Қазақстанның мұнай өнеркәсібі

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..

1 Қазақстанның нарықтық экономикаға өтуі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.1 Нарықтық экономикаға өтудің негізгі бағыттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
1.2 Қазақстандағы нарықтық қатынастардың дамуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
1.3. Мұнай өнеркәсібіндегі шетел инвестицияларының рөлі ... ... ... ... ... ... ...

2 Қазақстанның мұнай өнеркәсібіне жалпы сипаттама ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
2.1. Қазақстанның минаралды.шикізат ресурстары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2.1 Өнеркәсіп көрсеткіштері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
2.2 Мұнай өнеркәсібінің даму тарихы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
2.3.Мұнай өңдейтін өнеркәсіптер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
2.3 Сыртқы экономикалық қарым . қатынастары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..

3. Қазақстанның табиғи ресурстарын тиімді пайдалану мәселелері ... ... ... ...

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

Пайдаланған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Кіріспе
Тақырыптың өзектілігі. Қазақстан Республикасының мұнай өнеркәсібіне талдау жасау қазіргі кездегі өзекті мәселелердің біріне жатады, өйткені тәуелсіздігімізді алғаннан кейінгі жылдары елміздің экономикасы төмен құлдырап, тек 1995 жылдан бастап қана ол бірте-бірте көтеріле бастады, ал 2005 жылы еліміздегі жалпы ішкі өнім көлемі 1995 жылмен салыстарғанда екі есе өсті. Экономикамыздың өсуінде мұнай өнеркәсібінің ролі зор. Республиканың Энергетика және минералды ресурстар министрлігі «Республиканың отын өнеркәсібінің 2015 жылғы дейінгі даму стратегиясын» қабылдады. Міне, осындай дәрежеге жету үшін қандай жұмыстар жүргізілді және экономикамыздың дамуының басты бағыттары қандай болды, ел экономикасындағы мұнай өнеркәсібінің ролі қандай деген сұраққа жауап беру үшін осы жұмыста көптеген статистикалық мәліметтерге талдау жасалынып, ел экономикасы дамуының басты себептерін айқындау қазіргі уақытта өте қажет.
Жұмыстың мақсаты мен міндеттері: жұмыстың басты мақсаты Республика экономикасының дамуындағы мұнай өнеркәсібінің ролін айқындау.
Міндеті:
• Республика экономикасына жалпы сипаттама беру;
• Республикадағы өнеркәсіптің, соның ішінді мұнай өнеркәсібінің дамуына талдау жасау;
• Республиканың мұнай өнеркәсібінің келешекте даму бағыттарын айқындау;
• Республиканың табиғи ресурстарын, соның ішінде мұнай ресурстарын тиімді пайдаланудвың жолын айқындау.
Жоғарыда айтылған міндеттерге жету барысында республиканың экономикасының даму ерекшеліктері, мұнай өнеркәсбінің дамуы қарастырылған.
Қазақстанда реформа жасау жылдарында, нарықтық экономикаға көшуде орасан зор көп жұмыстар атқарылды:
• Барлық тауарлар мен көрсетілетін қызметтерге баға мен тариф ырықтандырылды;
• Сыртқы экономикалық қызмет көп жағдайда ырықтандырылды, соның ішінде әртүрлі тарифтік емес шектеулер мен экспортқа шығарылатын өнімдерге кеден бажы алып тасталынды;
• 1995 жылы 1 шілдеден салық жөніндегі жаңа заң енгізілді, салық саны бұрынғы 45-тен енді 11-ге дейін қысқарды, олардың алым көлемге ретке қойылды, олар экономикадағы нарықтық қатынастарға лайықтандырылды;
• түбегейлі институциялдық өзгерістер жасалды және жасалынып жатыр. Елімізде мемлекеттік меншікті жекешелендіру жоғары қарқынмен жүргізілді, реформа жылдары (1992-1995) мемлекеттік 16мың кәсіпорын жекешелендірілді, оның ішінде экономиканың экспорттық секторына жататын өнеркәсіптің ірі жетекші кәсіпорындары бар. Бүгінде шаруашылық қызметпен айналысатын субъектілердің жалпы санының 80%-дан астамы жеке меншікте, мемлекет меншігінде тек 15,5%-ы ғана қалған;
• рыноктық инфраструктураның базасы жасалды: 100-ден астам екінші дәрежедегі банк жұмыс істейді, олардың 30-дан астамы жеке меншіктегі , 72-сі акционерлік, 6-ы шетелдік банктер. Кейбір банктер банкрот болып, кейбіреулері өзара бірігіп, іріленіп деген сияқты табиғи процесс жүріп жатыр.
Яғни экономикамыздың барлық саласында түбегейлі өзгерістер жүріп жатыр.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. Агошков М.И. Развитие идей и практики комплексного освоения недр. – Горный журнал, 1984, №3,с.3-7.
2. Новожилов В.В. Измерение затрат и результатов. - М.: Наука, 1967. -156 с.
3. Хачатуров Т.С. Об экономической оценке природных ресурсов // Вопросы экономики, 1969, №1, с. 66-74.
4. Комплексная экономическая оценка минеральных ресурсов. – Алма-Ата: Наука, 1972. – 208 с.
5. Виноградов В.Н. Экономическая оценка комплексного минерального сырья. – М.: Недра, 1978. – 223 с.
6. Гудалин Г.Г. Предпроектная экономическая оценка рудных месторождений. – М., 1967. – 324 с.
7. Дегтярев В.С. Методические рекомендации по разработке ТЭД-ов о целесообразности детальной разведки месторождений твердых полезных ископаемых. – М.: ВИЭМС, 1986. – 220 с.
8. Кондин С.Р. Штифанов П.И. Вопросы допроектной экономической оценки месторождений минерального сырья. – Алма-Ата, 1962. – 137 с.
9. Туркебаев Э.А., Каплан М.И., Шалабаев С.Ш. Как оценить эффективность месторождения. // Народное хозяйство Казахстана, 1997, №1, с.80-83
10. Мкртчян М.В. Вопросы планирования и стоимостной оценки минерально-сырьевых ресурсов. // Советская геология, 1964, №10, с.113-121.
11. Соболевкий Т.Ф. Экономическая оценка рудных месторождений. – М.: ЦНИГРИ, 1976. – 143 с.
12. Струмилин С.Г. О цене «даровых благ» природы // Вопросы экономики, 1967, №8, с.69.
13. Гатов Т.А. Рациональное использование месторождений цветных металлов. – М.: Недра, 1980. – 277 с.
14. Никифоров М.М. и др. Эффективность комплексного использования полиметаллических руд и пути ее повышения. – Алма-Ата, 1978. – 22с.
15. Сиразутдинов А.М., Дороненко Ф.Г., Смирнов Н.И. Принципы оценки освоения новых горно-промышленных районов Казахстана. – Алма-Ата: КазНИИНТИ, 1976. – 81с.
16. Быховер Н.А. Экономика минерального сырья. – М.: Недра, 1971. – 210 с.
17. Синопальников К.Г., Гинзбург Е.Г. Экономические расчеты при проектировании угольных шахт. – М.: Недра, 1967. – 280 с.
18. Ергалиев А.Е., Шестаков В.А. Оценка месторождений и выбор некоторых параметров разработки с учетом фактора времени. – Алма-Ата: Наука, 1958. – 110 с.
19. Логинов В.П. Экономические проблемы технического прогресса в добыче минерального сырья. – М., 1971. – 67 с.
20. Перкуль М.М. Об экономической оценке угольных месторождений // Уголь, 1959, №2, с.54-56.
21. Рачковский С.Я. Основы экономической оценки месторождений полезных ископаемых в условиях социалистического хозяйства // Цветная металлургия, 1959, № 6.
22. Лурье А.Л. Методы линейного программирования и их применение в экономике. – М.: Статистика, 1964. – 84с.
23. Марголин А.М. Оценка запасов минерального сырья (математические методы). – М.: Недра, 1974. – 264 с.
24. Пожарицкий К.Л. Основы оценки месторождений полезных ископаемых и рудников // Горный журнал, 1957, №9, с. 3-9.
25. Пугачев В.Ф. Оптимизация планирования. – М.: Экономика, 1968. – 167 с.
26. Трушков Н.И. Основы оценки рудных месторождений // Цветные металлы, 1931, №2.
27. Астахов А.С. Экономическая оценка запасов полезных ископаемых. – М.: Недра, 1981. – 287 с.
28. Мкртчян Г.М., Суспицын В.А., Клисторин В.И. Оценка ресурсов в моделях природопользования. – М.: Наука, 1979. – 192 с.
29. Тонкопий М.С. Экономика природопользования. – Алматы: Экономика, 1998. – 475 с.
30. Упушев Е.М. Экономика природопользования и охрана окружающей среды. – Алматы: Экономика, 1999. – 334 с.
31. Грацерштейн И.М., Кульницкий Л.С. Технико-экономическое проектирование предприятий цветной металлургии. – М.: Металлургия, 1981. – 248 с.
32. Каганович С.Я. Экономика минерального сырья. – М.: Недра, 1985. – 168 с.
33. Косминский Б.М. Учет и планирование замыкающей себестоимости в горной промышленности. – М.: Недра, 1970. – 196 с.
34. Хрущев Н.А. Методы экономической оценки месторождений минерального сырья в районах нового освоения. – М.: Наука, 1982. – 166 с.
35. Рогожин В.М. Совершенствование методов геолого-экономической оценки месторождений полезных ископаемых. – А., 1982. – 147 с.
36. Закон «О земле, о недрах и недропользовании». – Алматы: Жетi Жаргы, 1996.
37. Сергеев М.А., Лексин В.Н. Методические рекомендации по определению экономической эффективности комплексного использования рудного сырья.// Комплексное использование минерального сырья, 1979, №8
38. Соколов В.И. Налоги за природопользование в США и Канаде. – М.: Наука, 1985.
39. Рациональное использование сырьевых ресурсов и основных фондов металлургической промышленности Урала. – Свердловск, 1977. – 137с.
40. Методические рекомендации по определению экономической эффективности комплексного использования рудного сырья. – Свердловск: ИЭ УНЦ, 1982. – 69 с.
41. Эффективность комплексного использования минерального сырья. – Алма-Ата: Наука, 1984. – 137 с.
42. Кузнецов Д.Т. Распределение затрат и оценка эффективности в комплексных производствах. – М.: Экономика, 1971. – 183 с.

43. Райханұлы Н. Өткен жылдың қорытындысы не көрсетті? //Ақиқат.-2003-№3-41-43б.
44. Райханұлы Н. Экономиканың жарты жылдық қарқыны. //Ақиқат.-2004-№9-11-12б.
45. Райханұлы Н. Экономикалық дағдарыстан қайтсек шығамыз? // Ақиқат.-1994-№4-14-17б.
46. Есентүгелов А. Қазақстандағы макроэкономикалық жағдай. // Ақиқат.-1996-№11-14-17б.
47. Елшібекова Қ. Инвестициясыз экономика өрге баспайды. //Саясат.-1998-№2-15-18б.
48. Шыңғыс М. Экономикадағы дүбәралық. //Жас Алаш.-2006-№12-1-2б.
49. Сәбден О. Инвестиция салынған негізгі салалар. // Ақиқат.-1997-№2-15б.
50. Құлымжанов М . Нарықтық экономиканың мәні, құрылымы және тиімді жұмыс істеудің шарты. //Агробизнесс теориясы мен тәжірибесі. А.-1997-19-21б.
51. Райханұлы Н. Реформаға көзқарас. (Нарықтық қатынастардың дамуы қандай?) // Ақиқат.-1997-№5-11-18б.
52. Құлымжанов М. Нарықтық экономика заңдары. // Ақиқат.-2003-№7-30-32б.
53. Сатымбекова К. Тенденции экономического развития РК в современных условиях. // Саясат.-2005-№8-4-5.
54. Әліқұлов К.А. Қазақстанда нарықтық қатынастардың дамуы. // Жаршы.-2004-№2-60-62б.
55. Дүйсенбек Ә. Инвестиция –экономика емшісі. // Егемен Қазақстан.-1997-№8-6-7б.
56. Нұрмолдақызы Г. Инвестицияларды қайда жұмсаған қайырлы. // Қаржы-қаражат.-1998-№7-23б.
57. Нұрмолдақызы Г. Қазақстанға инвестиция қайдан құйылуда? // Егемен Қазақстан.- 1989-№1-4б.
58. Райханұлы Н. Нарықтық қатынастар мен ҚР-да экономиканың басты салаларында жұмсалған инвестицияның құрамы мен динамикасы. // Ақиқат.-1998-№2-33-35б.
59. Шыңғыс М. Инвестиция –экономика өзегі. // Жас Алаш.-1998-№4-2б.
60. Шыңғыс М. Қазақстан және әлемдік инвестиция. // Жас Алаш.-2002-№9-9б.
61. Қаженбаев С. ΧΧΙ ғ. Қазақстанның экономикалық даму модельдері. //Статистика учет и аудит.-2002-№2-30-32б.
62. Шалғынбаев Н. Нарықтық қатынастарды қалыптастырудағы жекешелендіру. // Саясат.-2004-№8-49-51б.
63. Райханұлы М. Жыл қорытындысы не көрсетті? // Ақиқат.-1998-№4-30-32б.
64. Қазақстан цифрларда. Статистикалық жинақ. Алматы.-2003
65. Қазақстан цифрларда. Статистикалық жинақ. Алматы.-2005
        
        Қазақстан Республикасы Білім және Ғылыми министрлігі
Тарих және география кафедрасы
ДИПЛОМДЫҚ ЖҰМЫС
Қазақстанның мұнай өнеркәсібі
Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
.................................................
1 ... ... ... Нарықтық ... ... ... ... ... ... Мұнай өнеркәсібіндегі ... ... ... мұнай ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... табиғи ... ... ... ... ... ... ... мұнай өнеркәсібіне
талдау жасау қазіргі кездегі өзекті ... ... ... ... ... кейінгі жылдары елміздің экономикасы төмен
құлдырап, тек 1995 жылдан бастап қана ол бірте-бірте ... ... ... жылы ... ... ішкі өнім ... 1995 ... салыстарғанда екі
есе өсті. Экономикамыздың ... ... ... ролі ... ... және минералды ресурстар министрлігі
«Республиканың отын өнеркәсібінің 2015 ... ... даму ... ... осындай дәрежеге жету үшін қандай жұмыстар жүргізілді
және экономикамыздың ... ... ... ... ... ел
экономикасындағы мұнай өнеркәсібінің ролі қандай деген сұраққа жауап беру
үшін осы жұмыста ... ... ... ... ... ... дамуының басты себептерін айқындау қазіргі уақытта өте қажет.
Жұмыстың мақсаты мен ... ... ... ... ... ... ... өнеркәсібінің ролін айқындау.
Міндеті:
• Республика экономикасына жалпы сипаттама беру;
• Республикадағы өнеркәсіптің, соның ішінді мұнай ... ... ... ... мұнай өнеркәсібінің келешекте даму бағыттарын айқындау;
• Республиканың табиғи ресурстарын, соның ішінде мұнай ресурстарын ... ... ... ... ... жету ... республиканың экономикасының
даму ерекшеліктері, мұнай өнеркәсбінің дамуы қарастырылған.
Қазақстанда реформа жасау жылдарында, нарықтық экономикаға көшуде ... көп ... ... ... тауарлар мен ... ... баға мен ... ... ... қызмет көп жағдайда ырықтандырылды, соның ішінде
әртүрлі ... емес ... мен ... шығарылатын өнімдерге кеден
бажы алып тасталынды;
• 1995 жылы 1 шілдеден салық жөніндегі жаңа заң ... ... ... ... енді 11-ге ... қысқарды, олардың алым көлемге ретке
қойылды, олар экономикадағы ... ... ... ... ... өзгерістер жасалды және жасалынып жатыр.
Елімізде мемлекеттік меншікті жекешелендіру жоғары ... ... ... ... мемлекеттік 16мың кәсіпорын жекешелендірілді,
оның ішінде экономиканың экспорттық секторына ... ... ... ... бар. ... шаруашылық қызметпен айналысатын
субъектілердің жалпы санының 80%-дан ... жеке ... ... тек 15,5%-ы ғана ... ... ... базасы жасалды: 100-ден астам екінші
дәрежедегі банк ... ... ... ... ... жеке ... , 72-
сі акционерлік, 6-ы ... ... ... ... ... ... ... бірігіп, іріленіп деген сияқты табиғи ... ... ... барлық саласында түбегейлі өзгерістер жүріп жатыр.
1. Қазақстанның ... ... ... ... экономикаға өтудің негізгі бағыттары.
Басқа республикалар сияқты Қазақстанның да нарыққа ... ... бет ... он ... да асты. Бұрынғы жоспарлы
экономиканы нарықтық экономика түріне алмастыру ... ... ... ... ... мен ... ... бұрын болып
көрмеген әлеуметтік – экономикалық және саяси дағдарыстан елімізді алып
шығу жолында күрделі ... ... ... ... ... ... мен бейнетін бастан кешіруде.
Экономикалық жағдайды обьективті бағалау үшін ТМД елдері өз
басынан тек жәй ... ... ... оның кеңестік дәуірден кейінгі
ерекше түрін өткеріп жатқанын ... ... Ол ... ... ... ... және ... Еуропа, Жапония, Шығыс Азия
елдеріндегі, сондай-ақ ... ... мен ... ... ... ... кейінгі көшпелі экономикадан бөлек. Бірінші топтағы
елдерде нарықтық қатынастар мен шаруашылық тәсілдерін соғыс ... ... ... аяқталысымен олар қайта қалпына келтірілді. Ал екін-ші топтағы
елдердің социалистік жоспарлы экономикасы да онша көп ... ... ... ... ... экономиканың кейбір секторларында шаруашылықтың
нарықтық қатынастары сақталды, олар дамыған ... ... ... бұл елдерде экономиканы өзгер-ту процесі жеңілірек болды.
Ал ТМД елдерінде нарықтық ... ... ... ... ... адамдарында нарықтық әлеуметтік түсінік, кәсіпкерлік ... ... ... ... ... ... еді. Сондықтан да
бұл елдерде нарықтық қатынастардың өмірге баяу енуі, қалыптасуы, ... ... ... экономиканы басқарудың барлық буынында бұрынғы
кадрлар іс басында ... ... анық ... ... ... ... ... нарыққа бет алған экономика
жолына 1992 жылдың қаңтарында аяқ ... ... ... өту ... ... ... жатқан екі міндетті шешу қажет болды:
- экономиканы тұрақтандыру және оны тамыры тереңге кеткен ... ... ... құру және ... ... ... нарық тетіктерін құлашын кеңге
жайған дағдарыс жағдайында дамыту өте күрделі еді, сондай-ақ ... жеңу де қиын еді, ... ... жүргізудің ескі тетіктері
оған жарамайтын, ал жаңалары тек енді ғанғ қалыптаса ... ... ... ... ... ... бағаны тез ырықтандыруға, қатаң
ақша – кредит және ...... ... ... ... курсына, сыртқы экономикалық ... ... ... ... ... яғни ... ... саясатына
негізделген реформаның стратегиясын ұсынды.
Кеңестік жоспарлы экономикадан нарықтық экономикаға ... ... жолы және ... өзгерістің дұрыс стратегиясы болатын. Ре-
форманың алғашқы сәтінде саналы түрде ... етіп ... ... ... өкіметінен кейінгі экономиканы өзгертудің қашып құтылмай-
тын қиындығы еді. Өйткені бұл экономикада баға алшақтығы жағдайында жасанды
тағайындалған бағалар орын ... ... құру ... ... және ... ... табыс саясатының нәтижесінде шектен тыс
көп жиналған ақша массасы бар-тұғын, ал мұның өзі өте тапшы тұтыныс ... ... ... ... ... жасалған жасырын инфлияция ашық түрге
айналды. Бұл, осылай болуға тиісті, өйткені бұл қауіпті ісік көп ... ... ... жеп, оның ... ... ... еді. ... жазылу үшін ауыр болғанымен «есеңгіретіп емдеу қажет болды.
Алғашқыда ... ... және ... шектеудің
макроэкономикалық тұрақтандыруына негізделген басымдықтан гөрі ... ... ... ... ... өндірісті өсіру
қызықтырыңқыраған стратегия болды. Бірақ-та, аса зор ... ... ... ... ... жиналған ақшаның массасы шектен тыс көп
жағдайда мұндай стратегия – ... ... ... Оның ... ондай
стратегияны жүзеге асыру да мүмкін ... ... ... ... нарық бөлшектенді, бұрынғы шаруашылық байланыстар үзілді, ал басқа
нарықтарға біздің тауарлармен шығу ... емес еді. ... ... қажетті ақшаны қандай да ақша станогы басып шығарып үлгермейтін
еді, ақша тапшылығы күннен – күнге арта берген болар еді.
Бұдан басқа тағы бір ... ... ... ... ... ... ... көзқарас басым, нарыққа қарсы
институционалдық ортада оны жүзеге мүмкін емес еді. ... ... әр ... ... ... ... қарсылық кездестіріп, ақыр аяғы ескі
жүйеге қайтып келер еді.
Қалай болғанда да, сомдық аймақта ... және ... ... Орталық
банкі және Парламенті жүргізіп отырған экономикалық саясатқа тәуелді, өз
валютасын ... оның ... ... ... уақыты да тәжірибесі де және
ресурсы, өзінің қаржы ... ... жоқ ... ... оның ... ... бірге қабылдауға мәжбүр болды.
Қазақстан өзінің іс жүзіндегі жеке дара ... ... мен ... ... ... ... ... соң 1994 жылдан бастап ғана
жүргізе бастады. Осыдан кейін ғана ... ... ... ... ... ... ... және алдын-ала болжауға ие болды.
Өкінішке орай, 1992 ... ... ... ... стратегиясынан бас
тартқан соң келесі жылдар аса ... және ... ... ... өсу және ... өмір ... шапшаң төмендеу
жылдарына айналды. Реформа ... ... ... ... өсті,
өндірістің құлдырауы 1991 жыл деңгейінің 50 пайызына, ал өмір ... ... ... ... ... ... жылдарында, нарықтық экономикаға көшуде
орасан зор көп ... ... ... мен ... қызметтерге баға мен ... ... ... көп ... ... соның
ішінде әртүрлі тарифтік емес шектеулер мен экспортқа шығарылатын
өнімдерге кеден бажы алып тасталынды;
-1995 жылғы 1-шілдеден салық жөніндегі жаңа заң енгізілді, салық
саны ... ... енді 11-ге ... ... ... алым көлемі
ретке қойылды, олар экономикадағы нарықтық қатынастарға лайықтандырылды;
-түбегейлі институциалдық өзгерістер жасалды және жасалынып
жатыр. ... ... ... ... жоғары қарқынмен
жүргізілді, реформа жылдары ... ... 16 мың ... оның ... ... экспорттық секторына жататын
өнеркәсіптің ірі – ірі жетекші кәсіпорындары бар. Бүгінде шаруа-
шылық қызметпен айналысатын субъектілердің жалпы ... 80 ... ... ... ... тек 15,5 пайызы ғана қалған;
-рыноктық инфраструктураның базасы жасалды: 100 ден ... ... банк ... істейді, олардың 30 дан астамы ... 72- сі ... 6-ы ... ... ... ... болып, кейбіреулері өзара бірігіп, қосылып, іріленіп деген сияқты
табиғи процесс жүріп жатыр. Ұлттық банк ... заң ... ... ... ... және қамсыздандыру компаниялары, зейнетақы
және басқа қорлар сияқты банкке ... ... ... ... ... нарықтық тәртіпке қазақстандық банкаралық валюта – қаржылық
биржа, бірнеше тауар биржасы – ... бәрі ... ... ... ... ... экономиканың, оны мемлекеттік реттеудің құқықтық базасы
жасалды, ол үнемі жетілдірілуде.
Қорыта айтқанда, Қазақстанның ... ... ... ... ... ... ... жоспарлы экономикаға қайтар жол жоқ.
Нарықтық экономикаға өту барысында экономикамызда төмендегідей
бағыттар бойынша құрылымдық өзгерістер жүргізілді:
-мемлекет ... ... ... ... ... мен ... ... жекеменшікке беру;
-экономика құрылымында өнеркәсіптің әсіресе ... ... ... ... ... ... ... өнімділікті арттыру
үшін және жаңа техникамен ... ... үшін ... ... ... экономиканың барлық саласында кеңінен пайдалану;
-жеке кәсіпкерлікті дамыту;
-отандық ... ... ... ... дүние жүзілік
нарықтағы бәсекелестігін арттыру;
-экономикадағы қажетсіз салаларды басқа салалармен ауыстыру,
орта және ұсақ ... ... ... ... ... яғни ... еңбек
бөлінісіне қатысып, сыртқы сауда құрылымын өзгертіп, экспортқа тек ... ғана ... ... ... ... ... шығару.
Сурет 1
Қазақстанның ұлттық экономикасының трансформациялық даму кезеңдері
5 ... ... 4 ... ... ... 3 ... ... ... ... қатынастардың дамуы.
Қазақстан бүгінде егеменді тәуелсіз мемлекет. Қоғамда әлеуметтік,
саяси және экономикалық реформалар жүріп жатыр. Ұзақ мерзімді ... ... ... бере ... да оның қайсыбір ... ... қол ... ... экономикасы да ... ... ... және экономикалық жүйе мүлде өзгеше.
Өтпелі кезеңде бірқатар қиындықтардың болып ... да рас. ... ... ... ... Н.Ә. ... Қазақстан халқына
жолдауында «Мен өз отандастарымызға өтпелі ... ... оған ... ... үшін рахмет айтамын, осы қасиеттер ... ... ... ... шетелдік инвесторларды
тартудың және халықаралық қоғамдастықтың біздің пролемаларымызды ... ... ... деп санай-
мын»,- деді. Осының бәрі қазіргі ғана емес, болашақ ұрпақ ... үшін ... ... ... ... экономикалық қатынастар жүйесіне кіруі өндіріс
көлемінің елеулі кемуіне әсер еткені ... ... ... артта
қалуы, өндірістердің даярсыздығы, шаруашылық жүргізудің жаңа жағдайларын
игере алмау, ... ...... бәрі ... ... қалуына, дәстүрлі өткізу ... ... , ... әкеп ... ... салдарынан елімізде соңғы 8 жылда өндіріс
көлемі екі еседен ... ... ... мен ... жеткіліксіздігінен Қазақстан
шетелдік капиталға, жеке капиталға да, ... ... ... да ... ... отыр. Қазіргі таңда экономиканы көтеру
инвестицияның түсуіне байланысты болып отыр. ... ... ... табалдырығында тұр. Мәселен, Азияның ең кедей елдерінің өзі
отыз жыл ішінде қайыршылықтан ... ... ... ... ... ... Тайвань және Сингапур болса, қазір оларға
Малайзия, Индонезия және Тайланд ... ... ... ... да ... жоғары қарқынмен дамуда. Соған орай бұл елдер күллі
әлемде Азия ... ... ... ... ... қарай Қазақстан өзінен-өзі көтеріле қалмайды. Ол
республика халқының қажырлы еңбегі арқылы ғана ... ... ... ... жылы Қазақстан Орталық Азия барысына айналады және ... ... үшін үлгі ... деп ... - деген елбасымыз Н.Ә.
Назарбаевтың сөзінің іске асырылуы Қазақстанның да ... ... ... ... мол.
1.3. Мұнай өнеркәсібіндегі шетел инвестицияларының ролі
Инвестиция барлық қоғамда да экономиканы ... ... ... ... көмегімен инфрақұрылымды жетілдіре беру керек.
Оның жетілдірілуі экономиканың тұрақты дамуын ... ... ... алда ... қиын ... шешудің бірден-бір жолы, бұл
отандық өндірісті дамыту. Егер де ауыр ... ... ... ... ... болса, шағын және орта өнеркәсіпті дамытуды жолға қою
кезектегі міндетіміз.
2005 жылдың ... ... ... ... және ... шұғылданушылармен кездесуінде осы мәселе ерекше әңгіме
болды. Бұл бағытты дамыту аса мол ... ... ... ... ... жіберіп жатқан жоқ. Біз жыл сайын 1,5 млр АҚШ ... ... ... ... Ал, оларды өсіммен қайтару
бізге оңай ... Бұл ... ... ... ... қателік көп,
Сондықтан да отандық инвестицияға қатты ... бөлу ... Қор ... жөн. ... ... ... өндіруші еңбекке ауысқаны
тиімді. Осылай болса, жұмыссыздар азаяр еді. ... ... ... ... ... ауыл шаруашылығына да инвестиция бөлу мардымсыз.
Қазіргі ... ... балл ... да, шетілдік инвесторлар да барып
отырған жоқ.
Ауыл шаруашылығына инвестиция бөлудің өз ... ... ... ... барлық түрінен босатылғандары жөн.
Өнеркәсіп пен ауыл шаруашылық тауарлары ... ара ... ... ... Ауыл ... ... бөлгенде, неше беруге
келгенде Үкімет те ... ... ... ... керек. Ауыл тұрғындары
үшін жұмыс орындарын ... ... күн ... ... ... ... жасап,
оларға жалақы төлемесе, күнелту үшін малдан басқа ештеңе қалмағандықтан,
мал басы әрі қарай шұғыл ... ... Бұл ... ... ... ... жүдеуіне әкеліп соғады.
Қазіргі кезде аграрлық рынок қорғаусыз қалды, ол әлемдік ... ... ... ... енуде. Ал елімізге азық-түлік
өнімдерін тасымалдау өсіп келуде. Ет өнімдерін әкелу 1,4 % -дан 10% ... 37,7 % -дан 60 % -ға ... ... майы 25 % -дан 60 %-ға дейін т.б.
өсті. Республикада тамақ өнімдері ... ... ... елдері
Қазақстанға сақталу мерзімі бітуге таяған арзан ... ... ... ... ... ... ... (астық, мақта, жүн,
қаракөл, ет. т.б.) сырттаен әкелуге алымдарды ... ... ... ... еркін шығаруға рұқсат беру керек. ... ... ... сыртқа шығаруға тосқауыл қойған жөн. Ең ... ... ... мүмкіндігі бар тауарларды, әсіресе тамақ, жеңіл өнеркәсіп
өнемдерін шеттеп тасымалдауымыз орынсыз. ... ... бір ... ... ... екінші жағынан елімізде еңбек жасындағы көптеген
тұрғындары жұмыссыз жүр.
Халық шаруашылығының қай ... да ... ... Оны ... ... қиындықтар кездесуде. Ел экономикасын дамытуда ... ... ... ... ... ,ол ... дәрежеде болып отыр.
Осыған байланысты, шетел қаржыларын тарту басты мақсатымызға ... ... ... ... ... да тындырылды: Алдағы уақытта шетелдік
инвестицияларды ... ... ... ... ... ... бастады.
Бұл орынды да. Себебі, шетелдік инвестициялар бізге тегін ... ... ... ... үшін шетелдіктерге көптеген ... ... ... Оның ... онша аз да емес және жыл ... ... ... Егер
шетелдік қаржыны алғашқы алған жылдары біздің борышымыз 1,2-1,3 ... ... ... болатын болса, соңғы жылдары ол 5,8 млрд. АҚШ долларына
жетіп отыр. Біз жыл ... ... ... ... үшін ... ... ... Ал, оны уақытымен толық мөлшерде төлеу үшін еліміздің
өндіріс орындары, ... ... өз ... ... ... тұрғыдан қарағанда, шетел капитлын өзімізге тарта берудің жағымсыз
жақтары баршылық ... ... өз ... ... тартқанның
өзінде олардың қай пиғылмен келгенін, не істеуді жоспарлағанын, ... ... ... алдын ала білуіміз керек. ... ... ... ... ... түсетіні күні бұрын көрініп тұрғаны жөн.
Шетел инвестициясын өндіріске тарта отырып, оларды ... ... ... ...... ... мән беру керек. Кейін осы
капиталды падаланғанымыз үшін өсім төлейтін ... ... ... ... ... мен ... ... жетістіктерін көбірек
керек ететін шаруашылық салаларын дамытуға, жаңа ... ... ... ... Байқалып жүргендей, инвестицияны ұзақ
өндірістік циклды дамытуға немесе ... ... көп ... кең өріс ... ... ... самарқаулау. Сондықтан да
мемлекет отандық тауар өндірушілерді шетелдік тауар өндірушілерден қорғауы
керек. Бөл ... ... ... болғаны жөн. Қазіргі валюта курсына
байланысты шикізатты шетелге көптеп сату оны ... ... ... ... ... Сол себепті еліміздің шикізаты шетке кетіп
жатыр, ал ... ... ... ... ... жол ... ... курсын өзімізде қай өндіріс саласын дамыту тиімді, соған байланысты
өзгеріп отыру керек.
Экономикалық дамуды ынталандырудың бағдарламасына инвестициялық ... ... ... ... ... ... ... саясатты дұрыс шешу, отандық өнеркәсіп пен ... ... ... ... ... ... орналастырумен,
олардың хал-ахуалының жақсартумен тығыз байланысты. Жұрт жаппай ... ... ... ... ... қалаларда) қоғамның
тұрақтылығына келетін қауіп азаяды.
Инвестицияның біраз бөлігі жаңа ... ... ... ... ... ... тиіс. Бұл жерде екі түрлі қиындықты айта ... ... ... технологиясын жаппай сатып алу өз елімізде
техникалық прогрестің төмендеуіне әкеліп соқтырады.
Жаман да ... ... ... алу ... деген пікір
қалыптасады. ... ... ... ... мына ... келтірейік. Сонау 1965
жылы Каз ПТИ қызметкерлері бұрғылау жұмысында ... ... ... бар ... дайындаған болатын. Бұл жаңалыққа инвестициядан ... Оның ... ... ... ... 20 пайызға арзандатуға
болады.
Бірақ ол ... ... Оның ... ... ... ... бас ұру ... да, отандық ... ... мән беру кем. ... ... ... шетел тауарымен,
технологиясымен бәсекелесуге жарамды отандық тауар мен технологияға ... ... ... ... отандық машина жасауды тірілтеміз деп өзіміздің өнімсіз
технологияны көбірек пайдалана берсек, шетелдіктерден артта қалып қоямыз.
Осыны ескере келіп, өз ... ... ... ... жоқ ... ... сырттан алдырған орынды. Бұл тұрғыдан ... ... ... ... ... айтқанда, инвестициялық қорларды тиімді ... ... ... ... ... экспорттық шамамызды көтеріп, шетелден тасымалданатын тауарды
елімізде өндіру;
- елімізден валютаны заңсыз жолмен сыртқа шығаруға жол ... ... ... ... ... ... ... тартуға мемлекеттік кепілдеме берулі
шектеу.
- Экономикалық өсу тұрақты болуы үшін оны ... ... ... ... ... ... алу) қабілетін
жоғарылату.
Осыған байланысты еліміз алдында екі басты міндет тұр: ... ... ішкі ... тұрақты дамуын қамтамасыз етуі , оның
басты бағыттары:
- инвестицияны өндірістік салаларға молырақ бөлу;
- ауыл шаруашылығында ... ... ... ... Оны
жекеменшікке біржолата сатып жібермей, жалға беру, түсетін ... ... оны ... ... ... ... Шетелдіктерге жерді пайдалануға шек қою баға қоюдағы
арақатынасты реттеп, ... ... ... ... ... ... ... ішкі рыноктың дамуына жағдай жасау.
Қорыта келгенде айтарымыз, шетелдік және ... ... ... ... ... ... басшылар мен мамандар болып мықтап
ойланып, айқын бағыт алған жағдайда, одан еліміздің өнеркәсібі мен ауыл
шаруашылығы үлкен пайда көрері анық.
2 ... ... ... ... ... ... ... табиғат ресурстарына өте бай ел. Оның жер қойнауында
Менделев ... 110 ... 105 ... ... -94,2 ... -81,7 % , фосфориттің -64,7 %, молибденнің- 29,3 % , мыстың – ... , ... – 22,1 % ... – 20,1% , ... -13% , ...
11,9 % қоры республика үлесіне тиеді.
Жалпы Қазақстан көмірсутегінің мол қоры бар ... ... ... ... ... 208 кен орны ... оның ... мұнай, үштен бірі-мұнай-газ, қалғандары газ және
газконденсаттары. Осылардың ... ... ... ... ... кен
орындары игерілуде. Жалпы Қазақстандағы көмірсутегінің қоры 13
млрд. т мұнай және ... және 7,1 ... метр куб ... ... ... ... ... мұнай қорының 70 % орналасқан.
Мұнайдың ең ірі кен ... ... ... Қарашығанақ, Қаламқас. Газдың ең
ірі кен орныдарына Қарашығанақ, Теңіз, Жаңажол, жіне ... ... га кен ... Амангелді тобы жатады.
Қазақстан өзін толығымен ... ... ... ... ... қоры 35,8 ... т. немесе әлемдік қордың 3,6
%-ін алып жатыр. ТМД елдерінің ішінде Қаазсқатн ... қоры мен ... ... ... ал жан басына шаққандағы өндіру бойәынша бірінші
орныды алады. Қазақстандағы ең ірі ... кен ... ... ... кен ... ... ... қазіргі кезде Убаган, Юбилейное,
Майкөбе, Кендірлік,Құланөтпес кен орнындары келешегі мол кен ... ... ... қоры ... ... жүзінде алғашқы орында
алғанымен оның сапасы бойынша соңғы орындарды иеленді.
Темір рудасының қоры ... ... ТМД ... ... ... ... ... үшініші орныды алады. Темірдің негізгі кен орныдары:
Қашар, Соколов-Сарыбай, Қоржынкөл, Аят, Лисаковск және т.б. ... ... және ... облысытарының территорисынада өндірірледі.
Марганец рудасының қоры бойынша Қаазақстан дүние ... ОАР ... ... ... ... алады. Марганец рудасының барылығы
Қарағанды облысының территорисында өндіріледі. Хром ... қоры ... ... ... ... ... ... орында алады.
2.1 Өнеркәсіп көрсеткіштері
2002 жылы өнеркәсіп өндірісі. Өткен 2002 жылы Қазақстанның өнеркәсіп
кәсіпорындарында қолданыстағы ... 2292 ... ... ... ... қосалқы кәсіпорындар, үй шаруашылығы секторын қосқанда),
бұл 2001 ... ... 9,8 ... ... Өндіріс көлемінің өсуі
республиканың барлық өңірлерінде ... ... ... 2002 жылы ... ... ... ... жылмен салыстырғанда 14,7 пайызға көп, ... ... ... және 7,7 ... өсті.
Кен өндіру өнеркәсібінің басты тауары шикі ... ... ... ... ... ... 16,6 пайызға өсті, газ ... және 1,3 есе, ... ... ... ... және 1,3 есе. ... ... кен өндіру өнеркәсібінің ... ... ... жылы ... кенін өндіру 1,3 ... ... ... -1,2 ... ... ... ... пайызға
өсті. Өңдеу өнеркәсібінде оның көлемінің 40 пайыздан астамы металлургия
өнеркәсібі мен ... ... ... ... ... ... ... өңдеудің үлесіне тиді.
Металлургия өнеркәсібі мен металл өңдеуде 2002 жылы 411,3 млрд.
теңгенің ... ... ... ... қара және ... ... 164,7және 228,3 млрд. теңгеге жетіп, қара металлургия өнім көлемі
7,8 пайы зға, шойынның көлемі 4,1млн. ... ... ... ... -4,9 млн. ... және 3,8 ... тмір мен болаттан жасалған
тапталған ... млн. ... және 3,5 ... ... Түсті металдар
өндірісі 4,9 пайызға өсті, өңделмеген алюминийдің, глиноземнің ... ... ... ... немесе 12,6 пайызға өсті, өңделмеген ... мың ... 1,9 ... ... ... -286,3 мың тоннаға, 3,3
пайызға, алғашқы мыс-446 мың тонна, 2,9 пайызға, тазартылған мыс- 453,0 мың
тоннаға, 6,4 пайызға ... ... ... 2002 жылы 2001 ... қарағанда өнім көлемі
электр жабдықтары, электрондық және оптикалыққ ... ... ... ... төмендеуі салдарынан 2 пайызға ... мен ... ... 5,9 ... ... жылы ... теңгенің ауыл шаруашылығы өнімінің өнімі
өңделді, бұл 2001 ... ... 10,4 ... көп. ... ... қоса алғандағы тамақ өнімдерінің өндірісі 278,8млрд. теңгені
құрады, бұл оның алдындағы жылдан 10,8 ... ... ... ... ... ... 12,1 мың тоннаға жетіп, 13,3 пайызға, өңделген
сүт пен кілегей-109,0 мың ... ... сары ... мың тонна, 1,5
есеге, ұн ... ... 13,2 ... қант -395 мың тонна, 14,0
пайызға, коньяк -1,3 млн. литр, 2,2 есеге, ... және ... млн. ... 1,4 есеге, сигареттер-23,4 млрд. дана, 9,2 пайызға
өсті. Электр энергиясы 58,5 ... квт. ... ... ... ... 5,6 ... өсті.
Қорыта айтқанда, өнеркәсіп өнімдерінің көптеген ... ... арта ... ... ... дамытуда басты назар шикізат
өндіруге бөлініп, өңдеуші саланың өнімдерін өндіруде айтарлықтай ... Бұл екі ... –ақ ... таңба басқандай көрініп тұр.
Біріншіден,2002 жылы кен өндіру өнеркәсібінің ... 14,7 ... ... ... ... ... өсті. Осы екі саланың ара-қатынасын
алып ... ... үлес ... 51,3 ... ... 48,7
пайыз. Ал екеуінің ара-қатынасында өңдеуші өнеркәсіптің үлес ... ... ... арттырудың жолдары мен мүмкіндіктері көп-ақ. Бұл әрине
терең талдауды, нақты ұсыныстарды талап ететін кең ... жеке ... ... ... ... ... жылдың алғашқы жарты
жылдығында өнеркәсіп өндірісінің көлемі қолданыстағы бағамен 1615,1 ... ... Бұл ... ... ... ... ... 9,4 пайызға
артық. Кен өндіру өнеркәсібінде 803,9 млрд. теңгенің ... ... ... ... ... 11,5 ... жоғары. Өнеркәсіптің бұл саласының
осындай өсуі негізінен газ түріндегі табиғи газ( ... ... ... газ ... ... , ... ... өндіруді
арттырумен қамтамасыз етілді. Сондай-ақ темір кенді шекемтастар, қорғасын-
мырыш және хром ... құм және ... тас 2002 ... ... ... өндірілген. Тау-кен өнеркәсібі өнімінің құрамында отын-
энергетикалық пайдалы қазбалардың үлесіне 720,8 млрд.теңге немесе ... ... ... ... шикі ... мен ... газдың үлесіне, тиісінше
658,0 млрд. теңге немесе 81,8 пайызы келеді.
2003 жылдың қаңтар-маусымында өңдеу өнеркәсібінде 670,7 ... ... ... яғни 2003 жылғы осындай ... ... ... бұл ... және пластмасса бұйымдар(40,6пайызға), машина
жасау (30,2 пайызға) ,өзге де металл емес минералды ... ... ... ... және ... ... мен аяқ ... (13пайызға), қара металлургия және сусындары қоса
тамақ өнімдері (7,2 ... ... ... ... қамтамасыз
етілді.
Үстіміздегі жарты жыл ішінде 163,3 млрд. теңгенің ауыл ... ... ... ішінде сусындарды ққоса тамақ өнімдерін өндіру 145,9
млрд. теңгені немесе 2002 жылғы тиісті кезеңнің ... 107,2 ... Ауыл ... өнімдерінің өңделген өнім көлемі өңдеу өнеркәсібі
өнімдерінің жалпы сомасының 24 пайызын құрады, ... ... ... ... 22пайызын құракды. Шұжық өнімдері, күнбағыс майы,
жеміс және көкөніс ... сары май, ... ... макарон өнімдері,
майонез сияққты тамақ өнімдерін, сонымен бірге коняьк (1,6есе),минералды су
және алкогольсыз сусындар(38,6пайызға), сыра(30,7пайызға) өнімдерін ... ... және ... ... ... ... ... теңгенің өнімі өндірілді(өңдеу өнеркәсібі өнімдерінің
жалпы ... 45 ... ... ... қара және ... ... өнімі-
тиісінше 135,7 млрд. және 147,1 млрд. теңге. Қызмет түрі бойынша тұтастай
алғанда өткен ижылмен ... өнім ... 104,6 ... ... ... ақ ... және ... жаймалық
илектер(10,7пайызға), өңделмеген алюминий, алюминий ... ... ... өсті.
Кокс,мұнай өнімдерін және ядролық материалдарды ... ... ... ... ... ... ... жалпы сомасының
9пайызы), өткен жылдың тиісінше деңгейінің 100,4 пайызын құрады. Мұнайдан
өңдеуден алынатын ... ... 3 ... ... ... ... ішінде
мазут өндіру-2,1 пайызға.
Машина жасау саласында көлік құралдары мен ... ... ... мен ... ... электр жабдықтарын және
оптикалық жабдықтар шығаруды(9,2 пайызға), ... ... ... ... жылға қарағанда 130,2пайызға артып, өнд ірілгкен өнім 52,7 млрд. ... Бұл ... ... ... ... 8 пайыз болды. Сөйтіп, өңдеу
өнеркәсібінің жоғарыда аталған төрт саласының үлес ... 86 ... ... ... ... ... сомасы да, үлес салмағы да
аз.
Өнеркәсіп көлемінің өткен жылғы алты ... ... ... Қазақстан экспортқа шығарытын тауарлардың (олар негізінен тегіс
шикізат екені белгілі) әлемдік рыноктағы ... ... ... ... сауда айналымы туралы деректер статистикалық есепте
әдетте бір айға кейін ... ... ... ... ... 5 айдағы
экспорттың деректеріне сүйенсек экспортқа шығаратын ... ... ... өткен жылғы бес аймен салыстырғанда оның тек 48 пайызы көлемінде,
ал құныц жағынан 100 ... ... яғни биыл бір ... астықтың бағасы
167,4 АҚШ доллары, немесе өткен жылғыға ... екі есе ... ... темр кені – 104,3 млн. АҚШ ... ... шығарылған, заттай
көлеміі бойынша биылғы өнім былтырғының 87 пайызын құраса, құны бойынша 144
пайыз, яғни ... 1 ... ... кені 16 ... ... биыл 26
доллардан сатылған,биылғы бес айда 21,6млн. тонна мұнай мен газ ... ... ... ... ол заттай түрінде былтырғыдан 28
пайызға, құны жөнінен 40 пайызға көп, одан ... ... ... ақ ... қоса қара ... ... иегінің экспорты заттай
түрінде 13 ... құны ... 26 ... ... мыс, ... 5
және 57 пайызға, темірқорытпасы-7 және 61 пайызға, мұнай өнімдері 31 ... ... ... ... 2 және 2 ... ... ... талшығы –заттай 5
пайызға кемісе, құны бойынша 30 пайызға өскен, өңделмеген мырыш заттай
2пайызға ... құны ... 16 ... ... осы келтірілген деректерден өнеркәсіп ... ... ... өсуі ... ... ... көруге болады. Сондай-ақ
өнеркәсіп өнімінің өсімі тағы да негізінен тау-кен өнеркәсібінің есебінен
болып оның шикізаттық сипаты одан әрі ... ... ... ... ... өндіру артқанымен мұнай өнімдерін шығару ... ... ... ... бензин, газойли, мазут сияқты ... ... ... да ... ... Дайын металл бұйымдарын өндіру 2004
жылдың ... ... 11,1 ... теңге ғана болып, өткен жылғы
осы мерзімдегімен 9,9 ... ... ... де ... ... ... ... өнеркәсіп өндірісі. 2004 жылдың қаңтар ... ... ... ... ... ... үй
шаруашылығы секторын қоса алғанда) қолданыстағы бағамен 2634 млрд. теңгенің
өнімі өндірілді, бұл ... 2003 ... ... ... ... 10,3 ... ... 9ай ішінде өнеркәсіп өндірісі
көлемінің өсу 2003 жылғы тиісті ... ... ... ... ... ... өңірлерінде байқалды.
2004 жылдың қаңтар-қыркүйегінде кен өндіру, өнеркәсібінде 1349,3 млрд.
теңгенің өніміөндірілді, бұл 2003 жылғы деңгейден 13,1 пайызға жоғары. Бұл
саланың ... ... ... өсуі негізінен газ конденсаты, газ түріндегі
табиғи газ, (тауарлы шығарылым), шикі ... ... ... ... ... Сондай-ақ темір кенді шекемтастарда, темір кені ... ... ... ... ... мерзімге қарағанда артық өндіріледі.
2004 жылы қаңтар-қыркүйек айларының аралығында өңдеу өнеркәсібінде
1099,9 млрд. теңгенің өнімі өндірілді, ... 2003 ... ... 8,6
пайызға жоғары. Мұндай өсім резина және пластмасса ... ... ... және ... ... бұйымдар мен аяқ киім, химия өнеркәсібі,
өзге де металл емес минералды өнімдер, целлюлоза, қағаз ... ... ісі, ... қоса ... ... ... ... артуы
қамтамасыз етілді.
Сонымен бірге 2004 жылдың қаңтар-қыркүйек айларындағы кен өндіру
өнеркәсібіндегі негізгі жеке өнімдер ... ... ... ... ... көмір өндірілді, бұл өткен 2003 жылғымен салыстырғанда 4,7
пайызға көп, 37,4 млн ... шикі ... ... бұл ... көп, ... ... метр табиғи газ (тауарлы шығарылымы) ... бұл ... ... 3,5 млн. ... ... кені ... өндірілді, бұл
көрсеткіш 0,4 %-ға азайған.
Өңдеу өнеркәсібінде оның жалпы көлемінің ... ... ... ... ... ... ... төрттен бірінен астамы –
сусындар мен ... қоса ... ... өнімдерінің өндірісінің үлесіне
келеді және осы екі сала 2004 жылдың ... ... ... ... мерзімімен салыстырғанда, тиісінше 104,4 және 107,7 пайызға
өсті.
Ал, тамақ өнеркәсібінің тұтастай алғандағы тамақ өнімдері өндірісінің
9 ... ... 265,4 ... теңгені құрады, бұл 2003 жылғы көрсеткіштен ... ... ... және ... ... ... ... 465,9 млрд. теңгенің өнімі өндірілді, соның ішінде қара және
түсті металлургия өнімі – ... 208,9 ... және 228,5 ... ... Жалпы металлургия саласын тұтастай алғанда осы 9 айдағы ... ... ... өнім ... ... 3,2 млн. ... ... (бұл алдыңғы жылғы көрсеткіштен 5,5%-қа артқан), 4,1 млн. тонна
болат (9,4%), 1,21 млн. тонна ферроқорытпа (2,9%-қа), 220,2 мың ... ... мен ... ... илек ... 42 мың тонна үлкен және
шойын диаметрі ... ... кем) ... ... ... ... ... бойынша өнім көлемі мынандай: 540 ... және ... ... ... ... ... 13%-қа кем), ... өңделмеген және жартылай өңделген алтын (2,1% кем), 1,1 тонна
өңделмеген ... (3,2% көп), 113,3 мың ... ... ... ... 228,6 мың ... өңделмеген мырыш (3,7%), 337,3 мың тонна қарадай ... көп), 336,1 мың ... ... мыс (5,9% көп) ... ... ... 84,7 ... теңгенің өнімі өндірілді, бұл 2003
жылғы көрсеткіш бойынша 32,5%-ке көп.
2005 жылғы өнеркәсіп өндірісі 2005 ... ... ... өнеркәсіп орындары (шағын, қосалқы кәсіпорындарында, үй
шаруашылықтары секторын ... ... ... 3197 ... теңгенің
өнімін өндірді, бұл 2004 жылғы қаңтар-тамыздағы деңгейде ... ... ... өсуі ... ... Қазақстан (99,4%),
Қостанай (92,2%), Қарағанды (88,4%) және Қызылорда (86,9%) облыстарынан
басқа барлық өңірлерде ... ... ... 2005 ... осы айлар аралығындағы өнеркәсіп
өндірісінің серпіні тым әлсіз, тек 4,5 пайыз, өйткені, өткен жылғы осындай
мерзім ішіндегі ... ... ... ... 9,8 ... ... еді.
Кен өндіру өнеркәсібінде 2005 жылдың қаңтар-тамызында 1867,9 млрд.
теңгенің өнімі өндірілді. Бұл ... 2004 ... ... ... 3,1 ... ... Осы кезеңдерде өндіріс
көлемінің өсуі ... газ ... ... ... (22,4%-қа),
біріктірілмеген темір (17%-ға), мыс (11%-ға), және хром ... ... ... есебінен қамтамасыз етілді. Ал, табиғи газды өндіру ... ... ... ... ... өнеркәсіп өндірісінде өндірілу көлемі
бойынша, құрамында алтыны бар (44%), біріктірілген темір (87,5%), мыс-мырыш
өндіру (93,3%) және ... (93,9%) ... ... ... (76,8%), тас көмір (97,4%) өндіру төмендегі.
Өңдеу өнеркәсібінде 2005 жылдың қаңтар-тамызында 110,44 млрд теңгені
өнімі өндірілген, бұл ... 2004 ... ... ... ... ... ... жоғары. Осы мерзім ішінде 310,2
млрд. теңгеге ауыл ... ... ... соның ішінде сусындарды қоса,
тамақ өнімдерін өндіру 270,1 млрд. теңгені құрады.
Тоқымы және тігін өнеркәсібінде 18,7 ... ... ... өндірілді.
2004 жылғы көрсеткіш деңгейімен салыстырғанда өндірістің өсуі негізінен
қызметтің осы түрі ... ... ... ... 60 ... ... келетін мақта талшығын (32,1%-қа) шығаруды арттыру есебінен болды.
Сондай-ақ, ... және ... ... ... жүн және ... ... жаймалары, кілем, тоқыма сырт және жұмыс киімдері т.б., 2004 жылғы
өндірілген көлемнен салыстығанда артық өндірілген. Былғары және ... ... мен аяқ ... ... 1,3 ... ... ... 2004 жылғы кезең деңгейнен 13,8 пайызға төмендеді. ... ... және ... ... 27,8 ... ... тең келетін өнім
өндірілді.
Қоқыс, мұнай өнімдерін және ядролық материалдарды өндіру бойынша 103,8
млрд. теңгеге өім ... Бұл ... ... (34,6%) ... (22%-қа)
матор отынын (бензин) (17,6%-ға) арттыру есебінен өткен жолғы деңгейден
12,1%-ға жоғары болды. ... ... 36,6 ... ... өнімі
өндірілді; керісінше бұл көрсеткіш өткен жылғы көрсеткішпен салыстырғанда 9
пайызға төмен.
Өзге де металл емес минералды өнімдер ... 61,5 ... ... ... бұл ... жылғы деңгейден 18 пайызға жоғарылаған.
Металлургия өнеркәсібінде 461,8 млрд. теңгенің өнімі өндерілген, соның
ішінде қаа және ... ... ...... 179,4 ... және ... 247,6 млрд. теңгені құраған. Тұтастай қызмет бойынша 2005 ... ... ... ... 2004 ... ... 92,7 пайызды
құрады. Сала үлесіне өңдеу өнеркәсібі көлемінің 40,4 пайызы келеді. Қара
металлургияда ... илек ... ... ... ... (20,9%-ға)
шығаруды қысқарту есебінен өндіріс 13,3 пайызға төмендеген. Ферроқорытпалар
өндірісі 6,7 пайызға өскен. Түсті металдар ... ... ... ... ... ... Мыс сым (80,3 пайызға), тазартылған мыс (6,70пайызға)
сияқты өнім түрлері бойынша өндіріс ... ... Ал, ... металл
өндіру өткен жылғы деңгейдің 91,7 пайызын құрады.
Машиналар мен ... ... 33,5 ... ... өнімі
шығарылды.2004 жылға қарағанда тұрмыстық кір жуғыш және құрғату машиналарын
(156пайызға), ... ... ... ... ... ... ... (142,4пайызға), тракторлар(131,3пайызға) шығару өсті.
Кен ө ндіру өнеркәсібіне арналған ... ... ... ... ... негізгі көрсеткіштері
Кесте 1
|1995 |1996 |1997 |1999 |2000 |2002 |2004 |2005 | ... ... ... ... мен өндірістердің саны
Өнеркәсіп өндірісінің көлемі, млрд. теңге
Өнеркәсіп өндірісінің ... ... ... ... жылға (-бен
1990жылға (-бен
1995 жылға (-бен
Өндіруші кәсіпорындар бағасының индексі, өткен жылға (– ... ... ... ... ... ... табыс(залал), млн.
теңге
Негізігі қызметтен алынған табыс (залал) млн.теңге
Өнеркәсіптің пайдалылық (залалдылық) деңгейі,
(-бен
Өнеркәсіптік-өндірістік қызметкерлер саны, мың адам
Өткен жылға ... ... ... ай-лық жалақысы, теңге
Негізгі капиталға инвести-циялар, млн. теңге |
23,5
17924
660,0
91,8
48,0
239,8
85381
72945
15,7
1025,5
91,5
7792
84487 |
21,2
17156
719,1
100,3
48,2
123,8
62255
67151
11,3
915,6
89,3
10198
65782 |
21,4
15791
810,7
104,0
50,1
104,3
115,5
3985
37647
5,3
803,9
87,8
12489
84976
|
23,8
13676
808,0
97,6
48,9
101,8
100,8
-82776
-46904
-5,9
756,3
94,1
13465
135460 |
28,2
13045
1142,8
102,7
50,2
104,5
118,8
89569
140068
15,8
668,3
88,4
15530
190719 |
33,2
14326
1798,3
115,5
58,0
120,7
138,0
358164
356077
26,5
653,8
97,8
20647
385940
|
30,7
13343
2000,2
113,8
66,0
137,4
100,3
298770
288244
20,0
664,5
101,6
23760
550583 |
29,5
13177
2336,9
110,5
72,9
151,8
100,3
401087
402210
23,0
671,2
101,0
26226
587953 | |
Өнеркәсіп өнімінің негізгі түрлерін өндіру ... ... ... ... |1996 |1997 |1999 |2000 |2002 |2004 |2005 | |Көмір
Мұнай, газ конденсатын қоса
Табиғи газ
Ірі қара мал, шошқа, ешкі, жылқы еті мен ... ... және құс ... ... сұйық сүт және кілегей
Өсімдік майы
Қант
Мата
Цемент
Темір мен болаттан жалпақ илек
Өңделмеген мырыш
Дайындама түріндегі ... ... ... ... ... ... |83,7
116,1
125,1
86,7
82,2
81,3
132,3
99,3
98,3
134,6
123,3
103,3
111,4
96,6 |128,3
117,2
116,8
85,6
121,5
121,4
66,6
122,4
54,4
140,2
115,3
105,6
109,1
108,7 |105,7
113,6
100,6
96,2
139,3
99,0
142,9
123,9
145,5
172,7
99,9
105,5
107,8
107,3 |93,2
117,9
121,6
90,6
148,2
112,9
105,9
112,7
193,1
104,9
103,3
103,4
106,4
105,3 | |
1991-2005 ж ҚР жалпы ішкі өнімі мен экономикасының жеке салаларының
физикалық ... ... ... |1991 |1992 |1993 |1994 |1995 |1996 |1997 |1998 |1999 |2000 ... | |ЖІӨ |89 |84,3 |76,5 |66,9 |61,4 |61,7 |62,8 |61,6 |63,2 ... |86,2 | ... ... |77,4 |98,1 |91,3 |72,1 |54,5 |51,8 ... |50,6 |49 |57,4 |58,8 | ... |100,4 |83,2 |71,6 |51,9 ... |49,5 |48,3 |49,7 |57,4 |65,1 |71,5 | ... |88,9 |52,9 ... |20,4 |15,5 |16,8 |19,3 |20,8 |23,7 |30,2 |36 | ... |98,7 |81,5
|76,4 |63,1 |66,9 |74,1 |76,3 |73,9 |75,4 |79,2 |89,9 |97,7 | ... |75,6 |64,2 |46,1 |40 |40,7 |42,4 |41,6 |41,1 |48,5 |53,1 |57,7 | ... ... ... даму тарихы
Мұнайды жағар жарық , емдік заттар ... ... ... ... ... тағы да ... Шығыс елдерінде өндірілгендігі
жөніндегі деректер Вавилон қолжазбаларында санскритсына ... ... , Жем ... мен ... ... жер бетіне шығып
жатқан және ... ... ... ... қазақтар ерте
кезден пайдаланған. Ресей алғашқы мунай заводы 1745 жылы ... ... ... 1848 жылы Бакуда, 1858 жылы АҚШ-та
бурғыланды. ... ... ... мен ... 1892 жылы ... Жем ... басталды.
Осы жерде Қарашүңген мунай кенінде 1899 жылы бурғыланған ... ... 40 метр ... тәулігіне 15 тоннаға жуық мунай
беретін фонтан ... ... ... ... фонтаны 1911 жылы ... ... ... үш ... 226 метр ... 1914 жылы ... ... кені пайдаланылды.
Мақат пен Доссорда өндірілген мунай 1914 жылы ... ... ... маңы ... туз ... ... ... болады. Мунай өндірісі 1975 жылы 460-500 млн. ... ... ... 40 мунай кендерінің жиырма тоғызы
пайдаланылды. ... ... ... ... ... ... ... Маңғышлақ облыстарында, мунай құбырларында узындығы
бірнеше мың ... ... ... диаметрі онмың жиырма мл ,
Республикамызда ... 2000 ... ... , ... Павлодар,
Шымкент мунай құбырлары салынды. Мунай құбырларының жер ... ... ... ... ... мунай құбырлары мунай таситын кемелер
мен баржаларда ... ... ... XIX ... ... ... дами бастады.
Ұлы Отан ... ... ... ... өте ... ... 1940 жылы ... 700 метр тонна мунай өндіріледі.
Ұлы Отан соғысы кезінде тылда ... ... ... ... ... ... жылдарында Ембіде мұнай өндіру көлемі ... ... ... 205 есе, ... ... ... 15,2 ... артты.
Мунай Қазақстанның Батысында көп өндіріледі. Мунай арқылы Қазақстан
басқа ... ... , ... ... ... ... мен келешегі және байлығы.
Мунайдан ... ... ... алынады: бензин, керосин,
дизел майы, синтетикалық каучук, синтетикалық пластмассалар ... ... ... ... ... ... мазут алынады.
Мысалы: Мунайдың қазіргі ... ... ролі ... Ол – суйық отын өндіретін басты шикізат. Мунайдан қалатын қатты
қалдық ... жол ... ... Мунайды өңдеген кезде
бөлінетін газдар- химия өнеркәсібі үшін ... ... ... ... өнеркәсіптер.
Мұнай қоры бойынша Қазақстан дүние жүзінді 13 орында тұр, ал оны ... ... 26 ... ... игеру көлемі бойынша әлемдегі 6 лорныға
шығуға мүмкіншілігі бар.
Гере 1965 жылы ... ... ... тек 32 % ... 1975 жылы ... ... улесі 88%-ға өсті. Қазіріг кезде
Қазықстанның мұнайы республикадын тыс ... ... ... ... ... ... мұнай өнімдері әкелінеді. Мұнай қорының
мол болуы және қолайлы техникалық-экономсикалық көрсеткіштер мұнай ... күрт ... ... ... Тек ... ... қоры 3-3,5 ... т. Қазіргі кезде республикада төмендегідеі ірі
мұнайлы аудандар бар: Теңіз, Қарашығанақ, Өзен. Қазіоргі таңда республикада
жылына 50 млн. т. ... ... ... оны 150 млн. т. ... мүмкіншілік бар. Ішкі тұтыну көлемі 20-25 млн. т. Қазақстан мунай
мен табиғи ... бай ... ... Қазіргі Атырау облысына
жататын жерлерде мунайдың ... ... 1899 жылы ... ... атқылады, кейін 1911 жылы Доссор, 1915 жылы ... жылы ... 1935 жылы ... ... 1938 жылы ... 1939
жылы Қулсары сияқты мунай көздері іске қосылды. 1965 ... ... ... тек қана Ембі ... ... ... 1965 ... Маңғыстау кен орны елімізді ... ... ... ... жылдары қазақ жерінде көптеген мунай мен газға ... ... ... істеп жатқан ... ... бар ірі ... – Теңіз, Қарашығанақ , өзен. Осы Каспий ... ... мен ... ... қайраңындағы (шельфіндегі) мунайдың
қоры 7 млр. ... ... Тек ... (1979 жылы ... км. Жер ... алып ... өзінде 21,3 триллион м3 табиғи
газ, 644 млн. ... газ ... 189 млн. ... ... ... ... де мунай мен газдың үлкен қоры бар ... Оның бірі ... ... ... шегінде, Жезқазған
қаласынан Оңтүстік – батысқа қарай 230 км. ... ... ... ... осы кен ... ... «Харрикейін Қумкөлмунай»
мемлекеттік АҚ және ...... ... ... ... ... ... мунайдың қоры 350 млн. тонна болса, ... 100 ... ... мен газ қоры ... ... бар деп ... кен орындарына Торғай, Шу-Сарысу, Зайсан-Алакөл аймақтары да
жатады.
Мамандардың ... ... ... ... XXI ... мен газ беретін дүние жүзіндегі ең ірі ... ... ... ... жас ... ... мунай өңдейтін кәсіпорындар 1945 жылдан ... ... ... Бірінші іске қосылған Атырау мунай өңдеу
зауыты, ол 1959 ... ... тек ... әкелінген шикі затты
өңдеді , яғни Түркіменстан мен ... ... ... ... ... істейтін тағы да екі мунай өңдейтін зауыт бар ... мен ... ... ... ... ... ... мунайдың
ілеспе газынан алынатын этап фракциясын ... ... ... және ... ... біріктірген ірі тоннажды өндіріс
пен пластмасса зауыты ... ... Бұл ... бояуы өңбейтін
алуан түрлі пластмассалар алынады. Республикамыздың ... ... ... ... ... ... мен газ кен ... мүнайын өндіру экономикалық жағынан тиімді. Мұнайында күкірт жоқ,
қарамай аз, бірақ парафин көп. ... ... ... үшін ... болып табылады. Өзен мен Жетібай кен орныдарында мұнайдың мол қоры
табылып игерілуде. ... ... ... үшін ... Еділ бойы, Солтүстік
Кафвказ зауыттарына да жібіеріледі, ... ... ... үшін ... ... ... жорлы салынды.
Атырауға келетін тармағы бар, ұзындығы 1700 шақырымнан көп асатын Ақтау-
Самара мұнай ... іске ... ... бірі ... Каспий теңізі арқылы
жөнелтіледі. Ірі Жетібай, Өзен алаптарында 1970 жылдардын бастап ... ... ... ... 3 ... ... заводтары жұмыс істейді. Олар:
Атырвау, павлодар, Шымкен мұнай өңдеу заводтары. Олардың ... ... ... млн. т ... Атырау мұнай өңдеу заводының құаты жылына 5,2 млн. т мұнайды құрайды. Ол
Маңғышылыақ және Теңіз кен ... ... ... ... Оның ... 1943 жылы басталып, 1945 жылы іске қосылған.
2. Павлодар мұнай өңдеу заводының ... 8 млн. т ... ... Оған
шикізат Омск-павлодар-Шымкент мұнай құбыры арқылы Батыс Сібірден
тасымалданады. Павлодар мұнай ... ... 1978 жылы іске ... Шымкент мұнай өңдеу заводвның қуаты 6,2 млн. т ... ды ... ... деп ... ... ... мұнай
құбыры арқылы Батыс Сібірден тасымалданады. Батыс ... шикі ... %, ал ... кен ... 25 % ... ... экономикалық қарым-қатынастары
Қазақстан – Қытай экономикалық қатынастары. Қазақстан Республикасы
халықаралық құқықтың дербес тұлғасы ретінде өмір ... ... ... ... ... ұлы ... ... Халық Республикасымен ұзақ
мерзімді, тұрақты тату көршілік, ... және ... ... қуаттап, өрістете беру ұлттық мүддемізге сай ... ... ... ... ... ... былай
деп атап көрсетті: «Меніңше, адамзаттың ХХІ ғасырдағы дамуы көбіне – ... ... ... ... елдер Қытаймен арақатынасты өз
саясатының негізгі өзегі деп ... Ал ... үшін ... ... ... қарышты қадаммен дамып келе жатқан мемлекетпен ойдағыдай
қарым-қатынас орнату айрықша маңызға ие».
1992 жылғы 3 қаңтарда екі ел ... ... ... ... ... мазмұндама жарияланды. Сол жылы ақпан айында ҚХР Алматыда
өз ... ... ... ... ... ... Пекинде өз
елшілігін ашты.
1993 жылғы 18 қазанда Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан
Назарбаев Пекинде болып ... ... ... ... ... кездесіп ұзақ мерзімге арналған келісімге қол қойды. Онда екі ел
арасында дипломатиялық қатынастың ресми түрде ... атап ... ... ... ... Қазақстан-Қытай шекара келісіміне қол
жетуі республикамыз дипломатиясының зор табысы. «Жібек ... ... бұл ... ... іске ... ... мұхит жағалауымен
Еуропаны тұтастыратын жол Қазақстан арқылы өтпек.
Екі ел қара, түсті металлургия, ауыл шаруашылығы, химия ... ... ... дамыту үшін бір-біріне көмек көрсетуге дайын
екендіктерін айқын көрсетті.
1995 жылғы 11-14 ... ... ... ... Назарбаевтың
Қытайға ресми сапары болып, онда ... ... екі ... ... ... Республикасы мен Қытай Халық Республикасы
арасындағы дрстық қарым-қатынасты одан әрі дамыту мен ... ... ... қол ... жылғы 8 ақпанда ҚХР тарапынан Қазақстан қауіпсіздігіне берілетін
кепілдіктер туралы, яғни Қазақстанның ... ... ... ... күш ... ... ... көрсету деп бас
тартуға міндеттеме ... ... қол ... мен Қытайдың өзара қатынасына қаяу түсірген ... ... ең ... ...... 700 ... орналасқан Лобнор полигонындағы ядролық сынақтар туралы мәселе
еді. Лобнор полигоны 1964 жылы ... Сол жылы 16 ... атом ... ... ... ... төрағасы Цзян-Цзэминнің Қазақстанға 1996
жылғы шілде айындағы тұңғыш ресми сапары өзара қатынастар ... ... ... ... ... мен Қазақстан басшылары екі елдің дәстүрлі достық
қарым-қатынастарын дамытуға зор маңыз береді. Соңғы жылдары менің ... ... ... ... осы күнге дейін көп кездесулер
болып өтті. Біздің арамызда қазірдің өзінде бірлескен саяси құжаттарда ... ... және екі ... ... ... ... үшін
саяси және заңды іргетасы болып отырған, екі жақты қарым-қатынастардың және
ірі халықаралық проблемалардың үлкен тобы бойынша ортақ ... ... қол ... деп атап көрсетті.
Қазақстан Республикасы мен Қытай Халық Республикасы Алматыдағы жоғары
деңгейдегі келіссөз қорытындысы ... ... ... қол ... екі ел «Қазақстан, Қытай, Қырғызстан, Ресей және Тәжікстан арасындағы
1996 ... 26 ... қол ... шекара ауданындағы әскери саладағы
сенімді нығайту туралы келісімді жоғары бағалайды, осы ... ... ... ... ... қабылдауға және шекара ... ... ... ... ... ... ... түрде әзірлеу үшін
одан әрі қарай күш-жігер жұмсауға бел буғаны ... ... - ... ... онда екі жақты ынтымақтастықты кеңейтумен қатар Азияда
ХХІ ғасырда бірлесіп даму мәселелерін талқылау ... ... ... ... ... ... рет ... ядролық сынақтарға
тиым салу шешімі туралы тарихи мәлімдеме жасады.
Қазақстан мен Қытай ... ... ... саяси және
экономикалық қатынасты дамыту 1991 жылғы шілде айында Президент ... осы елге ... ... басталды. Ол кезде Қазақстанның
Қытайға баратын темір жолы Ресей арқылы өтетін. ... ...... ... жолдар құрастырыла басталды. Осыған орай Қытай жағы
Үрімжіден «Дружба» (Достық) ... ... 460 ... ... ... 1991 ... 1 ... бірінші жүк поезды жолға шықты.
1991 жылғы ... ... ... ... мен ... ... екі ел ... сауда-экономикалық байланысты
дамыту мақсатымен достық, ... ... және ... ... ... келісімін жасады, ол бес жыл мерзімге күшінде
болды. Ал, 1992 жылғы ақпанда Қазақстан - ... ... ... ... Онда ... ... темір жол және автомобиль транспорты,
экономика, сауда, ... мен ... ... екі ... ... қойып, дамыту көзделді. ... ... ... ... бойынша
Қазақстан 1993-1995 жылдары Қытайдан 30 миллион ... ... ... ... ... болды.
Шыңжаң-Ұйғыр автономиялық ауданы мен Қазақстан арасында ... ... 1992 ... ... ... ... ... жол
қатынасы орнатылғаннан кейін дамыды. 1992 жылдың тамыз айында Қазақстан ... ... ... ашу ... ... қол ... 1995 жылы Достық –
Алешанькоу темір жол өткелдері арқылы жүк ... ... ... келісімге қол қойылды. 2003 жылы жүк тасымалының көлемі 7,2 ... ... 2004 ... 19 наурызда Президент Н. Назарбаевтың Қазақстан
халқына жолдауында: «Дружба» стансасының жүк тасымалын өткізу ... ... ... ... ... қамтамасыз ету қажет деп көрсетілді.
1997 жылы Қазақстанның басынан ҚХР-ның Шыңжаң-Ұйғыр ... ... ... аралықта мұнай құбырын төсеу (қашықтығы 3 мың
шақырым), «Ақтөбе мұнайгаз» акционерлік қоғамына үш мыңдай кен ... оны ... ... ... сауықтыру, аймақтың әлеуметтік
инфрақұрылымын жетілдіру, акционерлік қоғамның 71 ... АҚШ ... ... ... өтеу т.б. ... ... Ұлттық мұнай
компаниясымен келісімге қол қойылды. Компания 20 жыл ... осы ... ... үшін трт ... АҚШ доллары көлемінде инвестиция ... етіп ... ... ... ... 448,8 ... ... мұнай
құбыры іске қосылып, ол Ақтөбе және Атырау облыстарын байланыстырады және
бұл құбыр Батыс Қазақстан мен ... ... ... ... ... ... ... кезеңі болып табылады. Болашақта оның ұзындығы 3
мың километрге жетіп, жоба 3-3, 5 ... ... ... 2004 ... ... іске қосылған кезде жылына 10 миллион тонна мұнай шетелге
шығарылатын болады.
2004 жылғы ... ... екі ел ... Атасу-Аламанькоу мұнай құбыры
құрылысын салу туралы келісімге қол қойфылды, ұзындығы – 588 километр жоба
шамамен 688 миллион АҚШ ... ... ... іске ... ... ж) оның ... жылына 10 миллион тонна мұнайф шығаруға жеткен.
Сонымен қатар екі ел ... ... ... ... жылдан жылға
дамуда. Қазақстан мен Қытай арасындағы өзара тауар айналымының ... ... 4 ... 500 ... АҚШ ... жетті.
Қазақстан бұл көрсеткіш бойынша ТМД және Шығыс Еуропа елдері ... ... ... ... тұр. ... ... қара және түсті металл,
оның ішінде металл сынықтары мен мыс ... ... ... ... мен ... ... ... халық тұтынатын тауарлар,
химия өнімдері, фосфор тыңайтқыштары. 2001 жылдан бастап Қазақстан бидайы
Қытай рыногіне шығарыла ... ... ... лн ... Қытай компаниясы және 70 бірлескен
кәсіпорын қызмет істейді.
Қытай Қазақстанның халықаралық бастамаларын үнемі қолдап келеді. 2002
жылғы маусым айында өткен Азиядағы ... ... және ... ... ... ... саммитіне ҚХР-ның сол кездегі төрағасы Цзян
Цзэминьнің қатысуы ерекше маңызды болды.
Қазіргі уақытта Қытайда 1 ... ... ... ... Олар ... ұйғыр автономиялық районына қарасты Іле қазақ автономиялық
обылысының ... ... іле ... ... ... ... аймағында, Гансу өлкесінде, Күйтің, Шыхызы, Үрімжі
қалаларында ... ... 2002 ... 23 желтоқсанда Қытайға жасалған
мемлекеттік сапары кезінде қол қойған ... ... мен ... ... ... тату көршілік, достық және ... шарт және екі ел ... ... ... арналған
ынтымақтастық бағдарламасы екі жақты қатынастарды үздіксіз ... ... атап ... ... ... ... және ... жарандық
қауіпсіздік пен тұрақтылыққа елеулі қатер болып табылатынын баса көрсетті.
2003 жылғы 3 маусымда ҚХР-ның төрағасы Ху ... ... ... болды. Мемлекет басшылары екі ел арасындағы ... қол ... ... ... екі ... ... ... қарай дамыту жолдары айқындалды.
Президент Н.Назарбаев 2004 жылғы 16-19 ... ... ... сапармен
болды. Іс-сапар барысында, осы ресми сапарға Қытай жағы өте ... мән ... атап ... мен ... ... саяси және экономикалық саладағы
қатынастарда мынадай принциптер басшылыққа алынды: егемендік пен ... ... ... ... ... ішкі істерге араласпау, теңдік
пен өзара тиімділік, бейбіт қатар өмір сүру, барлық ... ... ... пен даму ... ... ... ... және әскери салада, екі ел ... ... ... және ... ... одан әрі ... үшін ... күштерді
өзара қысқарту туралы келісім жасады. 1996 ... ... ... ... ... өз ... тоқтатты. 1995 жылы Қытай-Қазақстан
қауіпсіздігіне берілетін кепілдіктер ... ... қол ... 2002 жылғы
11 мамырда екі ел арасындағы шекараны демаркациялауға қол қойылды.
Трансшекаралық өзендер мәселесі де өз шешімін әділетті ... ... ... ... ... ... ынтымақтастық ұйымына ерекше мән
береді.
Сауда-экономикалық салада теңдік пен өзара тиімділік принципін ... ... ... ... ... ... көлік, тоқыма өнеркәсібі салаларындағы Атасу-Алашанькоу мұнай
құбырын салу туралы келісімге қол ... ол ... ... жылғы Қазақстан мен Қытай ... ... ... ... халық Республикасының Төрағасы Ху Цзиньтао
көршілес екі ... ... ... зор үлес ... ... ... ... үлкен алғысын білдірді.
Қазақстан-Ресей экономикалық қатынастары. Қазақстан 1991 ... ... ... қол ... ... кезде Ресей
республикаға байкот жариялай бастады. Бір айдан ... ... ... ... ... тоқтай бастаған соң, екі көрші ел
қаржы және ... ... ... ... ... бағытталған келісімге қол
қойды. Осыған қарамастан, Қазақстан Ресейден тәуелсіз экономикалық ... ... ... ... ... зерттелген кен орындарынан гөрі
(Ресейдің ... ... ... ... ... дербес болу үшін)
жаңа кен орындарын барлау және құқын сатуға кірісті.
1992 жылы 17 ... ... ... мен ... арасында шаруашылық
қызметтегі шектеулерді жою туралы келісімге қол қойылды. Онда: кәсіпкерлік,
тауарларды өткізу, ... алу, ... ... және ... аумақтары арқылы
жүктің барлық түрін тасымалдауға қосымша алым алмауға міндеттенеді.
1992 жылғы 25 ... екі ел ... ... ... экономикалық ынтымақтастықтың негізін қалады. Онда ... ... құру т.б. ... ... ... қол
қойылды.
1992 23 шілдеде Алматыда екі ел үкімет ... ... ... ... және келісілген қаржы-несие қаражатын жүргізу
туралы құжаттарға қол қойды.
Дегенмен 1993 жылы Ресей ... сом ... ... мәжбүр
етті. Еліміз 1991 жылдың 15 қарашасынан бастап ұлттық валюта – ... ... ... ... ... ... ... істеуі, Каспий құбыр
желісі конеорциумы, Қарашығанақ газ конденсаты кен орнын игеру сияқты екі
жақты және ... ... ... белсенді іс-қимыл жасауда, отын-
энергетика саласындағы ынтымақтастық та ойдағыдай даму ... ... ... ... ... ... жаңа мұнай орындарын бірлесе
игеру жөніндегі екі жақты жобалар ойдағыдай даму ... Атап ... ... аймағындағы бірнеше жаңа мұнай орындарын бірлесе игеру
жөніндегі екі ... ... ... іске ... жылы 28 ... ... мен ... ынтымақтастықты одан
әрі тереңдету туралы» шартқа қол қойылды. 1996 жылғы 26 ... ... ... ... Қырғыз Республикасы және Беларусь
Республикасы арасындағы экономика және ... ... ... ... ... қол ... ... 5 ақпанда Президент Н.Назарбаев ақпарат құралдарының
өкілдерімен әңгімесінде: ... ... ... ... ғаламдасуға
қарсыласудың ешқандай мән – мағынасы жоқ... Біз Қазақстандағы нашар өнімнің
сапасын бұқтырып ... соны ... үшін ... ... ... одан да біздің компанияларымыз бәсекеге түсіп, басқалармен таласа-
тармаса жүріп өссін, ... ... олар да ... ... ... ... Өйткені, біздің Қазақстанда 16 ... ғана адам бар. ... ... тауарлардың бәрі бірдей Қазақстанда сатылуы ... ... саны 60 ... кем ... ... ғана ... ... ете алады... Осы тұрғыдан алып қарағанда, Орталық Азияның
бірде-бір мемлекеті өзін-өзі дербес күйінде қамтамасыз ете ... ... ... ... ... онда 200 ... адам болып шығады. 200
миллион адам өз ішінде өз тауарларын өндіре де алады, сата да алады. ... те ... ... да ... ие ... деп ... ... етті.
2002 жылғы 1 наурызда Алматыда Қазақстан, Ресей, Түрікменстан,
Өзбекстан президенттерінің бірлескен ... ... Онда ... ... мен ... ... кең ... тығыз ынтымақтастық деген
объективті мүдделік біздің елдеріміздің өзара байланысының ғана ... ... ... ... ... мен ... күшеюінен де туындап отыр, - деп атап көрсетілген.
2004 ... ... ... Ресейдің 89 өңірінің 72-сінің Қазақстан
мен сауда-экономикалық байланыстары бар. Қазақстанның Ресеймен ... ... ... (40() ... ... тиеді. Бұл жерге кен,
минералдық отын, мұнай мен мұнай өнімдері, қара металдар, цинк пен ... ... ал ... ... қара ... мен одан ... станоктар мен жабдықтар, бейорганикалық ... ... отын ... Батыс Сібірге негізінен құрылыс материалдары
(тас пен қиыршық тас), темір кендері, тұз бен мал ... ... ... ... Қазақстанға мұнай, ағаш материалдары, тас көмір, минералды
тыңайтқыштар, ... ... ... жылы ... тұрба құбыры консорциумы іске қосылды, 2004 жылы 28
миллион тонна мұнай осы құбыр арқылы шетелге ... ... ... ... ... ... Қазақстанға жасаған ресми
сапарында ынтымақтастықтың жетекшісі бағыттарын ... ... қол ... Атап айтқанда, сауда-энергетикалық кешен, ғарыш
кеңістігін игеру, әскери-техникалық ықпалдығы, ... ... ... ... базаны жетілдіру, халықаралық көлік дәміздерін
дамыту, тариф саясатын реттеу мәселелері де осы ... оң ... ... 2004 ... 29 ... мен 4 шілде аралығында Ресейге жасаған
жұмыс сапары да табысты болды.
Екі ел арасындағы мұнай – газ ... ... ... ... ... ... өндіруге жағдай туғызды. Каспий
теңізі солтүстік бөлігінің табанын бөлу туралы екі ... ... ... ... бүгінгі таңда «Құрманғазы», «Орталық» және
«Хвалынсое» кеніштерінде көмірсутегі ... ... ... ... Екі ... байланыстардың маңызды тұстарының бірі ретінде отын
энергетика саласындағы ынтымақтастықты айтуға болады.
2004 жылы екі ел ... ... ... 7,5 ... ... жеткен. Оның ішінде Қазақстанның экспорттық үлсі 2,57 ... ... ... ... 4,33 ... ... Бұған қоса, Каспий
теңізінің Қазақстандық қайраңындағы мұнайды бірлесіп ... отын ... ... ... жаңа ... ... ... бірлескен газ
альянсын құруға, әскери техникалық байланысты нығайтуға ... ... ... ... ... ... қатысты өзара келісімдер
нәтижесінде бұдан былай Қазақстан Ресейден ... ... ... ... ... деңгейімен сатып алмақ.
Ресеймен бірлескен 1100 кәсіпорын тіркелген. ... ... ... ... ... ... ... жоғары технология құрал –
жабдықтар ауыл шаруашылығы, шикізат, құрылыс ... ... ... ... алып ... басшысы кейінгі кездесулерде интеграциялық процестерге кең
сертін беру мәселелері де жан – ... ... бұл ... ... ... кеңістегіндегі басты бастамашы ретінде үлкен роль атқарып
келе жатқанын да атап көрсетті.
2003 жылғы мәлімет 19 ... ... ... ... ... Біріңғай эканомикалық кеңістік құру туралы ... ... Онда ... сыртқы сауда, салық, ақша – кредит, валюта, қаржы
саясаты жүргізіледі.
2003 жылғы ... ... ... 1697 ... ... – і ... ... тиеді.
Сонымен Қазақстан мен Ресей арасындағы саясат, қауіпсіздік ... ... ... ... кезеңнің талаптарына сәйкес
кеміп отыр ... ... ... ... ... ... ... тиімді пайдалану мәселелері
Табиғи ортаны қорғау, табиғат байлықтарын тиімді пайдалану табиғаттың
және ... даму ... ... жүргізіледі. Заңдылықтардың
үйлесімділігі және жүргізілген шаралардың осы ... ... ... ... ... ... ... және табиғи ортаны ... ... екі ... ... ... ... ... жалпы заңдылық
- табиғат пен қоғамның қатынасындағы ең негізгі тұрақты ... ... ... қатынасымен шектелген арнайы заңдылықтар.
Осы заңдылықтар бойынша табиғат пайдалану мына ... ... ... ... ... ... ... қоғам заңдылығынан үстемдігі.
Табиғат және қоғам жүйсінде табиғат заңдылығы қатаң ескеріліп, сақталып
отыруы керек. ... ... ... ... ... ... ... тығыз байланысты. Осы байланыс ... үшін ... ... ... табиғат заңдарына сүйене отырып жүргізуі ... ... ... сол ... ... ... ... керек. Бұл
принципті сақтау қоғамның дамуын тежеуге әкеп соғады.
Табиғат пайдалануды әлеуметтік қажетке бағыттау. ... адам ... ... ... ... ... пайдалануда қоғам мүддесі жеке
салалардағы өндірістік мүдделерден жоғары қойылуы ... ... ... ... экологиязациялау – табиғат
қорын түгесілмейтін, оған нұқсан келтірмейтін экология арқылы өндірісті
ұйымдастыру, экологиялық ... ... ... ... мына ... жүргізіледі: экологиялық жүйелерді сақтау,
қалпына келтіру, шикізат өндірісінде озық ... ... ... ... пайдалану; қалдықсыз және аз қалдықты технология қолдану;
табиғат қорғау шараларын кеңейту, өндірісті экологиялық талаптарға сәйкес
орналастыру; ... ... ... ... жою ... ... қоғамдық пайдалылығын арттыру және ұлғаймалы қалпына
келтіру. Табиғат байлығын пайдаланушы салаларда ұлғаймалы өндіріс ... ... ... ... ... ... өндіру қарқыны материалдық өндіріс қарқынынан ... ... ... ... ... ... ... салалардың өсу қарқынынан
артық болуы керек.
* қалдықсыз, аз қалдықты технология және табиғатқа нұқсан ... өсу ... ... болу ... ... байлығын қалпына келтіру шараларының дамуы табиғат ... ... ... кем ... ... ... ... жұмсалатын қаржының өсу қарқыны барлық материалдық
өндіріске жұмсалатын қаржының өсу ... ... ... керек.
Табиғат байлығын пайдалануды ғылыми ... ... ... ... пайдалану, әсіресе, оның тиімділігігін арттыру мүмкіндігі ғылыми
жолға қойылғанда ғана мүмкін ... ... ... ... ... аса ... ... Табиғат байлығын қорғау және тиімді
пайдалану ... ... ... ... әсіресе ұзақ мерзімдік әсерін
ғылыми негізде ғана болжауға және тиімді ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндіктері, варианттары
сан алуан. Олардың ішіндегі ең тиімдісін оптималдық принципін қолданып
анықтауға болады.
Аймақтық ... ... ... аймақтық орналасуы, ресурстың бір
түрінің екінші түріне бір ... ... ... ... ... ... қолдануға мүмкіндік береді. Аймақтық принцип
табиғат байлығын пайдаланудың, ... ... ... ... басты негіздерінің бірі.
Кешенділігі. Табиғат байлықтары адамзаттың сан алуан қажеттілігін өтейді,
оларды ұқсату, ... ... ... де сан ... ... кешенді
пайдалануды талап етеді. Көптеген материалдық шикізат табиғатта таза
түрінде ... ... ... ... Сонымен қоса материалдық
шикізатты өндіргенде, одан әлдеқайда мол мөлшерде тау жыныстары қазылады.
Негізгі ... ... ... ... ... ... пайдалану
кешенділік негізінде ғана жүзеге асады.
Нарықтың заңдарына сәйкес барлық ... ... ... ... тиіс. Төлемділік принцип негізінде ғана табиғат байлығын пайдалану,
табиғи ортаны қорғау тиімділігігін ... ... ... ... және оның ... ... ... бір –
бірімен тығыз байланысты кешенді мәселе және олардың жиынтығын ... деп ... ... ... ... ... жеке ... өзге ғылымдармен байланысты дамиды және көп мәселелерді қамтитын
сипатта болады. ... ... мен ... ... ... ... анық. Былайша айтқанда, табиғат пайдалану міндетті түрде оны
қорғау мен ұйымдастыруды талап етеді. Оның үстіне ол ... ... ... ... Сондықтан табиғат пайдалану экономикасы экология –
экономикалық байланыстарды ... ... ... ... оның
байлығын ұлғаймалы молайтудың экономикалық тиімділігін арттыру үшін ... ... деп ... ... пайдалану түсінігі табиғат қорғауды
қамти отырып көп ... ... ... ... ... бірі – ... жеке
биологиялық, физикалық, механикалық, географиялық, құқықтық, денсаулық
сақтау, философиялық ... ... ... ... ... жақтары нашарлау зерттелді. Жеке өндірістің салаларында да
табиғат жүйесінің жеке ... ... ... ... ... ... табиғат қорғау назардан тыс қалдырылды және керісінше табиғат
қорғау шараларын қарастырғанда ... ... ... ойластырылмады.
Табиғат қорғау және пайдалану мәселелері табиғи кешендер бойынша, аймақ
бойынша және жеке табиғат жүйелерін, ресурстарын пайдалану бойынша, ...... ... ... ... ... В.И. Вернадскийдің айтуы
бойынша биосфера біртұтас зерттелуі керек. Өйткені жеке организмдердің
дамуы ... ... ... ... байланысты.
Табиғат тиімді пайдалану мәселелерін зерттеудің біртұтастығына жету өте
күрделі. Сондықтан оған жеке мәселелерді іс-тәжірибелік тұрғыда зерттеу
арқылы ... ... ... ... ... мен ... ... қарастыру арқылы нақты мәселелердің ... ... ... ... жеке мәселелер шешілмейді. Зерттеуде ... ... ... одан ... көшу ... ... келгенде, еліміздің экономикасында, ... ... ... едәуір оңды өзгерістер болғанын байқауымызға болады.
КСРО тарап, бұрынғы оның құрамында болған 15 одақтас республикалар ыдырап
кеткен соң, ... ... ... ... ... ... ... кеткен еді. 1991-1995ж.ж. аралығында ... ... үшін ... ... ... ... ... арнайы нарықтық
экономикаға өтудің басты бағыттарын айқындап, сол бағытта ел экономикасын
көтеруде іс-шаралар ... ... 1995 ... ... ... бір шама жоғарлағандығы байқалды. Оған басты себеп мемлекет
мемлекет меншігінде болған ... ... ... мен ауыл ... (колхоздар мен совхоздар) жеке ... ... ... тарту. Осы бағытта жүргізілген жұмыстардың нәтижесінде
өнеркәсіп өнімі 1995 ... ... ... 2005жылы 6985,2млрд
теңгеге, ауыл шаруашылық өнімі 335млрд. теңгеден 606млрд. теңгеге, экспорт
көлемі 5871,6 ... ... 12900,4 ... теңгеге, импорт көлемі 3655,1
млрд теңгеге көбейді.
Қазақстанның әлемдік экономикалық қатынастар жүйесіне кіруі ... ... ... әсер ... ... ... ... қалуы,
өндірістердің даярсыздығы, шаруашылық жүргізудің жаңа ... ... ... ... –осының бәрі көптеген кәсіпорындардың тұрып
қалуына, дәстүрлі өткізу рыноктарын жоғалтуға, өндірістің ... ... ... ... ... ... сегіз жылда өндіріс көлемі екі
еседен ... ... ... мен ... ... Қазақстан
шетелдік капиталға, жеке капиталға да, ... ... ... да ... ... ... Қазіргі таңда экономиканы көтеру
инвестицияның түсуіне байланысты болып отыр. ... ... ... ... тұр. ... Азияның ең кедей елдерінің өзі 30
жыл ішінде қайыршылықтан шығып, индустриялы мемлекеттерге ... ... ... ... және ... болса, қазір оларға
Малайзия, Индонезия және ... ... ... ... ... да экономикасы жоғары қарқынмен дамуда. Соған орай бұл елдер күллі
әлемде Азия жолбарыстары ретінде танылып ... Ел ... ... ... ... ... ... ролі зор.
2030жылға қарай Қазақстан ... ... ... ... ... ... еңбегі арқылы ғана дамыған елдер қатарына
қосыла алады.
Пайдаланылған ... ... ... М.И. ... идей и практики комплексного освоения недр. –
Горный журнал, 1984, №3,с.3-7.
2. Новожилов В.В. Измерение ... и ... - М.: ... 1967. -156
с.
3. Хачатуров Т.С. Об экономической оценке природных ... // ... 1969, №1, с. ... ... ... оценка минеральных ресурсов. – Алма-Ата:
Наука, 1972. – 208 ... ... В.Н. ... ... ... ... сырья. –
М.: Недра, 1978. – 223 с.
6. Гудалин Г.Г. Предпроектная экономическая оценка рудных месторождений. –
М., 1967. – 324 ... ... В.С. ... ... по ... ТЭД-ов о
целесообразности детальной разведки ... ... ... – М.: ... 1986. – 220 ... ... С.Р. ... П.И. Вопросы допроектной экономической ... ... ...... 1962. – 137 ... ... Э.А., Каплан М.И., Шалабаев С.Ш. Как оценить эффективность
месторождения. // Народное ... ... 1997, №1, ... ... М.В. ... ... и стоимостной оценки минерально-
сырьевых ресурсов. // Советская геология, 1964, №10, с.113-121.
11. Соболевкий Т.Ф. ... ... ... ...... 1976. – 143 с.
12. Струмилин С.Г. О цене «даровых благ» природы // Вопросы ... №8, ... ... Т.А. ... ... ... ... металлов. –
М.: Недра, 1980. – 277 с.
14. Никифоров М.М. и др. ... ... ... руд и пути ее ...... 1978. – ... ... А.М., Дороненко Ф.Г., Смирнов Н.И. ... ... ... ... ... ... – Алма-Ата:
КазНИИНТИ, 1976. – 81с.
16. Быховер Н.А. ... ... ... – М.: ... 1971. – 210 ... ... К.Г., ... Е.Г. Экономические расчеты при
проектировании угольных шахт. – М.: ... 1967. – 280 ... ... А.Е., ... В.А. Оценка месторождений и ... ... ... с учетом фактора времени. – Алма-Ата: Наука, 1958.
– 110 с.
19. Логинов В.П. ... ... ... ... в ... ... – М., 1971. – 67 ... Перкуль М.М. Об экономической оценке угольных месторождений // Уголь,
1959, №2, с.54-56.
21. Рачковский С.Я. ... ... ... ... полезных
ископаемых в условиях социалистического хозяйства // ... 1959, № ... ... А.Л. ... линейного программирования и их применение в
экономике. – М.: ... 1964. – ... ... А.М. ... ... ... сырья (математические
методы). – М.: Недра, 1974. – 264 с.
24. Пожарицкий К.Л. ... ... ... ... ... и
рудников // Горный журнал, 1957, №9, с. 3-9.
25. Пугачев В.Ф. ... ... – М.: ... 1968. – 167 ... ... Н.И. ... ... рудных месторождений // Цветные металлы,
1931, №2.
27. ... А.С. ... ... ... ... ископаемых. – М.:
Недра, 1981. – 287 ... ... Г.М., ... В.А., ... В.И. Оценка ресурсов в моделях
природопользования. – М.: Наука, 1979. – 192 ... ... М.С. ... ...... ... ... 475 с.
30. Упушев Е.М. Экономика природопользования и охрана окружающей среды. –
Алматы: ... 1999. – 334 ... ... И.М., ... Л.С. ... ... цветной металлургии. – М.: Металлургия, 1981. – 248 с.
32. Каганович С.Я. Экономика минерального сырья. – М.: ... 1985. – ... ... Б.М. Учет и ... ... ... в ... – М.: Недра, 1970. – 196 с.
34. Хрущев Н.А. Методы ... ... ... минерального
сырья в районах нового освоения. – М.: Наука, 1982. – 166 ... ... В.М. ... ... ... оценки
месторождений полезных ископаемых. – А., 1982. – 147 с.
36. Закон «О земле, о ... и ...... Жетi ... ... М.А., ... В.Н. ... рекомендации по определению
экономической эффективности комплексного использования рудного сырья.//
Комплексное использование минерального сырья, 1979, ... ... В.И. ... за природопользование в США и Канаде. – М.: Наука,
1985.
39. ... ... ... ресурсов и основных фондов
металлургической промышленности Урала. – Свердловск, 1977. – 137с.
40. ... ... по ... ... ... ... рудного сырья. – Свердловск: ИЭ УНЦ, 1982. –
69 с.
41. Эффективность комплексного использования минерального ...... ... 1984. – 137 ... Кузнецов Д.Т. Распределение затрат и оценка эффективности в ... – М.: ... 1971. – 183 ... ... Н. ... ... қорытындысы не көрсетті? //Ақиқат.-2003-№3-
41-43б.
44. Райханұлы Н. Экономиканың жарты жылдық қарқыны. //Ақиқат.-2004-№9-11-
12б.
45. Райханұлы Н. ... ... ... ... // ... ... А. ... макроэкономикалық жағдай. // Ақиқат.-1996-
№11-14-17б.
47. Елшібекова Қ. Инвестициясыз экономика өрге баспайды. //Саясат.-1998-№2-
15-18б.
48. Шыңғыс М. Экономикадағы ... //Жас ... ... О. ... ... негізгі салалар. // Ақиқат.-1997-№2-15б.
50. Құлымжанов М . Нарықтық экономиканың ... ... және ... ... ... //Агробизнесс теориясы мен тәжірибесі. А.-1997-19-21б.
51. Райханұлы Н. ... ... ... ... дамуы
қандай?) // Ақиқат.-1997-№5-11-18б.
52. Құлымжанов М. Нарықтық экономика заңдары. // Ақиқат.-2003-№7-30-32б.
53. Сатымбекова К. ... ... ... РК в ... // ... ... К.А. Қазақстанда нарықтық қатынастардың дамуы. // Жаршы.-2004-
№2-60-62б.
55. Дүйсенбек Ә. Инвестиция –экономика емшісі. // Егемен ... ... Г. ... ... ... қайырлы. // Қаржы-
қаражат.-1998-№7-23б.
57. Нұрмолдақызы Г. Қазақстанға инвестиция қайдан құйылуда? // ... ... ... Н. Нарықтық қатынастар мен ҚР-да экономиканың басты
салаларында жұмсалған инвестицияның ... мен ... // ... ... М. ... –экономика өзегі. // Жас Алаш.-1998-№4-2б.
60. Шыңғыс М. Қазақстан және әлемдік инвестиция. // Жас ... ... С. ΧΧΙ ғ. ... ... даму ... учет и ... Шалғынбаев Н. Нарықтық қатынастарды қалыптастырудағы жекешелендіру.
// Саясат.-2004-№8-49-51б.
63. Райханұлы М. Жыл ... не ... // ... ... цифрларда. Статистикалық жинақ. Алматы.-2003
65. Қазақстан цифрларда. Статистикалық жинақ. Алматы.-2005
-----------------------
Экономикалық ... ... және ... ... ... белсендіру
Саяси тәуел-сіздікті нығай-туға бағыттал-ған экономика-ны либера-лизациялау
Реформаның әлеуметтік жағдайына бағытталған концепциясынан өту
Мемлекеттің саясатындағы ... ... ...

Пән: Мұнай, Газ
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 49 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Сұйық мұнай газды пайдалану35 бет
Қазақстан мұнай-газ ресурстарының тиімділігін арттыруды көтерудің негізгі жолдары88 бет
Қазақстан Республикасының өнеркәсібі мұнай­химия саласының қазіргі жай-күйін талдау9 бет
ҚР экономикалық өсу себептері,факторлары. Инфляцияның әлеуметтік-экономикалық салдары.Инфляцияға қарсы саясат. Инфляцияның мәні,түрлері. ҚР-ның инфляциялық саясаты17 бет
«Мұнай өңдеу және мұнай химия өнеркәсібіндегі зауытының санитарлық нормасы ».13 бет
Жаһандану жағдайында мұнайгаз өнеркәсібін кешенді дамытудың тиімділігі мен жолдары61 бет
Мұнай газ өндіруші өнеркәсіп және оның Қазақстан Республикасының әлеуметтік экономикалық дамуындағы ролі70 бет
Мұнай және газ өнеркәсібіндегі компрессорлар15 бет
Мұнай химиялық өнеркәсіптің даму тарихы57 бет
Мұнай химиясы өнеркәсібіндегі еңбекті қорғау4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь