Тұтыну несиесі, оны ұйымдастыру және даму перспективалары

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 6
1 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА КОММЕРЦИАЛЫҚ БАНКТЕРІНІҢ ЖЕКЕ ТҰЛҒАЛАРДЫ ТҰТЫНУ НЕСИЕСІМЕН НЕСИЕЛЕНДІРУДІҢ ТОЕРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ 8
1.1 Тұтыну несиесінің экономикалық мәні мен атқаратын қызметі ... ... ... 8
1.2 Тұтыну несиесінің жіктелуі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 20
1.3 Тұтыну несиесін жүргізудің шетел тәжірибесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 27
2 ҚР БАНКТЕРІНІҢ ТӘЖІРИБЕСІ НЕГІЗІНДЕ ТҰТЫНУ НЕСИЕСІН ҮЙЫМДАСТЫРУДЫ ТАЛДАУ («БанкЦентрКредит» АҚ тәжірибесінде) ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 34
2.1 Екiншi деңгейлi банктердiң тұтыну несиесi нарығының ағымдағы жағдайын талдау ... ... ... 34
2.2 «БанкЦентрКредит» АҚ жеке тұлғаларды тұтынушылық несиелеуін талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 50
2.3 Жеке тұлғаға несие беру және қайтару тәжiрибесi ... ... ... ... ... ... ... ... ... 71
3 ТҰТЫНУ НЕСИЕСІН ҰЙЫМДАСТЫРУДЫҢ НЕГІЗГІ МӘСЕЛЕЛЕРІ МЕН ДАМУ ПЕРСПЕКТИВАЛАРЫ ... ... ... ... ... ... ... .. 79
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 83
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 86
Диплом жұмысының өзектілігі – Қазіргі кезде Қазақстан Республикасында қаржы жүйесінде банк саласы өте жақсы дамып келе жатқан секторға жатады. Қазақстан Республикасы өз тәуелсіздігін жариялағаннан соң өзінің қаржы саласын, соның ішінде банк секторын дамытуға көңіл бөлді.
Қазіргі коммерциялық банктер туралы сөз қозғағанда, несиелік жүйенің басқа да буындары сияқты олардың үнемі дамып отырғандығын айта кету керек. Яғни, операциялар формасы, бәсеке әдістері, бақылау және басқару жүйелері өзгеруде. Коммерциялық банктердің мынадай бастапқы қызметтері бар: депозиттер қабылдау, ақшалай төлемдерді және есеп айрысуларды жүзеге асыру, несие беру.
Нарықтық экономика жағдайында, ел экономикасы үшін тұтыну несиесінің атқаратын қызметі өте зор. Қай деңгейде болмасын несиелік мекемелер өз қызметтерін толық көлемде жүзеге асыруда. Қазіргі таңда Қазақстан Республикасында тұтыну несиесінің қарқыны жылдан жылға өсіп келе жатыр. Осы операциялар мен қызметтерді халыққа ұсыну арқылы несиелік мекемелер банк қызметі нарығын дамытуда. Ол отандық банктер үшін өте маңызды құбылыс. Мұны Қазақстан халқына жолдауында еліміздің басшысы да атап өткен. «Қазақстандық банктер өз кезегінде өзінің мақсатын орындауға және нақты экономика секторының кредиттік ресурстарға деген қажеттілігін қамтамасыз етуге тиіс». [1] Жеке тұлғаларды несиелеу нарықтық экономиканың ең маңызды әрі динамикалық құрылымы болып табылады. Өйткені тұтынушылық несиелеу халықтың әл-ауқатын жақсартуға көмектеседі. Халық өзі қалаған тауарын таңдап, несие алу арқылы сатып ала алады. Сол арқылы тауар өндірушілердің өнімдері тез өтіп, өндіріс көлемін кеңейтеді, қосымша жұмыс орындары ашылады. Жеке тұлғаларды несиелеу мемлекетке де, кәсіпорындарға да, жеке тұлағаларға да өте тиімді.
Коммерциялық банктердің дәстүрлі базалық қызметі-экономиканы және халықты несиелелендіру, яғни экономиканы және заңды тұлғалар мен жеке тұлғаларды несиелендіру. Жеке тұлғаларды несиелендіруге тоқталатын болсақ жеке тұлғалар көбінесе тұтыну несиесін пайдаланады.
Жеке тұлғаларды несиелеу халықтың өмір деңгейін арттыруға бағытталған мемлекеттік несие саясатының маңызды бөлігі болып табылады. Өнеркәсібі дамыған елдерде тұрғындар өзінің жыл сайынғы табысының 18-20% -ын тұтыну несиесін өтеуге жұмсайды. Қазақстанда несиенің бұл формасы мүлдем дамымай қалды десе де болады. Халық борышкер болудан қорқады, оның үстіне, тұтыну несиесінің пайыздық мөлшерлемесі айтарлықтай жоғарғы деңгейді құрайды. Тек соңғы жылдары ғана халық несиенің мәнін түсініп, несие ала бастады. Жеке тұлғаларды несиелелендіру белгілі бір дәрежеде табыстары біркелкі емес тұрғындардың өмір деңгейін салыстырмалы түрде теңестіреді, әр түрлі әлеуметтік топтардың тұтыну деңгейі мен құрылымының арасындағы айырмашылықты жояды. Коммерциялық банктер беретін тұтыну несиесі жеке тұлғаларға оның ағымдық сипаттағы қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін беріледі.
1. “Қазақстан – 2030” Стратегиялық даму бағдарламасы. Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауы. 24.12.2012ж.
2. Мақыш С.Б., «Банк ісі»: Оқу құралы. Алматы: Издат маркет, 2009.
3. Сейтқасымов Ғ.С., «Ақша, несие, банктер». Алматы, экономика 2009.
4. Н.Н. Хамитов «Банк ісі». Алматы Экономика 2010.
5. Мақыш С.Б. Ақша айналысы және несие: Оқу құралы. Алматы. Издат-маркет. 2004.
6. Мақыш С.Б., Сұпығалиева Г.И, Керімбекова Н.Н. Ақша, несие, банктер пәнінен практикум. Оқу құралы. Алматы. Қазақ университеті 2004.
7. Г.Г. Коробовой., «Банковское дело», Москва 2008.
8. Банковские дело: современная система кредитования/под ред. О.И. Лаврушина. Москва.: КНОРУС, 2011.
9. Банковские дело: Учебник / Под ред. О.И. Лаврушина. –Москва «Финансы и статистика», 2007.
10. Управление деятельностью коммерческого банка: Учебник под/ред. О.И. Лаврушина. Москва.: Юристь, 2005.
11. Қазақстан Республикасының «Банктер және банктік қызмет туралы» № 2444 заңы. 31 тамыз 1995 ж.
12. Щербакова Г.Н. Банковские системы развитых стран. –М.:Экзамен,2010.
13. Моисеев С.Р. денежно-кредитная политика: теория и практика: учебная пособие / М.: Экономисть, 2005.
14. Концепция развития финансового сектора Республики Казахстан на 2007-2012 годы /Одобрена постановлением Правительства Республики Казахстан от 25 декабря 2006 года № 1284.
15. Қаржы-банк терминологиялық және түсіндірме сөздігі. Алматы : Издат-Маркет,2006.
16. Банковские системы зарубежных стран. Курс лекций Автор: Вешкин Ю.Г., Авагян Г.Л. Год издания: 2012 С: 400
17. Гвоздецкая И.В., «Кредитная политика коммерческих банков» //
Сборник научных трудов СевКавГТУ, Серия «Экономика», 2012, №1
1. 2009-2013 жж. 1 қаңтардағы банк секторының ағымдағы жағдайы // www.afn.kz
2. Дерек көзі: ҚР екінші деңгейлі банктер бойынша қорытынды баланс, 2010-2013 жж., www.afn.kz
3. ҚР Ұлттық банкінің 2013 жылғы «Жалпы экономикалық есебі», www.nationalbank.kz
18. АҚ БанкЦентрКредитнің кепілдік саясаты. Жылжымайтын мүлік бойынша мониторингтік есеп беру. http://www.bcc.kz/
19. БанкЦентрКредитнің инвестициялық меморандумы http://www.bcc.kz/
20. «Условия и процедуры кредитования» АО «БАНКЦЕНТРКРЕДИТ» . Тіркелген номері № Н-138 2013 ж.
21. БанкЦентрКредитнің проблемалық несие бөлімінің құжатындағы провизия құру тәртібі. http://www.bcc.kz/kz/fizical/credit/
22. АҚ «БАНКЦЕНТРКРЕДИТ» банкінің операцияны жүргізу бойынша жалпы талаптарының тәртіптерінің өзгерісі. Тарифтер 2012.
23. АҚ «.
24. АҚ «БанкЦентрКредит» операциялық саясаты № 04/36 от 28.10.05.
25. Тарабцев А.А., Борискин А. В. «Деньги Кредит Банки», Москва – 2012 г.
26. Колесников В.И. «Банковское дело», Москва – 2011
27. Панова Г.С., «Кредитная политика коммерческого банка», Москва – 2011
28. Адибеков М.Г., «Кредитные операции: классификация, порядок привлечения и учет», Москва – 1998
        
        Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі
ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
«ЭКОНОМИКА ЖӘНЕ ... ... ... ... ... ... жіберілді»
Хаттама № __________
кафедра менгерушісі ... А.Қ. ... ... ... оны ... және даму ... ... мамандығы
Орындаған:
«Қаржы» мамандығының
3 курс студенті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... Д.А.
(күні, қолы)
Алматы, 2013
Реферат
Нарықтық экономика жағдайында, ел экономикасы үшін тұтыну несиесінің
атқаратын ... өте зор. Қай ... ... ... мекемелер өз
қызметтерін толық ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасында тұтыну несиесінің қарқыны жылдан жылға өсіп келе жатыр. Осы
операциялар мен қызметтерді халыққа ұсыну арқылы ... ... ... ... ... Ол отандық банктер үшін өте маңызды құбылыс. Мұны
Қазақстан ... ... ... ... да атап ... банктер өз кезегінде өзінің мақсатын орындауға және нақты
экономика секторының кредиттік ресурстарға ... ... ... ... Жеке ... ... нарықтық экономиканың ең маңызды әрі
динамикалық құрылымы болып табылады. Өйткені тұтынушылық несиелеу халықтың
әл-ауқатын жақсартуға көмектеседі. Халық өзі ... ... ... ... арқылы сатып ала алады. Сол арқылы тауар өндірушілердің өнімдері тез
өтіп, ... ... ... ... жұмыс орындары ашылады. Жеке
тұлғаларды несиелеу ... де, ... да, жеке ... ... ... ... ... - тұтыну несиесі мен оны ұйымдастыру және
даму мәселелерін кешенді әрі құрылымдық түрде ашу, ... ... ... ... арқылы банктердің несие беру шарттарын
қарастырып, жақсарту. Осы мақсатқа жету үшін ... ... ... ... несиесінің мазмұнын анықтау;
- коммерциялық банктердің қазіргі күнгі жеке тұлғаларды несиелеу ... ... ... ... ... ... талдау;
- коммерциялық банктердің тұтыну несиесінің жолдарын қарастыру.
Диплом жұмысының міндеттері:
- тұтыну несиесінің экономикалық ... ашып ... ... ... банктерде жеке тұлғаларды несиелеу жағдайы ашу;
- «БанкЦентрКредит» АҚ-ның ... ... ... ... ... ... талдау жасау;
- Қазақстан Республикасында тұтыну несиесінің жетідіру жолдарын ... ... ...... АҚ болып табылады.
Жұмыс құрылымы бойынша кіріспеден, 3 бөлімнен, ... ... ... ... Жұмыстың бірінші бөлімінде коммерциялық
банктердің жеке тұлғаларды ... ... ... ... ... ... ... тұтыну несиесін талдау келтірілген.
Үшінші бөлімінде коммерциялық банктердің тұтыну несиесінің қазіргі жағдайы
және даму болашағы туралы қарастырылған.
Диплом жұмысын ... ... ... ... ... жетекшіге|Ескертулер |
| |сұрақтар тізімі ... ... | ... ... ... ... | | |
| ... мен ... ... ... | |
| ... библиография жасау | | ... ... ... ... жасау | | |
| ... оны ... ... | | ... ... ... жазу және оны | | |
| ... ... | | ... |Практикалық материалдарды және | | |
| |т.б. ... ... және | | |
| ... | | ... ... мен ... ... | | |
| ... ... | | ... ... ... ... ... | | |
| ... ... ... | | |
| ... ... ... | | |
| ... | | ... ... мен ... танысу | | ... ... мен ... ... | | |
| ... ... ... | | |
| ... | | ... ... күні _______________________
Кафедра меңгерушісі
қызметін атқарушы ___________________________ Мустафина А.Қ.
Жұмыс жетекшісі
Э.ғ.к., доцент ... ... ... ... ... ... А
ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
«ЭКОНОМИКА ЖӘНЕ БИЗНЕС» ЖОҒАРҒЫ МЕКТЕБІ
«ҚАРЖЫ» КАФЕДРАСЫ
«ҚАРЖЫ» мамандығы
3 курс Ф09К2 ... ... ... ... ... оны ... және даму ... атты
тақырыбында диплом жұмысын орындауға арналған
ТАПСЫРМА
«___ ____» 2012 ж. № __ ... ... ... ... ... _____________________
Жұмыстың бастапқы мәліметтері: Банк ісі бойынша ... және ... ҚР ... ... ... Банк ісі ... әдебиеттер,
оқулықтар мен оқу құралдары
Диплом жұмысындағы толықтырылуы қажет сұрақтар тізімі ... ... ... |6 ... ... | |
|1 ... ... ... ... ЖЕКЕ ... |8 |
|ТҰТЫНУ НЕСИЕСІМЕН НЕСИЕЛЕНДІРУДІҢ ТОЕРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ | ... ... ... ... мәні мен ... ... |8 ... | ... ... ... ... |20 ... |
|. | ... ... ... жүргізудің шетел тәжірибесі |27 ... | |
|2 ҚР ... ... НЕГІЗІНДЕ ТҰТЫНУ НЕСИЕсін үйымдастыруды |34 |
|ТАЛДАУ («БанкЦентрКредит» АҚ тәжірибесінде) | ... ... | ... екiншi деңгейлi банктердiң тұтыну несиесi нарығының ағымдағы |34 ... ... ... | ... «БанкЦентрКредит» АҚ жеке тұлғаларды тұтынушылық несиелеуін талдау |50 ... ... | ... Жеке ... ... беру және ... ... |71 ... | |
|3 ... ... ... ... ... МЕН даму |79 |
|перспективалары .............................. | ... ... | ... ... ... |86 ... | ... ... ...... ... Қазақстан Республикасында
қаржы жүйесінде банк саласы өте ... ... келе ... ... ... Республикасы өз тәуелсіздігін жариялағаннан соң өзінің қаржы
саласын, соның ішінде банк секторын дамытуға ... ... ... ... ... сөз ... ... жүйенің
басқа да буындары сияқты олардың үнемі дамып отырғандығын айта кету керек.
Яғни, ... ... ... әдістері, бақылау және басқару жүйелері
өзгеруде. Коммерциялық банктердің мынадай бастапқы ... ... ... ... ... және есеп ... ... асыру,
несие беру.
Нарықтық экономика жағдайында, ел экономикасы үшін тұтыну несиесінің
атқаратын қызметі өте зор. Қай деңгейде ... ... ... ... ... көлемде жүзеге асыруда. Қазіргі таңда Қазақстан
Республикасында тұтыну несиесінің ... ... ... өсіп келе ... ... мен ... ... ұсыну арқылы несиелік мекемелер банк
қызметі нарығын дамытуда. Ол отандық банктер үшін өте ... ... ... ... жолдауында еліміздің басшысы да атап ... ... өз ... өзінің мақсатын орындауға және нақты
экономика секторының кредиттік ресурстарға деген қажеттілігін қамтамасыз
етуге ... [1] Жеке ... ... ... ... ең ... ... құрылымы болып табылады. Өйткені тұтынушылық несиелеу
халықтың әл-ауқатын жақсартуға көмектеседі. Халық өзі ... ... ... алу арқылы сатып ала алады. Сол арқылы тауар өндірушілердің
өнімдері тез өтіп, өндіріс ... ... ... ... ... Жеке тұлғаларды несиелеу мемлекетке де, кәсіпорындарға да, жеке
тұлағаларға да өте ... ... ... ... ... ... несиелелендіру, яғни экономиканы және заңды тұлғалар мен жеке
тұлғаларды несиелендіру. Жеке тұлғаларды ... ... ... ... ... ... ... пайдаланады.
Жеке тұлғаларды несиелеу халықтың өмір деңгейін арттыруға бағытталған
мемлекеттік несие саясатының маңызды ... ... ... ... ... ... өзінің жыл сайынғы табысының 18-20% -ын ... ... ... ... ... бұл формасы мүлдем дамымай
қалды десе де ... ... ... ... ... оның ... ... пайыздық мөлшерлемесі айтарлықтай жоғарғы деңгейді құрайды. Тек
соңғы жылдары ғана халық несиенің ... ... ... ала ... ... ... ... бір дәрежеде табыстары біркелкі емес
тұрғындардың өмір деңгейін салыстырмалы ... ... әр ... ... ... ... мен құрылымының арасындағы
айырмашылықты жояды. Коммерциялық банктер ... ... ... ... оның ... сипаттағы қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін
беріледі. Оның ... жеке ... ... ... ... ... үйді жөндеуден өткізуге, ұзақ уақыт ... ... ... алуға беріледі.
Жеке тұлғаларды несиелендіру көптеген елдерде маңызды рөл ... ... ... ... ... ... ... Ол қадағаланады
әрі банктік және коммерциялық несиелерге бақылау қойылады. Жеке тұлғаларды
несиелендіру халықтың тауарға деген сұранысын ... әрі ... мен ... ... Сондықтан жеке тұлғаларды несиелендіру
ақша-несие саясатының басым бағыты болып қала береді.
Диплом жұмысының мақсаты - ... ... мен оны ... ... мәселелерін кешенді әрі құрылымдық түрде ашу, коммерциялық банктердің
тқтынушылық несиелеуін талдау ... ... ... беру ... жақсарту. Осы мақсатқа жету үшін мынадай мәселелер қойылған:
- тұтыну несиесінің мазмұнын анықтау;
- коммерциялық банктердің қазіргі күнгі жеке тұлғаларды ... ... ... ... ... ... процестерін талдау;
- коммерциялық банктердің тұтыну несиесінің жолдарын қарастыру.
Диплом жұмысының міндеттері:
- тұтыну несиесінің экономикалық мазмұнын ашып көрсету;
- екінші ... ... жеке ... ... ... ... «БанкЦентрКредит» АҚ-ның мәліметтері негізінде тұтыну несиесінің
қазіргі кездегі жағдайына талдау жасау;
- ... ... ... ... жетідіру жолдарын көрсету.
Диплом жұмысының объектісі – «БанкЦентрКредит» АҚ ... ... ... ... ҚР-ның Ұлттық Банк туралы заңы, мерзімдік
басылымдардардағы ақпарат материалдары,сайттар,шетелдік және ... мен ... ... және экономикалық әдебиеттер негіз
болды.
Жұмыс құрылымы бойынша кіріспеден, 3 бөлімнен, қорытындыдан ... ... ... ... ... ... ... жеке тұлғаларды несиелеудің теориялық негізі қарастырылады.
Екінші бөлімде ... ... ... ... талдау келтірілген.
Үшінші бөлімінде коммерциялық банктердің тұтыну несиесінің қазіргі жағдайы
және даму ... ... ... ... РЕСПУБЛИКАСЫНДА КОММЕРЦИАЛЫҚ БАНКТЕРІНІҢ ЖЕКЕ ТҰЛҒАЛАРДЫ ТҰТЫНУ
НЕСИЕСІМЕН НЕСИЕЛЕНДІРУДІҢ ТОЕРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1. ... ... ... мәні мен атқаратын қызметі
Несие айырбас сатысында пайда бола отырып, қарыз мәмілесінің формасы
ретінде құн қоғалысының үздіксіздігін қамтамасыз етеді. Құн ... ... ... ... табылады. Айырбас процесінде мәміленің екі түрі
ажыратылады : қарыз ... және ... алу – сату ... ... қарыз
мәмілесі ретінде тауарлар айналысы процесіне себепші болады. Қарыз мәмілесі
тауар айналысының ерекше формасы және сатып алу – сату ... ... ... бір ... жүреді, қарыз мәмілесі кезінде эквиваленттің
қайтарылуы кейінге ... ... ... ... ретінде қарыз мәмілесі негізінде
көрінетін және дамитын өндірістік қатынас арқылы ... ... ... ... ... ... ретінде өз бетінше сипаттамайды,
оны осы мәміле негізінде пайда болатын өндірістік байланыстар немесе жүзеге
асыру ...... ... ... ... өндірістік қатынастар
сипаттайды. Қарыз мәмілесі тауар шаруашылығының әр – түрлі сатыларына тән.
Экономиканың ... ... бұл ... ... ... ... ... ие болады.
Әр – түрлі шаруашылық жүйелерінде кездесетін мәміле типтерінің
формалды ... ... бір ...... - ... ... ... дәуірлердің несиелік қатынастары бір атауды сақтай отырып әр ... ... және ... ... ... ... ... белгіленеді. Бақыланатын халық шаруашылығы
құбылыстарының барлық жиынтығының іріктелініп алынады, одан ... ... ... төмендегідей белгілерге бөлінеді: біріншіден, олардың
барлығына тән белгілері; екіншіден, бұл белгілердің ... тек ... тән ... ғана ... Несие деп аталатын әлеуметтік
байланыстар: әр түрлі тарихи кезеңдерде, тауар шаруашылығының ... ... ... ... нарықтық шаруашылық дәуірінде де бар.
Ғ.С Сейітқасымов өзінің «Ақша,несие,банктер» ... ... ... ... ...... ... шартында белігілі бір
мөлшерде және белгілі бір мерзімге ... ... беру ... ақшалай қатынстар жиынтығы» деп тұжырымайды. [3]
Ал экономикалық сөздікте несиеге келесі анықтаманы береді: ... ... ... ... ... ... ... ақша немесе тауар материалдық
құндылықтар беру жөніндегі мәміле».
Несиенің мәнін ашу – бұл несиені ... ... ... элементі ретінде көрсететін, оның мәнді анықтығын білдіретін
сапаларын тану болып ... ... да ... ... және ... үшін несиенің құрылымын қарастырайық.
Несие құрылымы несие беруші мен қарыз ... ... ... тұрады. Мұндағы несие беруші мен ... ... ... ... ... ... оларды несиелік қатынас субъектілері деп
атауға ... Осы ... ... болмаса несиелік мәміле жасалмайды.
Несие ...... ... ... ... бір бөлігі. Несие
берушілерге мемлекет, банктер (орталық және коммерциялық), банк ... мен ... ... ... ... қаржы ұйымдары да
жатады. ... ... ... ... ... берілуіне
байланысты несие берушіге өнім өндіруші кәсіпкерлер де жатқызылуы мүмкін.
Ал, қарыз алушыларға ... ... ... ... бар кез ... және жеке ... жатады.
Несиелеу объектісі - бұл несиенің пайдалану ... яғни ... құн ... ... объектісі материалды құндылықтар, өндіріс және айналыс
шығындары түрінде, сол ... егер ... ... жағынан қамтамасыз
етілмеген жағдайда, банк алдындағы шаруашылық ұйымның міндеттемесі ретінде
де болады. Материалдық қамтамасыз етілген ... ... ... ... ... және ... матариалдарды, жанар-май, ыдыстар,
сатып алынатын жартылай дайын өнімдер, азықтар және ... да ... ... ... және ... дайын өнімдердің және
сауда ұйымдарындағы тауарлардың маусымды ... ... ... ... ең ... ... және ... сату процесімен тығыз
байланысты.
Несиелеу объектісіне ... және ... ... мен ... экономикалық қызметке байланысты шығындар, кәсіпкерлік қызметпен
айналысатын ... және жеке ... ... алынатын шикізаттары,
материалдары, құралдары және басқа да мүліктері, ломбардтық операциялар,
шаруашылық субъектілердің ... мен ... ... ... мерзімді несиелеу объектілеріне жататындар мынадай түрлерге
бөлінеді:
- өндіріс ... ... ... ... қайта құру, техникалық ... ... және ... техникалар, құрал-жабдықтар және көлік құралдарын сатып алу;
- жаңа өнім шығаруды ұйымдастыру;
- өндірістік емес маңызы бар ... ... ... ... ... ... ... негізгі қағидаларға
сәйкес жүзеге асырады. Оларға жатады : несие қайтарымдылығы, мерзімділігі,
төлемділігі, қамтамасыз етілуі, ... мен ... ... ... ... ... оның ... категория ретінде басқа
да тауарлы – ақшалай қатынастардың ... ... ... сипатталады. Қайтарылмайтын несие болмайды.
Сондықтан да, қайтарымдылық - несиенің ажырамас бөлігі болып ...... ... ... ... ... несиенің ерекше бір белгісі. Ол, яғни ... ... ... ... ... белгілі бір уақыт ішінде келісілген тәртіпке сай
қайтарылуға тиістілігімен қорытындыланады. Осыдан ... ... ... ... ... – бұл несие беруші қарыз ... ... ... ... ... ... өсіп ... Іс жүзінде ақылылық несиені пайдаланғаны үшін төленетін сыйақы
(пайыз) түрінде беріледі.
Несиенің берілген түрі ... ... ... ... ... арасында капиталдың қайта бөлуін жеңілдету
арқылы пайданың орта нормасының ... ... ... ... ... тауарлардың өткізу нарығын кеңейтеді;
4. тауарларды шығару процесі мен ... алу ... ... ... мен ... – қол ақша ... ... айналым шығындарын
төмендетуде үлкен рөльді атқарады.
Жалпы несие экономикалық ... ... ... қызметтерді
атқарады:
1. қайта бөлу;
2. айналыс шығындарын үнемдеу;
3. ... ... ... уақытша алмастыру;
4. капиталдың шоғырлануын жеделдету;
5. ғылыми – техникалық прогрессті жеделдету. [4]
Сонымен өзінің негізі бойынша жеке тұлғаларға ... ...... ... кейінге төлеу шартымен берілген тұтынушылық
тауарларды сату немесе банктердің тұтынушылық тауарларды сатып ... ... ... төлеу (медициналық қызметтерді төлеу, ... ... т.б. ) және жеке ... ... ... беру болып табылады.
Берілген несиелердің банктің басқа несиелерден айырмашылығы бұл несиелер
жеке тұлғалардың қарыздық қаражаттарда ... ... ... ... да ... ... халықтың өмір деңгейінің
жақсартуымен байланысты болып келеді. Оның ... ... ... ... ... ... ... болғанға дейін тұтына алады, ал оның
нәтижесінде өмір деңгейін көтере алады.
Жеке тұлғаларды несиелеу ... өмір ... ... қала ... ... тұтыну құрылымы мен деңгейі арасында айырмашылықты төмендету
сияқты әлеуметтік есептерді шешуге көмектеседі. Сонымен ... ... ... ... арттыруына негізгі алғышарт болып табылатын халықтың
тұрақты сұранысқа ... ... ал бұл өз ... ... ... ... бағалардың төмендеуіне обьективті алғышарттарды құрайды.
Жеке тұлғаларды несиелеумен байланысты ... ... ... болуы тартылған ресурстардың банктік бағасы өте жоғары болған
жағдайда ... ... ... ... ... ... ... төмен
болады, сондықтан да тартылған банктік қаражаттар бойынша нарықтық пайыздық
мөлшерлеме мен ... ... ... қарыз алушылар өзінің
міндеттемелік қаражаттарын орындамау пайызы ... көп ... ... үшін күрт ... керек.
Несиелердің экономикалық айналымнан тәуелдігінің мәнін қарастырайық.
Олардың көлемі қарыз алушылар өзінің болашағы ... ... ... ... өсу ... ... және ... экономикалық
құлдырау сатысында, әсіресе жұмыссыздық өскен жағдайында көптеген жеке
тұлғалар банктен қарыз ... ... ... ... ... жеке ... ... өзгеруіне көп көңіл бөлмейді. Үй шаруашылығы жағынан
несие алу пайыздық ... ... ... түрде икемді
емес. Олар несиелік келісім бойынша ай сайынғы ... ... ... ... ... ... көңіл аударады. Мұндай қарыз
алушылар үшін мөлшерлеме деңгейі ... ... ... ... табыламайды,
несиені қолдану көбінесе табыс пен білім ... ... ... ... бар ... мен ... ... деңгейі бар тұлғалар несиені көбірек
қолданылады, берілген жеке тұлғалар несиені ... өмір ... ... ... ... жеке тұлғаларды несиелеудің негізгі түрлерін қарастырайық. Егер
талдау үшін тұтыну несиесін алсақ, онда оның ... ... салу ... үй ... алу, ұзақ ... ... және қымбат тұратын тауарлар
(ұзақ мерзімде пайдалынатын заттар) мен ақша болып табылады. Ал ... ... ... ... ... ұйымдар, дүкендер және басқа да
кәсіпорындар.), қарыз алушылар – жеке ... ... ... ... ... оның ағымдық сипаттағы қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін
беріледі. Оның ішінде, жеке ... ... ... ... ... үйді жөңдеу, ұзақ уақыт пайдалануға жарамды және қымбат
тұратын заттарды ... ... ... ... ... ... формада және
ақшалай формада берілуі мүмкін. Тауарларды несиеге сатып алуда ... ... ... ай ... ... ... ... сонымен бірге ол несие
пайдалғаны үшін пайыз төлейді. ... өнім ... бұл ... ... ... ... ... несие мерзімі, қамтамасыз етудің
түрі, ұсыну формасы және өтеу ... ... ... ... ... ... ... – теңгеде беріледі, бірақ
несие ... ... беру ... АҚШ ... ... ... қайтару несиені беру күнінен оның нақты қайтару
күнінге дейін доллар ... ... ... отырып теңгеде
қайтарылады, бірақ бұл сомма берілген несиенің теңгедегі соммадан ... ... ... ... ... ... (1 ... дейін) және орта мерзімге
(1 жылдан 3 жылға дейін) беріледі. ... ... 1 ... ... дейін, яғни олар ұзақ мерзімді сипаттаманы иемдейді;
3. Сыйақы. Пайыздарды есептеу ай сайын берілген несиенің валюталық
эквивалент ... ... ... қолдаудың нақты күндер
саны үшін, берілген және қайтару күнін ... ... ... ... ... жүзеге асырады. Пайыздарды төлеу ай сайын жүзеге
асырады. ... ... ... қайтаруы кезінде есептелетін
пайыздар несиені қолданудың нақты уақыты үшін жүзеге ... ... ... ... ... жеке ... болып табылатын
кепілдіктер, банк шоттарындағы ақшалай қаражаттар, алынатын тауардың
кепілі, жылжымайтын ... ... ... ... ... ... ... формасы. Несиелер берілу мүмкін:
- қарыз алушының банк шотынан несие соммасын сатушының ағымдағы шотына
аудару арқылы;
- қарыз алушының банк ... ... ... ... ... құжат
болған жағдайда кейінен қолма – қол ақша алу арқылы аудару.
6. Өтеу ... ... өтеу ... ... ... Несиені
өтеудің келесі әдістері бар:
- ай сайын тең сомма арқылы (есептелген сыйақыны есептегенде негізгі
қарыздың ... ай ... ... ... ... негізгі қарыздың соммасының
тең соммасымен (сыйақы соммасы қарыздың қалдығына байланысты төмендейді );
- несие келісімнің мерзімнің соңында, егер ... ... ... ... бар ... ... және ай сайынғы есептелеген сыйақыны
өтеу шартымен.
- қарыз алушының қаржылық жағдайын есептегенде жеңілдігі бар ... жеке ... ... ... ... түрінің жүйесі несие бойынша қарызды уақытылы
өтеуге мүмкіндік беретін ... ... ... ... жеке ... ... берілетін несие соммасы кепілге берген мүліктің банкпен
бекітілген нарықтық бағадан (бағалау ... 70 % көп емес ... ... ... халықтың тауарға деген сұранысын ынталандырады және
олардың өндірілуі мен сатылуын арттырады.
Жеке тұлғаларға берілетін несиелердің ... ... ... әр – ... ... ... ... береді. Олардың
әрқайсысын қарастырайық.
Банктік тұтыну несиелер мынадай түрлерге ... ... ... ... ... тұтыну несиелері жылжымайтын
және жылжыйтын мүлікті кепілге ала ... ... ... ... және ... ... болып бөлінеді. Кепіл ... ... ... ... және ... да әр – ... ... бола алады.
Қамтамасыз ету несие өтелуіне кепіл бере алмайды, ... ... ... таратылу жағдайында банк банктік несиенің қамтамасыз
ету ... ... ... да бір ... байланысты басқа қарыз
алушыларға қарағанда артықшылықтарды иемдейді.
2)Өтеу тәсіліне ... ... ... ... жатады :
– Несиені тең кезеңдермен өтеу (ай сайын, ... ... және ... ... тең емес ... өтеу (несиені өтеудің төлем соммасы
анықталған ... ... ... ... ... ... ... беру кезінде несие соммасы бүкіл келісім ... ... ... мұндай тәртібі қарызды бір уақытылы төлеуге
қарағанда қарыз алушыға пайдалы. Банк үшін де ол ... ... ... ... ... жаңа салымдарға несие ресурстарын
босатады. ... ... өтеу ... ... ... ... және пайыз бір
уақытылы жүзеге асырады. Мұндай несиелерге мысалы биржинг - жеке тұлғаларға
жаңа үйді ... ... ... ... ... жаңа және ескі үй иесі
бағасының айырмашылығы ретінде берілетін несиелер.
Жеке тұлғаларға берілетін ... ... әр – ... ... ... ... ... алушының типі бойынша,
қамтамасыз етудің түрлері бойынша, өтеу мерзіміне ... ... ... ... ... ... және т.б ... бөлінуі
мүмкін.
3) Ұсыну тәсіліне байланысты:
Ұсыну тәсіліне байланысты тікелей және жанама тұтыну несиелері болып
бөлінеді.
Тікелей несиелеу банктердің тікелей қарыз ... ... ... – түрлі сатушылардан тұтыну міндеттемелерін сатып алуды ... ... жеке ... негізінде жүргізіледі және ол әр – ... ... ... ... ... болып келеді. Жанама несиелеу
әр – түрлі банк қызметтердің нарықтағы қатысушыларына байланысты дилерлік
келісімдер ... ... ... ... беру ... ... берілген түрі банктерге несие портфель көлемін операционды
шығындардың ... ... ... ... ... ... несиелердің өзі өтемеу тәуекелінен қорғау
тәсіліне байланысты бөлінеді:
... ... ... ... » ... Банк үшін ол несиенің
пайдалы ... ... ... бұл ... сауда ұйымы банкке
сатылған барлық міндеттемелер мен келісімдерге кепіл береді;
– «кері талапқа құқықсыз» несиелер.
Сурет 1. Тікелей ... ... ақша ... ... ... «Ақша, несие, банктер»: оқулық. Ғ.С Сейітқасымов [3]
Банктермен көліктерді сатып алуға берілетін несиелер екі әдіс арқылы
жүзеге асырылады: тікелей және жанама. ... ... ... ... ... тікелей көлікті сатып алушыға – қарыз ... ... ... ... ... ... қайтармау тәуекелі толығымен банкке
жатқызылады. Тікелей әдіс бойынша қарыздарды беру ... ... ...... ... алған жағдайда ғана беріледі және ... банк ... ... ... ... мен ... ... көлікті
беру – қабылдаудың үш жақты актісімен рәсімделу ... ... ... ... сатып алуға арналған әдістің бұл
түрі келесі қажетті жағдайларды қарастырады:
- Сатып алынған заттың бағасынан 30 % төмен емес ... ... ... аванстық төлеммен;
- Егер аванстық төлем соммасы қажетті аванстық төлем соммасынан төмен,
бірақ сатып алынған көліктің ... 10 % ... емес ... ... ... ... басқа қамтамасыз етуді беруге талаптар ұсынылады,
сонымен ... ... ... ... : ... ... ... және
жылжыйтын мүлік (көлік,тұрмыс техникасы, жиһаз және т.б) болу ... ... ... ... ақша ... ... мынадай:
және жасайтын тұлғаларға банктік қарызды беру жүзеге асырады. Бұл
жағдайда банк ... ... ... ... ... және несие
сызығын толықтыру шартымен несие сызығын ашады. Несиелеудің жанама әдісі
кезінде көлікті ... ... ... ... қайтару жауапкершілігі көлікті
жасайтын және шығаратын кәсіпкерлік – қарыз алушыға жатады.
Несие келісімі бойынша қажетті шарты болып сатып ... ... ... ... табылады. Несие сызығын толықтыру қарыз алушының үш
жақты кепіл келісімін ... және оны ... ... ... ... ғана ... ... Банк, қарыз алушы және соңғы тұтынушы арасында жүзеге ... ... ... - көлікті сатып алушы болып табылады.
Ұсыну тәсіліне қарай :
1. бір реттік;
2. револьверді.
Револьверді несиелер – клиенттерге ... ... ... ... берілетін несиелер. Клиенттер шоттағы қалдық қаражатынан
көп соммадан соммаға чекті жазу ... ... ... ... ... овердрафт
қолдану үшін пайызды төлейді.
Ағымдағы шоттардың мерзімге ... ... ... ...... түрде қайта қалпына келетін несиеболып табылады. Оның
мәні банк қарыз алушының төлем ... ... ... ... ... ... ... болып табылады. Мысалы, егер қарыз алушы
өз ... ай ... ... 100 АҚШ ... ... өтей ... онда ... – 2 400 доллар көлемінде 12 – 24 айға қарызды бере алады. ... ... ... ... банкпен берілген чектер арқылы қолданады.
Ай сайынғы төлемдерді төлеу сайын ... ... ... ... ... ал
несиелеу лимиттің бос қалдығы көбейіп қарыз алушымен қайта қолдануы мүмкін.
Жанама несиелеуді жүзеге асырғанда ақша қозғалысының кезектілігі.
Сурет 2. ... ... ... ақша ... ... ... ... несие, банктер»: оқулық. Ғ.С Сейітқасымов [3]
Ұсыну тәсіліне қарай :
3. бір реттік;
4. револьверді.
Револьверді несиелер – клиенттерге ... ... ... ... ... ... ... шоттағы қалдық қаражатынан
көп соммадан соммаға чекті жазу мүмкін (несие чегі), бірақ банкке овердрафт
қолдану үшін ... ... ... ... ... түріндегі берілетін тұтыну
несиесі – автоматты түрде қайта қалпына келетін несиеболып табылады. ... банк ... ... ... ... зерттеу негізінде қарыздың
мүмкін максималды соммасын анықтау болып табылады. Мысалы, егер ... ... ... ай ... банкке 100 АҚШ доллар қарызды өтей алса, онда ... – 2 400 ... ... 12 – 24 айға ... бере алады. Несиенің
бекітілген соммасын қарыз алушы банкпен берілген чектер ... ... ... ... ... сайын қарыз алушының банкке қарызы төмендеп, ал
несиелеу лимиттің бос қалдығы көбейіп қарыз алушымен қайта қолдануы мүмкін.
Овердрафт – ... ... ... ... ... шоты
бойынша қаражатты аудару арқылы жүзеге асырылатын қысқа мерзімді несиенің
түрі. Овердрафты қолдану құқығы сенімді клиенттерге ... ... ... ... ... көп ... ... жазуға мүмкіндік береді.
Овердрафты қолдану үшін клиент ... ... ала ... ... ... ... мен мерзімі туралы келісіледі. Овердрафт бойынша пайыздық
мөлшерлеме банктің базалық пайыздық мөлшерлемеге негізделіп ... ... ... ... ... ... ... кейбір шоттар бойынша
мөлшерлеме қарыздың бүкіл мерзімге бекітіледі. Овердрафт кезінде ... ... ... ... ... ... ол оңай емес, өйткені
ақшалар әрдайым шотқа түседі және шоттан алынады.
Несиелеудің құралдарына ... :
1. ... ... ... ... ... – чек ... байланысты несиені беру. Чектік несиенің
екі ... түрі бар. ... ең көп ... ... жай ағымдағы шоттың
болуы мен чек ... ... ... кезде автоматты түрде несиені беруді
қарастыратын несиені айтамыз, берілген жүйені овердрафтты шот деп атайды.
Көп ... ... чек ... ... көп ... ... автомматы беріледі.
Кейбір банктерде овердрафт ... ... ... ... карточкалар
қолданылады. Олар клиентті идентификациялау үшін ... ... ... ... ... және ... қолы болады.
Чектік несиенің басқа түрі ерекше чек шоты мен ерекше ... ... ... ... ... Мұндай чектер ерекше форма мен кодын
иемдейді.
Мұндай несиелеудің бірқатар артықшылықтар мен кемшіліктерді иемдейді.
Оның шығындары азырақ және ... ... ... ... Бұл ... түрі ... барғанда ғана және банк несие
қабілеттілігін талдағаннан ... ғана ... ... жол ... карточкалары. Жеке тұлғаларды несиелеуді дамудың негізгі
ерекшелігі болып табылады және ... ... ... арасында банктік несие
карточкаларын қолдану екі есе өсті. Банктік несие ... чек ... және үш ... ... ... ... ... иесі, банк және
сауда ұйымы. Қарыз алушыларға берілген пластикалық карточка ... ... ... ұстаушысына несие ашуын кепілдегенін растайды. Сауда ұйымы
пластикалық карточкаларды тауарлар мен қызметтер үшін ... ... ... Несие карточкасы клиенттің банкпен депозиттік және ... ... ... ... ... ... ... бойынша несие лимиті белгіленеді. Карточкалар кезең сайын ... ... оның ... банк клиенттің несие қабілеттілігін
бақыла алады. Несие карточкасы – қаржылық міндеттемелердің реттеудің ерекше
әдісі. Олар ... ... ... ... ... ... ... мысалы ретінде «Master card» және «VISA» компаниялармен
шығаратын несие карточкалары болып табылады.
Пайыздарды алу ... ... ... ... ... берілетін несие; несиені ... ... ... берілетін несиелер; несие қолданудың бүкіл
мерзімі бойы пайыздарды тең салымдармен ... ... ... ... ... бір рет, ... ерекше бекітілген гарфик ... ... ... ... ... ... несие, яғни несие
қолдану үшін біруақытылы пайыздарды төлеумен берілетін несиелер жатады.
Несиенің мақсатты бағыттылғаны бойынша ... ... ... несиелеу обьектісі бойынша мақсатты ... емес ... ... ... ... кезде банк несиенің мақсатты қолдануын
бақылайды, көбінесе ... ... ... үйді ... ... ұзақ
мерзімді тұтынатын тауарларды сатып алуға, білім алуға арналған ... ... ... емес ... ... қажеттіліктерге беріледі (несиенің
мақсаты ... ... ... ... ... ... ... несиелердің келесі түрлері қарастырылады:
← қарыз берушінің түрі ...... ... ... ... ұйымдармен берілетін несиелер; банктік емес
типтегі несие ұйымдардың ... ... ... ... несие кооперативтер, зейнетақы қорлар және т.б ... ... ... ... ... ... тұтыну
несиелері.
← Қарыз алушының түрі бойынша – халықтың барлық қабаттарына; әр
– түрлі әлеуметтік топтарға; жас бойынша; табыс ... ... және ... ... ... ... ... жас отбаласыларға берілетін несиелер
болып бөлінеді.
Несиелеу мерзімі бойынша:
← Қысқа мерзімді – (мерзімі бір күннен бір жылға дейін) ол ... көп ... ... ол ... ... байланысты: жағдайдың
дамуын нақты болжауға мүмкіндік бермейтін қазіргі уақытта нарыққа
өтудің экономикалық дамудың ... ал ол ... ... ... және ... ... ... нарықтық
пайыздық мөлшерлеменің өзгеруімен байланысты тәуекелден ... ... көп рет ... ... және ... несилердің жоғары өтімділігімен байланысты болып келеді.
Мұндай несиені анықталған мерзімге немесе ... ... ... болады (тұрақты мерзімі болмаған соң, банк оның өтелуін әр
– уақытта талап ете ... Орта ... – (1 ... 3 – 5 ... дейін мерзімге берілетін
несиелер)
← Ұзақ мерзіміді – (3 – 5 жылдан көп).
Қазақстан Республикасында несиенің орта ... ... 3 ... ... дейін аралықты құрайды.
Несиелеу обьектісіне байланысты:
← Тауарлы несиелеу – ұзақ мерзімді тұтынатын тауарларды сатып ... ... ... ... ... ... аудио – видео –
радио – теле жабдықтарды, оргтехникасын және т.б )
← Қызметтерді төлеуге арналған ... – жеке ... ... ... ... үшін ... несиелер (медициналық, білім,
спорт – сапар және т.б);
← Көлікті сатып алуға немесе жөңдеуге берілетін несиелер;
← Ипотекалық несиелер – жеке ... ... ... ... алуға, жөңдеуге, құрылысқа берілетін несиелер (үй, ... ... және т.б ... ... ... ... ... келесі схемалар : қалыпты, кепілдірілген, сауда
сақтандыру, сақтандырылған бар.
Берілген классификация несие тәуекелін бөлу ... ... ... мен ... ... ... байланысты
жүзеге асырады. Ең алдымен банк клиенттердің ... ... ... ... ...... тізбеге сәйкес жалақы жобалардың қатысушы болып
табылатын банктің қызметкерлерін қоса алғанда, банк ...... ... ... ... банк клиенттері.
В – банкте шотты иемдемейтін, тұрақты жалақысын алатын және ірі
қаржылық – ... ... ... жасайтын жеке тұлғалар;
ВВ – банкте шотты иемдемейтін ... ... ... ... және тұрақты жалақыны алатын жеке ... мен ... ... ... жоқ жеке ... ... жеке тұлғаларды несиелеудің 4 негізгі схемасын қарастырайық.
Жеке тұлғаларды несиелеу схемасы
1. Қалыпты
А - тұрақты еңбек ақының болуы;
- қарыз ... ... ... компаниясымен кадрлық өзгерістер
мен жұмыстан шығару туралы хабарламаны қарастыратын серіктес
туралы келісімді ... ... ... кепіл келісімін рәсімдеу;
- 1 жылдан көп мерзімге несиелеу кезінде 20 % көлемінде алдын ала
жарнаны ... ... - ... ... төмен емес көлемде банкте салымның болуы
(сыйақыны есепке ... ... ... ... ... қызмет төлеуден басқа, сыйақыны есептегенде несие соммасынан 30
% көп соммада салым болған жағдайда несиелеу обьектісінің кепіл
келісімін рәсімдеу;
- В және ВВ ... ... салу ... ... соммасынан
көп сомманы бағалау;
В - кепілге берген мүлікті сәйкес органда тіркеумен және көлікті
сақтандыруымен, жылжымайтын мүлік немесе көліктің кепіл
келісімін рәсімдеу;
- 30 % ... ... ... ала жарнаның болуы.
ВВ - кепіл келісімін рәсімдеу;
- 40 % ... ... ... ала ... болуы.
2. Сауда
А - қолданылмайды
АА - несие соммасынан төмен емес ... ... ... ... есепке алғанда);
- салымның кепіл келісімін рәсімдеу;
- салым соммасынан 30 % көп емес ... ... ... есепке
алғанда салым соммасынан 100 % төмен емес салымның бар болған
жағдайда;
- салымнынң кепіл келісімі мен ... ... ... ... ... А, В және ВВ ... ... салу арқылы салым
соммасынан көп сомманы бағалау;
В - сатып алушы тауардың кепіл келісімі рәсімделеді;
- 30 % ... ... ... ала ... - ... ... тауардың аманат келісімін рәсімдеу;
- 40 % көлемінде міндетті алдын ала ... ... - ... - ... - Сақтандыру компаниясының талабы бойынша сатып алушы
тауарды зияннан сақтандырады.
- 30 % көлемінде тауардың міндетті алдын ала ... ... ... ... ... ... мүмкін).
ВВ - 10 % төмен емес көлемде ... ... ... ала ... ... ... ... көлем
төмендеу мүмкін).
- Сақтандыру компаниясының талабы бойынша сатып ... ... ... ... ... зияннан сақтандыруды өзі төлейді, ал кәсіпкерлік
тәуекелден сақтандыру бойынша шығындар ... үшін ... ... - ... бойынша банк алдында кәсіпорын қызметкерлердің
міндеттемелерін орындауын қамтамасыз ететін кәсіпорынның
құжаттық кепілдемені беруі;
- ВВ категориясын қараңыз
АА - ... - ... ... банк ... ... ... ... қамтамасыз ететін кәсіпорынның
құжаттық кепілдемені беруі;
- ВВ категориясын қараңыз
ВВ - кәсіпорынның банкте депозит кеплідеме ашу және банкке
одан дефолт құру жағдайында ... ... ... қарыздарды өтеу үшін
соммасын аудару құқығын беру;
- Сонымен қатар кәсіпорын депозит ... ... ... ... 10 % - дан ... емес ... ... қамтамасыз ету керек;
- Депозит кеплідімені ашу шарттары мен одан ақшаны аудару тәртібі
келісіммен анықталады.
Халықтың тұтыну қажеттіліктерін ... кез ... ... үшін ... ... ... Өйткені, қоғамдағы азаматтың тұтыну
қажеттіліктерінің қанағаттандырылуы өмір сүру үшін қолайлы ... ... мен ... ... ... ... ... мен ынтасын
арттырады. Қоғамдағы әрбір азаматтың тұрмыс ... ... ... артуына өз үлесін тигізеді.
1.2 Тұтыну несиесінің жіктелуі
Әр түрлі елдерде жеке қарыз алушыларды несиелеуге байланысты әр түрлі
заңдар ... ... ... ... ортақ нұсқама біріктіреді:
тұтынушылардың өмір деңгейін арттыруға ... ... ... ... ... қайта құру процесіне дейін экономикада екі ... ... ... ие ... ұзақ уақыт пайдалануға жарамды тауарларды сатып алуға ... ... ... ... ... оны мемлекеттік банктің
делдалдылығы арқылы әртүрлі сауда ұйымдары беріп келді)
- тұрғын үй құрылысының несиесі,(жеке және ... ... ... ... банк және ... ... тікелей
берді.
Қазақстан экономикалық дағдарыс қызған кезде, көпшілікке түсініксіз
болған, тұтынушыларды несиелендіру басталды. БАҚ ... ... ... ... ... ... төлеуге аса қымбат тұратын несиелер алуды
белсенді түрде жарнамалай бастады. Әрі бұл ... ... ... ... ... ай сайынғы табысы айына 100 долларға да жетпейтін, ал елдің
басым ... ... аз ... ... үй ... ... қатар тұтыну несиесінің кейбір түрлерін
беруді де ... ... ... ... ... ҚР Халық банкісі заңды тұлғаларды
несиелеуде қолданатын, атап айтқаны несиенің ... ... ... мақсатты бағыты, несиенің ақылылығы және қамтамасыз етілуі секілді
принциптерді сақтай отырып берді.
Тұтыну несиесі – ... әр ... ... ... ... ... ... етеді.
Тұтыну несиесіне қарыз алушыға жеке тұлғаға, ал несие берушіге несие
мекемесі, сондай-ақ әртүрлі меншік ... ... мен ... несиесі коммерциялық банктердің жеке тұлғаларға (тұрғындарға)
автокөлік, жылжымайтын мүлік (ипотекалық несие беру), тұтынатын заттарды
сатып алуға ... ... [7, 47 ... ... ұзақ ... ... тауарларды – тұрмыстық
компьютерлік техника, жиһаздарды алуға болады; несие жеке ... ... ... алу, ... ... ... және т.б.) қызметтерді
төлеуге мүмкіндік береді. Яғни, банктің қарыз есебінен төленетін ... ... ... ... ... аса ... ... қызметтер
жатады.
Тұтыну несиесінің екінші бірі түрі - капиталдық шығындарға арналған
несие (ұзақ мерзімді), азаматтардың құрылыс салуда және ... үй ... ... ... мақсатында банктер тұрғын үй несиесінің үш түрін
ұсынады:
- алдағы тұрғын үй құрылысына жерді ... ... және ... қысқа, орта мерзімді және ұзақ мерзімді несиелер
- тұрғын үй құрылысына, құрылыс жұмыстарына тікелей қаржыландаруға
арналған қысқа ... ... ... ұй ... алуға арналған ұзақ мерзімді несие. [23, 68 б ]
Тұрғын үй құрылысын несиелеу құрылысшыға белгіленген тәртіпте ... ... беру және ... ... ... үй құрылысына рұқсат
ету шартымен жүзеге ... Бұл ... ... құжаттарды қарыз алушы
банкке ссуданы беру туралы өтінішімен қоса өтінуі мүмкін.
Азаматтардың қамтамасыз етілген міндеттемесі ретінде жылжымайтын ... ... бір ... ... көп ... ... және өзгеде заңды тұлғалардың кепілгерлігімен ұсынуға болады.
Кепілге салынатын ... ... ... меншігіне жататын құрылыс салуға арналған жер
учаскесі немесе өзгеде мүліктік құқық
- дайын тұрғын үй ... ... ... өзгеде мүлік түрлерімен
кепілзат ретінде пайдалануға болатын, ... ... ... ... мүліктік құқық.
Кепілге салынған мүлікті кепілзат беруші одан айырылып ... ... ... ... ... және ... ... процент толық өтелмейінше
қарыз алушының жылжымайтын мүлікті үшінші тұлғаға сатудын немесе оның
мүліктік ... ... ... ... ... ... ... тұрғын үй несиесін несиелеудің, атап айтқанда ... ... ... ... ... және ақылылығы
секілді негізгі принциптерін сақтай отырып береді.
Құрылыс салу үшін ... ... үй ... алу үшін ... ... өз
мақсатында пайдаланылмағаны анықталған жағдайда банк ... ... ... ... ... ... бар, ал ... алушы несиені
қайтармаған жағдайда банк несиені кепілге салынған ... ... ... ... алады.
Тұрғын үй несиесінің келесі түрі – құрылыс несиесі қарыз алушы ашқан
немесе желісінің негізінде беріледі.
Банк кезеңдері кейін инспекциялауымен құрылыс ... ... ... ... беру ... ... қаржыландыра алады.
Тауардарды несиеге сатуда барлық меншік формасындағы бөлшек сауда
кәсіпорындарды сатылу күніндегі баға ... ... ... ... және де ... ұзақ ... пайдаланылатын тауарлар
сатылады. [8, 49 б ]
Несиеге алынатын тауардың ... ... ... бастапқы
жарнасы, сондай ақ ... ... ... ... ... ... ... пайдаланылатын тауарларды несиеге сатудың ережесіне сәйкес
несиелеудің шегі азаматтардың ... ... ... белгіленетін
болады.
Тауардың құны несиенің шекті сомасынан асып түсетін жағдайда тауар
құны мен несие соммасы ... ... ... ... ... есеп айырысу бойынша төленуі қажет.
Тұтыну несиенің қолданылатын механизмі келесідей элементтерден тұрады:
- несиелеу объектісі
- несие көлемі
- несиенің берілу шарты мен ... ... және оның ... алушының
қызметінің жақсаруына әсері
- сыйақы бойынша қойылым
- қарыз алушының ... ... ... ету ... несиелеуге қажетті есеп – қисап тізімі мен ақпараттар, олардың ... мен ... ... ... да ... ... келісімнің шарттары екі жақтың бірімен ... ... әсер ... ... комитет қарыз алушының таза табысы мен болжанған
шығындар көлемін қарыз алушы мен ... ... ... және ... қарыз
түрлері осы көлемде ... ... ... ... қарамай несие
қабілеттігіне және қарыз алушы іс-әрекетінің қабілеттілігене біртұтасты
ұсынылады.
Қарыз алушының несиеқабілеттілігі дегеніміз жеке ... өз ... дәл өтеу ... ... ... ... ... алушы кәсіп әрекетінің қабілеттілігі – бұл азаматтың өз іс -
әрекетімен ... ... ... ... және өзіне азаматтық
міндеттемелер қойып, оны ... ... ... ... ... ... қарыз алушыларға ақша беру, ережеге сай, ... ... ... өтіп ... ... ... беріледі. Кейбір
жағдайларда банк жетекшісінің шешімімен несие бойынша мерзімі өткен, бірақ
жақын арада өтелуі ... ... ... ... де ... ... ... жоғары тәуекел туғызатын төменгі тұрақсыз табыс ... ... мен ... қатынас жасайтын ұйымдардың мәселелері мұқият қаралуы
тиіс.
Мұндай белгілі бір аймақтың әлеуметтік экономикалық қанағаттандыру
мақсатында несие алушыларға ... ... тек ... ... органдарының
немесе жоғарғы звенолардың дәйекті өтінішіне сәйкес, осы ... ... ... кезде ғана жүзеге асырылады.
Қиындатылған күдікті несиелермен жұмыс. Несие мониторингін ... ... ... және оған ... ... ... ... алушыға несие бойынша міндеттемелерді орындамауға мүмкіндік бермейтін
заңдарға сәйкес жоспарлы саясат жүргізу қажет. Несиенің ... ... ... ... ... жол ... ... қайтарылуы күдікті бола бастаса, бұл жағадайда талдау жүргізу
қажет, егер ол уақытша болып, рұқсат ... ... онда ... реті» жарлығына сәйкес оны болдырмайтын барлық нұсқаларды
қарастыру керек.
Мұндай нұсқалар ... ... ... ... ... шешілетін,
берілген несиенің құрылымы (реструктуризация) мен пролонгация ұсыну
мәселесін қарастыруға ... ... ... ... ... ... туына әсер еткен жақтары ғана күдікті болып табылады. Оның алдын-
алу ... ... ... (реструктуризация), пролонгация кезеңіне ақша
ағымын болжауы мен ... ... ... ... ... ... ... және қажетті қосымша қамтамассыз ету
жүргізіледі. [9 б]
Несиенің құрылымы немесе ... ... ... одан әрі жүргізу
немесе бекіту нағыз несиелік саясатын, ... ... ... ... мен ... ... ... асады.
Қабылданған оң шешімдерге сәйкес қарыз ... ... ... ... мен ... шартына (кепілдеме тіркеген ұйымға 1
дана ұсынуы мен) қосымша келісім хатталады.
Егер банкке қарызды өтеу ... ... ... ... ... адекватсыз әрекетінен проблемалар туындайтын болса, онда
несие күдікті деп саналады және ол ... ... ... ... банк ... ... ... болған проблемалар жайлы ескерту
- аталған қызметтің қызметшілерімен бірлесе отырып қарыз алушының
жақын арада осы ... ... ... мүмкіндігін бар жоғын
анықтау
- кепілге ... ... ... ... оның ... ... және оған ... деңгейін, басқа қайнар көздер болмаған
жағдайда қарызды өтеу үшін оны реализациялау мүмкіндігін анықтау
- күмәнді несиені сақтап қалу ... ... ... ... және ... ... заңдарына сәйкес оны өтеу
шараларын қолдану қажет,
Мерзімі ұзартылған қарыздар ... ... ... ... банк ... 1-ші күні ... ... қарыз алушының қарыз өтемеу
себептері мен оны қайтару үшін оны қолданып жатқан ... ... ... ... ... қарызын өтеуде үлкен проблемалары болған қарыз алушыларға
несие тек несиелеу Департаментінің ... ғана ... ... несиелер бойынша пайыз (процент) ... ... ... ... ... ... 90 күн бойы ... [46, 48]
Бүгінгі таңда Қазақстандық банктер тұтыну несиелерін әр түрлі
мақсаттарға ... ... ... алу ... ... ұзақ мерзімде қолданыстағы өнеркәсіптік тауарлар
жатады:
- жиһаз
- ... ... ... және ... ... ... және ... техника
- басқа да тұтыну тауарлары
Қарызды ұсынуының міндетті шарттарының біріне – біздің ... ... ... ... ... ... жатады.
Қарыз алушының тұтыну тауарларын Жарлық шеңберінде ... ... ... ... Банк ... ... шартқа
отырғаннан кейін оларды өзіміздің банктің басқа да қызметтерін ұсыну ... ... ... ... ... мен қажетті құжаттар пакеті
туралы ... ... және банк ... ... ... төлем
қабілеттілігіне алдын-ала минималды біліктілігі өткізіледі.
Тұтыну несиесін алуға жинақталған құжаттар пакетін банкке компания
немесе ... ... ... ... бағалау алынған тауардың техникалық сипаттамасы мен
оның құны жайлы компанияның анықтамасы негізінде жүргізеді.
Алғашқы жарнамен несие ... оң ... ... ... ... жарнаны компания кассасына немесе банкте ... ... ... таңдалған тауар мен оның құны жайлы Компания анықтамасы мен
төлем енгізілгенін дәлелдейтін квитанциялардың ... ... ... ... ... ... ... мен кепілдеме келісіміне қол қойылып, басқа да құжаттар
хатталғаннан кейін, банк ... ... ... ақшаны аударады және
компанияға төлем жасалғандығы жайлы хабарлайды. Кепілдеме шартын тіркеуді
қарыз ... ... мен ... ... ... төлеміне ұсынылатын несие
Қызмет төлеміне қарыз санатына әр түрлі салтанат жиындарын ... ... ... ... ... ... үйді жөндеу
жұмыстарын жүргізуге және т.б ... ... ... егер ... ... беру ... саясатының басқа ... [9, 168 б ... ... ... ... ... ... негізгі қарызды
және несиелеу кезегіне тиісті сыйақы сомасын жабатын ликвидті қамсыздандыру
қажет.Қарыз қолма қол түрінде және де қолма-қолсыз ... ... ... ... ... мүмкін.
Ссуда арқылы төлемдер төлем графигіне сәйкес банк кассасына қолма-қол
немесе аударымдар арқылы енгізіледі. Қарыз алушы өз еркі ... ... ... ... ... яғни ... бұрын. Қарыз алушы кезекті
төлемді өтелмеген жағдайларда белгіленген ... ... ... ... ... ... Қарызды пайдаланғаны үшін пайыздар белгіленген
ретте төленеді және саналады.
Қазіргі уақытта тұтыну несиесі ... ... бар ... ... ... ... ... өтеуде және оның пайыздарын төлеуде гарант болып
табылады. Қамтамасыз ету ретінде банктер төмендегілерді белгілейді:
- тұрақты табыс көзі бар ... ... ... ... ... бар кәсіпорындар мен ұйымдар, яғни банк
клиенттерінің кепілдемесі
- жеке тұлғалар мен кепілге ... ... ... ... ... ... ... мүлік объектілері, транспорттық
құралдар және басқа да мүліктер.
Әрбір қарыз алушыға берілетін несиелердің ... ... оның ... бағалау негізінде және де несиенің қайтаруды қамсыздандыру
арқылы, бұрын алынған ... ... ... ... ... ... Максималды несие көлемі банк бекіткен ... ... ... ... ... ... ... «Банктер және
банктік қызмет туралы» заңына сәйкес, ҚР-ң заңды актілерімен, сонымен қатар
Қазақстан Республикасы Үкіметінің Жарлығына, Қазақстан Республикасы ... ... ... актілеріне, банк Үкіметіне сәйкес жасалады.
[11]
Несие ұсыну мен ... ... ... ... ... ... ... құрады. Ол банк қызметкерлері басшылық
етуге тиіс негізгі ережелерді, жарлықтарды, процедураларды анықтайды.
Тұтыну несиесін несиелеу процесі банктерімен бақылау және ... ... ... ... қамтамасыздандырылған және
мақсатқа жұмсалу шартында коммерциялық негізде жүзеге асады. [10, 72 ... ... және ... ... ... белгілер
ретіне қарай, соның ішінде қарыз алушы ... ... ... ... өтеу ... мақсатты жұмсалуына, несиелеу объектілеріне, көлеміне
және де т.б. арқылы жүргізіледі.Қолданылу ... ... ... ... ... ... өзі ... несиелерге бөлінеді:
- кезек күттірмейтін мұқтаждықтарға
- құрылыс және үй алуға
- жеке тұрғын үйлерді жөндеуге
- үй салуға немесе ... ... ... ... ... ... және ... ұзақ мерзімді
қолданыстағы тауарлар алуға, ұзақ мерзімді несиелер береді.
Несиелік келісім субъектері арқылы (кредитор мен ... ... ... ... ... ... банктік тұтынатын несиелері
- халыққа сауда ұйымдары ұсынатын несиелер
- банктік емес типтегі несиелік мекемелердің тұтыну ... ... беру ... ... ... ... ... құрылыс қоғамдары зейнетақы қоры және т.б.)
- жеке тұлғалармен ұсынылатын жеке тұтыну ... ... ... өздері жұмыс істейтін кәсіп орында ... ... ... ... ... ... қарай тұтыну несиелері келесідей бөлінеді:
- қысқа мерзімді (1 күннен 1жылға дейін)
- орта мерзімді (1жылдан 3жылға дейін)
- ұзақ мерзімді (3 ... ... ... ... Республикасынлда жалпы экономикалық
тұрақсыздықпен байланысты тұтыну несиелердің мерзімге бөлу ... ... ... ... ... әдетте, оларды қысқа мерзімді (1жылға дейін)
және ұзақ мерзімді (1жылдан жоғары) деп бөледі. ... ... ... бір ... ғана ... болады (1 жыл шеңберінде).
Берілуіне қарай несиелер мақсатты және мақсатсыз овердравт (кезек
күттірмейтін мұқтаждық) болып бөлінеді.
Қамтамасыздандырылуына байланысты ... ... ... ... ... ... ... етуді талап ететін негізгі себебі
– қарыз алушы ... ... және ... өтей ... ... ... ... [12, 147 б]
Қамтамасыздандыру қарыздың өтелуіне кепілдік бермейді, тәуекелділікті
төмендетеді. Себебі, банк ликвидация кезінде банк несиелерін ... ... ... ... кез келген түріне қатысты кредиторлар
алдында ерекшелікке ие болады.
Өтелу ... ... ... бір ... ... және ... ... және ұзартылған болып бөлінеді.
Төлемі ұзартылған несиелерге төмендегілерді жатқызуға болады:
- бір ... ... ... өтеу (ай ... ... сайын және
т.б.
- бір қалыпты кезеңдік өтелу қарызды өтеу сомасы белгілі ... ... ... ... ... өтеу мерзімі
таяп қалғанда немесе бір ... ... ... ... ... ... аяқталуына байланысты өзгеріп отырады
(өседі немесе азаяды).
Мерзімі ұзартылған несиелерді беру кезінде келісім-шарт мерзімі
біткенше ... ... ... ... ... ... ... Несиені өтеудің мұндай реті қарыз алушы үшін, қарызды бір
мерзімде өтеу ... ... ауыр ... Және де банк үшін ... келесі
мерзімінің барлық кезеңде өтелгені пайдалы, себебі, бұл несие ... және жаңа ... үшін ... ... ... бұл оның
өтімділігін жоғарлатады.
Пайыздар алу әдісі бойынша несиелер келесідей жіктеледі:
- дәл қарыз ұсынылған мерзімде пайыздар ... ... дәл ... өтелген мерзімде пайыздар төлемімен қоса берілетін
несиелер
- барлық қолданылған мерзімдерге бірдей ... ... ... ... ... (квартал сайын, жарты жылда бір рет
немесе арнайы келісілген график бойынша).
Мұнымен қатар, аннуитеттік төлемімен ... ... ... ұғым ... ... ... үшін бір мезгілде пайыздар төлемі жүргізу. Несие
құралдарының шеңбер айналымы сипаты бойынша бір реттік және ... ... ... несиенің жаңартпалы тобына клиенттердің несиені
несиелік карта арқылы ұсынуы немесе бірдей активті-пассивті шотты овердрафт
формасындағы қарыз ... ... ... ... жеке ... етуіне дейінгі шот арқылы несиелік бағыт көп таралмаған, ... ... ... несиелік карталар бойынша қолданылады. Клиенттер
шотындағы қалдық қаражатынан асып ... ... чек ... ... ... алады, бірақ олар овердрафт қолданғаны үшін банкке пайыздар ... ... ... несие беру туралы шешім қабылданғанда, несие бюросы
ұсынатын, қарызгердің «несие ... ... ... кең ... жылы осы ... ... реттемелейтін «Несие бюросы және несие
тарихын қалыптастыру ... ... қол ... 2006 ... ... ... несие бюросы» қарызгерлермен жұмыс істеуге дайын екендігін
мәлімдеді.
Елдегі несиелеуді дамытуға түрткі болатын жаңа жобаны Ұлттық ... ... ... ... ... Қазақстаннның жеті
ірі банкі – Альянс Банк, АТФ ... ... Әлем ... Банк Центр Кредит,
Казкоммерцбанк, Қазақстан Халық Банкі, Цеснабанк өмірге әкелді.[14]
Бірыңғай деректер базасына соған ... ... қол ... және ... үшін өз ... ... ... банктермен қаржылық ұйымдар қол
жеткізе алады.
Енді банктер ... ... ... ... төлем
қабілеттілігі, сенімділігі және төлем тәртібі туралы ақпарат алмаса алады.
«Бірінші ... ... ... ... үнемі жаңартып
отырады, ал тұтынушылар несие есебін ... ... ... берген әлеуетті
қарызгерлер туралы осы ақпараттар негізінде бірнеше ... ... ... ... ... ... ... ағымдағы ақпараттарда,
несие алу мақсатын, оның формасымен оны өтеу кезеңдерін қосқанда, ... ... ... ... Қарызгер жөніндегі ақпараттар 10
жыл мерзімі көлемінде сақталатын болады, қарызгер туралы ақпаратты оң және
теріс деп бөлмейді.
Несие ... ... ... жөніндегі ақпарат алмасуға ғана
емес,несие өтінімін едәуір тез өңдеуге ... ... бұл ... ... ... етпек. Ал бұл өз ... ... ... ... ... және тұтынушылық несиелеріне тұрғындардың
кең ауқымының қол жеткізе алуын арттыруға, республикадағы ... ... ... ... ... ... алу ... мен несие мәмлесі
шарттарынан туындайтын ... ... ... ... ... қалай төлейтіні) орындау тәртібі туралы айтатын деректерден
қалыптасады. Яғни банк өз ... ... ... көз жеткізуі
керек – қарызгердің несие бойынша төлеу мүмкіндігі болу ... ... ... жүргізудің шетел тәжірибесі
Жеке тұлғаларды несиелеудің Ресей ... ... ... банктік тәжірибеде банктік несиенің біртұтас жіктелімі ... әр ... ... ... әр ... деңгейде дамығанына байланысты.
Экономикалық әдебиеттерде жалпы бір тұтас көптеген мемлекеттерде ... ... ... жиі ... ... ... байланысты (несиенің бағыты);
2) Қолдану сферасына байланысты;
3) Қамтамасыз етуіне байланысты;
4) Беру және өтеу ... ... ... ... ... ... банктік несиелер мынадай ... ... ... ауыл ... ... инвестициялық, тұтынушылық,
ипотекалық.
Ауыл шаруашылық ссудалар ... ... ... ... ... астықты жинау үшін бөлінеді.
Тұтынушылық ссудалар жеке тұлғалардың ... ... ... сатып алу, жөндеу үшін және т.б. қажеттіліктерге бөлінеді.
Ипотекалық ссудалар кепілдікке жылжымайтын ... ... ... ұзақ ... берілетін несие.
Қолданылу сферасына байланысты банктік несиенің екі түрі: айнымалы
және негізгі ... ... ... ... Өз ... ... берілетін несие өндірістік сфераға және айналым сфераға.
Қарапайым этаптардың дамуына қарай Ресейдің экономикасына ең ... ... ... ... түрі ... сферасына бағытталған несие болып
табылады. Қолданылу мерзіміне қарай несиелер ... ... ... және ... ... ... ресми ескерту хаттан кейін түсетін
тіркелген мерзімге қайтуына жататын несие. ... ... түрі ... ... ... ... ... ететін ссудалық капитал нарығы
болып табылады.
Жедел несиелер қысқа мерзімді, ұзақ мерзімді, орта ... банк ... ... ... ... несиелер беріледі.
Қамтамасыз етуіне байланысты қамтамасыз етілмеген және қамтамсыз
етілген ... ... ... ... 1-ші ... ... алушыларға
ешқандай қамтамсыз ету ... ... ... ... ... ... банктік несиенің негізі болып табылады. Оның өзі
кепілдемемен, кепілдікпен, ... ... ... Бұл ... жжіктелімі тәжірибеге қарағанда банк ісінің ... ... ... ... банктерінде банктік несиелердің
түріне байланысты емес, қамтамасыз етудің сапасына ... ... ... ... ... ... ... етілмеген және
қамтамасыз етілмеген несиелер.
Қамтамасыз етілген ссуда – кепіл түрінде алынған қамтамасыз ету:
- оның нағыз (нарықтық) бағасы ... ... үшін ... ... ... мен, ... сай ... және де мүмкін шығындар.
- барлық заңдық құжаттамалар кепіл құқығына байланысты банкте мынадай
жағдайда құжаттау ... ... ... 150 ... сол ... ... құқығы үшін қажет.
Қамтамасыз етілген ссудаларға Ресей Федерациясының үкіметімен
берілген және ... ... ... ... ... ... болады.
Толық қамтамасыз етілмеген ссуда – талаптардың біреуіне де ... ... ... қамтамасыз еткен ссуда.
Қамтамасыз етілмеген ссуда – ... ... ... ... қамтамасыз етілмеген ссуда.
Берілу тәсіліне қарай банктік несиелер өтемдік және төлемдік ... ... ... ол қарыз алушының есеп шотынының ... ... ала ... ... ... ... Бұл несие
төлемдігі – қарызгер банкке келіп түсетін есеп төлемдік ... ... ... ... құжаттарды төлеуге келіп түседі.
Өтелу тәсіліне ... ... ... мерзім сайын және бөліп
төленеді. мерзім бойынша төленетін несие бұл дәстүрлі түрде ... ... ... ... табылады. Бөліп төленетін ссуда ол ... ... бір ... екі рет ... ... ... ... келісім
шартына байланысты несиелеу объектісіне байланысты анықталады.
Пайыздық ставка түрі бойынша банктік несиелер тіркелген ... ... ... ... ... ... несиенің өтелуіне
дейін өзгермейтін және қайта қарауға мүмкіндік берілмейтін ставка ... Бұл ... ... алушы нарық капиталының өзгерісіне қарамай сол
пайыздық ставкада өтеп ... ... ... ... ... ... ставкалар қолданылады. Өзгермелі ставкаға әсер ететін
факторлар нарық конъюктурасының өзгерісі және т.б.
Банктік ссудалар мөлшеріне байланысты майда, орташа және ірі ... ... ... ... ... ... ірі ... капиталының 5 % -нан асатын несие жатады. ... ... ... банк ... тәжірибесінде несиелеу
талаптары мынадай:
- несиелер Ресей Федерациясының 21 жастан асқан азаматтарына беріледі.
- Дифференцияланған ... ... 75 ... толған қарыз алушылар ала
алады. Ал егер аннуитетті төлемде – еңбекқабілеттілік жасымен шектеледі.
Несиенің минималды сомасы 15 мың ... беру ... ... ... түрде қамтамасыз етілу керек,
міндетттемелерін уақтылы және толық өтеу керек.
Банктегі қарыздың ... ... ... ... :
- ... ... ... төлем қабілеттілігін растайтын құжаты;
- Банктің заңды тұлға-клиент ... ... ... ... ... аяқталмаған құрылыстағы жылжымайтын мүлік;
- Кепілге транспорттық құралдар мен және т.б. ... ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздар қойылғандар.
Қарыз алушыға бір немесе көптеген қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ету ... тапсырмасы мынадай жағдай да болады:
Бір тапсырма – егер несие сомасы 300 000 рубльге дейін;
Екі ... – егер ... ... 300 000 ... 750 000 ... болса.
Несие 750 000 рубльден жоғары болса, онда несие кепілдікке мүлік қою
арқылы беріледі.
Банкке керекті құжаттар:
- Өтініш-анкета (банктің ... ... ... алушының паспорты және кепілге қоюшының және ... ... ... ... ... істейтіндерге – соңғы 6 айдағы жұмыс орны туралы анықтамасы, ... ... ... ... ...... төл құжаты және халықты әлеуметтік қорғау
органынан анықтамасы (егер пенсионер Сбер ... ... ... онда бұл анықтамалар қажет емес).
- Кәсіпкерлік қызметтен кіріс алатын ... ... ... ... құжаттар қажет.
Банкке қосымша құжаттар талап етуі мүмкін. ... ... және ... ... куәлігі – бұл құжаттар міндетті ... ... ... бұл құжаттар жылдам банктің шешім қабылдауына қажет.
- Жұмыс орнын ауыстырған азаматтарға – алдынғы жұмыс орнынан анықтамасы
қажет.
- Жеке ... ... ... ...... ... ... отырған еңбек мәмлесінің көшірмесі қажет.
- 27 жасқа ... ... ... қызметті атқарғанын растайтын факт,
әскери борыштан босатылған туралы факт керек.
Несиені алу және өтеу ... ... ... кез ... немесе банктің сайтынан құжаттар бланкісін алып, өтініш-
анкетасын толтырады, басқа да құжаттарын ... ... ... ... ... ... ... несиетік инспекторге өз паспортын
және кепіл берушінің паспорты.
Банк клиенттің ... ... ... ... ... туралы
шешімін хабарлайды.
Егер банк оң шешім қабылдаса – онда несиелік инспектормен ... ... ... ... ... ... мен кепіл берушімен қол ... және ... алу ... ... ... ... уақыт
бойынша қарыз алушы кепіл берушімен келіп құжаттарға қол қойып, ссудалық
шот бойынша төлем тарифын ... және ... шарт ... алады. Сол
кезде өз ақшасын банктен алады.
Қарыз алушы несиелік шарт ... ... ... ай ... төлемін
Жинақбанктің кез келген филлиалында ... ... өтеу ... ... ... ... ... клиент несиені өз уақытысында өтеу үшін
салым немесе пластикалық картадан ... ... ... Ол ... ... ... Өз уақытысында төлемдерді өтеген ... ... ... ... жылдам тиімді несие ... ... Егер ... ... өз ... номерін толытарытын болса, онда
банк клиентке sms-хабарлама арқылы кезекті төлем мерзімі жақындағанын және
жаңа ... ... ... отырады.
Тұтыну несиесіне келетін болсақ ... ... ... ... ... ... ... несиесі, зейнетақылық несие,
корпоративтік несие түрелрі бар.
Жинақбанктің тұтыну несиесі – ол халықтың мәселелерін және ... ... ... ... ... ... табылады. Клиент несие
арқылы жиһаз, тұрмыстық техника сатып ала ... ... ... ... және т.б. ... ... алады.
Жинақбанктің тұтыну несиесінің артықшылығы:
- Тиімді пайыздық қойылым;
- Несиенің керекті сомада есептегенде клиенттің ... ... ... ... ... кірісін есепке алады;
- Несиені хаттауға минималды құжат пакеттерін талап ... ... ... ... ... ... – 4 жұмыс күннен аспайды.
- Несие 5 жылға дейін ұзақ мерзімге беріледі;
- Несиені өтеу Ресейдің кез келген көптеген ... ... ... ... «электрондық касса», көбісі Жинақбанктің ... ... ... Пайыз есебі қалған қарыз бойынша жүргізіледі;
- Қарызын бірден өтей ... ... ... ... Автонесиесі;
- Басқа да бағыттағы несиелер.
Тұрғын несиесі – ипотекалық несие, «Ипотекалық плюс», «Жас ... ... ... ... несиесі, тұрғын несиені қайта
қаражыландыру түрлері бар. Бірақ бұл несиелер клиентке ипотекалық ... ... ... ... ... ... жоғары, ипотекалық
несиенің көмегімен қазір кезде өз меншік иесі бола алады, ... ... ... ... ... Тағы ... өз ... болады және оған
тіркеле алады. Егер клиент пәтер жалдаса сол соманы жалға төлейсіз бірақ ... ... ... бола алмайды. Бұл несиенің сондай артықшылықтары бар.
Автонесиелеуде несиелеу мерзімі – 5 ... ... ... ... ... жарна пайызына байланысты тағайындалады. 15% - 15,0 ... ... 15 %-дан 30% -ға ... – 16,0 % ... 30 %-дан 50 ... 15,5 % жылдық, 50 %-дан жоғары – 15 % жылдық.
Ұсталған автомобильді сатып алуда несиелеу мерзімі – 3 жылға ... ... ... ... ... ... байланысты тағайындалады. 15% -
16,0 % жылдық ... 15 %-дан 30% -ға ... – 17,0 % ... 30 %-дан 50 ... дейін 16,5 % жылдық, 50 %-дан жоғары – 16 % ... ...... ... 85 % -на ... қосымша
құралдарды қосқанда, транспорттық құралдарды сатып алу және сату ... сай ... 15 000 ... төмен емес. Несие сомасы
клиенттің ... ... ... анықталады, транспорттық құралдың
сомасының 85 %-нан жоғары болмайды.
Несие ... ... ету – ... ... автокөлік қойылатын
болса және ... ... ... және оның ... қабілеттілігін
ескермейді (егер некеде тұратын болса).
Сақтандыру талабында қарыз алушы несие мерзімінің ... ... ... ... ... ... банк ... сақтандыру қажет.
Тәуекелден, ұрлаудан және зақымданудан сақтандыру қажет. Сомасы сақтандыру
полсінің келісім шартына сай ... ... ... банктің
акнесиеталған сақтандыру компаниясымен сақтандырылуы қажет.
Керекті құжаттар:
- Банктің бланкісі бойынша өтініш-анкетасы;
- Қарыз алушының паспорты және кепілге қоюшының және ... ... Сату және ... алу ... және ... ... ... бағасын растайтын құжаттар.
- Еңбек кітапшасының көшірмесі немесе жұмыс берушінің еңбек кітапшасы
анықтамасы.
- ... ... 6 ... ... ... ... ... және
ұсталымдар құжаттары.
- Егер қарыз алушы соңғы 4 айда жаңа жұмыс орнына ауысса, онда ... ... ... ... 2- ... анықтама беру керек.
Егер қарыз алушыда несие тарихы ... ... ... ... ... ... 2 жұмыс күнінен аспайды.
Несиені беру тәртібінде несие тіркелген орны бойынша қарыз алушыға
қолма-қолсыз ... ... ... ... ... ... оның ... шотына аударылады талап ... ... ... бойынша
транспорттық құралы жүзеге асыратын.
Несиені өтеу ай сайын алған күннен ... ... ... шығындары кепілге қойылған мүлікті хаттау бойынша
шығындары клиент ... ... ... ... ... ... ... түрі жеңіл автокөліктерді иемденуге 600 мың рубльден
аспайтын ... ... ... ... территориясында
өндірілген, Ресей Федерациясының өнідіріс және сауда ... ... ... ... ... несиенің ерекшелігі пайыздық ставкасы несие берілген күніне
байланысты. Бұл несиенің ... ... ... ... ... ... ... асырылады. Ағымдағы кезеңдегі авто несиенің
пайыздық ставкасы – 15%, Ресей ... ... ... ... ...
9,0%. [17]
Қазақстан мен Ресей тәжірибесінің ерекшелігіне ... ... ... ... Ресейде несие 21 жастан берілетін болса, ал ... 18 ... егер ... несие 750 000 рубльден жоғары болса 26 000 АҚШ доллар, ал
Қазақстанда көптеген коомерциялық банктерде 1500 000 теңгеден асатын
болса несие кепілдікке ... қою ... ... Ал ... ... ... ... болсақ ешқандай
айымашалықтары жоқ деседе ... Ал ... ... ... ... несие алу
мүкіншілігі бар, ал ... ... ... зейнеткерлерге
несие берілмейді.
5) Ресейде 27 жасқа ... ... ... ... атқарғанын
растайтын факт, әскери борыштан босатылған туралы факт талап етеді, ... ... ... ... ... ... керекті соманы есептегенде тек клиенттің жұбайының
кірісін ғана ... ... ... ... туысқандардың кірісін
есептейді, ал Қазақстанда тек жұбайының кірісін ... 1. ... ... ірі ... банктерінің жеке
тұлғаларды несиелеу түрлері
|Банк ... ... ... ... ... ... |
| ... несиесі ... ... ... |
| ... ... ... |
| ... ... ... ... несиесі |
| ... ... |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... ... банкі ... ... |
| ... несие |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... |
| ... несиесі ... ... ... |
| ... несиесі |
| ... ... |
| ... беру ... ... ... ... |
| ... ... |
| ... ... |
| ... несие ... ... ... ... современная система кредитования О.И. |
|Лаврушина [8] ... РФ ... жеке ... ... ... ... ... 1. жедел қажетілік несиесі 2. зейнетақы несиесі;
Несиелеуге қатысты: 1. ... 2. ... ... ... ... 1.
жылжымайтын мүлік несиесі 2. ипотекалық несие; Арнайы бағдарлама бойынша:
1. «Жас отбасы» несиесі 2. ... алу ... 3. ... ... несиесі 4.
корпоративтік несиеі 5. Бағалы қағзадарды кепілге алу арқылы берілетін
несие 6. ... ... ... алу ... ... несиелері жатады.
2 ҚР БАНКТЕРІНІҢ ТӘЖІРИБЕСІ НЕГІЗІНДЕ ТҰТЫНУ НЕСИЕсін үйымдастыруды ... АҚ ... ... ... ... тұтыну несиесi нарығының ағымдағы жағдайын
талдау
Бүгінгі тандағы Қазақстанда қызмет ететін ... ... не бары ... ... ... бар. Бұл ... қалыптасуына КСРО-ның ыдырауының
нәтижесінде еліміздің өз ... ... ... ... айта ... ... бері банк ... түбегейлі реформалау жалғасуда. Ондағы
мақсат - отандық банктеріміздің қызметін халықаралық стандарта еткізу болып
отырғандығы да жасырын ... Бұл ... ... бермейтін банктерге басқа
банктерге қосылу не банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын
ұйымдар болып құрылу кажеттігі ... ... ... ... банк ... туралы
мәліметгтер 2-кестеде беріледі.
Кесте 2. Қазақстан Республикасы банк секторының құрылымы
Дерек көзі: [18]
Өткен жылда банк ... ... 1 062,1 ... ... ... ... 2013 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша 13 880,0 ... ... ... ... ... үлес ... бұрынғыдай «кері
РЕПО» операцияларын ескере отырып берілген қарыздар алады. ... ... ... мен ... ... ... (құнсыздануға резервтер
шегерілмеген) үлесі 2012 жылы 81,6%-дан 83,8%-ға дейін көбейді ... ... ... қағаздардың үлесі өткен жылы 14,5%-дан 1 3,6%-
ға дейін төмендеді. ЕДБ активтеріндегі банкаралық салымдардың үлесі ... ... ... 3. ЕДБ ... ... ... ... | ... ... ... |жиынты |млрд. ... ... |
| ... |ғына |теңге ... ... |
| | ... | | | ... ... |1 396,5 |10,9 |1 479,3 |10,7 |5,9 ... ... | | | | | ... және | | | | | ... | | | | | ... | | | | | ... ... |603,9 |4,7 |520,2 |3,7 |-13,9 ... | | | | | ... | | | | | ... ... |1 859,0 |14,5 |1 891,2 |13,6 |1,7 ... ... мен | | | | | ... ... |10 455,4* |81,6 |11 624,2* |83,8 |11,2 ... | | | | | ... |381,0 |3,0 |325,3 |2,3 |-14,6 ... | | | | | ... ... |2 035,1 |15,9 |2 141,9 |15,5 |5,2 ... |-3 ... |-4 ... |4,8 ... | | | | | ... жиынтығы |12 817,9 |100,0 |13 880,0 |100,0 |8,3 |
| ... ... ҚР ... ... ... ... ... баланс, |
|2010-2013 жж., www.afn.kz [19] |
* - ... оң және ... ... ... ... берілген; ** Резервтер ... ... ... ... ... жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша жиынтық активтердегі шетелдік
қатысуы бар ЕДБ активтерінің ... 2012 жылы 0,6 ... ... ... ... ... ... міндеттемелердегі шетелдік қатысуы бар
ЕДБ міндеттемелері үлесі ... ... ... Бұл ... ... ... ... қатысуы бар ЕДБ үлесі 15,3,0%-дан 16,2%-ға ... 4. ... ... бар ЕДБ мен ... ЕДБ ... ... %-бен)
| ... ... |
| ... ... | ... ... ... |қатысуы |ішінде |шетелдік ... |
| |бар ... ... бар ... |
| ... ... ... |ұйымдар |
|Жиынтық активтердегі ... |30,8 |19,2 |30,2 |18,6 ... ... |30,6 |18,9 |30,8 |18,6 ... | | | | ... жарғылық капиталдағы|15,3 |11,5 |16,2 |12,4 ... | | | | ... ... ... |32,3 |22,4 |26,2 |18,6 ... капиталдағы үлесі | | | | ... ... ҚР ... ... ... ... ... баланс, |
|2010-2013 жж., ... [19] ... ... 1 ... жағдай бойынша банк секторының жиынтық
несиелік портфелі жыл ... ... ... 1 185,1 ... ... ... 657,9 ... теңге болды.
2013 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша уәкілетті органның талап ... ... ... банк ... ... ... бойынша 4
008,1 млрд. теңгені немесе жиынтық ... ... 34,4%- ын ... 3. ЕДБ ... портфелі
Дерек көзі: ҚР екінші деңгейлі банктер бойынша қорытынды баланс, 2010-
2013 жж., www.afn.kz [19]
Кредиттік портфельдегі күмәнді қарыздардың ... ... ... ... ... үлесі 6,2 пайыздық тармаққа өсіп 2012 ... 28,2% ... ... ... ... 25,7%-дан 28,3%-ға дейін
төмендеді.
Сурет 4. Кредиттік портфельдің сапасы бойынша мәліметтер
Дерек көзі: ҚР ... ... ... ... ... баланс, 2010-
2013 жж., www.afn.kz [19]
Есепті кезеңде кредиттеу құрылымында елеулі өзгерістер ... ... ... ... ... ... берілген қарыздар (кредиттік
портфельдің 60,5%-ы) алады, жеке ... ... ... үлесі
кредиттік портфельдің 21,7% және шағын және орта кәсіпкерлік субъектілеріне
берілген қарыздар ... 16,0% ... ... 5. ... ... құрылымы
| ... ... |
| | ... | |жиынты |
|Көрсеткіштің атауы ... ... ... ... |
| ... |үлеспен, |теңге |үлеспен,|
| | |% | |% ... ... |6 705,2 |64,0 |7 050,9 |60,5 ... ЕДБ мен ... емес |162,9 |1,6 |148,2 |1,3 ... | | | | ... ... ... ... | | | | ... | | | | ... үйді ... алуға |873,6 |8,3 |934,7 |8,0 ... ... ... | | | | ... |1 012,1 |9,7 |1 446,3 |12,4 ... ... ... қарыздар |132,9 |1,3 |149,4 |1,3 ... және орта ... | | | | ... |1 554,6 |14,8 |1 870,7 |16,0 ... ... ... |31,5 |0,3 |57,7 |0,5 ... ... ... |10 472,8 |100,0 |11 657,9 |100,0 ... ... ҚР ... деңгейлі банктер бойынша қорытынды баланс, ... жж., ... [19] ... жыл ... ... істемейтін қарыздар , 435,2 млрд. теңгеге
немесе 11,3%-ға көбейіп, 2013 ... 1 ... ... ... 4 ... ... (ЕДБ жиынтық несие портфелінің 36,7%-ы) болды. Негізгі борыш
және (немесе) есептелген сыйақы бойынша 90 ... ... ... өткен
берешек бойынша қарыздар 2013 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша 3 ... ... ... ал олардың ЕДБ жиынтық несие портфеліндегі үлесі 29,8%
болды.
Сурет 5. ЕДБ кредиттік портфеліндегі ... ... ... ... ҚР ... деңгейлі банктер бойынша қорытынды баланс, 2010-
2013 жж., www.afn.kz [19]
Жұмыс істемейтін қарыздарды ... ... ... ... жабу ... 2013 ... 1 қаңтардағы жағдай бойынша 93,7%
болды (2012 ... 1 ... - 91,7%). ... ... және ... сыйақы бойынша 90 күннен асатын мерзімі өткен берешегі бар
қарыздарды несие ... ... ... ... ... ... күні 115,4% ... 6. Жіктелген қарыздардың құрылымы (жиынтығына пайызбен)
|Экономика ... ... ... ... ... | | | ... | | | |
| ... |12 |13 |12 |13 |12 |13 ... |11,6 |12,1 |60,4 |51,1 |28,0 |36,8 ... |38,3 |42,8 |34,7 |22,3 |27,0 |34,9 ... емес |23,5 |32,5 |53,0 |33,3 |23,5 |34,2 ... | | | | | | ... |37,5 |36,5 |39,8 |31,3 |22,7 |32,2 ... ... |47,1 |58,1 |38,2 |29,1 |14,7 |12,8 ... |57,0 |62,0 |30,1 |22,8 |12,9 |15,1 ... |30,6 |23,2 |29,6 |25,9 |39,8 |50,9 ... |16,9 |30,1 |44,9 |30,2 |38,2 |39,7 ... ... | | | | | | ... |29,0 |33,0 |46,2 |33,8 |24,8 |33,2 ... көзі: ҚР екінші деңгейлі банктер бойынша қорытынды ... ... ... ... [19] ... ... етудің түрі бойынша банктік қарыздар жөнінде
деректер келтірілген. ЕДБ кредиттік тәуекелдің жоғары ... ЕДБ ... ... мүлік секторында шоғырлануы дәлелдейді. Қаралатын
кезеңде, бұрынғыдай, жылжымайтын мүлік кепіл мүліктің негізгі түрі ... ... банк ... ... мүлік бағасының құбылмалылығына
тәуелді болуы арта ... 7. ... ету түрі ... ... ... ... теңге)
|Көрсеткіштің атауы |01.01.2012 ... |
| ... ... |барлы ... |
| |ғы ... |ғы ... |
| | |шет. | |шет. |
| | ... | ... ... ... мүлік |3 343,7 |1 3 1 0, 5 |3 260,8 |1 060,6 ... | | | | ... ... ... |1 52,9 |20,2 |1 3 7, 8 |3 5 ,2 ... | | | | ... ... |1 099,0 |476,5 |1 397,9 |400,9 ... берілген қарыздар | | | | ... ... ... |2 445, 1 |1 303,7 |2 709, 0 |1 245, 1 ... ... | | | | ... ... |826, 8 |313,7 |1 223,6 |3 5 9,4 ... ... |2 605,3 |1 209,2 |2 758,8 |1 218,3 ... ЕДБ және ... емес |- |- |170,0 |67,8 ... ... қарыздар | | | | ... ... ... |10 472,8 |4 633,8 |11 657,9 |4 387,3 ... көзі: ҚР екінші деңгейлі банктер бойынша қорытынды ... ... ... ... [19] ... 2013 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша жылжымайтын мүлік
кепілдігіне берілген ипотекалық ... 3 260,8 ... ... ... ... 2,5%-ға азайды. Жылжымайтын мүлік кепілдігіне берілген
қарыздардың кредиттік портфельдегі үлес ... 2012 жылы 3,9 ... ... 2013 ... 1 ... жағдай бойынша 28,0% болды.
Өткен жылда түлынушылық мақсаттарға берілген кредиттер 2013 жылғы 1
қаңтарда 1 446,3 ... ... ... 434,2 ... теңгеге немесе 42,9%-ға
өсті. Түлынушылық мақсаттарға берілген кредиттердің үлесі жыл басынан 2,7
пайыздық тармаққа өсіп, 2013 ... 1 ... 12,4% ... ... ... ... ... өткен жылдың басымен
салыстырғанда стандартты кредиттердің 8,7%-ға дейін 0,5 пайыздық тармаққа
азайғанын атап көрсету керек, бұл ... ... ... ... ... ... қысқарды.
Сурет 5 Тұтынушылық кредиттердің сапасы
Дерек көзі: ҚР екінші деңгейлі банктер бойынша қорытынды баланс, 2010-
2013 жж., www.afn.kz [19]
* - тұтынушылық ... ... ... ... ... ... көрсетілген.
2013 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша ипотекалық тұрғын үй қарыздары
бір жыл ішінде 74,9 млрд. теңгеге немесе 9,9%-ға өсіп, 832,6 ... ... ... ... ЕДБ ... ... ... тұрғын ұй
қарыздарының үлесі 7,1% болды.
Жыл басымен салыстырғанда стандартты ... ... ... ... ... ... санаттағы қарыздардың үлесі 76,0%-дан
74,5%-ға дейін төмендеді. Бұл ретте, үмітсіз қарыздардың үлесі есепті ... ... ... ... ... 6. ... ... үй қарыздарының сапасы
Дерек көзі: ҚР екінші деңгейлі банктер бойынша қорытынды баланс, 2010-
2013 жж., www.afn.kz [19]
Қазақстан Республикасының резиденті ... ... ... ... портфельдің көлемінде өткен жылдың басындағы 14,4%-ға қарсы 13,1%-
ды құрады. Бұл ... ... ... резиденті еместерге
берілген қарыздардың үлесі Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... құрады (2012 жылғы 1
қаңтардағы жағдай ... - ... 7. ҚР – ның ... ... несиелеу
Дерек көзі: ҚР екінші деңгейлі банктер бойынша қорытынды баланс, 2010-
2013 жж., www.afn.kz [19]
2013 жылғы 1 қаңтардағы жағдай ... ... ... ... мөлшері 110,1 млрд. теңгені құрады, бұл 2012 жылғы 1 қаңтардағы
көрсеткіштен 11,7 млрд. теңгеге немесе ... ... ... активтерінің жалпы сомасында ең көп үлесті ... жеке ... ... қарыздар алады - 50,3% (55,4 млрд. теңге),
бұл орайда бағалы қағаздар - 21,4% (23,6 ... ... ... ... - 0,4% (0,4 млрд. теңге), басқа банктерге орналастырылған салымдар -
24,1% (26,5 млрд. теңге) болды.
Кесте 8. Ипотекалық ұйымдардың жиынтық ... ... | ... ... ... | | | ... |
| | ... | ... |млрд. |жиынты | |
| | ... | ... %- ... |о/ | |
| | | | |бен | ... %- | |
| | | | | | |бен | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | ... |0,0 |0,0 |0,1 |0,1 |100 ... ... |3,8 |3,8 |0,4 |0,4 |-89,5 ... ... |23,0 |23,4 |23,6 |21,4 |2,6 ... ... |10,7 |10,9 |26,5 |24,1 |2,5 ... ... | | | | |есе ... ... |60,2 |61,2 |55,4 |50,3 |-8,0 ... құрал - жабдықтар |4,0 |4,1 |3,0 |2,7 |-25,0 ... ... емес | | | | | ... | | | | | ... ... етуі ... |-4,4 |-4,5 |-3,7 |-3,4 |-15,9 ... берілген | | | | | ... мен ... ... | | | | | ... ... | | | | | ... | | | | | ... ... |1,1 |1,1 |4,8 |4,4 |4,4 |
| | | | | |есе ... ... |5,7 | |4,8 | |-15,8 ... ... етуі ... | | | | ... ... | | | | | ... мен ... лизингі | | | | | ... ... | | | | | ... | | | | | |
| Өзге ... |98,4 |100 |110,1 |100 |11,9 ... ... ҚР ... ... банктер бойынша қорытынды баланс, 2010-2013 |
|жж., www.afn.kz [19] ... ... 1 ... ... ... ... ... жиынтық
несие портфелі 55,4 млрд. теңге ... бұл ... ... басындағы
көрсеткіштен 4,8 млрд. теңгеге немесе 8,0%-ға.
Сурет 8. Ипотекалық ұйымдардың кредиттік портфелінің өзгеру динамикасы
Дерек көзі: ҚР екінші деңгейлі банктер ... ... ... ... жж., ... ... ... кредиттік портфелінің сапасы құрылымында
стандартты кредиттер үлесінің ұлғаюын байқауға болады. Мәселен, 2012 ... ... ... бойынша стандартты кредиттер үлесіне 85,9%, 2013 жылғы
ұқсас күнге - 88,1% келді. Күмәнді кредиттер ... ... ... ... ... қарыздардың үлесі 7,3%-дан 7,9%-ға ұлғайды.
Сурет 9. Кредиттік портфельдің сапасы бойынша мәліметтер
Дерек көзі: ҚР екінші ... ... ... ... ... ... жж., ... [19]
Ипотекалық ұйымдардың жиынтық міндеттемелерінің мөлшері 2012 жылдың
басындағы ... ... 6,7 ... ... ... ... және 2013 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша 86,4 млрд. теңгені
құрады.
Сурет 10. ... ... ... ... ... көзі: ҚР екінші деңгейлі банктер бойынша қорытынды баланс, 2010-
2013 жж., ... ... ... 1 ... ... ... ипотекалық ұйымдар 0,3 млрд.
теңге мөлшерінде кіріс алды. Кірістердің жиынтық мөлшері есепті күні 10,7
млрд. теңгені (2012 ... 1 ... - 11,1 ... ... ... ... теңгені (2012 жылғы 1 қаңтарда - 17,3 млрд. теңге) құрады (5.1.36-
кесте).
Кесте 9. Ипотекалық ұйымдардың кірістілігі (млрд. ... ... ... ... %-бен ... ... байланысты кірістер |8,4 |7,6 |-9,5 ... ... ... |9,4 |8,6 |-8,5 ... | | | ... ... ... емес |2,7 |3,1 |14,8 ... | | | ... ... ... емес |7,9 |1,8 |-77,2 ... | | | ... ... ҚР ... ... ... ... ... баланс, 2010-2013 |
|жж., www.afn.kz [19] ... ... ... ең көп ... ... ... қойған
талаптары бойынша сыйақы алумен байланысты кірістер (47,7% немесе 5,1 млрд.
теңге), ал ... ... ... - ... ... ... ... байланысты шығыстар (64,4% немесе 6,7 млрд. теңге) иеленді.
Ипотекалық ұйымдардың баланс ... ... ... 2013 ... ... жағдай бойынша 26,7%-ға, 18,7 млрд. теңгеден 23,7 ... ... ... ... емес ... ... 1 ... жағдай бойынша банктік емес ұйымдардың жиынтық
активтері 2012 жылғы 1 қаңтардағы деректермен ... ... 559,5 ... теңге болды.
Банктік емес ұйымдардың активтері ... жеке және ... ... ... ... (154,2 млрд. теңге), дебиторлық
берешек - 16,5%-ды (92,4 млрд. теңге), ақша ... мен ақша ... - ... (42,6 ... ... ... 10. ... активтердің құрылымы
|Атауы |01.01. 2012 |01.01. 2013 ... %- |
| | | |бен |
| ... ... ... |жиынты | |
| ... ... ... ... | |
| | ... | ... | ... қаражаты және ақша |34,7 |6,6 |42,6 |7,6 |22,8 ... ... | | | | | ... ... |1,4 |5,6 |1,0 |-22,2 ... ... |10,0 |1,9 |9,2 |1,6 |-8,0 ... ... |144,3 |27,4 |154,2 |27,6 |6,9 ... ... ... |17,5 |3,3 |22,3 |4,0 |27,4 ... ... | | | | | ... және | | | | | ... ... | | | | | ... ... |73,4 |14,0 |92,4 |16,5 |25,9 ... активтер |238,4 |45,4 |233,2 |41,7 |-2,2 ... ... |525,5 |100 |559,5 |100 |6,5 ... ... ҚР ... ... ... бойынша қорытынды баланс, |
|2010-2013 жж., www.afn.kz [19] ... ... ... емес ... ... ... мөлшері
7,5%-ға өсіп және 311,4 млрд. теңге болды. Міндеттемелердің құрылымында ... ... ... ... ... - 60,2% (187,5 млрд. теңге).
Кесте 11. Жиынтық ... ... ... |01.01.2013 |өсімі, %-|
| | | |бен |
| ... ... ... ... | |
| ... ... %- |теңге |ғына %- | |
| | |бен | |бен | ... ... |15,1 |5,2 |16,1 |5,2 |6,6 ... ... |186,8 |64,5 |187,5 |60,2 |0,4 ... борыштық |59,7 |20,6 |72,4 |23,2 |21,3 ... ... | | | | | ... ... |11,1 |3,8 |13,6 |4,4 |22,5 ... ... |17,0 |5,9 |21,8 |7,0 |28,2 ... ... |289,7 |100 |311,4 |100 |7,5 ... ... ҚР ... деңгейлі банктер бойынша қорытынды баланс, |
|2010-2013 жж., www.afn.kz [19] ... ... 1 ... ... ... ... ... портфелінің
құрылымында стандартты кредиттердің үлесі 63,9%-ды, күмәнді - 19,5%-ды және
үмітсіз - 16,6%-ды құраса, ал 2012 ... 1 ... ... ... ... ... 57,5%-ды, күмәнді - 30, 0%-ды, үмітсіз -
12,5%-ды құрады (5.1.39-график).
Сурет 11. ... ... ... ... ... ... ҚР ... деңгейлі банктер бойынша қорытынды баланс, 2010-
2013 жж., www.afn.kz [19]
2013 жылғы 1 ... ... ... ... емес ... ... көлемі есепті кезеңде 12,3 млрд. теңгеге немесе 5,2%
өсіп, 248,1 млрд. теңгені құрады.
Күткендегідей, несие ... ... ... ... ... ... ... секторының элементін құрайтын банк секторының
тұрақты жұмыс ... жəне даму ... ... ... басымды
факторлар болып табылады. Өткен кезеңдерге тəн ... ... ... ... ... ... ауысты, ол өз кезегінде елдегі қаржы
қатынастарының даму деңгейіне ықпал етпей қоймады. Сондықтан ... ... ... ... жағдайлар өз кезегінде келешекте олардың
негізгі өсу факторларын анықтау бойынша жаңа ... мен ... ... Бұл ... ... ... базаны одан əрі ... ... ... басқару жүйесін жетілдіру жəне
корпоративті басқарудың ... ... ... ... ... сияқты даму бағыттарына қатысты болуға тиісті. Қазіргі таңда бұндай
шаралардың қолға алынуы банк ... ... ... ... ... ... қарыз алушыларға коммерциялық банктер тұтыну несиелерін
береді. Ол, негізінен, тұрғын үйлер, ұзақ ... ... ... ... ... алумен бйланысты болады. Бұл ... ... ұзақ ... пайдаланатын несиелер және мерзімі өтелетін несиелер
жатады. Несиенің бұл түрі шет ... өте ... ... ... ... 50% үй ... ... алынады. АҚШ-тағы жалпы несиелердің 85% негізгі
үш бөліктен құралады: ... 32%-ы ... ... ... 37%-ы тұрғын үй үшін, 19%-ы жеке қарыз алушыларға беріледі. 50%
- дан жоғары несиелер ... ... ... ... үшін ... ... беріледі. Ал, қалған бөлігін
күрделі қаржы енгізу үшін ұзақ ... ... ... ... ... ... – ұзақ ... тұтыну тауарларын сатып алу
үшін берілетін тұтыну несиесі [20].
Жеке тұлғаларды несиелеу нарығына тоқталсақ, бөлшек несиелеу нарығын
жандандыру ... ... ... ... несиелеу сегментіндегі
белсенділігінің өсуі және ... ... ... ... ... есебінен жалғасып отыр. 2010 жылғы ... ... ... ... ... ... ... ұлғаюы сақталды, бұл ретте өсу қарқыны шамалы ... ... ... өсуі ... мәлімдеген респондент банктердің
үлесі 2010 жылғы 4-тоқсанда 30%, 3-тоқсанда 29% болды. ... ... ... ... деңгейде сақталатындығын бағалаған
банктердің үлесі 59%- ды құрады, ал 3-тоқсанда бұл көрсеткіш 63%-ды ... ... ... ... ... 43% атап ... ол алдыңғы
тоқсандағыдан шамалы жоғары – яғни 40%.
Сурет 12. ... ... ... ... несиелеу),млн.теңге
Ескерту: [20] көзі негізінде құралды
Ипотекалық несиелеуге қатысты айтатын болсақ, онда осы сегменттегі
сұраныстың өсуін банктердің 30% ... ... ал ... деңгейінің
сақталуын респонденттердің 60% растады. Банктердің пікірі бойынша, осы
сегменттегі тәуекел деңгейі сақталып ... ... ... ... ... сұраныстың аздап өскені байқалып отыр. Дағдарыс ... ... ... бас ... бірқатар банк ипотекалық несиелеу
бағдарламасын жаңартты, бұл осы ... ... ... алып келді (4-сурет). Респондент банктер халық тарапынан заемдарға
сұраныстың өсу факторларының ішінде заемдар мерзімінің ұлғаюын, ... ... ұзақ ... арналған тауарларды сатып алуға
тұтыну шығыстарын қаржыландыру қажеттілігін, сондай-ақ тұтынушылардың ... ... және ... ... ... даму ... ... өсуін анағұрлым маңызды деп атап көрсетті.
Сурет 13 Несиелік ресурстарға сұраныстың өзгеруі (ипотека),млн теңге
Ескерту: [20] көзі негізінде құралды
Банктер, сондай-ақ ... ... ... ... ... және кредиттік карталар) деген қызығушылықтың
өскендігін көрсетіп отыр, ... ... осы ... ... алу ... бір уақытта жеңілдету кезінде кепілсіз кредиттеуді жаңғыртты.
Осының салдары ретінде банктер филиалдардың, банк бөлімшелері ... ... мен ... жаңа ... - жеке тұлғаларды тартуға
бағытталған маркетингілік стратегияларды іске асыру ... ... ... жүргізіп отыр.
Коммерциялық банктердің жеке тұлғаларға ұсынатын өзге де қызметтерінен
келесілерді: қолма-қолсыз есеп айырысу қызметі, трасталық қызмет, интернет
– банкинг ... ... ... ... есеп ... ... жүргізу. Ол банктердің клиенттерге көрсеткен қызметтеріне, немесе
банктің комиссиондық ... ... ... ... ең ... ... шоттарды шаруашылықтың, мемлекет пен халықтың
бос ... ... ... және ... ... ... ... шоттар ашады: есеп айырысу, ағымдық, дербес,
депозиттік және тағы басқалар [40].
Қазіргі уақытта төлем карточкаларының нарығында қызмет көрсетудің үлкен
ассортименті ... және ... ... бағдарламалардың елеулі саны
ұсынылады. Мәселен, ... ... ... дүкендер мен
мейрамханаларда тауарлар мен ... ... үшін ... ... қызмет көрсетулерді, байланыс қызметін, салық және кеден
төлемдерін төлеуге, ... ... ... ... ақша
аударуға, Интернет немесе телефонды пайдалану арқылы тауарларға және қызмет
көрсетуге тапсырыс беруге болады [46].
Бұл ретте ... ... ... ... ... Europay International, American Express International және
Diners Club International, China Union Pay), сондай-ақ жергілікті ... ... (Altyn Card, ... ... ... АҚ және «Ситибанк Казахстан» АҚ карточкалары) алуға болады (12-
кесте).
Кесте 12. Қазақстандағы төлем ... ... ... ... |2010 | 2011 |2012 ... ... саны (мың ... оның |8 |8 712.5|10 ... |590.2 | |417.5 ... ... ішінде: |6 |7 147.0|8 ... |985.1 | | ... ... ... ... 380.5|1 ... |2 | | ... ұстаушыларының саны (мың адам), оның ішінде|7 568.|8 011.2|9 579.9|
| |9 | | ... ... ... ... 572.8|7 ... |1 | | ... Worldwide, оның ішінде: ... 263.8|1 ... |4 | | ... ... саны (мың ... оның |2 |3 951.5|4 ... |897.7 | | ... ... оның ... ... 358.8|3 ... |2 | | ... ... оның ішінде: |484.5 |509.1 |747.0 ... ... саны ... оның ... |22 ... |29 422 ... саны ... оның ... |6 845 |7 622 |8 203 ... ... беру ... |5 827 |6 017 |7 294 ... ... беру және қабылдау функциясымен |1 956 |1 605 |909 |
|Сауда кәсіпорындарының саны ... |10 ... |12 194 ... ... ... |925 |1 128 |1 445 ... [20] көзі ... құралды ... 1 ... ... ... төлем карточкаларын шығаруды іс
жүзінде 22 банк және ... АҚ ... ... ... ... ... төлем карточкаларын шығарады және таратады (олардың
үлесі - 96.2%): VISA International, MasterCard Worldwide, American ... және China Union Pay. ... ... ... ... жүйелердің төлем карточкаларын шығарады: Altyn Card – «Қазақстан
Халық Банкі» АҚ; SmartAlemCard – «БТА Банк» АҚ және ... ... ... - ... Қазақстан» АҚ.
2012 жылғы 1 сәуірдегі жағдай ... ... 10.4 млн. ... ... ал бұл ... ... саны – 9.6 млн. ... (2011 жылғы осындай күнгі жағдаймен салыстырғанда – тиісінше ... 19.6% ... ... ... ... дебеттік карточкалар болып
табылады, олардың үлесі 83.9%, ... ... ...... ... бар ... карточкалардың және алдын ала ақысы төленген
карточкалардың үлесәіне тиісінше 1.5% және 0.1% сәйкес келеді.
2012 жылғы наурызда ... ... ... ... отырып жасалған транзакциялардың көлемі 426.7 млрд. теңге ... ... ... айымен салыстырғанда өсу 26.1%). 2012 ... ... саны 15.5 млн. ... ... және 2011 жылғы наурыз айымен
салыстырғанда 18.2% ... Бұл ... ... ... ... және ... өсуі 31.5% (3.3 млн. транзакция) және 23.6% (56.1
млрд. теңге), ал қолма-қол ақшаны алу ... ... ... (12.2 млн. ... және 26.5% (370.6 ... ... болды.
Қолма-қол жасалмайтын төлемдердің негізгі үлесі POS-терминалдар (қолма-
қол жасалмайтын төлемдердің жалпы санынан және көлемінен 44,7% және ... ... ... 42,6% және 18,7%) ... жасалды. Қолма-қол
ақшаны беру операциялары негізінен банкоматтар арқылы жасалды (қолма-қол
ақшаны беру ... ... ... ... және көлемінен 97,7% және
89,1%).
Трасталық қызметі. Коммерциалық банктер өздеріне сенімді тұлғаның
қызметтерін қабылдап, ... жеке және ... ... ... қызметтер орындайды. «Траст» - сенім дегенді ... ... ... ... ... ... өз капиталын басқа тұлғаға (сенімді) оның
мүддесін қорғап отырып, иелік етуге сенім білдіріп тапсырады, яғни ... ... ... ... институттардың мүлікті және капиталды
басқарумен байланысты қызметтер көрсетуін және клиент атынан оның ... ... ... ... ... да ... ... айтады. Бұл
операциялар келісі негізінде ... ... ол ... ... ... ... сенімді тұлға белгілі бір құқықтарға ие ... ... ... ... ... етушісі ретінде болады. Сенімді тұлға
мүлікпен бенефициар мүддесін қорғай отырып, иелік ... ... ... ... ... яғни ... иесінің өзі, немесе үшінші ... ... ... трасталық операциялармен қосымша табыс алу үшін
айналысады. Сол сияқты корпорациялар, фирмалар және ... ... ... үшін, ірі клиенттермен байланыс орнату үшін ... ... ... ... ... ұзақ ... ... ірі компаниялардың бағалы ... ... ... ... ... және ... ... активтерге орналастырады.
Банктерге қаражаттарды бағалы қағаздарға салу қосымша табыстан басқа,
ірі фирмаларды және корпорацияларды бақылауға мүмкіндік береді.
Банктердің ... ... ... жеке және ... жәрдем қорлары, басқа да қоғамдық ұйымдар пайдалана ... ... ... ... ... ... тобына көрсетуге
мүдделілік танытады.
Коммерциялық банктер өз ... ... ... ... жасай алады:
- жеке тұлғаларға сенімхат бойынша акциялар, басқа да қорлық құндылықтар
түріндегі мүлікті. Қозғалмайтын және ... да ... ... ... ... хат ... ... акционерлік қоғамдардың тапсырмасы бойынша сенімділік функцияларды
орындау;
- фирмалар мен жеке тұлғаларға ... ... ... ... екі ... ... жеке ... және заңды
тұлғаларға.
Жеке тұлғалар үшін трасталық қызметтердің ... 3 ... ... иесі қайтыс болғаннан кейін мүлікті басқару;
2) мүлікті менімді негізде басқару;
3) агенттік қызметтер. Банк басқаруындағы ... ... ... ... ... қалдыратын, бүкіл өмірлік, сақтандыру, корпоративтік
институцияналдық, коммуналдық.
Интернет – банкинг қызметі. Интернет - банкинг – ... ... ... ... ... – банкинг :
- бір шоттан екінші шотқа ақша аудару;
- қолма-қол ақшасыз банк ішінде де, банктер арасында да төлемді ... ... ... сату және ... алу;
- депозиттерді ашу және жабуға;
- есеп айырысу графигін ... және ... ... мен ... банк ... ... ... мүмкіндігі бар.
Интенет – банкинг қаржылық мәселелерді шешетін серпінді бағдар болып
табылады. ...... ... ... ... кең көлемді
қызметтері, интернет – ... ... ... ... ... ... негізі бағалы қағаздар нарығы серпінді қызметтердің де және
сақтандыру нарығының да жүйесі бола алады. Өйткені, олар ... және ... ... ... ... ... ... бақылау жасай алады [43].
Интернет – банкингті алғаш ойлап тапқан АҚШ елі. Оған ... ... ... ... бөлімдерінің аз ашылуынан болды. ... ... ... ... ... көші – қоны өте жоғары) кедергілер
келтірді, банк өз клиентін, ал ... ... ... ... ... ... ... болды. Осылайша банктерге басқа штаттағы
немесе басқа елдегі өз ... ... ... ... ... ... ... болды. Нәтижесінде 1995 жылы 18 ... ... ... банк – Security First Network Bank, ... RBC Centura)
ашылды. Бірінші жарты жылдықта банк капиталының орташа өсімі айына 20% ... ... ... 40 млн. ... ... көтерілді, 10 мың
клиенттердің шоттары ашылды.
Интернет-банкингті қолдану: біріншіден, ... ... ... ... 24 ... бойы ... ... бақылау жасай алады және қаржы
нарығындағы өзгерістерді біле алады, сол өзгеріске қарай шешім қабылдайды.
(Мысалы, банктегі салымын жабуға немесе ... сату ... ... ... тағы ... Интернет – банкинг жүйесі пластикалық карточкадағы
жүріп жатқан операцияларға да ... ... ... ... ... ... қозғалысы шоттан үзінді көшірмеде көрсетіледі.
Коммерциялық банктер өздерінің клиенттеріне ... ... ... экономика және қаржы, инвестициялау, несиелеу,
есеп ... есеп ... және есеп ... ... ... беру ... Бұл қызмет көрсетулер банктер тарапынан пайда табу мақсатында
ғана емес, ... –ақ ... банк ... қырларын білу үшін, жаңа
қызмет түрлеріне қатысты толық түсіндірмелер беру ... жаңа ... да ... ... ... ... ... кездегі телекоммуникациялар,
компьютерлік ... ... ... банктер жеткілікті түрде
коммерциялық немесе коммерциялық емес ақпараттарды да иеленеді. ... ... ... әр түрлі қызметтер көрсете отырып, олардан ... ... ... ... ... көзі басқа банктермен және ірі
ақпараттық агенттіктермен өзара алысу болып табылады.
Осының негізінде банктер өздерінің мәліметтер ... ... ... ... жеткізу үшін белгілі бір ақы төлеуге тиіс.
2.2 «БанкЦентрКредит» АҚ жеке тұлғаларды тұтынушылық несиелеуін талдау
Қазақстанның экономикалық және ... ... ... әл-ауқатының
жақсаруын және ертеңгі күнге сеніммен қарайтындығын көрсетеді, бұл жеке
тұлғалардың ... ... ... әсер ... ... Бұл ... ... қажеттілігіне бейімделген, халықтың
талғамдары мен ... ... ... және ... сәйкес
несиелендірудің бірнеше түрлерін ұсынатын қаржы-несиелік ... өте зор. Осы ... ... сай келетін, еліміздің несие
нарығында сонау жылдар бұрын өз ... ... ... ... ... ... үштіктің қатарында тұрақтанған қаржы-несиелік
мекемелердің өкілі – бұл «БанкЦентрКредит» АҚ.
«Банк ... ... ... 19 ... және ... алғашқы коммерциялық банктерінің бірі болып
табылады.
Банктің республикамыз бойынша кеңінен тараған ауқымды филиалдық желісі
бар, 100-ден астам ... мен ... ... ... ... ... қызмет көрсетеді.
Банктің корреспонденттік желісіне 40 шақты шетелдік банк ... ... өз ... ... жүзі ... есеп ... ... жоғары технологияларды қолдануының арқасында банк клиенттері
Интернет банкинг жүйесі бойынша әлемнің кез ... ... ... ... өз ... ... яғни өз офисінен немесе Интернет
желісіне ... ... кез ... ыңғайлы жерден банктік операциялар
жүргізуге мүмкіндік алады. Мұның ... өз ... ... ... ... ... ... артады, жоғары сапамен және
тұрақтылықпен қаржы ағымдарын қашықтан басқаруға қол ... ал бұл ... ... пен ... ... ... дамытуға бағытталған тиімді жұмыс
болып табылады. The Banker журналы ... Times ... ... ... 2010 жылы Жыл ... деп ... 13. Банктің ссудалық портфелінің динамикасы
| |2010ж. |2011ж. |2012ж. |
| ... ... ... ... |Сомасы |үлесі |
| |Млн. тг | |Млн. тг | |Млн. тг | ... |546 069 |25,8% |1120 504 |48,2% |178 972 |7,1% ... |1384 ... |715 425 |30,8% |191 119 |7,6% |
|1 ... | | | | | | ... |6 403 |0,3% |32 538 |1,4% |19 499 |0,8% |
|2 ... | | | | | | ... |146 992 |6,9% |278 304 |12,0% |142 713 |5,7% |
|3 ... | | | | | | ... |9 866 |0,5% |38 197 |1,6% |7 988 |0,3% |
|4 ... | | | | | | ... |11 022 |0,5% |41 431 |1,8% |68 300 |2,7% |
|5 ... | | | | | | ... |11 974 |0,6% |97 243 |4,2% |1 915 ... ... |2117 ... |2323 642 |100,0% |2 524 ... |
| Дерек көзі: БанкЦентрКредитнің инвестициялық меморандумы [21] ... ... 2010 ... ... ... 25,8 %, ал 1-ші ... күмәнді несиелер 65,4 %, үмітсіз несиелер
0,6%-ды құрап отыр. Бұл жағдайда ... ... ... ... ... 2012 ... ... ақпан айларының мәліметтері бойынша
үмітсіз несиелердің үлесі сәйкесінше өсіп 75,9 %, 55,1 %-ға ... ... ... ... ... ... несиенің 7,1 % , 8,0 %-ын ғана
құрап отыр.
Жоғарыда ... ... ... ... ... ... нәтижесінде банк ол шығындарды провизиялар құру ... Енді ... ... ... провизиялар сомасын және
ссудалық портфель сапасын төмендегі 12-кестеден көруімізге болады.
Кесте 14. БанкЦентрКредитнің ссудалық портфелінің ... |2010ж. |2011ж. |2012ж. |
| ... ... |Сомасы |Провизия |Сомасы |Провизия|
| |Млн. тг |млн. тг |Млн. тг |млн. тг |Млн. тг |млн. тг ... |546 069 | |1 120 504| |178 972 | ... |1 384 996|61 326 |715 425 |29 338 |191 119 |5 952 |
|1 ... | | | | | | ... |6 403 |512 |32 538 |2 294 |19 499 |1 781 |
|2 ... | | | | | | ... |146 992 |29 398 |278 304 |55 661 |142 713 |28 323 |
|3 ... | | | | | | ... |9 866 |2 288 |38 197 |9 549 |7 988 |1 997 |
|4 ... | | | | | | ... |11 022 |5 511 |41 431 |20 715 |68 300 |32 970 |
|5 ... | | | | | | ... |11 974 |11 974 |97 243 |97 243 |1 915 770|1 915 |
| | | | | | |770 ... |2 117 321|111 009 |2 323 642|214 800 |2 524 360|1 986 |
| | | | | | |792 |
| ... ... ... инвестициялық меморандумы [22] |
Жоғарыда 12-кестеде 2011 жылы ... ... ... 2010 жылға
қарағанда 52% - ға ... 1 120 504 млн. ... ... ... ... бұл ... 84% - ға ... Үмітсіз несиелерге келетін болсақ,
2010 жылы 11974 млн. теңгені құрап ... ... ... 0,6% - ын
құрады. 2012 үмітсіз несиелер 1 915 770 млн. теңгеге өсті. Бұл ... ... ... 76% - ын ... 15. Ссудалық портфельдің клиенттің типіне сәйкес жіктелуі (млн. ... |2010ж. |2011ж. |2012ж. ... ... |1 963 281 |2 321 272 |2 684 843 ... ... |546 880 |505 517 |471 537 ... ... |6 609 |7 353 |7 574 ... |83 |199 |227 ... |2 516 853 |2 834 341 |3 164 181 ... ... ... ... ... [22] |
Кестедегі ... ... ... ... ... ... екенін көруге болады. Жеке тұлғаларға берілген несиелердің
сомасы 2012 жылы 2010 және 2011 ... ... ... 2012 жылы ... ... бойынша несие портфелінің сомасы
2 684 843 млн. теңгені құраған. Бұл көрсеткіш 2010 ... ... ... ... ... портфелінде тұрақты өсім байқалады.
Енді БанкЦентрКредитнің экономиканың салалық құрылымы ... ... ... ... ... қай ... ... көп
берілгендігін, қай сала түрінде өсім немесе ... ... 16. ... әр ... ... ... бойынша
несие портфелінің салалық құрылымы (млн. теңге)
|Сектор |2010 |2011 |2012 ... ... ... ... |292 463 |271 387 |241 759 ... ... ... займдар |254 417 |234 130 |229 778 ... ... ... |365 741 |435 188 |536 224 ... үй құрылысы |316 222 |415 536 |492 138 ... ... |173 948 |314 970 |382 103 ... ... |415 817 |298 573 |359 531 ... және ... ... ... 495 |206 066 |274 311 ... ... |139 615 |142 819 |153 401 ... |7 971 |84 266 |68 895 ... ... |47 869 |62 783 |64 452 ... ... |48 401 |40 152 |41 037 ... сату |71 836 |62 116 |49 552 ... |50 650 |51 087 |39 453 ... ... |30 325 |35 580 |38 991 ... |24 233 |25 244 |33 940 ... |11 174 |25 374 |28 534 ... үй ... |10 689 |13 903 |16 102 ... және тері ... |4 134 |11 241 |12 514 ... ... ... және ... 664 |12 259 |9 136 ... ... |8 024 |12 968 |8 896 ... ... |72 165 |78 699 |83 434 ... |2 516 853 |2 834 341 |3 164 181 |
| ... ... БанкЦентрКредитнің инвестициялық меморандумы [22]] |
14-кесте бойынша экономиканың секторларының арасында ... ... мен ... үй ... берілген несиелердің үлесі көп
және 2012 жылы ... ... 492 138 млн. ... ... мұнай-газ саласына берілгендері 2012 жыл 2010 ... ... ... 54%-ға өсіп ... ... ... Салалар арасында ең
аз көлемдегі несиелеу ... ... ... ... ... ... салаларын жатқызуға болады. Оның негізгі себебі ... ... ... ... және бұл сала ... ... ... дамуына банк тарапынан сенімділіктің аздығында болып
отыр.
«БанкЦентрКредит» АҚ ... ... ... ипотекалық
несиеге сұраныстың 30%-ға өскендігін айтып өтті.
Бүгінгі таңда «БанкЦентрКредит» АҚ жеке тұлғаларға арналған
несиелер кең ... ... ... Атап ... «БанкЦентрКредит» АҚ  жеке тұлғаларға арналған несиелері. Бұл несие
түрі бойынша тиімді талаптар, төмен пайыздар. Сонымен қатар, бұл несие ... ... ... ... тез ... Егер несие алуышынығ
табысы тұрақты және анықтама ... ... ... ... қатар, егер
несие алушы ипотекалық несиені 20 жылға дейінгі мерзімге алғысы ... ... ... ... ... ... ... несие
беру бағдарламасын ұсынады.
Қазақстан ипотекалық компаниясы АҚ-пен бірге ипотекалық несие беру
Егер клиенттің табысы тұрақты болса әрі оны ... ... ... ... сонымен қатар, егер клиент ... ... ... ... 20 ... ... ... несие алғысы келсе, онда бұл
бағдарлама сол ... ... АҚ ... бойынша несие беру талаптары (айнымалы ... ... ... ... ... ... |Клиенттің табысына байланысты, тұрғын үйдің |
| ... ... ... ... емес ... ... |Айнымалы, инфляция деңгейіне және ҚИК-тің |
| ... ... ... жарна ... ... ... ... ... |
|Несие мерзімі |20 жылға дейін ... ... ... ... ... ... бұрын өтеу|Алғашқы 6 ай ішінде 1% мөлшерінде |
| ... ... ... ... ... ... ... берген жағдайда, несиені бастапқы жарнасыз |
|алуға болады. ... ... ... клиенттің төлем жасау қабілеттілігін |
| ... ... ... ... ... ... ... несие сомасының 0,6%-ынан|
| ... ... мен ... ... қоса |
| ... Жеке ... құқығын жоғалту |
| ... ... ... ... |
| ... ... 0,1%-нан бастап. |
|Өтінімді ... |5 000 ... ... | ... ... үшін|Қарыз сомасының 1% (ең кемі 5 000 теңге) |
|Қамсыздандыруды |Бағалау ... ... ... |
|бағалау | ... ... ... ... ... АҚ-пен бірігіп ипотекалық несие беру)
ҚИК бойынша қажетті және ұсынылған құжаттар тізімі 
(бір отбасының барлық мүшелеріне көшірмелер мен түпнұсқалар):
1. Жеке куәлік; 
2. СТН ... ... ... Неке туралы куәлік (некені бұзу туралы куәлік); 
4. Бірге тұратын балалардың жеке куәліктері немесе олардың туу туралы
куәліктер; 
5. Тұрғылықты орнын растайтын ... (үй ... ... ... ... ... алынған анықтама).
Жалданбалы жұмысшылар (қызметкерлер) үшін:
• Еңбек кітапшасының немесе жеке еңбек шартының көшірмесі, жұмыс орнындағы
кадрлар бөлімі нақты ... ... ... ... ... ... бұйрықтың үзінді-көшірмесі;
• Жұмыс орнынан алынған жалақы туралы анықтама (ең кем дегенде соңғы 6 ай
үшін) .
Патент немесе ... ... ... ... қызметті
жүзеге асыратын жеке тұлғалар үшін :
• Жеке кәсіпкерді мемлекеттік тіркеу ... ... ... Салық міндеттемелерін орындау бойынша бюджетпен есеп айырысудың жай-күйі
туралы жеке есепшоттан алынған үзінді-көшірме; 
• Cалық және бюджетке төленетін басқа да ... ... ... бойынша
салық міндеттемесін нақты орындауды растайтын түбіртектер; 
• Шағын бизнес субъектісінің жеңілдетілген декларациясы.
Сатып алынатын жылжымайтын мүлік ... Жеке ... ... ... ... ... белгілейтін құжаттардың (жоспары, сатып
алу-сату шарты, Қалалық жер комитетінің жерді бағалауы, жер телімі
шекарасының жоспары) екі данадағы ... ... ... ... ... ... ... (соңғы ай үшін) және
салық төлемдерін (соңғы жыл үшін жерге және мүлікке салынған салықты
төлеу) ... ... ... көшірмесі. 
Жылжымайтын мүлікті жөндеу үшін (жылжымайтын мүлік кепілімен):
• Жөндеу сметасы;
• Жүргізілетін жөндеу жұмыстарының кестесі
• Құқық белгілейтін құжаттар (жоспары, сатып ... ... ... ... және барынша аз ... Онда ... ... ақша ... әуре ... жаңа үй ... алады.
Бағдарламаның артықшылығы: 
Өтінімді жедел (3 күн ішінде) қарастыру;
• Қазақстанның кез келген қаласында тұрғын үй сатып алу ... беру ... ... ... ... АҚШ ... ... мүлікті сатып|Кепілдік қамсыздандырудың нарықтық құнының |
|алуға арналған ипотекалық|70%-ына дейін; барлық клиенттер үшін ... ең ... ... ... ... үй ... ... |
|сомасы |– 60%).  |
| ... ... ... кепілдік |
| ... ... ... сақтандыруы болған жағдайда, |
| ... ... ... 15%-ға ... |
| ... болады.  ... ... ... ... ... ... арқылы – |
|бекітілген ... 14%-ға ... |
| ... ... ... ... – 14%-дан |
| ... ... |
| |3 ... ... – 12,5% - дан 13%- ға дейін  |
|Бастапқы жарна ... үй ... ... ... ... |
| ... мүлік құнының 30%-ынан кем емес |
|Несие мерзімі |20 ... ... ... ... ... және қолда бар жылжымайтын мүлік |
|Мерзімінен бұрын өтеу |Алғашқы 6 ай ... 1% ... ... |
| ... ... ... ... ... |
|Қосымша ақпарат ... ... ... ... қабілеттілігін талдау арқылы да, талдамай да |
|беріледі. ... ... ... ... атты ... тарифі |
| ... және ... ... сақтандыруды |
| ... ... ... ... ... ... |
| ... меншік құқығын жоғалту тәуекелдігін |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... үшін |5 000 теңге ... ... үшін ... ... 1% (ең кем дегенде 5 000 теңге) |
|Қамсыздандыруды бағалау |Бағалау компаниясының ... ... ... ... сыйақы мөлшерлеме - 14%-дан бастап
3 Егер несие алушыны ұзақ мерзімге, ең төменгі пайыздық мөлшерлемемен
ипотекалық несие алу қызықтыратын болса, онда Банк ... ... ... ... ... – Люкс ... несиесін беруге
әзір.
Бағдарламаның артықшылығы: 
• Ең аз пайыздық мөлшерлемемен несиені ұзақ мерзімге ... ... ... ( 3 күн ... қарастыру;
Қазақстанның кез келген қаласынан тұрғын үй сатып алу мүмкіндігі.
|Несие беру талаптары ... ... ... АҚШ ... ... ... ... |кепілдік қамсыздандырудың нарықтық құнының 80 ... ... ... ... дейін; барлық клиенттер үшін ... ең ... ... ... ... ... ... ... ... арқылы |
|бекітілген ... ... ... |
| ... жасау қабілеттілігін талдаусыз 9,5%-дан |
| ... ... ... ... ... үй ... ... сатып алынатын |
| ... ... ... 20 ... кем емес ... ... |30 ... ... ... ... ... және ... бар ... ... |
| |+ ... ... ... жарна қаражатынан |
| ... ... ... өтеу |6 айға ... ... ... ... ... ... қабілеттілігін талдау арқылы да, оны талдамай да |
|беріледі. ... ... ... ... атты ... ... несие |
| ... 0,6%- ынан ... ... және |
| ... ... ... қоса ... |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... мүлкінің нарықтық құнының 0,1%-|
| ... ... ... ... үшін |5 000 ... ... ресімдеу үшін |Қарыз сомасының 1%- ынан бастап (ең кем дегенде |
| |5 000 ... ... ... ... ... тарифтері бойынша |
Жылдық тиімді сыйақы мөлшерлеме - 8,5%-дан ... ... 10% ... ... несие. Жылжымайтын мүлікті
кепілге беру арқылы бөлшекті ... ... ... ... ... ... ... Бөлшекті несие беру лимиті) өнімі икемді өтеу
кестесімен және өзінің ағымдағы берешегін Банктің ... ... ... ... ... 1 ... ... қысқа мерзімге
несие алғысы келетін адамдарға арналған.
|Несие беру талаптары ... ... ... АҚШ ... ... ... кез ... ... ... ... |
|Қарыз сомасы  ... ... ... 50 ... |
| ... емес ... ... ... растаусыз – жылдық 12% ... | ... ... АҚШ ... ... – жылдық 10% ... | ... ... ... ...... 9 % ... | ... ... ... ... өтеу кестесі – мерзім соңында, |
| ... тең ... ... ... ... өнім ... ... талаптармен |
| ... ... ... қаржыландыру |
| ... 1 ... ... ... – 20 ... |
| ... ... ... – 10 жылға дейін) |
|Қамсыздандыру ... ... ... басқа тұлғаның |
| ... ... ... ... ... ... төлем жасау қабілеттілігін талдамай-ақ беріледі. ... ... үшін |5 000 ... ... ... үшін ... сомасының 1%-ынан бастап (ең кем дегенде 5|
| |000 ... ... ... ... ... тарифтері бойынша |
Жылдық тиімді сыйақы мөлшерлеме - 10,5 %-дан ... Жеке ... үй ... ... емес ... ... ... жеке құрылысына (құрылысын аяқтауға) беріледі.
• тұрғын үйді «нөлдік циклдан бастап» салуға, сонымен қатар жартылай
салынған тұрғын үй құрылысын аяқтауға ... ... ... (қарыз)
ресімдей алу мүмкіндігі.
• «нөлдік циклдан бастап» салу үшін несие беру кезінде тұрғын үй мен
коммерциялық жылжымайтын ... ... ... ... үй салуға несие беру талаптары ... ... ... АҚШ доллары ... ... ... және АҚШ ... 20 жылға дейін |
|мерзімі | ... ... ... ... ... ... 70 |
|ең үлкен сомасы ... ... ... ... ... жасау қабілеттілігін талдаумен жылдық |
|бекітілген ... ... |
| ... ... қабілеттілігін талдаусыз жылдық |
| ... ... ... ... ... үшінші тұлғаның (заттық |
| ... ... ... мүлік |
|Мерзімінен бұрын өтеу |Алғашқы 6 ай ішінде 1% мөлшеріндегі тұрақсыздық |
| ... Одан ... ... ... |
| ... ... ... |Несие клиенттің төлем ... ... |
| ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... сондай-ақ |
|талдаусыз беріледі. ... ... үшін |5 000 ... ... ... үшін ... ... 1% (ең кем дегенде 5 000 теңге) |
|Сақтандыру тарифі ... ...... сомасының 0,3%; |
| ... ... ...... |
| ... 0,3% ... ... ... ... тарифтері бойынша |
Жылдық ... ... ... - ... ... ... қаржыландыру – бұл клиенттің бұрын алған несиесін сол ... ... ... өтеу ... ... АҚ несие
(ипотека, тұтыну несиесін) алу мүмкіндігі немесе көптеген ұсақ несиелерді
бір үлкен ... ... ... ... ... ... ай ... төлемдеріңізді азайту, сонымен қатар несие мерзімін,
сомасын және валютасын клиентке ... ... ие ... беру ... ... ... |теңге, АҚШ доллары ... ... ... ... ... 70 %-ынан |
| ... емес ... ... ... |
| ... ... емес) ... ... ... – жылдық 14 %-дан бастап;  ... АҚШ ... ... беру ... ... ... ... несиесі  |
| |АҚШ ... ... ... |
| ... ... ... ... ... |30 ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... ... тұлғаның |
| ... ... ... ... өтеу ... санкциялары қолданылмайды  |
|Қосымша ақпарат ... ... ... жасау қабілеттілігін талдау негізінде, сондай-ақ |
|талдамай-ақ беріледі. ... ... ... ...... ... 0,3%, |
| ... оқиғалардан сақтандыру – қарыз сомасының|
| |0,3%. ... ... үшін |5 000 ... ... ... үшін |0 ... ... бағалау |Бағалаушы компанияның тарифтері бойынша |
Жылдық тиімді сыйақы мөлшерлеме - 15,4%-дан ... ... үшін ... ... ... ... ұсынуға тиісті: 
• Жеке куәлік көшірмесі;
• СТН растауының көшірмесі;
Банктің ішкі ... және ... ... ... ... еткен жағдайларда, қарыз бойынша; тұрғын үйді кепілге беру
бойынша қамсыздандыруға берілетін ... ... ... ... кәмелетке толған барлық мүшелерінің және басқа да
қоса иеленушілердің (кәмелетке ... ... ... – қамқоршы
органдардың келісімі) кепілді беруге және оны соттан тыс іске ... ... ... Жеке қолма-қол  несиесі– бұл кепілдік қамсыздандырусыз және ... ... жеке ... ... ... ... Құжаттардың ең аз пакеті;
• Жедел қарастыру және ресімдеу. 
|Несие беру талаптары ... ... ... ... сомасы |1 000 000 теңгеге дейін ... ... ... ... 25% KZT  ... ... ... қатысушылар немесе |
| ... ЖЗҚ ... ... 23% KZT ... ... |36 айға ... ... ... |5% (ең кем ... 4500 ... ... | ... ... ... мөлшерлеме – 30,5 %-дан бастап 
Қарыз беру тәртібі
Несие беру туралы өтінімін қарыстыру үшін Клиент келесі құжаттарды
тапсыруы ... Жеке ... ... ... ... ... бойынша карточкалық модульден үзінді көшірме (түпнұсқа,
соңғы алты ай үшін көшірме);
• Филиал орналасқан жерде ... ... ... ... тіркеу
кітабы, мекенжай бюросынан алынған анықтама).
8 Өмір кенеттен орын алатын төтенше оқиғаларға толы. Несие алушыға
тұтыну мақсатына ақша ... ... ... ... "Оңай" (шұғыл
мұқтаждықтарға арналған) несие несиелеу бағдарламасын ... ... ... ... ... ... ... көрсетпей, сондай-ақ
қосымша құжаттарды жинамай-ақ несиені тез арада ала алады.
|Несие беру талаптары ... ... ... АҚШ ... ... сомасы |Қамсыздандырудың нарықтық құнының 70 |
| ... ... емес ... ... ... ... – 16%-дан 17%-ға ... ... |
| ... ...... 18%-дан |
| ... ... ... ... |СТабысты растаумен – 15%-дан 16%-ға ... ... ... |
| ... растаусыз – жылдық 17%-дан |
| ... ... ... ... |10 жылға дейін ... ... ... сондай-ақ басқа |
| ... ... ... ... ... өтеу|Бастапқы 3 ай ішінде 1% мөлшерінде |
| ... ... ... ... айыппұл|
| ... ... ... ақпарат ... ... ... ... ... ... негізінде, |
|сондай-ақ талдамай-ақ беріледі. ... ... ... ...... ... |
| |0,3%, ... оқиғалардан сақтандыру – |
| ... ... 0,3%. ... ... |5 000 ... ... | ... ресімдеу үшін|Қарыз сомасының 1% (ең кемі 5 000 ... ... ... ... ... ... | ... тиімді сыйақы мөлшерлеме - 16,4 %-дан басталады.
Несиені ресімдеу үшін қарызалушы келесі құжаттар пакетін ұсынуға тиісті:
• Жеке куәлік көшірмесі;
• СТН растауының ... ... ... ... ... белгілейтін құжаттардың
түпнұсқалары; Банктің ішкі саясаты және ... ... ... ... ... жағдайларда қарыз бойынша; тұрғын ... беру ... ... ... ... ... ... отбасының кәмелетке толған барлық мүшелерінің
және басқа да қоса иеленушілердің (кәмелетке ... ... ...
қамқоршы органдардың келісімі) кепілді беруге және оны соттан тыс ... ... ... ... Оңай плюс несиесі (шұғыл плюс) қарыз алушының жеке тұтынуы үшін
беріледі. ... бұл түрі ақша ... ... ... оны ... ... ... жағдайларға арналған. Несие алушы кепілге жылжымалы және
жылжымайтын ... бере ... өз ... банк несиесін береді.
|Несие беру талаптары ... ... ... АҚШ ... ... ... ... түріне және Қазақстан өңіріне |
| ... ... ... ... растаумен – 16 %-дан бастап  |
|теңгемен ... ...... ... |
| ... ... ... |Табысты растаумен – 15%-дан бастап  |
|АҚШ ... ... ...... 17% -дан |
| ... ... ... |3 ... дейін ... ... ... немесе автокөлік |
|Мерзімінен бұрын өтеу |Бастапқы 3 ай ... 1% ... |
| ... ... алынады. Кейін |
| ... ... ... ... ақпарат ... ... ... ... ... ... ... |
|сондай-ақ талдамай-ақ беріледі. ... ... |5 000 ... ... | ... ... үшін ... ... 1% (ең кемі 5 000 |
| ... ... ... сыйақы мөлшерлеме - 16,4%-дан басталады.
Несиені ресімдеу үшін қарызалушы келесі құжаттарды ұсынуға тиісті:
• Жеке куәлік көшірмесі;
• СТН ... ... ... бойынша қамсыздандыруға берілген құқық белгілейтін құжаттардың
түпнұсқалары;
• Банктің ішкі саясаты және Қазақстан Республикасының қолданыстағы
заңнамасы талап еткен ... ... ... ... үйді ... беру
бойынша қамсыздандыруға берілетін құқық белгілейтін құжаттардың
түпнұсқалары: отбасының кәмелетке ... ... ... және ... ... ... ... толмаған мүшелері бойынша – қамқоршы
органдардың келісімі) кепілді беруге және оны соттан тыс іске асыруға
нотариатты куәландырылған келісімдері.
10 Оңай ... ... плюс 2) ... ... ... ... келетін тұлғаларға арналған.
|ие беру талаптары ... ... ... АҚШ ... ... ... кез ... ... ... |
| ... ... ... ... ... ... |
| ... артық емес ... ... ... растаусыз – жылдық 18%-дан ... ... 19%-ға ... ... ... ... ...... ... |
|АҚШ долларымен ... 18%-ға ... ... ... |Табысты растаусыз – жылдық 16%-дан |
|еуро/рубль ... 17%-ға ... ... ... ... қарастырудың және берудің ең |
| ... ... – 2-3 ... күні |
|Несие мерзімі  |10 ... ... ... ... ... ... қатар |
| ... да ... ... ... ... ең|
| ... ... 40 ... жыл ... |
| ... қала ... ... мүлкі |
|Қосымша ақпарат ... ... ... ... ... ... |
|беріледі. ... ... |5 000 ... ... | ... ... ... сомасының 1% (ең кем дегенде 5 000|
| ... ... ... ... тарифтері бойынша |
|бағалау | ... ... ... ... - ... ... ... үшін қарызалушы келесі құжаттар пакетін ұсынуға тиісті: 
• Жеке ... ... СТН ... ... ... бойынша қамсыздандыруға меншік құқығын белгілейтін құжаттардың
түпнұсқалары; 
• Банктің ішкі саясаты және Қазақстан Республикасының ... ... ... жағдайларда тұрғын үйді кепілге беру бойынша
қамсыздандыруға берілетін құқық белгілейтін құжаттардың түпнұсқалары:
кәмелетке толған барлық отбасы мүшелерінің және басқа да ... ... ... ... – қамқоршы органдардың
келісімі) кепілді беруге және оны соттан тыс іске асыруға арналған
нотариатты куәландырылған келісімдері. 
12 Автокөлігі жоқ әрбір адам оны сатып ... ... жеке ... ... ... ... және ... басқа көлік алуды армандайды. Қай-
қайсымыз болсақ та, автобустың ... ... ... қалуының
салдарынан кездесулерге кешіккен кездеріміз болды. Мұндай сәттерде жеке
автокөлікті сатып алу туралы жиі ... ... ... ақша жинамай-
ақ, Автокөлік (коммерциялық, сондай-ақ жеке пайдалануға арналған) сатып
алуға арналған несиені пайдалануға ... ... ... қажетті қаражатты бірден алады, ал төлемді біртіндеп жасайды
          - Банк несиені 10 жылға дейінгі мерзімге бере ... ...         - ... өтінімін 3 жұмыс күні ішінде қарастырылады.
• Клиенттің Өз бюджетін жоспарлай алауы
         - Аннуитеттік төлемдер несие бойынша төлемдерді тең ... ... ... ... мерзімінен бұрын өтей алуы
        - Несиені қарыз мерзімінің аяқталуын күтпей-ақ өтеу мүмкіндігі.
|Несие беру ... ... ... |теңге, АҚШ доллары ... ... |Ең ... қарыз сомасы кепіл сипаттамасына байланысты|
| ... ... ... 60%-ынан 100%-ына дейінгі |
| ... ... ... ... ... талдаумен – 14,5%-дан бастап, 16 % - ға |
|теңгемен ... ... ... – 18% ... ... ... ...... бастап, 15 % - ға |
|АҚШ долларымен ... ... ... – 17% ... ... |Қаржылық талдаумен – 12,5%-дан бастап, 14% - ға |
|еуро/рубль ... ... ... – 16% ... ... ... ... 30%-ынан бастап. ... ... |5 ... ... ... ... |7 500 000 теңгеден немесе 30 000 АҚШ долларынан |
| ... сома ... ... ... ... |
| ... қарыздар (Қазақстанның өңірлеріне |
| ... ... ... ... растаусыз |
| ... |
| ... ... ... берген кезде кепілдік |
| ... ... ... 50 ... ... |
| ... |
| ... автокөлік берген кезде кепілдік |
| ... ... ... ... артық |
| ... (2 250 000 ... ... 15 000 АҚШ ... |
| ... |
| ... ... ... ... ... оның |
| ... ... автосалонның есеп айырысу |
| ... ... ... ... ... ... және/немесе жылжымайтын |
| ... ... ... өтеу ... 6 ай ... 1% ... тұрақсыздық |
| ... ... ... ... ... ... талаптар |Несие клиенттің төлем жасау қабілеттілігін талдау |
| ... және ... ... ... ... ... ... |Айдап кетуден және зиян келтіруден сақтандыру – |
| ... ... ... ... ... ... ... қарастыру |5000 теңге ... | ... ... үшін |Қарыз сомасының 1% (ең кемі 5 000 теңге) ... ... ... ... бойынша |
|бағалау | ... ... ... ... - ... бастап. 
Қажетті құжаттар тізімі
• Жеке куәлігінің көшірмесі;
• СТН берілгенін растайтын құжаттың көшірмесі;
• Кадрлар ... ... ... ... ... ... ... орнынан жалақы туралы анықтама (соңғы 12 ай ішіндегі);
• Заңды тұлға құрмай-ақ кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыратын жеке тұлғалар
бойынша - ЖК ... ... ... ... кәсіпкерлік қызметпен айналысуға
берілген патент және рұқсат, табысы туралы декларациялар және тұрақты
ақша табысының (соңғы 12 ай ішіндегі) болуын растайтын басқа ... ... ... құқық белгілейтін құжаттары.
Жеңілдіктер
• Оң несие тарихи бар клиенттерге, «Капитал» ЖЗҚ салымшыларына (клиент
кемінде соңғы 6 ай ... осы ... ... болу ... ... Центр
Кредит» АҚ арқылы жалақы алатын клиенттерге жеңілдіктер қарастырылған.
11 Автосалоннан жаңа автокөлік сатып ... ... ... ... ... ... және ... табысы бар адамдарға
ғана емес, өз табысын растауға мүмкіндігі жоқ адамдарға да ... ... ... ... |теңге, АҚШ доллары, еуро, рубль ... ... ... ... қарай, автомобильдің нарықтық |
| ... ... ... керек ... ... ...... 11%, АҚШ долларымен – |
| ... ...... 13% ... ... ... ... ... ... 15% ... мерзімі |1 жылға дейін, негізгі ... ... ... |
| ... немесе оның мерзімін ұзарту мүмкіндігі |
| ... |
| ... ... ... ... – 5 ... |
| ... ... ... алатын автомобиль (жылжымайтын мүлік, |
| ... өзге ... ... ... ... өтеу ... санкциялары салынбайды ... ... ... ... ... ... мүлік, депозит, өзге өтімді |
|қамсыздандыру) және ... ... бар ... ... ... ... ... жарнасыз берілуі мүмкін. ... ... ... ... және зиян келтіру қаупінен |
| ... ... ... ... ... ... ... ... ... үшін ... ... ... бастап (ең кем дегенде 5 |
|алынатын сома |000 ... ... ... |жоқ ... ... ... ... - 12,6 %-дан бастап есептеледі.
Қажетті құжаттардың тізімі 
• жеке куәліктің көшірмесі;
• кадрлар бөлімі куәландырған ... ... ... ... ... ... орны ... анықтама (кем дегенде соңғы 12 ай
бойынша); 
• заңды тұлға құрмай-ақ кәсіпкерлік қызметпен айналысып жүрген жеке
тұлғалар үшін ЖК тіркеу туралы куәлік немесе ... ... ... ... және ... ... туралы декларация
және тұрақты (кем дегенде соңғы 12 ай ішінде) ақшалай табыс алғанын
растайтын басқа құжаттар; 
• кепілдегі мүлікке меншік құқығын ... ... Егер ... ... төмен пайыздық мөлшерлемемен автокөлік сатып
алуға және автокөліктің нарықтың бағасының барынша жоғары сомасымен ... ... ... ... бағдарламасы ұсынылады.
|Тек Алматы қаласына ғана арналған «Автостоп» несиесін беру ... ... ... ... АҚШ доллары ... ... ... ең ... ... ... |
| ... байланысты: кепілдің |
| ... ... ... ... |
|Сыйақы мөлшерлемесі |АҚШ долларымен 14%, теңгемен 16 % ... ... ... ... ... ... |
| ... ... ... |5 ... ... ... ... |Келесі жағдайларда табысыңызды |
| ... ... ... алу үшін |
| ... ... ала ... |
| ... кепілге беріп, кепілдік |
| ... ең көп ... 70%; |
| ... бастапқы жарнасы міндетті түрде|
| ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... ... алынатын автокөлік ... ... ... ... қорғау үшін сатып |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... |
| ... ... ... ... клиенттің төлем жасау қабілетін |
| ... ... да, оны ... да |
| ... ... ... ... тарифі |Айдап кетуден және зиян келтіруден |
| ... ... ... ... ... ... бастап ... ... |5000 ... ... | ... ... ... сомасының 1% (ең кем дегенде 5 000 |
|үшін ... ... ... ... тарифтері бойынша |
|бағалау | ... ... ... ... - ... ... жылға берілетін автонесие
Сыйақы мөлшерлемесі тек 1 жылға бекітіледі. Банк табысты ... ... ... ... ... (3 жұмыс күні ішінде) қарастыру! 
|Автостоп несиелеу талаптары  ... ... ... АҚШ ... ... ... ... мөлшерлемелері |Табысын растайтын жағдайда – жылдық |
|теңгемен |14%  |
| ... ... ... ... – |
| ... 15%  |
| |  ... мөлшерлемелері |Табысын растайтын жағдайда – жылдық |
|АҚШ долларымен |13%  |
| ... ... ... ... – |
| ... 14%  ... мөлшерлемелері |Табысын растайтын жағдайда – жылдық |
|еуромен/рубльмен |11%  |
| ... ... ... ... – |
| ... 12%  ... ... ... ... өтеу ...... |
| ... аннуитет, тең үлестермен |
|Қамсыздандыру ... ... ... ... ... ... электрондық қорғау үшін |
| ... ... ... міндетті |
| ... SekurPay атты ... |
| ... орнатылады. ... ... |1 ... ... ... ай ... негізгі|
| ... ... ... өтеледі. |
|Қамсыздандыру ... ... ... ... |
| ... ... өзге өтімді |
| ... ... ... ... ... - ... ... есептеледі.
12 Егер қажеткер (клиент) өз қызметкерлерінің жағдайын ойлайтын
компанияда қызмет етіп ... егер ... ... ... жасауға әзір болса, банк ... ... ... ... ... беру атты
несиелеу бағдарламасын ұсынады.
"Корпоративтік несиелеудің" мәні мынада: банк клиенті болып ... ... ... ... ... кепілдігімен кез келген
уақытта еш қиындықсыз несие ала алады. ... ... ...
компаниялар қаражат алатын үміткерлерді өз ... ... ... ... ... сомасын белгілейді.
Банктің осы қызметін пайдаланыңыз, сонда Сіз оның ... ... Бұл – ... ... шығу мүмкіндігі, сондай-ақ Сіздің
компанияңыздың тұрақтылықтың кепілі екендігін және ... ... ... ... ... құрал.
|Несие беру талаптары ... ... ... АҚШ ... ... ... |Бір қызметкерге берілетін ең ... |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... Бұл кезде несие|
| ... ... ... ... |
| ... табысының 50%-ынан аспауға |
| ... ... ... ... және АҚШ ... ... |
| ... бастап ... ... |- ... мерзімі |3 жылға дейін ... ... ... ... ... ... сыйақы мөлшерлеме - 21,9 %
13 Егер қажеткер (клиент) Банктің корпоративтік клиенті ... ... ... ... қызметкері болса, онда банк
қажеткер (клиент) үшін арнайы әзірленген "Корпоративтік" ... ... Егер ... ... ... ... жекелеген қызметтерін
("Үйдегі Банкинг" жүйесі, "Star ... ... ... жүйесі,
несие картасы) пайдаланушы болса немесе жеңілдетілген ... ... ... ... ... білдірсе, онда банк ... үшін ... ... ... ... алады.
Үйіңізден шықпай-ақ несие алуға өтінім беріңіз! 
|Талаптары/Өнім |Ықтимал сегмент ... | VIP ... ... ... жеке |
|сипаттамасы |тұлғалар  ... ... ... ... мөлшерлемесі|Автонесие – негізгі мөлшерлемеден 0,5% кем|
| ... ... ... ... |
| ...... ... 0,5% кем |
|Сервистік бөлшекті өнімдер* ... ... ... ... ... ... ... талаптар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... талдау арқылы да, |
|талдамай да беріледі. ... ... ... ... атты ... |
| ... ... ... ... бастап |
| ... және ... ... |
| ... қоса ... ... ... |5 000 ... ... | ... ... ... ... 0,7% (ең кем ... 5 000|
|үшін ... ... ... ... ... ... |
|бағалау | |
* ... ... ...... ... ... ... сатып
алу. 
** Клиенттің қалауы бойынша қашықтан көрсетілетін жүйенің бірі – ҮБЖ немесе
Star Банкинг. 
Жылдық тиімді ... ... ... ... кепілімен несие беру
Сіізге ақша қажет, бірақ пайызыңызды жоғалтпау үшін депозиттегі ақшаны
жаратқыңыз келмей ме?
Артықшылығы:
• Құжаттардың ең аз ... ... ... және ... ... ... ... Депозит кепілдігімен несие беру бағдарламасы. Бұл - ақша қажет,
бірақ пайызды жоғалтып ... ... ... ақшаны жаратқысы
келмейтін тұлғаларға арналған.
16 Қажеткерге (клиент) қажет ... ... алу үшін ... қаражат
жетіспей, банкке жиі баруына тура келсе, қымбат уақытын зая кетірмес үшін,
бар болғаны Бөлшекті несие беру лимитін  ашу ... оны ... ... ... бойы пайдалана алады.
17 Револьверлік несие ... ... ... ... ... несие карточкаларына кепілдік қамсыздандырусыз және несиелеу
мақсатын көрсетпей-ақ берілетін тұтыну несиесі.
18 Дебет-несие карточкасы бойынша несие лимиті жеке ... ... ... ... және ... мақсатын көрсетпей-
ақ берілетін тұтыну қарызы.
Банк, сондай-ақ халық тарапынан әмбебап кредиттік өнімдерге (экспресс-
кредиттер және ... ... ... ... ... отыр, тиісінше БанкЦентрКредит осы кредит түрін алу рәсімдерін
бірте-бірте бір ... ... ... ... ... жаңғыртты.
«БанкЦентрКредит» АҚ осы несие түріне жедел желі несие желісін ... ... ... АҚ ... арасында клиенттерді
тарту жағынан бәсекелестікте жеңу үшін несиелік саясатты жұмсарту жағдайын
қарастырды. Несие саясатын ... ... ... ... өтеу ... ... ... ставкаға байланысты емес
комиссиялардың мөлшерін ... ... ... ... ... ... мөлшерін төмендетуден және тұтынушылық
кредиттеу кезінде ... ... ... ... Жеке ... несие беру және қайтару тәжiрибесi
«БанкЦентрКредит» АҚ тәжірибесі бойынша бір жеке ... ... ... ... ... ... ... несие алуға өтінішін
қарастырып, оның несиелік қабілетін бағалайық.
Банкке Ильясов Руслан Азаматович автомобильді ... алу ... ... ... Несиелік офицер клиентке банктегі несиелеу
шарттары мен талаптарын, сондай-ақ ... ... ... ... туралы
кеңес және несие алуға қажетті құжаттар ... ... АҚ ... ... алуға несиені мынадай шарттарда
береді:
- Несие ... ... 23 %-ға, ал АҚШ ... ... 18 %-ға
беріледі;
- Несиенің ең ұзақ мерзімі 3 жылға дейін;
- Ең төменгі алғашқы төлем алынатын автомобиль құнының 15 %;
- ... ... 7 ... ... шетел өндірісінің автомобильдері
кепілге алынады;
- Пайдалану мерзімі 3 жылдан аспаған ... ... ... алынады;
- Алғашқы салым болмаса, несие тек жоғары өтімді мүлікті кепілге ала
отырып беріледі;
- несиені «БанкЦентрКредит» АҚ ... ... ... ... өтінішті қарау:
- құжаттардың толық пакеті тапсырылғаннан кейін 4 жұмыс күні ... ... ... ... ... беру ... ... қабылданғаннан кейін:
← шотты ашу;
← өмірді және мүлікті міндетті сақтандыру;
... ... ... ... беру ... келісімі;
← кепіл мүлкін рәсімдеу және тіркеу.
Несиені рәсімдеудің тарифтері:
|Өтінішті қарау: |3 000 ... ... ... |2 000 ... ... және өмірді күтпеген |Несие сомасының 1,9 % ... ... | ... несиелік өтінішін қарау үшін қажетті құжаттар:
– Банкпен ... ... ... пен ... Жеке ... ... СТН-нің көшірмесі;
– Жұмыс орнынан соңғы 1 жыл бойынша жалақы туралы анықтама;
– Еңбек кітапшасының ... ... ... орны куәландырған
жұмысқа алу туралы бұйрықтың көшірмесі /выписка/
Мүлікті ... қою үшін ... ... ... құжаттар:
Жұбайының және басқа да 16 ... ... ... ... ... ... ... беру департаментінің 16 жасқа томағандар ... ... ... ... нотариалды куәландырылған көшірмесі/неке тұмағандығын
растайтын нотариалды куәландырылған ... ... ... ... ... ... барлық несиелеу шарттарымен танысқаннан кейін ол ... және ... ... ... ... құжаттарды тапсырады және
несиелік өтінішті қарау үшін ... ... ... ... қарыз
алушының – Ильясов Р.А. осындай өтініші мен анкетасы қосымша А-да ... ... ... клиент автомобиль алуға 35 000 АҚШ доллар
сомасында, 2 жыл мерзімге, 18 % ... ... ... 4 ... 7 үй, 7 ... ... ... орналасқан пәтерін кепілге бере
отырып несие алуға өтінішін берді. Несиелік ... ... ... ... журналында» тіркеуден өткізеді[24].
Сондай-ақ несиелік офицер клиенттің төлем қабілетіне алдын ала талдау
жүргізеді. ... ... ...... сұралып отырған шарттарда
несиені алу және уақытылы, толық көлемде өтеу қабілетін ... ... ... қарыз алушыға бұл тек алдын ала талдау, ал несиені беру
туралы шешім ... ... ... ... ол ... ... ... ғана белгілі болатыны туралы хабарлайды.
Клиенттің төлем қабілетін алдын ала талдау мынадай көрсеткіштерді
есептеу ... ... ... ... ... ... төлемдердің ең жоғарғы мөлшері;
- несиенің ең жоғары мүмкін ... АҚ ... ... ай ... ... ... ... қарыз алушының барлық шегерімдерді алып тастағанда қолында қалатын
табысының 50 %-нан аспауы керек. Клиент ай ... ... 250 000 ... ... ... ең жоғары мүмкін мөлшері несиенің шарттарына және айлық
төлемдердің ең жоғарғы мөлшеріне ... ... = ... ... / ... ... Нмах – ... ең жоғары мүмкін мөлшері;
Ат – несие бойынша айлық төлемдердің ең ... ... - ... ... ... ... ... мөлшерлемесі;
Нм – несиенің мерзімі.
Біздің нақты клиентіміз – Ильясов Руслан Азаматович ала алатын ... ... ... ... осы ... бойынша есептегенде 5 007 601 теңгені
құрады. Яғни банк тек ... сома ... ... ... бере ... ... келген несие сомасы тек 4 830 000 теңге, яғни алдын ала
төлем қабілетін бағалау ... ... ... өтей ... осы клиентке алдын ала квалификация бойынша қорытынды жасау керек.
Ол үшін несиелік офицер клиентпен бетпе-бет сөйлесуі кезінде ... ... оның ... орны және ... ала ... қажетті
басқа да мәліметтерді алады. Осы алынған ... ... ... ... ... ала квалификациялық қорытынды жасайды. Алдын ... ... ... ... ... 17 ... ала біліктілігі бойынша қорытынды
|Клиенттің аты-жөні |Ильясов Руслан Азаматович ... ... ... ... жыл ... ала ... |11.05.2010 жыл ... күні | ... ... |4 күн ... ... ... | ... ... ... құжаттар толық ... ... | ... | ... ала ... |Төлем қабілетін толық тексеріп, несие беруге |
|қорытындысы ... ... ... ... клиент туралы маңызды мәліметтер |
|Қандай мәліметтерді тексеруге бэк-офис көп көңіл бөлу ... ... ... ... ... ... ұқыпты. Сөйлесу мәнері де |
|тартымды. ... ... жыл  ... |10.45  |
| | ... ... ... | ... ... ... и ... кредитования» [23] ... бет ... ... ... және ауызша айтқан мәліметтері
негізінде жасалады. Яғни бұл арқылы ... ... алу ... ... ... ... ... алдын ала квалификациялық
қорытындысының нәтижесі бойынша жақсы сипаттама берілген, яғни клиент ... ... ... бойынша несиені өтей алады.
Клиенттен барлық ... ... ... банктің Қауіпсіздік
Қызметіне клиенттің сенімділігін тексеруге МЕМОРАНДУМ беріледі.
Сондай-ақ барлық құжаттар заң ... ... және ... тексеруге беріледі. Заң бөлімі көбінесе мүлікті кепілге беру
құжаттарын: ... ... ... ... ... ... анықтаманың нақтылығын және т.б. тексереді[24, 88].
Сонымен қатар клиентпен кепіл мүлкін бағалаушылар қызметі үшін ... ... ... ... ... ... Бағалаушылар мүліктің
кепілдік құнын анықтап, қарыз алушының пәтерін 105 000 Ақш долларына ... ... ... ... кейін несиелік офицер банктің қауіпсіздік қызметінен және
заң бөлімінен сол қарыз алушы ... ... ... алады. Осы
қорытындылар оң болған жағдайда, несиелік офицер қарыз алушының ... ... ... ... үшін эксперттік қорытынды жасайды. Мұнда
қарыз алушының несиелік қабілеті мен төлем қабілеті толық бағаланады.
Қарыз алушының несиелік қабілетін ... оның ... ... яғни егер қарыз алушының жоғары білімі болса, ол жауапты тұлға.
«БанкЦентрКредит» АҚ клиенті Ильясов ... ... ... ... ... есеп және ... мамандығын 1991 жылы
бітірген.
Сондай-ақ несиелік офицер қажет болған ... үй ... ... несиелік өтінішпен байланысты қандай-да бір сұрақпен оған ... ... ... алушының жұмысбастылық мәліметтерін тексеру мақсатында еңбек
кітапшасының көшірмесі немесе жұмысқа алу ... ... ... тексеріледі. Осы мәліметтер негізінде несиелік офицер қарыз
алушының ... ... ... ... ... болжайды, осы кезде клиенттің
жұмыс орнын ауыстыру жиілігі ескеріледі. Ильясов Руслан ... ... ... ... 10 жыл бас ... ... ... істейді.
Бұдан қарыз алушының жұмысының тұрақты екені туралы қорытынды ... ... ... ... ... мәліметтер де өте маңызды. Бірақ
біздің жағдайда қарыз алушы бұрын банктен несие алмаған.
Қарыз алушының несиелік ... ... оның ... ... ... ... Осы ... басқа жерде кепілде және арестте тұрмағандығын
нақты тексеру керек. Ильясов Руслан Азаматовичтің ... ... ... ... жоқ, яғни ... ... ... кезекте қарыз алушының төлем қабілеті бағаланады. Бұл жерже
анкетада көрсетілген табыстар туралы ... ... ... ... ... ... ... салыстырылады. Біздің
жағдайымызда бұл екі мәлімет дәл келеді, яғни ... ... ... ... ... құрайды.
Жанұяның шығындары талданғанда ең алдымен айлық ағымды ... Олар ... ... ... ... ... 3-кестеде Ильясов Руслан Азаматович жанұясының айлық және
басқа да ... ... 18. ... алушының және жанұясының шығындары*
|Айлық ағымды шығындар ... ... ... ... алу ... ... |20000 ... т.б.), әдетте кем дегенде 15000 тг адамға | ... ... және ... ... үшін төлем |15 000 ... ... ... ... телеарна үшін төлем |10 000 ... ... |10 000 ... ... ... алу |- ... алу шығындары |- ... ... |- ... бар несиелер бойынша төлем |- ... ... |- ... |55 000 ... ... жасалатын шығындар ... ... ... | ... |5 000 ... | ... ... жатпайтын басқа шығындар |20 000 ... ... ... и ... ... [23] ... жылдық басқа да шығындардың бір айға келетін сомасын есептеу
керек. Ол ... ... ... үшін бір айға ... 2 100 ... ... клиенттің айлық шығындарын осы шамаға арттыру керек: 42 100 ... ... ... және ... құрылымын талдағаннан
кейін оның нормативті және нақты төлем қабілетін есептеу керек. Ол ... ... ... ... ... ... анықталады:
Ең жоғары мүмкін төлем = Қарыз алушының табыстары / 2 = = 500 000 / 2 ... ... ол 250 000 ... ... арқылы қарыз алушының нормативтік төлем қабілеті есептеледі:
Нормативтік төлем қабілеті = Ең жоғары ... ... / ... ... ... / 240 385 = ... ... бойынша ол 1-ден артық болу керек. Бізде ол ... тең ... ... төлемдер мына формула бойынша есептеледі:
%/100/12
Есептелген төлемдер = заем * ------------------------------- =
1 – (1 + %/100/12)-Нмъ
= (4 830 000 * 18/1200) / ... = ... ... ... айлық бос ақша қаражаттарының шамасын анықтау
керек. Ол үшін айлық ... ... ... алып ... ... Азаматович айлық бос ақша қаражаттары – 457 900 ... Ал осы ... ... есептелген төлемдерге қатынасы қарыз алушының нақты
төлем қабілетін ... ... ... = ... бос ақша ... / ... төлемдер *
100% = 457 900 / 240 385 * 100% = 190%
Осы көрсеткіштің ... ... ... қарыз алушының төлем
қабілетіне рейтинг береді:
... ... ...... ... ... 150%-дан жоғары;
➢ төлем қабілеті қанағаттанарлық – нақты төлем қабілеті 110-150%
➢ төлем қабілеті теріс – нақты төлем ... ... ... ... қарыз алушының нақты төлем қабілеті 190%-ды
құрайды, яғни ... ... ... ... ... нәтижелері эксперттік қорытынды түрінде ... ... ... ... ... Ильясов Р.А. несиелік
және төлем қабілетіне жасаған эксперттік қорытындысы қосымша В-да ... ... ... ... ... сұралған шарттарда несие
беріледі деген шешім қабылдады.
Ал ... ... ... ... ... қатарында келе жатқан
банк «БанкЦентрКредит» АҚ ел экономикасы мен ... ... ... ... меңгеріп отырған банктердің бірі ретінде қарастырады.
«БанкЦентрКредит» АҚ қызметінің 2010-2012 жылдар кезеңінен бастап ең
маңызды мақсаты қол ... ... банк ... ... банк
қызметтерінің халықаралық нарығын біртіндеп зерттеп, игеру болып табылады.
3 Тұтыну несиесін ҰЙЫМДАСТЫРУДЫҢ НЕГІЗГІ МӘСЕЛЕЛЕРІ МЕН даму
перспективалары
Қазіргі ... ... ... ... ... жатыр,
ақырындап халықтың өмірлік деңгейі өсіп жатыр. Ол ... ... ... ... ... Ол жеке ... несилеу нарығының
дамығанын көрсетеді: тұтыну несиесін беру, ... ... ... ... пластикалық карта арқылы несиелеу. Несиелеу ол
әр дайымда тәуекелмен байланысты болып келетінін ... ... ... ... банк ... ... ... мен амалдар шыға бастады.
Әлемдік тәжірибеде жеке тұлағаларды несиелеуде көптеген әдістер
бар. Қазақстанда кездесетін мәселенің ... ... ... Әрине
белгілі түрі ипотекалық несие. Көптеген банктерде өздерінің ипотекалық
несиелеу бағдарламасы бойынша өздерінің тәжірибелері бар. Бұл түрі ... ... ... ... ... ... ... бұл түрі
бойынша көп емес. Бұл ... түрі ... көп ... ... жоғары болып келеді. Клиенттерді тарту үшін ең біріншіден пайыздық
ставканы төмендету керек. Ол банк ... ... ... ... кезде арнайы талаптар қолданатын айту керек. Әрине оған ... ... ... ... аз ... ... алу несиесі. Неге аз
десек қажетті білімнің аз ...... аз ...... ... ... ... алу несиесінің ерекшелігі пайыздық ставкасының
аз болуы және ұзақ ... (10 ... ... ... несие түрін дамыту үшін шетел тәжірибесінде:
- Білім алатындарға қаржылық көмек ретінде заңдық құрылым қажет;
- Қарыздың қайтуына мемлекет тәуекелді өз ... ... ... ... күні бұл ... қамтамасыз етілмеген, сондықтан
банктер несиенің құнын өсіруіне тура келеді.
Автонесиелеу табыстылық бойынша позиция бойынша ... ... ... ... өтуі ... көмегімен жүріп жатыр,
кейбір автосалондарда автокөліктің 70%-ын несиемен иемденіп ... ... ... ... ... ... ... өзінде қарыз алушылар
кепілзатты тіркемей жылжитын ... ... ... қойып немесе сатып
жіберуіне қолынан келеді.
Ал ... АҚ ... ... ... жеке тұлғаларды
несиелеу ұйымдастырудағы мәселесі мынадай болып келеді:
1) Ең біріншден жеке тұлғаларды несиелеуде компьютерлік программаның дұрыс
істемей қалуы.
2) Екіншіден егер ... ... өшіп ... ... банкте кейбір
банктердің кейбір компьютерлерінде арнайы технологиялық ... ... ... ... алу ... жоқ. Өйткені
«БанкЦентрКредит» АҚ банк талабы ... ... ... әр ... ... ... ... Зейнеткерлерде төлемқабілеті
жоғары болса да және еңбекақы ... ... бола ... да,
зейнетақылық аударымдар жоқтығынан несие берілмейді.
4) Тағы бір айта кететіні банк үшін несиелеу процесінен ... ... ... өтей алмай қалуы. Әрине бұл банк үшін ең көп кездесетін
мәселе болып табылады. Осы ... ... ... ... ... ... баласының саны;
2) тіркелу ақпараты, тұрғылықты жер бойынша тіркелген берілген мекен жай
бойынша тұрған жылы, ол мәселеде кез ... ... ... клиенттер
басқа қаладағы пропискада тұрғандар басқа қалалардан несие ... олар тек қай ... ... тек сол ... ... ала ... Жұмысы, мамандығы, жұмыс орны;
4) Қаржылық жағдай туралы ақпарат;
5) ... ету ... ... ... Несие тарихының ақпараты, бұрынға несиенің мөлшері, ағымдағы қарызы
және т.б. факторлар әсер ... ... шешу үшін ... ... ... Егер ... ... өшіп қалып жатса, банкте кейбір банктердің
кейбір компьютерлерінде арнайы технологиялық ... ... ... тек IBSO программаларға орнатылған, яғни депозит және ақша
аударымдармен айналысатын компьютерлерде. Ол құрылғы егер ... ... ... ... ... ... ... түрде өз
қызметін көрсете береді. Ол проблеманы шешу үшін арнайы құралғылар
орнату қажет.
2) Ал ... ... ... ... шешу үшін банктің
зейнеткерлер үшін ... ... мен ... құру ... деп
ойлаймын.
3) Тағы бір айта кетіні банк үшін несиелеу процесінен кейінгі қарыз алушы
қарызын өтей алмай қалуы. ... бұл банк үшін ең көп ... ... ... Осы ... туындататын факторлар:
Осының бәрі несие тәуекеліне алып келеді.
Несиелік тәуекел – қарыз алушының банктен ... ... ... ... оған ... ... өз ... қайтара ламуына
байланысты банктің зиян шегуін сипаттайды.
Кез келген банк қызметінің табыстылығы банктің ... ... яғни оның ... ... тікелей байланысты. Несиенің
уақтылы қайтарылмауы, банктің зиян ... ... ... ... ... тәуекелді басқару шараларымен уақтылы айналысып отыруға
тиіс.
Несиелік тәуекел келесі себептерге байланысты туындайды:
1) Қарызгердің жауапкершіліксіздігі
2) Қарызгердің өз ... ... ... ақша ... ... Банк ... есептің дұрыс жүргізілмеуі, іскерлік және
экономикалық ортадағы болжамбаған жағымсыз өзгерістер
4) Саяси ... ... ... ... ... жағдайлар
6) Несиеге берілген кепілдеменің спасы мен болашақ құнына сенімділігі.
Несиелік тәуекел ... ... ... ... оның ... ... ... нәтижесінде пайда болады.
Несиелік тәуекелді әлемдік тәжірибеде ... ... ... ... тәуекелі
2) шетелдік несиелер тәуекелі
3) ішкі қарыздардың төленбеу тәуекелі
Бұрмалау – ... ... ... ... ... ал ол өз ... ... айлакерлік шығын әкелу, ұрлау
немесе басқа да заңсыз іс-әрекеттер салдарынан зиян келтіруі мүмкін.
Банк тәжірибесінде несиелендіруде туындайтын мәселелер:
1) ... мәні өсті деп ...... ... ... ... негізгі
көзі.
2) Пайданы өсіруге деген құштарлық кей жағдайда тәуекелі ... ... ... мен ... ... алып ... ... ойланбай берген
несиелер, өте қымбатқа берегн несие.
3) Қарыз ... ... ... емес және сенімсіз ақпарат. қарыз ... ... ... ... емес ... күмәнді несие тудыруы
мүмкін.
4) Әрбір несие қызметкері клиент туралы несие тарихын ... ... ... ... мониторинг
Несиелік тәуекелді басқару – ... ... ... ... ... әдістер мен тәсілдердің жиынтығы.
1) несиелік тәуекелді тәуекелдерді басқару жүйесінің негізгі элементтері
2) несиелік лимиттерді ... ... ... ... ... алушының несиелік тәуекел деңгейіне байланысты несиеге рейтинг
қою.
5) белгіленген ... ... ... ... ... ... ... ескере ала отырып зиян
мөлшерін анықтау.
7) несиелік шешімдерді қабылдау барысында құдіретті бөлу.
8) проблемалық несиелерді қалпына ... ... ... ... ... :
1) Несиелік тәуекелді сәйкестендіру, тәуекелдің пайда болу ... ... ... ... ... ... мүмкіндігін анықтау
3) Тәуекелді өткізуге пайда болатын шығындарды бағалау.
4) Қабылдайтын тәуекелді бағалау
5) Несиелік тәуекел стратегиясын таңдау. 5.1. ... ... ... ... тәуекелмен байланысты әркеттерден бас тарту туралы шешім.
Егер тәуекел деңгейін төмендету бойынша нақты шараны ... ... ... ... ... ... ... Несиелік тәуекел деңгейін бағалау – тәуекелге мониторинг жүргізу.
7) Несиелік ... ... ... ... ... ... тәуекелді төмендету әдістері.
Клиенттің қаржылық жағдайы тұрақты болмаған немесе сыйақы төлеу
мерзімі кешіктірілген жағдайда ондай шартты міндеттемелер ... ... ... ... ... олардың
сапасына байланысты 5%-дан 100%-ға дейін құралады.
Провизиялар ... ... ... ... ... ... ... жабу үшін қажетті құралдардың сомасы.
Провизиялар жалпы және арнайы түрі ... ... – бұл ... ... провизияларды құруды қажет
ететін активтерден басқа да барлық ... ... ... ... жабу үшін құрылғын провизилар.
Арнайы провизиялар – бұл құны өзінің сатып алу құнынан екі ... ... ... ... ... нақты жіктелінген активтер бойынша
шығындарды жабуға арналған провизиялар.
Әрбір несиелік операциялар ... ... ... ... ... ... есептеу мақсатында жүзеге асады.
Банктердің несиелік операциялары бойынша мүмкін болар зияндардың
орнын жабу үшін ... құру ... банк ... ... болуымен негізделеді. Несиелік тәуекелдерге байланысты провизия
құру банк активтерінің сапасының ... ... ... операциялардың
тәуекелдігінің жоғарылығын ескере отырып жүзеге асырылады. Банк үшін
провизияның құрылуы, оның қаржылық ... ... ... етуге
ықпал етеді.
Банк негізгі қарыздың толық сомасына байланысты шығындардың орнын
жабу ... ... және ... ... барлық несиелік опреациялар
түрлері бойынша резервтеу коэффицентіне провизия құра алады. Аталған резерв
есебінен кейіннен қайтарылмаған несиелер бойынша зияндар шегеріледі.
Несиелік ... ... ... яғни қарыз алушының келісімшартта
бекітілген мерзімде несие берушіге төлемеген негізгі қарызы мен пайызының
сомасына қарай ... ... ... ... ... ... ... мынадай сыныптарға бөлінеді: Қайтарылу дәрежесіне қарай -
стандартты несие, ... ... ... несиелер деп бөлінеді.
Стандартты несие ...... ... ... ... ... күмән жоқ несиелер. Күмәнді несиелер дешеніміз – қайтарылу уақыты
кешіктірілген, мерзімі ... және банк үшін ... ... ... ... ... ... ережесіне сәйкес, күмәнді
несиелер ішінара бөлінеді: 1-санатты күмәнді, 2- ... ... ... ... 4- санатты күмәнді , 5- санатты күмәнді. Үмітсіз несиелер
дегеніміз – қайтару уақыты кешіктірілген, ... ... ... ... ... 19. «БанкЦентрКредит» АҚ жеке тұлғалардың күмәнді және үмітсіз
несиелерге провизия құру тәртібі
| ... ... ... ... мөлшері (негізгі қарыздың |
| ... ... |
| ... | |
| ... | |
| ... 1 – 30 |5% - ... уақтылы және толық |
|күнге ... ... ... |
| ... 30-60 |10% - ... ... немесе |
|күнге дейін ... ... |
| ... 60-90 |20% - ... ... және толық |
|күнге дейін ... ... |
| ... 90-120 |25% - төлемдерді кешіктірсе немесе |
|күнге дейін ... ... |
| ... 120-150 |50% - ... жағдайларда |
|күнге ... | |
| ... ... ... |100% - ... ... ... | ... ... ... ... несие бөлімінің құжатындағы |
|провизия құру тәртібі. [24] ... ... ... ... ... ... қарсы көптеген
шаралар қолданды. Шағын және орта бизнес бағытты ... ... займ ... ... ... ... ... сыртқы займдарға реструктуризация, көптеген объектілердің
құрылысын аяқтауға қаржы, инфраструктуралық жобаларға мемлекет ... ... ... бәрі ... ... үлкен ықпалын тигізді.
Қазақстан табиғи ресурстары бай мемлекеттердің қатарына жатады.
Егер әлемдік экономикалық ... ... ... бұл ... ... ... ... болады.
Банктік сектор. Әлемдік қаржылық дағдарыс ең бірінші ... ... ... әсер ... Сол ... ... болжам жасалып
және өзгерістер енгізілді. Ең біріншіден, ірі банктердің сыртқы займдарын
реструктуризациялау, ол дұрыс ... ... ол ... оң әсер берді.
Реструктуризация нәтижесінде көп ... ... ... ... ұзақ уақыт қалды және бұл қаражат ... ... ... сақтандыру сомасы 5 млн тенгеге дейін. Ол әр салымшыға сенім
пайда болды және мемлекет салымның ... ... ... ... капиталы минималды мөлшері 5 млрд тенгеге ... ... осы ... ... 30 ... ... тіркелген еді, ал қазір
белесенді банкер 15-тен аспайды. Сондықтан ҚҚА-гі ... ... ... өсіруіне шешулі талаптар қойды. Нәтижесінде кішігірім
банктер капиталын өсіреді ... ... Бұл ... мекемелердің
азаюына алып келді. Ол банктік секторға және мемлекетке оң ... ... ... АҚ ... ... мөлшері 240 млрд
тенгені құрайды, ал жарғылық капиталы 117 млрд ... ... Бұл ... ... ... талаптан бірнеше есе көп.
«БанкЦентрКредит» АҚ өткен жылдан бері өнім түрлерін жақсартып,
клиенттерге қызықты ұсыныстар енгізді.
Мысалы ... ... ол кез ... ... ... ... және ай ... төлемі аз мөлшерде өтей алады. Немесе қолма қол
несиені бір күнде қалыпты еңбекақы мен немесе несие ... оң ... ... ... ... сомада несие ала алады. Осы ... АҚ банк ... ... арқылы қызмет көрсетуге
мүмкіндік туды. Ол қарапайым 8 727 2500 111 телефон номері арқылы ... ... ... Осы ... ... ... кез ... уақытта
консультанттан ақпарат алуға болады. «БанкЦентрКредит» АҚ мақсаты –
клиенттермен әр ... ... ... «БанкЦентрКредит» АҚ ұзақ мерзімді
қатынасты құруға тырысады. Растау арқылы банк ... ... ... оң ... бар ... ... өнім түрі ... клиент»
несиелік картаны аз проценттік ставкамен және жоғарғы лимитпен. Уақыт өте
лимит қосымша өсіп, пайыздық ... ... ... ... ұйымдастырудың теориялық негізінде
несиелеудің мәнінде несиенің пайда болуы, ... ... ... ... ... ... ... түрлері, жеке тұлғаларды
несиелеудің шетел тәжірибесі ... Жеке ... ... экономикадағы рөлі маңызды екенін көруге болады.
«БанкЦентрКредит» АҚ банкінің тәжірибесі ... жеке ... ... да ... ... жеке ... несиелеуді ұйымдастыру
тәжірибесі қарастырылды. Оның ішінде беретін несиелерінің ... ... ... ... мүлікке мониторинг жүргізу
тәрітібі, несиелеуге ... ... ... ... банктің несие беру
бойынша қолданылатын ... ... ... ... және ... ... ... қарастырылды. Тағы банктің әр жылдағы 2010, 2011,
2012 жылдардағы несие беру ... сол ... ... ... Көрсеткіштің өзгеруіне қандай ... әсер ... Жеке ... несиелік қабілетін бағалауында қарыз алушыларды
төлем қабілеттілігіне байланысты категорияға бөлінгені, ... ... ... ... ... ... алушының несиені қайтару
ықтималдылығын есептеу тәрітібі қарастырылды.
Жеке тұлғаларды несиелеуді ұйымдастырудың негізгі ... ... ... АҚ ... ... мәселелері, сол
мәселені шешу жолдары, сол мәселені тудыратын тәуекел түрлері, тәуекелдері
төмендету тәсілдері мен ... ... ... ... және ... ... жабуға құрылатын провизия мөлшері, Қазақстан Республикасындағы
екінші деңгейлі банктердің несиелеу көлемі 2011, 2012, 2012 ... ... ... ... Тағы айта ... ... ... дағдарысына қарсы мемлекет қолданған ... және ... ... ... ... қарастырылды. Жеке тұлғаларды
несиелеуді жетілдіру жолына «БанкЦентрКредит» АҚ ... ... ... ... түрлері, несие өнімдерінің жаңа түрлері және дамығаны туралы
ой-пікірлер қарастырылды.
Қорытындылай келе ... ... осы ... жылы жеке
тұлғаларды несиелеу үлесі артып келеді. Несиені ұйымдастыру тәжірибесінің
сапасы артып, инфраструктурасы жақсы ... ... ... Тағы ... жеке ... несиелеу Қазақстан Республикасы экономикасын
дамуына оң әсер етеді. Егер жеке ... ... ... ... ... экономиканың және қаржы нарығының ... ... ... ... ... келесідей қорытындылар мен нәтижелер
айқындалады:
1. Тұтыну несиесінің нарығы ерекше дамып келеді. Ол ... ... ... алу үшін ... ... ... ... машинаның және басқа да тауарлардың құнын біртіндеп, бөліп
төлеуге мүмкіндік ... ... ... ең ... нұсқаға
айналып отыр. Бүгінгі таңда ... ... ... ... ... ... ... рәсімін оңайлатты. Бұл осы нарықтың
даму қарқынын арттыруға әкелді.
2. Халықтың баспана қажеттілігіне байланысты ипотекалық несие ... ... ... ... ... көпшілігінде баспана алуға
жеткілікті қаржы болмай тұр, сондықтан да жеке ... үшін ... ... үйді ... ... қамтамасыз ету болып
табылады.
3. Коммерциялық ... жеке ... ... үшін ... қажеттілік
ол банк салымдары. Өйткені ол несиелік ресурстар ... ... ... ... ... ... несиелік операцияларын жүргізеді.
4. Қойылған мақсатты бағыт, өзіне стратегиялық сипатты кіріктіреді. Ол
бойынша ағымдағы қызметті оптималды түрде ... тұру ... ... тиімді деңгейге көтеру болып табылады. Осы жерде банктің
қаржы-шаруашылық сипатының ұстанымы оның ... яғни ... ... ... мүмкіндігі. Кез келген банк үшін өтімділіктің
қажетті деңгейін ... ... оның ... ... ... Өтімділікті жоғалтқан банк үшін қосымша шығындардың ... ... ... ... ... ... жиі ... алып
келу мүмкін.
5. Коммерциялық банктердің жеке ... ... ... ... ... ... банк үшін көзделген тиімділікке
қол жеткізудің маңызды бір құралы болып табылады. Осыған орай ... ... ... ... сандық өлшем бірлігіне қарай
білікті мамандар тарапынан анықталуы банктің проблемалық несиелеріне
қатынасын белгілейді.
6. Несиені қайтаруды ... ... ... ... үшін
кепілді операцияларды жүргізуге жауапкершілік, қызметті ... ... ... ... нормативтік-құқықтық базасын құру
қажет. Мұнымен қоса, кепілді ... құру ... ... қажет
етпейді. Батыс елдеріндегі кепілді қорды ... ... ... ... ... және ол ... алу мен бекітуге, бөлмені ... және тағы ... ... соң, ... ... ... дамуына
байланысты берілген кепілдер бойынша комиссиялық ... ... кез ... ... банктің жеке тұлғаларды несиелеуі
күнделікті ... бірі ... ... және оларға ұқыпсыз ... ... алып келу ... Біздің ұсынысымыз бұндай маңызды
операцияларға шешім қабылдамас бұрын ... ... ... қабілетін
есептеуде қазіргі Қазақстан Республикасының экономикасына сай ... бір ... ... әдіс тәсілдерді ұстану керек. Себебі, кез
келген әдіс ... ... ... ... ... ... ... өлшем
бірлігін дұрыс есептемеу, банктің тұрақтылығын бұзуы ... ... ... ... ... ... ... «БанкЦентрКредит» АҚ
мысал ретінде ала отырып, ... ... ... мен ... көп ... ... және несиелеуді жетілдіру, дамыту үшін
нақты шешімдерді ұсындық.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. ... – 2030” ... даму ... ... Президенті Н.Ә.Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауы.
24.12.2012ж.
2. Мақыш С.Б., ... ... Оқу ... ... ... маркет, 2009.
3. Сейтқасымов Ғ.С., «Ақша, несие, банктер». Алматы, экономика 2009.
4. Н.Н. ... ... ... ... ... ... ... С.Б. Ақша айналысы және несие: Оқу құралы. Алматы. Издат-маркет.
2004.
6. Мақыш С.Б., Сұпығалиева Г.И, ... Н.Н. ... ... ... практикум. Оқу құралы. Алматы. Қазақ университеті 2004.
7. Г.Г. Коробовой., «Банковское дело», Москва ... ... ... современная система кредитования/под ред. ... ... ... 2011.
9. Банковские дело: Учебник / Под ред. О.И. ... ... ... ... 2007.
10. Управление деятельностью коммерческого банка: Учебник под/ред. О.И.
Лаврушина. Москва.: ... ... ... ... ... және ... қызмет туралы» № 2444
заңы. 31 тамыз 1995 ж.
12. Щербакова Г.Н. Банковские системы развитых ... ... ... С.Р. ... политика: теория и практика: учебная
пособие / М.: Экономисть, 2005.
14. Концепция ... ... ... ... Казахстан на 2007-
2012 годы /Одобрена постановлением Правительства ... ... ... ... 2006 года № ... ... терминологиялық және түсіндірме сөздігі. Алматы : Издат-
Маркет,2006.
16. Банковские системы зарубежных стран. Курс лекций ... ... ... Г.Л. Год ... 2012 С: ... ... И.В., «Кредитная политика коммерческих банков» //
Сборник научных трудов СевКавГТУ, ... ... 2012, ... ... жж. 1 ... банк ... ... жағдайы //
www.afn.kz
2. Дерек көзі: ҚР екінші деңгейлі банктер бойынша қорытынды баланс, 2010-
2013 жж., www.afn.kz
3. ҚР ... ... 2013 ... «Жалпы экономикалық есебі»,
www.nationalbank.kz
18. АҚ БанкЦентрКредитнің ... ... ... ... ... есеп ... ... БанкЦентрКредитнің инвестициялық меморандумы http://www.bcc.kz/
20. «Условия и процедуры кредитования» АО ... . ... № Н-138 2013 ... ... ... ... бөлімінің құжатындағы провизия
құру тәртібі. http://www.bcc.kz/kz/fizical/credit/
22. АҚ «БАНКЦЕНТРКРЕДИТ» банкінің операцияны жүргізу ... ... ... ... ... 2012.
23. АҚ «.
24. АҚ «БанкЦентрКредит» операциялық саясаты № 04/36 от 28.10.05.
25. ... А.А., ... А. В. ... ... Банки», Москва – 2012 г.
26. Колесников В.И. «Банковское дело», Москва – ... ... Г.С., ... ... ... ... Москва – 2011
28. Адибеков М.Г., «Кредитные операции: классификация, порядок привлечения
и учет», Москва – ... ... ... ... ЖӘНЕ ... ... ЖӘНЕ ... ҚАЙТАРУЫ
АВАНСТЫҚ ТӨЛЕМ
САҚТАНДЫРУ САЛЫМЫ
НЕСИЕ СЫЗЫҒЫН ТОЛЫҚТЫРУ ҮШІН ТРАНШАНЫ БЕРУ
ТОЛЫҚ ТӨЛЕМ
ҚАРЫЗДЫҢ ЖӘНЕ СЫЙАҚЫНЫҢ ҚАЙТАРУЫ
-10%
0%
10%
20%
30%
40%
50%
60%
70%
80%
I_2010
II_2010
III_2010
IV_2010
I_2011
II_2011
III_2011
IV 2011
I_2012
Факт
К?ту
-20%
-10%
0%
10%
20%
30%
40%
50%
I_2010
II_2010
III_2010
IV_2010
I_2011
II_2011
III_2011
IV 2011
I_2012
Факт
К?ту

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 93 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Тұтыну несиесi туралы мәлімет67 бет
Тұытну несиесi және оның Қазақстан Республикасындағы дамуы75 бет
Қазіргі таңдағы қысқы мерзімді несиелендірудің Қазақстандағы рөлі және оны жетілдіру23 бет
ҚР-ның тұтыну несиесi66 бет
Логистикадағы қорлар9 бет
Магистралды және таратушы газ құбырларының техникалық жай-күйi23 бет
Минералдық және органикалық минералдық тыңайтқыштар өндірісі32 бет
Халықаралық оқу туризмінің теориялық аспектілері72 бет
Несие23 бет
Несие туралы ұғым, оның пайда болуы36 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь