Қазақстанда зейнет ақы қорларының дамуын талдау

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ

Ι.ТАРАУ. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА ЗЕЙНЕТ АҚЫ ЖҮЙЕСІН РЕФОРМАЛАУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Рыноктық экономика жағдайында зейнет ақымен қамтамасыз ету
1.2 Зейнет ақы жүйесін реформалаудың әлеуметтік экономикалық алғышарттары
1.3 Жинақтаушы зейнет ақы жүйесінің дамуының шетел тәжірибесі

ΙΙ.ТАРАУ. ҚАЗАҚСТАНДА ЗЕЙНЕТ АҚЫ ҚОРЛАРЫНЫҢ ДАМУЫН ТАЛДАУ
2.1 Қазақстанда зейнет ақы қорларының құрылуы мен
экономикада пайдаланылуы
2.2 Зейнет ақы қорларының қаржы нарығындағы ролі мен олардың
тиімділігін бағалау
2.3. Қазақстанда зейнет ақы қорларының даму болашағы

ΙΙΙ.ТАРАУ. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА ЗЕЙНЕТ АҚЫМЕН ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУДІҢ ҚАЗІРГІ ЖАҒДАЙЫ МЕН ОНЫ ЖЕТІЛДІРУ МӘСЕЛЕЛЕРІ
3.1 Мемлекеттік емес Қазақстан Республикасының Халық Банкінің Жинақтаушы Зейнет ақы Қоры: зейнет ақымен қамтамасыз ету рыногындағы оның ролі мен орыны
3.2 Зейнет ақы жинақтарының сақталуын қамтамасыз ету проблемалары (Қазақстан Республикасының Халық Банкінің Мемлекеттік емес Жинақтаушы Зейнет ақы Қорының мысалында)

ҚОРТЫНДЫ

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

СІЛТЕМЕЛЕР
КІРІСПЕ

Қазақстан Республикасында зейнет ақы қамтамасыз ету жүйесінің реформасы салыстырмалы аз уақыт ішінде басталып өз дамуын алды – жаңа зейнет ақы жүйесіне әлі төрт жыл да болған жоқ. Жаңа зейнет ақымен қамтамамсыз етудің жүйесі бір орында тұрып жатқан жоқ – ол үздіксіз даму процесінің үстінде екенін атап айтқан жөн. ұсынылған еңбекте жинақтаушы зейнет ақы қорының не екенін біліп, оны жан-жақтан зертей аламыз.
Осындай көлемдегі зейнет ақы реформасы ТМД елдер кеңістігінде Қазақстан Республикасында бірінші жүргізілді. Қазіргі кезде де ТМД мен Балтық елдерінің мемлекеттерінің бірде-біреуінде зейнет ақымен қамтамасыз етудің осындай реформасы әлі іске асқан жоқ. Осымен қатар, зейнет ақы реформасы өз уақытында жүзеге асырылды деп күмән келтірмей айтуға болады. Ал қиындықсыз еш нәрсе болмайды.
Осы дипломдық жұмыстың тақырыбы зерттеушіні өзінің жаңалығы мен жылдамдығымен және зерттеу ойының кеңістігінің үлкендігімен қызықтырады, ол терең ойлануға, соның ішінде, өз кәрілігіңді зейнет ақымен қамтамасыз ету жөнінде талғануға мүмкіндік береді.
Соныме қатар, осы дипломдық жұмыста қарастырылатын сұрақтар тек қызықтығымен шектелмейді, олар тағы қазіргі таңда өте актуалды. ұсынылған еңбектің тақырыбының үлкен актуалдығы бірінші кезекте зейнет ақымен қамтамасыз ету мәселесінің зор әлеуметтік маңыздылығымен көрінеді.
Зейнет ақымен қамтамасыз етудің деңгейі мен саласы республика халқының экономикалық және әлеуметтік жағдайының маңызды құрамдас бөлігі.
Ауқатты кәрілікті материалды жағынан қамтамасыз ету проблемасы әлемнің барлық елдеріне актуалды, бұның ішіне экономикалық жағынан жағдайы жақсы елдер де кіреді. Бұл халықтың жалпы санының ішінде қарт азаматтардың үлес салмағының табиғи өсуімен байланысты, ал бұл мемлекет пен азамат, жұмыс беруші мен жұмысшы, ата-ана мен баланың және т.б. әлеуметтік пен экономикалық қарым-қатынастарының эволюциясының нәтижесінде болған нәрсе.
ұсынылған дипломдық жұмыс алдымен оқырманды Қазақстан Республикасында зейнет ақы жүйесін реформалаудың теориялық негіздерімен, ал екінші бөлімде Қазақстан экономикасында зейнет ақы қорларының даму жағдайымен таныстырады.
Жоғарыда көрсетілгеннен осы дипломдық жұмыстың мақсаты шығады. Ол – теориялық асепектіде және Қазақстан мысалында зейнет ақы қорларын зерттеп оқу.
Қойылған мақсаттан келесі жұмыс мәселелері туындайды:
1) Зейнет ақы активтерін басқарудың мәні мен функциясын танып білу
2) Зейнет ақы активтерін басқару механизмін сипаттау
3) Қазақстан Республикасында зейнет ақы салымдарының қалыптасу процессі мен даму мәселелерін қарастыру.
4) Қаржы нарығында зейнет ақы активтерінің рөлін анықтау және олардың тиімділігін бағалау.
5) Қазақстан Республикасында зейнет ақы активтерінің даму бағыттарын айқындау.
Берілген жұмысты жазуда методологиялық база болды:
1) Қазақстан Республикасының нормативті-құқықтық актілер,
2) мемлекеттік емес зейнет ақы-жинақтаушы қорларымен ұсынылған мәләметтер,
3) Е.М. Четыркин, Е.Р. Елемесұлы сияқты экономисттерінің экономикалық сипаттағы әдебиеттер,
4) бұқара ақпарат құралдарынан жиналған мәлімметтер.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1. Закон Республики Казахстан «О пенсионном обеспечении в Республике Казахстан» от 07 января 2003 года;
2. Постановление Правительства Республики Казахстан от 12 мая 1997 года №819 об утверждении Концепции реформирования системы пенсионного обеспечения в Республике Казахстан;
3. Постановление Правительства Республики Казахстан от 30 сентября 1997 года № 1396 об утверждении Положения о лицензировании деятельности накопительных пенсионных фондов по привлечению пенсионных взносов и осуществлению пенсионных выплат;
4. Постановление Правительства Республики Казахстан от 26 апреля 1999 года № 47 об утверждении Положения о Комитете по регулированию деятельности накопительных пенсионных фондов Министерства труда и социальной защиты населения Республики Казахстан;
5. Положение «О квалификационных требованиях, предъявляемых к лицензиату, учредителям и руководящим работникам НПФ и документах, подтверждающих указанные требования для получения лицензии на осуществление деятельности по привлечению пенсионных взносов и осуществлению пенсионных выплат» от 3 декабря 1997 года № 31-п;
6. Основные требования к Правилам НПФ от 27 августа 1997 года № 3-п;
7. Инструкция «О порядке информирования накопительными пенсионными фондами вкладчиков и получателей о состоянии их пенсионных накоплений» от 18 декабря 1998 года №171-п;
8. Положение по раскрытию и публикации информации о деятельности накопительных пенсионных фондов в Республике Казахстан от 9 марта 1998 года № 30-п;
9. Инструкция «О формировании собственного капитала накопительных пенсионных фондов в Республике Казахстан» от 27 августа 1997 года № 2-п;
10. Правила по ведению бухгалтерского учета и представлению финансовой отчетности в накопительных пенсионных фондах от 13 октября 1997 года № 10-п, с изменениями и дополнениями от 18 декабря 1998 года;
11. Правила осуществления инвестиционной деятельности компаниями по управлению пенсионными активами (Постановление НКЦБ от 13 августа 1998 года № 11);
12. Постановлению Правительства РК от10.12.1997 №1733 «Об утверждении порядка исчисления, перечисления обязательных пенсионных взносов и осуществления выплат из государственного центра по выплате пенсий»;
13. Постановление Правительства Республики Казахстан "Об утверждении Правил удержания и перечисления обязательных пенсионных взносов в накопительные пенсионные фонды" от 15 марта 1999 № 245;
14. Положение «О порядке предоставления и осуществления права прямого или косвенного владения, распоряжения и/или управления более чем 25% акций с правом голоса открытого накопительного пенсионного фонда в период его деятельности» от 9 марта 1998 года № 31-п;
15. Положение «О порядке предоставления разрешения выступить учредителями негосударственного накопительного пенсионного фонда государственным предприятиям с пакетом акций или с долей государства» от 26 сентября 1997 года №7-п;
16. Положение «О порядке согласования открытия и закрытия филиалов и представительств НПФ» от 7 января 1998 года №4-п;
17. Положение «О реорганизации и ликвидации негосударственных накопительных пенсионных фондов» от 3 ноября 1997 года №16-п;
18. Интервью с председателем FIAP Педро Корона. // Панорама, 2.06.1999;
19. Все о накопительной пенсионной системе в Казахстане (вопросы и ответы). \\ Проект информационной поддержки системы пенсионного обеспечения азиатского банка развития, 1999;
20. Информационный веб-сайт www. pension.almaty.kz.;
21. А.Алибаев. Пенсионная реформа Казахстана (вопросы и ответы)// Рынок ценных бумаг Казахстана, №8/1998;
22. А.Умбетов. Накопительная пенсионная система Казахстана. // Рынок ценных бумаг, №5/2000;
23. К.Тулепбаев. Новые механизмы инвестирования активов пенсионных фондов // Рынок ценных бумаг Казахстана, №5/1999;
24. К.Б.Дандыбаева, К.А.Кененова. Пенсионная реформа в Казахстане: обзор переходного процесса. // Экономическое обозрение, №2/1999;
25. Отчет о человеческом развитии ООН;
26. К.Тулепбаев. Порядок уплаты обязательных пенсионных взносов в пенсионные фонды и схема движения денег.// Рынок ценных бумаг Казахстана, №11/1998;
27. Первая Казахстанская международная конференция «Пенсионная реформа Казахстана: итоги, проблемы, перспективы» // Рынок ценных бумаг Казахстана, №8/1999;
28. А.Алибаев. Пенсионная реформа: проблемы и вопросы. // Рынок ценных бумаг Казахстана, №7/1998;
29. Национальная комиссия по ценным бумагам: о результатах функционирования накопительной пенсионной системы. // Рынок ценных бумаг, №7/1998;
30. Информация от информационного агентства «Ирбис» по коэффициентам номинального и реального дохода НПФ и КУПА за 2000-2001 годы;
31. А. Умбетов. НПС Казахстана. Стратегия формирования базы вкладчиков. \\ Деловое обозрение Республика от 8 марта 2000 года;
32. Машабаева. Накопительная пенсионная система: дискуссия открыта. \\ Рынок ценных бумаг, №2\2000;
33. Четыркин Е. М. Пенсионные фонды. Зарубежный опыт для отечественных предприятий. Актуарные расчеты. – М.: АО Арго, 1993;
34. Серия публикаций о пенсионной реформе Казахстана. // Бизнес – курьер (Биен), февраль – март 2000 года;
35. Н. Алимухамбетов. Накопительная пенсионная система: дискуссия открыта. \\ Рынок ценных бумаг Казахстана, №2\2000;
36. Накопительная пенсионная система Республики Казахстан на 1 июля 2000 года. \\ Рынок ценных бумаг, №8\2000;
37. АПФ имеет возражения по поводу разработанного Нацбанком проекта правил пенсионных выплат. \\ Панорама от 4 февраля 2001 года;
38. Статистический бюллетень Национального Банка Казахстана № 7 (68) июль 2000 года “Накопительная пенсионная система”;
39. Доклад “Социально-экономическое положение Республики Казахстан”. Агентство Республики Казахстан по статистике.
40. Официальная информация НКЦБ по накопительной пенсионной системе за 2000-2002 годы;
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
Ι-ТАРАУ. ҚазаҚстан Республикасында ЗЕЙНЕТ АҚЫ жҮйесін РЕФОРМАЛАУДЫҢ
ТЕОРИЯЛЫҚ ... ... ... ... ... ... ... ету
2. Зейнет ақы жүйесін реформалаудың әлеуметтік ... ... ... ақы ... ... шетел тәжірибесі
ΙΙ-ТАРАУ. Қазақстанда ЗЕЙНЕТ АҚЫ қорларының дамуын талдау
2.1 Қазақстанда зейнет ақы қорларының құрылуы мен
экономикада пайдаланылуы
2.2 Зейнет ақы ... ... ... ролі мен ... ... ... ... ақы қорларының даму болашағы
ΙΙΙ-ТАРАУ. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА ЗЕЙНЕТ АҚЫМЕН ... ... ... МЕН ОНЫ ... ... ... емес ... Республикасының Халық Банкінің
Жинақтаушы ... ақы ... ... ... ... ету рыногындағы оның
ролі мен орыны
3.2 Зейнет ақы ... ... ... ету ... ... ... Банкінің Мемлекеттік емес Жинақтаушы
Зейнет ақы Қорының мысалында)
ҚОРТЫНДЫ
ҚОЛДАНЫЛҒАН ... ... ... ... ақы ... ету жүйесінің реформасы
салыстырмалы аз уақыт ішінде басталып өз дамуын алды – жаңа ... ... әлі төрт жыл да ... жоқ. Жаңа ... ... ... етудің
жүйесі бір орында тұрып жатқан жоқ – ол үздіксіз даму процесінің үстінде
екенін атап айтқан жөн. ... ... ... ... ақы ... ... ... оны жан-жақтан зертей аламыз.
Осындай көлемдегі зейнет ақы реформасы ТМД елдер кеңістігінде Қазақстан
Республикасында бірінші жүргізілді. Қазіргі кезде де ТМД мен ... ... ... ... ... ... ... реформасы әлі іске асқан жоқ. Осымен қатар, зейнет ақы реформасы өз
уақытында жүзеге асырылды деп күмән келтірмей айтуға болады. Ал ... ... ... ... ... ... ... өзінің жаңалығы мен
жылдамдығымен және зерттеу ойының кеңістігінің үлкендігімен қызықтырады, ол
терең ойлануға, соның ішінде, өз ... ... ... ... ... ... ... береді.
Соныме қатар, осы дипломдық жұмыста қарастырылатын ... ... ... олар тағы ... ... өте актуалды. ұсынылған
еңбектің тақырыбының ... ... ... ... ... ... ету мәселесінің зор әлеуметтік маңыздылығымен көрінеді.
Зейнет ақымен қамтамасыз ... ... мен ... ... ... және ... ... маңызды құрамдас бөлігі.
Ауқатты кәрілікті материалды жағынан қамтамасыз ету проблемасы ... ... ... ... ішіне экономикалық жағынан жағдайы жақсы
елдер де ... Бұл ... ... ... ... қарт ... үлес
салмағының табиғи өсуімен байланысты, ал бұл ... пен ... ... мен ... ата-ана мен баланың және т.б. әлеуметтік ... ... ... ... болған нәрсе.
ұсынылған дипломдық жұмыс алдымен оқырманды Қазақстан Республикасында
зейнет ақы жүйесін реформалаудың теориялық негіздерімен, ал екінші ... ... ... ақы ... даму ... таныстырады.
Жоғарыда көрсетілгеннен осы дипломдық жұмыстың мақсаты шығады. Ол ... ... және ... ... ... ақы ... зерттеп
оқу.
Қойылған мақсаттан келесі жұмыс мәселелері туындайды:
1) Зейнет ақы активтерін басқарудың мәні мен функциясын танып білу
2) Зейнет ақы ... ... ... ... ... Республикасында зейнет ақы салымдарының қалыптасу процессі
мен даму мәселелерін қарастыру.
4) Қаржы нарығында зейнет ақы ... ... ... және ... бағалау.
5) Қазақстан Республикасында зейнет ақы активтерінің даму ... ... ... ... база ... ... Республикасының нормативті-құқықтық актілер,
2) мемлекеттік емес зейнет ақы-жинақтаушы қорларымен ... Е.М. ... Е.Р. ... ... ... ... ... бұқара ақпарат құралдарынан жиналған мәлімметтер.
Ι-ТАРАУ. ҚазаҚстан Республикасында ЗЕЙНЕТ АҚЫ жҮйесін РЕФОРМАЛАУДЫҢ
ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1. Рыноктық экономика жағдайында зейнет ... ... ... ... барлық елдерінде сияқты, әр қашан ынтымақтастық
зейнет ақы қоры ... ... ... ақы төлеу қорынан 25%-ды жалпыға
бірдей зейнет ақы қорына аударылады, ал ол жерде ... ақы ... бір ... ... да, сол мезетте ағымды зейнет ақыны төлеуге
жұмсалатын. Бұл зейнет ақы жүйесінің мәні осында еді: бүгінгі ... ... ... өз ... ... таңдағы зейнеткерлерді
қамтамасыз ететін.
Халықтың жұмыс істейтін бөлігі, өз алдына, олардың да ... ақы ... ... және ол ... ... ... істейтіндердің зейнет ақы алу
уақытысы келеді және ол солардан кейін жұмыс істейтіндердің ... ... ... қамтамасыз етілетінін білетін. Жинақтардың
ынтымақтастығы осында ... ... ... ... көлемі зейнеттегі адамдардың санынан
бірнеше есе көп болған жағдайда ғана ... ... ... ... да ... ... сондықтан зеейнет ақы қоры бос ақша-қаражаттарды
мемлекеттің милитаризациясына инвестиция ретінде құя алды.
Бірақ, КСРО ... ... ... ... ... ... ... шиеленісіп, жылдан жылға нашарлай бастады.
Бүгінгі таңда, мысалға, бір зейнеткерге 7 жұмыс істейтіндер ... ... ... ... мен рентабельдігімен байланысты туатын
қиыншылықтар әсерінен олар зейнет ақы қорына еш бір аударым ... ... ... ақы қоры іс ... ... болды. Оның
зейнеткерлер алдындағы міндеттемелері түсімдер соммасынан көп ... ... ... ... ... көлемі тез өсе бастады. /1/
Зейнет ақы реформасы көп адамдар теріс көзқарасымен қарайды. Бірақ
ескі ынтымақтастық жүйені тек екі ... ... ... болатын еді:
не зейнет ақы қорына табысты үлкейтту не оның шығынын азайту, бірақ бұл
екеуін де ... ... ... емес ... табысын үлкейту орташа айлықты өсіру, аударым ... ... ... зейнеткерлерге қатынасын үлкейту есебінен мүмкін
болатын.
Республикада орташа жалақы көлемінің жақын арада өсу ... ... ... мәнді өсуін кәсіпорындар көтере алмайды,
қазірдің өзінде еңбек ақы төлеу қорына ... ... ... ... ... ... өсуі де еш ... алып
келмейді. Мамандар есептеулері бойынша 2040 жылға бір зейнеткерге шамамен 1
жұмыскер келеді. /2/
Зейнет ақы ... ... ... қазіргі зейнет ақылардың
мөлшерінің қысқаруы ... не ... шығу ... ... ... бұл
бәрімізге түсінікті себептерден мүмкін емес. Яғни, ынтымақтастық зейнет-ақы
жүйесінде барлық жеңілдіктердің алынып тасталуы маңызы зор ... ... да, ... жүйеде әр түрлі жеңілдіктер көп болды, соның
ішінде мерзімнен ерте ... шығу 45-50 ... ... ақы ... – бұл ... ... қазан емес, адамның өз
зейнетіне ақша жинауға үлкен ... ... ... себебі жеке зейнет ақы
шотында қандай ақша көлемі жинақталса, сонша зейнет ақы төлемі де ... ... ... ... ... ... түгел немесе жартылай
қолдана алмай қалса, ол бұрыңғыдай жоқ болып кетпейді, ол мұрагерлеріне
қалады.
Бірақ, ... ... ... әр түрлі себептерге байланысыты
өздеріне зейнет ақыны толығымен немесе жартылай жинақтай ... ... Олар ... жоқ, ... ... бір ... жері жоқ
адамдар және т.с.с. ... ... ... ... ... ... өз қол астына алады.
Жаңа зейнет ақы заңы бұл ... ... ... ... ... ... Зейнет ақы – бір кездерде ... ... ... ... зейнет ақы жүйесіне аударылған аударымдар болып
табылады. ... ... ... ... бөледі. Бүгінгі таңда оның
көлемі үлкен емес – 2000 теңге шамасында. Бірақ бұл экономикалық ... ... ... түссе, жәрдемақылар мөлшері де өседі.
Жаңа зейнет ақы жүйесінде ... ақы ... ... 25% - ... ... қойылымы алынып тасталған, ал 10% ... ... ... түседі.
Зейнет ақыны есептеуде ынтымақтық жүйесіндегі еңбек стажының 1998 жылы
1 қантарынан есепке алынбайтынын ескерсек (кім қанша тапса – ... ... ... ... ... бір ... ... қарастыруға болады.
(бұрын аударымдар ұзақтығынан еңбек стажы ... ... ... ... ... ақы мөлшері). Бірақ біз бұл ақшаның бүгінгі
зейнеткерлерге төлем ретінде жаратылғанын білеміз, ... ... ... ету ... емес еді. Бұндай аударымдар көлемі ... ... ... олар жоқ болатындай заңмен қарастырылған. Бұл 1999
жылға Республика бюджеті туралы заңда анықталған. Осы ... ... ... емес еді, әлі ... көп саны ... ... зейнет ақы
алуға құқығына ие.
Салымдардың екі ағымға бөлінуінен көбісінде түсініспеушіліктер туады:
«Егер 25,5% ... ... ... ақы ... үшін ақша ... ... онда 15%-қ төлемдер ғана түскен ... ... ... ... жылы ... ... үкіметпен 50 млрд теңгеден аса зейнет
ақы төлеу бойынша ... ... ... ... ... бюджет ынтымақтастық зейнет ақы жүйесіне ... ... ... ... ... ... ... жүйесінен
жинақтаушы жүйесіне бір сағатта көші мүмкін емес. Және бұл екеуі әлі ... ... ... ... ... ... 1998 жылы 1 ... еңбек
стажы кем дегенде жарты жыл болған соңғы адаммен есептеспейінше бұл процесс
жүзеге асып ... ... ақы ... ... ... ... алғышарттары
Зейнет ақы активтерін басқару жинақтушы зейнет ақы қоры мен Зейнет ақы
активтерін басқару компаниясының инвестициялық іс-әрекеті болып ... ... ... ... ... инструменттеріне зейнет ақы
активртерін салу бойынша қызметі.
«Қазақстан Республикасында зейнет ақымен ... ету ... ... ... және Мемлекеттік жинақтаушы зейнет ақы
қорының инвестициялық қызметті жүзеге асыру ережелеріне сай ... ... ақы ... ... ақы ... инвестициялық басқару
Мемлекеттік жинақтау зейнет ақы қоры зейнет ақы активтермен басқарушысы
ретінде НКЦБ-мен ... ... ... асады, немесе НКЦБ келісімімен
Мемлекеттік жинақтау зейнет ақы қорының өзімен де іске аса ... ... ... ақы ... құру ... зейнет ақы
активтерімен инвестициялық басқару 1999 жылы 14 шілдесіне дейін ... ... ... НКЦБ келісімімен 14 шілдеде ... ... ... ... ... жинақтау зейнет ақы қоры
берілді.
Мемлекеттік емес жинақтаушы ... ... ... ... ... ақы ... ... бойынша компаниялардың инвестициялық
қызметі туралы ережелерге ... (1998 жылы 13 ... ... ... ... ақы активтерімен басқару компанияларымен іске асады. Бірақ
қазір Жинақтау зейнет ақы ... өз ... өзі ... ... шығыр жататынын атап кеткен жөн. Және Зейнет ақы активтерін басқару
компаниясындаға қойылатын жоғары талаптарға зейнет ақы ... ... қор өзі ... беру ... ... ... ... шығындарын
төмендетіп, функцялардың қайталануын шегеріп және қордың капитализациясы
есебінен қаржылық тұрақтылығын өсіруге мүмкіндік ... ... ... ... ... басқарушы Мемлекеттік жинақтау зейнет ақы
қоры сияқты зейнет ақы қорлары мен ... ақы ... ... ... ... ... ... ақы активтерін
инвестиционды басқаруға алған соммадан 0,15%-н ... ай ... сыый ... ие ... құқы бар.
Зейнет ақы активтерін басқару компанияның қызметі құнды қағаз бойынша
ұлттық ... ... Бұл ... ... ... ... мәселелерінде Зейнет ақы активтерін басқару компанияның
қойылатын негізгі нормативті талаптарды белгілеген. Зейнет ақы ... ... ... және ... ... ... қалыптастыруға
міндетті.
Негізгі резервті капитал Зейнет ақы активтерін басқару компанияның
басқаруға ... ... ақы ... ... ... дер ... ету ... құрылады. Ол Зейнет ақы активтерін ... ... ... ақы ... ... өзгеруіне
пропорционалды Зейнет ақы активтерін басқару компанияның ... ... ... ... 0.25% 5 миллиард теңгеден аз болатын Зейнет ақы активтерін
басқару компаниясы ... ... ақы ... ... 0,2% 5 тен 35 ... теңгедегі зейнет ақы активтерінің
мөлшері кезінде
- 0,15% ... ақы ... 35 тен 50 ... ... ... 0,1% ... ақы активтері 50 миллиард теңгеден асқан кезде.
Қосымша резервті капитал зейнет ақы ... ... ... ... тәуекел нәтижесінен пайда болған залалдарды жабу
үшін құралады. Ол зейнет ақы активтері бойынша ... ақы ... ... ... табыс коэффициенті келесі ... ... ... ... ... ... ... Республикада зейнет ақы активтерін басқару ... ... ... ... коэффициентінің 50%;
- Республикадағы зейнет ақы активтерімен басқаратын ... ... ... ... 2% алып тастағанда.
Егер Зейнет ақы активтерін басқару компанияның нақты табыс коэффициенті
анықталған минималды мөлшерінен аз болған жағдайда, Зейнет ақы ... ... ... ... ... есебінен арасындағы айырманы
зейнет ақы ұтысына қарай ... ... ... ... ... ... ... қалдық негізгі резервтік капитал
есебінен жабылады. Егер бұл да аз болса, онда қалған ... ... ... жеткіліктігі Зейнет ақы активтерін басқару
компанияның меншік капиталының компаниясының ... ... ... ... соммасына қатынасымен сипатталады. Меншік
құралдарының жеткіліктігінің коэффициентінің ... ... ... ... ... ... басқаруындағы зейнет ақы активтерінің көлеміне
байланысты:
- 5 млрд теңгеден аз ...... 5 тен 10 млрд ... – 0,015
- 10 млрд тенгеден аса – 0,01
Зейнет ақы ... ... ... ... ... ... тыс активтерге меншік құралдарын салу бойынша шектеулер
қойылған, олар 0,25 ... ... ... ... ... ақы қоры мен ... емес жинақтаушы
зейнет ақы қорларының зейнет ақы активтерін басқару екі ... ... ... ... ... ... және ... қамтамасыз ету, сондықтан басқарушы органдармен (Қазақстан
Республикасының ұлттық Банктiң ДРРЦР) Жинақтау зейнет ақы ... мен ... ... ... ... ... ... белгілі бір
шектеулер қойылған.
Рұқсат ... ... ... ... ... ... ... мен
зейнет ақы активтерін орналастыру бойынша Қазақстан Республикасының ұлттық
Банктiң ДРРЦБ нормативті-құқықтық актілеріне сай ... ... ... /4/
• Мемлекеттік жинақтау зейнет ақы қоры үшін:
- Халықаралық қайта құру және даму ... ... ... құру және
даму банкі; Халықаралық төлемдер банкі; Азия даму ... ... ... ... даму ... сияқты халықаралық қаржы
ұйымдарының құнды қағаздары – 10%-дан көп емес;
- юанктік депозит сертификаттары және ... ... ... ... – 20% көп ... Зейнет ақы активтерін басқару компания үшін
Тура сол шектеулер, тек Зейнет ақы активтерін басқару ... ... ... ... емес ... ... қағаздарына
инвестициялауға құқы бар, бірақ бұл ... ... А ... ... ... – 30% артық емес.
Жинақтаушы зейнет ақы қор идеясы біздің халықпен скептикалық көз
қараспен ... ... ... ... ... қоры ... пирамидаларының құлауы туралы толқұлардың тынышталдығына әлі ... ... жоқ. Жеке ... ... ... ... ... жинақтаушы зейнет ақы салымдарын салуға әлі дайын емес. Мүмкін
мемлекеттік ... ... ақы ... ... ... ... бұл ... деген сенімге тура пропорционал.
Жаңа құрылымдарға деген жалпылай сенімсіз қарау көбіне олардың мәнін,
жұмыс істеу ... ... ... ... ... ... ... байланысты.
Смағулов және МММ компаниялары ... ... ... ... әлі заң жүзінде реттелмегенін атап кеткенжөн. ... ... ... ғана есеп ... ... бір ... ... халықтан
жиналған ақша қайда ... ... ... кім ... және осы компания банкрот болса, жинақтармен не болатынын бақылай
алмайтын. ... ... ... зейнет ақы қорларын, зейнет ақы
активтерін ... ... және ... ... мемлекет сәйкесінше үш органға: мемлекеттік зейнет ақы
агенствосына, ... ... ... ұлттық комиссияға (қазір Қазақстан
Республиканың ұлттық Банкi Құнды қағаз нарығын реттеу департаменті) ... ... ... /5/
Осы құрылымдардың қызметін реттеу мемлекеттік ... ... ... жүзеге асады. ¤з қызметін істеу үшін әр бір қор немесе
компания ... алу ... алу үшін қор ... талаптарға сай болу керек:
Алдымен зейнет ақы жинақтармен іс-әрекет жүргізгісі келетін ... өте ... ... ... ... ... ... құрылтайшыларға, басұарушы адамдарға, техникамен қамтылғаны мен
ішкі ... Егер ол ... ... сай ... онда ... ... Осыдан кейін күнделікті есеп түрінде және орында отырып
кезеңді тексерулер арқылы үздіксіз бақылаау ... ... ... ... ... компаниялары Қазақстан Республикасының ұлттық Банктiң
Депортаментi күнделікті сегіз есеп беру формаларын ұсынуға міндетті. ... ... ... ... мүмкін, ал егер жағдай қалпына
келмесе, онда ол тіпті ... ... ... ... ... міндетті түрде құрылтайшылардың өзіндік құралдарының
есебінен тек ақшамен ғана ... ... Қор ... – 90 млн ... ... – 180 млн теңге, зейнет ақы активтерін басқару компаниялар үшін – 150
млн ... ... бұл әлі соңы ... ... ... ақы ... ... активтердің өсу көлеміне байланысты өзінің меншік капиталын да
өсіру керек; негізгі құралдырға салынатын салымның ... ... ... бұл ... қорларға да тиісті нәрсе.
Бұндай нормативтер жайдан-жай емес. Қорлардың және Зейнет ... ... ... ... капиталы салым салушы, кредитор алдында
жауапкершілік туған кездегі критикалық жағдайдағы зиянды жабу ... ... ақы ... мен Зейнет ақы активтерін басқару компанияның
басқарушы адамдарына және ... ... ... ... ... ... немесе өтелмеген соттылығы болмау керек, олар ... ... ... ... ... ... білім деңгейі де
жоғару болу керек.
Қор жұмысын техникалық жағынан қамтамасыз ету де лицензия алу ... ... ... қор ... ақы ... басқару компаниясы мен банк-
кастодианмен келісімге отырған жағдайда ғана лицензия ала ... ... алу бұл ... ... бұл ұлттық зейнет ақы ақы агенствосы
мен қор басшыларының қызығушылығы бар әріптестер ... ... ... ... ... жаңа ... ... барлық субъектілерімен жақынырақ
танысайық. Ол ... ... ... ол ... ... ... зейнет ақы активтерін басқару компаниялары мен банк-кастодианттар.
Зейнет ақы заңына сай, ... ... ... ... ... ақы
қоры мен жеке меншік зейнет ақы қорлары өз ... ... ... қор – 1, ал ... – 15, ашық ... – 13, ... ... Міндетті салымдар қойылымы еңбек ақы төлеу қорынан 10% құрайды.
Мемлекттік ... ... 15%, ал жеке ... 10% ... ... ... пікірі дұрыс емес. 15%-дық қойылым Мемлекеттік зейнет ақы төлеу
орталығына салым салу үшін ... яғни ... ... ... ... ... /7/
Заңға сәйкес жеке меншік қорлар 2 түрлі болуы мүмкін: корпоративті және
ашық. Корпоративті ... ... ... ... ... ... ғана ... қор идеясы өте тартымды. Кәсіпорын осындай қор құра отырып
өз ... ... ... ... ... қатар, бәсеке жағдайында
корпоративті қор құрылтайшылары өз жұмысшыларын ... қалу үшін ... ... жұмысшыны белгілі бір зейнет ақы ... ... ... құқы жоқ. Мен ... қор басшыларына (лицензиясы
бар) олар бұл не есебінен деген жауап алдым. Бізде жұмыс істесін, ... ... ... ... ... ... ... аударады,
егер басқа қорға ауыссаң, еркін салымдар болмайды – бұл ... ... ... ... ақы ... юарлығы үшін арналған. Бұндай зейнет ақы қоры
келісімге отыруға ... бас ... құқы ... ... ... – салым салушымен келісімге отырады. Егер бұл еркін
салымдар болса, онда заңды ... де ... ... ... ең маңызды
мақсаты – жеке зейнет ақы есеп шоттарында есеп жүргізу: қанша ақша түсті,
қашан және ... ... ... есептелді. Бұның бәрі тіркеліп,
есептелу керек.
Зейнет ақы қорымен ... ... ... ... есеп-
шотына түседі. Банк-кастодиан болып екінші деңгейлі банк болып табылады, ол
тек ақша-қаражаттардың есебі мен ... да ... ... ақы қоры ... ... ... ... алмайды. Барлық
зейнет ақы жинақтары банк-кастодианың жеке есеп-шотына түседі. Ақша
құралдарының ... ... ... ... ... ақы ... компаниясы қабылдайды, сондықтан қор ақша-қаражаттармен еш нәрсе
істей алмайды.
1.3 Жинақтаушы зейнет ақы жүйесінің дамуының шетел тәжірибесі
Радикалды экономикалық ... ... ... ... ... елдері
әлеуметтік еңбек схемасына көз-қарасты өзгерту қажеттілігін түсініп отырды.
¤мір деңгейінің күрт төмендеуіне байланысты әлеуметтік наразылықтың ... ... ... ... және ... ... ... еді.
Барлық дерлік әлем елдерінде демографиялық процестер жұмысшылар ... ... ... алып ... ол бұл ... ... ... шиеленістіреді.
Мемлекеттік зейнет ақылар үкіметтің мойнына ілінді, Жұ¤-гі ... ... әлі ... ... ... ... активті халықтың жалпы санындағы (15-
65жас) 65 жастан жоғары тұлғалардың үлесі 1990 жылы 20,9%-дан 2010 ... және 2040 жылы ... ... ... ... ... басқа елдерге де
тән: 2040 жылға Италияда 41,1%, ... – 42%, ... ... – 33,1%.
Бір зейнеткерге шаққандағы жұмысшылар саны ақырандап төмендеп келе
жатыр, сөйтіп бүгінгі таңда Жапонияда – 2,6, АҚШ – 2,5, ... - ... – 2,4, ... – 2,1, Ресейде – 1,8.
Басқа еледрдің экономикасында зейнет ақымен қамтамасыздан-дырудың даму
тарихы бойынша келесі моменттерді атап кетуге ... ... ақы ... ... ... минималды табыспен қамтамасыз ету идеясы
II Дүниежүзілік соғыстан кейін пайда болды және Берверидж ... атқа ... ... ол 1946 жылы қолданыла бастады. АҚШ-та кейбір фирмалар
зейнет ақымен қамтамасыз етуді ... ... ... ... ... ... зейнет ақы төлемдерінің басы 1949 жылы ... бұл ... ... ... ... құю компанилардың контрактісіне
зейнет ақы жөнінде пунктті ... қол ... Бұл ... басқа да
солалар ере бастады, сөйтіп зейнет ақымен қамтамасыз ету тең ... ... ... ... ... ... ... кейін белгілі
бір төлемдер төлеуге міндеттенеді. Бұндай зейнет ақы төлемдері фирмалардың
міндеттемелері болып табылады, ал жұмыс беруші зейнет ақы ... ... ... ... зейнет ақыны төлеу үшін жеткілікті құралдарға ие болу ... ... ... ... жасауға міндетті.
Сонымен, шетел мемлекеттерінің зейнет ақы жүйелері өзінің әлсіздігі мен
шектеулігін көрсетті. Қаржылық ... және ... ... ... шешу мүмкіндігінің жоқтығынан басқа бұл жүйенің
кемшіліктері ол ... ... және ... ... ... кері ... ... себебі азаматтар мемлекеттік зейнет ақыға
үміттеніп, болашаққа ақша жинауға ынтасы болмайды. Сонымен қатар, экономика
ғылым кандидаты, РҒА аға ... Л. ... атап ... ... ... ... ... зейнет ақы мөлшерін әр
түрлі шаралар арқылы шектеуге тырысады. Бұның орын алу ... ... ... ... ... зейнеткерлердің таңдау құқы болмайды.
Мұндай әлеуметтік-экономикалық жағдай көптеген ... іске асып ... ... ... ... либералды моделі деп аталатын элементтер
жүйесін еңгізуіне алып келді. Ол капитализация немесе сақтандыру принципіне
негізделген, болашақтағы зейнеткерлер ... ... ... бойы ... ақы салмдар салады. Мемлекет әлеуметтік зейнет салымдар ... ... ... ... тек ... ... ғана төлейді.
Зейнет ақы жүйелерінің әлемдік дағдарысының салдары келесі сипаттамаға
тән:
1) өсіп тұратын дефицит
2) аударымдар мен күтілетін ... ақы ... ... ... салым мөлшерінің өсуі
4) жәрдем ақы мен зейнет ақы көлемінің ... ... мен ... ақы ... ... тиімсіз мемлекеттік реттеу, әлсіз бөлу жүйесі
7) әлеуметтік наразылық.
Халықты әлеуметтік қамтамасыз етудің бұндай жағдайы ... ... ... пайда болуына алып келді.
Кез-келген ел азаматын зейнет ақымен қамтамасыз ету жүйесінің ... ... ... ... жасына жеткен әр бір азаматқа ... ... ... ... ақы ... ... әр-бір жұмысшыға қосымша зейнет ақы құралдар ... ... және ... ... ... ... ... болып табылу керек
3) жағымды салық шарттарының ... ... ... ... әр ... ... ... алу мүмкіндігін.
Шетел мемлекеттерінің зейнет ақы жүйесінің дамуының жаңа бағыттарын
реформа сипаты ... ... ... Радикалды реформалар: ескі қоғамдық бөлу жүйесін индивидуалды зейнет
ақы жоспарлар жүйесіне ауыстырудан ... Ол жеке ... ... ... табылады. Буған Баливия, Чили, Сальвадор, ... ... ... болады.
2. Аралық реформалар: міндетті жеке жинақтаулар жүйесін қоғамдық бөлу
жүйесімен үйлестіріп дамыту. Мысалы: Аргентина, Колумбия, Внгрия,
Перу, ... ... ... реформалар: радикалды реформаларсыз мамандық бойынша зейнет
ақы реформалар жүйесін және қоғамдық бөлу ... ... ... ... жинақтарды күшейткен елдер. Мысалы:
Австрия, Бразилия, Коста-Рика, США, ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету жүйесінің мәселелерін
шешу, ең алдымен зейнет ақымен қамтамасыз ету ... ... ... жүзеге асыру арқылы іске асады.
Мысалы Францияда әлеуметтік қамтамасыз ету бағдарламасы жүзеге ... ... 1972 жылы ... ... ... міндетті түрде енгізілетін
қосымша зейнет ақы бағдарламасы бар. ... 1978 жылы ... ... көлемімен зейнет ақы көлемін байланыстыратын зейнет ақы қамтамасыз
етудің ... ... іске ... ... емес ... бағдарламалардың қазіргі құрылымын
келесі түрде көруге болады:
1) белгілі бір ... ... ... бағдарлама
2) сала деңгейінде іске асатын бағдарлама
3) жалпы ұлттық масштабта.
Бірінші түрдегі бағдарлама барлық елде кездеседі, бірақ олар ... ... ... ... ... ... бағдарламалар
Франция Бельгиямен Голландияға тән. ¤ндірістік зейнет ақы ... ... ... ... ... ... бұл ... Жалпы ұлттық
деңгейде орталық зейнет ақы қорлары құрылған.
Әртүрлі елдердегі ... ақы ... ... ... түрлі. Мысалы АҚШ, Ирландия және ұлыбритания зейнет ақы қорлары ... ... хат ... ... жүргізетін траст компаниялар нысанында
құрылады: Нидерландыда, Швейцарияда, ... мен ... ... заң ... ... ... ... ассоциациялар
нысанында; Германияда көптеген кәсіпорындар өз жұмысшыларын зейнет ақымен
қамтамасыз ету мақсатында арнайы резервтік шоттар, сонымен қатар ... ақы ... ... көмек қорлары құрылады. Әр түрлі елдердегі
зейнет ақы жүйелерін сипаттайтын негізгі көрсеткіштерінің бірі ... ... ... ... көлемі, оснымен қатар бір адамға шаққандағы
Жұ¤-нің зейнет ақы активтерінің %-к үлес ... ... ... ақы қор ... ... және ... ... олардың алатын
орны 1 кестеде көрсетілген.
Соңғы жылдарда зейнет ақы қор активтерінің орта жылдық өсу ... ... ... ... ... көп елдерде олар ... ... ... АҚШ – 12%, ұлыбритания - 16%, Нидерланды – 15,6%.
Қазақстанда Құнды қағаз бойынша ... ... ... ... 1999 жылы 1 ... зейнет ақы қорларының
Кесте 1. 2001 жылы ОЭСР ... ... ... ... көлемі*
|Ел ... ... ... % Жұ¤ |Жан ... |
| ... | ... |
| | | ... ... |2908 |49 |12 ... |1752 |42 |14 ... |726 |77 |13 ... |254 |15 |3 ... |216 |68 |14 ... |195 |83 |28 ... |162 |29 |6 ... |122 |43 |7 ... |62 |25 |7 ... |31 |27 |7 ... |14 |28 |4 ... |6 |3 |1 ... |2 |3 |- |
* The Wall street journal, ... ... ... 23527734,0 мың теңгеден тұрды, оның ішінде мемлекеттік емес
зейнет ақы қорларының активтері – 5581047,4 мың теңге. Инвестициялық ... 1998 жылы ... 1999 жылы – ... өсіп ... зейнет ақы активтер көлемі мен олардың активті халық бөлігін
қамту ... ел ... ... келесі себептермен
анықталады: қорға міндетті емес қатысу, кәсіпорын көлемі (ірі ... ... ... ақы ... ... ... белгілі
бір салаға жатқызылуы, жұмысшалардың әлеуметтік-кәсіби және жиынтық
құрылымы (әйел адамға ... ер ... ... ақы ... ... ... кәсіпорынның жеке немесе мемлекеттік секторға
жатқызылуы ... ... ... ... ақы бағдарламасымен көбірек
қамтылған).
ОЭСР елдеріндегі зейнет ақы қоры активтерінің тез өсу факторының ішінен
мамандар келісін атап көрсетеді:
1) ... ... ... ... ... өз активтер орналастыратын кезде қорға арналған жеңілдіктер,
3) ... ... ... табыстылық деңгейінің салыстырмалы
жоғарлығы.
Көптеген елдерде жекешелендіру процесстерін қаржыландыру үшін ... ... ... көзі ... табылады. Мемлекеттік зейнет ақымен қамтамасыз
ету бағдарламасын осы еледердің үкіметтің ... ала ... ... жеке ... ... ақы бағдарламамен ауыстырып, ірі капитал
қорларын ... ... ... ... ... алу үшін
құрады.
Жеке инвесторлар құқықтарын кеңейту жеке ... ... ... ету ... салымдардың өсуіне және ұжымды инвестиция
нарығының активтенуіне оң ықпалын тигізеді. Салым ... ... ... АҚШ-тағы тұрақты зейнет ақыны ... ... ... ... дейінгі салымдардан сәйкес табысына
қарай негізделген зейнет ақы төлеу бағдарламасына көшу ... ... ақы және ... ... тәжірибесі шетел капитал құюдан табыстар
өсуі мүмкін, ал егер құнды қағаз ... ... ... орналастырсақ
инвестициялық тәуекел мөлшері азаятынын көрсетіп тұр.
Англия, Германия, Канада, Жапония, АҚШ және ... да ... ... ... құнды қағаз нарықтарына шыға отырып үлкен пайда алды.
Чилидегідей Қазақстандағы басқару компаниялары ... ... ... яғни осы ... ... ...... табу.
Компаниялар акционерлік қоғам ретінде құрылады. Чилидің зейнет ақы компания
басқарушылары резервті қор ретінде барлық ... ақы ... ... ... ... ... Қазақстанда басқаруға
қабылданған зейнет ақы активтері бойынша міндеттемелерді дер кезінде іске
асыруды қамтамасыз ету үшін ... ақы ... ... ... ... және ... капитал құрады. Резервті капитал өз қаражаттар
есебінен құрылады және басқаруға қабылданған зейнет ақы ... ... ... ... ... резервті капитал қойылым мөлшері
зейнет ақы активтер көлеміне байланысты және 0,25 тен ... ... ... ... ... көрсетуінің тек 2 жылында құрылады және
компания ... ... ... ... ақы ... ... Компаниясы үшін
пруденциалды нормативтер туралы Қаулы қолданылады.
ΙΙ-ТАРАУ. Қазақстанда ЗЕЙНЕТ АҚЫ ... ... ... ... ... ақы ... ... мен
экономикада пайдаланылуы
Жинақтау зейнет ақы қоры – бұл мемлекеттік зейнет ақы ... ... ... емес ... ... ақы ... жылы 1 ... 15 мемлекетік емес және 1 мемлекеттік жинақтаушы
зейнет ақы қоры тіркелген.
Мемлекеттік жинақтаушы зейнет ақы қоыр (ары ... ... ... ақы қоры) Қазақстан Республикасы үкіметінің қаулысымен № 1372 1997
54 қыркүйегінен құрылтайшысы Қазақстан Республикасында үкімет ... ... ... ... ... ... ... жинақтау зейнет ақы
қорынын міндетті зейнет ақы салымдар жинауын іске асыратын және Қазақстан
Республикасы ‡кіметі ... ... ... ... ақы ... ... сонымен қатар зейнет ақы активтерін құру қызметін
жүргізіп, оларды ... ... ... мемлекеттік банк
депозиттеріне, халықаралық қарды ұйымдарының ... ... ... тұлға болып табылады.
Мемлекеттік жинақтау зейнет ақы қорының директорлар кеңес құрамынақарды
министрінің бірінші орынбасарының ... ... ... ... ... және Еңбек пен халықты әлеуметтік қорғау ... ... ... ... ... ақы ... ... ‡кімет жоғары орган функцияларын Қаржы Министрлігіне берді.
Мемлекеттік емес жинақтаушы зейнет ақы қоры Мемлекеттік емес жинақтаушы
зейнет ақы ... ... және ... зейнет ақы салымдарын жинауды және
алушыларға төлемді жүзеге асыратын, сонымен ... ... ақы ... ... арқылы оны инвестициялау жұмысын атқаратын заңды тұлға.
Зейнет ақымен қамтамасыз етудің типтік келісімдеріне сай Жинақтау
зейнет ақы қоры ... ... ... ... ... есеп ... ... жылына бір рет
зейнет ақы жинақтары туралы ақпарат ұсыну, сонымен қатар салым
салушының ... ... ... ... құнымен қосымша ақпарат
жіберу;
2) салым салушылардың ... ақы ... ... жөніндегі
ақпараттық конфиденциалдығын сақтау;
3) салым салушының арызы бойынша зейнет ақы жинақтарын бсақа Жинақтау
зейнет ақы қорының;
4) жылдық қаржы ... ... ... ... ... емес ... зейнет ақы қорлары ашық және корпоративті
болып бөлінеді.
Ашық жинақтаушы зейнет ақы қорлары, алушының жұмыс орны мен ... ... ... ... ... ақы салымдарын қабылдай береді.
Корпоративті жинақтаушы зейнет ақы қорлары бір немесе ... ... ... яғни ... үшін ... олар осы ... ... акционерлері болып табылады.
Мемлекеттік емес жинақтаушы зейнет ақы қорының құрылтайшысыжәне
акционерлері Қазақстан ... ... ... ... және жеке ... ... Корпоративті жинақтаушы зейнет ақы қорының ... ... тек ... ... заңды тұлғалары ғана бола алады.
Жинақтау зейнет ақы қоры Комитет бақылауында жеке ... ... ... ... ... құралдары бойынша бухгалтерлік баланс,
2) қаржы-шаруашылық іс-әрекеті нәтижесі бойынша есеп,
3) өзіндік ақшаның жылжуы туралыы есеп,
4) ... ... ... ... ... айналымнан тыс активтердің жылжуы туралы есеп,
6) таза зейнет ақы ... ... ... ... таза ... ... ... есеп.
«Қазақстан Республикасында зейнет ақымен қамтамасыз ету» туралы заңына
сәйкес Жинақтау зейнет ақы қорын өзіндік құралдар мен ... ... ақы ... ... екі бөлек жүргізеді, олар сәйкесінше ... және ... ... ... қоры деп ... заңның с.п. 2.1 25 бабына сәйкес, салым салушы қорының құралдары
тек ... ... ... ... тізімі Қазақстан Республикасының ұлттық Банктiң ДРРДБ белгіленген
қаржы инструменттеріне орналастыру;
2) зейнет ақы төлемдерін заңға сай іске ... ... ақы ... басқа зейнет ақы қорына заңға сәйкес аудару;
4) қате есептелген зейнет ақы салымдарын қайтару.
Жинақтаушы зейнет ақы қорының өзіндік капиталына ... ол ... мен ... ... ... ... төленбеген табыс ... ... ... ... зиян ... айырманы құрайды.
Жинақтау зейнет ақы қорының өзіндік капиталы құрылтайшылардың ... ... ... ... ... ... ақы қоры үшін ... капиталды негізгі құралдарға
және басқа да қаржылық емес ... ... ... норматив
белгіленгін, мемлекеттік емес ашық ... ... ақы қоры ... емес ашық ... ... ақы ... норматив – 0,3, ал
корпоративті мемлекеттік емес жинақтаушы ... ақы ... – 0,2. ... ... емес ... мен ... құралдарға ақша-
қаражаттардың салынудың (амортизацияны алып тастағанда) өзіндік капиталға
қатынасы ретінде есептеледі. /9/
Жинақтау зейнет ақы қоры ... ... ... үлес ... ... ... Бұл мемлекеттік ашық және ... ... ақы ... үшін ... 2000 жылы 180 млн ... ... млн теңгеден аз емес деп білгіленген және 1 жыл ... ... ... 20 млн теңгеге өсті. Жоғарыда айтылған Қазақстан Республикасындағы
№1372 қаулысы бойынша Мемлекеттік ... ... ақы ... 1998 ... ... 10 млн ... ... белгіленіп содан бері ... жоқ. ... ... құралдар тек ақшамен және құрылтайшылардың
өзіндік құралдарының есебінен салынады. Олардың ары қарай ұлғайуы кейбір
шағын қордың ... ... ... ету ... ... ... ... келеді де, содан аккудулденген зейнет ақы активтер ... ... ... өзгерістер пайда болуына мүмкін. Мысалы, 2000 ... ... емес ... ақы қорының бірігуі болды: ЖАҚ Жинақтаушы
зейнет ақы қоры «‡міт» және ЖАҚ ... ... ... ақы қоры ... ... ... ал кейін «Аbn Amro» және Жинақтау
зейнет ақы қоры «Каспий Мұнай Газ» да бірікті. /10/
Мемлекеттік ... ... ақы ... 01.01.2001 өзіндік капиталының
соммасы 2959301 мың теңге ... ... ақы ... 2,5%). ... ... ... ... сәл-ақ көп. Резервті капитал
тек 5 Жинақтау зейнет ақы ... бар, оның ... 98412 ... оның
ішіндегі 82,5% Мемлекеттік жинақтау зейнет ақы қоры мен Мемлекеттік емес
жинақтаушы ... ақы қоры Abn Amro ... ... ... ... ал ... емес ... зейнет ақы қоры Қазақстан, Қазақмыс және Валют-
Транзиттің үлес салмағы Жалпы ... ... ... ... ... ... ... капиталдың шектеулігінің негізгі ... емес ... ... ақы қоры ... бөлігі үлкен шығыс жасап,
кіші қаржы нәтижелерге ғана жетуі болып табылады.
Кесте 2.
Қазақстан Республикасындағы ... ақы ... ... активтерінің
жағдайы
| |Салушыла|зейнет ақы ... ақы ... |
| |р саны ... ... |
| | ... | |
| | ... | |
| | | ... ... ... |
| | | | ... |
| | | | ... |
| | | | |(%) ... |313364 |9078178 |8746941 |67.5 ... |1876573 |1809915 |70.3 ... | | | | ... ... |26254 |388392 |373287 |74.3 ... |104581 |1664630 |1559643 |66.8 ... |47367 |2649056 |2397132 |63.4 ... |605384 |21835696 |20428857 |66.9 ... ЖҚ| | | | ... |75161 |4343962 |3981597 |64.3 ... |261174 |8950491 |8352595 |62.9 ... |2347286 |2204895 |72.2 ... | | | | ... |62174 |2277880 |2066200 |72.1 ... |117808 |3145177 |3075086 |62.2 ... |28286 |4142581 |3941001 |68.1 ... |98713 |5321201 |5303256 |55.7 ... |26873 |771801 |713081 |71.5 ... |1903545 ... ... |65.3 ... | | | | ... |1811991 ... ... |89 ... |3715536 |112649358 ... | ... | | | | ... жинақтау зейнет ақы қорының табысы келесіден тұрады:
Комиссионды сыйақы есебінен. ... ... ... ... мөлшері зейнет ақы салымдар соммасының 1%-н және зейнет ... ... дан ... инвестициялық табыс соммасының 10%-дан
аспау керек. ... ақы қоры ... ... ақы ... соммасынан да
комиссионды сыйақыны айына бір рет лаып ... ... ... жыл ... ... ... табысқа қарай қайта
есептеледі.
¤зіндік қаражаттарды құнды қағаздар мен ... ... ... ... ақы қоры үшін өте ... мәні бар ... ... Олар өз
қаражаттарын шектеусіз құюға еркіндігі бар.
Аталған ... ... ... зейнет ақы қоры өз шығындарын, банк-
кастодиан, мемлектеттік зейнет ақы ... ... және ... ... ... ... қызметін төлей алады.
¤ткен 2000 және 2001 жылы кейбір Жинақтау зейнет ақы қоры ... ... ... Мемлекеттік емес жинақтаушы зейнет ақы қоры ... ... және ... ... ... ... ... жылдарды мәнді
зиянмен бітірді, олардың өзіндік ... ... ... ... ... аз болды. Егер Мемлекеттік жинақтау зейнет ақы қоры бір
салым салушыға шаққандағы шығынын 226 теғгені қызмет ... үшін ... деп ... онда ... емес жинақтаушы зейнет ақы қоры
шығындары бұдан көп.
Мемлекеттік жинақтау зейнет ақы қорының ... ... ... зейнет ақы қоры салыстырғанда салымды тарту үшін ... ... ... ... Мысалы Мемлекеттік емес
жинақтаушы зейнет ақы қоры Валют Транзит шығындары ... ... ақы ... ... ... асып ... ... үшін
2000 ж ЖЗЖ бойынша табыстың 54% Мемлекеттік жинақтау зейнет ақы қорына, ал
27% Мемлекеттік емес жинақтаушы ... ақы қоры ... ... Банкіне,
Абн Амро Каспий Мунай Газға тиеді.
Мемлекеттік емес жинақтаушы зейнет ақы қоры ... ... ... ақы ... ... ... және банк-кастодиан
қызметтері, жарнама мен аренда үлкен ұлес салмағын ... ... ... емес жинақтаушы зейнет ақы қоры өз мамандарының квалификациясын
көтеруіне кеткен шығындардың ... ... ... ... ... аз.
Мемлекеттік емес жинақтаушы зейнет ақы қоры бұл ... әлі де ... 2001 жылы олар ... ... ... тек 0,2% ... ... мен жалпы реофрма сәттігі мамандардың жұмыс ... ... ... ... ... өмір сүру ... мен тұрақтылығы тек өзіндік қаржы жағдайы
мен жоғарыда айтылған көрсеткішткрмен ғана анықталмайды, ең ... ... ... және ... қор жағдайы үлкен роллль ойнайды.
Жоғарыда айтылғандай, Жинақтау зейнет ақы қорының ... ... ... ақы ... ... ... ақы активтерін инвестициялау
және зейнет ақы төлемдерін алушыға іске ... Осы ... ... нәтижесінде зейнет ақы резерві немесе ... ақы ... ... ... айтылғандарға резюме жасай отырып, жинақтаушы зейнет ақы қоры
өмір сүру қабілеттігі мен ... ... ... да ... ... да ... күрделі жүйе. Менің ... осы ... ... ... зейнет ақы қорының зейнет ақы қызметінің ... ... ... ... Ал бұл өз ... тек ... жоғары
басқару кадрлармен ғана жүзеге аса алады.
2.2 Зейнет ақы қорларының қаржы нарығындағы ролі мен ... ... ақы ... ... ...... қағаз нарығының кәсіби
қатысушысы. Ол инвестициялық шешімдер қабылдайды: ... ақы ... ... ... салу ... дер ... нені сату ... қағаздарды қолда ұстап, табысты күту әр қашан пайдалы емес. Олардың
құны әрқашан ауысып отырады және ... ... ... ... ... адам ғана ала алады.
Қазақстан Республикасының ұлттық Банктiң ДРРЦБ ... ... ... ... орта еселенген коэффициентін анықтайды,
бұл рейтинг сияқты. Егер компаниялардың біреуі орта көрсеткішпен ... ... ... ... ... онда ол салым салушылардың зейнет
ақы жинақтарын өз қаражаттарынан толтруы ... ... ақы ... ... ... ... ма?» ... көп қояды. Тура мағынада айтсақ, онда жоқ. Индексация – статистика
органы анықтайтын, сомманың инфляция коэффициентіне өсуі. ... ... ... ... ... ... ... онда Қаржы Министрлігі
бұл мақсатқа қажетті ақша соммасын ... ... ... жайдан-жай жеке
жинақтауушы зейнет ақы қорына ақша ... Яғни көп ... ... ... ... ... қатар жинақтарды инфляциядан
құтқаратын және қосымша ... ... ... ... ... Бұл ... яғни қаражатты белгілі бір табыс әкелетін
әр түрлі қаржы инструменттеріне ... Осы ... ... ... ... компаниясы айналысады.
Банк-кастодиан зейнета ақы активтерінің тәуелсіз есебін жүргізеді. Бір
жағынан ол ... ... ... ... ... банк ... ... зейнет ақы активтерін басқару бөлігінде бақылау функцияларын да
жүззеге асырады. ... ... ... ... ақы қоыр және ... ақы активтерін басқару компаниясы кастодиалдық
келісімге отырады.
Типтік кастодиалдық келісім ұлттық зейнет ақы ... ... ... ... ... ... ... және ұлттық банк арасында жасалды.
Басқару компаниясы зейнет ақы ... ... ... анықтайды Зейнет ақы активтерін қайда және неге ... ... Ең ... ... ... ... ... адамдар нені қалайды Әрине, тәуекелдің минималдылығы мен
табыстың максималдығын. ¤кінішке орай бұл ... ... ... ... мен ... ... заңы бар. ... тәуекелі минималды, жоқ деп те айтуға болатын ... ... ... ... ... қағаздар. Бірақ олардың ... да ... ... сәл ... және ... табыстылығы жоғары, бірақ
оларға салым салу тәуекелі де жоғарырақ қаржы инструменттері бар. /12/
Қазақстанда қор биржасында листинг «А» ... ... ... мен
облигацияны қор биржасында котировка етілетін кәсіпорын тізімі. Оған кіру
үшін, жоғары талаптарға сай болу ... ... ... ... ... , екі жыл ... халықараылқ аудитті жүргізу, акционерлердің
саны мен табыс деңгейі жоғары болу керек. «А» ... ірі, ... ... ... ... «көк фишка» деп аталатын кәсіпорындар кіреді.
Бірақ, сонымен қатар, тәуекел бар, сондықтан зейнет ақы қаражаттарын
қорғаудың ... ... ... ... бұл диверсификация, яғни бір кәсіпорын емес бірнеше
кәсіпроын вкциясына ... ... ... ... ... ... бойынша ұлттық коммисияның орнатқан нормативі: бір кәсіпорын
акциясына компания ... ақы ... 5%-н ... сала ... қоса тағы бір ... бар: акционерлік қоғамның ... 5%-н ... ... акциялар сатып алынады. Яғни егер бірінші
шектеу іске ...... ақы ... ... ... ... 5%, ... сақтандырып қалады. Зейнет ақы ... банк ... да ... ... ұстанады. Банк депозиттеріне активтердің
40%-н артық салынбауы тиіс. Активтің 10%-дан артық бір ... ... ... ... ... Тізімін Қазақстан Республикасының
ұлттық Банкi анықтаған бірнеше банктерге қаражаттар осы жолмен ... да бір ... ... – зейнет ақы активтерін басқару
компаниясы банк депозиттеріне банк өзіндік капиталының ... ... ғана сала ... ... бір мақсатты көздейді: мүмкін болатын жағымсыз жағдайдан
зейнет ақы салымдарын максималды қорғау. Егер бір банк құлдырап ... бір ... ... құны күрт төмендесе, бұл қор активіне
жалпы қатты әсер етпейді, себебі қаражаттар ... ... ... әртүрлі құнды қағаздарға салынған.
Тәжірибе көрсетіп отырғандай, әлемдегі номер бірінші инвестор ... ... ... әр бір жеке ... ... ұсақ ... ... ие
және мәні үлкен жобаларға ... ... ... болмайды. Бірақ
қоғам бір адамнан емес, үлкен жиынтығынан ... ... ... ... ... ... әсерін тигізе алатын үлкен соммаларға
жиналады.
Төлеуші кәсіпорындарының меншік нысандарына қарай салым салушылар мен
зейнет ақы ... ... ... ... көрсетілген. Ол
Жинақтау зейнет ақы қоры зейнет ақы түсімдерінің ... ... ... ... ... ... ... үлкен көөрсеткіші кезінде
түсімдердің төмен көлемі, республика экономикасының мемлекеттік және ... ... ... ... айырымы т.с.с.
Мемлекеттік жинақтау зейнет ақы қоры зейнет ақы активтерінің өсу
қарқынынан асып ... ... емес ... ... ақы ... активтерінің өсу қарқынын сақтауды, бірінщіден ... ... ... ... бойынша Зейнет ақы активтерін басқару
компанияның ... ... ... ол ... ... зейнет ақы
қоры зейнет ақы активтерімен ... ... ... ... жинақтау зейнет ақы қоры бұл қызметін 1999 жылы ІІІ ... ... ... ... Банкi, ал қазір Мемлекеттік жинақтау
зейнет ақы ... өзі ... ... ... ... ... емес
жинақтаушы зейнет ақы қорына халықтың сенімінің тұрақты тенденциясының
сақталуын ... ... ... жинақтау зейнет ақы қоры мен Мемлекеттік
емес жинақтаушы зейнет ақы қоры ... ... ... бойынша жағдай
қарсатырылған. Бірақ зейнет ақы қызметінің мемлекеттік емес ... ... ... ол ... ... емес ... зейнет ақы
қоры, Зейнет ақы ... ... ... мен ... Заң ... ... бұл ... де өз көмегін көрсетеді: ... ... ... ... қызмет нарығына кәсіби қатысушылары туралы
толық және шын ... ... ... ... ... ақы ... ... компанияның құрылған инвестициялық
портфелі 2 көрсеткішпен сипатталыады: тәуекел мен ... ... ... яғни ... Зейнет ақы активтерін ... ... ... ... ... көбірек
тоқталайық. Қосымшада жекеленген зейнет ақы қорлары мен ... ... ... ... ... ... пен оның ... жөнінде
ақпарат берілген.
Зейнет ақы активтері бойынша табыстылық Зейнет ақы активтерін басқару
компания қызметінің тиімділігін бағалауда ... ... Ол ... ақы ... ... ... осы тәріздес көрсеткіштермен
салыстырылады. (1)
Кз = ((K2 – И)/(1+И)*100% ... И – ... ... ... ... ... ... органымен анықталған инфляция деңгейі.
Төменде номиналды табыс коэфициентін ... ... ... = (Cavt / ... ... Cavt – ... ... ... ақы активінің бір шартты
бірлігінің орташа құны
Cavt-1- өткен жылдағы сол айдың зейнет ақы ... бір ... ... ... ақы активінің шартты бірлігі - зейнет ақы ... ... ... ол ... ақы ... басқару компания инвестициялық
қызмет нәтижесінде өзгерген шамасын ... Оның ... ... ... әсер етеді:
1) қалыптасқан құнды қағаз портфелінің ағымдағы табыстылық деңгейі,
2) құнды қағаз ... ... ... ... ... ... валюта девальвация деңгейі
Инвестициялық құн соңына қарай Зейнет ақы активтерін басқару ... ... ақы ... ... ... ... ... бірлік есебін
жүргізеді
Н = ПА/С
Мұндағы ПА – бастапқыда басқаруға түскен зейнет ақы активтерінің жалпы
құны
С- ... ... ... ... зейнет ақы активтерінің
бір шартты бірлігінің құны 100 теңге деп ... ... ... ... ... қайта есебі
келесідей жүргізіледі:
Сt = ПАt / ... ПАt – күн ... ... ақы ... ... ...... және өткен күндерде басқаруға түскен зейнет ... ... ... бірліктердің жалпы саны.
Нt =Ht-1 + (B1 – ПВt)/Ct-1
Мұндағы: Нt - өткен күннің шартты бірлігінің жалпы ...... ... ақы ... ағымдағы күні түскен зейнет ақы
салымдары мен ... ... ... – ағымдағы күні жинақтаушы зейнет ақы қорынан шыққан ... ... мен ... ... ... - ... күн ... бір шартты бірлік құны
Әртүрлі Жинақтау зейнет ақы қоры мен Зейнет ақы активтерін басқару
компания ... ... ақы ... ... ... ... ... болады. Осы мәліметтер негізінде ... ... ... талдауды жүргізе алады: НПФ мен Зейнет ақы активтерін
басқару компания табыстылығын ... бұл ... ... уақытта шартты бірлік негізінде есептелген табыстылық
көрсеткіш Зейнет ақы ... ... ... ... ... ... үшін ... қолданатын жалғыз көрсеткіш. Бұл
көрсеткіш портфельдің сапасы сенімділігін айқындамайды. ... ... ... ... ... ... ... бағалау үшін
көрсеткіштер жүйесін қолдану керек. Олар клесіден тұрады:
1) нарық үлесі
2) ... ... ... көрсеткіштері
4) волантильдік көрсеткіш
Инвестициялық табыстың мәнді өсіміне шетел ... ... ... құнының көп өсуі әсер етті. Бұл әлем валюталарына
теңге ... ... олар ... оң ... айырымының пайда
болуының нәтижесінде болған нәрсе. ұлттық валютаның ... ... ... ... ... девальвация 1999 жылы көкек вйындағы қор
активінің жоғары ... ... да, 1999 жылы ... ... ... инвестиция табыстылығын да қамтамасыз еткенін атап ... ... ... ... ақы қоры ... ... ... екенін және
инвестиция тәуекелін нақты бағалаудың қажеттігін сезе бастады.
Қор бойынша инвестициялық қызметті бағалау тәсілдерін өңдеп шығару ... ақы ... ... компанияның барлық акналитиктердің ұжымдық
еңбегін қажет етеді. Әлем банкі, ... UCAID ... ... ... қажеттігі де әбден ықтимал болу керек.
Зенеақы төлем ақыларды алушы болып табылатын ... ... үшін ... ... соңғы қаржы нәтижесі болып табылады.
2.3 Қазақстанда зейнет ақы ... даму ... ... ... ақы жүйесінің инвестициялық
портфелінің құрылымы бйынша келесі кестеге ... ... ... ... 3. Бүкіл жинақтаушы зейнет ақы қоры жүйесі ... ... ... ... ... мен ... ... ақы қорының инвестициялық
портфель құрылымы /14/
| ... ... ақы ... | |
| ... % | |
| ... ... қағаздары | | | | | ... және USD. |99.3 |97.16 |96.33 |85.44 |69 ... ... | | | | | ... ... ... | | | | | ... ... қағаздары |97.3 |97.08 |93.61 | | ... банк ... |2 |0.08 |2.43 | | ... ... | | | | | ... ... | | | | | ... | | |0.29 | | |
| | | | | | ... емес ... | | | | | ... | | | | | ... және USD. |0.38 |2.84 |2.99 |14.56 |31 ... және ... |0.32 | |0.68 | | ... | | | | | ... ... ... ... құнды қағаздарға салым
салудың төменгі шекарасы ның ... ... ... (50%), ... ... ... одан да үлкен ... Бұл ... ... ... табыстылығы 5-6% зейнет ақы қорларына тартымсыз еді,
сонымен қатар бұл инструментке ... салу ... қиын ... ... ... көп жағдайда декларативті «Көк
фишка» бағдарламасы алдыға қарай жылжымай ... ал ... ... салуға А листингімен ... ... ... ... ... отыр. Ал коммерциялық банктер ... ... ... ... ... ... ... деңгейінен төмен. Сонда тек мемлекеттік құнды қағаздар ... ... ... ... тартымдылығын ұлғайту бағытын қолдану
керек деп аталып көрсеткен, бірақ бұл жерде де шекті білу ... ... ішкі ... ... табыстылық қоылыммен ынталандыра отырып,
зейнет ақы актитерін ... ... ... ... Бір ... ... алып ... Одан басқа пайыздық қойлымды 2000 жылы дейін
қолдан ұстап тұру ... ... ... ... және ... ... ... болуына алғышарттар жасады. Зейнет ақы ... ... ... ... ... ... болуға
мәжбүр болып қалды., ал нақты өндірушілердің басым бөлігі зейнеетақы
активтеріне ... ... ... жылы ... ... ... емес құнды қағаздар ... ... ... ... дефицитінің қысқаруынан мемлкеттің
заемға деген қажеттілігінің ... ГКО ... ... ... ... ... ... қағаздар түрі көбейіп жатса да Жинақтау
зейнет ақы қоры мен Зейнет ақы активтерін басқару ... ... ... емес құнды қағаздар үлесі өсе ... ... ... ... ақы қоры мен ... ақы активтерін басқару компаниялар
1999 жылы 1 шілдесіндегі жағдайы бойынша ... ... ... сатып алынған (таза зейнет ақы активтер сомасының % есебінде):
1) Kazkommertz ... B.V. ...... ААҚ ... жай акциалары –0,5%
3) ААҚ «Қазақтелеком» артықшылығы бар акциялар – 0,1%
4) “Шымкентнефтегорсинтез” жай акциялары – 0,2%
5) ААҚ ... ... ... ... жай акциялары – 0,1%
азырақ.
Бір жылдан кейін 2000 жылы 1 ... ... ... емес ... ... ең үлкен үлес салмағы ЖАҚ Зейнет ақы
активтерін ... ... ... ... ... ... Ол ... емес жинақтаушы зейнет ақы қоры ВалютТранзит Фонд» пен ЖАҚ
Мемлекеттік емес ... ... ақы қоры ... ... ... ... деңгейді ЖАҚ Зейнет ақы активтерін басқару
компания «BETINVEST» алып отыр ... ақы ... ... ... 4,04 %) ... қатар Мемлекеттік емес жинақтаушы зейнет ақы қоры
«Қазақстанда» да үлес салмақ жоғары, оның активтері «BTA ASSET ... ... ақы ... ... ... корпоративті акцияларға
салым салуы өсті. 2000 жылы 1 ... ... ... бар. Ол кезде корпоративті акциялардың ең үлкен үлес
салмағы ... емес ... ... ақы қоры «‡міт» портфелінде
болып, 3,28 құрады. Ал 2001 1 шілдесінде корпоративті ... ... ... өсетіні бәріне айқын емес нәрсе, бірақ біз оны тексере алмаймыз,
себебі Комитет Жинақтау ... ақы қоры мен ... ақы ... ... ... ... құрылымы туралы ақпаратты БАҚ-да басуға
рұқсат ... ... ... мен 2000 жылы ... дейінгі кезеңде бірнеше
қазақстандық ... АҚШ ... ... ... ... Мемлекеттік емес жинақтаушы зейнет ақы ... ... ... ... ұнакопительная
пенсионная система Республики Казахстан на 1 июля 2000 года //РЦБ№8/2000)
1) ЖАҚ «ұМК ... ...... емес ... ақы қоры ... ... жалпы құнынан 4%
2) ААҚ “Қазақстаннық халық ... ... ...... ААҚ ... ... – 0,9% пайда болды.
Бірақ бұл өзгерсітерге қарамастан, құнды қағаздардың ең тартымдысы
бүгінгі таңда Қазақстан Республикасының еура ... ... ... ... ... ... ұлттық Комисияның қоятын 3 ьалабына да жауап
береді: жоғары өтімуілігі - бұл ... ... ... ... ... қосымша табыспен сатып жіберуге ... ... ... ... бухгалтерлік есеп өзгешелігі, табыстылық және
сенімділік.
Мемлекеттік емес ... ... ақы қоры ... ... ... өткен өзгерістерге жалпы оң ... ... ... біріншіден, Мемлекеттік емес жинақтаушы зейнет ақы
қоры портфеліндегі инструменттер ... ... ... есебінен тәуекелдің төмендеуіне, екіншеден Зейнет ақы
активтерін басқару ... ... емес ... ... ақы қоры
зейнет ақы активтерінің мемлекетттік емес құнды қағаздарға инвестициялау
қор нарығында ... ... ... бір ... ақы қоры ... ... ... құрылымы мен
инвестициялық саясатты жасауда портфель мен оны қалыптастыру ... ... ... ... ... ... ақы қоры мен
Зейнет ақы активтерін ... ... ... ... ... инвестициялық табыстан 10% комиссионды сый ақы
есебінен қалыптасатын пайданы ... ... ақы ... инструменттеріне салынған салымдардың портфелін құру болып
табылады. Ал ... ... ... қаржы инструменттері бойынша
табыстылық мөлшерімен анықталады. Бір жағынан Жинақтау зейнет ақы қоры мен
Зейнет ақы ... ... ... ... әр ... ... салу ... ескере отырып, жинақтаудың аман-есен
сақталуын қамтамасыз ету ... Бір ... ... бар: ... ... ... сайын, табыстылық та аз болады. Осыдан Зейнет ақы активтерін басқару
компания мақсат ... ... яғни ... табыстылық және минималды
тәуекел.
Зейнет ақы активтер ... ... ... ... ... ... ... диверсификациялау көмектеседі, яғни қаржы
құралдарды көптеген ... ... ... ... ... нарығында
қазақстандық элементтердің уорпоративті құнды қағаздарының пайда болуы
зейнет ақы активтері ... құнд ... ... ... Мемлекеттік емес жинақтаушы зейнет ақы ... ... ... ... ... ... ақы қоры
портфелімен салыстырғандағы диверсификациялаудың ... ... ... емес ... зейнет ақы қорының портфеліндегі
инструменттер саны 2000 жылы 1 шілдедед 29, ал Мемлекеттік жинақтау ... ... ... тек 10 ... ... санының өсуіне қарамастан, бүгінгі таңда қаржы
инструменттер дефициті ... ... ... айлық зейнет ақы салым
түсімдері есебінен зейнет ақы активтері өсіп ... ақы ... ең ... ақ ... инструменттерді ұлғайту
идеялары шыққан еді. Бұл ... ... ... ... ... ... мүмкіндік беретін еді.
Біріншіден, зейнет ақы қызмет нарығының кәсіби қатысушылар көз қарасы
бойынша ішкі нарыққа ААА ... ... ие ... ... ... ішкі ... ... болады.
¤зіміздің дамыған қор нарығы болмағандықтан зейнет ақы қорларына ... ... ... 20-30% көлемінде жұмыс істеуге мүмкіндік
беру керек. ¤зімізде қор нарығы дами бергеннен, бұл үлес ... ... ... ... ... ... ... Зейнет ақы активтерін басқару компаниясы бірнеше ұсыныстары бар:
1) қарыздық құнды ... мен ... ... ... ... ... форвард және фьючерсктік келісім,
т.б.) Зейнет ақы ... ... ... өз ... ... ... еді.
3) валюта
4) ипотекалық сертификаттар мен облигациялар.
Зейнет ақы төлемдерін жүзеге асырудың өркениетті механизмі әлі ... іске асып ... жоқ. ... ... ... соммасы әлі көп емес
болған жағдайда тиімді (бір салым салушыға 50 ... көп ... Бір ... өсіп ... және ынтымақтастық жүйесі бойынша зенетақы төлемдерінің
үлесі төмендеп келе жатыр. Ары ... ... ауыр ... алып ... мүмкін.
Зейнет ақы төлемдерді жүзеге асырудың Ережелер жобасы өңделу кезеңінде.
Мысалы, ұлттық Банк осындай бір жобаны ... ... ... ақы ... ... ... бар. Оның мәні ... ақы төлемдері
алушыларға үш вариант төленеді: /15/
1. Жинақтау ... ақы қоры ... ... ... ... ... зейнет ақы келісімі мен зейнет ақы ... ... ... ... график бойынша мерзімді төлемдері.
3. зейнет ақы жинақтар ... ... ақы ... ... ... алушы мен өмірді сақтандыру ұйым арасында келісімімен сәйкес
жүргізілуі тиіс. ... бұл ... ... жоқ деп ... ... ... ... ақы төлеу жүйесін іздеу процессінің
бар болу фактісі де жағымды нәрсе. Бұл ... ... ... ... ... оған ... ақша құралдары мен құнды қағаздары сақтау
мен ... ... ... ... ... ... ... зкңды тұлға.
Кастодиандар Қазақстан Республиканың заңына сәйкес кез-келген ұйымдық-
құқықтыө ... ... және ... ... ... ... ... аффонирленген тұлға болмау керек. Кастодиан қызметіне
Қазақстан Республикасының ұлттық Банкi мен құнды қағаздар ... ... ... ... ... лицензиялау мен бақылау
жүргізіледі. Оған берілген ақша ... мн ... ... есеп ... сақтаудан басқа кастодиандар оларды орналастыруда, инвестициялық табыс
алуда қатысады және зейнет ақы қорына ... ... мен ... ... ... компания қызметі бойынша ай сайын ақпарат беріп отырады.
Сонымен қатар кастодиандар жинақтаушы қорлардың ... ақы ... ... ... ... және ... ақы активтерін
басқару компания қызметі заңға сәйкес болмаған жпғдайда оны тоқтатылып,
құнды ... ... мен ... емес жинақы зейнет ақы қорын реттеу
органына ... ... жылы ... ... ... ... Банкi 5 банк-
кастодиан лицензия ала ... ЖАҚ ... АБН АМРО банк ... ААҚ
“Казкоммерцбанк”, ЖАҚ “Алматы сауда-қаржы ... АОЗТ ... ... банк ... ... ... ұлттық
Банкi.
2000 жылдың 1 көкегінде лицензияны 11 банк ... ... ... зейнет ақы қорының кастодиалдық қызметті ұлттық банк
жүзеге асырады. Жеті мемлекеттік емес қорлар Халық ... 4-уі – ... және ... ... ЮАнк ... ... ... бір-біреудін. Яғни кастодиандық қызметті жүзеге асыруға
лицензиясы бар 11 банктің тек 7-уі ғана іс-әрекет ... ... ... 1 сәуірінде зейнет ақы қорына салым салушыларыдың саны
3923729 адамды құрады. Оның ішінде Мемлекеттік Зейнет ақы қоры - ... емес ... ... ақы ... – 2052037 ... салушы бар.
2000жылы 1 көкегінен 2001 жылы 1 көкегіне дейінгі кезеңде Мемлекеттік
емес ... ... ақы ... ... ... саны ... өсті.
2001 жылы бірінші 4 айында Мемлекеттік емес ... ... ... ... салушылардың өсімі 7,8% құрады. 2002 жылы осы күнге ... саны ... 4716621 ... ... ішіндегі мемлекеттік емес
зейнет ақы ... 2582836 адам ... ... ... ақы ... 193876545
мың теңге, мемлекеттік емес скторға 132902365 мың теңге тиеді.
1998 жылы 31 ... ... 2 млн сәл асық ... ол 13,6% ... ... ... бұл пропорция 1995 жылы
салыстырғанда 6% ... ... күрт ... 1999 жылы халық санағы
нәтижесінде халық санының төмендеуімен және ... ... жаңа ... ... ... ... ... өсімінің тқмендігі жалғасып жатқан кетеуімен
байланысты, деографиялық тенденция теріс мән ... ... қарт ... салмағы да өседі.
Кесте 4 қарасақ жалпы ... ... ... ... ... тұр,
бұл зейнетке шығу жасының мерзімін ұлғайтқаннан болып отыр.
Кесте 4. ... ... ... саны ... |0 |0 |0 |2 |9 |6 |2 |
| |1995 |1996 |1997 |1998 |1999 |2000 |2001 ... | | | | | | | ... |2,917,00|1,940,00|2,853,00|2,037,00|1,833,30|1,649,97|1,598,54|
| |0 |0 |0 |0 |0 |0 |1 ... | | | | | | | ... ... % |18.2 |18.5 |18.2 |13.6 |12.4 |11.3 |10,9 ... істп | | | | | | | ... | | | | | | | ... ... |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 ... | | | | | | | ... % |11.0 |13.0 |13.0 |13.1 |13.1 |13.1 |13,1 ... шығу | | | | | | | ... ер |60.0 |60.0 |60.5 |61.5 |62.0 |63 |63 ... |55.0 |55.0 |55.5 |56.5 |57.0 |58 |58 |
* ... ... ... агентствосы
Зейнетке шығу жасын үлкейте отырып, мемлекет зейнет ақы алушылар санын
азайтып, төлем ... ... ... отыр. Бұл стратегияда қажеттілік
ағымдағы зейнет ақы мен жәрдемақыны төлеу үшін ... ... ... ... ... жылы ... ... ер адам үшін зейнетке шығу жасы 63, ал әйел
адам үшін 58. ... ер адам мен әйел адам үшін ... ... кестесі келтірілген. Бұлар кейбір елдердегі қосымша зейнет
ақымен қамтамасыздандырылған.
Кесте 5. Шетел мемлекеттеріндегі ... ақы ... мен ... ақы ... ... ... шығу жасы ... сақтандыру тарифі, |
|ЕЛ | ... ... ... % |
| |Ер адам ... адам |Жұмышы |Жұмысберуші |барлығы |
|Австрия |65 |60 |10,25 |12,55 |22,80 ... |65 |65 |7,50 |8,86 |16,36 ... |65 |60 |12,00 |10,20 |22,20 ... |65 |60 |9,30 |9,30 |18,60 ... |67 |67 |6,67 |13,30 |19,97 ... |61 |56 |7,75 |12,20 |19,95 ... |65 |65 |4,00 |8,50 |12,50 ... |65 |65 |4,70 |23,60 |28,30 ... |61 |56 |8,34 |21,30 |29,64 ... |65 |65 |2,00 |2,70 |4,70 ... |65 |65 |8,00 |8,00 |16,00 ... |65 |65 |25,78 |- | 25,78 ... |67 |67 |7,80 |14,20 |22,00 ... |65 |65 |11,00 |23,70 |34,70 ... |60 |55 |1,00 |28,00 |29,00 ... |65 |65 |6,20 |6,20 |12,40 ... |60 |55 |9,00 |11,00 |20,00 ... |65 |65 |5,50 |19,00 |24,50 ... |60 |60 |8,00 |8,50 |16,50 ... |65 |62 |4,90 |4,90 |9,80 ... |65 |65 |1,00 |19,00 |20,00 ... |65 |65 |8,25 |8,25 |16,50 |
5 ... ... отырғанымыздай қазақстанның “қария шегі” нарық
экономикалық елдер көрсеткіштерінен ... ... жоқ. ... ақы ... ... ... бұл елдерді құып жететіне күмән
келтірмеуге болады. Бірақ, ... ... ... ... ... халықтың үлес салмағы ұлғайуы, осыдан, мемлекетке артылған
әлеуметтік жүгінің ауыртпалығы да артып ... ... тұр. ... үшін 4
кестеде 65 жастан үлкен халық саны үлесінің халық саны үлесінің 15-тен 64
жасқа ... ... ... ... ... мен 1995 жылы ... Союзында кейбір елдеріндегі Жұ¤ азаматтарды зейнет ақымен
қамтамасыз ету ... ... ... ... ... 6. ... Экономикалық Союзындағы мемлекеттерінде халық
қартайуының көрсеткіштері /17/
|Ел |1995 ... |(Рс) 2002 |(Рс) 2030 жыға |(Ро) 1995 |
| ... ... ... ... |
| |(Рс) ... | ... ... |24,0 |25,8 |38,7 |14,5 ... |21,7 |30,3 |49,2 |11,1 ... |19,8 |25,9 |41,0 |10,0 ... |21,6 |31,6 |48,3 |13,3 ... |20,8 |24,6 |39,1 |10,6 ... |21,7 |27,5 |43,3 |11,9 ... | | | | ... | | | | ... ... өсуі есебінен зейнеткер санының ... ... ... да ... бұл ... ... ... табылады. ‡кіметтің кеткені болуы үшін, біріншіден, демографиялық
саясатқа және ... ... ... ... назар аудару керек.
(Қазақстандағы халықтың табиғи ... 0,4%, ... ... ... тамыз айында 4,0 %) ... ... саны ... ... халық өсіп, осыдан, жинақтаушы зейнет ақы жүйесіне ... ... ... ақы қор ... ... саны да ... ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА ЗЕЙНЕТ АҚЫМЕН ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУДІҢ
ҚАЗІРГІ ЖАҒДАЙЫ МЕН ОНЫ ЖЕТІЛДІРУ МӘСЕЛЕЛЕРІ
3.1 Мемлекеттік емес Қазақстан Республикасының Халық Банкінің
Жинақтаушы ... ақы ... ... ... ... ету ... оның
ролі мен орыны
Осы берілген тарауда 2003 ... 1 ... ... ... ақы ... ... ... кейбір мәселелерді талдау
әрекеті етілді. Бірақ бұл тарауда негізінде ... ... ... ... Банкінің Мемлекеттік емес Жинақтаушы Зейнет ақы
Қорына бөлінген.
Зейнет ақы реформасының екі жыл ... ... ... ... ішінде зейнет ақы реформасының инфраструктурасы құрылды, қаржылық
құралдарға салымшылардың зейнет ақы жинақтарының ... ... ... ... және ... әкелетін салымшылардың салымдары
арқасында зейнет ақы активтері құрылып жатыр.
Жұмыстың бұл ... ... емес ... ... ақы қорына
көп көңіл бөлінген. Мемлекеттік жинақтаушы зейнет ақы қоры ... ірі ... ... ақы ... ... ... ... жинақтаушы
зейнет ақы жүйесінде мемлекеттік емес жинақтаушы зейнет ақы қоры ... ... оның саны ... ... және ... ақы ... ... Жинақтаушы Зейнет ақы Қорымен бірге тең түрде бөліседі.
Жинақтаушы зейнет ақы ... ... саны 3 млн. ... ... емес ... ... ақы қорының салымшыларының саны
ай сайын 25-тен 68 мыңға дейін өсіп отыр және соңғы екі жыл ішінде 1346 ... ... емес ... ... ақы ... негізгі салымшылары
болып мемлекеттік кәсіпорындар мен мекемелер, акционерлік ... ... да ... ... кәсіпкерлікпен айналысатын жеке тұлғалар
табылады. Бірақ табыстарының аз болғанына ... жеке ... ... аз. ... емес ... жасалатын зейнет ақы салымдарды жасайтындардың
негізгі бөлігі 30 бен 40 жас арасында. Ал міндетті түрде жасалатын ... ... ... 20 мен 50 жас ... ... ақы ... ... ай сайынғы зейнет ақы салымдарының
саны әркелкі, ол кідірістермен немесе жылдың басында ... ... ... ... ... жалақы бойынша қарыздарын айдың ... ... ... жылдың 3 ширегінен бастап мемлекеттік емес зейнет ақы қорларына
түсетін ай сайынғы төлемдердің саны ... ... ақы ... ай ... ... ... аса ... және соңғы жылы 3.4 есе
өсті.
Қатысушылардың құрамына байланысты барлық мемлекеттік емес жинақтаушы
зейнет ақы ... ашық ... ... ... ... мен ... ... (корпорациялық, өндірістік қорлар) ... ... ... тек ... бір принцип бойынша (қорды құрастырған бір
немесе бірнеше кәсіпорынның жұмысшылары, салалық кәсіподақ ... ... ... үшін ғана ... ... ... мен бір ... салымшылары болып әдетте оның қызметкерлері
немесе мүшелерін зейнет ... ... ету үшін бұл ... ... ... ... Жұмыс орнын ауыстырғанда бұл қызметкерлер бірнеше
зейнет ақы қорларына қатысуы ... Ол ... олар ... ... белгілі бір зейнет ақымен қамтамасыз етеді.
Зейнет ақы қорларының активтері соңғы 12 ай ішінде ә есе өсті және 56692
млн. ... ... ... ... Халық Банкінің Мемлекеттік
емес Жинақтаушы Зейнет ақы Қорының активтері 1999 жыл ... ... ... жылдың 1 наурызындағы мәліметтер бойынша зейнет ақы активтерінің
93.9( -і мемлекеттік құнды қағаздарға ... ал ... 6.1( ... банктердің депозитіне, халықаралық қаржылық ұйымдардың (А(
листингіне енгізілген эмитенттердің облигацияларына, жергілікті ... ... ... ... ... мен ... ... салынған.
Қазақстан Республикасының Халық Банкінің Мемлекеттік емес Жинақтаушы
Зейнет ақы ... ... ... ... ... валютаға
айналдырылған қаржылық инструменттер кіреді. Онын инвестициялық табысы 2003
жылдың 1 ... 18 366 675 мың ... ... ақы қорын рационалды басқару мәселесі негізінен қаржылық
ақпараттың сапасына ... ... ... ... ... сенім оның
нақтылығы мен сенімділігі туралы үшінші жақтың (аудитордың) шешімі бар
жағдайда ... ... ... ... ақы ... ... зейнет ақы салымдары мен активтерін тиімді орналастыру ... ... ... ... өте ... Аудиторлық есеп беру
олардың зейнет ақы қоры мен ЗАБК басқаруы мен ... есеп ... ... ... мәні ... есеп беруді қате қабылдау тәуекелін қысқарту
процессі ... ... ... аудиттің ревизиядан принципиалды ерекшелігі
бар. Ол ... бір ... ... ... ... етілмейді, бірақ
аудитордан зейнет ақы қорының құрылтайшылары мен ... ... ... есеп беру ... білуге мүмкіндік беретін компетентті шешім алуға
мүмкіндік беретін жұмыс көлемін орындау ... ... Осы ... тәжірибеде аудиторлық тәсіл «жалпыдан жекеге» деп сипатталуы
мүмкін.
Соңғы жылы ... ... ақы қоры мен ... емес жинақтаушы
зейнет ақы қорының зейнет ақы ... саны ... ... 12 ай ... ақы қорларының жинақтары 2.4 есе өсті және 70 527 млн. ... ... ... Республикасының Халық Банкінің Мемлекеттік емес Жинақтаушы
Зейнет ақы Қорының ... саны 47 750 079 мың ... ... ақы ... ... зейнет ақы төлемдерінің саны 1918 млн.
теңгеге ... ал ... ... Халық Банкінің Мемлекеттік емес
Жинақтаушы Зейнет ақы Қорының жасаған зейнет ақы төлемдерінің саны 3 ... мың ... ... емес ... зейнет ақы қорлар келесі сөздерді өз ... ... ... ... «орталық», «мемлекеттік»,
«өкіметтік», «кепілдемелік», «кепілдікті», «сақтандырушы», ... ... ... түрде, қандай да болмасын тілде.
Зейнет ақы қорын құру кезінде қор ... ... ... ... ... ерекшеліктеріне байланысты бірталай өзара байланысты мәселелер
шешуге тура ... Бұл ... ... ... ... ... қор ... жасап шығару. Мұнда зейнет ақы қорының келесі негізгі
сипаттамалары анықталуы тиіс: салымшылар тобы, яғни ... ... ... ... ... ... қайнар көздері, зейнет ақы түрлері
мен ... ақы алу ... беру ... ... мен төлемдерді тіркеу ғана емес, сонымен қатар қорды актуарлы
бағалау мен қор ... ... ... әсерін өлшеуге
қажетті жалпылаушы көрсеткіштер алуға ... ... қор ... ... қор Ережелері мен нақты берілген қордың қызмет ету
жағдайларына қатысты жасап шығарылған техникалық әдістемелерде көрсетілген
процедуралар, талаптар мен шектеулер ... ... бір қор ... шығарылған бағдарламалардың дайын пакетін пайдалану ... ... ... ... ... ... ақы ... алғашқы жасап шығару мен бастау жұмыс ... ... Оған ... ... ... пен ... ... өкілдері кіреді.
Оның ішінде заң, актуарлық ғылым, салық салу, ... ... ... ... саны ... ... ... Халық
Банкінің Мемлекеттік емес Жинақтаушы Зейнет ақы Қоры Мемлекеттік Жинақтаушы
Зейнет ақы Қорынан кейін екінші орын алады, яғни 2003 ... 1 ... 839 ... ... ... ... Банкінің Мемлекеттік емес Жинақтаушы
Зейнет ақы Қорының қазіргі қызметтеріне жеке зейнет ақы ... ... ... ... мен қате ... ... қайтару жатады.
Зейнет ақы қорларының жалпы аударулар көлемі 10 195 млн. теңгеге жетті. Бұл
негізінен ... ... ... ақы ... ... ... ... ақы Қорына аударулар, ал Қазақстан Республикасының Халық
Банкінің Мемлекеттік емес ... ... ақы ... ... саны 12 089 512 мың ... ... ... Халық Банкінің Мемлекеттік емес Жинақтаушы
Зейнет ақы Қорының даму ... ... ... роль ... ... 7 ... 8 филиал, 3 өкілдік пен 18 агенттік жүйе
(245 қызметкер) жұмыс атқарады. ... ... ... ... ... ... ... үшін қажет, бірақ белгілі шығындарды қажет етеді
(1 салымшыны тарту үшін регионға ... ... 2.5 АҚШ ... ... ... Халық Банкінің Мемлекеттік емес
Жинақтаушы Зейнет ақы Қоры жаңа салымшыларды тарту үшін жарнамалық ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Халық Банкінің Мемлекеттік емес
Жинақтаушы Зейнет ақы Қоры, АВN-АМРО ... ... ... ... ... ақы ... нашар аяқтады.
Қазіргі уақытта Қазақстан Республикасының Халық Банкінің Мемлекеттік емес
Жинақтаушы Зейнет ақы Қоры салымшыларға олардың жеке ... ақы ... ... филиалдары, өкілдіктері, регионалдық ... ... ... ... ... ... ... берушілер мен пошта ... ... ... ... ... беру ... бір салымшыға 30 теңге
кетеді. Сонымен қатар, ... ... ... ... Мемлекеттік
емес Жинақтаушы Зейнет ақы Қорының әрі қарай даму стратегиясы жасалып жатыр
3.2 Зейнет ақы ... ... ... ету ... ... Халық Банкінің Мемлекеттік емес Жинақтаушы
Зейнет ақы Қорының мысалында)
Жинақтаушы зейнет ақы жүйесі өте күрделі және 16 ... ақы ... ... ... ... компаниялары мен салымдарды қабылдайтын, зенет
ақы төлемдерін іске ... ... ақы ... мен жинақтарын сақтайтын
11 банк-кастодианнан тұрады олардын қызметін 3 ... ... ... Банкі, Құнды Қағаздардың ұлттыұ Комитеті) Қазақстан
Республикасының 13 Заңы мен ... ... ... ақы ... бағытталған 46 нормативтік құқықтық актлер негізінде бақылайды.
Зейнет ақы қорының құжаттарын ... ... ... ... актуалды шара
болып табылады. Қор сызбанұсқасына байланысты актуарлы талдау жасалады.
Әдетте актуарий директорлар ... ... ақы ... ... ... ... Кеңес альтернативалардың біреуін
талдап, ... ... ... қордың барлық болжамды міндеттемелерінің
актуарлық құнын анықтап, ... ... ... ... кеңесі жоспар нұсқасын заңға, жұмыс беруші мүмкіндіктеріне,
Кеңес мүшелерінің әділеттілік туралы ... ... ... ақы ... құру ұйымдастырушылық және «жобалық» (түсімдер мен
төлемдердің тепе-теңдік сызбанұсқасын құру) үлкен көлемді ... ... ... Жоба ... ... ... жасап шығарылады: әлеуметтік
қамсыздандыру мен еңбек құқығы облысында маманданған заңгерлер, актуарийлер
мен қаржы экономистері (инвестицияларды басқару). Қордың ағымдағы ... ... ... ... кіші ... ... ... етеді.
Зейнет ақы реформасы табысты төмен деңгейімен, жалақының ... ... ... толық емес жұмыс бастылықпен және халықтың
жұмыссыздығымен сипатталатын экономикалық ортада іске асады. ... ... ақы ... әсер ... ... ... жұмыс берушілердің кедергілегені үшін,
зейнет ақы төлемдерін ... үшін және ... ... ... бар
халықтың зейнет ақы жүйесіне қатыспағаны үшін көптеген сомалар ... ... Егер ... 6.1 млн. адам жұмыс істесе және
олардың орташа жалақысы 11 мың теңге болса, ай сайынғы ... ... ... млн. ... болу ... Егер зейнет ақы төлемі уақытында түспесе айып
есеп төленеді. Мысалы, Қазақстан Республикасының Халық Банкінің Мемлекеттік
емес Жинақтаушы ... ақы ... ... айып есеп ... 192 023 мың
теңге, ал 2003 жылдың 4 айы ... 51 091 мың ... ... емес ... ... ақы ... құруға негізделген зейнет
ақымен қамтамасыз ету жүйесі құнды қағаздар ... ... ... ... ... байланысты қызмет көрсету қызмет
көрсетудің ерекше саласы ... ... ... ... ... ... ... яғни әлеуметтік бизнеске қатысты мәселелер, сонымен
қатар әлеуметтік сақтандыру, кепілдіктер мәселесі ресспублика ... ... ... ... емес ... ... ақы қорларды
басқару механизмін құру, ұйымдық құрылымды жетілдіру, зейнет ақы ... ... ... ... және ... ... терең
зерттеу керек.
Қазіргі кезде мемлекеттік емес ... ... ақы ... ... әрі ... сипаты болып – олардың
демонополизациясы болып табылады. Мемлекеттік емес ... ... ... ... ... ... заңды тұлға да, жеке тұлға да бола ... ... ... ... мемлекеттік емес жинақтаушы
зейнет ақы қоры өз жарғысымен сәйкес қызмет ететін, өзін-өзі басқаратын
заңды және ... ... ... заң ... ... ... ақы ... перспективасы елдің экономикасынан байланысты
және жеке салымшы оның жағдайына әсер ете ... Егер ... ... ... және ... ақы ... сақтандыру жүйесі
мен өмір бойы ... ... алу ... қалаптастыру үшін маңызды
болмаса, зейнет ақы реформасының ... нің ... келу ... ақы активтері салымшылардың зейнет ақы жинақтарын ... ... ... ... мүддесіне байланысты басқарылуы қажет, ол үшін
зейнет ақы активтерін салу ... ... мен ... ... бағалай
білу керек.
Зейнет ақы активтерінің инвестициялық маңызы барлығына таныс. Ал ... ақы ... ... ... ... ... қалай
қолданылып жатыр? Ол алғышарттар бар:
1) экономика капитал рыногіның дамуында ... ... ... ... ... ... ... емес Жинақтаушы
Зейнет ақы Қорында 32.7 млрд. теңге зейнет ақы активтері жиналған
3) ... ... ... ... Мемлекеттік емес Жинақтаушы
Зейнет ақы Қоры экономиканы фонд ... ... кең ... ... ... ... ақы ... шамамен 56(-і мемлекеттік
құнды қағаздарға салынған. Инвестициялық шешімдерді қабылдауға қатысатын
Компания жұмысшылары бұлжытпай ... тиіс ... ... бірі ... ақы ... ... кез келген келісім-шарттар мен
операциялар тек ... ... яғни ... мүддесімен ғана жүзеге
асырылуы тиіс.
Зейнет ақы активтерін ... ... ... ... ... ... зейнет ақы қорынан комиссиялық төлем ақы алады. Төлем ақы әрбір
айдың ... ... ... ... мөлшерінен төленеді.
Барлығы зейнет ақы салымдарынан комиссиялық төлем ақыға 1%-дан артық емес
мөлшерде есептеледі, оның 0,85% - зейнет ақы ... 0,15% - ... ... ... ... ... артық емес мөлшер бағытталады,
5%-дан зейнет ақы қоры мен Компанияға.
Жоғарыда аталған төлем ақыларға ... ақы қоры мен ... ... мен ... ... бірақ мұнда олардың арасында шығындарды
қатаң бөлу заңдылықта ... ... бөлу ... ақы қоры ... ... ... ... – қордың зейнет ақы активтерінің қозғалыс жүйесінің тағы
бір буыны. Ол зейнет ақы активтерін ... ... ... ... ие болу ... ... операцияларды есепке алып
отырады және зейнет ақы қорын оның шоттарының жағдайы мен ЗАБК ... ... ай ... ... етіп ... ... ... Мемлекеттік емес Жинақтаушы ... ... ... ақы ... ... ... жүргізіп, ЗАБК
тапсырмалары заңға қайшы келген жағдайда, оларға тосқауыл қоюы (орындамауы)
керек. Бұл жағдайда ЗАБК Мемлекеттік емес ... ... ақы Қоры ... ... ... ... бойынша өкілетті органды (бұл жерде ол
Қазақстан Республикасының Құнды ... ... ... Компаниясын)
хабардар етуі керек. Бұл шарттарды ... ... емес ... ақы Қоры тек бір ғана ... ... ... ... алайда
мұндай шектеу банк-кастодиандарға таралмайды.
Нәтижелерді қортындылай отырып жинақтаушы зейнет ақы жүйесінің ... оң ... бар ... көруге болды:
1) салымшылар 1 мемлекеттік және 16 мемлекеттік емес ... ақы ... ... ... ... мүмкіндігі бар
2) халықтың мемлекеттік емес жинақтаушы зейнет ақы қорларына деген
сенімі өсуде. Оған ... емес ... ... ... ... 12 ай ... ... келесі көрсеткіштері
дәлел:
• зейнет ақы төлемдері 28 280 млн. теңгеге немесе 3.9 есе
• зейнет ақы активтері 31 273 млн. ... ... 4.2 ... ... табыс 7 820 млн. немесе 1.9 есе (соңғы 10 ай ішінде)
• зейнет ақы жинақтары 35 122 млн. теңгеге ... 4.4 есе ... ... емес ... ... ақы қорларының арасында бәсеке
пайда болды
4) қорлар әкімшілік деңгейін өсіру және ... ... ... ... ... ... кеңейтуге
бағытталған даму стратегиясын іске асыруда.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қазақстандағы зейнет ақы ісінің ... ... ... емес ... ... ақы ... басқару мен қалыптастыру
процесін жеделдетуге, ... ... ... ... ұсыныстарды енгізуге мүмкіндік береді.
Зейнет ақы жүйесін қайта құру – өмір құны ... ... ... өмір ... ... ... бойынша іс-шараларды іске
асыру сияқты кейінге қалдыруға болмайтын мәселелердің шешімін ... ұзақ ... ... ... ... ... ... отырғандай, елдердің барлығы біртіндеп мемлекеттік ... ... одан соң ... жеке ... өтіп жатыр.
Қазақстан 1998 жылдан бастап толығымен мемлекеттік үлгіден бас тартып,
мемлекеттік емес жүйені ... ... ... зейнет ақы жүйесін
қамтамасыз ету адамның өзіне толығымен жүктелетін аз ғана ... ... ... емес ... ақы жүйесін құру зейнет ... ... ... ... ... ... дер кезіндегі
өзгеруі болып табылады.
1. Мемлекеттік емес жинақтаушы зейнет ақы қорлары мен ... ... ... ... жаңадан
құрылған дербес шарттық-жинақтық түрдегі қаржылық институт
және Қазақстан Республикасындағы жинақтық зейнет ақымен қамту
жүйесінің ... ... деп ... ... ... жинақтаушы зейнет ақы қорларының осындай мәндік
сипаттамасы олардың құқықтық мәртебесі мен ... ... ... ... іске асырылуы қажет.
2. Талдау нәтижесінде мемлекеттік емес жинақтаушы зейнет ақы
қорларының қызметінің тиімділігін және ... ... ... көрсететін факторлар анықталды:
а) мемлекеттік және мемлекеттік емес жинақтаушы ... ақы ... ... ... қамту;
б) заңды тұлғамен – Зейнет ақы активтерін басқару бойынша компаниямен
іске асырылатын зейнет ақы ... мен ... ... ... ақшаларын сақтау банк-кастодианға жүктелген.
3. Зерттеу Қазақстанда реформаны іске асыру бірінші кезекте
қаржылық мақсатқа ... ... және тек одан соң ... мақсаттарды көздейді деген ... ... ... ... ... ... әлеуметтік қорғау
аясынан қаржылық несиелеу аясына өтіп ... ... ... тарифтік мөлшерлемесіз жинақтау – бұл актуарлы
әдіспен ... ... ақы ... емес, банктердегі
жинақтау сияқты қаржылық.
Мемлекеттік емес жинақтаушы зейнет ақы қорларын қалыптастыру мәселесі
бойынша жасалған әректтер мен ... ... кей ... ... осы қор қызметіне алдын ала ... ... ... зейнет ақы заңына төлемнің бекітілген мөлшері бар
сұлбаларына арналған, шетелдерде қолданылып жүрген ... ... ... ... ... керек.
4. Халықты зейнет ақымен қамтамасыз етуді толығымен іске асыру
үшін мемлекеттік емес жинақтаушы ... ақы ... ... ... ... Ол үшін ... ... жөн: а) жасалған ерікті зейнет ақы келісім-шарттарын
оңтайландыру бойынша ұйымдастыру-құқықтық іс-шаралар; б)
кәсіптік ... ... ақы ... қалыптастыруда
әдістемелік және тәжірибелік көмек көрсету жүйесі; в) іс
жүзіндегі мемлекеттік емес жинақтаушы ... ақы ... ... ақы ... жинаушылар деп тану; ... емес ... ақы ... ... ... ... ... ақы активтерін дербес инвестицияландыру
құқығын беру керек.
5. Елдің зейнет ақымен қамтамасыз ету ... ... ... ... талдау зейнет ақымен қамтамасыз етудің дербес басқару
органын құру керектігін көрсетіп отыр. Оның ... ол ... ... Премьер-министрге есеп беруі керек, және
жыл сайын өз қызметі туралы парламент алдында есеп беруі
керек.
Зейнет ... ... ... қаржылық негізі – азаматтардың ақшасы
болғандықтан, оларды басқару да жеке ... ... ... ... ... ... мен қор қаражатына басқаруды Концепцияға сәйкес, біртұтас зейнет
ақы қызметі шегінде іске асырылуы қажет. Зейнет ақы қоры ... ... ... ... ... ... сәйкес қызмет етуі керек.
6. Мемлекеттік емес зейнет ақымен қамтамасыз ету жүйесінің
дамуындағы маңызды ... бірі ... ... ақы ... ... ... ... зейнет ақы
қорларының қызметі үшін зейнет ақы сызбанұсқаларын жасау
керек, онда жұмыс беруші мен ... ... ... ... ... керек. Жұмыс берушілер мен кәсіпкерлерді
мемлекеттік емес жинақтаушы зейнет ақы жүйесінің дамуына
мүдделі ету ... Бұл ... ... қысқартады,
еңбек тәртібін және еңбек өнімділігін көтереді, ... ... ... және т.б. ... ... ақы реформасын жүзеге асыру үшін актуарлық ... мен ... ақы ... ... жасауды
қолдана отырып, білікті менеджмент пен әлеуметтік бизнес
әдістерін ... ... ... мемлекеттік емес жинақтаушы зейнет ақы қорын басқарудың
сызықтық-функционалды құрылымын ұсынған дұрыс. Және де, ... ... ... үшін жоспарлау сатысында қабылданған инвестициялық саясатты
өткізу бөлігінде зейнет ақы ... ... ... ... ... ... бөлімшелерін құру керек.
8. Зейнет ақы реформасын модернизациялау стратегиясын капитал
рыногының қалыптасуымен тығыз байланыста ... ... ... ... ... ... өйткені бүгінгі күні мемлекеттік емес
жинақтаушы зейнет ақы қорлары құнды қағаздардың қор ... рөл ... ... ... маңызды мақсаттарының бірі – зейнет ақы активтерін зейнет
ақылық емес жүктемелерден тазарту – іс ... ... ... ... ... ұзақ мерзімді инвестициялау идеясы жүзеге ... ... ақы қоры ... инвестоордан мемлекеттік мәжбүрлі
алашағына арналды. Нақты тауар өндірушілер зейнет ақы активтеріне ... ... ... ... ... ... мөлшерлеме және ауыр кепілдік
шарттар.
9. Жарналардың, жинақтардың және ... ... ... ... барынша қарапайым және сенімділігі ... ... ... Қателіктерге ұрынбау және зейнет ақы
жүйесін компетентті емес әрекеттерден қорғау үшін халықтың өз
таңдауын жасау мүмкіндігін сақтау, ... ... ... ... ақы қорларының, зейнет ақы активтерін басқару
компанияларының және т.б. ... ... ... ... ету ... Республикасында жүргізіліп жатқан зейнет ақымен ... ... ... бүкіл әлеуметтік саланы қайта құрудың ең маңызды
құрамдас бөліктерінің бірі болып ... ... ... ... – мемлекеттік емес зейнет ақымен қамтамасыз ету ... ... ... әлі ... ... ... заң ... және атқару билігі
жағынан назар аудару керек.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Закон Республики Казахстан «О пенсионном обеспечении в ... от 07 ... 2003 ... Постановление Правительства Республики Казахстан от 12 мая 1997
года №819 об ... ... ... системы
пенсионного обеспечения в Республике Казахстан;
3. Постановление Правительства Республики Казахстан от 30 ... года № 1396 об ... ... о ... ... ... ... по привлечению
пенсионных взносов и осуществлению пенсионных выплат;
4. Постановление Правительства Республики Казахстан от 26 ... ... № 47 об ... Положения о Комитете по ... ... ... фондов Министерства труда и
социальной защиты населения Республики Казахстан;
5. Положение «О ... ... ... ... ... и ... ... НПФ и документах,
подтверждающих указанные требования для получения лицензии на
осуществление деятельности по ... ... ... ... пенсионных выплат» от 3 декабря 1997 года № 31-п;
6. ... ... к ... НПФ от 27 ... 1997 года № ... Инструкция «О порядке информирования накопительными пенсионными
фондами вкладчиков и получателей о ... их ... от 18 ... 1998 года ... ... по раскрытию и публикации информации о ... ... ... в Республике Казахстан от 9 марта
1998 года № 30-п;
9. Инструкция «О ... ... ... ... ... в ... Казахстан» от 27 августа 1997 года №
2-п;
10. Правила по ведению бухгалтерского ... и ... ... в ... ... ... от 13 октября 1997
года № 10-п, с изменениями и дополнениями от 18 декабря 1998 года;
11. Правила ... ... ... ... ... ... ... (Постановление НКЦБ от 13 августа
1998 года № 11);
12. Постановлению Правительства РК от10.12.1997 №1733 «Об ... ... ... ... пенсионных взносов и
осуществления выплат из государственного центра по ... ... ... Правительства Республики Казахстан "Об утверждении
Правил удержания и перечисления обязательных пенсионных ... ... ... ... от 15 ... 1999 № ... Положение «О порядке предоставления и осуществления права прямого
или косвенного владения, распоряжения и/или управления ... ... ... с ... ... ... ... пенсионного
фонда в период его деятельности» от 9 марта 1998 года № ... ... «О ... ... ... ... ... накопительного пенсионного фонда
государственным предприятиям с пакетом ... или с ... от 26 ... 1997 года ... ... «О ... ... открытия и закрытия филиалов и
представительств НПФ» от 7 января 1998 года ... ... «О ... и ... ... ... ... от 3 ноября 1997 года №16-п;
18. Интервью с председателем FIAP Педро Корона. // Панорама, 2.06.1999;
19. Все о ... ... ... в Казахстане (вопросы и
ответы). \\ Проект информационной поддержки ... ... ... ... ... ... ... веб-сайт www. pension.almaty.kz.;
21. А.Алибаев. Пенсионная реформа Казахстана (вопросы и ответы)// Рынок
ценных бумаг Казахстана, №8/1998;
22. ... ... ... ... ... // ... бумаг, №5/2000;
23. К.Тулепбаев. Новые механизмы ... ... ... // ... ... ... Казахстана, №5/1999;
24. К.Б.Дандыбаева, К.А.Кененова. Пенсионная реформа в Казахстане:
обзор переходного процесса. // Экономическое обозрение, №2/1999;
25. ... о ... ... ... ... Порядок уплаты обязательных пенсионных взносов в
пенсионные фонды и ... ... ... ... ... бумаг
Казахстана, №11/1998;
27. Первая Казахстанская международная конференция «Пенсионная реформа
Казахстана: итоги, проблемы, перспективы» // Рынок ... ... ... А.Алибаев. Пенсионная реформа: проблемы и вопросы. // Рынок ценных
бумаг Казахстана, №7/1998;
29. Национальная ... по ... ... о ... накопительной пенсионной системы. // Рынок ценных
бумаг, ... ... от ... ... ... по ... и ... дохода НПФ и КУПА за 2000-2001 годы;
31. А. Умбетов. НПС Казахстана. Стратегия формирования базы вкладчиков.
\\ Деловое обозрение ... от 8 ... 2000 ... ... ... ... система: дискуссия открыта. \\
Рынок ценных бумаг, №2\2000;
33. Четыркин Е. М. Пенсионные фонды. Зарубежный опыт для отечественных
предприятий. Актуарные расчеты. – М.: АО ... ... ... публикаций о пенсионной реформе Казахстана. // Бизнес –
курьер (Биен), февраль – март 2000 ... Н. ... ... ... система: дискуссия
открыта. \\ Рынок ценных бумаг Казахстана, №2\2000;
36. ... ... ... ... ... на 1 июля
2000 года. \\ Рынок ценных бумаг, №8\2000;
37. АПФ имеет возражения по ... ... ... проекта
правил пенсионных выплат. \\ Панорама от 4 февраля 2001 года;
38. Статистический ... ... ... Казахстана № 7 (68)
июль 2000 года “Накопительная пенсионная система”;
39. Доклад “Социально-экономическое положение Республики ... ... ... по статистике.
40. Официальная информация НКЦБ по накопительной пенсионной ... ... ... ... информация Комитета по регулированию деятельности
накопительных пенсионных фондов за 2000-2001 годы;
СІЛТЕМЕЛЕР
1) ҚР ... ... ақы ... 1 ... 2000 ... қағаздар
нарығы №8
2) НКЦБ жинақтаушы зейнет ақы жүйесі бойынша 2000-2002 ресми ... Н. ... ... пенсионная система: дисскусия
открыта//Рынок ценных бумаг Кзахстана. №2, 2000
4) К.Б. Дандыбаев, К.А.Кененова. Пенсионная реформа в Казахстане ... ... № 1. ... К.Б. ... К.А. Кененова. Пенсионная реформа в Казахстане //
Экономическое обозрение, № 2/1999
6) К. Тулепбаев. Противозаконность смещения ... ... ... ... ... НКЦБ по ... пенсионной системе за
2000-2002 годы.
8) Накопительная система Республики Казахстан на 1 июля 2002// РЦБ №8
2000
9) The Wall street journal, ... ... ... А. ... ... система//РЦБ №8/2000
11) «Ирбис» ақпарат агенттігі
12) Показатели накопительной пенсионной системы Республики Казахстан на
01.01.2001
13) Положение «О ... ... ... и ... ... и
пердставительств НПФ» от 7 сент.1998 года №4
14) Положение по раскрытию и публикации информации о деятельности НПФ в
РК
15) К. ... ... ... ... взносов и
налогов//РЦБ Казахстсна №11/1998
16) Информация предосталена комитетом по регулированию ... ... при ... труда и социальной защите
17) По материалам Агенства по статистике РК
18) Панорама от 4 февраля 2001 года

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 63 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Зейнетақы қорларының мәні, мақсаты және міндеттері29 бет
Қазақстан Республикасында зейнет ақы жүйесі32 бет
Қазақстан Республикасында зейнет ақымен қамтамасыз етудің қазіргі жағдайы мен оны жетілдіру мәселелері79 бет
Қазақстан Республикасындағы зейнет ақы жүйесінің теориялық негіздері62 бет
Қазақстан Республикасының зейнет ақы жүйесі46 бет
Құю цехы68 бет
«Қосымша зейнетақыны» сақтандыру мен ерекшіліктері17 бет
Аманат жинақтаушы зейнетақы қорлары54 бет
Бюджеттен тыс қорлар және олардың қызметі28 бет
Жинақтаушы зейнетақы жүйесінің түсінігі және оның кызмет ету механизімі30 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь