері
Нитроэфирлерден тұратын сақтандырғыш ЖЗ суға ... ... үшін ... гидрофобизациясынан басқа, сондай-ақ ... ... ... үшін ... ... нитроэфирлердің коллоидты
мақтамен (0,2%) әлсіз желатинизациясы қажет. Нитроэфирлерден ... ЖЗ өте ... суға ... қамтамасыз ету үшін құрам
гидрофобизациясымен қатар ЖЗ-ға суда ісінетін қоспаларды қосуға болады. ... ... ... ... ... перифериясында судың патрон ішіне
еніп кетуін болдырмайтын гель тәрізді қабат түзіледі.
1.9 ... өте ... ... ... ... ... тұрақтылығын келесі сипаттамалар: ылғалдылық, нығыздалу,
тығыздалу, қабыршықтану, ұшқыштық [15].
Ылғалдылық – ... ... ... ... ... қабілеті (гигроскопиялылық). Гигроскопиялылық гигроскопиялық
нүктелердің шамасымен, яғни осы ... ... ... ... ... ... осы ... ауаны қанықтыратын су бу
серпімділігіне қатынасымен анықталады. Гигроскопиялық ... ... ... ... және ... құрғамайтын және
ылғалданбайтын күйін сипаттайды. Заттың ... ... ... ... ол ... ... ... ЖЗ өндірісінде
қолданылатын тұздардың ішінде күшті гигроскопиялыларға кальций селитрасы
(25 °С температурада ... ... 44%) және ... ... ... ... – натрий селитрасы (74,5%), хлорлы натрий
(75,5%), хлорлы аммоний (78,5%), ... ...... ... ... ... (83,4%) жатады. Олар негізінен қоспалы ... ... ... ... ... ... ЖЗ
гигроскопиялық нүкте 15 – 20 °С температурада 60 – 68% ... ... ... ... ... олар ... ... қаптама
болмаған кезде ылғалданады. Ылғалдану ЖЗ физикалық тұрақтылығын бұзады:
сырғуға алып ... ... суға ... ... ... ... нашарлатады. Аммиак селитрасы кристалдарын ылғал
өткізбейтін қаптамамен ... ... ... ... ... ылғалдылықты
төмендету бойынша оң нәтижелерді бермеді. Сондықтан аммиак селитрасы
негізіндегі ЖЗ ... ... ... негізгі шарасы зарядтарды әртүрлі
ылғал өткізбейтін қаптамалармен сыртқы қорғау болып табылады.
Нығыздалу – кейбір ұнтақ ... ... ... ... ... ... ... массаға айналуы. Кейде бұл құбылысты «біріктірілу»
деп те атайды. Бірақ та ... ... ... ... ... деп ... ... қалған ЖЗ қолдану қолайсыз: шпурдағы патрондарды мыжғылау
мүмкін емес, қауіп артады және ... ... ... ... ... алдында нығыздалып қалған аммониттерді
ұнтақтауға тура келеді, ... ... ... және ... қатар нығыздалып қалған аммониттер төмен детонациялық қабілетімен
сипатталады.
Нығыздалудың бір себебі суда еритін компоненттердің қайта кристалдануы
болып табылады. ЖЗ ... ... ... ... ... ... және т.б.) бір ... ерітіндіге өтеді. Содан кейін құрғаған немесе
төмен температурада қаныққан ерітіндіден массаны ... ... жаңа ... ... Бұл процеске ... ... ... ... ... ... Сондықтан
нығыздалған кезде сусымалылықты жоғалтумен қатар әдетте ұнтақ өздігінен
тығыздалады, яғни көлемдік отыру ... ... ... гидрофилді
материалдардың қалыпты ылғалдануы кезінде орын алады. Ылғалдылықтың жоғары
мөлшерінде ... ... ... ... ... жаңа ... ... массаның цементтелу үшін жеткіліксіз
болуы мүмкін.
Сипатталған механизм бойынша нығыздалу сыртқы қысым кезінде, ... ... ... ... ... ... материалдың
қатарлануы кезінде немесе ЖЗ көлемін арттыра аммиак селитрасының полиморфты
түрлену нәтижесінде ... ішкі ... ... күшейеді. Бұл жағынан
аммиакты селитраны +32 °С ... ... ... өте ... ... ол ... 2,5% арттырып, β –формадан γ-формаға ауысады. ... +32 °С ... ... ... ғана ... ... нығыздалуын анықтады; ылғал болмаған ... ... ... ... тең ... жағдайларда аммиак селитралы қоспаның нығыздалуы
ұсақтау дәрежесін арттырумен өседі.
Бүрмейтін, суда ерімейтін май, парафин, керосин және ... да ... ЖЗ ... ... емес пленкамен жауып, олардың
нығыздалуын төмендетеді. Осының салдарынан осы ЖЗ-дың ... ... ... ... қатар гидрофобты заттың пленкасы бөлшектерді
бір-бірінен оқшаулайды және түзілетін жаңа кристалдар зат массасын төмен
беріктілікпен байланыстырады.
Кристаллизация ... ... ... ... ... ... ... (0,01 – 0,1%), соның ішінде бояғыштардың
кристалдар формасын өзгертетіні белгілі. Сәйкесінше бұл ... ... де әсер ... ... ... ... формасын өзгерте әсер ететіні
дәлелденген, нәтижесінде олар механикалық төмен берікті ... ... ... ... ... ... өзгертетін
бояғыштардың құрылымдық сипаттамасы үшін жалпы оларда сульфо топтардың және
NH2 немесе ОН ... ... ... ... болып табылады. Аммиак
селитрасының нығыздалуын трифенилметан ... ... ... фуксин
және азобояғыштар класынан қашқылды қызыл амарант ... ... ... ... мәні 50 – 70% ... ауа ылғалдылы
өзгерісімен периодты түрде ылғалданып және ... ... ... ... ... байқалады. Өндірістік ЖЗ негізгі компоненті – аммиак
селитрасы, сонымен қатар ... ЖЗ ... ... ... немесе
калий хлоридтері осындай заттар болып табылады.
Гигроскопиялық затты герметикалық емес ыдысқа тығындап ... ... ... ... және ... ... қатар циклдік қыздыру және
салқындату болған кезде заттың ауыспалы нығыздалуы және қопсуы ... та егер ... өте ... ... және ... арасында күшті
байланыс туындаса, нығыздалу қайтымсыз болуы мүмкін. Қайтымсыз нығыздалулар
жеткіліксіз ... және ... ... орын ... Осы ... ... технологиялық процестерінде аммониттерді
және басқа да аммиак селитралы ЖЗ-дың ылғалдылығы және ... Осы ... ... ... заттардың қатты, мысалы, күн
сәулесі астында қызу жағдайларын болдырмау қажет.
Нығыздалуға ЖЗ ... ... және ... әсер етуі мүмкін.
Өлшемдері артқан сайын ұнтақтың меншікті беті, сәйкесінше, бірігудің мүмкін
болатын түйіндерінің саны ... Осы ... ... ... ... ұнтақ жазық бетті бөлшектерден тұратын ұнтаққа
қарағанда аз нығыздалады. ... ... ... бөлшектер бетінің
сипаты әсер етеді. Бұдырлы ... ... ... ... ... ... ... Өндірістік ЖЗ нығыздалуын ... ... ... ... алып келеді:
1) патрондау және тығындау алдында аммонитті массадағы ылғалдың аз мөлшері
және салқындату (32 °С ... ... ... ... ... (пакеттермен, қапшықтармен), ылғал өткізбейтін
мастиктармен және басқалармен дайын өнімнің сенімді ылғал өткізбеушілігін
қамтамасыз ету;
2) сыртқы ... ... және ... ... өзгерісінің
полиморфизміне жауап беретін + 32 °С ... ... ... ... жағдайларда сақтау қажет;
3) селитра немесе ЖЗ құрамына нығыздалуды ... ... ... ылғал сіңіргіштігімен сипатталатын кеуекті заттар, мысалы,
силикагель, ағаш, торф ұны және т.б.; ... ... ... ... ... бөлшектерін; ... ... ... және ... ... ... фуксин, амарант және басқа бояғыштарды; беттік
белсенді қосылыстарды (0,03 – 0,05 %) қосу;
4) ЖЗ ... оның жеке ... ... дәндеу, түйіршіктеу
немесе басқа технологиялық әдістермен ірілендіру.
Нығыздалудың, аммиакты ... ... ... жоғары
температуралы аймақта араластыру сияқты әдістері қолданылады. Бұл аммиакты
селитрасы кристалдарына хлорлы калий немесе калий селитрасын ... ... ... ... прессте бастыратын тостағандардың кедергісі
бойынша анықталады. Оны диірменнің берілген ... ... ... ... ... ... ... електегі қалған мөлшер бойынша
анықтайды.
Нығыздауға қарсы ... ... ... ... ... әртүрлі қоспалардан тұратын бір қатар аммониттердің
Пестов әдісі бойынша төменде келтірілген сынақ көрсеткіштері бойынша ... ... ... ... ... ... көп
дәрежеде қопсытқыш қоспалар кедергі жасайды (7-кесте).
1
2
3
4
5
6
7
Кесте 7. Жарылғыш заттардың ...... ЖЗ ... ... ... Өндірістік ЖЗ
тығыздалу қабілеті сыртқы жүктемелер кезінде оң, ... ...... ... бар. ... ... түйіршіктелген ЖЗ
үшін бұл қасиет зарядтау тығыздығының артуына алып келеді [15,21-24].
ЖЗ-да сұйық фаза болған кезде ... ... ... ... ... бар ... 0,85 – 0,9 г/см3 гранулиттер және игданиттер
шпурларда және ... ... ... 1,2 г/см3 ... ... мұнай өнімдерінен тұрмайтын граммонитті 79/21 ... ... ... әсер ... ... ... ... сақтандырғыш ЖЗ үшін тығыздалу
детонациялық қабілетті жоғалтуға ... ... алып ... ... ... бір ... емес ... жарылыс кезінде ауа
толқындарының соққы әсерінен туындауы мүмкін. Осы ... ... ... ... ... ... ... үлгілері ішінде төмен ... ... суға ... ... ... тән. Серпімді талшықты қоспа –
ағаш ұнынан тұратын аммонит ... екі ... ... ... және ... натрий) кіретін аммонитпен ПЖВ-20 салыстырғанда аз
дәрежеде тығыздалады.
Кесте 8. Меншікті қысым кезінде ылғалдандырылған үлгілерді престеу
1
|Ылғалд|Кристалды |ЖВК ... ... ұны ... ... ... |ПЖВ – 20 ... |аммонит (2%) |
|ұзақты|селитрасы |кристалды | ... (4%) | ... | ... | | | ... | ... | | | |
| |
| ... ... ... бар аз ... селитрада және тұтқырлығы төмен
жанармайда, мысалы, дизель отынында дайындалған ... ... ... ... ... ағуы байқалады.
Су құрамды ЖЗ-дың қабыршықтануы олардың тұтқырлығына кері тәуелділікте
болады. Қабыршықтанудың алдын алу үшін сулы компонентті суда ... ... ... ... ... ... ... мысалы, гуаргам және т.б.) қоюландырады.
Сонымен қатар, су құрамды ЖЗ-ға құрылым түзуші ... ... деп ... ... ... ішінде ең кең тарағандары бура, бихроматтар
және т.б.
Қабыршықтанудың бір түрі капиллярлы күштер есебінен ... ... ... миграциясы салдарынан сұйық фазаның экссудациясы болып табылады.
Экссудация әдетте, бос ... ... ... ... тұратын патрондалған ЖЗ байқалады. Гельдердің деструкциясы
(су құрамды ЖЗ үшін сулы, нитроэфир құрамды ЖЗ үшін ... ... ... ... сұйық фазаның пайда болуына алып
келеді. Экссудация әсіресе, пластикалық динамиттер үшін өте ... ... ... бетінде сұйық нитроэфир немесе нитрогликолдің пайда
болуы айналу кезінде қауіпті ... ... ... дайындаған
кезде сұйық нитроэфирлер экссудациясын алдын алуды қарастыру қажет.
Сұйық ... ... ... алу үшін ... ... ... ... қоспаларды қосады.
Экссудацияны патронды қағазды бұрған кезде нитроэфирдің шыққан майлы
жолағы ... ... ... сонымен қатар оны сандық анықтауға болады.
Әдетте оны ЖЗ құрамындағы нитроэфирлердің мөлшеріне қатысты ... — ЖЗ ... ... ... ... қолдану процесі
кезде ішінара немесе толық ұшу (булану, сублимация) ... ... және ... компоненттің температурасы жоғары болған сайын
ЖЗ ұшқыштығы жоғары ... ... ... өндірістік ЖЗ-дан
нитроэфирлер ішінара ... ... ... ... ... байланысты. Сондай-
ақ су құрамды ЖЗ-дан су және игданиттен дизель отыны ұшып ... °С ... ... ... ұшады. Г. Каст мәліметтері
бойынша нитроглицерин буының серпімділігі жоғары температурада 20 °С-та
0,027 Па ... 40 ... 0,32 Па ... 60 ... 2,67 Па ... ... +35
÷ +38 °С температурада нитрогликольдің ұшқыштығы нитроглицеринге қарағанда
13 есе жоғары. Парафинделген патрондардан құрамында 5 % ... ... ... ... ... ... 12 күнде 2%, 2 айда 12%, 6 айда
50% нитрогликоль буланады. Сақтау кезінде нитроэфирлердің мұндай массасының
жоғалуы ЖЗ-дың жарылғыш ... кері әсер етуі ... ... ... ИМ-100 Шокпар КZ имитациялық патроны жасалды. Оқ-дәріні әзірлеу
барысында біз Ресей және Болгария Республикасы оқ-дәрілерін ... ... ... түріндегі картонды корпус.
-тетрил құтысы.
-тротил, калий селитрасы, алюминий опасы және ... ... ... заряд.
-электродетонатор.
Сақтау мерзімі -15 жыл.
Кесте 10.Жарылғыш заттың құрамы
|Масса, г ... ... ... ... ... ... ... | |
| ... г |қауіпсіз алу | |
| | ... м | ... ... | | | |
| ... | | | ... |1000 |25 |50 ... |
| | | | ... ... 6. ... ... ... ... рентгенофазалық
анализі
6-суретте Болгария Республикасы имитациялық патронының ... ... ... келтірілген.
Имитациялық оқ-дәрінің құрамына келесі компоненттер кіреді:
Алюминий Аl N4-787
Кальций ... ... СaSO4 ... СaSO4 ... ізі SiO2 және ... Шоқпар КZ имитациялық оқ әзірлемесі
Массалық құрамы:
Аммиак селитрасы – ... ... шлак – ... – 8%.
АС – Б маркасының тегіс түйіршіктелген суға төзімсіз аммиак селитрасы
NaCl – техникалық ас тұзы, кристалдарының өлшемі:
- ... ұсақ ... (ҰК) – 0,1-2 ... ... ірі ... (ІК) – 3-5 мм.
АС ылғалға сезімтал болғандықтан біз ЖЗ құрамына ... ... ... ... ... ... ... де енгізілген. Жарылысқа
ақшыл қара түсті енгізу үшін ас тұзы және ... шлак ... ... ... ЖЭС ... ... қалдығы, жану өнімі.
Кесте 11. Күлді шлактың химиялық құрамы.
|Химиялық |SiO2 |Fe2O3 |Al2O3 |C ... ... % | | | | | ... ... |5,1 |26 |5 |13,1 ... ... кезінде ақ түс беретін ақ микросфералар (SiO2) және ас тұзы
(NaCl).б)жарылыс кезінде қара түс ... ... ... (С, ... ... ... микрофотографияда Аммиак селитрасы
н Сурет 8. Күлді шлактың рентгенограммасы күлді шлак құрамынан
бөлінге көмір және микросфералардың ренгенограммасы
Сурет 9. ... + ... ... ... 1 ... 12.Сынақ нәтижесі
|Сынақ орны |Температура 0С |Бас ... ... ... |+400С, 10 дана ... ... детонация, бас |
| |КZ ... ... жоқ. |
| |+460 С, 10 дана ... |Толық детонация, бас |
| |КZ ... ... жоқ. |
| |+500С, 10 дана ... ... ... бас |
| ... ... жоқ. ... 2 ... 13. ... ... орны ... |Бас ... ... полигоны |-400С, 10 дана Шокпар КZ|Толық детонация, бас |
| ... ... жоқ. |
| |-500 С, 10 дана ... ... детонация, бас |
| |КZ ... ... жоқ . |
| |-530 С, 10 дана ... ... ... бас |
| |КZ ... ... жоқ |
2.1 ... ... ... параллель жарудың электр сызбасы
1 2 3 4 5 6
7 8 9 ... ... КZ 10 дана ... ... ... КZ ... нұсқасы
КД 8A детонаторы капсюлін енгізуге арналған ұяшық
Тығын
Көлеңкелік құты
Аммиак селитрасы + Парафин+күл+NaCl
Бояғыш пиротехникалық құрам
Полимерлі қабыршық
Тығын
Ант Антистатикалық төсеме
№ 3 ... 14. ... ... құрамның суға төзімділігін анықтау
|Су құйылған ыдыс |Уақыт,мин |Бас ... ... м | | |
|1 |60 |жоқ ... |60 |жоқ |
|2 |60 |жоқ ... |60 |жоқ |
|3 |60 |жоқ ... ... 10 ... жарылды. Детонация толық. Бас тартулар жоқ.
Жүргізілген зерттеулер нәтижесінде Қазақстан Республикасының қарулы
күштеріне шетелдік аналогтарымен ... ... ... оқ-дәрі түсті.
Кесте 15. Жарылғыш заттың физико-химиялық параметірінің теориялық
есептеу
| |Кб, % |Qv, |V0 |Q0 |Av |Tcp. ... | ... ... ...... |3.9 |3.6 |4.2 |4.3 |4.7 |4.5 ... еру | | | | | | ... мин | | | | | | ... 12. ... ... ... ... уақыт аралығындағы
тәуелділік
Кесте 17. Имитациялық оқ-дәрінің суға төзімділігі
|Аммиак |3 |3.6 |2.9 |2.8 |2.7 |3.4 ... | | | | | | ... | | | | | | ... үлесі,| | | | | | |
|% | | | | | | ... |6 |7 |7.3 |7.2 |7.9 |8.2 ... еру| | | | | | ... мин | | | | | | ... 13. Аммиак селитрасының әртүрлі үлеспен уақыт аралығындағы
тәуелділік
Кесте 18. Имитациялық оқ-дәрінің суға төзімділігі
|Аммиак |6.1 |5 |6 |4.9 |5.6 |5.1 ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... | | | | | |
|% | | | | | | ... |8.1 |8.2 |7 |7.1 |10.1 |10.2 ... еру| | | | | | ... мин | | | | | | ... ... ... ... ... ... аралығындағы
тәуелділік
Кесте 19. Имитациялық оқ-дәрінің суға төзімділігі
|Аммиак |9 |8.6 |8.45 |8.4 |8 |7.8 ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... | | | | | |
|% | | | | | | ... |14 |14.1 |15.2 |15.1 |16 |16.2 ... еру| | | | | | ... мин | | | | | | ... ... ... ... ... уақыт аралығындағы тәуелділік
Аммиак селитрасы қатты тотықтырғыш сол себепті өндіргіштік жарылғыш зат
ретінде негізгі компонент қолдануы қолайлы. Аммиак селитрасын беттін
парафинмен қаптырлайды. ... ... ... 14-16 % ... 7.8-
9 аралығында парафин араласып, су жұқтырмайтын байқаймыз. Тәжірибеделерде
жарылғыш затты үзақ мерзімде сақтайымызға мүмкіндік беретінін ескеріз.
Өндірістегі имитациялық оқ-дәрінің технологиялық схемасы
К
Кесте.20 ... ... 100 ... ... ... ... ... Республикасының өндірісімен шокпар имитациялық
оқ-дәріні салыстыру
|Им-100 Ресей Федеративті |Им-100 Қазақстан ... ... ... ... | |
| ... ... | ... ... ... ... ... Им-100 ... ... ... ... ... ... ... құндылық |
|заряд, тротил, калий |заряд, парафин, және |жағынан төмен ... ... ... қоспасынан, аммиак|көрсеткіш көрсетеді. |
|және креолит қоспасынан, |селитрасы, пиротехикалық | ... ... ... | |
| ... ... | |
| ... КД-8 | ... ... ... ... ... Им-100 ... |
| | ... бұйымы. |
|Гильза отқа ... отқа ... Им-100 ... жасалған|полиэтилентерфталатынан |гильзасының |
| ... ... |
| | ... ... |
| | ... көрсетеді. |
|Сақталу мерзімі 15 жыл ... ... 15 жыл ... Им-100 ... |
| | ... ... |
| ... жалғасы ... отқа ... отқа ... Им-100 |
|қауіпсізқағаздан жасалған|полиэтилентерфталатынан |гильзасының |
| ... ... |
| | ... ... отқа ... отқа |Шокпар Им-100 ... ... ... |
| ... ... |
| | ... ... ... ... бастару |Детонация толық бастарту |Шокпар Им-100 ресей ... |жоқ ... ... |
| ... ... Қазақстан Республикасының өндіріледі (сырқы
түсі,компонентінің массалық үлесі,суға төзімділігі,толық ... ... ... ... ... ... ... қанағаттандырады.
Кесте.21 Имитациялық оқ-дәрінің Рессей Федеративті Қазақстан
Республикасының ... Дау ... ... ... ... ... |қорытынды |
|өндірісінің ... ... | ... ... ... ... оқдәрі| ... |Дау ... ... | ... ... |11г ... |90г массасы |Дау ... |
| | | ... |
| | | ... |
| | | ... |
| | | ... |
|Дыбысталу | ... ... ... |Дау ... ... 2 км |2.5 км ... 2 км ... |
| | | ... |
| | | ... ... |
| | | ... |
| | | |
| | | ... жалғасы | | ... ... ... 10 ... ... ... 10 м | |10 м ... өткізгіш шнур |Капсюла детонатор |Капсюла детонатор | ... ... ... ... ... | ... ... |Суға төзімділігі |Суға ... |Дау ... ... төзімсіз |абсолютті ... ... ... |
| | | ... |
| | | ... | | ... |
| | | ... ... өте ... өте ... өте |Технологиясы|
|күрделі ... ... ... |
| | | ... |
| | | ... |
| | | ... |
| ... ... Қазақстан Республикасының өндіріледі (сырқы түсі,компонентінің
массалық үлесі,суға төзімділігі,толық детонациясы,түсті дыбыс
гаммасы,сақталу кезінде қауіпсіз) тексеру көрсеткіші бойынша талаптарды
қанағаттандырады.Рессей мен ... ... ... жоғары
көрсеткіш көрсетеді.
3.1 Жарылғыш заттың физико-химиялық параметірінің теориялық ... ... - ... ... - ... ... NaCl) - ... шлак - 7%
1 кг ЖЗ ... ... ... парафинің құрамы:
800 NH4NO3 + 45 C18H38 + 80 NaCl + 70 ... ... ... ... шлак пен ас түзы ... ... ... пен тотықтырғышпен есептейді.
NaCl Күлді шлак
Компонентердің молекулалық ... ... ... ... түрде
есептейміз.
.
Қоспадағы әр элементтің мольдік санын есептейміз.
,, , , мұндағы брутто формуласы ... ЖЗ ... ... формуласы пайдаланып төмендегі формулламен көрсетіледі.
Оттекттік баланс бойынша парафинді есептейміз
Кб=(с-(2а+в/2)*16*100)/Мвв (2)
, болғанда жазылғыш ... 1 ... ... ... ... суға ... көміртек көмірқышқыл газына тотығады
Жарылғыш заттың теңдеуін келесі түрде келтіреміз.
Жарылыстың газ ... ... ... ... ... ... ... анықталады:
(3)
22,42 – л/моль. газдардың ... ... ... ... көлемде Гесс заңымен анықтаймыз.
(4)
ЖЗ жылу түзілуі
(5)
заттың жылу түзілуін таблицадан есептеуміз
Жарылыс өнімінің жылуы:
Қарапайым заттың түзілу жылуы т.б ... N2 мен O2 ... ... ... ... ... жарылыс энергиясы
(6)
мұндағы U0 – жарылыстың ішкі энергиясы
(7)
мұндағы Сv – жарылыс өнімінің орташа сыйымдылығы
Т0 – температурасы К =273
Мср – жарылыс ... ... ... ... бойынша орташа жылу сыйымдылығын анықтау:
(8)
- жарылыс өнімінің газтәрізді жылу сыйымдылығының жиыны.
Жылу сыйымдылығын табицадағы жылу сыйымдылыққа сәйкес аламыз.
R – ... газ ... ... идеалды жұмысын есептеу.
Толық идеалды жұмысын формула бойынша есептейміз.
(9)
мұндағы А газ тәрізді компоненттердің өнімнің жеке ... ... ... ... ... анықтау:
(11)
Жарылыстың орташа қысымын анықтау:
(12)
мұндағы, R – универсалды газ тұрақтысы (848 кгм/кг моль* град тең);
V – меншікті ... ... 1/m, ... ВВ – 1кг, бұл жағдайда V=1;
Максимальды температурамен қысымды есептеу.
мұнда J мех. эквивалент ... ... ... ... ... ... ... анықтау:
(13)
мұндағы Uнач – (бастапқы)жарылыс өнімінің газтөрізді массалық жылдамдығы
мұндағы q – үдеу 9,81 ... ... ... ... V1- ... ... ... көлемі.
Құрамдар:
нитрат калий ... ... ЖЗ ... ... ... қара ... құрамы:
500KNO3 + 375NH4 NO3 + 300S+75C
М(KNO3 )=101г/моль
М(NH4 NO3)=80г/моль
М(C)=12г/моль
М(S)=32г/моль
Қара оқ-дәрінің құрамы(АС-75%,Күкірт-10%,көмір-15%)
Жарылғыш компоненттің молекулалық массасымен мольдік үлесін анықтау
4.95 KNO3 +4.68 NH4 NO3 ... H=в, O=с, N=d, сода ... ... ... ЖЗ ... ... ...
брутто формуласы мына түрге қойамыз
C6.25 H18.48 O29.89 N14.31 K4.95 S9.37
Оттекттік баланс бойынша (порах)қара оқ-дәрі есептейміз
Оттекттік баланс есептейміз
Мұндағы,Мвв- ... ... ... болғанда жазылғыш затты 1 тирде болады.Барлық сутек суға дейін
тотығып,көміртек көмірқышқыл газына тотығады
Жарылғыш ... ... ... ... ... ... H18.48 O29.89 N14.31 K4.95 S9.37 →6.25 СО2 +18.48 ... K+ 9.37 S+
7.15N2 +0.21 O2
Жарылыстың газ тәрізді өнімінің көлемін анықтау.
Газдың көлемін формула бойынша анықталады:
V=(22.42*(n+ni+nr )*1000)/М
мұнда n,ni ,nr,- ... ... газ ... ... ... ... ... =250г
V=(22.42*(6.25+18.48+7.15+1.56)*1000)/100=2996л/г
Жарылыс жылуын тұрақты көлемде Гесс заңымен анықтаймыз.
ЖЗ жылу түзілуі
QЖЗ= 7.15QNH4 NO3 ... ... = ... 4.95 ×132.4= ... өнімінің жылуы:
Қарапайым заттың түзілу жылуы т.б газдар N2 мен O2 нөлге тең.
Жарылыстың толық энергиясын есентеу.
Толық жарылыс энергиясы ,мұндағы U0 – ... ішкі ... ...... өнімінің орташа сыйымдылығы
Т0 – температурасы К =273
Мср – жарылыс өнімінің орташа молекулалық массасы.
Формула бойынша орташа жылу ... ... ... ... ... жылу ... ... сыйымдылығын табицадағы жылу сыйымдылыққа сәйкес аламыз.
R – универсалды газ тұрақтысы 1,987ккал/кг
Толық идеалды жұмысын есептеу.
Толық идеалды ... ... ... ... газ ... компоненттердің өнімнің жеке көлемінің жиынынан табамыз.
Жарылыстың орташа температурасын анықтау:
Жарылыстың орташа ... ...... газ ... (848 ... моль* град тең);
V – меншікті көлеміне сәйкес 1/m, масса ВВ – 1кг, бұл ... ... ... ... ... J мех. ... ... детонация жылдамдығын есептеу.
формула бойынша детонация жылдамдығын анықтау:
мұндағы Uнач – (бастапқы)жарылыс өнімінің газтөрізді массалық жылдамдығы
мұндағы q – үдеу 9,81 ... ... ... ... ... ... минималды көлемі.
Құрамдар:
нитрат калий ... ... оқ ... -25%
калий нитрады ... ЖЗ ... ... ... қара ... ... + 375NH4 NO3 + 300S+75C
М(KNO3 )=101г/моль
М(NH4 NO3)=80г/моль
М(C)=12г/моль
М(S)=32г/моль
Қара оқ-дәрінің ... ... ... ... ... үлесін анықтау
6.18 KNO3 +4.68 NH4 NO3 +9.37S+6.25C
C=6.25
H=18.48
O=29.89
N=15.54
K=6.18
S=9.37
С=а, H=в, O=с, N=d, сода ... ... ... ЖЗ ... ... ... ... формуласы мына түрге қойамыз
C6.25 H18.48 O29.89 N15.54 K4.95 S9.37
Оттекттік баланс бойынша (порах)қара оқ-дәрі есептейміз
Оттекттік ... ... ... ... затты 1 тирде болады.Барлық сутек суға дейін
тотығып,көміртек көмірқышқыл ... ... ... ... келесі түрде келтіреміз.
Кб=(28.89-(12.5+9.24)*16*100)/250=45.76%
C6.25 H18.48 O29.89 N15.54 K4.95 S9.37 →6.25 СО2 +18.48 ... K+ 9.37 ... +0.21 ... газ тәрізді өнімінің көлемін анықтау.
Газдың көлемін формула бойынша анықталады:
V=(22.42*(n+ni+nr )*1000)/М
мұнда n,ni ,nr,- жарылыс өнімінің газ тәрізді мольдік саедары
ЖЗ молекулярлы масса ... ... ... ... Гесс ... ... жылу ... 7.15QNH4 NO3 +4.95QҚара оқ-дәрі = 7.15×500+ 4.95 ×132.4= 1012ккал/кг
Жарылыс өнімінің жылуы:
Қарапайым заттың түзілу жылуы т.б ... N2 мен O2 ... ... толық энергиясын есентеу.
Толық жарылыс энергиясы мұнда U0 – жарылыстың ішкі ... Сv – ... ... ... ...... К =273
Мср – жарылыс ... ... ... ... ... жылу ... анықтау:
- жарылыс өнімінің газтәрізді жылу ... ... ... жылу ... ... ...
R – ... газ тұрақтысы 1,987ккал/кг
Толық идеалды жұмысын есептеу.
Толық идеалды жұмысын формула бойынша есептейміз.
. мұнда А газ тәрізді компоненттердің ... жеке ... ... ... ... ... орташа қысымын анықтау:
мұндағы, R – универсалды газ тұрақтысы (848 кгм/кг моль* град
тең);
V – ... ... ... 1/m, ... ВВ – 1кг, бұл жағдайда V=1;
Максимальды температурамен қысымды есептеу.
мұнда J мех. ... ... ... ... ... ... детонация жылдамдығын анықтау:
мұнда Uнач – (бастапқы)жарылыс өнімінің газтөрізді массалық жылдамдығы
мұнда q – үдеу 9,81 м/с2.
- газтәрізді өнімнің көлемі.
мұндаV1- детонация өнімінің ... ... ... ... арттырылған жарылғыш зат аммиак селитрасы
алынды.
2.Зарядты гидроизоляциялаудың әзірленген әдісі 3 метр тереңдікте 60 ... ағын суда ... ... ... ... ... Жарылғыш
заттарды -43оС-тан +50оС дейінгі ... ... ... ... ... қара түсті салыстырмалы үлгілердің түсті
гаммасына сәйкес келеді.
4.Ресей өндірісі оқ-дәрісінің коммерциялық құны 32000 ... ... ... АҚШ долларын құрайды. әл-Фараби атындағы ҚазҰУ Жану ... құны 500 ... (1,4$ АҚШ) ИМ-100 ... ... ... ... тізімі
1. Единые правила безопасности при взрывных работах. Алматы.
1996.стр. 121-126.
2. П.И. ... ... ... Изд. ... ... ... Взрывное дело. Журнал № 2-3. 1996г. стр. 38, 44-47, ... ... В.А., ... Ю.В., Вонгай И.М., Мансуров ... Р.Г. ... А.Б., ... А.М., ... ... И., ... Б. Актуальность создания в Республике
Казахстан центра по исследованию ... и ... II ... ... ... и ... 2003г. стр. 235-239.
5. Б.Н. Кутузов. Справочник взрывника. Москва «Недра», 1982.
6. Технические условия Гранулит Э. ТУ 92 РК 01-94 ... ... В.М. ... В.Н. ... В.М. ... Опыт ... ... Э на горных выработках//Горный журнал. ДГОК Хромтау-
2003.вып.6-7. -С 15 – 16.
8. Г.И. ... Е.Н. ... И.Л. ... Р.В. ... ... ... ВВ в ... журнал Казахстана -2003
вып.1.-С 8 – 9.
9. Л.В. Дубнов. Промышленные взрывчатые вещества. Москва. Недра. 1992г.
10. Р.С.Крысин., В.П.Куприн., А.В.Дидок. ... – НМ- ... ... для рудных шахт Кривбаса//Горный журнал-1998.вып.6.-С 37.
11. Технические условия. Гранулит АС-С. ТУ 7276-051-00173769-99. Кемерово
1999г.
12. Технические условия. Эмульсолит П. ТУ 7276-045-00173769-99. ... ... М.А., ... Ф.М. ... Н.Л. Мастер взрывник.
Москва. Недра. ... Б.Н. ... ... взрывных работ в промышленности. Изд.
«Недра». Москва. 1977г
15. Л.В. Дубнов, Н.С. Бахаревич, А.И. ... ... ... Москва «Недра», 1988г.
16. Андреев К.К., Глазкова А.П. К теории антигризутности. ДАН, №4, ... ... Л.В. О ... ... детонации взрывчатых веществ в
шпурах//Взрывное дело-1998.вып.6 Госгортехиздат. -С 196.
18. Петровский И.Я., Волков Л.В. О ... ... ... в шпурах.
Сб. статей «Теория взрывчатых веществ» -1962.С ... ... К.К., ... А.И., ... В.Г., Тышевич В.Ф. О возможных
путях предотвращения выгорания ВВ при взрывных работах в ... ... ... ... Изд. МХТИ ... Менделеева.-1964.-С 67-72.
20. Галаджий Ф.М., Росинский Л.И., Попов И.И. ... ... ... и ... ... ВВ в ... при групповом
взрывании. Сб. научных статей МакНИИ, № 15. Госгортехиздат, 1961г
21.Мансуров З.А., ... Ю.В., ... А.Н. ... ... с ... ... на основе аммиачной селитры.
Международный симпозиум «Горения и ... ».- ... Б.С., ... А.А., ... А.А., ... ... ... аммиачной селитры в контакте с органичес-
ким соединением выделяющим активный хлора//химической
физика-2007.вып.7.-С 50-57.
23.ПоповИ.И.,Воронин П.А., Шахтный метод испытаний предохранительных ВВ
на склонность и ... ... дело ... ... А.П., ... О.К. Об ингибриторых горения анти гризутных
ВВ//физика горения и Взрыва -1970.вып.2.С 214
25.Бахаревич Н.С., Гелин Л.Н. Иззучение снижения ... ... дело ... С ... А.В. К ... о методах оценки условий воспламенение шахтных
сред под воздействвием взрыва ВВ// Взрывное дело -1960 ... С ... Г.П., ... А.Н., ... В.Д., Исследование и разработка
простейших гранулированных взрывчатых веществ//Взрывное ... ... Б.Д., ... З.Г. ... ВВ и ... ... М.,
«Недра » -1971.вып.4.С 175
29.Ассонов В.А. Взрывчатых ... и их ... в ... .М., Госгортехизат -1963.вып.3.С 138
30.Барон Л.И., Росии Б.Д., Левчинка С.П. Дробящие способность взрывчатых
веществ для ... ... М., ... ... ... Б.Ю. О термической стойкости аммиачной селитры -1968.вып.1.с
117
32.Глазкова А.П., Боболев В.К. О причинах выгорание ... дело ... ... ... |ркр, МПа ... ... |антипирен | |
| ... % | |
| | ... 6ЖВ ... 6ЖВ 18|
| | | |% ... NaCl ... ... |- |1,8 |1,3 ... ... |5 |3,2 |- ... |10 |4,6 |1,7 ... ... ... |40 |10 |- |
| |4 |2 |- ... ... ... |6 |3,9 |2,0 |
| |4 |2,6 |- ... ... |5 |- |3,0 ... ... |6 |1,8 |2,7 ... |10 |- |3,4 ... |10 |1,5 |1,8 ... ... калий |10 |1,8 |1,8 ... ... ... |10 |1,5 |1,3 ... ... ... |2 |1,4 |- ... |6 |0,4 |- ... | | | ... ... ... |Май ... |Ағаш |
| | | ... ... (3 |
| | | |н | |%) ... | | | | | ... ... | | | | ... | | | | | ... | | | | | ... ... |0,08 |0,06 |0,04 |0,03 ... |0,37 |0,23 |0,14 |0,12 |0,08 ... |Ағаш ұнымен |Ағаш ұнымен ... |
| ... май |(8 %) ...... | |
| ... ... | | |
| |н | |(1,5 %) | | ... | | | | | ... ... | | | | ... | | | | | ... | ... | | ... (МПа),|0,02 |ы) |0,18 |0,04 |0,009 ... |0,065 |0,045 |0,38 |0,16 |0,13 |
| | | | | | |
| | | | | | ... ... ... дайындалған шашка
Қаптамаларды дайындау
Оқ-дәріні парафиндеу
Аммиак селитрасын капсюлдеу
Пиротехникалық құрамның суға ... ... ... ... ... дайындау талаптары

Пән: ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 44 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ароматты қатары бар нитроқосылысты жарылғыш заттың (ЖЗ) көмір кенішіндегі метанға қауіпті аудандарының өртке қауіптілігін төмендету37 бет
Металл нанобөлшектерін жалында алу және оларды жарылғыш зат құрамында қолдану26 бет
Құрылыс құрылымдарын, материалдарды оттан қорғау тәсілдері. Өртке қарсы қолданылатын кедергілер. Өртке қарсы қорғау қабырғалары мен төбе жабқыштар. Жеңіл лақтырылып тасталатын (сақтандырғыш) құрылымдар. Өрт кезінде құрылымдардың температурасын төмендету әдісімен оларды оттан қорғау7 бет
"Бу қазанынын беттері"5 бет
"екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі жапонияның жағдайы"5 бет
"қауіпті жүктер. олардың классификациясы"4 бет
«Айнымалы жұлдыздар үшін информация мен энтропия қатынасын анықтау»48 бет
Автоматтың (пулеметтің) бөліктері мен механизмдерінің жүмысы бөліктер мен механизмдердің оқтауға дейінгі жағдайы21 бет
Атыс қаруы71 бет
Бектұрлы кен орны36 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь