Ақша қаражаттар есебі жайлы

Кіріспе
1. Ақша қаражаттар есебінің теориялық негіздемесі.
1.1 Ақша қаражаттар операцияларын есепке алудың мәні мен мақсаты
1.2 Есеп айырысу шоты операцияларының есебі.
1.3 Касса операцияларының есебі.
1.4 Банктердегі валюталық шоттардағы ақшалай қаржылар есебі
2. Коммерциялық банктердің оның ішіндегі «БТА Банк» АҚ . ның қызметтері мен операцияларын талдау.
2.1 «БТА Банк» АҚ.ның экономикалық жағдайын талдау.
2.2 «БТА Банк» АҚ.ның активті және пассивті операцияларын талдау.
2.3 «БТА Банк» АҚ.ның банктік қызметтердің әлсіз және күшті жақтарын бағалау
3. Қазақстан Республикасындағы коммерциялық банктердің қызметтерін жетілдіру жолдары және аудиті.
3.1 Ресурстарды таратудың жаңарту жолдары
3.2 Банктің кассалық операциялар есебінің аудиті
3.3 Қазақстан Республикасындағы банк жүйесіндегі мәселелер және жетілдіру жолдары
Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаев өзінің «Қазақстан–2030» атты халыққа жолдауында үшінші ұзақ мерзімді басымдық ретінде шетел инвестицияларының деңгейі жоғары, дамыған нарықтық экономикаға негізделген экономикалық өсуді көрсетеді. Бұл басымдықты жүзеге асыру үшін инфляцияны қолайлы деңгейге түсіре отырып, стра-тегиялық күшті ілгерілуге бағытталу көрсетіледі. Бұл орайда, таяудағы жылдарда біз назарымызды экономиканың нақты секторына, оны сауықтыруға, фискальды және монетарлық қатаң шектеулер жағдайындағы өсу мен күшті әлеуметтік саясатқа аударамыз деп көрсетілген.
2020 Стратегиялық жоспарын іске асырудың базалық шарттары бойынша, «Қаржылық реттеуші банк секторының сыртқы міндеттемелері үлесінің оның міндеттемелерінің жиынтық көлемінде төмендеуін қамтамасыз етуі тиіс. Бұл ретте сыртқы займдардың басым бөлігі тиімді де бәсекеге қабілетті өндірістер құруға бағытталуы керек. Банктерді ашық немесе жасырын аффилирленген құрылымдардан аулақ ұстау қажет. Банктердің тек қана банк қызметімен айналысуын және олардың қызметінің барынша мөлдір болуын қатаң бақылауға алу керек. Біз банктердің дағдарыс кезінде аман қалуына көмектестік, енді банктер экономикаға оның дағдарыстан кейінгі қалпына келуі мен дамуына жігерлі түрде жәрдемдесуі тиіс.»
28.01.2012 жылғы Қазақстан Республикасы Парламентінің бірлескен отырысында Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев «Әлеуметтік-экономикалық жаңғырту - Қазақстан дамуының басты бағытты» атты Қазақстан халқына жыл сайынғы дәстүрлі Жолдауын жариялағанда, «Қазақстан тәуелсіздіктің үшінші онжылдығына батыл қадам басты. Жаңа құрамдағы Парламент пен жаңарған Үкімет өз жұмысына кірісті. Өткен 2011 жылы ел экономикасы 7,5 пайызға өсті. Ішкі жалпы өнім жан басына шаққанда 11 мың доллардан асты. Қазақстан жолының жаңа кезеңі - экономиканы нығайтудың, халықтың әл-ауқатын арттырудың жаңа міндеттері. Қазақстан үшін экономикалық табыстар мен қоғамдық игіліктерді қамтамасыз етудің оңтайлы теңгерімін табу - өмірлік маңызды нәрсе. Бүгінгі әлемде бұл - әлеуметтік-экономикалық жаңғыртудың түбегейлі мәселесі. Бұл таяу онжылдықтардағы Қазақстан дамуының басты бағыты», екенін атап өткен еді.
Ал кәсіпорын қызметінің дүрыс жолға қойылуы күптеген факторларға байланысты болып табылады. Соның ішінде бухгалтерлік есептің, аудиттің, оның ішінде қаржылық есептің, ішкі аудиттің және талдаудың дұрыс ұйымдастырылып жүргізілуі үлкен роль атқарады. Бұл қызметтердің мэні «тірі» ақпаратта. Ал кім ақпаратқа ие болса, сол әлемді билейді деген сөз бар. Бухгалтерлік есептің маңызын осыдан ақ білуге болады.
1. Қазақстан Республикасының «Бухгалтерлік есепке алу және қаржылық есеп беру туралы» Заңы. 26.12.1996ж. (үзгертулер мен толықтырулар енгізілген)
2. Қазақстан Республикасының «Аудиторлық қызмет туралы» 20.11.1998ж. Заңы
3. Бухгалтерлік есептің Типтік жоспары, Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі, Алматы 2002ж.
4. Бухгалтерлік есептің стандарттары. Алматы, 1996ж.
5. Қаржылық есеп берудің халықаралық стандарттары, 2001ж.
6. Қазақстандағы Аудиттіңхалықаралықстандарттары,2001ж.
7. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі (Негізгі бүлім, 1996ж.)
8. Айтжанова Ж.Н. «Бухгалтерский учет, отчетность и аудит устойчивого экономического развития». Алматы 2002, 205с.
9. Абдыкалыков Т.А., Сатмурзаев А.А., «Основы бухгалтерского учета и аудита» Алматы 2001, 236с.
10. «Аудит». Под редакцией профессора В.И. Подольского Москва 1997г. 432с.
11. Әбдіқалықов Т.Ә. «Бухгалтерлік есеп және аудит». Алматы 2000ж. 1686.
12. Баймұханова С.Б., Балапанова Ә.Ж. «Бухгалтерлік есеп», Алматы 2001ж., 2366.
13. Балапанова Ә.Ж. «Аудиттің теориялық негіздері». Алматы 2003ж. 936.
14. Бернстайн Л.А. «Анализ финансовой отчетности». Москва 2002г. 623с.
15. Дюсембаев К.Ш. и др. «Аудит и анализ финансовой отчетности». Алматы 1998г. 432с.
16. Дюсембаев К.Ш., Түлегенов Ә.Т. т.б. «Кэсіпорынның қаржылық жағдайын талдау» Алматы 2001ж. 3296.
17. Дюсембаев К.Ш., «Аудит и анализ в системе управления финансами» Алматы 2000г., 293с.
18. Кеулімжаев Қ.Қ., Әжібаев З.М. т.б. «Қаржылық есеп». Алматы 2001г. 3306.
19. Кодекс РК о налогах и других обязательных платежах в бюджет. Алматы2003г. 238с.
20. Международные стандарты финансовой отчетности 2001г. 1242с.
21. Нидяз Б., Андерсон X. Принципы бухгалтерского учета Москва 2000ж., 495с.
22. Радостовец В.К. и др. «Бухгалтерский учет на предрприятиях». Алматы 2002г. 728с.33
23. Савицкая Г.В. «Анализ хозяйственной деятельности предприятия». Москва 1999г. 686с.
24. Сейдахметова Ф.С. «Современный бухгалтерский учет». Алматы 2000г. 335с.
25. Стандарты бухгалтерского учета и методические рекомендации 1999г., 609с.
26. Тасмағамбетов Т.А., Омаров А.Ш. т.б. «Қаржы есебі» Алматы 1998ж. 475 б.
27. Шуванова В.М., Абдилсанапов А.А. « Организация бухгалтерского учета и формирование учетной политики предприятия». Алматы2001 г., 398с.
28. «Бухгалтерский учет — Аудит» №7 февраль, №3 март 1999г.
        
        Кіріспе
Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаев ... атты ... ... ... ұзақ ... басымдық
ретінде шетел инвестицияларының деңгейі жоғары, дамыған ... ... ... ... көрсетеді. Бұл басымдықты жүзеге
асыру үшін инфляцияны қолайлы деңгейге түсіре отырып, стра-тегиялық ... ... ... Бұл ... ... жылдарда біз
назарымызды экономиканың нақты ... оны ... ... ... ... ... жағдайындағы өсу мен күшті әлеуметтік саясатқа
аударамыз деп көрсетілген.
2020 Стратегиялық жоспарын іске асырудың ... ... ... ... банк ... ... ... үлесінің оның
міндеттемелерінің жиынтық көлемінде төмендеуін қамтамасыз етуі тиіс. ... ... ... ... ... ... де бәсекеге қабілетті
өндірістер құруға бағытталуы керек. ... ашық ... ... ... ... ... ... Банктердің тек қана банк
қызметімен айналысуын және олардың ... ... ... ... қатаң
бақылауға алу керек. Біз банктердің дағдарыс кезінде аман ... енді ... ... оның ... кейінгі қалпына
келуі мен дамуына жігерлі түрде жәрдемдесуі тиіс.»
28.01.2012 жылғы Қазақстан Республикасы ... ... ... Нұрсұлтан Назарбаев «Әлеуметтік-экономикалық жаңғырту -
Қазақстан дамуының басты бағытты» атты ... ... жыл ... ... ... «Қазақстан тәуелсіздіктің үшінші
онжылдығына батыл қадам басты. Жаңа ... ... пен ... ... ... ... ... 2011 жылы ел экономикасы 7,5 пайызға ... ... өнім жан ... ... 11 мың ... ... ... жолының
жаңа кезеңі - экономиканы нығайтудың, халықтың әл-ауқатын арттырудың жаңа
міндеттері. Қазақстан үшін ... ... мен ... ... етудің оңтайлы теңгерімін табу - өмірлік маңызды нәрсе. Бүгінгі
әлемде бұл - әлеуметтік-экономикалық ... ... ... ... онжылдықтардағы Қазақстан дамуының басты бағыты», екенін атап ... ... ... ... ... қойылуы күптеген факторларға
байланысты болып табылады. Соның ішінде бухгалтерлік ... ... ... ... ... ішкі аудиттің және ... ... ... ... роль ... Бұл ... ... ақпаратта. Ал кім ақпаратқа ие болса, сол әлемді билейді деген сөз
бар. Бухгалтерлік есептің маңызын осыдан ақ ... ... алу ... ... және оның ... ... ... басқаіру үшін, экономикалық болжамдар мен
ағымдық жоспарлау жасау үшін, сүйтіп ел ... даму ... үшін ... ... ... ... жағдайында
кәсіпорынның күрделі экономикалық тетігін нық, дұрыс жолға қойылған есеп
жүйесінісіз, сондай — ақ сенімді экономикалық ... ... іс ... ... Осы ... есептегенде ақша қаражаттарының есебі мен оның
ішкі аудиті ... ... ... ... ... ... ... сай жүргізу
қазіргі кезде ең басты ... ... ... ... ... есеп пен ... ... міндеті қай кезде болмасын күрделі
болып отыр. Осы тұрғыдан ... ақша ... ... ... рөлі ... қаражаттардың есебін зерттеп бақылай отырып кез — келген
кәсіпорынның жабдықтаушылары мен ... кім ... ... ... сататынын, қызмет көрсететінін, олармен қандай ... ... ... ... ... ... жүзеге асатынын
көріп білуге болады.
Бұл жерде тағы маңызды бір нәрсе — банк мекемесі. Жоғарыдағы айтылып
кеткен қарым — ... ... ... есеп айырысу нысанында жүзеге
асырылса банк ... де бүл ... өз ... ... ... банкі мен жабдықтаушы банкі ... ... ... Бұл ... банк ... де ... ... олардың
құжаттарының кәсіпорын құжаттарымен қандай байланысы бар ... ... ... өз ... ... ... ... депозиттерді ұсынады, бұл бір ... ... ... ... қанағаттандырады. Көптеген клиенттер үшін
облигациялар немесе акциялар жұмсағанға қарағанда, ... ... ... тиімді болып табылады.
Банк операцияларының тиімді, икемді жүйесі кең ауқымды клиенттерімен
ішкі жинақтарды шоғырландыруға ... ... ... ... ... экономиканың қалыптасып келе жатқан қажеттілігіне жауап ... ... ... ... ... мәселесі ерекше мәнге ие болып отыр.
Қазіргі дамып жатқан ақпараттық технологиялар заманында өз шаруашылығын
жалғастыру үшін, қызмет ауқымын кеңейтіп, ... ... қол ... ... кәсіпорындар тауардың жаңа түрін шығаруға, жаңа қызметтерді
ұсынуға ұмтылуда. ... орай ... де жаңа ... ... ... қызметтерді жетілдіруге үлкен назарын аударып отыр.
Жаңа қызметтерге пластикалық ... ... ... ... ... ... байланыс жүйесіндегі қаржы нарығының құрылуы
жатады.
Біздің еліміздегі қазіргі банктік институттар аталған жаңа қызметтерді
атқара бастады. Клиенттің заказы ... ... ... валюталық
операцияларды, басқа да қызметтерді, соның ішінде, трасталық, ақпараттық-
анықтамалық консультациялық, қор және т.б. ... ... ... ... мені ... сондықтан
бухгалтерлік есептің ақша қаражаттар бөлімін кеңірек ауқымда қарастырып,
дипломдық жұмысымның тақырыбы ретінде таңдап алдым.
«Банктің кассалық ... ... мен ... ... ... ... мақсаты-банктің кассалық операцияларының алатын ... ... жету үшін ... ... ... ... керек:
- Банктегі ақша қаражаттар есебінің теориялық ... ... ... ... алудың мәні мен мақсатын
қарастыру;
- Есеп айырысу шоты ... ... ... ... ... есебі, бағамдық айырмашылықтар есебінің
алатын орнын көрсету;
- Ақша ... ... ... ... ... ... мүмкіндігін талдау;
- Банктердің кассалық операцияларының қызметтерін жетілдіру
жолдарын қарасытыру.
Жоғарыда ... ... ... үшін ... ... ... үш
тараудан, қорытындыдан және қолданылған әдебиеттер тізімінен тұрады.
1. Ақша қаражаттар есебінің теориялық негіздемесі.
1.1 Ақша қаражаттар операцияларын есепке алудың мәні мен ... ... ... ... ... ... ... аудит әдістемесі департаментінің» №4 «Ақша қаражаттарының қозғалысы
туралы есеп» — деп аталатын бухгалтерлік есеп стандартының ... ... мен ... яғни ... ақша ... ... ... осы деректі пайдаланушыларды түрлі операциялық ... ... ... ... есепті кезеңдегі ақша қаражаттарының
келіп түсуі, кірістелуі ол қаржылардың ... ... ... етіп және ... осы заңды тұлғаның, яғни ... ... ... ... ... береді» делінген. Ал осы
стандарттың екінші бабында:«Заңды тұлғалар, ... ... ... мекемелерден басқа) ақша қаражаттарының қозғалысы туралы есепті
осы стандарттың талаптарына сай жүргізеді және ... ... ... есептемесінің құрамында (яғни сонымен бірге) тапсырады»
делінген.
Барлық ... ... ... ... ... сату
барысында, сондай-ақ материалдық қүндылықтарды, негізгі ... ... ... ... бюджеттен тыс басқа да мекемелерге эртүрлі
төлемдерді түлеуге ... ... ... ... болады. Әрбір
кәсіпорын, ұйым, мекеме немесе фирма әдетте бір уақытта ... ... ... ... ... жабдықтаушы ретінде болатын болса, екіншіден
сол өнімдерді өндіріп ... үшін ... ... ... мен
материалдармен жабдықтайтын жабдықтаушылар алдында сатып алушы ... ... мен ... ... ... ... және
берешек операциялар күбіне қолма-қол ақша және қолма-қол ақшасыз ... ... ... ... қол ... есеп айырысу Қазақстан
Республикасының Ұлттық Банк ... ... ... мен ... ... ... ... сақтау және қолма қолсыз ақшасыз есеп
айырысуды жүргізу үшін ... ... банк ... ҚР ... ... ... ... заңды
тұлғаларға есеп айырысу шоттарын;
2) Шетелдік валютадағы қаражаттардың қолда бары мен ... ... үшін ... ... валюталық шоттарды;
3) Бюджеттік мекемелерге, олардың бюджеттен тыс қаражаттары бойынша,
қоғамдық ұйымдарға, өндірістік, ... ... ... ... ... шоттарды;
4) Республикалық бюджетте түрған мекемелерге бюджеттік шоттарды;
5) Ұлттық банк ... ... ... ... ... ... ... есеп айырысу операцияларының бухгалтерлік есебін
жүргізу мен оны ... ... ... ... ... Ақшамен есеп айырысу операцияларын толық және уақтылы дер кезінде
есептеу.
2) Субьектідегі ақшалай қаржылардың ... және ... ... пайдалануды бақылау.
3) Есеп айырысу, төлеу тәртібін бақылау, ... ... ... ... ... мен шығындарын дұрыс есептеу.
Ақша қаражаттарының бухгалтерлік есебінің міндеттері:
1) Қолма қолсыз ақша ... ... және ... қол ... ... ... уақтылы және дүрыс жүргізу.
2) Ақша қаражаттарының ... бары мен ... және есеп ... ... ... ... және жедел түрде кӨрсету.
3) Бұл інген лимиттерге, ... және ... ақша ... мақсаты бойынша жұмсаудың қолданыстағы
ережелерін сақтау.
4) Белгіленген ... ақша ... мен ... жағдайына түгендеуді ... және ... ... ... және ... ... болдырмаудың мүмкіндіктерін іздестіру.
5) Кассадағы, есеп айырысу ... және ... ... ... бар жоғы мен ... ... жасау.
6) Есеп айырысу — төлем тәртібінің сақталуына, материалдық құндылықтар
мен қызметтер үшін сомалардың уақтылы аударылуына, ... — ақ ... ... ақша ... ... ... жасау.
Есеп-операциялық жұмыстың жалпы сипаттамасы:
Үзіліссіз бақылау және ... ... ... ... ... ... ақпараттар алынады. Осы алынған сандық көрсеткіштер
көмегімен шаруашылық ... ... баға ... ... ... дегеніміз шаруашылық процестерін бақылау және ... ... ... ... көрсету және сапалық түрде сипаттауды білдіреді.
Есептің басты үш түрі бар: ... ... және ... есеп ... қаржылық және басқарушылық деп бөлінеді.
Қаржылық есеп беру тұжырымдамасы төмендегідей элементтерді қамтиды:
активтер, капитал, ... ... және ... Олар ... қаржылық есеп беруде ақпаратты пайдалы ететін атрибуты болып табылады.
Бухгалтерлік есеп пайдаланушылары екі ... ... ... ... Ішкі ... Сыртқы пайдаланушылар.
Ішкі пайдаланушылар қатарына ... ... ... ... ... банк менеджерлері, меншік иелері, акционерлер, директор
кеңесі, т.б.
Сыртқы пайдаланушылар екі топқа жіктеледі: тікелей қаржылық мүддесі ... ... және ... ... мүддесі бар (салық
органдары, мемлекеттік ... ... ... ... есеп беру ... ... қағидалар қабылданған:
Есептеу – табыстар тапқан кезде, ал шығындар шығарылған кезде танылады.
Есепке алу принципі бойынша құрылған қаржылық есеп беру ... ... ... ... ... ... ... етеді.
Есептесу кезенінде жалғастырады және оның ... ... ... жоқ ... ол ... ... ... қысқартуды көздемейді.
Қаржылық есеп берудін негізгі сапалық сипаттамалары:
- ...... есеп ... ұсынылған ақпараттар
қолданушыға түсінікті болуы керек.
- Мәнділігі – нақты және ... ... ... ... ... ... шешіміне әсер
ету.Ақпарраттардың мәнділігінде оның сипаты мен ... ... ... – ақпаратта маңызды қателер мен дұрыс ... ... ... ... қолданушылар оған шынайы
көрініс ретінде қарайды.
- Шынайылық – ақша қаражаттарының қозғалысын, ... мен ... ... туралы ақпараттардың
сенімділігін қамтамасыз ету үшін ... мен ... ... ... ... ... ... мәнділіктен айырмашылығы – операциялар мен басқа да
оқиғалар шынайы көріністер үшін қажетті, олар заңды ... ... ... және ... ... мен сәйкес
келуі керек.
- Бейтараптығы – қаржылық есеп берудегі ... ... ету үшін ... ... ... ... – активтер мен табыстар төмендетіліп, міндеттемелер мен
шығындар әдейі жоғарылатылмас үшін ... ... ... ... ... қабылдаған кезде сақ болған жөн.
- Толықтылығы – қаржылық есеп беру сенімділігін қамтамасыз ету
үшін ақпараттар толық болу ... ...... ... ... және ... үшін есеп беру кезеңдері салыстырмалы ... ... ... ... ... ... ... мен осындай өзгерістердің нәтижетері туралы
хабардар болуы керек.
- Пайда мен ... ... ...... ... оны алуға кеткен шығындардан жоғары болуы керек.
Пайда мен шығынды ... ... ... ... сұрағы болып табылады.
- Сенімді және объективті көріністер – ... ... мен ... ... ... ... сенімді
және объективті ақпараттарды қолданатын қаржылық есеп берудің
құрылымы мен көрінісін ... ... ... ...... есеп берулер мәмілелердің
және басқада оқиғалардың қаржылық нәтижелері мен ... ... ... ... ... ... ... көрсетеді. Осы кең
көлемді категориялар қаржы есептерінің элементтері деп аталады.Шаруашылық
құралдарының (мүліктердің), олардың ... болу ... және ... ... олардың үзіліссіз және өзара байланысқан көрінісі мен
экономикалық жалпылығын қамтамасыз ететін әр түрлі тәсілдер мен ... ... ... Осы ... мен тәсілдердің жиынтығы бухгалтерлік
есеп әдістері деп аталады.Әрбір жеке әдіс немесе тәсіл бухгалтерлік ... ... деп ... ... ... мыналар жатады:
құжаттау, түгендеу, бағалау, калькуляция, шоттар, екі ... ... ... есеп ... – шаруашылық операцияларды құжаттарда алғашқы рет
бейнелеу тәсілі. Дұрыс ... ... ... ... заң
күшін қамтамасыз етеді.
Түгендеу – шаруашылық құралдардың нақты қолда барын анықтау ... ... ... есеп ... ... ... ... құралдарының сақтығына бақылау жасау тәсілі болып табылады.
Бағалау - бухгалтерлік есеп объектілерін құндық ... ... және ... ... көздерінің қозғалысын есептеу үшін оларды
бағалау керек, яғни ақшалай өлшеммен көрсету керек. ... ... ... болу керек. Нақтылығы дегеніміз – есептің белгілі бір объектісінің
ақшалай өлшеуішінің оған жұмсалған шығынға сай келуі.
Калькуляция – ... ... ... ... ... ... ... дұрыс бағалау үшін есеп объектілері мен ... ... ... ... - ... ... және ... құралу көздерінің құрамында
болып жататын өзгерістерді ағымда есепке алу үшін ... ... жазу – ... ... бір ... ... ... шотта көрсету.
Баланс – шаруашылық құралдарын және ... ... ... ... ... ... топтау тәсілі.
Есеп беру – субъектінің шаруашылық қызметінің нәтижелері кешенді түрде
сипаттайтын көрсеткіштер ... Есеп ... шоты ... ... шаруашылық субъектілер ақша қаражаттарын банктердің сәйкес
мекемелеріндегі ... ... және ... ... ... ... Көп ... бұл төлемдер қолма-қолсыз есеп ... ... ал ... ... — қол есеп ... ... Ұлттық Банкінің нормативті құжаттарымен бекітілген мүлшерде
ғана жүзеге ... ... ... арасындағы төлем 4000 айлық есеп ... ... ... ... есеп ... тек қолма — қолсыз түрде
жүзеге асу керек. Ақша ... ... және ... ... ... үшін Қазақстан Республикасының банк мекемелерінде банктік шоттарды
ашады. Банктік шот депозит қабылдаумен, келісім — ... ... ... ... күрсетумен байланысты операцияларды жүзеге ... банк пен ... ... ... — шарт ... көрсету
амалы. Банктік шоттар теңге мен шетел валютасында жургізілуі мүмкін және
есеп айырысу ... ... ... ... ... бөлінеді.
Корреспонденттік шоттар — (банктер мен ... ... жеке бір ... ғана ... асыратын банктік шоттары.
Ағымдағы (есеп айырысу) және жинақ шоттары — жеке және ... ... ... ... ... ... мен
-өкілдіктер) ашылатын банктік шоттар.
Есеп айырысу шоты мынадай құжаттардың негізінде ашылады:
1) шотты ашу ... ... ... қол ... мен мөр таңбаларының үлгісі бар карточка;
3) ... ... ... қойылу фактісін
растайтын ... ... ... ... ... туралы кәэліктің көшірмесі;
5) жарғы мең құрылтай шартының күшірмесі (егер құрылтайшылар саны 1-
ден көп болса).
Есеп айырысу ... ... ... ... оның иесі болыи
табылады. Ол үзіне берілген құқықтардың шегінде осы ... ... ... ... ... ... және ... банк мынадай құжаттардың
негізінде орындайды:
1. Қолма-.қол ақшаларды;кассадан есеп ... ... ... ... ақша ... ... ресімделеді. Қолма — қол ... ... ... түсімді, депоненттелген еңбек ақыны және қолма
— қол ақшадағы басқа да сомаларды өз ... ... ... шот иесінің
банкке деген ... ... ... бір ... толтырады;
қабылданған ақшаға банк ... ... ол ... ... ... Әртүрлі мақсаттар үшін ... ... Чек ... — чек ... чек ... ... ... арқылы төлемнің жүзеге асуын білдіреді.
3. Басқа субъектілермен есеп айырысқанда төлем тапсырмасы жазылады.
Төлем ...... ... ... өз ақшасын тапсырмада күрсетілген
сомада бенефициар пайдасына аудару жөнінде төлеушінің тапсырмасы.
4. Субъект ... ... ... мен ... ... ... ... өндіріп алуға тиіс
болғанда — төлем талап ... ... ... талап —
тапсырмасы бенефициардың ... ... ... ... ... үшін ... құжаттар негізінде ақша аударушыға
төлем ақыны жүргізу ... ... ... істері жүніндегі комиссияның бұйрығы, сот органдарының
атқарушы қағаздары есеп айырысу ... ... ... ... ... болып табылады.
Субъектінің шотынан барлық төлемдер есеп айырысу құжаттарының банкке
түсуіне қарай күнтізбелік кезек тәртібімен ... ... Банк ... деп ... міндеттемелер бойынша төлемдердің кезектілігін
банк ... ... ... ... ... ... ... күн
сайын шоттардың иелеріне жүргізілген операциялар туралы хабарлап, ... және ... ... ... болған құжаттарды оған қоса беріп, оларға
есеп айырысу шотынан күшірме жолымен құлақтандыру жасайды. Күшірмеде банк
кодтайтың, қатаң ... ... ... ... ... банктен
алынған күшірмені тексереді, құжаттарды таңдап, ... ... ... ол ... ... ... есептік
тіркелімдерге жазу үшін талдау есебі баптарының кодын ... ... есеп ... шоты ... ... ... үздігінен алмастырады және сонымен бірге бухгалтерлік жазулар
үшін ... ... ... ... банктегі есеп айырысу шоты
кредиторлық берещекті көрсететін пассивтік шот ... ... ... ақша ... ... ... бойынша оның өсуі, ал дебет бойынша оның
есептен шығарылуын ... ... ... ... ... есеп ... шоты ... болып табылады. Ақша
қаражаттарының қалдығы мен өсуі дебет бойынша, ал кемуі (есептен шығару)
кредит бойынша күрініс табады. Банк ... ... ... есеп
айырысу шотындағы ақша қозғалысының есебі 441 — шотта жүргізіледі.
1030 — шот бойынша түмендегідей шаруашылық операциялары жүргізіледі:
1. Өнімдер, ... мен ... және ... ... мен ... ... ... сомасына Дт- 1030 ... ... ... басталғанда вексель берушінің вексельді өтеуі Д-т 1030 К-
т 1120
3. Еншілес заңды ... ... ... Д-т 1030 К- т ... Жал, займ, қарыздар бойынша алынған % сомасына Д-т 1030 К-т ... ... ... ... ... Д-т 1030 К-т ... лимиттелген чек кітапшаларының пайдаланылмаған сомалары
есеп айырысу шотына есептелді Дт1030 К-т1060
7. Ақшаны кассадан есеп ... ... ... ... ... Жарғылық капиталға салым ретінде ... ... ... келіп түсті Д-т 1030 К-т 5030
9. Алынған несиелер мен займдардың сомасы есеп айырысу шотына келіп ... Д-т 1030 К-т ... ... алынды Д-т 1030 К-т 1610
11.Алдағы кезеңдер есебіне алынған ақы Д-т 1030 К-т ... ... ... жасалды Д-т 5010 К-т 1030
13.Болашақ кезеңдер үшін жалдық ... ... Д-т 1620 К-т ... ... ... ... ала төлем) Д-т 1610, К-т ... ... ... чек ... ... Д-т ... бойынша есеп айырысу шотынан қолма қол ақшалар ... Д-т 1010 ... мен ... ... (үтеу) Д-т 3010,4010 К-т 1030 18.Акциялар
бойынша дивиденттерді түлеу Д-т 1270 К-т ... ... ... Д-т ... К-т ... тэуелді, бірлесіп бақыланатын түлғаларға, жеткізушілер мен
басқа кредиторларға берешек өтелді Д-т 3310 К-т 1030
1030- ... ... ... ... алу үшін №2 ... ... №2 ... қолданылады. Олардағы жазулар есеп айырысу шоты ... ... және ... қоса ... ... ... Құжаттар алдымен әрбір күн үшін жиынтықтарды сомалау арқылы
біртектес жинақтамалы шоттар бойынша топтастырылады ... және ... ... ... ... №2 ... (1030— шоттың кредиті
бойынша) және 1030-шоттың дебеті ... №2 ... ... бір ... ведомостьке біртектес ... ... ... ... ... ай ... сальдо (қалдық)
күрсетіледі де, ай ... ... ... және ... ... ай соңындағы қалдық анықталады. №2 ... ... ... мен ... ай ... Бас ... ... күшіріледі.
Есеп айырысу шотын жабу оның иесінің өтініші бойынша:
- есеп ... ... ашу үшін ... ... бір ... ... (дербес баланстың бар болуы және т.б.) әкеп соқтырған
субъект қызметі сипатының өзгерісі кезінде;
- субъектіні қүрған ... ... ... 3 ай бойы ... ... болмаған кезде жүргізіледі.
Шот жабылған жағдайда, сондай-ақ субьектінің ... ... ... иесі чек ... ... ... қоса банкке қайтаруға,
олардың нүмірін көрсетуге және есеп ... ... ... ... ... тапсырмалары арқылы есеп айырысулар.
Төлем тапсырмалар тауарлы материалдық қүлдылықтар, орындалған жұмыстар
және күрсетілген қызметтер үшін есеп айырысу ... және ... ... алдын ала төлемін, келісім шартта немесе заңмен қарастырылған
аванстық ... ... ... ... ... ... ... банкке үсынады.
Тапсырмадан басқа банк талабы бойынша түлеуші ... ... ... ... ... ... да ... тиіс. Төлем тапсырмалар онда күрсетілген ... ... 10 ... банк-алушымен қабылданады. Олар түлеушінің шотында қажетті
қаражаттар болған жағдайда ғана іске ... ... ... ... да,
қағаз бетінде де болуы мүмкін. Негізінен төлем тапсырмалар екі данада болу
толтырылады: біріншісі — ... ... ... — ақша ... ... банктің мүр таңбасымен қайтарылады.
Төлем тапсырманы толтырған кезде келесі ... ... ... ... ... ... тапсырма күні;
- жеке идентификациялық код (ИИК) — аударушы мен ... ... ... ақша ... коды (Код) және ... коды (Кбе) — ол ... тұрады, біріншісі — резиденттік белгісі, екіншісі экономика
секторы;
- ... — ақша ... ... ... ... ... тапсырма алатын банк аударушының атауы
- банк бенефициар — ақша ... ... ... ... ... ... ... коды (БИК)9
- филиалдар арасындағы айналымдар коды (МФО)
- ... ... коды — ҚРҮБ ... — құқықтық актілерімен
белгіленген үш символдан тұратын, жүзеге асатын төлемдердің кодтык белгісі;
- ... ... коды — ... ... ... асатын коды;
- валюталау күні — бенефициар банктік шотына ақша қаражаттардың
кіріске алыну ... оны ... ... ... белгілейді.
Төлем құжатында еш бір түзетулерге жол берілмейді. Егер олар болатын
болса, онда банк бүл тапсырманы орындаудан бас тартып, үш күн ... ... ... ... операцияларының есебі.
Қолма қол ақшаларды қабылдау, сақтау және ... үшін ... ... касса болады. Касса — бұл қолма қол ... ... ... ... беруге және уақытша сақтауға арналған,
арнайы жабдықталған, яғни едені мен ... ... адам ... етіп ... ... мен ... темірден тор қойылған және
дыбыстық белгі беретін қондырғылар орнатылған, үрттен сақталатындай ... ... ... ... ... ... ететін
оқшауланған үй-жай. Касса операцияларын орындау кассирге ... ... ақша ... кассирдің мүрі сургуч арқылы ... ... ... темір шкафта сақталынуы тиіс. Бұл сейфтің кілті
мен сургуч басатын мөр ... ал ... ... ... ... салынып, аузы жабылып, кассирдің мүрі басылып, кәсіпорын, яғни
субьектінің басшысында сақталады. Кассир ... ... ... ... ... ... мүр таңбасын басып, ... ... ... ... ... жұмысқа деген немқүрайдылық пен салақтық
салдарынан ... ... ... зардабына, әдейі қастандықпен
немесе арам ниетпен істелген әрекет негізінде ... ... ... ... қызметкері, яғни кассир толық жауап береді.
Кәсіпорындар мен ұйымдарда, субъектілерде кассирлік ... ... ... ... ... ... ... касса қызметкерін
касса опрацияларымен таныстырып, кәсіпорын, яғни ... ... ... жеке ... ... ... шарт жасалуы
керек. Касса операцияларының есебі ҚР ¥лттық Банкі Басқармасының 1993 ... ... № 24 ... ... ... Республикасының касса
операцияларын жүргізудің уақытша тәртібіне» ... ... ... ақша ... банк мекемелерінен ақша чектері бойынша
алады.
Кассалық ордерлер кассадағы ақшалай ... ... ... ... ... ... ... қол ақшаларды кассаға қабылдау бас
бухгалтер немесе ол үкілеттік берген тұлға қол қойған КО №1 ... ... ... ... ... ... қол ақшаларды кассадан беру
КО №2 нысанындағы шығыс касса ордері ... ... ... ... ... ... ... тиісті түрде ресімделген құжаттар (төлем
ведомосі, қолма қол ақшаны ... ... ... ... ... ... ... бас бухгалтер мен басшысының қолы қойылған болу керек.
Егер шығыс касса ордеріне қоса берілетін құжатта рұқсат ету туралы басшының
қолы ... онда оның ... ... ... ... ... емес.
Субъектінің кассасынан адамдарға кассалық ... ету ... ... ақша
берген кезде касса қызметкері нақты ақша алушы адамның түл құжатын немесе
үзін куәландыратын ... да ... ... талап етеді. Сонымен қатар
касса қызметкері осы күрсетілген ... ... ... деректерді нақты ақша алушы адамның алы-жүнін, ... ... ол ... кім ... қай ... ... кассалық шығыс
ету ордеріне жазуы керек. Кассадан нақты ақша алушы адамдар кассалық шығыс
ету ... алып ... ... ... ... ... ал ... көрсетеді.
Кіріс касса ордері және оның квитанциясы, сондай-ақ шығыс касса ордері
мен оны алмастыратын құжаттар ... ... ... сиясымен айқын және
түсінікті жазылуға немесе машинкалармен басылуға ... Бұл ... ... ... ... ... ... жасауға болмайды.
Кәсіпорындар мен ... ... ... ... ақы, ... ... үшін ... ведомостары қолданылады. Бұл ведомостар тіркеу
журналына ... ... және ... ... ... ... ғана тіркеледі. Кассалық ордерлер бойынша ақшаларды қабылдау немесе
беру тек олар жасалған күні жүргізілуі мүмкін. Кэсіпорынның кассасына ... ... ... ... ақша ... ... ... қызметкері
кассалық кіріс және шығыс ордерлерінің ... ... ... ... ... мен кәсіпорын бас бухгалтері қолдарының болуын
және ордерлерде көрсетілген қосымша құжаттардың түгелдігіне ... яғни ... ... Бұл операциялар орындалғаннан кейін
кркаттардың тиісті жеріне ... ... өз ... ... және оған қоса
берілген құжаттар мөртабан қоюмен немесе күні күрсетілген ... ... ... ... ордерлері мен шығыс касса ордерлері кассаға
берілгенге дейін бухгалтерияда кіріс және ... ... ... ... (КО №3 ... тіркелінеді.
Кәсіпорындар мен ұйымдар өздерінің есеп айрысу ... ... ... ... ... шоты ... банк мекемесі берген чек кітапшасы арқылы ғана ала
алады. Банк мекемесінен нақты ақша алу үшін кәсіпорынның ... ... ... ... ... Бұл чек ... толтыру барысында
чекке банк мекемесінен алынғалы отырған, яғни кәсіпорынның жұмсауға тиісті
нақты ақшаларының сомасы және бұл ... ... ... жұмсалатындығы
жазылып көрсетілуі тиіс. Толтырылған чекке кәсіпорынның бухгалтері және
басшысы қол қойып, осы ұйымның мөр ... ... ... ... ақпараттар толтырмағанша чекке қол қоюға болмайды. Сонымен қатар
банк мекемесінен алынған нақты ақша сол ... күні ... ... ... ... ... керек. Ол үшін кассир кассалық кіріс
ету ордерін толтырып, содан соң оны кассалық кітапқа ... ... ... – қол нақты ақшаны кіріске алу, яғни қабылдау үшін бас
бухгалтердің немесе ол сенім білдірген ... ... ... ету ... қоюы ... және ақша ... ... немесе жеке тұлғаға осы толтырылған
кассалық кіріс ету ордерінің квитанциясы беріледі. Осы нақты ақшаны кассаға
қабылдау барысында толтырылатын кассалық ... ету ... ... аты,
ақша төлеуші заңды немесе жеке тұлғаның аты – жөні, қандай мақсатқа және не
үшін ақша ... сол ... ... ... ... айы, жылы ... ... мен бас бухгалтердің қолдары қойылуы қажет. Кассалық ... ... мына ... ... ... фирмасы ... ... ... ... аты – жөні ... аты – жөні ... 55 кассалық кіріс ету ордері |№ 55 ... ... ету ... 03 2008 ... ... айы, жылы |25 03 2008 |
| ... айы, жылы |
| ... ... : ... |
| ... ... банкісінен |
| ... ... |
| ... үшін |
| ... жазумен:бір миллион |
| ... 00 ... |
| |Бас ... ... |
| ... |
| ... ... қолы: |
| ... |
| |25 03 2004 жыл. ... ... ... ... | ... ... |сома |тық | ... ... ... ... | ... | | | | ... |77 |1000000 |7 | ... қабылданды: Алматы сауда – қаржы | ... | ... ... ... ... үшін | ... ... бір ... ... | ... бухгалтердің қолы: | ... | ... ... қолы: ... ... ... ... Республикасы бухгалтерлік есеп стандарты
№16 2009 жыл– Бюллетень бухгалтерлік ... мен ... ... адамдарға кассалық шығыс ету
ордері бойынша ақша берген ... ... ... нақты ақша алушы адамның
төл құжатын немесе өзін куәландыратын басқа да ... ... ... ... қатар касса қызыметкері осы көрсетілген құжаттарды
жазылған деректерді, яғни ақша ... ... аты – ... ... нөмерін
және ол құжатты кім бергендігін, қай уақытта берілгендігін кассалық ... ... ... ... ... нақты ақша алушы адамдар кассалық шығыс
ету ордеріне алып жатқан сомманың теңгедегі бөлігін жазумен , ал ... ... ... кіріс ету ордері және оның орнына жүретін
немесе оған қосымша тіркелетін ... ... мен ... ... сиямен немесе шарикті қаламсаппен анық ... ... Бұл ... өзгертуге олардағы сандармен әріптепді
түзетуге, өшіруге ешқандай ... ... ... ... ету ... ... ету ... немесе олардың орнына жүретін құжаттарды
кассаға берместен бұрын бухгалтерия қызметкерлері ... ... ... ... шығыс ету ордері мына үлгілі түрде болады:
|«ККК» фирмасы ... аты – жөні ... 60 ... шығыс ету ордері ... 12 2008 ... айы, жылы ... ... ... ... ... ... коды ... ... ... |77 |10000 |7 ... ... ... ... іссапар үшін аванс ретінде ... ... ): он мың ... 00 тиын ... ... қолы : ... ... ... қолы : ... ... : Он мың ... 00 ... ... жыл Думан ... 1999 жылы 5 ... ҚР ІІМ ... жеке ... ... |
|Касса қызметкерінің қолы : Асель ... ... ... ... ... есеп стандарты
№16 2009 жыл– Бюллетень бухгалтерлік баспасы.
Касалық операциялардың есебін кассир КО №4 ... ... ... Әр бір ... тек бір ғана Кассалық кітабы болады. Ол
тесіліп ... ... және ... ... ... Ондағы
парақтардың саны басшы мен бас ... ... ... болу
керек. Кітаптың соңғы бетінде келесі жазба болу ... ... ...... ... Және басшы мен бас бухгалтердің қолы
қойылады. Кәсіпорынның, ұйымның кассасына келіп түскен, кірістелген ... ... ... яғни ... ақша ... кімнен
келіп түскендігін немесе кімге не үшін ... білу үшін ... ... ... ... және бухгалтерлік жазулар,
сонымен қатар кірістелген немесе шығысталған сомалар касса кітабына ... ... ... ... ... күн бойындағы операциялардың жиынын
касса кітабына жазады да, кассада келесі ... ... ақша ... Бұл ... ... ... үшіруге, түзетуге жол
берілмейді. Касса кітабындағы жазулар ... ... ... 2 ... ... ... әр бір беті екі ... бүліктен тұрады:
біреуін (горизонталды сызығымен) кассир толтырады (бірінші дана ... ... ... ... (горизонталды сызықсыз) беттік және теріс жағына
күшірме қағазы арқылы толтырады (ол парақтың ... ... ... ... парақтың жыртылмайтын бөлігінде («жұмыс күнінің
басындағы қалдық» жолынан кейін) беттік жағына жазылады. Парақты ... ... ... ... ... ... ... бөлігі кітапта қалатын
бөлігінің астында болу ... ... ... ... емес бөлігінің
келесі теріс жағына жалғастыру үшін жыртпалы бөлігін беттік ... ... ... ... ... бойымен жаза береді. Есеп беру
бланкілері күннің соңғы операциясына дейін жыртылмайды.
Екінші даналары жыртпалы болады және ... есеп ... ... Егер кәсіпорында аздаған касса опреациялары жасалатын ... есеп беру ... ... бір рет ... ... ... ... деректерін бүхгалтерия қызметкерлері тексереді.
Кассада алушының ШКО ... ... ... кұжатта расталмаған ақшалар
берілгендігі анықталса, бүл сома жетіспеушілік болып ... ... ... Егер ... қол ... сомасы ККО-мен расталмаса, онда
олар кассаның артық ақшалары болып саналады және ... ... ... ақша қаражаттарының қолда бары мен қозғалысын есепке
алу үшін активтік 451, 452-шоттар қолданылады. Бұл ... ... ... ... ... кредиті бойынша — берілуі ... ... есеп ... ... есебіне ұқсас жүргізіледі,
бірақ ККО-де, ... және ... ... ... ... ... ... баламасындағы сомасы күрсетіледі. Валюталық касса үшін жеке
кассалық ... ... ... ... ... қол ақша ... туралы ақпаратты теңгелік бағасы және номиналы бойынша жинақтауға
«Кәсіпорынның валюталық қаражаттарына талдамалы есеп ... ... Ол ... ... ... ... есеп пен теңгедегі
жинақтамалы есептің арасындағы аралық буын болып табылады. ... ... ... пен ... объектілері 1010-шотта мынадай аралық шоттар
аша алады: 1010/1- субъект кассасы,1010/2-операциялық ... ... ... және ... ... үзен үткелдерінің кассасындағы билет және багаж ... мен ... ... ... ... ... ... бары мен қозғалысы 1010/2 шотта ескеріледі.
Кассаның кірісі бойынша операциялар №1 ... ... ал ... ... ... №1 санды журнал-ордерде
есептелініп жүргізіледі.
1.4 Банктердегі ... ... ... ... ... ұйымдар, фирмалар үздерінің ақшалай қаржыларын сақтауға
банк ... ... шот ... ... Бұл ... ашылған
аккредетивтердегі ақшалай қаржылар, чек кітапшаларындағы ... ... ... ... ... және ... да ақшалай қаржылыр
есептелінеді.
Клиеттердің шоттарын ашу және ... ... ... ... ... Заңды және жеке тұлғаларға (резиденттер мен ... ... шот ... Шоттардағы қалдық бойынша пайыз төлеу ;
- Овердрафт (банктің жетекшілерінің шешімімен ерекше ... ... ... ... ... ... шоттың көшірмелерін беру;
- кез келген уақыт аралығына шот архивын рәсімдеу;
- ... ... ... ... ... есебінен шетел валютасын сатып алу және сату);
- экспорттық импорттық операцияларға бақылау жасау.
Сауда емес операциялар.
Сауда емес операцияларға клиенттерге тауарлар және ... ... ... және ... ... ... қызмет көрсетулер үшін ... ... ... ... ... сауда емес сипатта мынадай операцияларды жасауы мүмкін:
-қолма- қол шетел валютасын және шетел ... ... ... алу және ... ... және ... валютасындағы төлем құжаттарын
инкассациялау;
-шетел банктерінің жол чектерін сатып алу ( төлеу);
-ақшалай аккредитивтерді төлеу.
Шетел банктерімен корреспонденттік қатынас ... есеп ... ... ... үшін ... ... ... корреспонденттік шоттарын ашады. Ондай шоттар екі түрлі ... ... шоты ... ... сізде) – банк-корреспондентте комерциялық
банктің атына ашылған ағымдық шот;
2. ЛОРО шоты (сіздің шоттыңыз бізде) – ... ... ... атына ашылған ағымдық шот.
4. Конверсиондық операциялар
Конверсиондық операциялар – сол ... ... және ... валюталарына қолма-қол және қолма-қолсыз шетел валюталарын сатып ... сату ... ... ... ... мәмілелер жатады:
- СПОТ мәмілесі –бір валютаға қарсы екінші валютаны сатып алу және сатуға
байланысты мәміле жасалған күннен кейінгі екінші ... ... ... күні жүргізілген операциялар.
- ФОРВАРД (мерзімді, аутрайт) мәмілесі – бір валютаға қарсы ... ... алу және ... ... ... ... күннен кейінгі екінші
банктік жұмыс ... ... күні ... СВОП мәмілесі – бір валютаға қарсы екінші валютаны болашақта ... ... ... ... осы валютаны болашақта қайта сатып алу және сатуға
сәйкес, яғни екі ... ... ... банктік мәміле.
- Аутрайтпен жасалатын мәміле – ... бір ... ... ... ... ... ... – валютамен жабдықтаудың күні белгіленбеген
шартын сипаттайды.
Валюталық опрерацияларды атқару кезінде, ... ... ... көрсетілген түсініктерді пайдаланады:
қолданыстағы валюта – қаржылық есеп беретін валюта;
шетелдік ...... есеп ... ... ... басқа
валюта;
валюталық курс – қаржы рыногында сұраныс пен ... ... бір ... ... аудару үшін қолданылатын олардың ара
қатынасы;
курс айырмасы – ... есеп пен ... есеп ... ... ... ... ... пайда болатын айырмашылық;
соңғы курс немесе жабылу кезіндегі курс – белгілі есепті кезеңдегі
қолданыстағы ... ... ... ... ... тұлғалар шетелдік валютамен атқаратын шаруашылық қаржылық
операцияларының бухгалтерлік есебін, Қазақстан ... ... ... ... Осыған сәйкес, шетелдік валютамен жасалған
кез келген операцияның бухгалтерлік есебі, шетелдік валютамен және ... ... ... ... Мысалы, кәсіпорын сыртқы сауда жасау
контрактысы бойынша, шетелдік компаниялар сомасы 100 000 АҚШ ... ... ала ... ... Төлем жасалған кездегі бір доллардың
нарықтық курсы 153 ... ... ... ... ... 1610 немесе 2910 – Кт 1050 - 15 300000 теңге(153 x 100 000).
Бухгалтерлік есеп бойынша анықталан ... ... ... ... ... ... ... анықталып, кәсіпорынның табысына, немесе
шығынына жатқызылады.
31 желтоқсанға дейінгі атқарылған ... ... ... ... ... есеп ... ... айақталмай қалған есептегі
мерзім бойынша, табыстың құрамына ... ... ... ... сай,
1 желтоқсан 2008 жылы шетелдік валюта бойынша 10 000 АҚШ доллары көлемінде
алашақ қарыздары болды ... Осы ... ... ... ... ... ... айы болып белгіленген. Алашақ ... ... ... ... ... ... ... 153 теңге болған. Есеп беру кезеңіндегі
доллардың бағамы 155 теңге болды.
1желтоқсандағы ... Кт 3390, 3540, 4170 ... ... ... 3390, 3540, ... 4430- 20 000 ... -153) х
10 000
31желтоқсандағы сальдо 3390, 3540, 4170 ... 4430- ... ... х ... ... мекеменің есебі бойынша бірінші желтоқсан 2008 ж. 5 000
АҚШ доллары ... ... ... ... алынған. Бұл операция
бойынша есептесу, келесі 2009 жылдың наурыз айы ... ... ... ... ... доллардың теңгеге шаққандағы бағамы
154 болған. Есептесу кезіндегі доллардың бағамы 155 теңге болған.
1 ... ... Дт 1280, 2180 – 770 000 ... ... ... ... 2180 6250 – 5 000 ... (155-
154) х 5 000
Жыл соңында
есептелген курстық айырма;
31 ... ... 1280, 2180 ... ... ... теңгенің долларға шаққандағы бағамы өскен
кездегі жағдай ... Енді ... ... ... орай мысал
келтірейік.
15 желтоқсан 2008 жылға алашақ қарыздардың сомасы 1 000 АҚШ ... ... ... ... АҚШ ... ... шаққандағы бағамы
 126 теңге. Есеп беру кезінде (31 желтоқсан) АҚШ ... ... ... ... ... сальдо: Кт 3390, 3540, 4170 ... ... 3390, 3540, ... 4430 Кт 6250 -1000теңге (126-125) х 1000
Жыл ... ... ... ... 3390, 3540, 4170 ... 4430-
125000теңге
1 қыркүйекте алашақ қарыздардың сомасы 3000 АҚШ долларын құраған.
Алашақ қарыз ... ... ... АҚШ ... ... 127 теңге
болды.Есеп беру кезеңіндегі АҚШ ... ... ... ... Дт ... -381000 теңге (127 х 3000)
Дт ... ... ... х 3000
Жыл соңында есептелген
курстық айырма;
31 желтоқсандағы сольдо: 1280.2180 -378000 ... ... ... ... ... ... мерзімі мен
ондай операциялардың бухгалтерлік есеп ... ... ... көрейік.
Шетелдік валютамен операция жасалған күнгі уақыт, шетел ... ... ... күн болып саналады.
Мысалы. Келіп түскен тауар үшін, валюталық шоттан ... ала 7000 ... ... ... ... шотқа келіп түскен күнгі доллар ... ... ... 1030 ... ... (125 ... ... ... шотына қаржының келіп түскен немесе
шоттан аударылған күні, валюталық шот бойынша ... ... ... ... ... ... ... үшін валюталық шоттан 2000 АҚШ доллары
аударылған, ақы төленген күнгі ... ... 150 ... ... ... 2000 АҚШ ... ... ақша келіп түскен. Ақшаның
есепке алынған ... ... ... ... ... 2910 1030 ... (150 х 2000);
1030 1210 2210 ... (151 х ... ... ... ... ... ... басқада шетелдік валютамен
активтер сатып алудың мерзімі:
-экспорттық тауар айналымы кезінде экспортталған тауардың кедендік
құжаттары жасалған күнгі уақыт ... ... Жүк ... ... ... құжаттарын толтыру кезінде,
АҚШ долларының курсы 150 теңге болған.
Экспортталған тауардың құны 30 000 АҚШ ... ... 2210 ... теңге (150 х 30000)
Импортталған тауарлар мен басқада активтердің мерзімі, импортталған
тауарлы материалдық құндылықтардың кедендік ... ... ... ... ... ... қозғалуына рұқсат берілген күндегі уақыттан
басталады.
Мысалы. Кәсіпорын 15 000 АҚШ доллары ... ... ... еркін қозғалуына рұқсат етілген күндегі ... ... ... Кт ... 4110 - ... ... (125 х ... ... ... қызметті пайдаланған күнгі уақыт бойынша
анықталады.
Мысалы. Мекеме шетелдік компанияға консультациялық ... ... қол ... ... ақы ... ... 1000 АҚШ доллары ... ... ... көрсетілген (нақты пайдаланылған) доллардың бағамы 155
теңге.
Дт ... 3310 4110 ... ... (125 ... тұлғаларға арнайы шығындар үшін алдын ала шетелдік валютамен
берілген қаржылары бойынша аванстық есептің ... ... ... күні болып саналады.
Мысалы. мекеме басшысы 15 сәуір күні соммасы 600 АҚШ доллары көлемінде
аванстық есепті ... ... ... күнгі доллардың тенгеге шақандағы
бағамы 124 тенге болды.
Дт ... ... - ... (124 х 600)
Құрылтай құжаттарының мемлекеттік тіркеуден өткен ... ... ... және ... ... ... ... қарыздарының
калыптасқан күні болып саналады.
Мысалы. Құрылтайшылар ... ... 100000 АҚШ ... ... ... құжаттарын тіркеу кезінде доллар
бағамы 120 тг. ... күні ... ... 25000 АҚШ ... ... 5030 - 12000000 тг. ... 5110 - 3000000 ... х ... ... ... ... ... оны бухгалтерлік есепте
көрсету үшін кайта есептелінетін күнгі уақыт басты рөл атқарады. ... ... ... деп ... ... ... бағасы шетелдік валютамен көрсетілген сатып алу немесе сату;
- зайымдарды алу немесе беру, егер ол соммаларды қайтару мен ... ... ... ... басқада шетелдік валютамен көрсетілген активтермен міндеттерді
сатып алу мен ... ... есеп беру ... ... ... ... оның
ішінде шетелдік валюта бойынша берешек және алашақ қарыздар, ... ... курс ... ( жабу ... ... ... ... емес статьялар бойынша, оның ішінде капитал негізгі ... ... емес ... ... бағасы шетелдік валютамен
есептелгенмен, операция жасалған күнгі валюта бағамына сәйкес ... ... ... кезде, кедендік құжаттарды рәсімдеу
кезіндегі тауардың құны мен ... ... ... арасында курс
айырмашылығы пайда болады, соның ... ... және ... ... ... ... жүргізіледі.
Мысалы: кәсіпорын 100 000 АҚШ доллары сомасында импорттық тауарлар
әкеліп, ақысын тауар жөнелтілгеннен кейін ... ... ... ... күнгі доллардың бағамы 124 теңге. Есептесу күнгі бағамы
 125 ... ... ... 1 ... күні ... ... 20 наурыз
күні төленген.
Дт ... ... – 100 000 АҚШ ... ... ... х ... 1030 – 100 000 АҚШ ... 12 500 000 тг
(125х 100 000)
7430. 3310,4110 – 100 000 тг ... ... ... қызмет жасалған кезде, курс айырмашылығы ... күн мен ол үшін ... ақы ... ... ... ... орай контрактылық құн бойынша есептеледі. Мысалы, ұйымға шетелдік
компания 10 000 АҚШ доллары сомасына ... ... ... Алдын
ала ( 1 сәуір) 5 000 доллар төленген, ал қызмет көрсетіліп ... есеп ... (30 ... ... ала ақы ... көні доллар
бағамы 153 теңге, толық есептескен күні -155 ... ... ... ... (25 ... – 154,5 теңге.
Дт ... 1030 – 765 000 ... (153 х 5000) ... алдын ала
7110 ...... ... (154,5 ... ... ... қызмет;
3310,4110, 1030 - 75 000 ... (155 х 5000) ... ... ... – 5000 ... (765 000 + ... бөлімшелердегі инвестицияларды қайта бағалау ... ... ... ... ... ... біріккен
түрде бақыланатын мекемелерге салудың нәтижесінде пайда болады. Валюталық
операцияларды жүргізу ... ... ... ... ... ... немесе қосылатын куртық айырмадан, шетелдік бөлімшелерге салынатын
инвестициялардың өзіндік ерекшеліктері бар. Мысалы, мекеме өзінің ... ... ... ұзақ ... несие бере алады, сол уақытта
пайда болған курстық айырмашылық, ... ... ... ... және оның ... ... үшін қолданылады.
Шетелдік қызметтің мысалы.
«Альфа» мекемесі шет елде ... ... ... ... ... ... ... 400 000 АҚШ доллары, бөлінген
ішкі топтық несие 200 000 АҚШ доллары. ... ... ... ... таза
инвестицияның бір бөлігі болып саналады. Оған қатысты курстық ... ... ... ... ... кәсіпорынды құрған
кездегі валюта бағамы 135 теңге, есеп беру ... – 137 ... ... ... ... ұшырады.
(137 теңге -135теңге ) х 200 000 =400 000 теңге.
Бағам өзгерісінен пайда болған курс айырмашылығы 400 000 теңге, ... ... ... ... алған валюталық қаржылар бойынша ... ... ... ... ... ... қайта есептеу кезінде,
курстық айырма пайда болады. Курстық айырма қарыз ... ... ... оны ... ... дейін есептеліп отырады.
Мысалы, мекеме резидент емес шетелдік банктен 100 000 АҚШ доллары
көлемінде ... ... ... келісімшарт бойынша 60 күн ... ... ... ... 18 %. ... бойынша үстеме ақы ай сайын
төленіп тұрады. Доллардың нарықтық бағамы несие алған күн 155,5 ... ... ... ... ... төлегенде - 155 теңге.
Несиені қайтарған күнде – 156,2 теңге
|№ ... ... ... ... тобы |
| | | ... ... |
|1 ... шотқа | | | |
| ... АҚШ ... тең ... | | | |
| |алу x 155,5 ... |1030 |3010 |
|2 ... айда ... ... |223 064 |7210 |3380 |
| ... ... ... |34959,6 (15%) |3380 |3190 |
| ... x 18%x30:360=1494 ... | | |
| ... ... | |3380 |1030 |
|3 ... ... ... | | | |
| ... қайтару кезеңіне сай| | | |
| ... ... ... | | | |
| ... x (156,2-155,5) |70 000 |7430 |3010 |
|4 ... ... 100 000 x 156,2| | | |
| | ... |3010 |1030 |
|5 ... айда ... ... | | | |
| ... ... ... ... |7210 |3380 |
| | | | | |
| ... x 18% x30:360= 1494x |35004,4 |3380 |3190 |
| |156,2 |(15%) | | |
| |-15% ... ... |3380 |1030 |
Ескерту-дерек ... ... ... ... есеп ... 2009 ... Бюллетень бухгалтерлік баспасы.
Бір валютаны екінші валютаға айырбастау кезінде пайда болатын пайда ... ... ... ... ... болған сомалардан өзгеше болады. ... мен ... ... ... ... ... тыс нәтиже ретінде
көрсетіледі. Ол бір сәтте екі түрлі ... ... ... ... ... ... мен мәлімет кезіндегі нақты бағамның ... ... ... ... келісіп сатылып, сатып алуынан ... ... оны ... айырма деп атайды.
Мысалы, мекеме шетелдік валютаны сату мен ... алу ... ... ... ... нарықтық бағам мен мәміле жасалғандағы
нақты бағамның арасында айырмашылық туындайды, яғни бухгалтерлік есепте ... ... ... ... ... мен ... валютаны сату
мен сатып алу кезіндегі бағамның айырмасы.
Бағалары шетелдік ... ... ... мен ... ... ... ... теңге түрінде есептеледі.
Шетелдік валюталарды ... алу мен сату ... ... ... ... ... ... негізгі қызметтен тыс туындаған
пайда мен зиян ... ... ... ол бір ... екі ... бағам
пайдаланудың нәтижесі болып табылады. Ол бухгалтерлік ... ... ... нарықтық бағамы мен нақты мәміле жасалған кездегі
бағамның айырмасы. Нақты мәміле жасалған кездегі ... ... ... ... ... ... алынған бағамы. Оң бағалы сомалық айырма,
өзге де сату операцияларынан түскен пайда ... ... ... ... теріс бағалы сомалық айырмашылық, басқа шығындардың қатарына
жатқызылады. ... ... ... ... ... ... ... курсты қолдана отырып 6250 және 7430 ... ... ... және ... алу операциялары бойынша туындаған пайда мен зиянды есепке
алу ... ... ... ... 6280 және 7470 ... ... жөн. ... доллардың теңгеге шаққандағы нарықтық
курсы 152,05 ... одан ... 152,1 ... ... ... айырмашылығы 0,05
теңге, ол 6250 шотының кредиті ... ... ... Валюта 152,35
теңгелік курспен сатып алынды, сомалық айырма 0,25 ... ... ... ) және 7410 ... дебетінде көрсетіледі. Одан кейін валюта
152 теңгелік курспен сатылған, сомалық айырма 0,1 теңге(152,1-152,0) болды,
ол 7410 ... ... ... ... ... негізгі шартын атап өтейік. Курстық
айырмашылық қаржылық операциялар мен міндеттемелерін шетелдік ... ... ... ... ... ... алып, жұмсаған
кезде ғана пайда болады.
Аккредитивтермен есеп айырысу. Негізінен есеп ... бұл ... ... ... ... жерден басқа жерде тұратын)
жабдықтаушылармен ... қол ... есеп ... үшін ... ... бұл түрі басқа қолма қол ақшасыз есеп ... ... ... Бұл есеп ... ... ... ... алушы өзіне қызмет
күрсететін банк мекемесі арқылы ... шоты ... яғни ... көрсететін банктен аккредетив ашады. Есеп айырысудың бүл түрі ... ... ... ... ... қаржылар бойынша есеп
айырысу жабдықтаушыларға төлемнің дер кезінде төленуін қамтамасыз етеді.
Аккредитив — ... ... ... ... банк ... ... немесе ұйымды жабдықтайтын шаруашылық ... ... банк ... ... жіберілгендігін немесе
қызметтерінің күрсетілгендігін дәлелдейтін ... ... ... ... ... тек бір ғана ... есеп ... арналады. Ал
аккредитивтің мерзімі жабдықтаушы мен ... ... ... ... ... ... Бұл шартта мыналар күрсетілуі қажет:
1. ... ... ... ... ... ... ... аталуы
2. Аккредитивтің түрі және оның орындалуы мен ... ... ... ... бойынша қаржы (ақша) алу үшін жабдықтаушының ... ... ... ... ... ... толық тізімі және нақты
сипаттары
4. Тауарларды, материалдарды тиеп-жөнелткеннен немесе жұмыстарды,
қызметтерді ... ... ... банк ... ... және ... орындалуына қойылатын талаптар.
Жабдықтаушыларға аккредитив жайлы, яғни оның ашылғандығы туралы хабарлау.
5. ... да ... ... мен ... ... ... және «өтелінбеген»
(депоненттелінбеген) — деп ... ... ... ... ... ... «кері шақырылатын» және «кері шақырылмайтын» болып екі түрге
бүлінеді.
Тапсырыс берушінің үзінің шотындағы ақша қаражаты есебінен ... ... ... берген несиесінің есебінен жабдықтаушы кәсіпорынға
қызмет күрсететін банкке келісім — шарт ... ... ала ...... ... ... болып есептеледі.
Ал сатып алушы кәсіпорын мен жабдықтаушы кәсіпорындарға ... банк ... ... ... ... ... ... тек қана келісім-шарт жасалынып келісілген, яғни ақша әзірге
аударылмаған болса онда бұл — ... ... түрі ... ашу жайлы келісім-шартта қарастырылған келісімдерді
өзгертуге, ... тек ... ... яғни ... ... ... ... құқы болса, ондай аккредитив . — «Кері шақырылатын аккредитив» болып
саналады.
Аккредитивті ашу үшін ... ... ... үзіне қызмет көрсететін
банк мекемесіне арыз береді және сонымен ... мына ... ... ... ... ... ... Аккредитив ашылатын келісім-шарттың көшірмесі.
3. Аккредитив ашылатын банктің аты.
4. Аккредитивтің орындалатын уақыты және жері.
5. ... ... ... ... ... ... ... және
нақты аты.
6. Аккредитивтің түрі.
7. Аккредитивтің қандай ... ... ... ... ... түлеуге арналғандығы және оны төлеу үшін банк ... ... ... ... ... сомасы.
Аккредитивтен қаржы алу үшін жабдықтаушы кәсіпорын ... ... ... ... шартында қаралған құжаттарды банк
мекемесіне табыс етеді. Бұл ... ... ... шарттарды
толық қанағаттандыратындай болуы керек. Егер аккредетивте қарастырылған ... ... ... ... ... қаржы түленбейді. Егер
аккредитивте қарастырылған шарт бойынша сатып ... ... ... ... ... ... онда ол адам ... яғни қызмет көрсетуші
банкке мына құжаттарды күрсетуі қажет:
1. ... ... оның ... ... ... құжаттар.
2. Аккредитив ашқан кәсіпорын берген іс-сапарлық ... ... ... қолтаңбасының үлгісі.
Жабдықтаущысының баңкісінде аккредитив мынадай жағдайларда жабылады:
1. Аккредитивтің мерзімі біткенде.
2. Аккредитивті жабу туралы жабдықтаушының ... ... ... ... ... ... сома ... алушының (төлеуші
субъектінің) банкісіндегі тиісті шотына аударылады.
Чектермен есеп ... Есеп ... бұл ... ... ... ... беруші) үзінің шотынан сатып алушының (чек ұстаушы) ... ... бір ... ... ... үзіне қызмет көрсететін банкке чек
түрінде жазбаша тапсырма ... ... ... өнімдер, көрсетілген
қызметтер үшін есеп айырысқанда және ... ... ... ... ережесінде» көзделегн басқа жағдайларда қолданылады. Чектер
үтелген және ... ... ... ...... ... — алдын-ала депозитпен үтелмеген. Сонымен қатар чектер ... банк ... ие ... ... ... ... өтелмеген чектер
бойынша да. Чек беруші мен банктің құқықтары мен міндеттері чекті ...... ... ... ... чек ... банкі клиенті — чек
берушінің (заңды немесе жеке ... ... ... ... ... алады,
ал клиент өзіне банктің белгілеген чекті беру және қолдану тәртіптерін
сақтау міндетін ... Чек ... ... чек ... ... алу
моментінен бастап туындайды.
Чек кітапшасын алу үшін банкке үтініш беріледі. ... ... ... жеке ... қаражаты депоненттеуге арналған,
субъектінің шоты бойынша операциялар жасауға арналған құжаттарға қол ... бар ... қолы ... ... тапсырмасы мүртаңбасы қойылып,
оған қоса беріледі. Чек кітапшасының лимиті чек жазып ... ... ... ... ... ... соманы білдіреді. Ол банк белгілеген сомадан кем
болуы мүмкін емес, бірақ тауарлар мен ... ... ... ... ... эдетте күп болуы да мүмкін.
Жолдағы аударымның және банктегі ... ... ... ... ... әлі кәсіпорынның шотына келіп түспеген, ... ... ақша ... ... ... қаржылар болып саналып,
Ал олардың есебі 1020-«Аударылған жолдағы ақшалай ... ... ... Бұл шот ай ... ... ... ... басқа
кәсіпорын, ұйым немесе фирмалардан аударылған, бірақ эзірге ... ... ... ... ... ... ... жайлы ақпараттарды
қорытындылауға арналған. Бұл шотта кәсіпорындар, ... ... ... ... ... ... сондай-ақ сатып
алушылардың банктерге, сақтық ... ... ... ... ... шотқа әлі түспеген, аударылғандығы туралы тиісті құжаттармен
дәлелденген ақшалай қаржыларды есептейді. 1020-«Жолдағы ақшалай ... ақша ... ... үшін ... ... ... тиіс:
1. Саудадан немесе басқа да операциялардан түскен ... ... ... құжат.
2. Почта бөлімінің ақшаны қабылдағаны ... ... ... кәсіпорындардан олардың ақша аударғаны жайлы берген авизасы
(бұл авизада ақшаны аударған күні, сомасы, оны қабылдаған банк ... ... ... ... және ... ... ... жолдағы
ақшалардың банктердегі есеп айырысу немесе басқа да тиісті шоттарға уақтылы
да, дер ... ... ... алынуына бақылау жасап отыруы керек.
Кәсіпорындар, ұйымдар, фирмалар арасында жолдағы аударылған ... ... осы 1020 ... ... ... қаражаттар» шотында есептелініп,
бірақ бүлек ... мен ... ... ... ... қатар почта
маркалары, демалыс және ... ... ... ... ... сонымен қатар үкіметтің жәрдемі ретінде берілген ... ... ... ... ... талап ететін басқа да
қаржылар сақталады. ... ... ... ... ... міндеттеме) -бүл вексель берушінің вексель ұстаушыға (вексель
иесіне) белгілі бір ... ... ... бойда қарыздық міндеттемені
сөзсіз төлеуді ... ... ... - бұл ... ... ... берілетін коммерциялық несиенің
түрі (вексельдің бір иегерден басқасына берілуін ақша ... екі түрі ... Жай ... — оны ... жазып береді және оған қол қояды. Екі
тарап қатысады: вексель беруші және вексель ұстаушы. ... ... мен ... ... ... ... ... % төлеу жүніндегі
міндеттеме бөлек түрде, төлемнің мерзімі мен ... ... ... ... ... ... ... Аудармалы вексель (тратта) — бұл ... ... ... ... ... ... ... тұлғаға (эмитентке) төлеу
жөнінде кредитордың ... ... ... ... бұйрығы.
Аудармалы вексельді төлеуші (трассант) табыстау қолының ... ... ... ... бірнеше рет пайдаланылуы мүмкін, сүйтіп
әмбебап несиелік-есеп ... ... ... атқарады. Вексель
қаражаттардың ... ... ... есебін (дисконттауды)
жылдамдатады. Мұндай жағдайда вексель ұстаушы индосаменттің ... ... ... ... ... ... ... және банк
пайдасына берілетін процентті (дисконтты) шегеріп тастап, вексель ... ... ... ... емес, вексельді қамтамасыз ететін
берешек сомасы күрсетіледі. Ал вексельдің өзі баланстан тыс 006 ... ... ... ... ... ... арнайы ... ақша ... ... есебін төмендегі сызба арқылы көруге болады.
2. Коммерциялық банктердің оның ішіндегі «БТА Банк» АҚ – ның
қызметтері мен операцияларын ... «БТА ... ... ... ... талдау.
“БТА Банк” банкінің тұтынушылық несиелендіру бағдарламалары – ... ... ... ыңғайлы жолы және халықтың тұтыну
тауарларын несиеге алу, ... ... ... ... тұрғын үй,
автокөлік және – өзге де құралдарды сатып алу үшін ... ... ... ... Бұл үшін ... көп ... өткізудің қажеті жоқ,
берілген құжаттар мұқият қаралған соң ... ... ... бойынша шешім
қабылданады. “БТА Банк” банкінің тұтынушылық несиелері – бұл ұзақ уақыт
бойы ақша жинамай-ақ, ... ... ... ... қол ... беретін қолайлы ұсыныс.
Қызмет көрсетудің артықшылықтары:
1. Қаржыландыру құнының төмендігі. Банк кешенді несиелендірудің
әртүрлі ... ... ... ... пайыздық
шығындарын тиімді жасауға ықпал етеді.
2. Пайыздық мөлшерлемелерді ... ... ... ... ... ... ... өзгерістерге сәйкес
белгіленеді және түзетіледі, сондай-ақ банк пен ... ... ... орнауына қарай төмендетілуі
мүмкін.
3. Несиелендіру мерзімін ұзарту мүмкіндігі. ... ... ... қаржыландыру тек төмен пайыздық мөлшерлемелерді
қолдануға ғана емес, сондай-ақ несиелендіру мерзімін 3 ... ... ... ... ... ... ... алуға берілген
өтініштер жедел түрде қаралады. Банк ... ... ... үшін бар ... салады, осының нәтижесінде жобаны сараптау
жұмыстары тез арада жүзеге асырылады.
4. Несие алуға ... ... ... ... ... Банк ... сапасын жақсарту үшін бар күшін салады, осының нәтижесінде
жобаны сараптау жұмыстары тез арада жүзеге асырылады.
5. ... ... ... банкіміздің қызметтерін
Республиканың барлық облыс орталықтарында ... ... ... ... бойынша тармақталған аймақтық филиалдары
мен есеп айырысу-кассалық бөлімдері ... ... шет ... ... ... бар.
ТӘБ несиелендірудің келесі түрлерін ұсынады:
БТА Банкі өз уақыты мен жайлылықты бағалайтын ... ... ... жаңа ... ... Бұл ... ... аша
отырып, бір жолғы несиелеуге қарағанда көптеген ... ... ... ... ... ... – бұл Сіздің тұрмыс жағдайыңызды
әп-сәтте жақсартудың ең ... ... Бір ... ... ... өмір
сүргіңіз келсе, БТА Банкі ұсынатын барлық мүмкіндіктерді ... ... ... ... пен ... өмір үшін ... Осы
орайда БТА Банкі Сізге қолдау көрсетеді, өйткені Банк үшін ең басты
құндылық – бұл оның ... ... көп ... бойы жеке ... ... депозиттер
рыногында алдыңғы қатарда келеді. Қаржы - ... ... ... тиімді түрін таңдай алу мүмкіндігі Нақты ... ... ... ... ... ... "БТА Банк"
Қазақстан Республикасы аумағында есеп айырысу-кассалық бөлімшелердің кең
желісіне ие, бұл ... кез ... ... рәсімдеуге болады.
Сондықтан, депозит рәсімдеу үшін үйіңізден алысқа ұзаудың ... ТӘБ ... ... тағы да бір
ерекшелігі - кез келген жақын жерде ... есеп ... ... бір ... ғана ... ... ... да, жабуға да
болады.
Клиенттерге ұсынылған ссуда ... ... 2009 ... ... ... бабы болып табылады. Есеп беру жылында банктің осы
қызметінен түскен табыстардың сомасы 2008 жылмен салыстырғанда 49,4 ... ... ... байланысты емес табыстар банктің бүкіл
табыстарының 14%-н ... 2009 жылы банк ... ... ... 18%-
ті құрай отырып, комиссиондық табыстар 37,9%-ке өсті және де бұл ... өсу ... ... тұр.
1-диаграмма БТА Банк-тің экономикалық көрсеткіштері
Ескерту-дерек көзі: БТА Банк мәліметтері.
Банк ... ... ... ... үлесті (37%) процентік
шығындар иеленіп отыр. Бұл ... ... ... ... банк ... ... ... ұлғаюымен
себепші болып отыр. Проценттік ... ... ... ... ... ... ұлғаюы банктің жемісті жұмысын растап отыр.Сыйақыны
алумен байланысты таза табыстың пайдаға ... өте зор. ... ... таза ... ... 2008 ... ... 57,6% -ке өсті.
Банктің проценттік емес табыстарының құрамында ... ... ... ... үшін ... ... ... комиссиондық жинақтар
және қаржы ... ... Бұл ... ... ... асыл ... және ... валютасын сатып алу-сату бойынша
табыстар кіреді.
Банктің клиенттермен өзара қатынастарының келешекте дамуы ... ... ... зерттеуін талап етеді. Осы мақсатта банк мамандары
қаржы нарығының тұтынушылық талғамдарын және даму тенденцияларын күрделі
зерттеуін ... ... ... Осы ... ... ұзақмерзімді клиенттік саясатының негізін құрамақ. Оның ... ... бірі ... ... ... және ... ... құру
болып табылады. Бұндай қатынастарды ... ... ... ... және де ... ... және ... бағдарламаларын
құру және іске асыру ... ... осы ... ... ... менеджерлерінің құрамын күшейтуге, олардың ... ... ... ... бағытталған. 2010 жылғы 01 сәуірдегі жағдай
бойынша БТА Банкінің активтері жыл басынан бері 18,5 ... ... ... долларды құрады, нәтижесінде активтер бойынша ТӘБ-нің нарықтағы
үлесі 24,6 ... ... ... ... 2010 ... 1-тоқсанының
соңында активтердегі үлесі 66,5 пайызды құраған банктің несиелік
портфелінің ... ... 1- ... ... шағын, орта бизнес
және бөлшек саудаға ... ... ... ... ... ... ... құрады.
2010 жылғы 01 сәуірде таза пайда 103 млн. долларды құрады, бұл ... осы ... ... 1,9 есеге өскенін көрсетеді және
пайданың 65 ... ... ... мен комиссия бойынша – 15%, сондай-ақ
қазынашылықтың саудалық мәмілесі бойынша -20%-ды ... ROAA 2,17%б, ... және сost to income ... ... ... ... ... өсті. Депозиттер қорландыруды
26,4 пайыз активтермен ... ... 2010 ... 1 ... ... жеке тұлғалар депозиттерінің үлесі 21,1 %-ды , ... ... ... 15,5 %-ды құрады. Осылайша ТӘБ депозиттік
қорының өсу қарқыны ЕДБ депозиттік ... өсу ... 3 ... ... нарықтардан капитал тарту әлі де болса банк қорының өсуінің
негізгі көзі болып табылады. Банк жыл басында ... ... ... ... ... ... әрі қарай жалғастырады. Аталған жоспарға
сәйкес банк жалпы сомасы 2 млрд. долларды құрайтын еурооблигациялар ... ... ... арқылы ашық түрде қаржы ... ... ... ... ... ... БТА Банк мәліметтері
2.2 «БТА Банк» АҚ-ның активті және пассивті операцияларын талдау.
2008 жылдың 1 наурызына қарай ... ... ... ... капиталы 1 айда 606 млрд. теңгеге немесе ... ... ... ... ... ... жиынтық активтері 164,1 млрд. теңгеге дейін
жетті. Капитал адекваттылығының көрсеткіштері есеп беру ... К1 ... К2 – 0,158 ... ... ... ... ... бойынша: К1 –
0,097; К2 – ... ... ... ... ... ескере отырып) 1
айда 56,5 млрд. теңгеге өсіп (3,1%), 1869,4 ... ... ... жетті. 2008
жылдың 1 наурыздағы жағдай ... ... ... ... стандартты несиелердің үлесі 57,9%, күдікті – 38,8%, сенімсіз –
3,3% құрады. 2008 жылдың 1 ... ... ... ... ... 56,2%, ... – 40,9%, ... – 2,9% құраған болатын.
Заңды және жеке тұлғалардан тартылған ... ... ... ... ... ... ... басқа) 8,4%-ке ұлғайып, 4713,6 млрд.
теңгені құрады. Соның ішінде заңды тұлғалардың ... ... ... ... ... ... жеке тұлғалардың салымдары 3,0%-ке өсіп, 459,7
млрд. теңгені құрады.
Екінші деңгейдегі банктер табыстарының жалпы ... 2008 ... ... ... ... тура сол ... салыстырғанда 25,8%-ке ұлғайып,
60,9 млрд. теңгені құрады. Шығындар сомасы өткен жылдағы тура сол кезеңімен
салыстырғанда 31,7%-ке ... 55,2 ... ... ... Банктердің
бөлінбеген таза табыстары 5,7 млрд. ... ... Бұл ... өткен
жылдағы тура сол кезеңіндегі көрсеткіштен 12,3%-ке төмен болып тұр.
Есеп беру кезеңінде 14 банк мәжбүрлі тарату ... орын алып ... банк ... депозиттер өсімінің ... – 2 ... ... ... енді «БТА Банктің» шаруашылық қызметінің көрсеткіштеріне сипаттама
берейік.
"БТА Банкі" АҚ қызметінің басты бағыттарының бірі заңды ... ... ... ... Біз өз қаражаттарымызбен,
сондай-ақ шетелдік несие желілерін тартумен қысқа мерзімді қаржыландыруды,
орта және ұзақ ... ... ... ... Қандай да бір
жобаны уақтылы қаржыландыру оның іске асуына себеп болады, ал егер ... ... ... ... тек ... ... ғана ... қояды.
«БТА Банк» соңғы жылдары қарқынды даму үстінде. Валюта ... ... 58 ... ... 2009 жылы 95,4 ... ... ... өсті. Бұл жағдай
банкті көптеген көрсеткіштер бойынша ... ... ... 4-ші ... ... етіп ... ... өсім қарқыны баяулады (2008ж. – 59,7%, 2009ж.
– 63,4%), бірақ баланс валютасындағы олардың үлесі салыстырмалы түрде қалып
отыр және ... ... ... ... үлес ... ие болып
отыр.
Халықаралық қаржы ... ... ... және ... мекемелерінің алдындағы міндеттемелерінің құрамында –
92,0 млн. АҚШ доллар сомада 2 синдицирленген займ (2008 жылдың маусымында
және ... ... 1 жыл ... тиімді жағдайларда алынған).
2008 жылдың басында банк 2010 жылда өтеу мерзімімен ... 2009 ... ... 5 жыл ... ... ... ... шығарған болатын. Бұл банкке өзінің пассивтерінің
құрамында клиенттерді несиелеудің көзі болып табылатын ұзақ ... ... ... ... ... ... ссуда бойынша сыйақы 2009 жылда банк табыстарының
н(егізгі бабы болып табылады. Есеп беру жылында банктің осы ... ... ... 2008 жылмен салыстырғанда 49,4 %-ке ұлғайды.
Процетті ... ... емес ... ... ... ... 14%-н
құрады. 2009 жылы банк табыстарының жалпы көлемінде 18%-ті ... ... ... ... өсті және де бұл ... базаның өсу
динамикасын көрсетіп тұр.
2006 жылы ЕБРР Банкпен акционерлік ... ... ... ... ... және одан әрі Банк шығарған 15% жай акцияны сатып алды.
Банк ... ... ... банк ... және ... провайдері (жеткізушісі) позициясын ұстануды кіргізеді
3-диаграмма Жылдар бойынша активтер өсімінің динамикасы (мың. ... ... БТА Банк ... ... жүзеге асыру үшін банк мыналарға жұмылдырылмақ:
- Банктік қызметтерді кеңейту.
Сондай-ақ, банк өз қызметтерінің ауқымын кеңейтуге көңіл бөледі. ... ... ... базасын кеңейте және ... ... ... ... ... Ақпараттық басқару жүйесі мен операциялық тиімділікті жақсарту.
Банк операциялық тиімділікті адамзат ... мен ... ... ... ... және ... жақсартуға жұмыс істеді. Банк жетекші ... ... ... ... банк қызметін толық бағалау үшін жасалынады. Талдаудың
материалдары ... ... ... мен ... ... резервтерді, жоспарлауда кемшіліктерді табуға
көмектеседі. Банктің жарғылық қызметі ... ақша ... ... ... және ... ... тартылған құралдар, банктің
жарғылық қызметті орындағанда ... ... ... және қаржылық
нәтижелер болып табылады.
Өзіндік және тартылған ... ... ... ... ... капитал - банк құрылған кезде салынған акционерлердің
құралдары немесе құрылтайшылардың жаңа ... ол ... ... және ... шығарғанда көбею мүмкін. ... ... ... ... ... мың ... тең.
Резервтік қор шығыстарды, шығындарды, күтілмеген төлемдерді ... ... жабу үшін ... «БТА ... ... резервтік
қордың мөлшері 1.07.2010ж. 2,634,384 мың теңге. Арнайы қор - тозу ... ... ... бұрын алынған негізгі қорларға және құндылығы ... тез ... ... ... ... шығындардың соммалары.
Банк қызметінің қаржылық нәтижелері пайда мен ... ... ... ... және де пайдаға ... ... ... ... ... мен ... бақылауға мүмкіндік береді.
Банктің экономикалық қызметі өте кең, ... ... ... ... біз ... мен ... ... стратегиясы
ретінде қарастырамыз. Активтерді басқару - өзіндік құралдарды таратудың
жолдары және тәртібі, яғни ақшаға, ... ... және ... реттеу. Құралдарды тарату кезінде банк алдында өтімділік
және пайдалылық арасында дау - ... шешу ... ... ... шешу үшін ... ... 3 ... бар:
- Құралдардың жалпы қордың әдісі
- Активтерді тарату және ... ... ... ... ... кең ... ... және басқа несие
алушылардың құралдарын пайдаланумен байланысты және банк үшін құралдардың
қайнар көздердің сәйкес ... ... ... ... ... ал тар ...... өтімділігін ұстауына, нарықта
несиелік ресурстардың мобилизациясын ... ... ... ... ... банктер тартылған құралдардың шығыстарын
азайтатын қайнар көздерін пайдалануға ... ... ... бұл ... және ... өсіру үшін көп жаңа құралдарды ... ... ... ... ... ... табысты активтерді ұстау
үшін құралдардың қалаулы тұрақтылық деңгейін ... ете ... ... ... және капитал өлшемдердің арасында банк
оңтайлы қатынасты таңдау қажет.
Несиелік ... ... ... Банк ... және ... ... ... несиелерге шектер орнатады, бұл ... ... ... ... ықпал етеді.
Макроэкономикалық деңгейде қазір бар маңызды мәселелер банктің
тұрақты ... ... ... ... ... біздің банктердің көптеген
мәселелері тек қана экономикалық жағдайдың қиын болу ... ... ... ... ... себебі – банктік стратегияны және
тактиканы жүзеге асыруға байланысты ... ... қате ... ... ... ... тиімді басқару үшін әр түрлі
жоспарлы аналитикалық ... ... ... ... ... қадамдардың ең маңыздысы өтімділікті талдау ... ... ... талдаудың тәжірибелік мақсаты – бұл ... ... ... үшін ... өтімділік құралдарға
қажеттіліктерді алдын ала анықтау.
Енді «БТА Банк» АҚ-ның балансын талдауға көшейік. ... ... ... ... ... ... ... жасалынады.
Ағымды өтімділіктің коэфиценті:
Кө=__АӨ_
М
Кө=_224981______= 0,9 ... ... ... ... ... ... көзі: БТА Банк мәліметтері
«БТА Банк» ... ... ... ... ... және
міндеттемелердің өсуі ықпал етті. Негізгі кезеңмен салыстырғанда өтімділі
активтер 2,6 –ға ... ал ...... ... ... ... 1,68 –ге ... Өтімділік деңгейіне кассада ақша
құралдардың тез өсуі ықпал ... «БТА ... ... ... ... 4 ... ... болып табылады, ал басқа активтер және бағалы ... ... ... әкеледі. Сонымен, берілген құралымды оңтайлы деп ... ... ... ... үшін ... ... ... __Аө_
Об. М
Каө =__224981+258448+497005____=____980434_____=0,5
1669209+0287761 1956970
Каө =____220047+661015+772768____= ___1653930___= 0,84
1663574+0+289989 1953563
Осы жердегі мағына мынандай болып отыр: бұндай ... ... ... болса, онда банк клиенттермен есептесе ала ма. «БТА Банк»
1.01.2007 жылда 0,5 ... ... яғни егер ... бір ... ... ... тартып алатын ... онда банк ... ... ... ... ал ... жылда 0,84-84% - мен
пайызымен есептесе алмайды. Бірақ ... ... бола ... егер
банк толығымен банкрот болса ғана.
Бұл ұзақмерзімді коэфицент жоғары еместігін көрсетеді, яғни ... ... ... аз ... Қазақстан экономикасының кризистік жағдаймен шартталған;
мемлекетте әлі тұрақты қаржылық ... бар ... ... ... ... сүйене отырып, мынандай қорытынды жасауға болады:
банк қарыз алудың сыртқы қайнар көздерді ... ... банк ... ... ... ... ... банкте өзінің ресурстары
көп, көп артық активтер бар. ... ... оның ... ... ... ... ... кеңейту үшін көп мүмкіндіктер ... ... одан да көп ... және ... табыстарды әкелетін
клиенттерге белсенді қызмет көрсетулерді кеңейту қажет.
Осыны ... ... ... ... ... ... қызметтерін анықтауға болады.
«БТА Банк» АҚ Ұлттық Банкке өзінің ... ... ... ... және ... есеп ... міндетті:
- жаңа жылдың бірінші күніне жылдық баланс;
АҚ «БТА Банк» резервтік қор – 6999.
- ... ... бір ... ... ... ... несие бойынша банк міндеттемелердің соммалардың банк капиталына
қатынасы. Оның максималды ... ... 1-ге ... Жеке ... ... ... ... Кварталдық баланс
- Валюталық операциялар бойынша есеп
Шығарылған есептеулер бойынша «БТА Банк» АҚ өтімділі болғаны ... яғни ... ... ... тартылған құралдар
клиенттер алдында ұзақ мерзімді ... ... ... Тиімді
перспективамен негізгі өтімділіктің коэфиценті бойынша банк қызметі
сипатталады, бұл ... ... ... несиелендіру бойынша
банкті активизациялау мүмкіндігі туралы ... ... ... оған ... қымет көрсетулерді және
операциялардың ... ... ... ... ... ... ... статистикада ғана емес
динамикада да ... ... ... бұл баланс ... ... ... сияқты сипттауға мүмкіндік береді,
және де ... ... өсу ... салыстырып, өзіндік құралдардың
өсу қарқынымен бағалауға мүмкіндік беріледі. ... ... ... «БТА ... ... ... капиталдың динамикасы ... ... ... ... ... ... өсіп келетінін
көрсетіп тұрады. Осы банкте жарғылық капиталдың өсу ... ... ... тән. Банк ... және ... ... табысты активті операцияларды көбейту мумкіндігін алу үшін
капиталды көбейтуге ұмтылады. Сәйкесінше банк ... ... ... базаны кеңейтуге ұмтылады.
5-диаграмма Жарғылық капиталдың ... ... ... (мың теңге)
Х-жылдар (кезеңдер)
Ескерту-дерек көзі: БТА Банк мәліметтері
2.3 «БТА Банк» АҚ-ның банктік қызметтердің әлсіз және күшті жақтарын
бағалау
Қазақстан экономикасының ... ... ... және ... банк тауарлар мен қызметтерді несиелеу ... ... ... ... ... ... жылжымайтын
мүлікті, автокөлікті, оқуды, емдеуді, салтанатты өткізуді, күрделі жұмысты,
демалысты несиелеу бағдарламасымен көрсетілген.
Жеке тұлғаларды несиелеудің ... ... ... Қазақстан
Республикасының резиденттері мен бейрезиденттеріне беріледі:
- әйелдерге 21 ден 56 ... ... егер ... ... несиенің қайтарылуы Борышқордың 58 жасқа толғанға
дейін іске асатын болса;
- ... 21 ден 61 ... ... егер ... ... ... қайтарылуы Борышқордың 63 жасқа толғанға
дейін іске асатын болса.
Жеке тұлғаларға несиенің берілуі несиенің қайтарылуына және ол ... ... ... ... ... көзі – жалақы, зейнетақы (отбасы
мүшелерінің табыстарын қосқанда), кәсіпкерлік қызметтен табыс ... ғана ... ... ... ... ... ... сатып алынатын мүлік құнына және қамтамасыз етілетін кепілдігіне
байланысты. Созаемщик ретінде борышқордың жұбайы және ... ... ... шешесі, әкесі, туған ағалары және ... бола ... ... міндеттемелерді атқарады және банктік қарыз келісімшарты
бойынша борышқордың барлық ... ие. ... ... ... төменгі мөлшері, борышқорлар үшін талап етілетін құжаттар
тізімі Банктің Директорлар Кеңесімен немесе нақты несиелеу ... ... ... өкілетті органымен бекітіледі.
Алғашқы жарна сомасы:
- Клиент өзінің ағымдық шотына келешекте алу және сатушыға беру
үшін енгізеді;
- Валюталық ... ... Банк ... ... ... ... ... аударады;
- Борышқор қолма-қол ақшамен Сатушыға береді, бұл ... ... ... сомасын бергенін растайтын құжатты
Банкке береді. Бұл ... ... ... ... объектісінің құнының 100%-к көлемде несиені ұсыну
қарастырылған, егер ... ... ... ... ... ... ... берілген қамтамасыз етумен
ауыстырылса, бірақ ұсынылатын қамтамасыз етудің кепілдік құны
алғашқы жарнаның төменгі ... ... ... ... ... ету кепілдігіне ұсынылатын кепілдік құн үш айлық
негізгі борыш пен ... жабу ... ... ... ... ... төлем
қабілеттілігінің бағасы соңғы 6 айға орта ... ... ... жұмыс
орнынан алынған және анықтамада көрсетілген мәліметтердің борышқордың
табысын ... ... да ... және ... ... анкетасы
негізінде есептеледі. Борышқордың төлемқабілеттілігін есептеу кезінде оның
табысынан анықтамада және анкетада көрсетілген барлық міндетті ... ... ... жарналар, алименттер, зиянның ... ... ... ... ... ... өтеуге төлемдер,
әрекет ететін несиелер бойынша жарналар, коммуналдық қызметтер және т.б.).
Жоғарыдағы жағдай жиынтық табысты есептеу кезінде ... ... да ... Таза ... салығын, міндетті зейнетақы
аударымдарды, ... ... зиян ... ... ... 6 айға орта ... ... туралы жұмыс орнынан алынған
анықтамада көрсетілген ... ... ... ... ... ... ... берушінің анкетасында клиенттің
көрсеткен мәліметтерден анықталады (коммуналдық қызметтер, тамақ, емдеу,
көлік шығындары, ... ... ... ... және т.б. ... ... айлық жалақы туралы ... ... ... ... ... ... ... төмен болса, онда Несиелік қызметкер
борышқордың алатын нақты табысының шындығын тексеру үшін борышқордың ... ... ... ... орнында Несиелік қызметкер кәсіпорынның
басшыларымен (директор, бас ... ... ... растама алу керек,
бас бухгалтердің берген мәліметтерімен, еңбек төлемі ... ... ... ... ... ... ... керек.
2009 жылдың 1 тамызындағы жағдай бойынша төлем карточкаларын шығаруға
рұқсат беретін уәкілетті ... ... ... 20 екінші деңгейлі
банктерге берілген болса, олардың ішінен 18 банк нақтылы ... ... ... жүзеге асыруда. «БТА Банкі» халықаралық жүйе
карточкаларын - VISA ... Europay ... ... ... 1 ... жағдай бойынша қазақстандық банктердің шығарған
төлем карточкаларының саны 2,16 млн. дана ... бұл ... саны - 2,11 млн. адам ... (2006 ... ... ... бұл көрсеткіштер сәйкесінше 21,2% және 20,7% артқан. Төлем
карточкаларының ішінде неғұрлым көп тарағаны халықаралық жүйе ... ... ... үлесі 86,9%, ал ... ... ... үлесі - 13,1%. 2008 ... 1-ші ... ... 81,4% және 18,6% ... ... жылдың шілдесінде қазақстандық эмитенттердің төлем карточкаларын
қолдану арқылы ... 49,2 млрд ... ... 3,1 ... ... ... бұл ... мәні 2006 жылдың сәйкес
кезеңімен салыстырғанда сәйкесінше 41,1% және ... ... ... ... ақша ... байланысты трансакциялардың саны 3,0 млн.
трансакцияны құрап, бұл трансакциялардың сомасы 47,4 млрд. теңге ... ... ... ... ... 1 822,6 ... болатын 154,1 мың
трансакцияны құрады. Бұл көрсеткіштердің проценттік арақатынасы ... ... 95,1% және 4,9%, 96,3% және 3,7% ... ... қызметінің толықтығы әр түрлі типтердегі және арналымдардағы
төлем карталарының бар болуымен ... ... ... ... ... ... теңгеде және шетел валютада қолма-қол ақшаларды
қабылдау және беру; басқа банктерден ... ... карт ... ... ... AIG ASSIST ... халықаралық сақтандыру
полисін, «АТФ Полис», «Интертич» компанияларының ... ... ... ... ... ... бизнес – банктің ... ... ары ... ... ... үшін басымды бағыт
болып табылады.
2009 жыл ішінде карталардың мынадай мөлшері шығарылған:
- Visa төлем жүйесі – ... Altyn ... ...... American Express ... – 9
2009 жылда көлемі 878 млн. ... ... ... және ... 31807 ... ... Есеп беру кезеңінде
коммерсанттар қызметтерінен ... ... ... 34,1 млн. ... 2008 жылмен салыстырғанда 46,7%-ке ұлғайды. Қазіргі уақытта әрекет
етіп жүрген коммерсанттардың жалпы көлемі ... ... ... ... 10 ... ... болатын, олардың 2 банкоматы Астана қ.
филиалында, 2 банкомат Өскемен қ. филиалында, 1 ... ... ... 5 ... ... қаласында орнатылған. Сонымен, 2008 жылдың
аяғына банк 13 банкоматқа ие болды.
2009 жылы Интернет желісінде есеп-айырысуларды ... үшін 78 ... ... ... ... 2008 жыл ... банктің төлем
карталарын ұстаушыларға әлемге әйгілі AIG компаниясының 297 халықаралық
сақтандыру ... Express Cоmpany ... ... ... банк жол чектерін АҚШ
долларында және еврода консигнация ... алып ... ... ... ... ... БТА Банк мәліметтері
Инкассация шығындарын төмендету, бухгалтерия жүктемесін азайту,
Қазақстаннан әлемнің кез — келген ... ... ... тез ... аудару
мақсатында кәсіпорындар төлем карточкаларын қолданады. Төлем карточкасы —
карточка үстаушыға төлемді жүзеге асыруға, ... — қол ... ... ... және ... ... банкпен белгіленген басқа
операцияларды жүргізуге мүмкіндік беретін ақпараты бар ... ... үзге де ... ... ақша ... қол жеткізу әдісі.
Төлем карточкаларының түмендегідей түрлері бар:
Дебеттік - осы карточканы үстаушыға карт — шоттағы (төлем карточкасын
қолдану арқылы іске ... ... ... ... ... ... ... шегіндегі төлемді жүзеге асыруға мүмкіндік беретін
карточкалар. Сонымен қатар, олар үхтаушыға банк ... заем ... де ... ... ... ...... заемдық келісім-шарт негізінде төлем карточкасын
шығаруды жүзеге асыратын банкпен үсынған заем ... ... ... ... төлем жүргізуге мүмкіндік береді.
Сонымен қатар, кәсіпорын іс-сапар, кеңсе, үстеме шығындарын түлеу үшін
корпоративті төлем карточкаларын аша ... ... — банк пен ... ...... ... келісім-шарт негізінде ұстаушыға берілетін төлем карточкасы.
Корпоративті төлем карточкасын қолдану арқылы жүргізілген төлемдер ... ... ақша ... ... ғана ... ... заңды
түлғаға үсынылған заем шегінде ғана жүзеге асады.
Бүгінгі таңда 2 млрд. астам карточкалар ... ... ... ... ретінде қолданыста жүр. Әлем бойынша 14 млн. астам төлем
карточкаларын қабылдайтын кәсіпорындар бар.
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... карточканы шығаруға лицензиясы бар банктер ғана шығара
алады. Келісім — ... банк ... ... (жеке) түлғаның үтініші
негізінде отырады, оның мазмүлы келесідей болу керек:
- төлем карточкаларын беру шарттары;
- ... ... ... арқылы төлемді жүзеге асыру шарттары;
- қосымша карточка берілетін түлғалар ... ... ... ... ... ... жою ... төлем карточкасы жүніндегі келісім — шарттың ... т ... ... мен ... екі ... жауапкершілігі;
Төлем карточкаларын ... ... ... ... ... мен ... ... реквизиттері арқылы
жүзеге асады.
Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... төлемдер тек ұлттық валюғада жүзеге асады.
Егер төлем басқа валютада, ал карт — шот басқа валютада ...... ақша алу ... ... ... ... ғана жүзеге
асады. Төлем валютасын шот валютасына конвертациялау төлем карточкаларының
жүйесінің қатысушылары арасындағы келісім — шарт ... ... ... ішкі ... ... ... ... жүргізудің алдында кәсіпорын төлемнің авторизациясын жүргізу
қажет. Авторизация автоматтандырылған (кәсіпорын төлем терминалын қолдану)
немесе дауысты (телефон байланысын ... ... ... ...... ... қолдану арқылы төлемді жүзеге асыруға
банктің рұқсат беруі.
Карточка ... ... ... жүзеге асқанда, төлем ... ... ... ... банк ... осы ... құжатын
түлеу бойынша міндеттеме туады.
Төлем құжаты — сатып алынған ... ... ... ... ақша төлеу жүнінде эквайерге тапсырмасы.
Эквайер — төлем карточкасы ... ... — қол ... ... қатар, карточка иесі пайдасына түскен ақша қаражаттарды қабылдауды
немесе келісім — шартта күрсетілген басқа да шарттарды жүзеге асыратын ... ... ... мен ... ... төлем
карточкасын қолдану арқылы төлемі сатып алу сомасына сауда чектерінің екі
данасымен немесе ... ... ... — қағаз бетінде ресімделеген төлем құжаты. Ол үш ... ... ... ... ... ... (тауар
сататын, қызмет күрсететін) қалады, үшіншісі — төлем карточкасының иесіне
беріледі.
Төлем құжатында келесі реквизиттер болу керек:
- ... ... ... оның ... ... айы, ... ... жүзеге асырып жатқан ұйымның және банктің толық ... ... ... ... ... сомасы;
- төлем валютасы;
- карточка үстаушының қолы;
- эквайер ... ... ... қолы;
- төлем мақсатының коды;
Қағаз бетінде құрылған төлем құжаттарында еш бір ... ... ... қолданумен жүзеге асқан. операциялар карточка
ұстаушының карт — ... ... Орын ... ... жүнінде ақпараты
бар банк күшірмелері үхтаушыға үсынылып отырады. Төлем ... ... ... ... ... ... келтірейік:
Мысал. VISA халықаралық корпоративті ... ... ... ... ... банкпен келісім — шартқа отырды. Бір жалпы
карт -шот ашылды және іс — сапар, ... ... ... ... ... ... ... берілді. Карт - шот ... - АҚШ ... ...... ... ... 1040 «Банктегі арнайы шоттағы ақша
қаражаттар» шотында күрсетіледі. Олардың келіп түсуі 1040 шоттың ... 1030, 1010 ... ... ... ... арқылы ақша қаражаттарды шығысқы шығару 1040 ... және ... ... ... ... мен ... да ... борышы» — іс — сапар және
шаруашылық шығындарды авиа — теміржол ... ... үшін ... қол ... ... ... «Жалпы және әкімшілік шығындар», 7110 «Өткізу бойынша шығындар»,
7470 ...... ... ... ... арқылы
төлем ақыны жүзеге асырған кезде.
7210 «Жалпы және әкімшілік шығындар» — Банк комиссиясының сомасына
Карт — шот ... ... екі күн ... «шот ... күн» — ... ... шотта күрсетілу күні
- «күн» — операцияның ... орын ... ... ... ... банкоматтан кеңселік шығындарды жабу мақсатында қолма қол ақша
алынды: Д-т 1010; К-т 1040;
2. ... ... карт - ... ... үшін ақша
қаражаттар аударылды (Ұлттық Банк бағамы бойынша):
Д-т1040;К-т1010;
3. Қазақстан Республикасындағы коммерциялық банктердің
қызметтерін ... ... және ... ... ... жаңарту жолдары
Азаматтардың тұрғын үй проблемаларын шешу және Астана мен
Алматы қалаларында ... ... ... ... үшін ... ... қоры ... ипотекалық кредит берудің және тұрғын үй секторын
дамытудың арнайы бағдарламасы іске ... ... Осы ... Қор ... қордың және жинақтаушы зейнетақы қорларының қарыз
қаражатын тарту есбінен қалыптастырылатын 5 ... АҚШ ... (600 ... ) ... сома беретін болады. Осы бағдарламаның қаражаты есебінен
екінші деңгейдегі банктер арқылы ... және ... ... ... ... үй кешендерін аяқтауға қарыздар беру қамтамасыз ... ... ... мен ... үйді әділ ... бойынша сатуға
дайын құрылыс салушы компаниялар осы бағдарламаға қатысушылар болады.
Жылжымайтын мүлік рыногындағы ахуалды ... ... ... ... ...... ” қоры ... деңгейдегі банктерде жеңілдікті ставка
бойынша 15 жылға бірқатар несиелік желілер ашатын болады. Өз кезегінде
екінші деңгейдегі банктер ... ... әр ... топтарына
ипотекалық кредиттерді мерзімінен бұрын өтеу құқығымен 10.5%- 12.5% -
бен 15 жыл мерзімге дейін беретін болады.
2) ... бір ... жаңа ... ... үшін ... ... % ... болуын және 2009 жыл бойы іске асырылуын көздейтін
жаңа ипотекалық бағдарламаға жіберілетін болады. Осы ... ... ... ... ... және ... үйдің
қолжетімді бағасы бойынша тұрғын үй алуға мүмкіндік береді. Екінші
деңгейдегі банктер құрылыс ... ... ... сатып
алуға ипотекалық қарыздар беру жолымен ... ... ... ... ... және ... портфельдің сапасын
елеулі дәрежеде жақсартуға мүмкіндік алады.
3) ... ... ... бұған дейінгі кезеңдерде алаңы 120 шаршы
метрден аспайтын тұрғын үй алуға ипотекалық қарыз ... және ... ... ... ... ... өз ... адал
орындаған, қарыз алушының, ипотекалық қарыз алуды ... ... үйді ... ... ... үйі ... жағдайда кредит
желісінің бір бөлігін қарыз алушылар үшін ипотекалық қарыз бойынша
пайыздық ставкаларды 10.5% - ... ... ... ... Өз ... ... ұлттық компаниялардың және мемлекет қатысатын
акционерлік қоғамдардың атынан ... және ... ... әділ ... жаға ... ... ... алатын
болады.
Үкімет, сондай ақ тұрғын үйге қолжетімділікті қамтамассыз ету бойынша
шаралар қабылдайтын болады. Бұл үшін ... ... үй ... бағдарламасына өзгерістер енгізілді.
Әкімдіктерге жеке құрылыс салушылардан пәтерлерді құрылыс аяқталған
және дайындығы жоғары дәрежедегі ... ... баға ... алу ... ... ... Бұл тұрғын үй бағдарламасын іске асыруды
жеделдетуге мүмкіндік береді.
Азаматтарды тұрғын үймен қамтамасыз етуді ұлғайту ... ... үй ... 15 ... теңге жіберілетін болады. Бұл қосымша 265
мың шаршы метр арендалық тұрғын үйді ... ... ... ... ... шеңберінде салынған барлық обектілер тұрғын үй
құрылыс жинақтарының жүйесі ... ... ... Бұл ... ... ... дан ... пайыздық ставка бойынша алдын ала тұрғын ... ... және ... үй сатып алу үшін ... ... ... ... ... ... береді.
Үлескерлердің құқықтарын қорғауды арттыру мақсатында Үкімет үлестік
құрылыс мәселелері бойынша заңнамаға ... ... ... ... ... институттары тарапынан қаржыландырудың
қысқаруы жағдайында шағын және орта ... ... ... ... Мемлекеттік қолдау олардың салалық тиістілігіне ... ... орта ... ... ... ... болады.
Біріншіден, осы мақсаттарға “Самұрық - Қазына ” қоры 2009 жылы қосымша
1 млрд. АҚШ доллары (120 млрд ... ... ... қаражат шеңберінде
70% ағымдағы жобаларды қайта қаржыландыруға және 30% жаңа ... ... ... ... ... ... ... және орта бизнеске кредит беру бойынша
барлық бағдарламалардың операторлары болады. “Самұрық- Қазына ” ... ... ... бір ... ... ... ... 3-тен 5
млн. АҚШ. долларына дейін өседі.
Үкімет “Самұрық-Қазына” қорымен бірлесіп шағын және орта бизнес үшін
сыйақы ... ... ... ... дейін(14%-дан аспайтын)
тұрақтандыру бойынша шара қабылдайды, сондай-ақ ... ... ... ... және орта ... ... бойынша қабылданған ... ... ... болады.
“Даму” кәсіпкерлікті дамыту қоры шағын және орта бизнеске ... ... беру ... ... ... ... жерде шағын кредит берудің,
оның ішінде ауылдық кәсіпкерлерге кредит берудің бағдарламасын әзірлейді.
Үшіншіден, шағын және орта бизнес ... ... ... ету ... ... “Мемлекеттік сатып алу туралы” жаңа
заңның қолданылуы шеңберінде мемлекеттік ... мен ... ... тапсырыстарына қол жеткізуіне жағдай жасалады.
Жер қойнауын пайдаланумен және сервистік компаниялармен қазақстандық
қатысуды ұлғайту бойынша жұмыс күшейтілетін ... ... ... ... үшін әкімшілік кедергілерді
төмендету және рұқсат беру.
Агроөнеркәсіптік кешенді ... ... ... ... секторын экономиканы тұрақтандыру мен сауықтыру
бағыттарының бірі ретінде белгілеуге ... ... ... ... ... кешен жұмыспен халықтың жалпы ... ... ... ол халықты жұмыспен қамту деңгейін
қолдауға бағытталған шаралардың орталық буыны б.т.
2. Ауыл шаруашылығы ... ... ... ... ... ... азырақ ұшырайды.
3. Агроөнеркәсіптік кешен елдің азық түлік қауіпсіздігін қамтамасыз
ету ... ... ... ... агроөнеркәсіп кешенін дамытуға бөлінетін
шығыстар ... ... ... 350 ... теңгені құрайды.
Агроөнеркәсіптік ... ... ... Агро” холдингінен қосымша 1 ... ... (120 ... ... ) ... қаражат бөлінеді. Жобалар
әлеуметтік - кәсіпкерлік корпарациялармен бірлесіп іске ... ... ең ... ... ... ет және сүт ... ... және жеміс - көкеніс дақылдарын өндеу сияқты қолданыстағы секторларды
қолдануға және жаңа ... ... ... ... ... Дамыған экспорттық инфрақұрылымдарды бар ... ... ... құс ... ...... ... алаңдары мен қасапханалар желілері құрылатын
болады. Қазіргі заманғы ет өндеу кешендерін ұйымдастару, ... ... ... ... - көкеніс дақылдарын өндіруді және биязы
жүнді терең өндеуді дамыту, ... ... ... инфрақұрылымын
дамыту, аграрлық техникалық маркеттерді құру және ... ... ... ... ... жөніндегі жобалар іске асырылатын болады.
3.2 Банктің кассалық операциялар есебінің ... есеп ... ... сәйкес шаруашылық
субъектісінің қаржылық есебінің құрамына төртінші стандартқа сәйкес
жасалатын ақша қаржысының есебі кіреді. Бұл есепке кәсіпорын ... ...... ... үш топқа бөлініп көрсетіледі:
операциялық, инвестициялық аржы кәсіпкерлігі.
Төртінші, бухгалтерлік есеп ... ... ақша ... ... ... ... әрекеттеріне түсінктеме берілген. Осы
стандартқа байланысты ақша қаржысы есебінің негізгі мақсаты, ол әрбір заңды
тұлғаның қаржылық жағдайын анықтау, ақша ... ...... толық мәлімет беру, оны өз кезегінде іс-әрекеттік
инвестициялық және қаржы кәсіпкерлік тобына бөліп көрсету.
Төртінші станарт ... ... ... қаржысы кассадағы, банкідегі, есептегі нақты ақша;
Ақша қаржысының қозғалысы – ақша қаржысының кіріс – шығыс әрекеттері;
Операциялық кәсіпкершілік – ... ... ақша ... ... ... ... кәсіпкерлік – ұзақ мерзімдік активтік сатып алу, сату
әрекеттері;
Қаржы кәсіпкерлігі – ... ... ... ... ... және ... қаржысына әсерін тигізетін әрекеттер.
Заңды тұлға өзінің ақша, қаржы әрекеттерінің мазмұн, мағынасын екі түрлі
әдіспен анықтайды:
Тікелей әдіс – онда ақша ... іс ... ... ... ... ... немесе жанама әдіс – ақша қаржысының құбылысы инвестициялық
кәсіпкерлік әсеріне байланысты және қаржы кәсіпкерлігі іс-әрекетінің
әсерінен табыстылықты ... ... ... бухгалтерлік стандарт бойынша осы жоғарыда
көрсетілген үш түрлі қаржылық есебін тапсырады. Аудит тұрғысынан оларды
тексеру өте күрделі. Аудиттің негізгі мақсаты ... ... ... жұмыс қорытынылығын анықтап, өзінің аудиторлық қорытындысын беру
үшін осы қаржылық есептерді түгелдей тексеруе міндетті. балансты тексеру
үшін аудитор оның әр бабын ... ... ... Ол үшін “Бас кітап”
көреткішін аналитикалық есеп кестелеріндегі жазушы салыстырып, оның жеке-
жеке жүргізілетін аналитикалық есептізбегімен салыстырып, одан кейін ең
соңында түгелдеу ұжаттарымен ... ... ... ... ... ... ... талдау жасағаннан кейін ғана тексеру толық
жүргізілді деуге болады.
Қаржы- шаруашылық нәтижесінің есебін тексеру үшін аудитор алдымен
бухгалтерлік есеп ... ... есеп ... ... ... есептің әрбір жолын тексеру үшін оның есебін жүргізу тәртібін
анықтап одан кейін ғана тексеруге болады.
Дайын ... ... ... ... – бұл ... ... шаруашылық
субъетісінің “есеп саясатының” талабына сәйкес, табысты есептеу әдісіне
сәйкес анықтау қажет. Онда “кассалы әдіс” немесе “есептің ... ... ... ... ... ... ... құны – бұл көрсеткішті тексері үшін
аудитор кәсіпорынның технологиялық ... ... ... ... ... ... әдісіне сүйене отырып оның “калькуляциясын” тексеруі
қажет, ал оның әр бабын тексеру үшін ... ... ... ... ... ... ... есеп” туралы Указында
(№2732, 26.12.1995 ж.) өндіріс өнімнің шығының есептеу жүйесі анықталған.
Онда өндіріс шығынын есептеу үшін ... ... – бабы ... шығыны;
негізгі құрал тозу табысы;
еңбек ақы төлем;
әр түрлі қорларды есептеу: әлеуметтік қамсыздандыру, міндетті ... ... ... ... ... қамсыздандыру қоры;
суға төлем, табиғи ресурс шығыны, заңды төлем үшін төлем, геолгияық
шығындарға төлем, тағы басқалай мінетті(заңды) шығындар;
тағы басқа ... ... осы ... ... ... ... ... есебін
жүргізу ерекшеліктерін жан-жақты тексеруі қажет. Осы орайда аудитор ... сол ... ... ... ... ... алады.
Жалпы және әкімшілікшығыны – есептегі тікелей өндіріс ... ... және ... ... шығыны есептелінеді. Аудит барысында осы
топқа жататын шығындар аналитикалы есебін тексеру ... ... сату ... – есептегі топталған тауарларды сату барысына қатысты
шығындар аналитикалы есебін тексеру арқылы аныталады.
“Процент” төлеу шығыны – есептегі ... ... ... үшін ... шығыны және шығарылған құнды қағаз үшін аренда келісім шарты
бойынша төлемдер көрсетіледі.
Өндіріс өнімнің өзіндік ұның ... ... ... ... ... ... өте ... жұмыс. Мысалы, бітпеген өнім
табысы анықтау, өндірісте бүлінген өнім ... ... ... ... бөлу, тағы басқа көрсеткіштерді анықтау.
Шаруашылық субъектілерінің “ақша – ... ... ақша ... ... үш ... жасалынаы: нақты ақша қаржысының әрекеттері. Касса
кіріс – шығыс әрекеттері нақты құжаттар арқылы тексеріліп анықталады.
Аудит барысында есеп кестелері, ... ... ... ...... есебінде алғашқы құжаттар арқылы жеке-жеке негізгі
құралдың сату табысы, материалдық емес активті сату табысы, тағы басқа
түрлі кірстер жеке-жеке көрсетіледі .
Үшіншіден, ... ... ... ... ... ... құжат
арқылы жеке-жеке көрсетледі. Мысалы, құнды қағаз шығарудан түскен табыс
несие алу нәтижесінде түскен табыс тағы сол ... ... ... ... ... ... төлеу, құнды қағаз сатып алу, тағы басқа осы
топтағы төлемдер. Аудит барысында алғашқы құжат есеп ... ... ... ... анықтау жасалынады.
Аудиторлық тексерудің жоспары
1. клиент қызметі жүнінде білім алу;
2. есеп ... мен ішкі ... ... ... ішкі ... деген күтімді сенімді анықтау;
4. қызмет көлемі жүнінде ... ... ... ... еңбек
сыйымдылығына баға беру;
5. Аудит жүргізу үшін мамандарды жинау;
6. Шынайы ақпарат алу;
7. Аудиторлық ... ... ... ... ... іс — ... ... кәсіпорында ішкі аудит жүйесі дұрыс
жолға қойылған. Оның заңды мәртебесі тексеруші комиссия ... ... ... ... ... комиссия Серіктестіктің Қатысушыларының Серіктестіктің
атқарушы ... ... ... ... ... тексеруші
комиссиясын құруға немесе тексерушіні сайлауға қүқығы бар.
Тексеруші комиссияның ... ... ... ... ... ... ... органнан барлық қажетті материалдарды,
бухгалтерлік және басқа да құжаттарды және жеке түсінік берулерін ... ... бар. ... комиссия жасалған тексерулердің нәтижелерін
Серіктестіктің Қатысушыларына ұсынады.
Тәжірибе үткен ... ... ішкі ... 2003ж. ақпан
айында жүргізілген. Аталмыш кәсіпорында бухгалтерлік есеп соның ішінде ақша
қаражаттар есебі дұрыс жолға қойылған. ... ... ... ... ... не ... ... жүзеге аспайды. Менің айтатын ұсынысым
осы талдау мэселесін реттеп, дүрыс жолға қойу керек, яғни ... ... ... ... жаңа ... шақырып, бүл мәселені
шешу керек. Әрине, бүл қосыша шығындарға алып келеді, бірақ бұл міндетті
түрде ... ... ... ... қаржылық талдау, басқару талдауы
кәсіпорын қызметінің ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасындағы банк жүйесіндегі мәселелер және
жетілдіру жолдары
2010 жылы ... ... ... үшін ... жылы болды
15 қарашада ұлттық валютаның енгізілгеніне 18 жыл толды. Он жыл ішінде
Қазақстанның қаржы секторының барлық сегменттерін дамытуда қомақты нәтижеге
қол ... ... ... ... қаржы жүйесі ТМД ның басқа
елдеімен салыстырғанда едәуір дамыған және мелекеттің араласуынан қорғалған
болып табылады.
2010 жылы акша несие саясатын жүргізу қаржы ... ... ... ... ... елде ... экономикалық өсуді сақтауға
белгілі бір дәрежеде ықпалын тигізді.
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі 2006 жылы номиналы 200 теңгеден
10000 теңгеге ... жаңа ... ... ... шығарды. Бұл
шараға бірқатар факторлар себепші болды және ұлттық валютаны қолдан
жасаудан қорғауды күшейтуге ... жылы ... ... денгейі 5.4пайызды құрады. Жыл бойы валюта
рыногындағы жағдай тенгенің АҚШ долларына ... ... ... ... ... нығаюы ішкі валюта рыногына шетел валютасының едәуір
әкелуіне ықпалын тигізеді.
2006 жылы Ұлттық банктің таза халықаралық резервтері 58 пайызды 4958,9 ... ... ... бұл 4,8 ... ... ... мен ... көрсету
импортының орнын жабуды қамтамасыз етеді. Елдің халықаралық резервтері
тұтастай алғанда 69,3 пайызға 8565,2 млн.долл. дейін өсті.
Ұлттық банктің таза ... ... өсуі ақша ... алып ... ақша ... 52,2% ға 316,9 ... ... дейін, қолма
қол ақша 47,6% ға дейін 238,7 млрд, тнгеге дейін ұлғайды. Нәтижесінде
2010 жылы ... ... 17,3 % дан 22%ға ... ... БТА Банк секторының даму көрсеткіштері
2010 жылы екінші денгейдегі ... ... ... 46,5 ға 1,7 ... ... ( 11,7 млрд. АҚШ долларына жуық), ал жиынтық меншік капиталы
45,1% ға 233,9 млрд ... ... ... 2006 ... ... ... ... өсуі жалғаса түсті, олар 33,4% ға
343,2 млрд тенгеге дейін (2,4млрд АҚШ долларына жуық) өсті. 2010 жылы
банктердің ресурстық базасының айтарлықтай өсуі ... ... ... ... 45,5% ға 978,1 млрд тенгеге дейін өсуәне ықпал
етті.
Барлық қадағалау қызметтерінің 2008 жылы ... ... ... ... ... ұйымдарын реттеу мен қадағалау жөніндегі агенттікке берілуіне
байланысты Ұлттық банк өз ... ... ... ... ... ... негізгі күш жігер өз ақша несие саясатын және валюталық реттеуді
дамытуға шоғырландыратын болады. Таяу ... ... ... ... ақша
несие саясатын Еуропалық Одақ стандарттарына барынша жақындату айқындалды.
2010 жылдан бастап Ұлттық банктің ... ... ... ... ... ету ақша ... ... мүлдем жаңа айқындама
болып табылады.
Негізгі мақсатты орындау үшін ... ... ... міндеттер жүктелген:
- мемлекеттің ақша несие саясатын әзірлеу;
- төлем ... ... ... ... ... валюталық реттеуді және валюталық бақылауды жүзеге асыру;
- қаржы ... ... ... ... ... ету.
Ұлттық банктің негізгі мақсаты мен міндеттерін осылайша түйіндеу инфляция
бойынша мақсатты көрсеткіштер үшін Ұлттық банктің жауапкершілігін күшейтеді
және ұлттық банк жариялаған Еуроодақ ... және ... ... пайдаланатын көптеген елдер инфляция жөнінде қойылған
мақсаттарға қол жеткізу жауапкершілігін күшейту жағдайларында ... ... ... ... ... ... ... Оның орнына инфляциялық үрдістердің негізгі бағыттарын көрсететін
баға индекстерін қарастырады және монетарлық емес тұрғыдағы ... ... ... ... ... тұрақтылығын қамтамасыз етуге ықпал ету бұрынғыдай Ұлттық
банктің құзыында қалады. Осы міндетті шешуде Ұлттық банк өз ... ... ... ... және ... ұйымдарын реттеу мен
қадағалау жөніндегі агенттігімен тығыз үйлестіріп отырады.
2011 жылы Америкадан басталған қаржы дағдарысы әлемнің ... өз ... ... ... ... ... орай ... елдер
өздерінің қаржы жүйесін қорғап қалу мақсатында іс шаралар ... ... ... те ... ... қорғау үшін банктерге қолдау жасауда.
Альянс Банк, БТА Банк, Халық Банкі және Казкомерцбанк Үкіметтің қолдауына
ие боды.
Жалпы, ... ... ... ... жүргізудегі қызметтері
алуан түрлі болатыны анық. Атап айтқанда, өнеркәсіп орындарына, шағын
кәсіпкерлік иелеріне, жеке тұлғалардың үй алуына және басқа да ... ... ... ... қызметі сонысымен қарқынды жүргізіледі.
Алайда, ондай қызметтерді кең көлемде жүргізуге қазіргі таңда банктердің
қаражаты жетпей жатыр. Сондықтан Үкімет төрт ... ... ... ... ... банктер тиімді пайдалануы қажет. Яғни, ел
азаматтарының сұранысын ... ... ... ... ... ... жүзеге асыруға, құрылысы жүріп жатқан ірі нысандардың жұмысы
тоқтап қалмауы үшін ... ... ... ... ... ... АҚ және «Казкомерцбанктерінің»
несиелік саясатындағы ең басты артықшылықтардың бірі Қазақстанның барлық
аумағындағы нақты секторлар жобаларын қаржыландыру болып табылады. Мәселен,
биылғы 2008 жылдың 1 ... банк ... ... ... ... займда -36,9 пайыз, жеке тұлғалардың депозиттерінде -41,6 ... ... ... ... 42,6 пайызды құрайды. 2011 жылы бұл
екі банк өз акциялары мен ... ... ... қор ... атты ... ... блып ... көп нәрседен хабар
болып отыр.
Үкімет атынан келісімге қол ... ... ... ... ... қоры ... банк», «Казкомға» акционерлік капиталдың 25 пайызы
көлеміндегі жай акциялардың қосымша эмиссиясына өз қатысуын шектейді.
Қаржы саласын басқару тетіктері бақылауды тұр. ... ... ... үшін ... ... 10 млрд. АҚШ доллары көлеміндегі
қаражат бөлінді.
«Самұрық -Қазына» ұлттық әл ауқат қоры рыноктық қағидаларды ... ... ... ... ... етпек. Банктердің корпоративті органдары өз
жұмыстарын қазіргі заңнамаға сәйкес ... ... ... ... ... алуды ұлғайту жұмыстары «Акционерлік қоғамдар туралы» заңға
сәйкес жүргізілмек.
Қаржы дағдарысын болдырмау жөніндегі іс ... ... ... ... бухгалтерлік есеп бүгінгі таңда басқару жүйесінде маңызды
орындардың бірін алады. Ол өндірістің, айналыстың, бүлудің және түтынудың
нақты үрдістерін күрсетіп, кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... болып табылады. Қазақстан
Республикасында бухгалтерлік есеп Бухгалтерлік есеп стандарттарында және
Типтік шоттар жоспарында бекітілген принциптеріне сэйкес ... бір ... ... ... ... ... ... күрсетілген қызметтер, орындалған жұмыстар үшін басқа шаруашылық
жүргізуші субьектілермен, бюджеттік мекемелермен, бюджеттен тыс қорлармен
және т.б. мекемелермен есеп айырысады. Ал, есеп ... ... ... ақша қаражаттарының бухгалтерлік есебінің жағдайына
байланысты. Ақша қаражаттар ... есеп ... ... қол және қолма
қолсыз нысанда жүреді. Қолма қолсыз ақшаның есебі есеп айырысу шоты,
валюталық шот, ... ... ... ақша қаражаттар операцияларының
есебі арқылы, ал қолма қол ақшалардың есебі касса операцияларының есебі
бойынша ... ... ... ... ақша қаражаттарын банктердің
сәйкес мекемелеріндегі шоттарда сақтайды және міндеттемелер бойынша
төлемдерді жүзеге асырады. Көп жағдайда бұл ... ... ... ... ... ал ... ... — қол есеп айырысулар Қазақстан
Республикасының Ұлттық Банкінің нормативті құжаттарымен бекітілген мүлшерде
ғана жүзеге асады. Заңды тұлғалар арасындағы төлем 4000 айлық есеп ... ... ... ... есеп ... тек ... -қолсыз түрде
жүзеге асу керек.
Ақша қаражаттардың есебі мынадай алғашқы құжаттардың негізінде
жүзеге асады:
- төлем тапсырмасы;
- ... ... ... ... ... ... ... касса ордері;
- шығыс касса ордері;
- ақшалай ... ... ... ... ... тапсырмасы;
- банктік көшірмелер.
Әр бір кәсіпорын басшылары кәсіпорын қызметін дүрыс жолға
қойып, ... ... үшін ішкі ... ... ... Кәсіпорынның барлық
қаржылық нәтижелері қаржылық есеп беруде шығарылады. Ал, аудиттің ең
маңызды объектісі қаржылық есеп беру, яғни ол жердегі мәліметтердің
шынайылылығын, ... ... ... ... ... ... ... ең
алдымен аудит обьектілерін зерттеудің диалектикалық әдісі түсініледі. Бұл
зерттеулерді өткізген кезде танымның жалпы ғылыми әдістеріне үлкен ... оның ... ... ... табылатындар: талдау және синтездеу,
индукция және дедукция, абстракция және ... және ... ... және т. б. ... ... ... талдау, құжаттық және жалпылау.
Аудиттің ең негізгі принциптері: тәуелсіздік, кәсіпқойлылық,
объективтілік, шыншылдық, қүпиялылық.
Кәсіпорын құжаттарымен жұмысты бастаудан бұрын аудитор аудиторлық
тексерудің бағдарламасын жасайды.
Аудиторлық ... ... ... ... ... ... алу;
2. есеп саясаты мен ішкі ... ... ... ішкі ... ... ... ... анықтау;
4. қызмет көлемі жүнінде дүрыс мағлүмат алып, олардың еңбек сыйымдылығына
баға беру;
5. Аудит ... үшін ... ... ... ақпарат алу;
7. Аудиторлық тәуекелді бағалау;
8. Аудит бағдарламасын жасау;
Өндірістік іс — тәжірибе ... ... ішкі ... ... жолға қойылған. Оның заңды мәртебесі тексеруші комиссия ретінде
анықталған және серіктестік жарғысымен ... ... ... ... ... ... қызметіне бақылау жасау мақсатында тексеруші
комиссиясын құруға немесе тексерушіні сайлауға қүқығы бар.
Тексеруші комиссияның Серіктестіктің атқарушы органының ... ... ... атқарушы органнан барлық қажетті материалдарды,
бухгалтерлік және басқа да құжаттарды және жеке түсінік берулерін талап
етуге құқығы бар. Тексеруші комиссия жасалған ... ... ... ... үлкен кәсіпорында (серіктестік) ішкі аудит 2008ж. ақпан
айында жүргізілген. «БТА Банк» -те бухгалтерлік есеп соның ... ... ... ... ... қойылған. Бірақ, кәсіпорын қызметкерлерімен не
қаржылық талдауы, не басқару талдауы жүзеге аспайды. Менің айтатын ... ... ... реттеп, дүрыс жолға қойу керек, яғни қызметкерлерді
қосымша арнайы мамандандырып немесе жаңа мамандарды ... бүл ... ... ... бүл қосыша шығындарға алып келеді, бірақ бұл міндетті
түрде өз-өзін ақтайтын шығындар. Себебі, қаржылық талдау, басқару талдауы
кәсіпорын қызметінің дұрыс ... ... ... ... ... айтқанда, мен қойған мақсатыма жеттім, яғни ақша қаражаттар есебі мен
ішкі аудитінің ... ... ... принциптерімен үштастырып,
алған білімімді нығайта түстім.
Нарықтық экономика ерекшеліктері банктік емес ... ... көп ... банк жүйесінің, олардың ақша-несие және
делдалдық қызметінің формалары мен түрлері бойынша көп ... ... ... және ... ... (екінші деңгей) арасындағы
функцияларды заң жүзінде бөлудің қажеттілігін тудырады.
Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі (бұдан әрі Ұлттық банк) Қазақстан
Республикасының ... ... ... табылады және Қазақстан Республикасы
банк жүйесінің жоғары деңгейін құрайды.
Банк ісінің әлемдік ... ... ... ... ... ... ішінен елдің бүкіл несиелік жүйесін басқаруда басты
роль атқаратын орталық банктер бөлініп шығатын ... ... ... ... берген кең ауқымды өкілеттіліктерге байланысты. ... ... ақша – ... ... ... ... байланысты
орталық банктер коммерциялық банктердің, яғни екінші деңгейлі банктердің
қызметіне ... ... мен ... ... ықпал ету құқығы
несиелік мекемелер ... ... ... тиіс норма шығару құқығы ... ... ... ... ... және өз ... дербес әртүрлі қызметтер көрсетуде.
Нарықтық экономикада арнайы банктік емес институттар құрылмаған жағдайда
кез келген елдің несие жүйесі аяқталмай ... ... ... ... ... мен ... ... нарықтық экономика талаптарын толық
қанағаттандыру бұл институттардың құрылуын талап ... ал олар ... ... ... ... ... ... және
сезімтал ете түседі.
Мемлекет, экономикаға жетекшілік жасай отырып, Ұлттық банк арқылы бірегей
ақша – ... ... ... Бұл ... ... ақша ... ... жолымен ұлттық валютаның ішкі және ... ... ету ... ... ... ... ... саясатты жүзеге
асыру және оны ... ... ... ... ... ... үшін қажет.
Әлемдік тәжірибеде, нарықтық экономика жағдайында Орталық банкінің
жұмысын ... әр ... ... ... ... оның ... ... 100% мемлекеттің қаражаты есебінен
болатын унитарлық банк;
- акцияларының бөлігі ... ... ... ... ... ... бірлестік типтес ұйым ... ... ... Орталық банкінің қызметін бірігіп атқаратын тәуелсіз банктер
жүйесі.
АҚШ-та орталық банктердің ... ... ... ... Федералды резервтік жүйенің (ФРЖ) мүше банктерінің ... ... ... ... банк ... орган болып табылады. Мемлекет – жарғылық
қордың жалғыз иесі. Негізгі қор – ... ... ... ... да ... ... ал айналым қаражаты – банкіге тиесілі
ақша қаражаттарынан тұрады. ... банк ... және ... ... ... қор ... ... құрылып, ол өзіндік табыс ... және осы ... ... ... ... ... ... шығындарды жабуға арналады.
Қазақстан Республикасының Ұлттық банкінің негізгі ...... ... валютасының ішкі және сыртқы тұрақтылығын қамтамасыз
ету болып табылады.
Коммерциялық банктердің басқа қаржы ... ... ... бір ... ол ... ... мен ... болып табылады. Бұл жерде
ақша деп, тек қолма – қол ақшалар ғана ... ... ... етуге дейінгі
салымдар түсіндіріледі. Банктердің ақша жасау мүмкіндігі экономика үшін өте
маңызды. Ол тиімді несие ... іске ... ... ... ... ... туғызады. Банк несиелерінің жетіспеушілігі және өте жоғары
пайыз мөлшерлемесі тұсында өндірісті ... ... ... ... осы ... іс – ... тиімсіз, себебі бір жағынан,
мынадай ірі ақша сомасы белгісіз ... ... ... ... ... ... ақшалар қажетті емес.
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
1. Қазақстан Республикасының «Бухгалтерлік есепке алу және қаржылық
есеп беру ... ... ... ... мен толықтырулар
енгізілген)
2. ... ... ... ... ... ... ... есептің Типтік жоспары, ... ... ... ... ... ... есептің стандарттары. Алматы, 1996ж.
5. Қаржылық есеп берудің халықаралық стандарттары, 2001ж.
6. ... ... ... Республикасының Азаматтық кодексі (Негізгі ... ... Ж.Н. ... ... отчетность и аудит
устойчивого экономического развития». Алматы 2002, ... ... Т.А., ... А.А., ... ... ... ... Алматы 2001, 236с.
10. «Аудит». Под редакцией ... В.И. ... ... ... Әбдіқалықов Т.Ә. «Бухгалтерлік есеп және ... ... ... ... С.Б., ... Ә.Ж. ... ... 2001ж., 2366.
13. Балапанова Ә.Ж. «Аудиттің теориялық негіздері». Алматы 2003ж.
936.
14. ... Л.А. ... ... ... Москва 2002г.
623с.
15. Дюсембаев К.Ш. и др. ... и ... ... ... 1998г. ... ... К.Ш., Түлегенов Ә.Т. т.б. ... ... ... ... 2001ж. ... ... К.Ш., ... и анализ в системе управления финансами»
Алматы 2000г., ... ... Қ.Қ., ... З.М. т.б. ... ... ... ... Кодекс РК о ... и ... ... платежах в
бюджет. Алматы2003г. 238с.
20. Международные стандарты финансовой отчетности 2001г. 1242с.
21. Нидяз Б., ... X. ... ... учета Москва
2000ж., 495с.
22. Радостовец В.К. и др. ... учет на ... 2002г. ... ... Г.В. ... ... ... предприятия».
Москва 1999г. 686с.
24. Сейдахметова Ф.С. «Современный бухгалтерский учет». Алматы 2000г.
335с.
25. Стандарты ... ... и ... ... ... ... Т.А., ... А.Ш. т.б. «Қаржы есебі» Алматы 1998ж.
475 б.
27. Шуванова В.М., ... А.А. « ... ... и ... ... ... ... г., 398с.
28. «Бухгалтерский учет — Аудит» №7 февраль, №3 март 1999г.
29. http//www.buhgalter.kz
-----------------------
Халықаралық есеп айырысулар байланысты
Шетелдік ... ... ... ... шоттарын жүргізу
Валюталық қаражаттарды орналастыру және тартумен байланысты операциялар
Корверциондық операциялар
ВАЛЮТАЛЫҚ ОПЕРАЦИЯЛАР
Банктің валюталық позициясы
Валюталық арбитраж
Сауда емес операциялар
Жол чектерін ... ... ... ... ... ... ... аккредиттерді төлеу
Шетел валютасын инкассациалау
Пластикалық карталарды шығару және қызмет көрсету

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 65 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Ақша қаражаттарының есебі."41 бет
«ақша қаражаттарының есебі»58 бет
«БИАР» ЖШС-нің АҚША ҚАРАЖАТТАРЫ МЕН ОЛАРДЫ ПАЙДАЛАНУ ЖӘНЕ БӨЛУ МЕХАНИЗМІН ТАЛДАУ75 бет
«Мұнай кенорынды игеруге және пайдалануға салынған ақша қаражаттарының тиімділігін талдау»8 бет
«Өзенмұнайгаз» ӨФ мысалында ақша қаражаттарын анализдеу53 бет
Ағымдағы шоттағы шетел валютадағы ақша қаражаттарының есебі43 бет
Ақша қаражаттар есебі32 бет
Ақша қаражаттар есебі және оның эквиваленттері7 бет
Ақша қаражаттар есебінің теориялық негіздемесі39 бет
Ақша қаражаттар операцияларын есепке алудың мәнi мен мақсаты22 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь