Turbo Pascal тілінің операторлары жайлы

КІРІСПЕ
І НЕГІЗГІ БӨЛІМ
1.1 Программа құрылымы және операторлары ... ... ... ... ... ... .5.7
1.2 Программа бөлімдері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...7.11
1.3 Операторлар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...11.15
ІІ ЕСЕПТІҢ ҚОЙЫЛЫМЫ
2.1 1.есеп ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 16
2.1.1 Есептің берілгені ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .16
2.1.2 Есептің алгоритмі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...16.17
2.1.3 Программалау бөлімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .17.18
2.1.4 Есептің жауабы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...18.19
2.2 2.есеп ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 19
2.2.1 Есептің берілгені ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .19
2.2.2 Есептің алгоритмі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...20.21
2.2.3 Программалау бөлімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .21.22
2.2.4 Есептің жауабы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 22
III ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .23.24
IV ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..25.26
Паскаль программалау тілінің алғашқы нұсқасын 1968 жылы Стэнфорд университетінің информатика кафедрасының профессоры Никлаус Вирт жасады.
Ал 1975 жылы стандартты Паскальдың компиляторымен Турбо Паскаль (3.0 нұсқысы) программалау тілі пайда болды. Содан бері Паскаль жалпыбілімдік, кәсіптік-техникалық мектептерде және жоғарғы оқу орындарында «бірінші» программалау тілі ретінде қолданыла бастады.
1979 жылы қабылданған стандартты Паскаль тілінің кейінгі нұсқалары жетілдірілген. Қазіргі дербес компьютерлердің пайда болуына байланысты тілдің Турбо Паскаль деп аталатын нұсқасы жасалды. Қазіргі уақытта бұл жүйенің бірнеше нұсқалары бар, соңғы жасалған ең қуаттысы 7.0 нұсқасы болып табылады, бірақ, программалау бастамасын жүйенің 5.5 нұсқасынан бастап үйренген дұрыс.
Бағдарламалау тілі дегеніміз – адам мен компьютердің(ЭЕМ) өзара байланыс жасасу құралы.
Идентификаторлар атаулар тұрақтыларды, айнымалыларды, олардың түрлерін, функцияларды, программаларды т.б. обьектілерді белгілеу үшін қолданылады. Идентификатор – белгілі бір міндетті түрде әріптен басталатын сандар мен әріптердің тізбегі. Оның ұзындығы 8 символдан тұрады.
Айнымалылар деп – программаның орындалу барысында әр түрлі мәндерді қабылдай алатын шамаларды айтады. Олар идентификаторлармен белгіленіп, кез келген уақытта белгілі бір мәнге ие болады.
Тұрақтылар «константа» деп – программаның орындалу барысында өзгеріссіз қалатын шамаларды айтады. Тұрақтыға өзіміз программаның орындалу барысында бірден сандық мән берсек, ал сипаттау бөлімінде идентификаторды белгілегеннен кейін мәнді беретін боламыз.
Стандартты функциялар математикалық және басқа да функцияларды есептеу үшін қолданылады. Стандартты функцияны жазу үшін ең алдымен функцияның аты, сосын жақшаның ішінде аргументі көрсетілуі керек.
Өрнектер деп – арифметикалық амаладрадың таңбаларымен біріктірілген айнымалылардың, функциялардың, тұрақтыларды жиынын айтады. Өрнектерді есептеу барысында амалдардың орындалу реті жақшалармен көрсетіледі.
Turbo Pascal-да бағдарлама жазуда мына төмендегі негізгі таңбалар пайдаланылады: Қазақ әліпбиінің бас және кіші әріптері бағдарламалауда тек мәтіндерді өңдеу мен түсініктемелер жазуда ғана қолданылады. Осы жоғарыдағы бағдарлама жазуда пайдаланылатын таңбалар тобын Turbo Pascal әліпбиі деп атаймыз.
1. О.П.Зеленяк. Практикум программирования на Turbo Pascal – М* Санкт-Петербург*Киев, 2002.
2. В.Шелест. Программирование – Санкт петербург “БХВ-Петербург”, 2002.
3. Г.Рапаков, С.Ржеуцкая. Turbo Pascal для студентов и школьников – Санкт-Петербург, 2002.
4. А.М.Епанешников, В.А.Епанешников. Turbo Pascal 7.0 – М «Диалог-Мифи», 2002.
5. О.А.Меженный. Turbo Pascal. – М.:Издательский дом «Вильямс», 2001.. – 448с.
6. Эллиот Б. Коффман. Turbo Pascal – М*Санкт-Петербург*Киев, 2002.
7. Фаронов В.В. Turbo Pascal: учебное пособие.-СПб.:Питер,2007.-367с.:ил.
8. Досмайлов Т.Қ. Паскаль программалау тілі. – Алматы, 1994жыл.
9. Боон К. Паскаль для всех.-М.:Энергоатомиздат. 1988.
10. Абдиев К.С., Якубова А.Н., Буралиева Г.М. Практикум по программированию. Методическая разработка.-Алматы, АГУ им Абая, 1996.
11. Марченко А.И., Марченко Л.А. Турбо Паскаль 7.0 – М:Бином универсал. 1997.
12. Ж.Қ.Масанов, Б.А.Бельгимбаев, А.С.Бижанова, Қ.Қ.Мақұлов “Turbo
Pascal” Алматы, 2004.
13. Наумова А.Н. Компьютерные технологии оброботки информации.-М:Финансы и статистика,1995.
14. Заурбеков Н.С., Жұмажанов Б.Ж. Алгоритмдеу және программалау тілдері. Оқу құралы.- Алматы, 2008.- 325 б.
15. Халыкова К.З. «Программалау тілдерін оқыту – Паскаль тілі» (Оқу құралы), Алматы-2002.-209 бет.
16. Н.Культин “Turbo Pascal в задачах и примерах” Санкт – Петербург, 2000.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ
БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
| | |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... Turbo Pascal ... ... аға ... Т.Ш.
Орындаған: «Ақпараттық
жүйелер» 1 курс 102-топ
студенті
Кушпаев Ерлан
Алматы 2008
МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
І НЕГІЗГІ БӨЛІМ
1.1 ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ПАЙДАЛАНҒАН
ӘДЕБИЕТТЕР......................................................25-26
КІРІСПЕ
Паскаль программалау тілінің алғашқы нұсқасын 1968 жылы ... ... ... ... Никлаус Вирт жасады.
Ал 1975 жылы стандартты Паскальдың ... ... ... ... ... тілі ... ... Содан бері Паскаль жалпыбілімдік,
кәсіптік-техникалық мектептерде және ... оқу ... ... тілі ... ... бастады.
1979 жылы қабылданған стандартты Паскаль тілінің кейінгі нұсқалары
жетілдірілген. Қазіргі ... ... ... ... ... ... Паскаль деп аталатын нұсқасы жасалды. Қазіргі уақытта бұл
жүйенің бірнеше нұсқалары бар, соңғы ... ең ... 7.0 ... ... ... программалау бастамасын жүйенің 5.5 нұсқасынан бастап
үйренген дұрыс.
Бағдарламалау тілі ... – адам мен ... ... жасасу құралы.
Идентификаторлар атаулар тұрақтыларды, айнымалыларды, ... ... ... т.б. ... ... ... ... – белгілі бір міндетті түрде әріптен басталатын
сандар мен әріптердің тізбегі. Оның ұзындығы 8 символдан тұрады.
Айнымалылар деп – ... ... ... әр ... ... ... ... айтады. Олар идентификаторлармен белгіленіп, кез
келген ... ... бір ... ие ... «константа» деп – ... ... ... ... ... айтады. Тұрақтыға өзіміз программаның орындалу
барысында бірден ... мән ... ал ... бөлімінде идентификаторды
белгілегеннен кейін мәнді беретін ... ... ... және басқа да функцияларды есептеу
үшін қолданылады. Стандартты функцияны жазу үшін ең алдымен функцияның аты,
сосын жақшаның ішінде аргументі ... ... деп – ... ... ... ... функциялардың, тұрақтыларды жиынын ... ... ... амалдардың орындалу реті жақшалармен көрсетіледі.
Turbo Pascal-да бағдарлама жазуда мына төмендегі ... ... ... ... бас және кіші әріптері бағдарламалауда тек
мәтіндерді өңдеу мен түсініктемелер жазуда ғана қолданылады. Осы жоғарыдағы
бағдарлама ... ... ... тобын Turbo Pascal әліпбиі деп
атаймыз.
Тілдің қарапайым құрылымына сан, идентификатор, тұрақты, айнымалылар,
функция және өрнек ... ... ... ... ... ... сандық, логикалық немесе символдық (литералдық)
мәндік шамалары болады.
Тілдің алфавиті ... ... ... ... ... ... оның әрбір амалы сипатталып отырады. Тілдің алфавитінің
құрамына әріптер, цифрлар және арнайы белгілер кіреді.
Блок-схема алгоритмді ... ... ... ... ... ... нұсқамалармен геометриялық фигуралар формасында
алгоритмді ... ... ... ... Ал ... ... ... бір
әрекетін бейнелейді, олардағы арасындағы нұсқамалар фигурадан ... ... ... алгоритмді басқару көрнектілігін анық
көруге болады.
Ақпаратты өңдеу жазылған есепті шығару алгоритмі ... ... ... ... ... ... бар екені белгілі. Алгоритмді жазу
тәсілдерінің ішінде компьютерде орындалатын ... ...... тілінде жазылуы ерекше орын алады. Программала тілі –
компьютерге ... есеп ... ... жазу үшін ... тіл. ... ... жазылған алгоритм программа, ал
алгоритмді жазу процесі ... деп ... тілі үш ... ... ... және ... болып табылады.
• Тілдің алфавиті – тілдің сөйлемдерін жазуда пайдаланылатын, тілдің
барлық символдарының жиынтығы.
• Тілдің синтаксисі – тілдің сөйлемдері мен оның ... ... үшін ... ... ... ... семантикасы – тілдің синтаксисі ... ... ... ... ... анықтайды.
І НЕГІЗГІ БӨЛІМ
1. Программа құрылымы және операторлары
1-Сурет. ... ... ... ортасы.
Турбо Паскаль ортасында программа құру барысында шектелген әрі ... ... ... ... ... Бұл терезелердің көмегімен
программаны реттеуге арналған командаларды іске қосуға болады. ... ... ... ортасындағы бұл мүмкіндік меню жүйесі ... ... ... ішкі меню ... мүмкін. Меню арқылы
белгілі бір ... ... ... Олар сұхбат терезелерінен
тұрады.
Турбо ... ... ... бөлімдерден құралған:
1. Жұмыс терезелері;
2. Меню қатары;
3. Көмек қатары;
Турбо Паскаль ортасын жұмыс барысында қолданушылар ... ... бар: ... және ... ... қолданушылардың өзгерістер енгізуіне болатын
терезелер жатады. ... ... ... ... ... алты түрі ... Редактор терезесі;
2. Output терезесі;
3. Call терезесі;
4. Message терезесі;
5. CPU терезесі;
6. Жүйелік ақпараттық ... ... ... ортасында сұхбаттасу терезелері: файлдарды
жаңадан құруы, дискке сақталған файлды жадыға жүктеу, жұмыс парағындағы
программаны ... ... ... ... жүзеге асыру үшін және
программалау ортасын басқару секілді ... ... ... ... терезелері жиі кездесетін келесі ... ... ... ... ... ... ... Қосқыштар;
5. Әр түрлі белгішелер.
Паскаль тілі блокты құрылымдардан, яғни программа жеке блоктардан
құралған. Жалпы блок оның ... ... соң ... ... ... ... Блоктың тақырыбын әркім өз қалауынша қояды,
бірақ ол блоктың ішкі мазмұнына байланысты ... ... Блок ... ... ... ... мүмкін.
Программа тақырыбы PROGRAM сөзінен және программаның атауынан тұрады.
Турбо Паскальдың 7-ші нұсқасында программа тақырыбын ... ... ... ... ... беру бөлігі программада кездесетін ... ... және ... ... ... Кей жағдайда
сипаттау бөлігінің жоқ та болуы ықтимал. Программаның ... ... ... ... ... және ол BEGIN түйінді сөзінен басталады
да, END сөзімен аяқталады.
Операторлар програманың BEGIN және END түйінді сөздерінің ... ... ...... ... ... ... анықтайтын тілдің қарапайым сөйлемі. Оларды жазылу
ретіне қарай бір-бірінен нүктелі үтір (;) арқылы ажыратып ... ... ... мәлімет орналастыру кезінде бір жолға бірнеше операторды
жазуға болады. Керек жағдайда ... ... не ... ... жақшаға
алынған түсініктеме сөздерді қазақша әріптерімен терген орынды.
Операторлар қарапайым және құрмалас болып ... ... ... ... ... ... болмайды, яғни ол тек бір
оператордан тұрады. Оған меншіктеу, ... ... ... енгізу-шығару
операторлары жатады.
Құрмалас операторлардың құрамына бірнеше қарапайым операторлар енеді,
олар: ... ... үш ... операторлар болып бөлінеді.
Программаның жазылу құрылымы:
PROGRAM Аты;
Мәліметтердің аты;
Мәліметтердің типін көрсетіп сипатау;
Олардың мүмкін мәндері;
BEGIN
Операторлар тізбегі;
Нәтижелер тізбегі;
END.
Мұндағы PROGRAM – ... BEGIN – ... ... END –
программаның соңы деген мағынаны білдіреді. (;) ... ... ... ажырату үшін жазылады, бірақ ол соңғы оператордан кейін қойылмайды.
Программаның соңы END сөзінен кейін ғана (.) ... ол ... ... Программа бөлімдері
Программа – белгілі бір программалау тілінің синтаксистік ережелеріне
сәйкес жазылған нұсқаулар тізбегі. Демек, Тurbo Pascal ... ... үшін ... оның жазылу ережесін жақсы білуі қажет.
Тurbo Pascal тіліндегі программа жалпы мына түрду ... ... ... ... ... бөлімі;
END.
Программа тақырыбы РROGRAM қызметші сөзінен басталады. Ол программа
атынан және параметрлерден тұрады.
Операторлар бөлімі Begin ... ... ... ... ... ... кейін бірі жазылады. Программаның ... ... ... ... ... ... арасын (;) нүктелі үтір
таңбасымен бөлеміз. Бұл бөлімді End қызметші сөзі ... Бұл ... (.) ... ... ... ... соңын көрсетеді.
Операторлар бөлімінің жазылуы:
Begin
1-оператор;
2-оператор;
...
n-оператор;
End.
Операторлар жазылу реті бойынша жоғарыдан ... ... ... ... болатын операторлар бірнеше экранның жолын алуы мүмкін.
Мысалы:
Program esep1 (input, output);
Мұндағы esep1 – программаға берілген ... ... ... өзі ... бере ... ... оларды екінші бір программадан ажыратуға қажетті
көрсеткіш болып табылады.
ЕСКЕРТУ! ... ... оның ... сақталынған файл атауына еш
қатысы жоқ.
input, output – стандартты енгізу-шығару файлы ... ... ... ... ... ... берілгендердің
атауы, типі, мүмкін болатын мәндері, т.б. хабарланады.
*Орындалатын бөлімде begin және end ... ... ... тізбегі жазылады. Сол себепті, begin (ашылатын) және ... ... ... операторлар жақшасы деп атаса да болады.
Оператор – нұсқаулардың машиналық ... ... ... ... ... ... әрекеттерді машинаға түсінікті ... ... бір ... бірнеше операторларды жазуға болады. ... (;) ... үтір ... ал ... ... ... end
сөзінен кейін (.) нүкте қойылады. Программаның орындалатын бөлімінде
жазылған ... ...... ... деп ... енді, программа бөлімдеріне келетін болсақ...Тurbo Pascal тіліндегі
программа төмендегі ... ... ... ... ... ... Белгілерді хабарлау бөлімі;
- Тұрақтыларды хабарлау бөлімі;
- Типтерді хабарлау;
- Айнымалыларды сипаттау бөлімі;
- ... ... ... ... ... ... ... тізбегі);
End.
Сонда, программа құрылымы мына түрде болады:
Program программа аты;
Uses
Модуль аты;
Label
Белгі;
Const
Тұрақты атауы=тұрақты мәні;
Type
Тип атауы=тип сипаттамасы;
Var
Айнымалылар атау:типі;
{Пайдаланушылар процедурасын және функциясын хабарлау};
Begin
Оператор ... Uses ... ... және ... ... жарияланады.
Мысалы,
Uses crt;
Begin clrscr;
{экранды тазалауды әске қосу},
... .
• Кез келген операторларды белгілей отырып, goto операторы ... ... ... өзгертіп, белгіленген операторға
тікелей көшуге арналған болады. Белгі атауы символдар тізбегі ... оң ... ... ... мен белгі арасына (:) қос
нүкте ... ... ... ... бөлімі label қызметші
сөзінен басталады. Программада ... ... ... label
бөлімінде хабарлануы қажет.
Label белгі1, белгі2, белгі3;
Мысалы,
Label 1, 15, SUMM, AC;
• Тұрақтыларды сипаттау бөлімі сonst ... costants – ... ... қысқартылған баламасы екен) қызметші сөзінен
басталады. Бұл бөлім ... ... ... ... ... Type ... ... тарапынан анықталған типтер
хабарланады. Тurbo Pascal-да программалаушы стандартты ... жаңа ... ... ... бар. Мұндай типтерді қолдану
программаның құрылымын күрделендіреді. Сол себептен type ... ... ... ... ... ... қателіктерді тез табуға септігін тигізеді. Type
бөлімінің жалпы жазылуы:
Type
Тип атауы=сипаттамасы;
Мысалы,
Type
Matris=array[1..3,1..2] of ... ... тип ... – Matris ... берілген, оның жол бойынша3, ал
бағана бойынша 2 элементі бар. Кестенің элементтерінің тегі нақты – real.
• Программада кездесетін ... ... VAR ... variable ... деген сөзінің қысқартылған баламасы) бөлімінде хабарлануы
керек. VAR бөлімінде айнымалының атауы, типі ... ... ... ... оған ... ... шақырылады. Айнымалының мәні VAR бөлімінде анықталғандықтан
оған бастапқы мән берілуі керек.
Егер программада ... әр ... ... айнымалы болса, VAR деп
бірнеше рет жазудың ... жоқ. ... VAR сөзі ... рет ... ... ... көрсетіледі. Айнымалылар бөлімінің жазылуы:
Var
Айнымалылар атауы: типі;
Мысалы,
Var
a, b, c:integer;
D, x1, x2:real;
y:char;
flag:boolean;
Мұндағы a, b, c – айнымалылар атаулары, ... ... ...
integer. Ал, D, x1, x2 – нақты – real, у – ... – char, flag ... – boolean ... ... ... бір ... ... кішкене
бөліктерге бөлуге болады. Программаның осындай бөліктері – көмекші
программалар ... ... ... ... ... деп ... Көмекші программа екіге бөлінеді:
процедуралар мен функциялар. Процедуралар мен ... ... бар: ... және ... ... ... мен
процедуралардың атауы, атқаратын ... ... ... ... ... ... қажеті
жоқ. Ал, пайдаланушылар процедурасы мен функцияларын программаның
арнайы бөлімінде хабарлау керек. Бұл ... ... мен ... атау ... ... осы ... ... негізгі бөліміне шақыруға болады.
Процедураны хабарлау бөлімінің жалпы жазылуы:
Procedure процедура атауы (формальды көрсеткіштері);
Begin
Процедураның орындалатын ... ... ... ... жазылуы
Function функция атауы (формальды көрсеткіштері): нәтиже типі;
Begin
Функцияның орынждалатын бөлімі;
End;
Процедуралар мен функциялар ... ... ... ... ... ... орындалатын бөлімін – операторлар бөлімі деп атаймыз.
Операторлар бөлімі – ... ... ... Бұл ... ... бөлімінде хабарланған тұрақтыларға,
айнымалыларға, функциялардың мәндеріне түрлендіру ... ... ... программа жазылуы керек.
1.3 Операторлар
Turbo Pascal тілінің операторлары төмендегідей:
1. Меншіктеу операторы;
2. Берілгендерді енгізу операторлары;
3. Мәліметтерді экранға ... ... Бос ... ... көшу операторы;
6. Құрама оператор;
7. Шартты көшу операторы;
8. Логикалық қатынас және өрнек;
9. Таңдау операторы;
10. ... ... ... While операторы;
12. Келесі шарт бойынша циклды ұйымдастыру;
13. For операторы;
14. Күрделі циклдер.
Оператор – ... ... ... ... ... ... Яғни, берілген есепті шешу мақсатында орындалатын
іс-әрекеттердің машинаға түсінікті тілде, түрде жазылуы. Сонда, программа
денесі ... ... бірі ... операторлар тізбегінен тұрады.
Операторлар арасына нүктелі үтір белгісі қойылады.
Операторлар қарапайым және ... ... ... ... ... ... де оператор құрамында басқа операторлар болмаса, онда ол қарапайым
оператор деп ... Бұл ... ... ... ... шартсыз
көшу – Goto, бос орын операторлары жатады.
Күрделі немесе құрама оператор бірнеше қарапайым ... ... ... ... ... ... бірі –
меншіктеу операторлары. Ол қарапайым операторлар тобына жатады. ... ... ... ... := ... белгісінің оң жағындағы өрнек есептелініп, сандық
мәні оң жақтағы айнымалыға меншіктеледі.
Меншіктеу (:=) белгісінің әдеттегі ... (=) ... ... summ:=2 ... summ:= summ+5 өрнегінің нәтижесі 7, зерденің summ
атаулы ұяшығындағы 2 санына 5-ті қосып, ... 7 ... summ ... ... Ал, ... summ:= summ+5 ... жазсақ оның мағынасы болмайды.
Символдық мәндерді меншіктеуде апостроф (‘) ... ... K:= ... J:= ... ... ... ... – берілгендерді енгізу
болып табылады. Берілгендерді енгізу – программадағы алғашқы берілгендерді
компьютердің жедел жадысынаөңдеуге жіберу болып табылады. ... ...... және ... ... Турбо Паскальда берлігендерді
енгізуде read – ‘оқу’, readln (read line) – ... ... ... ... ... ... жазылуы:
Read (x1,x2,…,xn);
Readln(x1,x2,…,xn);
Мұндағы x1,x2,…,xn – мәні пернетақтадан енгізілуге тиісті айнымалылар
тізімі.
Енгізу операторы ... ... ... уақыташа
тоқтатылады. Тізімде көрсетілген айнымалылардың сандық мәні пернетақтадан
теріліп, Enter пернесі басылғанда ... әрі ... ... Тізімдегі
айнымалылар санынан енгізілген мәндер саны кем болмауы керек.
Мәліметтерді экранға шығару операторы – компьютердің жедел ... ... ... құрылғыларға, экран, принтерға беру. Турбо
Паскальда мәліметтерді экранға шығару үшін Write ... Writeln ... ... жазу’ операторы қолданылады. Бұл операторлардың жазылуы мына
түрде болады:
Write (y1,y2,…,yn);
Writeln (y1,y2,…,yn);
Мұндағы, y1,y2,…,yn – ... мәні ... ... айнымалылар
тізімі. Шығарылатын мәліметтер туралы түсініктеме ... ... ... да ... ...... ... тілінде бос операторлар (;) ... Бос ... ... ... амал орындамайды. Ол тек
программадан және құрама оператордан шығуда қолданылады.
Мысалы:
Begin

Goto белгі {блоктың соңына көшу}

белгі: End; {бос ... ... ... белгіленген}
Кей жағдайда программада артық қойылған (;) – бос оператор белгісі
ешқандай қатені туғызбайды.
Мысалы:
A:=4;
B:=12;
бірінші ... ... ... бос ... белгісі ұмыт қалған
операторға орын тағайындай алады.
Шартсыз көшу операторы – Турбо ... ... ... ... ... ... Осы ... өзгертіп, яғни
программаның кейбір бөліктерін орындамай отыратын, яғни программаның кейбір
бөліктерін орындамай өтіп кету және кері ... ... ... көшу ... көшу ... ... жазылуы:
GOTO белгі;
GOTO операторы орындалғанда, программаның орындалу реті ... ... көшу ... асады. Бір белгімен бір оператор
белгіленеді. Ал олардың арасына ; ... ... ... ... және идентификаторымен қойылады. Бұл белгі программаның label
бөлімінде хабарлануы керек.
Мысалы:
Label 10;

Begin

GOTO 10;

10: Y:=2*X;

End.
Мұнда GOTO 10 операторынан кейін ... ... 10 ... көшіріледі.
ЕСКЕРТУ! GOTO операторы программаның логикалық құрылымын күрделендіріп
жібереді. Сол себептен бұл операторларды жиі пайдаланудың қажеті жоқ.
Бірнеше операторлардың бірігуінен шыққан операторларды құрама ... ... Бұл ... begin – басы және end – соңы ... ... ... Әр оператордан кейін ; белгісі қойылады. ... ... ... ... ... шартқа байланысты екі немесе екіден көп
тармақтары бар ...... ... деп аталады. Осындай
алгоритмді программалауға шартты көшу операторы қолданылады.
If then else
Программада берілген ... жазу бір ... ... ... ... ... ... жазылады. Логикалық ... екі ... ... ... арқылы және олардың
қайсысы ақиқат және жалған екендігін анықтайды.
Программалауда қойылған шартқа байланысты алгоритмнің ... ... ... case – ... операторын қолдану тиімді. Таңдау операторының
жалпы жазылуы:
CASE ... ... ... ... ... бөліктері бірнеше рет қайталанады. Мұндай құрылымды
алгоритмдерді қайталаушы ... ... ... ... ... ... ... Паскальда циклдық құрылымды алгоритмді программалауды ... ... ... ... ... ала ... ... Келесі шарт бойынша тексеру;
c. Параметрдің мәніне тәуелді.
Циклдық құрылымды алгоритмді программалауда, қайталанушы ... ... ... ... ... FOR операторын қолданамыз. Айнымалы тек
бір қадамға ғана өзгере отырып, ... ... Бұл, ... ... делінсе, FOR операторы параметрлері қайталану операторы деп
аталады.
ІІ ЕСЕПТІҢ ҚОЙЫЛЫМЫ
2.1 1-есеп.
2.1.1 Есептің ... ... бар ... сөйлесудің бағасын анықтайтын программа
жазу, ол жеңілдік сенбі және ... ... ... ... ... ... ... көрінісі көрестілген (пайдаланушымен
енгізілетін деректер жартылай толық ... ... ... ... ... ... енгізіңіз:
Телефонмен сөйлесудің ұзақтығы (бүтін минут саны) –> ... күні ... ... , ... -> ... ... ... ... 5.52 руб.
2.1.2 Есептің алгоритмі
File Edit Search Run Compile Debug Tools Options Window ... ... ... soilesydin bagasin ... ... ... ... minut ... ... (Day=6) or ... ... jenildik ... ... ... Help F2 Save F3 Open Alt+F9 Compile F9 Make Alt+F10 Local ... Edit Search Run Compile Debug Tools Options Window ... ... ... bagasin ... ... ... ... minut ... ... (Day=6) or ... ... jenildik ... ... ... Help F2 Save F3 Open Alt+F9 Compile F9 Make Alt+F10 Local ... Программалау бөлімі
2.1.4 Есептің жауабы
2.2 2-есеп
2.2.1 Есептің берілгені
Қала-аралық телефонмен сөйлесу бағасын ... ... жазу ... бағасы абонент пен қала арақашықтығымен анықталады). Программаның
шығыстық деректері ... қала коды мен ... ... ... ... ... ... орындалуы барысында болуы керек
экранның көрінісі ұсынылған ... ... ... жартылай
толық шрифтімен беріледі).
Телефонмен сөйлесудің бағасын анықтау.
Шығыстық деректерді енгізу:
Қала коды -> 812
Ұзақтығы (бүтін минут саны) -> ... ... ... 2.20 ... уақыты: 6.60 руб.
Қала ... ... ... ... ... ... ... ... Edit Search Run Compile Debug Tools Options Window ... ... ... ... bagasin ... ... ... ... ... minut ... kod ... ... Help F2 Save F3 Open Alt+F9 Compile F9 Make Alt+F10 Local ... Edit Search Run Compile Debug Tools Options Window ... ... ... ... ... Help F2 Save F3 Open Alt+F9 Compile F9 Make Alt+F10 Local ... ... ... ... ... ҚОРЫТЫНДЫ БӨЛІМ
Курстық жұмысымды жазу барысында бағдарламалау тілдерінің ішіндегі ең
қарапайымы ... ... Turbo Pascal ... ... ... Өте
қызық болды, Turbo Pascal ортасы ... ... ... мен ... ... де, ерекшеліктері де орасан зор екен.
Бағдарламалау әлемінде үздік жетістіктерге қол жеткізіп ... да ... ... тілі – Turbo Pascal ... жұмыс істеу
маған өте ұнады.
Көптеген материалдардан ізденуіме тура келді. Бағдарлама ... ... ... ... және ... және ең ... ... операторларына көп тоқталуға тырыстым.
Turbo Pascal бағдарламалау тілін жақсы меңгеру үшін көп жаттығып,
есептерді ... ... ... өте көп ... Онда ... да өз ... бар. Өз ... әліпбиі десек те болады.
Қазіргі уақытта осы бағдарламалу тілі бойынша көптеген құнды кітаптар
басылып шығуда. Оны оқу өте ... Мен сол ... ... ... ... ... тапсырмалар мен материалдар толып жатыр.
Тіпті қазіргі кезде ... ... осы Turbo Pascal ... ... ... ... бұдан жасайтын қорытынды Turbo Pascal тілі ең
озық, заман ағымына сай ескірмеген бағдарламалау тілі.
Бұл тілге қызыққаным ... ... ... жеке ... ойлап тапсам ғой деген арман да болғанын жасырмаймын.
Turbo Pascal-да ... ... бір ... ... қатысты
көптеген есептерді шығаруға, программа мәзірін құру, олармен жұмыс істеу
және т.б. іс-әрекеттерді ... ... Turbo Pascal ... ... ... ... қосалқы программалары бар күрделі есеп
берулерді құруға мүмкіндік береді. Әрине, барлық осы ... ... ... ... ... терезесін жақсылап меңгеруіме тура келді.
Қазіргі ... ... ... тілі – Turbo ... ... ... бөлінуде. Turbo Pascal – жоғары дәрежелі программалау
тіліне жатады. Turbo ... ... ... ... Pascal ортасының осындай мүмкіндіктерін пайдалана отырып,
өзімнің курстық жобамның тақырыбын ашатын ... ... және сол ... ... қол жеткізе алдым. Бәрі де өзім ойлағандай болып шықты.
Бұл курстық жұмыстың тақырыбы – “Турбо Паскаль ... ... ... ... жұмыс кіріспе бөлімнен, негізгі бөлімнен, есептің
қойылымы бөлімінен, қорытындыдан және пайдаланған ... ... ... ... ... ... тіліне түсініктемелер
беріліп, қысқаша тарихи шолулары ... ... ... ... тиімділігі анықталады.
Негізгі бөлімге келетін болсақ, программа бөлігі мен ... ... ... ... орын алды және ... Паскаль тілінің
операторлары да бақылаудан тыс қалып қалған жоқ.
Ал есептің қойылымы бөліміне ... ... бұл ... есептің
қойылымы мен алгоритмі және программаның баяндалуына жалпы мағлұматтар
берілген.
Осы курстық жұмыстың мақсаты – ... ... ... ... ... есептеулерді ұйымдастыру технологиясы. Мен осы курстық
жұмысымда күрделі программалауға ... ... ... ... жолдарын, кезеңдерін, жедел басқарушылық шешімдерді орындауына
үйрендім.
Turbo Pascal ортасының ... өте зор, ... зор ... ... тілі деп ... ... ӘДЕБИЕТТЕР
1. О.П.Зеленяк. Практикум программирования на Turbo Pascal – М* Санкт-
Петербург*Киев, 2002.
2. В.Шелест. Программирование – ... ... ... ... Г.Рапаков, С.Ржеуцкая. Turbo Pascal для студентов и школьников –
Санкт-Петербург, 2002.
4. А.М.Епанешников, В.А.Епанешников. Turbo Pascal 7.0 – М ... ... ... Turbo Pascal. – ... дом ... ... ... Эллиот Б. Коффман. Turbo Pascal – М*Санкт-Петербург*Киев, 2002.
7. ... В.В. Turbo Pascal: ... ... ... Т.Қ. ... ... ... – Алматы, 1994жыл.
9. Боон К. Паскаль для всех.-М.:Энергоатомиздат. 1988.
10. Абдиев К.С., Якубова А.Н., ... Г.М. ... ... ... ... АГУ им ... Марченко А.И., Марченко Л.А. Турбо Паскаль 7.0 – М:Бином универсал.
1997.
12. Ж.Қ.Масанов, Б.А.Бельгимбаев, А.С.Бижанова, Қ.Қ.Мақұлов “Turbo
Pascal” ... ... ... А.Н. Компьютерные технологии оброботки информации.-М:Финансы
и статистика,1995.
14. Заурбеков Н.С., Жұмажанов Б.Ж. Алгоритмдеу және ... Оқу ... ... 2008.- 325 ... Халыкова К.З. «Программалау тілдерін оқыту – Паскаль ... ... ... ... ... “Turbo Pascal в ... и ... Санкт – Петербург,
2000.

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Turbo Pascal тілінің операторлары26 бет
Turbo Pascal - дағы енгізу және шығару операторлары26 бет
Turbo Pascal 7.0 интегралдық программалау ортасын пайдалану43 бет
Turbo Pascal тілінің негізгі элементтері22 бет
Орта мектепте программалау негіздерін оқыту68 бет
Процедуралар мен функциялар8 бет
Turbo Pascal тілінде циклдармен жұмыс14 бет
Паскаль тілі туралы жалпы түсінік21 бет
"кәсіби қазақ тілінің маңызы мен міндеттері"3 бет
Action Script бағдарламалау тілінің теориялық негіздері22 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь