Сұлулық салонының жұмысын автоматтандыру

КІРІСПЕ
1. ЖАЛПЫ БӨЛІМ
1.1 Талдау жүйені таңдауды негіздеу
1.2 Бағдарламалау тілін таңдауды негіздеу
1.3 Delphі ортасын сипаттау
1.4 Дерек қорды құру
1.4.1. ДК құрылымы
1.4.2 ДК.ларды ұйымдастыру
1.4.3 Ақпараттық жүйелердің өмірлік циклі
1.4.4 Дерек қор қосымшасының өмірлік циклі
1.4.5 Деректерді модельдеу
1.4.6 Дерек қорларды концептуалдық жобалауы
1.4.7 Дерек қорларды логикалық жобалауы
1.4.8 Дерек қорларды физикалық жобалауы
1.4.7 Дерек қорларды логикалық жобалауы
1.4.8 Дерек қорларды физикалық жобалауы
1.4.9 Ақпараттық жүйелердің архитектуралары
1.4.10 Реляциялық дерек қорлар
1.4.11 Кілттер және индекстер

2. НЕГІЗГІ БӨЛІМ
2.1 Деректер қорын қуру
2.2 Деректер қорының листингі
2.3 Бағдарлама бойынша жалпы түсініктеме

3. БАҒДАРЛАМАЛЫҚ ҚОЛДАНБАНЫҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ТИІМДІЛІГІН ЕСЕПТЕУ
3.1 Жалақыға кететін шығынды анықтау
3.2 Салықтарды есептеу
3.3 Материалдарға жұмсалатын шығындар
3.4 Ғылыми зерттеу жұмыстарына қажет арнайы аппараттарға кететін шығындар
3.5 Басқа шығындар
3.6 Бағдарламалық қамтаманы енгізудің тиімділігін есептеу
3.6.1 Енгізуге дейін шығынды есептеу
3.6.2 Жүйені енгізуден кейін шығынды есептеу
3.7 Жүйенің өтеу мерзімі
3.8 Жылдық экономикалық эффект
ТЕХНИКАЛЫҚ ҚАУІПСІЗДІК ШАРАЛАРЫ

ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Ғасырлар бойы адамзат, жұмыс дағдылары, қоршаған әлем туралы мәліметтер, білімдер жинаған, басқаша айтқанда – ақпаратты жинаған. Бастапқыда ақпарат ұрпақтан ұрпаққа ауызша әңгімелер түрінде жеткен. Кітап ісінің пайда болуы және дамуы ақпаратты сенімді жазбаша түрде көбірек сақтауға мүмкіндік берді. Электр облысында ашылулары телеграф, телефон, радио, теледидардың пайда болуына әкелді. Пайда болған құралдар ақпараттың тез тарауына мүмкіндік туғызды. Прогресстің дамуы информацияның да өсуіне ықпалын тигізді.
Соңғы кезде көптеген салаларда есептеу техникасы құралдарын пайдалануға қызығушылық артып отыр. Бұл қазіргі таңдағы есептеу құралдарының, оның ішінде дербес ЭЕМ мүмкіндіктеріне байланысты болып отыр. Дербес компьютерлерді ендіру - өндірісте, ғылыми зерттеулерде, білімде, денсаулық саласында, әлеуметтік-тұрмыстық қызмет көрсетудің барлық саласындағы мәселелерді автоматтандыруға мүмкіндік берді. Адамдар бір-бірімен пікір алысу, мәтінді синхронды аудару, компьютермен дауыс арқылы сөйлесу, телеконференциялар ұйымдастыру, барлық қажет болатын ақпараттарды деректер қоры мен білімдер қорынан іздеу және алу сияқты көптеген қызмет түрлерін ДЭЕМ атқара алады. Дербес компьютер көлемі оларды пайдаланушы адамның жұмыс орнында қоюға мүмкіндік береді, ал осы компьютермен жұмыс істеу оны программист емес пайдаланушыларға ыңғайлы етеді. Қазіргі таңдағы ДЭЕМ жедел жады көлемі жағынан да, шапшаңдығы жағынан да көптеген үлкен ақпараттар көлемін өңдеуге мүмкіндігі бар.
Микропроцессорлардың базасында есептеуіш техникалардың даму программалық қамтамасыз ету және компьютерлердің толық жетілдіруіне әкеледі. Үлкен ақпарат ағынын өңдеуге қабілетті программалар пайда болды. Сондай программалар арқасында ақпараттық жүйелер құрылады. Кез келген ақпараттық жүйенің негізігі мақсатты объектіден және нақты әлем құбылыстарындағы мәліметтерден адамға керек ақпараттың болуы.
1. Гофман В.Э., Хомоненко А.Д. Delphi 6. – СПб.: БХВ-Петербург, 2002. – 1152 с.:ил.
2. Дейт К.ДЖ. Введение в системы базы данных. – Пер. с англ. – К.:Диалектика, 1998. – 784с.: ил.
3. Гради Буч. Объектно-ориентированный анализ и проектирование. М.: “Бином”, 2000.
4. Архангельский А. Я. Программирование в среде Delphi6. М.: “Бином”, 2001г.
5. А. Леоненков UML, С-П.: “Наука”, 2001г.
6. Т. Коннолли, К. Бегг, А. Страчан. Базы данных, М.: “Вильямс”, 2000г.
7. С. Бобровский. Delphi6 и Kylix, С-П.: “Питер”, 2002г.
8. Г. Риккарди. Системы баз данных. Теория и практика использования в Internet и среде Java. М.: Вильямс, 2001.
9. ГОСТ 12.1.003-83. Еңбекті қорғаудың стандарттар жүйесі. Шу. Қауіпсіздіктің жалпы талаптары.
10. СН и П II-4-79 Естественное и искуственное освещение. 1979г.
11. Кустов В.Н., Мусин К.А., Джумабеков Б.Д. Охрана труда в дипломных проектах. Алматы: КазНТУ, 1995г.
12. ГОСТ 12.1.004-91. Еңбекті қорғаудың стандарттар жүйесі. Өрт қауіпсіздігі. Қауіпсіздіктің жалпы талаптары.
13. ГОСТ 12.1.005-88. Еңбекті қорғаудың стандарттар жүйесі. Жұмыс зонасының ауасына жалпы санитарлы- гигиеналық талаптар.
14. ГОСТ 12.1.006-84. Еңбекті қорғаудың стандарттар жүйесі. Радиожиіліктің электромагниттік өрістер. Жұмыс орындардағы рұқсатылған деңгейлер және контроль жасауға талаптар.
15. Долин П.А. Справочник по технике безопасности. М: Энергия, 1985г.
16. О промышленной безопасности на опасных производственных объектах: Закон РК- Алматы: Юрист, 2003-12с.
17. Законы РК в области ЧС- Алматы: “Жеті Жарғы”, 1999г.-75с.
18. Қазақстан Республикасындағы Еңбек туралы заң- Алматы: Іргетас, 2000ж.-120б.
19. ГОСТ 12.1.012-90. Еңбекті қорғаудың стандарттар жүйесі. Вибрациялық қауіпсіздік. Жалпы талаптар.
        
        КІРІСПЕ | | |
|1. ЖАЛПЫ БӨЛІМ | ... ... ... ... ... | ... Бағдарламалау тілін таңдауды негіздеу | ... Delphі ... ... | ... ... ... құру | ... ДК ... | ... ... ... | ... ... жүйелердің өмірлік циклі | ... ... қор ... ... ... | ... ... ... | ... ... ... концептуалдық жобалауы | ... ... ... логикалық жобалауы | ... ... ... ... ... | ... Дерек қорларды логикалық жобалауы | ... ... ... физикалық жобалауы | ... ... ... архитектуралары | ... ... ... қорлар | ... ... және ... | ... ... БӨЛІМ | ... ... ... қуру | ... ... ... листингі | ... ... ... ... ... | ... ... ... ... ... ... ... Жалақыға кететін шығынды анықтау | ... ... ... | ... ... ... ... | ... Ғылыми зерттеу жұмыстарына қажет арнайы аппараттарға | ... ... | ... ... ... | ... ... қамтаманы енгізудің тиімділігін есептеу | |
|3.6.1 Енгізуге дейін шығынды ... | ... ... ... кейін шығынды есептеу | ... ... өтеу ... | ... ... ... ... | ... ҚАУІПСІЗДІК ШАРАЛАРЫ | |
| | ... ... | ... бойы ... ... ... қоршаған әлем туралы
мәліметтер, білімдер жинаған, басқаша ...... ... ... ... ... ... әңгімелер түрінде жеткен. Кітап
ісінің пайда болуы және дамуы ақпаратты сенімді жазбаша ... ... ... ... ... облысында ашылулары телеграф, телефон,
радио, теледидардың пайда ... ... ... болған құралдар
ақпараттың тез ... ... ... ... ... информацияның
да өсуіне ықпалын тигізді.
Соңғы кезде көптеген ... ... ... ... ... ... отыр. Бұл қазіргі таңдағы ... оның ... ... ЭЕМ ... ... болып отыр.
Дербес компьютерлерді ендіру - өндірісте, ғылыми зерттеулерде, білімде,
денсаулық саласында, ... ... ... ... мәселелерді автоматтандыруға мүмкіндік ... ... ... ... алысу, мәтінді синхронды аудару, компьютермен дауыс арқылы
сөйлесу, телеконференциялар ұйымдастыру, барлық қажет болатын ... қоры мен ... ... іздеу және алу сияқты көптеген ... ДЭЕМ ... ... ... компьютер көлемі оларды пайдаланушы
адамның ... ... ... мүмкіндік береді, ал осы компьютермен жұмыс
істеу оны программист емес пайдаланушыларға ыңғайлы ... ... ... ... жады көлемі жағынан да, шапшаңдығы жағынан да көптеген үлкен
ақпараттар көлемін өңдеуге ... ... ... есептеуіш техникалардың даму
программалық қамтамасыз ету және ... ... ... ... ... ... өңдеуге қабілетті программалар пайда болды.
Сондай программалар арқасында ... ... ... Кез ... жүйенің негізігі мақсатты ... және ... ... мәліметтерден адамға керек ақпараттың болуы.
Егер біз бірнеше объектілердің жиынтығын қарастыратын болсақ, бірдей
қасиеттері бар ... ... ... ... ... кластарды
белгілейді. Объектілердің белгіленген класының ішінде жалпы ережелерімен
классификациялауды реттейміз, мысалы, түсі бойынша, ... ... ... және ... ... белгілері бойынша. Айқын белгілермен
объектілерді топтау ... ... және ... ... ... Осы ... ... дерек қоры деп аталатын файл ... ал бұл ... ... үшін ... ... ... ... қорын басқару жүйесі (ДҚБЖ).
Дерек қорларды басқару жүйесі (ДҚБЖ) – бұл ... ... ... ... программалық құралдар және тілдер жиынтығы болып табылады. Қолдану
сипатына ... ДҚБЖ ... және ... ... бөлінеді.
Персоналды ДҚБЖ, бір компьютерде жұмыс ... ... ДҚ ... ... ... ДҚБЖ-ға Paradox, FoxPro, Access және т.б. ... ... ... Oracle, Informix, SyBase, Microsoft SQLServer,
InterBase ... ... ... ... ... ... ... құруға мүмкіндік береді.
Осы дипломдық жобада ... жүйе ... ... және тарату процессін автоматтандыруға мүмкіндік береді. Бұл ... ... ... және ... ... ақпаратты сақтайтын
негізгі дерек қордан алады. Бұл жүйені ...... тез ... және
сапасын жақсартуына мүмкіндік береді.
ЖАЛПЫ БӨЛІМ
1.1 Талдау жүйені таңдауды негіздеу
Windows талдау жүйесін (ОЖ) таңдаудағы себептердің негізісіне ... ... кең ... ... Бұл ОЖ-ның жақсы жақтарына мыналарды
жатқызамыз:
• көп ... ... іске ... сонымен бірге қосымша
қолданбаларды да іске қосып ... ... ... жады ... ... жады ... тиімді түрде басқару;
• пайдаланушыға лайықталған қарапайым, өте түсінікті, тез еске сақтауға
болатын интерфейстің болуы. Бұндай интерфейс кең ... ... ... де ... ... ... Бағдарламалау тілін таңдауды негіздеу
Қазіргі кезде бағдарлама жасау үшін ... ... ... ... ... ... тез жасауға арналған
құралдар RAD (Rapid ... ... ... ... Visual Basic, C++ Builder және т.б. ... Олар ... қолданба программаларды дайын компоненттерді пайдалана
отырып, қысқа мерзімде дайындауға мүмкіндік береді. Delphi ... ... ... ... бастаған бірінші тобына кіреді және
осы жүйенің қолданба жасайтын құралдар класында жетекші роль атқарады.
Біз ұсынып отырған бағдарламалық комплексті жасау үшін Delphi ... Бұл ... ... ... негізгі себептеріне мыналарды
жатқызамыз:
• Delphi-де қолданбаларды жобалауда визуалды ... мен ... ... ... түрде үйлесуі деуге болады. Бұл
жағдайда машиналық кодтың ... ... Object ... компиляцияға жататын тіл болуы және осы тілді жасағанда
компиляция мен ... ... ... ... ... мәселелерге негізделеді;
• Delphi қуатты, икемді ғана емес, объектті-бағытталған бағдарламалау
принциптері негізінде құрылған қарапайым, пайдалануға ыңғайлы ... ... ... ... ... бағдарламалық бірліктер
жиынынан тұрады. Бастысы болып табылатын модульдің бәрінде бағдарламаның
орындалатын нұсқауы ... ... ... Delphі-автоматты түрде
жасайды.
Комментарий сияқты {$R*.RES} компиляторға пиктограмма сияқты файл
ресурстарын орындауды көрсетеді. ... файл ... аты ... бірақ өлшемі .res-екенін көрсетеді.
Басты модульдің орындалатын бөлігі begіn, end ... ... ... нұсқауы қосымшаны инициализациялау және экранға шығаруды
қамтамасыз етеді. Әрбір бағдарламада басты модульден басқа да кем ... ... ... ... ол үрдістің орындалуын қамтамасыз ... –де әр ... өз ... ... unіt ... басталады кейін модуль аты жазылады.Осы ... ... ... uses нұсқауында жазылған,оның тексті екінші
листингте жазылған. Модуль 3 ... ... ... іске ... бөлігі (іnterface сөзімен басталады) компиляторға басқа
бағдарлама модульдеріне модульдің қай бөлігі сай келетінін көрсетеді. ... (uses ... ... модулдың пайдаланатын кітапханалық модульдері
және type сөзінен кейін Delphі ... ... ... ... ... 3 ... ... :
• Синтаксистік
• Орындалу уақытының қателері
• Алгоритмді
Синтаксистік қателер - оларды тағы да оңайырақ ... ... ... деп ... ... ... табады, ал
бағдарламалаушыға тек қана бағдарлама текстіне өзгеріс ... ... ... ... ... уақытының қателері Delphі-де олар ерекшелік (exeptіon) деп
аталады, әрине ол да оңай ... Олар ... ... бірінші
іске қосқан және тестеу уақытынан бастап шығады.
Delphі-дегі бағдарламада ... ... ... өңдеу аймағы
бағдарлама жұмысы аяқтайды, оны Delphі ... ... ... Stopped сөзі дәлелдейді және қате түрі туралы ақпаратты хабарламаса
болатын диалогті ... Error ... ... ... Егер ... –тан шыққан болса, онда қате болған жағдайда экранда Error ... ... ... қате шыққан бағдарламада OK пернесін басқаннан кейін
мүмкіншілігі жетсе, жұмысын жалғастырады.
Алгоритмдік қателермен жұмыс басқаша болады. Алгоритмдік ... ... ... өте жақсы бітеді.
1.3 Delphі ортасын сипаттау
1998 жылы Іnprіse Corporatіon фирмасы (бұрынғы Borland Жаңа ... және ... ... ... ... ... қолдана отырып визуалды программалауға арналған. Визуалды
программалау программаның ... ... өте ... ... ... ... Си және т.б. тілдерді қолданып
бағдарлама құру - оңай ... ... Delphі ... ... аса мән бермей программа құруға болады. Бұл оның тағы ... ... ... келе ... ... ... текстін қолдан жазғанның орнына ... ... ... ... ... ол дайындықтардың тек қана
кейбір параметрлерін керек бойынша өзгертіп немесе модификациалау қажет.
Delphі-де дайын бөліктерді біріктіру арқылы ... ... ... осы ... ... ... және жұмыс істетуге болады.
Delphі-дегі бағдарламалаудың бір ерекшелігі,бағдарламашы өзінің істеп
отырған жұмысының шешімдерін, нәтижелерін көзбе-көз көруінде болады ... ... ... ... ... және тышқан арқылы басқаруға болады.
Delphі-дің көптеген элементтері ... ... ... ... ... ... интеграл-дау аймағына ... ... ... ... ... - монитор экранындағы негізгі аймақ ... ... ... орналасуы мүмкін. Бұл жарлықты тышқанмен
белсендіру керек. Бұл нұсқа ең оңайы және тез ... ... ... ... командасын қолдануға болады: жолдың
бағытын көрсетеді, яғни ашылатын файлға қарасты барлық папкаларды. ... ... ... ... Delphі_32.exe
Бұл жолды енгізудің оңай жолы жол сілтеуші (Проводник) арқылы ашылған
терезенің "Обзор" батырмасы көмегімен ... ... ... арқылы.
Delphі-дің бағдарламалау аймағының негізгі элементтері:
- Басты терезе:
- басты мәзір;
- құрал-саймандар панелі,
- компоненттер палитрасы,
- Текстік редактор (Code Edіtor);
- Форма құрастырушы (Form);
- Жоба ... (Project ... ... ... (Object ... ... кітапханасы (Component Lіbrary);
- Обьектілер архивы (Object Reposіtory);
- Обьектілердің навигаторы (Browser);
- Мәзір конструкторы (Menu Desіgner);
- Встроенный отладчик;
- Локальды меню;
- Анықтама жүйесі.
Бұл ... ... ... ... орнатқанда автоматты
түрде графика редакторы (Іmage Edіtor) және ... ... ... қосылады.
Delphі-де бағдарламалауда бағдарламашыны жұмысы негізінен оқиғаны
өңдеу үрдісін (ішкі ... ... ... ... ... байланысын ұйымдастыру есебін Delphі өзіне алады. Object
Pascal ... ... ... ... – ішкі ... табылады. Ішкі
бағдарламалардың екі түрі бар: процедура және функция.
Бағдарлама көру жұмысы кезінде қалыпты жағдайда жұмыс ... ... ... ... оның дұрыс еместігі ... ... ... ... ... ... ... және оның орындалуын қолмен
айналдыру керек .
Өңдеу Delphі-дің интегралды аймағы,онда орындату-бағдарламалау-шының
бағдарламалаудағы ... ... және ... үшін өте ... ... ... ... трассировкасын орындау, айнымалылар мәнін
бақылауға, бағдарламамен шығарылатын мәліметтерді тексеруге мүмкіншілік
береді.
Delphі терминологиясындағы жоба ... – бұл ... файл ... компилятор қолданатын файлдар жиынтығы. Жобаға, жоба файлы және бір
немесе ... ... ... ... ... Жоба файлы .dpr
кеңейтуіне ие және жобаның жалпы ... ... ... ... .pas ... ие ... процедуралар, функциялар текстінен, түрлер
сипаттамасы және компиляторға орындалатын бағдарлама ... үшін ... ... ... ... ... ДҚ құрылымы
Түрлі ұйымдар жақсы функционалдау үшін, автоматты түрде ... ... және ... іске ... ... ... ... болуын талап етеді.
Деректер банкісі болып табылатын ақпараттық ... ... ... ... ... ... қорды басқару жүйесі (ДҚБЖ);
• Бір немесе бірнеше дерек қор (ДҚ);
• Қосымша программалар жинағы (ДҚ ... болу ... ... ... қамтамасыз етеді, сонымен қатар, деректерге
тез және ... ... ... етеді. Бұл анықталған ережелер
бойынша ... ... ... бар ... ... болып
табылады. ДҚ-да ақпарат:
• қарама-қайшылықсыз;
• артықтықсыз;
• бүтін болу керек.
Дерек ... ... ... ... – бұл ... құру, пайдалану үшін
арналған программалық құралдар және тілдер жиынтығы болып табылады. ... ... ДҚБЖ ... және ... болып бөлінеді.
Персоналды ДҚБЖ, бір компьютерде жұмыс істейтін ауқымды ДҚ құруға мүмкіндік
береді. ... ... Paradox, FoxPro, Access және т.б. ... ... ... ... ... жүйелерді құруға ... ... ... Oracle, ... SyBase, ... SQLServer,
InterBase жатады.
Жаңашыл ДҚБЖ тілдік құралдар құрамына төмендегілер кіреді:
• Деректердің ... ... ... ... ... ... ... негізгі операциялардың орындалуын қамтамасыз ететін –
деректерді басқару тілі;
• Алыстатылған ДҚ-ға қатынауға стандартты ... ... ... басқаруды және ДҚ құрылымын басқаруды қамтамасыз ететін –
құрылымдандырылған сұраныстар тілі SQL ... Query ... ... сұраныстарды визуалды түрде құрастыруды қамтамасыз ететін –
үлгі бойынша ... тілі (QBE – Query By ... ... ... ... ДҚ-дағы деректерді өңдеу
үшін арналған. Пайдаланушы ДҚ басқаруын және оның деректерімен жұмысын
осы қосымшалар ... іске ... ... ... кез ... ... ақпараттық жүйемен пайдаланылатын деректер
бар. Деректердің ұйымдасу түріне байланысты, қорда деректер көрінісінің
негізгі модельдері төменде көрсетілген:
... ... ... ... модельде деректер ағаш тәрізді құрылым түрінде
көрсетілген. Мұндай деректердің ұйымдастырылуы иерархиялы түрде реттелген
ақпаратпен жұмыс істеуге ыңғайлы. Бірақ, күрделі логикалық байланыстары
бар ... ... ... ... ... өте қиын ... ... деректер еркін граф түрінде ұйымдастырылады.
Желілік модельдің кемшіліктері бұл құрылымның қаттылығы және оның іске
асырудың жоғары күрделілігі.
Сонымен қатар, деректердің ... ... ... ... және ... ... ... кезінде өзгертуге
болмайтыны иерархиялық және желілік модельдердің едәуір кемшілігі болып
табылады.
Объектілі-бағытталған модельде (ОБМ) ДҚ-дың бөлек жазбалары
объектілер түрінде көрсетіледі. ДҚ-лардың ... және ... ... арасында механизімдер арқылы өзара байланыс орнатылады. ОБМ-
дер желілік және реляциялық модельдердің ерекшеліктерін үйлестіріп,
деректер құрылымы ... ... ірі ... құру үшін ... ... ... атын ... “relation” терминінен алды
және 70-шы жылдары IBM фирмасының ... ... ... ... ДҚ, ... ... ... жиынтығы болып
табылады. Реляциялық модельдің артықшылықтары – бұл қарапайымдылығы,
құрылымның иілгіштігі, компьютерде іске асыру ыңғайлылығы және теориялық
сипаттауының бар ... ... ... үшін ... ... ... ... болып табылады.
1.4.3 Ақпараттық жүйелердің өмірлік циклі
Ақпараттық жүйе – ұйымның ішінде ақпаратты жинауға, түзетуге және
таратуға мүмкіндік беретін ресурстар.
70-шы жылдардан бастап, ... ... ... ... ... ... файлдық жүйелердің орнына
дерек қор жүйелері біртіндеп келді. Әдеттегі компьютерленген ... ... ... компоненттері болады:
• дерек қор;
• дерек қордың бағдарламалық қамтамасы;
• қолданбалық бағдарламалық қамтама;
• ақпараттық қамтама, сонымен бірге сақтау құралы;
• осы ... ... және ... ... қор ... жүйелердің фундаментальды компоненті болып
табылатындықтан, ұйымның ақпараттық жүйенің өмірлік циклі, оны қолдайтын
дерек қор жүйенің өмірлік циклмен байланысты болады. ... ... ... ... ... ... тұрады: жоспарлау, жинау және
талаптарды талдау, жобалау (дерек қорды жобалауды қосқанда), прототипті
құру, іске асыру, тестілеу.
1.4.4 ... қор ... ... ... ... ... ... жүйенің негізгі компоненті
болғандықтан, дерек қор қосымшаның өмірлік циклі ақпараттық жүйенің
өмірлік циклімен тығыз байланысқан. ДҚ қосымшаның өмірлік циклі 6-суретте
көрсетілген.
Мұнда кезеңдер ... ... ... ... ... ... ... циклдер (feedback loop) түріндегі бірнеше алғашқы
қадамдардың қайталану саны бар. Мысалы, дерек қорды жобалау ... ... ... ... және ... шешу ... талаптарды жинау және
талдау кезеңіне қайту керек болуы мүмкін. Кері ... ... ... ... ... ... мүмкін, бірақ мұнда жиі кездесетіні
ғана көрсетілген.
Төменде ДҚ өмірлік циклінің әр ... ... ... ... ДҚ ... ... Жүйенің өмірлік цикл кезеңдерін жүзеге
асырудың ең тиімді әдісін жоспарлау. ДҚ-ды ... ... ... үш ... ... ... ... мөлшері,
қажетті ресурстрарды және жобаның жалпы құнын анықтау болып табылады.
ДҚ ... ... ... ақпараттық жүйесін құруды жалпы
стратегиясымен байланысты болу керек. Бұл стратегияның мәні төмендегі
есептерді шешуде:
- бизнес жоспарларды және ... ... ... және оның ... ... ... ... бар ақпараттық жүйелердің көрсеткіштерін бағалау. Мұның мақсаты – ... және ... ... ... ... ... ... қасиетіне жету үшін, ақпараттық технологияларды
пайдалану мүмкіндіктерін бағалау.
ДҚ өңдеуін жоспарлауын қолдау үшін ... ... ... ... Ол өте ... ... және ... арасындағы
байланыстарды көрсетеді, ұйымның түрлі функционалдық сфераларға
қатынасын көрсетеді.
Сонымен қатар, ДҚ өңдеуін жоспарлау, деректерді жинау қалай
асырылатыны, ... ... ... ... ... құжаттар керек
болатынын және қосымшаларды жүзеге асыру және жоспарлау қалай
орындалатыны сияқты стандарттарды өңдеуін өзіне қосу керек.
• Жүйеге талаптарды ... ДҚ ... ... ету ... ... оның ... және ... аймақтарын анықтау.
• Пайдаланушылардың талаптарын жинау және талдау. Бұл кезеңде ... ... ... ... ... ... және ... жүргізіледі.
• ДҚ-ды жобалау. Құрастырудың толық циклі ДҚ-ды концептуалды, логикалық
және физикалық жоспарлау болып табылады.
• Мақсатты ... ... ... ... Бұл ... ДҚ ... ... ДҚБЖ-ны таңдау орындалады.
• Қосымшаларды құрастыру. ДҚ-ды пайдаланатын және ... ... және ... ... ... Прототиптерді құру (қажетті емес). Бұл кезеңде, құрастырушыларға
немесе пайдаланушыларға жүйенің функционалдау тәсілдерін және ақырғы
түрін ... және ... ... ... ... қор ... ... моделі құрылады.
• Жүзеге асыру. Бұл кезеңде ... ... және ... концептуалды және ішкі анықтамаларды құру болып табылады.
• Деректерді жүктеу және конверттілеу. Бұл ... ескі ... ... ... ... және ... орындалады.
• Сынақтау. ДҚ қосымшасы қателерді табу ... ... ... ... ... талаптарға сәйкестікке тексеру
мақсатымен, сынақтау жүргізіледі.
• Эксплуатациялау және шығарып салу ... Бұл ... ... толық құрастырылған және жүзеге асырылған болып ... ... ... жүйе ... бақылауда болады және сәйкесінше
қолдау алады. Керек жағдайда, функционалдайтын ... ... ... ... ... Бұл ... жүзеге асыру,
жоғарыда келтірілген өмірлік цикл кезеңдердің ішінен кейбіреулердің
қайталанып орындалу ... ... ... ... салу мынадай әрекеттерді орындайды:
- жүйе өнімділігін бақылау. Егер өнімділігі тиімді деңгейден төмен болса,
онда дерек қордың қосымшасын ... және ... ... ... ... ... қор ... шығарып салу және модернизациялау. Жаңа талаптар,
дерек қор қосымшаларына өмірлік циклінің ... ... ... ... қосылады.
1.4.5 Деректерді модельдеу
Деректерді модельдеудің негізгі мақсаттары деректер мәнінің
тереңдеп түсінуде және ... ... ... ... ... табылады. Деректер моделін құру кезінде міндетті түрде
бөлек заттар, байланыстар және атрибуттар ... ... ... алу ... Заттар, байланыстар және атрибуттар кез келген
өнеркәсіптің ... ... ... ... ... олардың
нақты мәні белгісіз болып қала береді, егер оны ... бір ... ... ... ... деректердің келесі
аспектілерін түсінуге кепілдік береді:
• әр пайдаланушының ... ... ... ... ... ... тәуелді емес, деректердің табиғаты;
• қосымшаны қолдану аймағы шегінде ... ... ... ... ... ... ... үшін, деректердің моделін ... ... ... ... жиі ... ... жоғары деңгейлік модельдеудің
технологиясы, “зат-байланыс” (Entity Relationship model – ... ... ... ... ... ... қанағаттандыру керек:
• құрылымдық дұрыстық (структурная достоверность);
• қарапайымдылық;
• айқындылығы;
• артықтылықтың болмауы;
• бірлескен пайдалануға қабілетті;
• кеңейту ... ... ... ... ... ... қорларды концептуалдық жобалауы
ДҚ-ларды концептуалдық жобалау – ақпарат кәсіпорнында пайдаланатын,
оның көрінісінің кез келген физикалық аспектілерінен ... ... ... ... процесінің бірінші фазасы – дерек қорларды
концептуалдық жобалау деп аталынады. Бұның негізгі мақсаты – ... ... үшін ... ... моделін құруда. Бұл
деректер моделі, пайдаланушылар талаптарының спецификацияларында жазылған
ақпараттың негізінде құрылады. ДҚ-ды ... ... ... ДҚБЖ ... ... ... ... жиынтығынан,
қолданылатын программалау тілінен, есептеу платформаның типінен сияқты
және т.б. физикалық жүзеге асыру ерекшеліктерінен сияқты, оны ... ... ... Өңдеу кезінде, деректердің концептуалдық
моделі пайдаланушылар талаптарының сәйкестігіне тексерулерге ... ... ... ... құрылған деректердің концептуалды
моделі, деректерді логикалық жобалау фазасы үшін ... ... ... ... ... ... ... қорлады логикалық жобалауы дегеніміз, мақсатты ДҚБЖ типінен
және жүзеге асырудың басқа ... ... ... ... таңдалған модельдің есебімен ақпарат кәсіпорнында
пайдаланатын ... құру ... ... ... ДҚБЖ ... ... пайдалынатыны анықталу
керек: реляциялық, желілік, иерархиялық ... ... бұл ... ... құру және ... ... құрылымын
физикалық ұйымдастырудың кез келген ерекшеліктері сияқты таңдалған ДҚБЖ-
ның аспектілері ... ... ... ... тексеру үшін қалыптандыру (нормализация) әдісі ... осы ... ... ... ... ... ... кепілдік береді.
Концептуалдық және логикалық жобалау – белгілі бір уақыт кезінде
басталатын және бұл шексіз ... және ... ... ... ... ... ... қорларды физикалық жобалауы
ДҚ-ды физикалық жобалау дегеніміз, деректерді тиімді өңдеуді
ұйымдастыру үшін пайдалынатын ... ... және ... ... ... екілік сақтау құрылғыларда дерек қорлардың жүзеге асыру
сипаттамасын құру процессі.
Алдындағы фазаны жобалау ... ... ... ... құрылымы
анықталған (яғни, оның заттардың, байланыстардың және атрибуттардың
жиынтығы). Бұл құрылым наңты мақсатты ... ... ... ... ... ... моделінің есебімен құрылған (мысалы,
реляциялық, желілік немесе иерархиялық). ДҚ-ды физикалық жобалауға кірісу
алдында ... ... ... ... ... ... ... кезеңінде
жүйенің өнімділігін көтеру мақсатымен шешімдерді қабылдауы, деректердің
логикалық моделінің құрылымына әсер етуі мүмкін болатындықтан логикалық
және ... ... ... ... кері ... бар.
ДҚ-ды физикалық жобалаудың негізгі мақсаты – ДҚ ... ... ... ... ... ... ... табылады. Деректердің
реляциялық моделі жағдайында:
• реляциялық кестелер жиынтығын және ... ... ... ... ... ақпарттың негізінде шектеулерді құру;
• деректерді сақтаудың нақты құрылымын және ... ... ... ... ... ... деректерге қатынау тәсілдерін анықтау;
• құрылатын жүйенің қорғау құралдарын құрастыру.
1.4.9 ... ... ... және қосымшалардың орналасуына қарай:
• ауқымды ДҚ;
• алыстатылған ДҚ деп бөлуге болады.
Ауқымды ДҚ-мен операцияларды орындау үшін ... ... ... ал алыстатылған ДҚ операциялары үшін – клиент-
серверлік қосымшалар ... ... BDE (Borland Database Engine – ... дерек қор процессоры) арқылы қатынауды жүзеге асырады. BDE –
бұл деректерге қатынауды қамтамасыз ететін динамикалық кітапханалар және
драйверлер жиынтығы. ... BDE ... ... қорға сұраныс жіберіп,
өзіне керек деректерді ... ДҚ, ... ... ... қосымшалар орналасқан компьютерде
орналасады. Бұл жағдайда, ақпараттық жүйеде ауқымды архитектурасы ... ... ... бір ... ... жүргізіледі. Керек болған
жағдайда, компьютерде осы деректерге қатынауды бір уақытта ... ... ... ... болады. ДҚ-ға бірлескен қатынауды басқару
үшін арнайы бақылау және қорғау құралдары керек.
Ауқымды ДҚ-ға қатынау үшін BDE дерек қор ... dBase, ... және ... ... ... ... ... беретін стандартты
драйверлерді қолданады.
Желіде ауқымды ДҚ-ды қолдану ... ... ... ... Бұл ... ДҚ ... және ... жұмыс істеуге
арналған қосымша желі серверінде ... әр ... ... ... ... осы ... іске ... бірақ, мұнда
қосымшаның көшірмесі қосылады. Ауқымды ДҚ-ды қолданудың мұндай ... ... ... ... Сонымен қатар “файл-сервер”
архитектурада қосымша желінің әр компьютеріне жазылуға болады, бірақ бұл
жағдайда бөлек компьютер ... ... ... ... жері ... ... ... жұмыс істегенде желідегі әр пайдаланушы компьютерінде
ДҚ-дың ауқымды көшірмесі қолданылады. Бұл көшірме, сервердегі ДҚ-дағы
деректермен ... ... ... ... көп емес пайдаланушылар саны бар
желілерде қолданылады, оны жүзеге асыру үшін персоналды ДҚБЖ (мысалы,
Paradox немесе dBase) ... ... Бұл ... ... ... асырылудың қарапайымдылығы, және қосымша бір пайдаланушы
есебінде құрастырылып және ол орнатылатын компьютер ... ... ... ... ... кемшіліктері бар:
• Пайдаланушы өзінің ауқымды ДҚ көшірмесімен жұмыс істейді, ... кез ... ... әр ... ... жаңартылады.
Сонда серверден сұралатын деректердің барлық кестенің жаңа көшірмесі
жіберіледі. Егер пайдаланушыға кестенің бірнеше ... ... онда желі ... ... ... бір ... жіберіледі.
Осындай үлкен көлемді артық ақпараттың желіде ... ... ... күрт ... бұл желінің тез іс-әрекет
етуіне және ... ... ... ... әкеледі;
• ДҚ-ды басқару әр түрлі компьютерлерде жүргізілетіндіктен қатынауды
бақылауды ұйымдастырудың, ДҚ-дың ... ... ... ... ... ... қиындатылған;
• Әр компьютерде өзінің ДҚ көшірмесі болғанына байланысты, мұнда бір
пайдаланушымен енгізілген өзгерістер біраз ... ... ... ... ... ... ДҚ-дың тұрақты жаңартылуы қажет.
Алыстатылған ДҚ желінің сервер-компьютерінде орналасады, ал осы ДҚ-
мен жұмысты жүзеге асыратын ... ... ... Бұл ... архитектура – “клиент-сервер” архитектурасы деп
аталады. Мұнда ақпараттық жүйе – ДҚ сервері және ДҚ ... ... ... ... ... ... ... оны алыстатылған сервер деп те атайды.
Клиент – бұл пайдаланушының қосымшасы. Деректерді алу үшін, клиент
ДҚ-ы ... ... ... ... ... ... Сұраныс, деректердің реляциялық модельдерін қолдану кезінде
серверге қатынаудың ... ... ... ... SQL ... ... ... кейін алыстатылған сервер оны
SQL-серверге (ДҚ серверіне) жібереді.
SQL-сервер – бұл алыстатылған ДҚ-мен басқаратын және ... ... ... және оның ... ... ... программа. Сонымен, “клиент-сервер” архитектурада клиент
деректерді көрсету үшін ... ... тек ... ... ... Сұраныстың өңделуі алыстатылған серверде орындалады. ... ... ... ... Желіге жүктеменің азаюуы (мұнда, енді тек керек ... ... ... ... ... ... сұраныстары бір программамен
өңделетіндіктен, ақпараттың қауіпсіздігінің өсуі. Сервер ... үшін ... ... пайдалану ережелерін орнатып,
деректерге клиенттердің қатынау режимдерін басқарады.
“Клиент-сервер” архитектурасын ... ... үшін ... ДҚБЖ ... ... Oracle немесе Microsoft SQL-
Server. Мұндай ДҚБЖ ... деп те ... олар көп ... бар ... ... ұйымның ақпараттық жүйесін құруға
мүмкіндік береді. Өндірістік ДҚБЖ күрделі ... ... ... ... есептеу техниканы және сәйкесінше оны қызмет етуін ... ... ... ... ... администраторы деп аталатын арнайы маман
(немесе ... ... ... ... администратордың негізгі
міндеті:
• ДҚ-ды қорғау;
• ДҚ-дың бүтінділігін қолдау;
• Пайдаланушыларды дайындау және оқыту;
• Деректерді сынақтан өткізу;
• Резервтік көшіру және ... ... ... ... ... ... ... ДҚБЖ-ға SQL-Links драйыерлері арқылы
қатынауды іске асырады.
Сипатталған архитектура екі деңгейлі ... ...... және ДҚ ... Сонымен қатар, клиенттік қосымшаны күшті
немесе “толық” клиент деп ... ... әрі ... ... ... үш ...
клиент-қосымшасы, қосымшалар сервері және ДҚ сервері вариантының ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру үшін
және оларды өңдеу үшін арналған құралдардың және кодтың бір ... ... ... ... ... ... ... әлсіз
немесе “жіңішке” клиент деп аталады. Барлық клиенттік қосымшалар үшін
ортақ құралдарды және ... ... ... орналастыру ыңғайлы,
мысалы, ДҚ-ға қатынау құралдарды.
“Клиент-сервер” үш ... ... ... ... Қосымшалар серверіне тасымалданған, операциялардың орындалуының бір
бөлігін серверден алып ... ... ... алып ... ... ... қосымшалардың өлшемдерінің
азаюуы;
• Барлық клиенттерде бір мінез-құлқы;
• Клиенттерді ... ...... ... ... ... ... мінез-құлқы автоматты
түрде өзгереді.
Ауқымды ДҚ қосымшалары бір ... деп ... ал ... ДҚ ... – көп деңгейлі.
1.4.10 Реляциялық дерек қорлар
Реляциялық ДҚ өзара байланысқан кестелерден тұрады. Әр ... ... ... ... ақпаратты сақтайды, ал барлық кестелер жиынтығы
бірыңғай ДҚ-ды құрайды.
ДҚ-ды құрайтын кестелер магниттік дискідегі каталогта ... ... ... ... ... ... ... (мысалы, Microsoft Excel кестелік процессорға) ұқсас болады.
ДҚ кестелері көппайдаланушылық режимдегі қатынауды ... ... ... ... ... ... ... үшін, деректерді, индекстерді, кілттерді т.б. сақтайтын
бірнеше файлдар құрылады. Олардың ең бастысы – деректерді ... ... ... аты ... атына айналады (Paradox кестесіндегі басты
файлдың кеңейтілуі – DB). Кестенің ... ... үшін ... ... ... ... ... файлдар кестенің атымен ... ... ... ... ... болады.
ДҚ-дың әр кестесі, ақпараттық жүйенің бір типті объектілері ... ... үшін ... ... мен ... ... Кестенің
жолы – жазба деп аталады, ал кестенің бағанасы - өріс деп аталады. ... ... ... ... ... аты болу ... типі бар ... болатын (мысалы, жолды, бүтін санды
немесе мерзім). Кестенің өрісіне мәнді ... ... ... ... және өріс ... сәйкестігі тексеріледі. Осы типтер сәйкес
келмеген жағдайда және ... ... ... ... кезде ерекше
жағдай генерациялданады.
Кестенің негізін – оның өрістерінің ... ... Әр ... ... бір өріс болу ... Кесте құрылымының ұғымы кең ... және оның ... ... болады:
• өрістердің сипаттамасы;
• кілт;
• индекстер;
• өрістердің мәндеріне шектеулер;
• кестелер арасында сілтемелік бүтінділікке шектеулер;
• парольдер.
Кейде ... ... ... ... ... бүтінділікті, сонымен қатар қатынауға құқықтарды “шектеулер”
деген ... ... де ... бөлек элементтері кестелердің форматына тәуелді болады
(мысалы, dBase кестелері үшін, ... кілт ... ... шектеулерді қоюға болмайды). Құрылымның барлық элементтері
физикалық деңгейде ... ... ... және ... ... барлық программалар үшін істейді. ... ... ... ... түрде іске асыруға болады,
бірақ бұл жағдайда олар тек өзінің қосымшаның шегінде ғана ... ... ... ... ... ... құруды (құрылымды анықтау);
• құрылымды өзгерту (реструктуризациялау);
• атын өзгерту;
• жою.
Кестені құру кезінде құрылымы және кестенің аты беріледі. ... ... ... кестеге қатысы бар барлық қажетті файлдар
құрылады. Олардың аттары кестенің атымен сәйкес.
Кесте құрылымын ... ... оның ... аты және
сипаттамалары, құрамы, кілт және индекстредің аты, шектеулері өзгерілуі
мүмкін. Бірақ кесте аты және оның ... ... ... ... өзгерту кезінде кесте жаңа атқа ие болады, ... ... ... да осы атқа ие ... Бұл үшін ДҚ кестелерімен жұмыс істеуге
арналған сәйкесті программалар (утилиталар) қолданылады (мысалы, Database
Desktop немесе Data Pump). ... ... жою ... оның ... ... ... және индекстер
Кілт дегеніміз кестедегі әр жазбаны бір мәнді анықтайтын деректері
бар өрістер комбинациясы. Қарапайым кілт – бір ... ... ал ... кілт ... ... ... Кілт құрылған өрістерді кілттік
өрістер деп атайды. Кестеде тек бір ғана кілт анықталу ... ... ... етеді:
• кестенің жазбаларының бірмәнді идентификациясын;
• ДҚ-ға сұраныстарды орындауды жеңілдетуін;
• ДҚ-дың бөлек кестелер арасында байланысты ... ... ... ... ... қатар, кітті – алғашқы кілт немесе алғашқы (бастапқы)
индекс деп те атайды.
Кілт туралы ... ... ... ... ... деректерімен бірге
сақталуы мүмкін (мысалы, Paradox ДҚ-ында PX кеңейтілуі бар файл). Кілттің
мәндері анықталған тәртіпте ... Әр ... ... ... ... орналасуына сілтейтін айрықша сілтемесі ... ... ... ... ... ... ретті түрде көру
орындалмайды, мұнда кілттің ... ... ... ... ... орындалады.
Түрлі форматтағы кестелерде кілттерді құрудың өздерінің
ерекшеліктері бар. ... ... ... ... ... Кілт ... болу керек. Құрамды кілттің бөлек өрістердің мәндері
қайталануы мүмкін;
• Кілт ... және ... емес болу ... ... кілттің
бірегейлілігін бұзбай, жоюға болатын өрістер болмау керек);
• Кілт құрамында кейбір типтердің өрістері кірмеуі мүмкін ... ... ... ... кілт ... кестенің өрістері бойынша құрылады, бірақ ол
оны құрайтын кілттердің мәндерінің қайталануын рұқсат етеді (бұл ... ... ... ... ... ... өріс деп ... индекс бір өрістен тұрады, ал құрамды (күрделі) – ... құру ... ... ... ... ДҚБЖ-ға байланысты
индекстер кілттер сияқты бөлек файлдарда немесе деректермен ... ... ... ... ... деп ... ... мыналарды қамтамасыз етеді:
• Деректерге қатынаудың (іздеудің) жылдамдығын тездету;
• Жазбаларды сорттау;
• ДҚ-дың бөлек ... ... ... ... Сілтемелік бүтінділіктің шектеулілігін пайдалану.
Соңғы екі жағдайда ... ... ... ... ... сияқты индекс кестенің өзгеше мазмұны болып ... ... ... оның ... ... ... ... орындалады.
Сөйтіп, индекстің қолдануы, қатынау тізбектей (жүйелі) емес, индексті-
тізбектей әдіспен орындалу есебінде ... ... ... ... - өріс ... ... тобы бойынша жазбалардың мәндерін
өсу немесе кему реті ... ... ... table ... ... тек
индекстік өрістер бойынша сорттауға болады.
Бір кесте үшін бірнеше ... ... ... Кез ... ... ... белсенді етіп жасауға болады. Кілттік ... ... ... индекстеледі. Paradox кестелерде аты қойылмайтын
кілт басты индекс те ... ... ... және ... пайдалануы келесілерді рұқсат
етеді:
• Жазбаларды бірқатар идентификацилау;
• Кілттік өрістерде мәндердің қайталануыдан ... ... ... ... ... ... ... тездету;
• ДҚ бөлек кестелердің арасында байланыстарды орнату;
... ... ... пайдалану.
ДҚ-дың негізгі есебінің бірі – деректерге тез қатынауды ... ... ... Деректерге қатынау уақыты деректерді іздеу үшін
қолданылатын әдістер мен ... ... ... НЕГІЗГІ БӨЛІМ
2 Деректер қорын қуру
Пакет Delphі қиын бағдарламаларды бағдарламалаудың қарапайым ... ... ... ... ... ... ... екі
кезеңдерге бөлуге болады. Бірінші кезең - жобалау ... ... ... ... бөліктерден құралады да оған ... ... ... Дәл осы ... әлі ... жұмыс атқарғанға
дейінгі нәтижелерін көруге болады және визуалды бағдарламалаудың әдістері
қолданылады. Екінші кезең - бағдарламаның ... ... ... Және ... ... бөліп қарастыруға болады, бұл кезең, тексеру кезеңі,
программаның қателіктерін, дұрыс жұмыс атқарылуын ... ... ... файлдар құрастырылып қолданылады. Негізгі
бөлігі жоба (Borland\Turbo Pascal- да бұл бөлік ... деп ... ... файл *.dpr ... ие. Әдетте бұл бөлік бүкіл
программаның жинақтаушы бөлігі болып келеді, ... ... ... өзіңе
қажетті өзгертулер енгізуге болады.
Бағдарламаның жұмыс істеу кезеңінде әртүрлі динамикалық кітапханалы
файлдарды (DLL- Dynamіc Lіnk Lіbrary) ... ... ... кеңейтілуі
*.dll. Бағдарламаның жұмыс істеу барысында әртүрлі текстік немесе текстік
емес ... ... ... ... ... мәліметтер орналасады.
Delphі-дің жұмыс барысында жоғарыда айтылған файлдардан басқа керек
жағдайларда ... ... ... олардың кеңейтілуі *.res- бұл
жоба үшін, ал *.dfm- файлдың ... үшін және *.dcr- ... ... ... ... ... ... calon;
interface
uses
Windows, Messages, SysUtils, Classes, Graphics, Controls, Forms,
Dialogs,
StdCtrls, ExtCtrls, jpeg, Buttons, ComCtrls, ToolWin;
type
TForm1 = class(TForm)
ToolBar1: TToolBar;
ToolButton1: TToolButton;
ToolButton3: ... ... ... ... ... ... TImage;
StatusBar1: TStatusBar;
procedure FormCreate(Sender: TObject);
procedure SpeedButton1Click(Sender: TObject);
procedure SpeedButton2Click(Sender: TObject);
procedure SpeedButton3Click(Sender: ... ... TObject; var Action: ... Private ... ... Public ... ... my=record
us:string;
sen:integer;
end;
var
Form1: TForm1;
p,ff:string;
mas:array[1..100] of my;
i:integer;
implementation
uses add, baza, date;
{$R *.DFM}
procedure TForm1.FormCreate(Sender: TObject);
begin
i:=0;
p:=GetCurrentDir;
Image1.Picture.LoadFromFile(p+'\ck.jpg');
end;
procedure TForm1.SpeedButton1Click(Sender: TObject);
begin
form1.Enabled:=false;
form2.show;
end;
procedure TForm1.SpeedButton2Click(Sender: ... ... ... ... TObject; var Action: ... baza;
interface
uses
Windows, Messages, SysUtils, Classes, Graphics, Controls, Forms,
Dialogs,
Grids, ExtCtrls, StdCtrls, Buttons, ComCtrls, ToolWin;
type
TForm3 = class(TForm)
StringGrid1: TStringGrid;
Panel1: TPanel;
ToolBar1: ... ... ... ... ... TDateTimePicker;
GroupBox2: TGroupBox;
Edit1: TEdit;
StringGrid2: TStringGrid;
Label2: TLabel;
ComboBox1: TComboBox;
Button1: TButton;
Button2: TButton;
procedure FormCreate(Sender: TObject);
procedure Button1Click(Sender: TObject);
procedure Button2Click(Sender: TObject);
procedure DateTimePicker1Change(Sender: TObject);
procedure summ(vv:shortint);
procedure SpeedButton1Click(Sender: TObject);
private
{ Private ... ... Public ... ... ... calon,add;
{$R *.DFM}
procedure TForm3.summ;
var sum:integer;
begin
sum:=0;
case vv of
1: begin
for iii:=1 to StringGrid1.RowCount do
if StringGrid1.Cells[2,iii]''
then sum:=sum ... ... iii:=1 to ... ... StringGrid2.Cells[2,iii]''
then sum:=sum +strtoint(StringGrid2.Cells[2,iii]);
Edit1.Text:=inttostr(sum);
end;
end;
end;
procedure TForm3.FormCreate(Sender: TObject);
begin
StringGrid1.ColWidths[0]:=71;
StringGrid1.ColWidths[1]:=300;
StringGrid1.ColWidths[2]:=150;
StringGrid1.ColWidths[3]:=150;
StringGrid1.ColWidths[4]:=300;
StringGrid1.Cells[0,0]:='П/н';
StringGrid1.Cells[1,0]:='Виды услуг';
StringGrid1.Cells[2,0]:='Цена';
StringGrid1.Cells[3,0]:='Дата';
StringGrid1.Cells[4,0]:='Мастер';
StringGrid2.ColWidths[0]:=71;
StringGrid2.ColWidths[1]:=300;
StringGrid2.ColWidths[2]:=150;
StringGrid2.ColWidths[3]:=150;
StringGrid2.ColWidths[4]:=300;
StringGrid2.Cells[0,0]:='П/н';
StringGrid2.Cells[1,0]:='Виды услуг';
StringGrid2.Cells[2,0]:='Цена';
StringGrid2.Cells[3,0]:='Дата';
StringGrid2.Cells[4,0]:='Мастер';
AssignFile(s,p+'\data\data.txt');
reset(s);
while not eof(s) do
begin
readln(s,ff);
form3.StringGrid1.Cells[0,Form3.StringGrid1.RowCount-1]:=ff;
readln(s,ff);
form3.StringGrid1.Cells[1,Form3.StringGrid1.RowCount-1]:=ff;
readln(s,ff);
form3.StringGrid1.Cells[2,Form3.StringGrid1.RowCount-1]:=ff;
readln(s,ff);
form3.StringGrid1.Cells[3,Form3.StringGrid1.RowCount-1]:=ff;
readln(s,ff);
form3.StringGrid1.Cells[4,Form3.StringGrid1.RowCount-1]:=ff;
Form3.StringGrid1.RowCount:=Form3.StringGrid1.RowCount+1 ;
end;
AssignFile(f,p+'\data\mas.txt');
{$I-}
reset(f);
{$I+}
if ... ... при ... ... будет закрыта!');
halt;
end;
i:=0;
while not eof(f) do
begin
readln(f,master);
form3.ComboBox1.Items.Add(master);
i:=i+1;
end;
closefile(s);
summ(1);
end;
procedure TForm3.Button1Click(Sender: TObject);
begin
for jj:=1 to StringGrid2.RowCount do
begin
StringGrid2.Cells[0,jj]:='';
StringGrid2.Cells[1,jj]:='';
StringGrid2.Cells[2,jj]:='';
StringGrid2.Cells[3,jj]:='';
StringGrid2.Cells[4,jj]:='';
end;
StringGrid2.RowCount:=2;
kk:=0;
for jj:=1 to ... ... ... ... kk>0 then ... else ... ... обнаружено!');
summ(2);
end;
procedure TForm3.Button2Click(Sender: TObject);
begin
StringGrid2.Visible:=false;
summ(1);
end;
procedure TForm3.DateTimePicker1Change(Sender: TObject);
begin
for jj:=1 to StringGrid2.RowCount do
begin
StringGrid2.Cells[0,jj]:='';
StringGrid2.Cells[1,jj]:='';
StringGrid2.Cells[2,jj]:='';
StringGrid2.Cells[3,jj]:='';
StringGrid2.Cells[4,jj]:='';
end;
StringGrid2.RowCount:=2;
kk:=0;
for jj:=1 to StringGrid1.RowCount-1 do
if ... kk>0 then ... else ... ... ... ... TObject);
begin
close;
end;
end.
2.3 Бағдарлама бойынша жалпы тусініктеме
2.1 сурет. Бас терезе
2.2 сурет. Қолданушы терезесі
2.3 сурет. Деректерді еңгізу терезесі
2.4 сурет. Деректерді қоры
3 ... ... ... ... ... ... кететін шығынды анықтау
Бағдарламалық қолданбаны құрумен айналысатын ұйымның жалақысына
кететін шығынды анықтау үшін ... ... ... = Кз х Т ( мың ... ... Кз ... бағдарламалық құрастырушы ұйым жұмысшысының
орташа тарифтік ставкасы, мың теңге/ад. күн;
Т – ... ... ... ... ... ад. ... = ФЗП / (N х ФРВ) (мың теңге/ад. күн) ... ФЗП – ... ... ... жалақы фонды, мың теңге;
N – ұйым қызметкерлердің алдыңғы жылғы ... ... ... ... – осы ұйым ... ... ... жұмыс уақытының фонды, күн;
Жалақы фонды келесі формула арқылы анықталады:
ФЗП = ЗП х N х М ... ЗП – бір ... ... теңге/ай;
N – жұмысшылар саны,
М – жылдағы айлар саны, М=12;
Жалақының қорын анықтайық:
ФЗП=40000 x 1 x 12=480 мың ... ЗП – 40000 ... – 1 ... – 230 ... ... ... ... тарифтік қойылымы Кз- ті анықтайық:
Кз=ФЗП/ N х ФРВ =480000/(3 х 230)=2, 087 мың ... ад. ... ... - ... қамтаманың көлемі ПҚ-ның аналогтар каталогына
сәйкес құрылымдық аналогия әдісімен анықталады
|ПҚ-ның |Жаңалық деңгейі ... ... ... | ...... |
| |Код ... |Кн | | | ... |А |1) жаңа емес ОЖ |1 |0,9 |1 ... | |2) жаңа емес ЭЕМ | | | ... |
| | | | | | ... |
|ПҚ-ның сипаттамасы ... ... ... ... басқа бір операциялақ ортада қызмет жасауы |0,08 ... ... ... ... мен сақтауды ұйымдастыру |0,07 |
|3. ... ... ... ... ... көп): | |
|- ... режимде жұмыс істеуі; |0,26 |
|- көп ... ... | |
|- ... ... | |
|- ... деңгейлі интерфейс; | ... |0,41 ... ... - ... ... ... ... аты ... ... ... |
| ... | |
| ... ... |
| | ... ... | ... |н |
| | ... | ... ... ... |101 |600 |600 |
| |102 |1810 |1000 ... ... өңдеу және | | | ... ... |109 |1085 |100 ... кіріс-шығысын | | | ... ... ... |203 |6260 |1500 ... ... қалыптастыру |204 |7900 |400 |
| |206 |15770 |100 ... ... ... | | | ... ... ... |207 |26300 |1000 ... істеу |208 |17270 |1500 ... ... ... |506 |5200 |1200 ... іздеуді ұйымдастыру |507 |6860 |500 ... ... ... |604 |4450 |1200 ... ... ... |12550 |500 ... ету |707 |2030 |100 ... және ... | | | ... ... | | | ... ... ... шығару| | | ... ... ... ... |9700 ... ... ... ... |1164 ... ... ... Т0=(0,47 х 1164) |547 ... ... ... еңбек сыйымдылығы Т
бағдарламалық қолданбаға ... ... ... ... ... қамтаманы жасауға арналған еңбек сыйымдылығына келесі
факторлар әсер етеді:
- ПҚ-ның шартты мыңдық машиналық командалармен есептелетін көлемі;
- құрылып жатқан ПҚ-ның ... ... ... жатқан ПҚ-ның жаңалық деңгейі;
- типтік программалар мен стандартты модульдердің қолданылу ... ... ... ПҚ-ның аналогтар каталогына сәйкес
құрылымдық аналогия әдісімен анықталады (4.1- ... ... ... ... ... ... ... формулалар арқылы
есептеледі:
Т1 = L1 x KH x T0 = 0.11 x 547 = 60 – ТТ ... ... = L2 x KH x T0 = 0.09 x 547 = 49 – ЭП ... ... = L3 x KH x T0 = 0.11 x 547 = 60 – ТП ... ... = ... = 0.55 x 0.9 x 547 = 271 – ЖЖ ... ... = L5 x KH x T0 = 0.14 x 547 = 77 – ЕН ... ... Lі – еңбек сыйымдылықтың әр кезеңге ... ... ... ... ... 1-ге тең ... қажет;
KH – жаңалық деңгейді ескеретін коэффициент;
KT – типтік бағдарламалар мен стандартты модульдердің ... ... ... ... ... ... |
| |ТТ |ЭП |ТП |ЖЖ |ЕН ... |
|1. Еңбек сыйымдылықтың әр |0,11 |0,09 |0,11 |0,55 |0,14 | ... ... ... | | | | | | ... ... сыйымдылық |60 |49 |60 |271 |77 |517 ... ... ... |3 |3 |3 |3 |3 | ... саны | | | | | | ... Реализация уақыты |0,05 |0,05 |0,05 |0,25 |0,05 |0,45 ... ... ... ... ... формула бойынша есептейді:
Сз = 517 х 2,087 = 1 079 (мың ... ... ... ... ... ... ... салықты есептеу ставкалары келтірілген (ГПР-
жылғы есептеу көрсеткіші, ГПР=11 028 (919x12=11 028)).
3.4 кесте - Әлеуметтік салықты есептеу қойылымдары.
|Салық алынатын ... ... ... көлемі | ... ... ... (165 420 |Салық алынатын шығыннан 5%(33 084ге |
|теңгеге дейін) ... ... ... 40-еселік ГПРға |15-еселік ГПРдан алынытын салық+оны ... ... ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... |
| ... ... 15%) |
| ... ГПРдан алынытын салық+оны |
|40-еселік ГПРдан 200-еселік ГПРға |асатын сомасынан алынатын 12%(74 439 ... ... ... ... +441 120 ... асатын |
|дейін) ... ... 12%) |
| ... ... ... ... |
| ... сомасынан алынатын 9%(286 177 |
|200-еселік ГПРдан 600-еселік ГПРға|тенге +2 205 600 тенгеден асатын ... (2 205 ... 6 616 800ге ... ... 9%) ... ... ГПРдан алынытын салық+оны |
| ... ... ... 7%(683 185 ... ГПРдан бастап және одан|тенге +6 616 800 тенгеден асатын |
|да ... ... ... ... 7%) |
|бастап) | |
1 адам үшін ... ... ... көлемі ЗП=480000/1=480 000
тенге (40-еселік ГПРдан 200-еселік ГПРға дейінгі аралықта жатыр). Енді
жоғарыда ... ... ... ... ... ... 439 ... +(480 000 - 441 120)x0.12=79 104 тенге
Жалпы әлеуметтік салықтын көлемі:
ЖӘС=79 104x1=79 104 тенге
Табыстан алынатын салықты(подоходный налог) ... ... ... ... салықты есептеу ставкалары
келтірілген (ГПР-жылғы есептеу көрсеткіші, ГПР=11 028 (919x12=11 028)).
3.5 кесте - Табыстан алынатын ... ... ... алынатын ... ... ... ... | ... ГПРға дейін (165 420 |Салық алынатын шығыннан 5%(8 271ге |
|теңгеге дейін) ... ... ... ... ... ... ... алынытын салық+оны |
|дейін (165 420дан 441 120ға дейін)|асатын сомасынан алынатын 8%(8 271 |
| ... ... ... ... |
| ... ... 8%) ... ... (жалғасы) ... ... ... ... |40-еселік ГПРдан алынытын салық+оны |
|дейін ... ... ... сомасынан алынатын 13%(30 327 |
|дейін) ... +441 120 ... ... |
| ... ... 13%) |
| ... ... ... ... |
|200-еселік ГПРдан 600-еселік ГПРға|асатын сомасынан алынатын 15%(259 709 |
|дейін (2 205 600ден 6 616 800ге |тенге +2 205 600 ... ... ... ... ... 15%) |
| ... ГПРдан алынытын салық+оны |
|600-еселік ГПРдан бастап және одан|асатын сомасынан ... 20%(921 389 ... ... ... ... +6 616 800 ... асатын |
|бастап) ... ... 20%) |
1 адам үшін ... ... ... ... ЗП=480 ... (40-еселік ГПРдан 200-еселік ГПРға дейінгі аралықта жатыр). ... ... ... ... ... ... салықты есептейік:
ТС=30 327 тенге +(480 000 - 441 120)x0.13 =35 381 тенге
Табыстан алынатын жалпы салықтын көлемі:
ЖТС=35381x1=35 381 тенге
Пенсиондық алымдар(пенсионные отчисления) ... 10% ... ... ... ... ... ... Материалдарға жұмсалатын шығындар
Шығынның бұл түріне магниттік дискілер, ... ... мен ... ... ... дискке жылдық норма 10 дана болып саналады, яғни 10 х 70 = 0,7 ... ... ... күн ... ... 10-11 ... Ал ... жасау
уақытында ( 0,45 жыл) 1125 парақ ( 3 пачка қағаз) қажет болады, яғни
3 х 400 = 1,2 мың ... ... ... ... 13 мың ... жылына, ал біздің жағдайда 13 х
0,45=5,85 мың теңге
Сонымен материалдарға кететін шығын 7,75 мың теңгені ... ... ... ... ... ... ... кететін
шығындар
Шығынның бұл түріне техникалық және программалық қамтамаға тікелей
қатысы бар ... ... ... мен оны ... ... да ... ... Pentium IV 2400/40Gb/256Mb/Modem/Display/k+m+p компьютерін сатып алу
және орнату – 80 мың теңге;
- Принтер – 30 мың теңге;
ПК-ге амортизация ... 12,5% деп ... ... ... х 80000 + 0,125 х 30000 = 13750 мың теңге
Сонымен техникалық ортаға кететін шығын:
Стех = 80000 + 30000 + 13750 = 123750 ... ... Windows 2000 ... XP Professional Edition операциялық жүйесін
орнату – 11,4 мың теңге;
Сонымен программалық ортаға кететін шығын:
Спрог = 11400 теңге
Ғылыми зерттеу жұмыстарына кететін ... = 123750 + 11400 = 135150 ... ... шығындар
Машиналық уақытқа кететін шығын келесі формула бойынша есептеледі:
См = Км х Зм = 35 х 1100=38 500 мың ... Км – ... ... бір ... ... бағасы,
пландық бағасы бойынша 35 теңге/сағ болып алынады;
Зм – ... ... ... машиналық уақыт. Ол бізде 1100 сағ.
Материалдарды табу мен дайындау:
- арнайы әдебиетке кеткен қаржы – 5000 теңге;
- ... ... ... ... ... – 2000 ... шығындар бөліміндегі барлық шығын:
Сб = 38500+7000 = 45,5 мың теңге;
ПҚ-ны жасауға кететін барлық шығындар
3.6 кесте - ПҚ-ны жасауға кететін барлық ... түрі ... ... ... |1 079 000 ... ... |79 104 ... алынатын салық |35 381 ... ... |48 000 ... |7 750 ... ... ... |135 150 ... шығындар |45 500 ... ... баға |1 429 885 ... ... қамтаманы енгізудің тиімділігін есептеу
3.6.1 Енгізуге дейін ... ... ... ... ... тізбегі:
- енгізілген ақпаратты қабылдау;
- ақпаратты өңдеу;
- өңдеу нәтижелерін қажетті формада көрсету;
- отчеттар шығару;
Дәлірек айтқанда осы жұмыстардың ... бір ... 15 ... ... ... атқаруға кететін шығынды келесі формула бойынша
есептеуге болады:
Здв = Фзп + Здоп ,
(4.4)
Фзп –қызметкерлердің ... ... ...... ... ( кеңселік шығындар);
Фзп = Зп х 12 х 15 + Осн , ...... (20 000 ...... ... ... – қызметкерлер саны;
Осн - әлеуметтік салық;
Сонымен:
Фзп = 20 х 12 х 15 + 35,381 = 3 ... ... = 20 (мың ... ... ... енгізуге дейін кететін шығын:
Здв = 3 635,381+20 =3 655,381 (мың ... ... ... ... шығынды есептеу
Зпв = Смв + Сп + Фзп + Осн ,
(4.6)
Смв – машиналық уақытқа ... ...... ... ...... ... жалақы фонды,
Осн - әлеуметтік салық;
Машиналық уақытқа кететін шығын келесі формула бойынша ... = Км х 12 х См , ...... ... ... ... ... – машиналық уақыт бағасы;
Смв = 50 х 12 х 40 = 24 (мың ... ... ... ... формула бойынша анықталады:
Сп = Вп х Кэ х См, ... – бір ... ... ...... даналар саны;
Сп = 0,01 х 2300 х (0,01 х 2300) х 40 = 21 (мың ... ... ... кейінгі шығын:
Зпв = 24 + 21 + 1 079 + 79,104 = 1203,104 (мың ... ... ... экономиясы келесі формула бойынша есептеледі:
Э = Здв – Зпв = 3 655,381 – 1203,104 = 2 452,277 (мың теңге)
3.7 Жүйенің өтеу ... өтеу ... ... ... ... ... = С / ...... ... мен ... ... шығын;
Э – енгізуден кейін шығын экономиясы;
Т =1 429,855 / 2 452,277 = 0,58 (жыл)
3.8 Жылдық экономикалық эффект
Жылдық ... ... ... ... бойынша есептеледі:
ЭФ = Э – Ен х С , ...... ... ... ... ... (0,32);
ЭФ = 2 452,277 – 0,32 х 1 429,855 = 1 994,7234 (мың теңге)
Сонымен жасалынған ... ... ... тиімділігін
дәлелдеу үшін келесі шарт орындалу керек:
Т

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 34 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
“Бәйтерек” фото салонының Web сайтын құру44 бет
Талаққа ажырасуға себеп болатын он жеті іс3 бет
Бизнес-жоспар кәсіпорын қаржысын стратегиялық жоспарлау мен басқарудың құралы ретінде75 бет
Бизнес-жоспар, оның үлгісі: Алматы қаласында сұлулық институтын құру ЖШС «Самал»25 бет
Халық ауыз әдебиеті - эстетикалық тәрбие беру көзі. Отбасында эстетикалық тәрбие беру5 бет
Эстетикалық тәрбие13 бет
Эстетикалық тәрбие және халықтық педагогика5 бет
"Кітапхана" жұмысын автоматтандыру21 бет
2 деңгейлі алдын-ала су тастау қондырғысын автоматтандыру44 бет
Access бағдарламасында мектептің оқу үрдісін автоматтандыру арқылы жұмыс жүйесін жеңілдету17 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь