Ақша қаражаттарының есебі және аудиті

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4

1. Ақша қаражаты қозғалысының теориялық аспектілері және ұйымның сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .7
1.1 Ақша қаражаттарының экономикалық мәні. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 7
1.2 «ТАББ . 777» ЖШС.нің есеп саясаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .16
1.3 «ТАББ . 777» ЖШС.нің экономикалық көрсеткіштері ... ... ... ... ... ... 22
2. Ақша қаражатының есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 34
2.1 Кассалық операцияларесебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..34
2.2 Есеп айырысу операцияларының есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...41
2.3 Ақша қаражатының есебін автоматтандыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..49
3. Ақша қаражаттарының аудиті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...54
3.1 Ақша қаражаттарынның аудитінің жоспары, бағдарламасы ... ... ... ... 54
3.2 «ТАББ . 777» ЖШС.нің ақша қаражаты аудиті ... ... ... ... ... ... ... 62
3.3 «ТАББ . 777» ЖШС.нің ақша ағымын талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...70
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 79
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..82
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкісінің бекіткен нормативтік актілерге және басқа да заң актілерінің талаптарына сәйкес барлық шаруашылық жүргізуші шаруашылықтар өз ақша қаражаттарын оларға қызмет көрсететін банктердің тиісті мекемелеріндегі шоттарда сақтауға міндетті. Шаруашылық күнделікті қажетін өтеу үшін қалдырылған ақша-қаражаттары, Ұлттық банктің белгілеген көлемінде шаруашылықтың қассасында сақталуға. тиісті. Яғни, ақша қаражаттар деп шаруашылықтың кассасындағы және банктердегі шоттардағы нақты ақшасын айтамыз.
Бағдарламада тексеруді талап ететін мәселелер ретімен жазылып, тексеру барысында басшылыққа алынып, кездескен фактілерге байланысты толықтырылулар мен түзетулер енгізіліп отырылады.
Аудитор ақша қаражаттарының есебіне тексеру жүргізген кезде, құжаттары бойынша жүргізілетін жаппай тексеру әдісін қолдануға тиісті. Аудитор ақша қаражаттарының сақтау және заңды тұлғалармен есеп айырысу үшін Қазақстан Республикасының және шетелдердің банк мекемелерінде ұлттық және шетелдік валютада ашылған шрттарын анықтауға міндетті. Сондай-ақ, шаруашылықтың ішіндегі кассалардың санын да қоса анықтайды.
Шаруашылықтағы ақша-қаражаттарының есебінің тиімділігін арттырып, талапқа сай жүргізілуіне бірден-бір әсер ететін фактор - ол уақтылы жүргізілген түгендеу. Аудитор түгендеудің материалдарымен танысып, оның нәтижесі бойынша жасалған актіде көрсетілген фактілерге назар аударып, олардың кейбіреулерін қағазға жазып алып, тексеру барысында қайталануын бақылауға алады. Түгелдеу ақша қаражаттарына және басқа да, бетінде ақшалай бағаланып номиналды құндылығы жазылған құндылықтарға (акциялар, облигациялар, чектер, вексельдер басқадай ақша құжаттарға, жол жүру билеттері, үшақ билеттері, демалыс үйлеріне және санаторийлеріне жолдама ж.т.б.) жүргізіліп, түгемдеу актісінде көрсетілген нақты қолда бар ақша қаражаттарды, құндылықтарды, ақша құжаттарын сол түгендеу жургізілгсн күні берген есеп мәліметтерімен салыстырылып нәтижесінің шырғарылғандығын тексереді. Жол үстіндегі ақша құжаттарын түгендеу жүргізгенде, сол түгендеу жүргізген күні жол үстінде екенін растайтын құжаттарының көшірмелерінің тіркелгендігін анықтайды.
Шаруашылықтың кассасына ұлттық валюта түріндегі ақшаларды қабылдау, сақтау және нақты ақшаны тарату операцияларының есебі Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі бекіткен кассалық операцияларды жүргізу тәртібіне сейкес жүргізіледі.
Ақша бірлігі ретінде теңгені пайдаланатын коммерциялық банктер арасындағы есеп айырысуларды Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі банктер орналасқан жерлерде құрылған өзінің есеп айырысу – кассалық орталықтары арқылы ұйымдастырады. Банкаралық есеп айырысуларды жүргізетін коммерциялық банктермен есеп айырысу орталықтарындағы құжаттар айналымы Ұлттық Банктің нормативтік құжаттарына сәйкес жүргізіледі. Банктердің қызметін Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі үйлестіреді және оған бағыт береді.
1. Бухгалтерлік есептің орындалу заңы бойынша бекітулер. 22.06.2007 жылғы №221 ҚР қаржы Министрлігінің бұйрығы
2. Радостовец В.К. ,Радостовец В.В., Шмидт О.И. «Кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп», Изд. «Центраудит – Казахстан», Алматы, 1998ж.
3. Кеулімжаев К.К. «Қаржылық есеп» , Алматы, 2003 ж.
4. Ж.С.Толпаков Бухгалтерлік есеп, Қарағанды, 1 том, 2009 ж.
5. Лукина, М., Қазақстан Республикасының ТМД елдерінің қатарында дамуы // «Учет и финансы» ЦДБ выпуск, 2010 ж., №4(34) апрель, 34 б.
6. Акимова Б.Ж., Кәсіпорын қызметінің тиімділігін арттыру мақсатындағы есепті ұйымдастыру // Бюллетень бухгалтера МСФО БИКО; Алматы 2008 ж. №3, 52 б.
7. Радостовец В.К. и др. «Бухгалтерский учет на предрприятиях». Алматы 2005 ж. 728 б.
8. Бухгалтерлiк есептiң Типтiк шоттар жоспары, Алматы, 2007 ж.
9. Тасмағанбетов Т.А.,Омаров А.Ш., Әлібекова Б.А., Рабатов О.Ж., Байболтаева Н.Ә. «Қаржы есебi» Алматы, Дәуір. 2007ж. 390б.
10. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі (Жалпы бөлімі). Алматы 1998ж
11. Гусева Ж.Л., Кассалық операциялардың өзгешелігі // «Бюллетень бухгалтера» 2005 ж., №41, 27 б.
12. Қазақсандық бухгалтерлік портал (http//www.buhgalter.kz)
13. Е. И. Александрова, М.К. Бейлин «1С: Бухгалтерия 8.1 с нуля», Моска, 2010 ж.
14. М. Байдаулетов С.М. Байдаулетов « Аудит Қазақ университеті» Алматы 2004 ж.
15. Д.О. Абленов «Аудит негіздері» экономика 2005 ж
16. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банк Басқармасының 2008 ж. 5 желтоқсан №266 қаулысы, 13 қазан 2008 ж. №390 өзгертулерiмен бiрге.
17. Қазақстан Республикасы Президентінің 1998 жылғы 28 қаңтардағы «Қазақстан Республикасында бухгалтерлік есеп пен аудитті дамыту мен жетілдірудің 2000-2030 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы» туралы жарлығы (өзгертулері мен толықтырулармен).
18. Қазақстан Республикасының Қаржы министрлiгi, Алматы 2002ж. «Қазақстан -2030» Стратегиялық бағдарлама, Алматы, 2008-2010 ж.ж.
19. Қазақстан Республикасы Президентінің 2006 жылғы 05 қыркүйектегі «Аудиторлық қызмет туралы» Заңы (20.02.2009 ж. өзгертулері мен толықтырулармен)
20. Қазақстандағы Аудиттiң халықаралық стандарттары, 2001ж.
21. «Аудит». Под редакцией профессора В.И. Подольского Москва, Юнити. 2006г, 560с.
22. ХҚЕС №1, 2001 ж.1242 б.
23. Ажибаева З.Н. «Аудит учебник» 2004 ж.
        
        Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым Министрлігі
Әл-Фараби Атындағы Қазақ Ұлттық Университеті
Экономика және бизнес жоғары мектебі
Есеп және аудит кафедрасы
«Қорғауға жіберілді»
Кафедра меңгерушісі _____________________ ... ... ... АҚША ... ... ЖӘНЕ АУДИТІ
050508 «Есеп және аудит» мамандығы бойынша
Орындаған
3 курс студенті ________________________ ... ... ... ... ... ... А. ... бақылаушы _______________________ Досумова А.С.
Алматы 2011
Әл-Фараби атындағы ... ... ... және ... ... ... және аудит кафедрасы
Диплом жұмысын орындауға
ТАПСЫРМА
050508 «Есеп және аудит » ... ... ... ... «Ақша қаражаттарының есебі және аудиті» атты ... ... № _______ ... ... ... тапсыру мерзімі « » 2011 ... ... ... нормативтік-құқықтық актілер, отандық
әдебиеттер, баспасөз материалдары мен ресми ... ... ... ... қажет сұрақтар тізімі немесе жұмыстың
қысқаша мазмұны:
а) Ақша ... ... ... ... және ... Ақша ... ... «ТАББ - 777» ЖШС-нің материалдар мәліметтерінің негізінде ақша
қаражаттарының аудиті
Мазмұны
Кіріспе................................................................
................................................4
1. Ақша қаражаты ... ... ... және ... Ақша ... ... ... ... - 777» ... ... ... - 777» ... ... Ақша ... ... Есеп ... ... Ақша ... ... Ақша ... Ақша ... ... ... ... - 777» ... ақша ... аудиті……………………....62
3.3 «ТАББ - 777» ... ақша ... ... ... Ұлттық Банкісінің бекіткен нормативтік
актілерге және басқа да заң ... ... ... барлық
шаруашылық жүргізуші шаруашылықтар өз ақша қаражаттарын оларға қызмет
көрсететін банктердің тиісті ... ... ... ... күнделікті қажетін өтеу үшін ... ... ... ... ... шаруашылықтың қассасында сақталуға.
тиісті. Яғни, ақша қаражаттар деп шаруашылықтың ... ... ... ... ... айтамыз.
Бағдарламада тексеруді талап ететін мәселелер ретімен жазылып, тексеру
барысында басшылыққа алынып, кездескен фактілерге ... ... ... ... ... ақша қаражаттарының есебіне тексеру жүргізген кезде, құжаттары
бойынша жүргізілетін ... ... ... ... ... ... ақша
қаражаттарының сақтау және заңды тұлғалармен есеп айырысу үшін Қазақстан
Республикасының және ... банк ... ... және ... ... ... анықтауға міндетті. Сондай-ақ, шаруашылықтың
ішіндегі кассалардың санын да қоса анықтайды.
Шаруашылықтағы ... ... ... ... сай ... бірден-бір әсер ететін фактор - ол уақтылы
жүргізілген түгендеу. Аудитор ... ... ... ... ... жасалған актіде көрсетілген фактілерге назар ... ... ... ... ... тексеру барысында қайталануын
бақылауға алады. Түгелдеу ақша қаражаттарына және басқа да, бетінде ақшалай
бағаланып ... ... ... ... (акциялар,
облигациялар, чектер, ... ... ақша ... жол ... үшақ билеттері, демалыс үйлеріне және санаторийлеріне ... ... ... ... ... ... қолда бар ақша
қаражаттарды, құндылықтарды, ақша құжаттарын сол түгендеу жургізілгсн ... есеп ... ... ... ... Жол ... ақша құжаттарын түгендеу жүргізгенде, сол түгендеу
жүргізген күні жол үстінде ... ... ... ... ... кассасына ұлттық валюта түріндегі ақшаларды
қабылдау, ... және ... ... ... ... ... ... Ұлттық Банкі бекіткен кассалық операцияларды ... ... ... ... ... теңгені пайдаланатын коммерциялық банктер
арасындағы есеп айырысуларды Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі ... ... ... ... есеп айырысу – кассалық орталықтары
арқылы ұйымдастырады. Банкаралық есеп айырысуларды жүргізетін коммерциялық
банктермен есеп ... ... ... ... Ұлттық Банктің
нормативтік құжаттарына сәйкес жүргізіледі. Банктердің қызметін Қазақстан
Республикасының Ұлттық Банкі үйлестіреді және оған бағыт береді.
Субъектіге ... шот ... ... ол ... ... ... бары мен қозғалысын есепке алуға арналған. Ол сыртқы
экономикалық қызметті жүзеге асыратын және өнімін ... ... ... ашылады. Аккредетивтер бойынша шоттарды, чек /аванс/ кітапшаларының
шоттарын және басқаларын субъектілер ақша қаражаттарын оқшаулап сақтау ... ... ... ... үшін ашады.
Республикада банк мекемелері арқылы ... ... ақша ... есеп ... ... ... ... Салыстырмалы түрде ұсақ
төлемдерді субъектіге кассадан қолма-қол ақшамен, почта аударылымымен
немесе байланыс кәсіпорындары ... ... ... ... арқылы төлеуге
құқылы. Кәсіпорындардың банктер ... ... есеп ... ... ... ... және көрсетілген қызмет үшін) және тауарлық
емес ... ... ... ... ... ... ... деп бөлуге болады.
Банк субъектілердің ақша қаражаттарының олардың шоттарында сақтайды,
осы шоттарға ... ... ... ... ... шоттарынан аудару мен беру және банк ережелері ... ... ... да операцияларды жүргізу туралы өкімдерін орындайды.
Зерттелетін тақырыптың өзектілігі. Ақша ... ... ... ... қиыншылықтарға байланысты күннен-күнге маңызы артып
келеді. Бәсекеге қабілетті өнім өндіру мен қызмет түрін ... ... ... үшін ... ... процесс. Сондықтан өз
қызметінің өміршеңдігін одан әрі дамыту үшін қаражаттың бар ... ... ... ... және оның ... ... ашып көрсету мен
жіктеу кәсіпорының өтемдігін дәл бағалау үшін ... ... ... ... өз ақша ... ... ... шоттарында сақтап және міндеттемелері бойынша
төлемдерін нормативтік ... ... ... ... ақшамен
есептеуді жүзеге асырады.
Коммерциялық қызметтегі серіктестермен есеп айырысуды ... ... ... ... ақша ... бар ... ... болып
келеді. Сондықтан кәсіпорынның ақша құралдарының есебін уақытылы жүргізу
маңызды ... ... ... ... қызмет ететін кәсіпорындардың басты
мақсаты – сұранысқа ие ... ... ... ... ... және ... ... тиімді пайдалану. Бұл өз кезегінде
ақша құралдарының жеткіліктілігімен анықталады.
Ақша қаражаттарында ... ... жоқ және олар ... ақша ... оңай ... басуға болады.
Сондықтан кәсіпорын ішінде ақша ... ... ... үшін ... ... ... ақша құралдарын жеке сақтау мен жеке есептеу;
- қолма-қол есеп айырысу жасаған операциялардың ... ... ... кассасында тек қажетті қалдықтарды сақтау;
- кассадағы қалдықтарды ... ... ... активтерінің өтімділігі мен төлем қабілетін бағалау ағымдық
активтер, соның ішінде ақша құралдарының көлемімен ... ... ... мәні ... ... ... бөлігі
жуық арада өтелетінділігін көрсетеді. Бұл көбіне ақша құралдарының нақты
бар болуымен өлшенеді.
Зерттеудің мақсаты мен ... ... ... ... ... ақша ... ... жүргізу мен талдау, ақша құралдарымен
есепке алудың есебін жетілдіру және ... ақша ... ... ... болып табылады.
Қойылған мақсатқа жету үшін келесінегізгі міндеттер ұсынылады:
- ақша құралдарының есебін жүргізу және есеп айырысу нысандары;
- кәсіпорын кассасындағы қолма-қол ақша ... ... есеп ... ... қолма-қол ақшаның есебін жүргізу
ерекшеліктері;
- ақша ... есеп ... ... ... ... ең ... ... үлесін анықтау және
олардың өзгерісін талдау;
- кассадағы ақша ... ... ... ... ... ... ... Алматы қаласында «ТАББ-777»
Жауапкершілігі Шектеулі Серіктестігі болып ... ... ... түрі ... ... ... және қызметтердiң нарығының кеңейту,
сонымен бiрге пайда табу болып табылады.
Жұмыстың негiзгi түрлерi болып:
- сауда-саттық қызмет, соның ... ... ... тауар акцизге
жататын азық-түлiк, өнеркәсiптiк ашуларымен көтерме, бөлшек, комиссиялық
сауда;
- Делдалдық қызмет табылады.
Фирманың ... ... ... ... мына ... ескерiлген:
- сақтандыру компаниясының қызметi,
- тауарларды, азық – түлікті Қытайдан, Түркиядан тасымалдау.
«ТАББ-777» ЖШС – не 600900532768-шi (Инн ) ... ... ... ... және салық органындағы есепке алуға салық төлеушi ретiнде
орнатылған.
Жұмыстың құрылымы. ... ... ... үш ... ... мен ұсыныстар, пайдаланылған ... ... ... ... Ақша ... қозғалысының теориялық аспектілері және ұйымның
сипаттамасы
1.1 Ақша қаражаттарының экономикалық мәні
Нарықтық экономика ... ... ... ақша - ... ролі мен мәні ... Басқару мен нарықтық экономиканың
дамуына, әр түрлі деңгейдегі ... ... ... ... ... ... нарықтағы іс-қимылын анықтап, бәсекелес субъектіні
айқындауға, субъектілердің қаржылық ... ... ... уақытылы
ақпаратты қалыптастыру ақша қаражаттар қозғалысының есептілігінің басты
мақсаттары болып табылады.
Ақша – бұл барлық тауарлардың ... ... ... ... айрықша
тауар. Өндіріс және бөлу ... ... ... қатынасты
бейнелейтін, тарихи турде дамып келген экономикалық категория.
Ақшаның экономикалық ... ... ... оның ... ... ... байқалады:
- жалпыға тікелей айырбасталу формасы;
- айырбас құнының дербес ... ... ... ... формасы.
Жалпыға тікелей айырбасталу формасы, оның кез ... ... ... ... ... ... тауарларды сатумен
байланыссыз. Соңғы қасиеті ... ... ... ... ақша көмегімен
өлшеуге болатын құнын сипаттайды.
Ақшаның қазіргі экономикада атқаратын қызметтеріне мыналар ... құн ... және баға ... ... ... құралы;
3. төлем құралы;
4. қорлану және қор жинау құралы
5. дүниежүзілік ақша
Ақша өзінің ... ... екі ... бөлінеді: толық құнды ақшалар
және толық құнсыз ақшалар.
Ақша қаражаттарының жалпы сипаттамасы. Есеп айырысу нысандары
Барлық шаруашылық ... ... өз ақша ... ... тиісті шоттарында сақтап және міндеттемелері бойынша
төлемдерін, ... осы ... ... ... нысанда, ал қажет жағдайда
Қазақстан Республикасының Ұлттық банкісінің ... ... ... ... ... ... ... асырады. Егер де заңды
тұлғалардың арасындағы төлем сомасы 4000 айлық ... ... ... ... онда олар тек ... тәртіпке айырысуларды жүзеге асырады. Бұл
келтірілген мәлімет заңды ... ... ... ... бойынша шартты түрде пайдаланылады. Егер де ... ... ... ... ... онда ... ... тәртіпте
орындалуы керек, тіптен олар жартылай орындалса да, әрбір төлемнің сомасы
4000 АЕК-тен аспауы керек [1].
Ақша қаражаттарын ... үшін және ... ... ... ... үшін ... Республикасының банк мекемелерінде банк ... Банк ... – бұл банк пен ... ... келісім- шарттың
қатынастарын көрсететін әдіс. Банк шоттары теңгемен де, шетелдік валютамен
де жүргізіледі және ол ... ... және ... ... ... – банк ... банктер мен ұйымдардың кейбір
операция түрлерін жүзеге асырады.
Ағымдағы (есеп айырысу) және ... ... – бұл да ... шоттар,
бірақ олар жеке және заңды тұлғалар үшін, сондай-ақ заңды ... ... үшін де ... ... ... ... бары мен ... есептеу
үшін субъектіге арнап ағымдағы шоттар ашылуы мүмкін. Ол сыртқы экономикалық
қызметін жүзеге асыратын және өнімін валютаға сататын ... үшін ... чек ... ... ... және ... ақша қаражаттарын оқшаулап сақтау үшін және ... ... үшін ... ... ... ... ... әмірі бойынша есептен
шығарылады. Субъектінің рұқсатынсыз ... ... ... ... ... салық қызметінің рұқсатымен және ... ... ... ... жағдайларда ғана жол берілуі мүмкін.
Қазақстан Республикасының аймағында ақшаны төлеу мен ... ... ... ... қолма-қол ақшаны аударуды; төлем тапсырманы
ұсынуды; чектерді ... ... ... ... индоссаменттері
арқылы беруді; төлем карточкасын пайдалануды; тікелей дебеттік ... ... ... ... ұсынуды; инкассалық жарлығын
ұсынуды; республиканың заң ... ... ... да әдістерін
пайдаланады.
Ақшасыз есеп айырысудың негізгі нысандары: ... ... ... ... ... ... мен ... қызметінің органдарының
инкассалық жарлықтары болып табылады.
Төлеуші мен алушылар өзара есеп айырысу ... ... ... сондай-ақ олардың арасында болатын талаптары ... ... да ... ... ... есеп ... ... тапсырмалары онда
көрсетілген соманы бенефициардың пайдасына ... ... ... ... ... ... туралы тапсырмасы болып табылады.
Қызмет пен жұмысты және тауарлы-материалдық құндылықтарды өтеу үшін ... ... ... ... пен тауарға алдын-ала төлем ... ... ... ... ... ... тапсырмаларын пайдаланады.
Төлем жасаушы банкке белгіленген нысандағы ... ... ... ... қоса ... ... банктің талап етуі
бойынша салынатын салықтың шот-фактуралары және төлемдердің ... ... да ... ... ... Төлем тапсырмалары жазылып
берілген күннен бастап 10 күн бойы күшінде болады (жазылған күні ... ... ... ... ... ... ... болғанда
ғана орындауға қабылданады. Төлем құжаттарын электрондық түрінде де, қағаз
ретінде де ұсынуы мүмкін. Бұл құжаттардың данасын ... банк ... ... ... ... олар екі ... ... біріншісі банкте
қалдырылады да, оның ... ... ... ... ... ... , яғни ... жіберушіге қол қойылып, штамп басылып
қайтарылады.
Төлем тапсырмасын толтыру ... ... ... ... ... ... нөмірі;
- төлем тапсырмасының жазылған күні;
- жеке теңестірілген немесе теңдестірілген (идентификацияланған)
коды (ЖТК ... ... ... мен ... ... шоттарының нөмірі;
- бенефициардың коды (БК немесе КБе) және жіберушілердің коды (ЖК
немесе КОд) – бұл ... екі ... ... тұрады: біріншісі-
резиденттік белгісін, ал екіншісі-экономиканың секторын көрсетеді;
- ... ... ақша ... ... ... банк-алушы-банк атауы, аударылған ... оның ... ... ... ... ... ... ақша
қаражатын қабылдайтын банк жіберушімен жасалған келісім-шарттың негізінде;
- ... ... ... ... ... коды ... немесе ИИК) – филиаларалық
айналымдарының коды (ФАК немесе МФО);
- төлем арналымының коды – ҚР ҰБ ... ... және ... негізінде төлемдерді жүзеге асыратын кодтық
белгілер, ал ол үш символдан ... ... ... ... (жіктемесінің) коды – салықтарды кері
қайтаруда қойылатын код;
- валюттелген күні – ақша қаражатын бенефициардың (алушының)
банктік ... ақша ... ... күні төлем жасаушының нысанымен
анықталады.
Төлем құжатына кез келген жөндеудің түрін жасауға рұқсат етілмейді.
Шаруашылық жүргізуші субъектілердің арасындағы жасалған келісімдері
бойынша ... ... ... ... ... бұрын және мерзімі
кейінге қалдырылған болып бөлінуі ... ... ... мынадай нұсқалар бойынша жүзеге асырылады:
аванстық ... яғни ... ... ... ... тиелгеннен кейін, яғни
тауарлар үшін ... ... ... ... ірі ... ... төлемдері.
Мерзімінен бұрын немесе мерзімі кейінге қалдырылған төлемдер шарттық
қатынастар аясында тараптардың қаржылық жағдайына зиян келтірмейтіндей ... ... жеке ... ... ... ... ... іс-сапар шығыстары, авторлық қаламақы) жекелеген ... ... ... ... банк мекемелерінде аударым алушының атын,
оның нөмірін, сондай-ақ егер қаражат ... ... тиіс ... онда ол
орналасқан банктің аты мен нөмірін ... ... ... ... қоса беріледі, онда кім, қандай мақсаттарға ақша
алатыны көрсетіледі. ... ... ... ... ... ... ... барлық аударымдардың жалпы сомасына төрт дана етіп
жазылатын төлем ... ... ... ... ... есеп ... Чек беру төлемді жүзеге асырудың бір ... ... онда ... чек беруші аттас төлем құжатын ұстаушыға беру
жолымен жасайды. Чек беру өз мәні ... ... ... ... ... ... табылмайды, бірақ ол соны орындау үшін ... да. ... ... ... тек чек бойынша ақшаны алатын кезде
ғана болады.
Чектер жабылатын және ... ... ... ... ... ... ал екіншісі – қамтылмаған болып бөлінеді. Бұл
кезде чектердің төленетіндігі ... ... ... беруі мүмкін,
оның ішінде жабылмайтын чектер бойынша да. Чекті қолданумен ... ... чек ... міндеті мен құқығы, чекті қолдану туралы жасалған келісім-
шарттың негізінен шығады, яғни бұл келісім-шартта, банк өз клиенттеріне чек
берушіге (заңды және жеке ... ... ... яғни чек берушінің міндетін
өзіне алады, ал клиенттер өз кезегінде банкі белгілеген (демек чектерді
беру мен ... ... ... ... Чек ... ... берушіден чекті алған кезінен бастап пайда болады. Чектерге, есеп
айырысу шотының ... ... қол қою ... ие ... қолдарын
қояды және қолдарында кітапша иесінің нөмірінің таңбасы болуы керек. Чектер
жарамсыз болып қалатындықтан ... ... ... және ... Егер ... толтыру кезінде қателіктер жіберілсе, онда чекте және
чектің түбіртегінде қишағынан ... деп жазу ... ... және ... иесінің қолы қойылады.
Чекті чек ұстаушы төлеуге чек жазылған күні ... және ... ... ... чек ... ... ... көрсететін банкке
ұсынылуы тиіс. Чек кітапшасынан алынған чектің күшінде болу ... ... ... әдетте , 10 күннен аспайды.
Банк чек берушіден (немесе чек ұстаушыдан) ... ... ... де ... ... ... егер де ... жазылған сомасы цифрмен көрсетілмеген болса;
- чектің мерзімі өтіп ... ... ... ... ... ... бар болса;
- чек әртүрлі қолмен және әртүрлі сиямен жазылған болса;
- чектің қорғалу деңгейі оның ... сай ... ... ... кем ... ... чекте көрсетілген реквизиттер қате болса;
- чектегі қойылған қолда үлгі ретінде қабылданған құжаттардағы қолымен
сәйкес келмесе;
- чектің жабу ... ... ... ... ... да ... бар болса.
Дефектісі бар чектер чек ұстаушыларға қолхат жазылып қайтарылады.
Чектердің ... ... ... бас бухгалтері ол туралы Клирингтік
палатаға хабарлайды, ал олар ондай чектердің өңделуін тез арада ... ... бар ... акт ... ол акт төрт ... болады:
- біріншісі – банкте қалса;
- екіншісі – көшірмесімен бірге ішкі істер органдарына беріледі;
- үшіншісі – Клирингтік палатаға беріледі;
- төртіншісі – ... ... ... ... өтіп ... чек ... пайдаланбауына байланысты чекті
беруші банкке қайтарылады [2.199].
Банктегі арнайы шоттардағы ақша қаражатын есепке алу
1060 " Өзге ақша ... ... Бұл ... ... ... қозғалысы есепке алынады. Аккредитив – клиенттің тапсыруымен
өзі келісімге отырған контрагенттің пайдасына ... ... ... ... міндеттемесі. Ол бойынша аккредитив ... банк ... ... ... ... алады немесе осындай төлемдерді олар
аккредитивкте көзделген құжаттарды ұсынған жағдайда ... ... ... ... бере ... ... ... ашылады:
- жабылатын (депоненттелген);
- қайтарып алынатын немесе қайтпайтын;
- дәлелденген және трансферабельдік (аудармалы) болып бөлінеді.
- ... ... ... ... ... ... банкке аккредитивтің сомасына тең ақша сомасын (жабылатын) оның
билігіне беріп, ал ол ... ... ... ету ... ... ... аккредитив бойынша төлем жасау үшін пайдаланатын
жағдаймен келіседі.
- Қайтарып алынатын ... ... ... ... ... ... қаралған жағдайды сақтамаған жағдайда)
жоюы немесе өзгертуі ... ... ... тек ... ... бере ... ... өзгерту мен жоюдың алдында орындаушы банк,
аккредитив жағдайына сәйкес, бенефициар ... және ... ... ... төлеуге міндетті.
- Қайтпайтын (немесе қайтарып алынбайтын) аккредитивте банк-эмитенттің
барлық жағдайын орындаған кезде ... ... ... ... ... өз ... алады. Қайтпайтын аккредитив бенефициардың келісімінсіз
өзгертуге немесе жоюға жатпайды.
Бенефициар аккредитивтің пайдалануын өз ... ... ... егер де ... ... ... ... Дәлелденген аккредитив – бұл банк-эмитент болып саналмайтын басқа
орындаушы банктердің қосымша ... бар ... ғана ... ... Трансферабельдік (аударма) аккредитив – бұл ... ... ... ... болып саналатын) бірнеше тұлғаның ... ... ... ішінара пайдаланатын мүмкіндігін қарастыратын
аккредитив.
Аккредитив тек бір ғана бенефициармен есеп ... ... ... ... есеп ... ... және оның ... бенефициар мен
төлеушінің арасындағы келісім-шартта белгіленеді. ... ... ... ... ... түрі және оны пайдалану
тәсілі, аккредитивтің ашылғаны жөнінде жабдықтаушыны хабардар ету ... ... ... алу үшін ... ... құжаттардың толық
тізімі және нақты сипаттары, тауарларды тиегеннен кейін құжаттарды ... ... ... ... талаптар, басқа қажетті құжаттар мен
шарттары болуы қажет.
Егер аккредитив қысқа мерзімге берілген ... ұзақ ... ... есебінен ұсынылған болса 3010 " Қысқа мерзімді ... ... ал егер ... есеп айырысу шотынан ұсынылған болса
1030 "Ағымдағы банктік шоттардағы ақша ... ... ... ... ол ... жоғарыдағы шоттар (1030) кредиттеледі де 1060 "Өзге
ақша қаражаты" шоты дебеттеледі.
Аккредитивтің мерзімінің ... ... ... ... ... ... жабылады. Аккредитивтің жабылғаны жөнінде
атқарушы банк банк-эмитенті хабар етеді. Жабдықтаушыға қызмет ... ... ... оның ... қаржылар алынған шотқа
қайтадан аударылады; сатып алушының ... ... ... ... ... ... сомаларына банк-эмитенттен мәлімдеме келіп түскен
күні кемітіледі.
Аккредитивтің жабылғаны жөнінде банк-эмитентке хабарлама жіберіледі.
1060" Өзге ақша қаражаты " шоты ... есеп ... ... ... ... ... ... [3.133].
Чек – бұл өзінің шот есебінен қаражатты алушының (чек ұстаушы) шотына
белгілі бір соманы аудару жөніндегі арнаулы ... ... ... (чек ... ... ... ... банкке берген жазбаша
тапсырмасы.
1060"Өзге ақша қаражаты" шотында ... ... ... ... ... ... Бұлар үкіметтің жәрдемі ретінде алынған қаражат,
жергілікті бюджеттен мақсатты қаржыландыру, ... ... ... ... ... және ... да ... қаражаты,
мәдени-ағарту мекемелерінің, демалыс лагерьлері, ата-аналардың балаларын
балалар мекемесінде ... ... ... ... ... жеке шоттан күрделі қаржыны қаржыландыруға шоғырландыратын және
жұмсалатын қаражаттар.
1050 " Жинақ ... ақша ... " ... субъектінің
құрамына кіретін филиалдардың, құрылымдық бірліктердің ақша қаражаттары
көрініс табады, онда ... ... ... ақы, кейбір шаруашылық
шығыстары, іс сапар ... т.б.) ... ... үшін ... ... ағымдағы шотын ашады.
Ақша қаржысы, құнды қағаздарын және есеп берудің бланкілерін түгендеу
Кассаны түгендеу кезінде кассада ... ақша ... мен ... да
құндылықтардың нақты бар болуы тексеріледі. Қатаң ... ... ... ... Кассадағы ақша белгілері мен басқа құндылықтардың
нақты бар болуын есептеу кезінде ... ... ... ... ... ... ... коносаменттер және заңға
сәйкес құнды қағаздар ... ... ... да ... және ... (маркілер, демалыс үйлеріне және ... ... және т.б.) ... алынады. Кассадағы қолхаттар есепке
алынбайды, яғни олардағы көрсетілген ақшаның сомасы қалдыққа ... осы ... ... емес ақша ... және басқа да
құндылықтардың бар болуы жөніндегі кассирдің мәлімдемесі қабылданбайды.
Түгелдеу актісінде ақша қаржысының бар ... ... күні ... ... ... ... және ... анықталады. Кем
шығу немесе артық шығу табылған жағдайда актіде оның пайда болу себебі ... ... ... ... құнды қағаздар мен ақша құжаттарын
түгелдеу ... ... ... ... ... ... Тексеріс
құжаттардың жекелеген түрлері бойынша актіде атауы, ... ... ... бағасы көрсетіліп жүргізіледі.
Жол үстіндегі ақша қаражаттарын түгелдеу осы шотта тұрған сомаларды:
банк мекемелері, байланыс бөлімшелері берген ... ... ... өткізу кезінде, банк инкоссаторларына ... ... ... ... көшірмесін өткізу кезінде және т.с.с; ... ... ... бойынша немесе керісінше одан ... ... ... ... ... ... сомасы және аударымды
қабылдаған банк мекемесінің немесе байланыс бөлімшесінің ... ... ... ... ... ... тексеру арқылы жүзеге
асырылады.
Банктерде есеп айырысу ... ... және ... ... ақша қаражаттарын тізімге алу, кәсіпорын бухгалтериясының деректері
бойынша берілген деректермен салыстырып, тексеру арқылы жүзеге ... 54 - ... ТМД ... ... ... ... ... әлеуметтік-
экономикалық дамуды қамтамасыз ету, сыртқы қолайсыз ... ... үшін ... қор құрды.
Бүгінгі күні ұлттық қорда 5,3 миллиард доллар жинақталып отыр. Ұлттық
қорды қоса есептегенде, еліміздің ... ... ... алғанда,
14 млрд. АҚШ долларына жетті. Бұл 1994 ... ... 3 ... ... ... ... Республикасы Қаржы Министрлігінің жанындағы ... және ... ... Департаментінің» стандартының бірінші бабында:
«Кәсіпорындар мен ұйымдардың, яғни субъектілерді, ақша ... ... ... пайдаланушыларды түрлі операциялық және
инвестициялық қаржы қызметі бойынша ... ... ақша ... ... ... ол ... ... туралы ақпараттармен
қамтамасыз етіп және оларға осы заңды ... , яғни ... ... ... бағалауына мүмкіндік береді» делінген. Ал ... ... ... «Заңды тұлғалар , ... ... ... ... ... ақша ... ... туралы есепті
осы стандарттың талаптарына сай ... және ... ... ... есептемесінің құрамында (яғни сонымен бірге) тапсырады» ... ... ... субъектілерде өндірілген өнімді ... ... ... ... негізгі құралдарды,
тауарларды сатып алғанда немесе көрсетілген қызметке және бюджетке немесе
бюджеттен басқа да ... ... ... ... ... түрлі
операциялар пайда болады. Әрбір кәсіпорын, ұйым, мекеме немесе ... ... ... ... өнімін сатып немесе қызмет көрсетіп, жабдықтаушы
ретінде болатын ... ... сол ... ... ... үшін ... шикізаттар және материалдармен жабдықтайтын жабдықтаушылар алдында
сатып алушы болып ... ... ... мен ... арасында алашақ және берешек операциялар көбіне қолма-қол ақша
және қолма-қол ақшасыз төлеу жолы ... ... ... ақшамен
есеп айырысу Қазақстан Республикасының Ұлттық Банк-мекемесі белгіленген
ережелер мен тәртіпке сәйкес ... ... ... ... ... ... бугалтерлік есебін жүргізу мен ұйымдастырудың
мақсаттары мыналар болып табылады:
1. Ақшамен есеп ... ... ... және ... дер ... Субъектідегі ақшалай қаржылардың түгелдігін және оларды дұрыс,
тиімді пайдалануды бақылау.
3. Есеп айырысу, төлеу тәртібін бақылау, ... ... ... ақшалай кірістері мен шығындарын дұрыс есептеу.
Ақшалай қаражаттары есебі мен аудитінің мәні мен міндеттері.
Барлық шаруашылық ... ақша ... ... ... қызметінің тиімділігі бір жағынан ақша қаражаттары есебінің ... ... да ... Шаруашылық қызметінде ... ... ... ... ... ... материалдар мен шикізаттар,
орындалған қызметтер үшін есеп ... ... ... бірге
кәсіпорын есеп айырысулар жолымен салық ... еден ... ... ... ... есеп айырысулар екі формада жүргізіледі: қолма-
қол ақшасыз және нақты ақшамен есеп айырысулар арқылы.
Банк арқылы ... есеп ... ... ... қаржы-шаруашылық қызметін жан-жақты бақылауға ... Банк ... ... ... ... ... қадағалауға, олардың басқа субъектілермен уақтылы есеп айыысуын
реттеуге, банктен түрлі мақсаттар үшін ... ... ... ... [6].
Ақша қаражаттарының есебі міндеттері келесі суретте корсетілген:
1 сурет. Кәсіпорындағы, ұйымдағы ақша қаражаттарының ... ... ... ... бар ... мен олар бойынша есеп айырысуларды дұрыс
ұйымдастыру есеп айырысу тәртібінің ... ... және ... ... ақша қаражаттарының ... ... ... ... ... алып ... ... - 777» ЖШС-нің есеп саясаты
Есеп саясаты – бұл ... ... ... ... ... есеп ... ... сондай – ақ белгіленген нормалардың
талаптарына және ұйым ... ... орай ... ... мен ... ... нысандарын таңдау.
Ұйымның есеп саясаты жалпылама қабылданған, белгілі бір қағидалар
жиынына негізделеді. Ол бас ... ... ұйым ... саясатының басты міндеттері:
Ұйымның қаржы – шаруашылық қызметін объективті көрсету;
Ұйым қызметін тиімді басқару мақсатында ұйым қызметі туралы толық ... ... ... саясатын қалыптастыру кезеңдері: бухгалтерлік ... ... ... ... ... ... ... әсер
ететін факторларды табу, талдау және бағалау; есеп ... ... ... таңдау және негіздеу; ... ұйым үшін ... ... ... ... ... ... есеп саясатын рәсімдеу.
Есеп саясатын қалыптастырған және қолданған ... ... ... сақтау керек:
Есептеу – ұйымның табыстары мен шығыстары олардың келіп түсуіне немесе
туындауына қарай танылады және бухгалтерлік есепте ... ... – яғни ... ... ... ... ... да
жұмыс жасайтын болып саналады. Оның таратылуға немесе қызмет көлемін едәуір
қысқартуға ешқандай ниеті де, мұқтаждығы да жоқ деп ... ...... ... ... ... түсінікті болуға тиіс.
- маңыздылық. Пайдаланушылар негізделген басқару шешімдерін қабылдауды
және ұйымның шаруашылық қызметін бағалауы үшін қаржылық ақпарат ... ... ... ... ... болуға тиіс. Егер біз қаржылық есептемеде
қандай да бір ... ... ... не дұрыс ұсынбасақ, онда бұл
ақпаратты пайдаланушылардың экономикалық шешіміне әсер етуі ... ... ... ... ... ... жоқ болса, ол рас болып
табылады және оған пайдаланушылар сене ... ... ... ... ... болуға тиіс. Сақтық, яғни
активтер мен кірістер ... ... үшін ... қабылдағын кезде
қауіпсіздік жағдайын сақтау, абайлау. Бұл принциптер ұйымның есеп саясатын
әзірлеуге және ... ... ... ... ... сақтамау
ұйымның мүліктік және ... ... ... ... бұрмалайды.
Бухгалтерлік есептің стандарттары есеп саясатын ... база ... есеп ... ... қамтиды:
- Шоттардың жұмыс жоспары
- Құжат айналымы тәртібі және есеп ақпаратын өңдеу технологиясы
- Түгендеуді жүргізу тәртібі
- Бухгалтерлік есепті ... ... ... және ... жұмыс істеуінің шарты - сауатты
ұйымдастырылған ... есеп ... ... ... жүгенсіз
жүргізілген бухгалтерлік есеп жүйесі бухгалтерлердің қатасы мен ... ... ... ... ... ... алып баруы мүмкін.
Бухгалтерлік есеп жүргізудің мақсаты – ең аз ... ... ... ... ... ... беретін ең қолайлы есеп
схемасын әзірлеу және ендіру болып табылады [7].
«ТАББ-777» ЖШС –де бухгалтерлік ... ... ... ... ... ... есеп және ... салу мақсаттарына арналған ұйымның
есептік саясаты
- Бастапқы ... қол қою ... бар ... тұлғалар тізімі
және олардың қолтаңбаларының үлгісі
- Кәсіпорын басшысының бекітілген лауазымды тұлғалар ... ... ... ... құжаттарға қол қою құқығын беруі
туралы бұйрық жобасы
- Түзету өткізулері туралы бухгалтерлік анықтама формасы
- Өкілдік мақсаттарға ... ... ... және шығындау тәртібі
туралы Ереже
- Касса қалдықтары лимитін бекіту туралы бұйрық жобасы
- Типтік шаруашылық шарттар альбомы
- Бухгалтерлік қызмет туралы ... ... ... ... ... ... ... шарттар.
- Құжаттарды ағымдағы мұрағаттау тәртібі туралы ереже
- Өзге де құжаттар
Қаржылық есептілік элементтерi
1. Активтер, міндеттемелер және ... ... ... ... ... ... элементтері болып табылады.
Активтер - дара кәсіпкер немесе ұйым ... ... ... ... ... ... пайда алу күтілетін ресурстар.
Міндеттеме - дара кәсіпкердің немесе ұйымның өткен ... ... ... ... оны ... ... пайданы
қамтитын ресурстардың шығып қалуына әкеп ... - дара ... ... ... ... барлық
міндеттемелер шегеріліп тасталғаннан кейінгі үлес.
2. Кірістер мен шығыстар пайда мен зиян ... ... ... өлшемімен тікелей байланысты элементтер болып табылады.
Кірістер - есепті кезең ішінде активтердің түсімі немесе өсімі немесе
міндеттемелердің ... ... ... ... ұлғаюы, олар
капиталға қатысушы тұлғалардың жарнасымен байланысты ... ... ... әкеп ... - ... ... ішінде активтердің қолдан кетуі немесе азаюы
немесе міндеттемелердің пайда болуы нысанында экономикалық пайданың азаюы,
олар капиталға ... ... ... ... ... өзгеше
капиталдың азаюына әкеп соғады.
Қаржылық есептілік элементтерін бағалау және есепке алу:
1. Қаржылық есептілік ... ... - ... элементтер
бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілікте танылатын және ... ... ... ... қолдану әдістері мен тәртібі халықаралық
стандарттарға және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық
есептілік туралы ... ... ... ... ... есептілік элементтерін есепке алу әдістері және ... ... ... және ... ... есеп пен қаржылық есептілік туралы ... ... ... ... ... ... дара ... немесе ұйымның қаржылық
жағдайы, қызметінің нәтижелері және қаржылық жағдайындағы өзгерістер туралы
ақпаратты білдіреді.
2. Мемлекеттік ... ... ... ... ... мыналарды қамтиды:
1) бухгалтерлік баланс;
2) пайда мен зияндар туралы есеп;
3) ақша қаражатының қозғалысы туралы есеп;
4) капиталдағы өзгерістер туралы есеп;
5) ... ... ... ... ... және оған ... ... халықаралық стандарттарға және Қазақстан Республикасының
бухгалтерлік есеп пен ... ... ... ... ... ... Егер ... Республикасының заңнамалық актілерінде өзгеше
көзделмесе, мемлекеттік мекемелердің қаржылық есептілік көлемін, оны ... мен ... ... ... ... ... ... ұйымның басшысы және бас ... ... қол ... ... бухгалтерлік ұйым немесе кәсіби бухгалтер
жүргізетін ұйымның қаржылық ... ... ... ... ... ... немесе кәсіби бухгалтер қол қояды.
Қаржылық есептіліктің халықаралық стандарттары.
Қаржылық есептілікті жасауды ұйымдар Қаржылық есептіліктің халықаралық
стандарттары ... ... ... ... ... және ... Қазақстан
Республикасында жариялауға жазбаша рұқсаты бар ұйым ... ... орыс ... ... ... стандарттарға сәйкес жүзеге
асырады.
Шоғырландырылған қаржылық есептілік
Еншілес ұйымдары бар ұйымдар негізгі ұйымның ... ... ... ... ... ... бухгалтерлік есеп пен
қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес шоғырландырылған
қаржылық есептілікті жасауға және ұсынуға ... ... ... қаржылық есептілік үшін есепті кезең 1 қаңтардан бастап 31
желтоқсанды қоса күнтізбелік жыл болып табылады.
2. Жаңадан құрылған ұйым үшін ... ... жыл ол ... ... ... ... сол ... 31 желтоқсанын қоса қамтиды.
«ТАББ-777» ЖШС кәсіпорынның бухгалтерлiк ... ... ... ... ... және ... ... жұмысының айғақтарының
бағасы;
- Оның активтерiнiң ... ... ... ... ... Түгендеулер;
- Бухгалтерлiк есептiң есептерiнiң қолданулары;
- Бухгалтерлiк есептiң регистрлерiнiң жүйесiнiң қолданулары;
- Ақпаратты өңдеулерi тағы басқалар.
«ТАББ-777» ЖШС кәсіпорынның бухгалтерлiк есеп регистрлерiндегi жазулар
үшiн ... ... ... ... ... iске ... айғақтары, сонымен бiрге бухгалтерияның есептеулерi ... ... ... тұрған, ресiмделген ҚР-ң нормативтiк
актiлеріне сәйкес есеп саясатпен, ұйғарымының ... ол ... ... ... болып табылады.
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкісінің бекіткен нормативтік
актілерге және ... да заң ... ... ... ... ... ... өз ақша қаражаттарын оларға қызмет
көрсететін ... ... ... ... ... ... ЖШС кәсіпорны да өз ақша ... ... ... ... ... ... өтеу үшін ... ақша-қаражаттары,
Ұлттық банктің белгілеген көлемінде шаруашылықтың қассасында сақталуға.
тиісті. «ТАББ-777» ЖШС кәсіпорны кассадағы операциялар ... мына ...... ақша қаражаты” [8].
Кассаға ақша қабылдау бас бухгалтер қол ... ... ... ... ... ... асырылады. кассаға ақша салған жеке немесе заңды
тұлғаларға бас бухгалтер мен кассир қол қойған ақшаны ... ... ... ... ... бөлігі) беріледі. Төлемдерге ақша
билеттері мен теңге ақшаларды қабылдаған кезде бухгалтер “Төлем таңбаларын
анықтау тәртібі белгілерін” ... ... ... ақша ... деп ... ... және банктердегі
шоттардағы нақты ақшасын айтамыз.
Шаруашылықтың ... ... ... түріндегі ақшаларды
қабылдау, сақтау және нақты ақшаны тарату операцияларының есебі ... ... ... ... ... ... жүргізу
тәртібіне сейкес жүргізіледі.
Ақша бірлігі ретінде теңгені пайдаланатын ... ... есеп ... ... ... Ұлттық Банкі банктер
орналасқан жерлерде құрылған өзінің есеп айырысу – ... ... ... ... есеп ... ... коммерциялық
банктермен есеп айырысу орталықтарындағы құжаттар айналымы Ұлттық ... ... ... ... ... қызметін Қазақстан
Республикасының Ұлттық Банкі үйлестіреді және оған бағыт береді.
Субъектіге валюталық шот ... ... ол ... валютасындағы
қаражаттың нақты бары мен қозғалысын есепке алуға арналған. Ол ... ... ... ... және ... ... сататын субъект
үшін ашылады. Аккредетивтер бойынша ... чек ... ... және ... ... ақша ... оқшаулап сақтау үшін
және тиісті операцияларды жүргізу үшін ашады.
Республикада банк мекемелері арқылы ... ... ақша ... есеп ... ... ... қолданылады. Салыстырмалы түрде ұсақ
төлемдерді субъектіге кассадан қолма-қол ақшамен, почта ... ... ... ... үстеме төлем жасау арқылы ... ... ... арқылы жүргізетін есеп айырысуларын
тауарлық (сатылған өнім, жұмыс және көрсетілген қызмет ... және ... ... ... сақтандыру органдарына, зейнетақы қорына және
басақалары) деп бөлуге болады.
Банк субъектілердің ақша қаражаттарының олардың ... ... ... ... ... соммаларға есептеме жүргізеді,
субъектілердің шоттарынан аудару мен беру және банк ... мен ... ... да операцияларды жүргізу туралы өкімдерін орындайды. «ТАББ-
777» ЖШС ұйымының жазылған касса ордерлері немесе олардың орнына ... ... және ... ... құжаттарын тіркеу журналында тіркеледі, ол
кіріс және шығыс касса құжаттарына ... ... Онда ... ... және ... ... ... күні мен нөмірі,
кассаға түскен және жұмсалған ақшалардың ... ... ... ... және ... да шығыстар) нысаналы мақсаты көрсетіледі.
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкісінің бекіткен нормативтік
актілерге және басқа да заң ... ... ... ... жүргізуші шаруашылықтар өз ақша қаражаттарын ... ... ... тиісті мекемелеріндегі шоттарда сақтауға міндетгі.
Шаруашылық ... ... өтеу үшін ... ... банктің белгілеген көлемінде шаруашылықтың қассасында ... ... ақша ... деп ... ... ... ... нақты ақшасын айтамыз.
Аудитор ақша қаражаттарының есебіне тексеру жүргізген кезде, құжаттары
бойынша жүргізілетін ... ... ... ... тиісті. Аудитор ақша
қаражаттарының сақтау және заңды тұлғалармен есеп ... үшін ... және ... банк ... ... және ... ... шоттарын анықтауға міндетті. Сондай-ақ, шаруашылықтың
ішіндегі кассалардың санын да қоса ... ... есеп ... ... және ... танысқаннан кейің, ақша қаражаттарының есебін ... ... ... ... ... ... ... ретімен жазылып, тексеру
барысында басшылыққа алынып, кездескен фактілерге байланысты толықтырылулар
мен түзетулер ... ... Ақша ... аудиторлық
бағдарламасы мынандай іс-әрекеттерді қамтуы мүмкін;
- баланстын қөрсеткішінің, Бас кітаптың және есеп регистрларының,
машина ... ... ... ... ақша қаражаттары шоттарының синтетикалық және аналитикалық есеп
мәліметтерінің сәйкестігін және дұрыс жүргізілгендігін тексеруді;
- кассаға ... ... және ... ... есеп ... ... шоттардың ашылу тәртіптерінің сақталғандығын
тексеруді;
- банктегі арнайы шоттардың ашылу ... және ... ... тексеруді;
- есеп айырысу тәртібін бүзуға жол берген үшін қолданылған ... ... ... ... ... қаражаттың аударылу
және есептен шығарылу фактілерін тексеруді;
- ... ақша ... ... ішкі ... ұйымдастырылғандығын тексеруді.
Шаруашылықтағы ақша-қаражаттарының есебінің тиімділігін ... сай ... ... әсер ... ... - ол уақтылы
жүргізілген түгендеу. Аудитор түгендеудің материалдарымен танысып, ... ... ... ... ... ... ... аударып,
олардың кейбіреулерін қағазға жазьш ... ... ... ... ... Түгелдеу ақша қаражаттарына және басқа да, бетінде ақшалай
бағаланып номиналды құндылығы жазылған ... ... ... ... ... ақша ... жол жүру
билеттері, үшақ ... ... ... және ... жолдама
ж.т.б.) жүргізіліп, түгемдеу актісінде көрсетілген нақты қолда бар ақша
қаражаттарды, құндылықтарды, ақша ... сол ... ... ... есеп ... ... ... шырғарылғандығын
тексереді. Жол үстіндегі ақша құжаттарын түгендеу жүргізгенде, сол түгендеу
жүргізген күні жол үстінде ... ... ... ... ... ... есеп ... (ағымдағы) валюталық және
арнайы шоттардағы ақша құжаттарына жүргізілген түгендеудің банктен алынған
көшірмелердегі мәліметтерімен ... ... ... ... ... Шаруашылықтың басшысының түгендеудің нәтижесінде
жасалған актіні мамандарды қатыстырып талқылап ... ... ... ... ... шараларды растайтын хаттамамен
танысып, кассалық операциялардың есебін тексерумен ұштастырып жалғастырады.
Шаруашылықтың қаржы шаруашылық ... ... есеп ... жоспарында ақша-қаражаттарының ақпараттарын жинақтап, қозғалысын
таратып отыру үшін I «Ақша қаражаттары» бөлімінің 1010 ... ... 1020 «Жол ... ... 1030 « Есеп ... ... ... және бөлімшелерінің синтетикалық шоттары қаралған [9].
1.3 «ТАББ - 777» ЖШС-нің экономикалық ... ... ... ... ... ... ... Республикасы Алматы қаласында «ТАББ-
777» Жауапкершілігі Шектеулі Серіктестігі болды (әрі ... ... ... ... 2011 ... 17 қаңтарынан 9 сәуіріне дейін болды.
Өндірістік ... ... ... ... ұйымның қызметiмен, оның
бөлiмдерінің жұмысымен, сонымен бiрге қызмет, коммерциялық және ... ... ... ... ... ... базасының
технологиялық ерекшелiктерiнiң зерттеуi болып табылады: компьютер жабдығы,
жиынның ... және ... және ... ... туралы ақпаратты
өңдеулерi тағы басқалар. Мен тәжiрибе бойы ұйымның барлық бөлiмдерiмен iс
жүзiнде таныстым.
Ұйымның ... ... түрі ... сәйкес тауарлар және қызметтердiң
нарығының кеңейту, сонымен бiрге пайда табу болып табылады.
Жұмыстың негiзгi түрлерi болып табылады:
- сауда-саттық қызмет, соның iшiнде ... ... ... акцизге
жататын азық-түлiк, өнеркәсiптiк ашуларымен көтерме, бөлшек, комиссиялық
сауда;
- Делдалдық қызмет.
Фирмалның жарғысымен сонымен бiрге қызметтiң мына ... ... ... компаниясының қызметi,
- тауарларды, азық – түлікті Қытайдан, Түркиядан тасымалдау.
«ТАББ-777» ЖШС – не ... (Инн ) ... ... жеке
нөмiрi берген, және салық органындағы есепке алуға салық ... ... 777» ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы заңдары ... ... ... ... ... ұйым ... табылады. 27.12.1994 жылы қабылданған
Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексіне және ... ... ... Республикасының «Шағын кәсіпкерлікті мемлекеттік
қолдау туралы» Заңына және 22.04.1998 жылы ... ... ... және ... жауапкершілігі бар серіктестіктер
туралы» Заңына сәйкес жұмыс ... 777» ... ... ... әрі қатысушылары):
-Қазақстан Республикасының азаматы: Белостоцкий Игорь Эрнестович, жеке
бас куәлігі: №000300221, Қазақстан Республикасы ІІМ-інде 1996 жылы 10.11.
берілген. ... ... ... ... ... хан даңғылы, 74 үй, 135
пәтер.
-Қазақстан Республикасының азаматшасы: Небольсина Маргарита
Николаевна, жеке бас куәлігі: №000121427, Қазақстан Республикасы ... 09.06. ... ... ... ... ... Сельская
көшесі, 68 үй.
Серіктестік атауы: «ТАББ 777» ... ... ... ... ... ... Сельская көшесі, 68 үй
Серіктестіктің қызмет мерзімі: шектеусіз.
Серіктестіктің заңды мәртебесі:
- Серіктестік өзі ... ... ... ... ... ... ... ие болады.
- Серіктестіктің мөрі, дербес ... ... ... өз
атауы жазылған бланкілері болады.
- Серіктестік өз ... ... ... ... ... ... және жеке беймүліктік хұқықтар иеленуге, міндеттенуге, сотта
талапкер, жауапкер болуға хұқылы.
- ... ... ... ... ... филиалдар мен
өкілдіктер құруға, басқа заңды ұйымдармен бірігуге (одақтасуға), ... ... ... ... болуға құқылы.
- Серіктестік өз міндеттемелері бойынша өзіне тиесілі бүкіл мүлкімен
жауап береді, Мемлекет ... ... ... ... ... ... ... көрсетілген жағдайлардан басқа ... ... ... жауапты емес.
- Серіктестік қолданыстағы заңға сәйкес облигациялар шығаруға ... ... оның ... ... ... және ... ... зиян шегу тәуекелділігіне өзі Жарғылық капиталға
қосқан салымдарының құны шегінде арқалады.
Серіктестік Қатысушылырының құқығы мен міндеттері
Серіктестікке ... осы ... ... ... ... ... қатысуға; Серіктестіктің қызметі туралы
ақпар алып, оның ... ... таза ... бөлуге қатысуға;
Серіктестік таратылған жағдайда несие берушілермен несие есептесуден кейін
қалған Серіктестік мүлкіндегі өз үлесіне сәйкес өз мүлігін ... ... өзі ... ... ... түрде Серіктестік мүлкіндегі үлес
құнын ала отырып белгіленген тәртіппен Серіктестіктен шығуға құқылы.
Серіктестікке қатысушылар: құрылтай құжаттарының ... ... ... ... ... ... жолдар мен мерзімде салым
салуға; Серіктестік коммерциялық құпия деп жариялаған мәліметтерді жария
етпеуге міндетті.
Серіктестік қызметінің мақсаты мен ... ... ...... ... ... мақсатқа қол жеткізу үшін Серіктестік ... ... ... ... ... ... Медициналық, дәрігерлік
және ветеринарлық қызметпен айналысу; Дәрі-дәрмек, медициналық техника және
медициналық құрал-жабдықтармен көтерме және жеке ... ... ... ... сатып алу және өткізу; Делдалдық қызмет; Саяхат; Дүкендер
ұйымдастыру; Жарнамалық-ақпараттық қызмет; Көтерме, жеке және ... ... Этил ... және алкогольдік өнімдерді өндіру, этил
спиртін сақтау және өткізу, сонымен қатар алкогольдік өнімдерін сақтау,
көтерме және жеке ... ... ... ... ... ... өткізу және Қазақстан Республикасы Заңы тыйым салмайтын ... ... ... құмар-ойын және шоу-бизнес саласында қызмет
жүргізуге хұқы жоқ. ... ... ... ... ... ... барлық түрлерін, Серіктестік белгіленген тәртіпте алынған
лицензияның барында ғана атқаруға хұқылы.
Серіктестіктің ... ... ... 72 500 (жетпіс екі мың бес жүз)
теңге. Серіктестіктің жарғылық капиталы ... ... ... ... ал ... ... қатысушының қосымша жарналар
есебінен ұлғайтыла алады.
Серіктестіктің мүлкі қатысушының қосымша қосқан ... ... ... жаңа ... қабылдау жолымен ұлғаюы мүмкін.
Серіктестік активтерінің жалпы құны жылына орта есеппен ... мың ... ... асып ... жағдайда Серіктестік шағын кәсіпкерлік
субъектісі мәртебесін жоғалтады және ... ... ... ... ... және ... ... органдары: Жоғары басқару
орган – Қатысушылар Жалпы жиналысы. Қатысушылар Жалпы жиналысының айрықша
құзыретіне жататындар: ... ... ... және оны ... ... ... құру және кері ... ... ... оның ... ... ... беру ... шешуі;
Байқау кеңесінің өкілеттігін тағайындау және мерзімінен бұрын тоқтау.
Серіктестіктің басқа коммерциялық және коммерциялық емес ... ... ... ... барлық мүлкін кепілге беру немесе сату туралы
шешуі; Қызметті ... ... ... ... коммиссиясын тағайындау және
тарату балансын бекіту; Серіктістіктің жылдық қаражат есебін бекіту, оның
таза ... ... ... ... құру ... ... туралы шешуі;
Серіктестіктің мүлкіне қосымша салым енгізу туралы шешуі; Серіктестікке
жаңа қатысушыларды қабылдау туралы шешуі;
Серіктестіктің ... ... ... болып табылады, ол Қатысушылар
Жалпы жиналысына есеп береді және оның ... ... ... тарапынан директор сайлау кезінде еңбек қатынасы
контракті негізінде еңбек заңдарына сәйкес реттеледі.
Қатысушылар жалпы ... ... ... ... ... ... құзіреті жүреді, соның ішінде ол: ... ... ... ... ... ... ... Жалпы жиналысы шешімдерін әзірлеуді және олардың орындалуын
ұйымдастырады, оған орындалуы туралы есеп беріп отырады; ... шек ... ... ... бер ... мүлкіне билік
жүргізеді; Серіктестік атынан сенімхатсыз келісімшарттар (контрактілер)
жасасады және олардың ... ... ... ... есеп ... ... да есеп шоттар ашады; Серіктестіктің еңбек ұжымдары орындауға
міндетті бұйрықтар беріп, өкімдер ... ... ... ... ... ... жүзеге асырады; Сенімхат береді; Серіктестіктің қызмет
мәселелері бойынша Қатысушылар Жалпы жиналысы берген және осы ... ... ... ... ... ... ... бар ұйымдармен арадағы қарым-қатынасына уәкілдік етеді.
Директорге немесе Серіктестік атқару ... ... ... Қатысушылар жалпы жиналысының келісімінсіз одан мүліктік пайда
табуды ... ... ... ішінде сыйға тарту, заем, қайтарымсыз
пайдалану, сатып алу-сату ... және т.б.) ... ... де, ... ... да Серіктестік үшінші жақтармен
жасасқан пәтуалар үшін ... ... ... ... жақ ... ... кезде үшінші жақ атынан немесе оның мүддесі үшін
әрекет ... ... ... ... ... ... жүргізуге
тыйым салынады. Серіктестік, есепке алу және есеп беруді жүргізудің
тәртібін сақтау және ... ... ... ... ... береді. Серіктестікте атқарушы органының қаржылық-шаруашылық қызметін
бақылау функциясы ... ... ... ... ... ... ... атқару органында қатар мүше ... тек қана жеке ... кіре ... таза ... ... Бюджетпен арадағы қарым-қатынас
бойынша самаларды төлегеннен және Серіктістік қорларын құруға, ... ... соң ... ... ... ... ... басқа жәйт қаралмаған жағдайда қатысушылар арасында олардың
Серіктестік жарғылық капиталындағы салымдарының көлеміне пропорциялы түрде
бөлінеді.
Серіктестіктің ... ... орны ... қоры ... ... қорының қаржысы зиянның орнын толтыруға жетпеген жағдайда оның орнын
жабудың көздері туралы ... ... ... ... ... ... ... Серіктестік жалдау контрактілері, сондай-ақ еңбек
қатынастарын ... ... да ... негізінде қызметкер жалдауды
жүргізуге хұқылы, алайда қызметкерлердің орташа жылдық саны, соның ішінде
контракті және ... ... ... ... ... қосымша
жұмыс істеушілер, филиалдар, өкілдіктер және аталған субъектінің басқа да
оқшауланған бөлімшелерінің ... саны 50 ... асып ... ... ... ... ... доғару, қайта құру немесе
тарату жолымен жүре алады. Серіктестікті қайта құру ... ... ... ... заңда қаралған тәртіп бойынша қатысушылар Жалпы
Жиналысының шешімімен ... ... ... Жалпы Жиналысы
шешімімен; Не сот шешімімен; Басқа да заңды шығару актілерінде көрсетілген
негіздер бойынша таратыла алады.
- Серіктестікті тарату ... ... ... ... ... ... ... комиссиясының тарапынан жүргізілеі. Тарату
комиссиясы тағайындалған сәттен бастап оған Серіктестік ісін ... ... ... Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңдарында қаралған
тәртіп бойынша ... ... өтуi ... ... соңғы кезде жабдықты жаңартуына көп көңіл
бөлініп соған қатысты көп іс ... Жаңа ... ... ... ... да, ... тиiмдi шарттарғы байланысты әрiптестердің
көмегі арқылы да ... ... ... оның ... ... ... ... заңды тұлға болып табылады, және оның қызметімен
байланысты құқықтарды пайдаланып, ... ... ... нақтылы ұйымдық құрылымды базасында iске асады. ... және оның ... өз ... ... ... ... құрылымды өңдеудiң жанында бөлiмшелер ... ... ... ... ... ету ... Басқару құрылымы
белгілі бір уақытта ... ... ... және ... ... ... ... келеді.
Кәсiпорынның барлық жұмысын ұйымдастыратын және ұжыммен оның күйiнде
толық жауапкершiлiктi және мемлекетпен және аймақтың қызметi алып ... ... ... ... ... мен ... кәсiпорын қызметін ұсынады,
кәсiпорын бойынша бұйрықтарды шығарады, кәсiпорын мүлiгiмен иелiк етiп,
келiсiмшарттарға отырып, ... ... ... қызметкерлердi қабылдап,
жұмыстан шығарады, ынталандыру шарасын ... және ... жаза ... ... ... ... ашады.
«ТАББ-777» ЖШС – нің ұйымдық құрылым туралы жағдаймен сәйкес - ... ... ... ... дамытуын стратегияның тиiмдi
iске асыруы және қоғамның орнықты ... ... етуi ... - қоғамының басқару құрылымын қағида төмендегi аталған болып
есепке ... ... ... ... ... қадағалауының мүмкiндiктерi,
- басқарушылық шешiмдердi орталықтандыруларының ұтымды деңгейiнiң
қамтамасыз етулерi
«ТАББ 777» жауапкершілігі ... ... ... ... - ... ... ... Серіктестікте барлық негізгі құралдар
типтік нысандағы бланкілерде жүргізіледі. ... ... ... стандартқа сәйкес бастапқы құнымен бағаланады. Нысаналы бағыты ... ... ... ... ... ... ... серіктестіктің негізгі құралдары жіктеледі.
Негізгі құралдардың бастапқы құнының өзгеруі тек екі ... ... :
- ... бағалау
- Қосымша күрделі салымдарды жүзеге асыру немесе обьектінің белгілі
бір деңгейде жойылуы.
Негізгі құралдарды ... ... ... ... ... ... есептен шығару» тәртібі туралы нұсқауға сәйкес
жүргізіледі .
Негізгі құралдарды түгендеу кәсіпорынның төрағасының ... ... рет ... негізгі құралдардың амортизациясы бірқалыпты (түзу сызықты)
әдіспен жүргізіледі. Салықтық есеп үшін ... ... ... және ... емес ... ... есептейді.
Серіктестікте құралдарды күрделі жөндеуге арналған жөндеу қоры
құрылмаған.Күрделі жөндеу ... ... ... олар ... ... ... ... шоттарына апарылады.
Күрделі салымдар, қайта ... мен ... ... ... ... ... таза табыс
немесе ұзақ мерзімді несиелер есебінен жүзеге асырылады.
Материалдық емес активтер бастапқы құны бойынша бағаланады:
Сатып алу ... ... ... және ... бойынша шығындар.
Материалдық емес активтер бойынша тозу ай сайын бекітілген нормаға сай
есептеледі. Материалдық емес ... ... ... ... олардың
түрлеріне байланысты (лицензия, патент, пайдалану құқығы), арадағы ... ... ... ... ... ... халықаралық қаржылық ... ... ... ... ... есебі қоймал
карточкаларында және типтік ... ... ... құны ... ... алу, ... –дайындау
шығындарынан құралады. ТМҚ орташа құн әдісімен бағаланады. ФИФО және арнайы
ұқсастыру ... ... ... алынған тез тозатын заттар,
инструменттер, жабдықтары эксплуатацияға ... ... « ... ... ... алынады. Ал пайдалану мерзімі бір жылдан жоғары
заттар негізгі құралдар ретінде «Өндірістік құрал ... мен ... ... ... алынады.
Серіктестікте қызметтерді өткізу барысында есептеу әдісі қолданылады.
Тауарлы-материалдық қорларды ... ... ... ... ... ұсынып, оның құнына қоймалық сақтау шығыны 8,5 пайыз, қосымша құн
салығы -12 пайыз көлемінде қосылады.
«ТАББ 777» ... ... есеп ... шоттары бар. Ақшаның
есебін жүргізген кезде қолданыстағы заңдылықтар мен нормативтік ... ... ... ... ... ... тыс ... бір рет жүргізіледі .Оны құрамында бас бухгалтер мен ішкі ... ... бар ... ... ... ... бөлімдері бойынша жүргізілетін алғашқы
құжаттар, регисторлар 5 жыл, ... мен ... жеке ... ... сақталынады.
Есепті кезең 1 қаңтар 31 жеттоқсанға дейінгі күнтізбелік жыл ... 777» ... ... серіктестігінің филиалдары жоқ.
Серіктестіктің жеке балансы, фирмалық белгісі, мөрі, банктерде есеп ... бар, өз ... ... ... ... жұмыстарды жүргізеді.
«ТАББ 777» ЖШС-нің 2009-2010 жылдар аралығындағы қаржы-шаруашылық
қызметінің көрсеткіштері көрсетілген ... ... ... табыс сомасының
өсіп, азайғандығын, өткізуден түскен табыстың бар, ... және оның екі ... ... ... ... ... ... шығындарының
өзгерісін, негізгі құралдардың жылдық орташа құнының, қор ... ... ... ... ... табыстылық көлемінің
өзгергенін салыстырмалы түрде көре ... ... ... таза ... және сату ... ... анықтай аламыз.
«ТАББ 777» ЖШС-нің қаржы-экономикалық жағдайы:
Кесте 1. «ТАББ 777» ЖШС-нің 2009-2010 жылдар аралығындағы ... ... ... ... |2010 |2009 ... |% |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |
|1 ... ... ... |92632330 |8234455 |0,0889 |
| ... ... | | | | |
| ... ... ... | | | | |
|2 ... ... ... |61029464 |6594137 |0,108 |
| ... құны ... | | | | |
|3 ... түскен табыс |33243184 |31602866 |1640318 |0,0519 |
| ... (1-2) | | | | |
|4 ... ... ... |15395738 ... ... ... ... |5114456 ... |8441307 ... |дейінгі табыс (теңге) | | | | |
|6 ... ... |409407 |- |409407 | |
| ... ... | | | | |
|7 ... ... ... ... |31602866 |1640318 |0,0519 |
|8 |Негізгі құралдардың |492066 |435418 |56648 |0,1301 |
| ... ... құны | | | | |
| ... | | | | |
|9 ... ... ... |1023001 ... |29,122 |
| |көлемі (теңге) | | | | ... ... ... |7114437 |49713 |7064724 |142,11 |
| ... ... ... | | | | |
| ... | | | | ... ... ... |22870584 |9529085 |13341499 |1,4001 |
| ... ... ... | | | | |
| ... | | | | ... ... ... |57257271 |15473298 |41783973 |2,7004 |
| ... ... ... | | | | |
| ... | | | | ... ... тізімдік жұмыс |9 |7 |2 |0,2857 |
| ... | | | | |
| ... саны | | | | |
| ... | | | | ... |Қор ... ... ... |212,7434557 |7,75716325|-0,0365|
Кәсіпорында жалпы табыс сомасы 33243184тг. көбейіп отыр, бұл өнімді
өткізуден ... ... ... көбеюінен. Өнімнің өзіндік құны да
өткен жылмен салыстырғанды есепті жылы өсіп отыр. Өткізілген өнімнен түскен
табыстың ... ... таза ... ... шығындары да есепті жылы 4882104тг. азайған, ... ... ... ... негізгі қызметтен түскен табыс өскен. Табыс салығы
сомасы да жоғрылаған.
Негізгі құралдардың жылдық орташа құнының артуы (4882104тг.) есебінен
қор қайтымдылық ... ... ... ... жұмысшылардың орташа саны да 2 адамға
көбейген. Соған сәйкес еңбек өнімділігі де жоғарылаған.
Өткізілген ... ... ... өткізілген өнімнің 1 тг.
шаққандағы таза табыстың мөлшерін көрсетеді. Бұл көрсеткіш ұйымда ... Сату ... ... да төмендеген.
Баланс мәліметтері бойынша активтердің құрамы мен олардың тартылуына
талдау жасау үшін ... 2 ... ... 2. 2010 ... басы мен соңындағы " ТАББ 777" ЖШС -нің баланс
активтерінің құрамы мен құрылуы
|№ |Көрсеткіштер|Жыл басында |Жыл ... |Жыл ... ... | | | ... ... |
| | | | |(+,-) ... | | | | |(4-2) |
| | ... ... ... |үлес |
| | ... ... ... ... | | | | |ы % |
| ... ... кітап ... есеп беру |
| 1010, 1020 ... ... | |1010, 1020 ... ... ... №1 ведомость | ... №1 ... |
| |↓ | |
| |↓ | |
| | Бас ... | |
| | ↓ | |
| | ... есеп беру | ... 2. ... ... есебiнiң сызбасы
Кассаға ақша қабылдау бас бухгалтер қол қоятын ... ... ... ... ... асырылады. кассаға ақша салған жеке немесе заңды
тұлғаларға бас ... мен ... қол ... ... ... ... (квитанция) (оредердің қиынды бөлігі) беріледі. Төлемдерге ақша
билеттері мен теңге ақшаларды қабылдаған кезде кассир ... ... ... ... ... ... ... Кассадан ақша беру
кассаның шығыс ордерлерімен (ү.№КО-2) немесе басшы мен бас ... ... ... ... ... ... ақша ... жазылған
өтінішпен, шоттармен және басқа да құжаттармен рәсімделеді. Егер касса
шығыс ... қоса ... ... ... ... рұқсат
берілген қолы болса, ордерлерге оның қол қоюы міндетті емес. Жекелеген
адамдарға ... ... ... бойынша ақша берген кезде кассир алушының
төлқұжатын немесе жеке басының куәлігін көрсетуді талап ... Оның ... ... оны ... және ... ... ... көрсетеді. Алушы касса
ордеріне қол қояды және ... ... ...... ... ... көрсетеді.
Сенімхат бойынша берілген ақша жағдайында касса шығыс ордерінде ақшаны
алуға сенім ... ... ... аты мен ... аты ... ... төлем тізімдемесі бойынша жүргізілетін ... ол ... ... ... жазу ... Бұл ... касса шығыс ордеріне
немесе ведомосқа (төлем тізімдемесі) қоса ... және ... ... ... мен оның орнына жүретін құжаттарды
бухгалтерия дәл әрі айқын етіп сиямен немесе түтікше қаламмен жазып береді.
Жалақы, ... ... ... ... ... ... төлемдерінің ведомосы бойынша таратылады, оның қасбетінде (титул)
ақша беретін мерзімі жазумен ... ... ... ... басшы мен бас
бухгалтердің рұқсат жазбасы көрсетіледі.
Банктен ақша алғаннан кейін үш күн ... ... ... ... ... ... ... сомасын алмаған адамдардың тегі
тұсына мөртабан ... ... ... ... деп қолымен жазып белгі
соғады, берілмеген сома төленбеген жалақы тізіміне ... ... ... сома мен ... ... ... сома жөнінде жазылады.
Егер төлемді кассир емес, ... ... адам ... ... төлем
тізімдемесінде: “Тізімдеме бойынша ақша таратқан (қолы)” ... ... ... өшіріп жазуға бүлдіруге және түзетуге жол
берілмейді.
Жазылған касса ордерлері немесе олардың ... ... ... ... ... ... құжаттарын тіркеу журналында тіркеледі, ол кіріс және
шығыс касса құжаттарына жеке-жеке ... Онда ... ... ... шығыс ордерінің толтырылған күні мен ... ... ... ... ... ... сыйлықтар, стипендиялар, іссапарға төленген
және басқа да шығыстар) ... ... ... Егер ... ... ... туралы деректерді машинограмма түрінде
алатын болса, кіріс және ... ... ... ... ... ... ... күні, нөмірі мен сомасы көрсетіледі.
Касса ордерлері бойынша ақшаны қабылдау мен беру тек олар рәсімдеген
күні ғана жүргізіледі. ... ... ... мыналарды: басшы мен бас
бухгалтердің қолдары мен шынайылығын; олардың дұрыс рәсімделуін; ... ... ... ... ... Операциялар жүргізіліп
болғаннан кейін ордерге кассир қол ... ал оған ... ... ... ... ... жазумен: күнін, айы мен жылын көрсете
отырып ... ... ... деп ... ... ... есебін кассир Касса кітабында жүргізеді, ол
нөмірленуге, тігілуге және оған ... ... ... ... ... ... мен бас ... қол қойып куәландырады.
Касса кітабының әрбір парағы тең екі бөліктен тұрады: ... ... ... ... ... дана ретінде толтырады, ол кітапта қалады;
екіншісін (көлбеу сызықсыз) көшіргі қағаз арқылы бергі және ... ... Ол ... ... ... ... ... бөлігі болып
табылады. Касса операцияларының жазбалары парақтың жыртпалы емес бөлігінің
бергі бетінен (“Күн басталғандағы қалдық” деген ... ... ... ала ... ... ... ... қалатын бөлігіне сай келетіндей
етіп парақты қиылатын сызық 1310 “Басқа да ... ... ... ... ... сатып алудың нақты құны бойынша есепке алынады.
Материалдық жауапты адамдар бланкілер ... ... ... ... ... жөніндегі кіріс-шығыс кітабында ... атау ... құны ... жүргізіледі. Кіріс және шығыс бланкілері бойынша
операциялар кіріс-шығыс накладной құжатымен ... ... ... ... Ай ... материалдық жауапты адамдар
бухгалтериаға қатаң түрдегі есеп-беру бланкілерінің ... ... ... ... ... ... ... субъект басшысы арнайы
тағайындаған комиссия материалдық жауапты адамның қатысуымен ... ... ... (ақшаны) парақтап санайды. Санау нәтижесінде ... ... ... ... ... ... ... және
басқа да құнды қағаздары тексеру нәтижелері туралы актіге жазылады. Актіде
айырмашылықтар анықталған жағдайда орамадағы ... жазу ... ... ақшаның нақты белгілері ... Акті ... ... ... ... ... ... Тамаққа берілетін
абонементтерді және басқа да белгілерді ... ... оған ... ... ... қатаң түрдегі есеп-беру бланкілерін есептен шығару
камиссия жасайтын Пайдаланылған қатаң түрдегі ... ... ... ... ... ... Онда пайдаланылған бланкілер
кітапшаларының саны, олардың сериясы мен нөмірі көрсетіледі. Акті негізінде
006-шотының кредиті бойынша анықтама-карточкада да жазу ... ... құны ... 1310 “ Шикізат және ... ... ... және 7210 “ ... ... шотының дебеті
бойынша немесе тиесілігіне қарай басқа да ... ... ... [11].
Кесте 4. 1060/1 шот корреспонденциясы:
| | ... |Дт |Кт |
| | ... ... ... аккредитив ашылды |1060/1 |1030 |
| | ... ... ... |1310 |4110 |
| | ... ... ... |4110 |1060/1 |
| | ... | | |
| | ... ... сомасы |1030 |1060/1 |
| | ... | | ... ... чек ... ақша ... ... кітапшасы бойынша облыс көлеміндегі мекемелерден алынған тауарлар
үшін есеп айырысуға болады.
Кесте 5. 1060/2 шот ... | ... |Дт |Кт |
| | ... ... шоты ... чек кітапшасы |1060/2 |1030 |
| | ... | | |
| | ... ... мердігерлерге чек |3310 |1060/2 |
| | ... ... | | |
| | |Чек ... ... ... |1030 |1060/2 |
| | ... айырысу шотына қайтарылды | | |
| | |Чек ... банк ... ... |1060/2 |3010 |
| | ... | | ... ... (өзге ақша қаражаты) ақшалай қаражаттарының ... ... ... ... ... ... ... филиалдары).
Кассада сақталатын ақша 1010 “Кассадағы ақша қаражаты” және 1020
“Жолдағы ақша қаражаты” 1000 ... ... ... бар ... ескерілуге тиісті. Осы есептен шығатын ақша жазылады. Бұл шоттар
бойынша жазбалар кірістік және шығыстық ... ... ... 777» ... шектеулі серіктестігінде ақшаны сақтау,
қабылдау және ... ... ... бар. ... ... ... ... беріктігі және өрттен сақтау және дабыл ... ... әрі ... ... ... ... ... кассадағы ақшаның сақталуын банктен жеткізу және банкке
өткізу кезіндегі сақтық шараларымен қамтамасыз ету ... ... ... ... ... тиісті емес нақты ақшалар мен басқадай құндылықтарды кассада
сақтауға тиым ... ... ... – қол ... ... мөлшерде
сақталуы тиіс, ал одан жоғары болатын ақша банк мекемесіндегі есеп айырысу
шотына өткізіледі.
«ТАББ 777» жауапкершілігі ... ... ... бухгалтер жүргізеді. Ол кассадағы ақшалардың сақталуы үшін
материалды – жауапты ... ... ... Және ... ... ... мен ... жүргізеді.
Ұйымда бухгалтердің материалдық ... ... ... ... ... ... шарт жасасқан. Онда бухгалтер мен
төрағаның міндеттері мен жауапкершіліктері көрсетіліп, екі ... Және ... ... ... ... ... болса, онда кассаны және құндылықтарды
өткізу – беру ... ... ... қолма – қол ақшалар есеп айырысу шотынан ақшалай чек бойынша
келіп түседі. Кассаға ақша бас ... қол ... ... ... (КО-1 ... ... қабылданады.
Кассаға ақша салған адамға бас бухгалтер қол қойған түбіртек (ордердің
жыртылатын ... ... ... кіріс ордері бойынша ақшаны қабылдау
тек қана ... ... күні ... 777» ... шектеулі серіктестігінде кассадан ақша
кассалық шығыс ордері (КО – 2 үлгі) арқылы, бас бухгалтер мен ... ... ... ... төлем ведомостері арқылы беріледі.
Егер кассалық шығыс ордеріне қоса тігілген құжаттарда ... ... ... ... ... онда ... басшының қол қоюы
міндетті емес. Жеке адамға кассалық шығыс ордері ... ақша ... ... жеке ... ... төлқұжатын талап етеді.
Құжаттың ... ... кім және ... ... ... көрсетіледі.
Ұйымда ақшаны сенімхат бойынша берген кезде кассалық шығыс ордерінде
сенім алушының аты – жөні ... ... 777» ... ... серіктестігінің кассасынан
банкке ақша өткізілген кезде «Есеп айырысу шотындағы ... ... ... 1010 «Кассадағы ұлттық валютадағы ақша» (1010 «Кассадағы теңгемен ақша
қаражаты») шотының кредиті бойынша жазу беріледі.
Жалақы, уақытша еңбекке жарамсыздығына ... ... ақы ... ... ... мен бас бухгалтері қол қойған төлем
ведомостары бойынша ... ... ... ... ... ... төлем ведомосіне қолдарын қояды.
Кіріс және шығыс кассалық ордерлерін тіркеп ... үшін ... ... ... құжаттарын тіркеу журналы (КО – 3 үлгі) толтырады, ол кіріс
және шығыс құжаттарына ... ... Онда ... ... ... шығыс ордерлерінің жазылған күні мен нөмірі және келіп түскен немесе
жұмсалған ақшаның мақсатты ... ... ... ... сый ақы, іс ... ... 777»жауапкершілігі шектеулі серіктестігінде бухгалтер кассалық
операцияларды есептеуді кассалық кітапта (КО – 4 үлгі) жүргізеді. Бұл ... есеп ... ... ... ... көрсетілетін барлық
реквизиттер кассалық кіріс және шығыс нөмірі, кімнен алынғаны және кімге
берілгені, корреспонденцияланатын ... ... ... ... 777»жауапкершілігі шектеулі серіктестігінде ... ... ... ... беттерін нөмірлеу жыл басынан бастап, өсіңкілік
қатары бойынша автоматты түрде жүзеге ... ... жазу ... қағаз
арқылы екі данада жүргізіледі: біріншісі кітапта қалады, екіншісі кітаптың
жыртып ... ... ... есеп ... ... табылады және алғашқы
құжаттармен қоса бухгалтерияға өткізіледі. ... күн ... ... ... ... есептеп, қалдығын шығарып отырады.
Кесте 6. Касса операцияларын жүргізудің ақпарат көзі
|№ ... ... |ДТ |КТ |
|1 ... ... ... ... түскен ақша |1010 |1030 |
| ... | | |
|2 ... ... шоттардан аккредив ашылды |1060 |1030 |
|3 ... ... ... ... банк ... |1030 |3010 |
|4 ... ... өз ... ақшалай қосқан кезде |1010 |1050 |
|5 ... ... ... қосқан үлесі |1030 |1050 |
|6 ... ... ... ... ақша ... |5010 |1010 |
| ... | | |
|7 ... тиісті орынға келіп түскен ақша |1030 |1010 |
| ... | | |
|8 ... ... ... бір ақ әлі ... |1020 |1210 |
| ... ақша ... | | |
|9 ... ақша ... есеп ... шотына келіп|1030 |1020 |
| ... | | ... ... ... ... ... ... ақша |1010 |1020 |
| ... ... | | ... ... ... ... жабу үшін нсеп ... |3010 |1030 |
| ... ... ... | | ... |Іс сапар үшін кассадан авнс берілді |1250 |1010 ... ... ... |ДТ |КТ ... |Кассадан жарғылық қорға аударылған ақша |5110 |1010 |
| ... | | ... ... өнім ... ... ... ... |3320 |1010 ... ... ... ... құн салығы |3130 ... | | |0 ... ... ... ... |3310 |1010 ... ... ... ... өнім құны ... |1010 |1210 |
| ... | | ... ... ... ... |1010 |3350 ... ... шоттарынан берілген аванстар |1610 |1010 ... ... ... ... ... |1610 |1030 ... |Ақша шотына ұзақ мерзімді аванс түсті |1010 |4410 ... ... ... ... ... ... ... |1250 |1010 ... ... ... ... ... ... |1250 |1010 ... ... ... ... ... |3140 |1030 ... |Бюджетке төленген корпорациялық табыс салығы |3110 |1030 ... ... ... құралдар үшін төленген сома |1010 |6210 ... ... ... үшін ... ... ... |1010 |4410 ... |Еншілес серіктестіктен қайтарылған берешеетер |1010 |1020 ... 6 ... ... ... мазмұны |ДТ |КТ ... ... ... және ... алушылардан |1010 |1210 |
| ... өнім үшін ... ... қол ақша | | ... ... кезінде анықталған артық ақшаның кассаға |1010 |6280 |
| |алынуы | | ... ... ... ... өнім үшін төлем келді|1030 |1210 ... ... ... оқу ... ... |1010 |6010 ... ... ... алдында валюта бойынша |3310 |1060 |
| ... ... | | ... ... ... қарызы келіп түсті |1030 |1210 ... ... ... ... ... сомасы |1010 |1210 |
| ... ... ... ... | | ... ... ... ақша қаражаттарына негізгі құралдар|2410 |1010 |
| ... ... | | ... ... қойма меңгерушісіне материялдар сатып алу|1250 |1010 |
| |үшін ақша ... | | ... ... ... ... ... үшін ақша ... |3310 |1010 ... ... ... ... ... ашылды |1040 |1030 ... ... ... ... ... |1040 |3010 ... ... ... ... аударылған сома |3310 |1040 |
|43 ... ... сома есеп ... |1030 |1040 |
| ... ... | | ... ... ... ... ... табыс салығы|3130 |1030 ... ... ... ... банк несиесі төленді |3070 |1030 ... ... ... ... ақша ... қайтарылды|5030 |1030 |
|47 |Есеп айырысу шотынан ... ... |1030 |3310 ... ... есеп ... шотынан түскен ақша |1010 |1030 ... ... ... құн ... ... алу |3130 |1420 ... ... баніктік шотына акредитивтің |1040 |1060 |
| ... ... ... | | ... Есеп айырысу операцияларының есебі
Ақшасыз есеп айырысу нысандарын қарастырайық.
Төлем ... есеп ... ... ... субъектінің
қызмет көрсетуші банкке өз шотынан белгілі бір ... ... ... болып табылады.
Төлем жасаушы банкке белгіленген нысандағы бланкілерде тапсырманы
ұсынады. Тапсырмаларға қоса төлем ... ... ... етуі ... ... ... үшін ... қайтаратын етіп) шарттарды, салықтық шот-
фактураларды және ... ... ... басқа да құжаттарды
тапсыруға міндетті. Төлем ... ... ... ... бастап 10
күн бойы күшінде болады (жазылған күн есепке алынбайды). Төлем тапсырмалары
төлем жасаушының шотында қаражат болғанда ғана ... ... және ... ... сатып-өткізу кезінде өнімді
өткізушілер мен сатып алушылар арасындағы есеп айырысулар жоспарлы төлемдер
тәртібімен ... ... ... ... тапсырмаларымен есеп
айырысуды пайдалана отырып жүзеге асырылуы мүмкін. Жоспарлы ... ... ... Бұл ... күн ... ... ... мен сатып алушы арасындағы келісілген, белгіленген мерзімдерде кезең-
кезеңімен жүргізілуі ... ... ... мерзімін есептік кезеңнің
келесі жұмыс күніне ... ... ... жоспарлы төлем соммасын
тараптар төлемдердің келісілген кезеңділігі мен өнім беру (сатып алу) немес
қызмет көрсету көлеміне сүйене отырып, ... айға ... ... ... ... ... олардың мөлшерін бір айда өнім берілу
сомасын осы айдағы жұмыс күнінің ... бөлу ... ... ... циклы мен өнім сату үздіксіз болғанда жоспарлы төлемдер ... ... ... ... ... сүйене отырып есептелуі мүмкін.
Әрбір жоспарлы төлем үшін банкке жеке төлем тапсырмасы беріледі.
Тараптар ... ... ... ... айына бір рет өз есептерін өткен
кезеңдегі нақтылы тауар босату немесе қызмет көрсетудің ... ... ... ... ... ... жүргізуге міндетті. Бұл ретте
пайда болған айырма жеке тапсырма бойынша аударылуы не кезекті төлем ... ... ... ... ... ... ... клеген күні беріледі. Төлем
жасаушының ... ... ... болғанда және төлем жасаушыға
несие беру мүмкін болмаған ... банк ... ... ... пайда болған кезде жоспарлы төлемді төлем жасаушы ол бойынша бұрын
пайда болған берешекті есепке ала отырып аударады.
Үздіксіз өндіріс циклы бар ... ... өнім үшін ... есеп ... ... төлемдер төлем тапсырмалары арқылы
жүргізіледі.
Аванстық төлемдермен есеп ... ... ... ... ... ... ... аудару арқылы жүзеге асырылады.
Тараптар кезең сайын, кемінде айына бір рет өткен кезеңдегі ... ... ... өз ... ... ... айтылған тәртіппен
қайта есептеу жүргізуге тиіс. Бұл ретте пайда болған ... ... ... не ... ... ... ... ескерілуі мүмкін.
Тараптардың уағдаластығы бойынша төлем тапсырмалары жедел мерзімді,
мерзімнен бұрын және мерзімі кейінге ... ... ... ... төлем мынадай нұсқалар бойынша ... ... ... яғни, тауар тиелгенге дейін; тауар тиелгеннен кейін, яғни,
тауарлар үшін ... ... ... ... ірі ... ... төлемдер. ... ... ... ... ... төлемдер шарттық қатынастар аясында
тараптардың қаржылық жағдайыназиян келтірілмей ... ... жеке ... тиесілі қаражатты (зейнетақы, алимент,
жалақы, іссапар ... ... ... жекелеген азаматтардың атына;
жалақы төлеуге арналған, банк ... жоқ ... ... ... ... ... ... шығыстарды субъектілерге қаражат
аударуды байланыс кәсіпорындары арқылы жүзеге асыра алады.
Өз шоттарынан ... ... ... ... ... ... ... аударым блакілерінде аударым алушының атын, оның ... егер ... ... ... тиіс болса, осы орналасқан банктің
аты мен нөмірін көрсетеді. Тапсырмаға қаражат алушылардың тізбесі ... онда кім, ... ... ақша ... ... Байланыс
кәсіпорындары кәсіпорындарға жолданған әрбіраударым алушы ... ... ... ... төрт дана етіп ... келіп түскен
аударымдарды төлейді.
Төлем талап тапсырмалары арқылы есеп айырысу.
Төлем талап тапсырмасы ... ... ... ... ... есеп ... және тиеу құжаттарынығң негізінде келісім-шарт
бойынша жөнелтілген өнімнің, орындалған жұмыстың, көрсетілген ... ... ... ... ... алушыға талабын білдіреді. ... ... ... ... ... ... жбадықтаушының банкіне
тізімдемемен бірге төрт дана етіп ... ... ... ... ... ... тексеріп, талап-тапсырманы сатып
алушының банкіне жбереді, екінші данасы жабдықтаушыға ... ... ... ... ... соң, оны тіркейді, барлық даналарға
алынған күнді қойып шығады ... оң ... және оны ... жасаушыға
келісімін алу үшін береді.
Төлем талап тапсырмасын толық ... ... ... келіскенде төлем
жасаушы барлық даналарға шотқа билік жүргізуге уәкілеттігі бар адамдардың
қолын қойғызумен және мөр басумен ... оны ... ... ... ... ... – төлем төлеушінің шотынан қаражатты есептен шығару үшін
негіз болады және операция жүргізілгеннен кейін банк ... ... ... – жабдықтаушыға қызмет көрсететін банкке жіберіледі;
- үшінші – тиеу құжаттарымен бірге тауарларға, орындалған жұмыстар мен
көрсетілген қызметтерге ақы ... және ... ... болатындығын
растайтын қол хат ретінде төлем жасаушыға қайтарылады.
Банк акцептелген талап-тапсырмаларды қабылдауға және ... ... ... құқылы.
Төлемдік талап-тапсырмаларды толық немесе ішінара ақы ... ... ... ... ... оған ... көрсететін банкке үш күннің ішінде
хабарлайды. Талап-тапсырма құжаттарымен қоса оған берілген тиеу ... ... ... ... ... тікелей жабдықтаушыға (өнім
берушіге) қайтарылады.
Аударма вексель ақы ... ... ... ... ... белгілі
бір уақытта; жасалғаннан кейін белгілі уақытқа, белгілі бір күнге берілуі
мүмкін.
Ұсынғаннан кейін белгілі бір ... ... ... ... ... мерзімі не акцепт күнімен, не қарсылық білдіру күнімен айқындалады.
Қарсылық білдіру болмаған жағдайда күні ... ... ... ... ... үшін көзделген мерзімнің соңғы күнінде жаслаған деп
есептеледі. Мерзімі белгілі бір күнге ... ... ... ... кейін белгілі бір уақытқа белгіленген аударма вексель ұстаушы
вексельді төлеуге ол ... ... не ... ... күнінің бірінде
ұсынуға тиіс. аударма вексельді есеп ... ... ... ... ... болады. Вексель ұстаушы бөліп төлеуден бас тарта алмайды.
Төлем жасаушы вексельдің ол бірінші рет ұсынылғаннан кейін келесі күн
екінші рет ... ... ете ... ... ... бұл талап туралы
қарсылық білдіруде ... ... ғана бұл ... ... бере ... аударма вексельде көрсетіледі. Ол “акцептелген” деген сөзбен
немесе мағынасы бірдей кез келген басқа сөзбен ... ... ... ... ... ... Вексельдің алғашқы бетінде ... ... ... ... күші ... жай және шартсыз болуға тиіс, бірақ төлем жасаушы оны соманың
бір бөлігімен ... ... ... ... жасамауға қарсылық білдіру үшін;
“шығынсыз айналым” айтылған жағдайда төлемге ... үшін ... ... соң ... ... индоссанттарға қарсы, вексель берушіге
қарсы және акцептантты қоспағанда, міндетті адамдарға қарсы өз құқықтарын
жоғалтады.
Вексель беруші ... ... ... ... жағдайда
вексель ұстаушы, егер шарттың мазмұнынан вексель ... өзін тек ... ... босатуды көздегені болса, төлем жасамаудан, сонымен
қатар ... ... ... өзіне тиесілі құқықтардан айырылады.
Бұл даналар құжаттың мәліметінің ішінде бір ізді ... ... ... ... ... олардың әрқайсысы жеке аударма
вексель ретінде қаралатын болады.
Егер вексельде оның жалғыз данада берілгені ... онда ... оған өз ... ... дана ... талап ете алады. Бұл үшін ол
өзіне тікелей индоссантына, және сол сияқты, ... ... ... ... ... ... жаңа даналарда индоссаменттерді қайта
шығарып ... ... дана ... ... ... бұл ... басқа даналарды өтейтіні
алдын ала айтылмаса да, жауапкершіліктен босатады. Бірақ төлем жасаушы ... және ... ... әрбір дана бойынша жауапты болып ... ... ... заңды және жеке тұлғалар жай
және аударма ... ... есеп ... ... құықылы, бұл ретте
ол тиісті шартта көзделуге және ... ... ... ... ... ... ... тиіс.
Байланыс мекемелері инкассаға қабылдаған вексельдерді жөнелту тәртібі
Қазақстан Республикасының уәкелетті органының Қазақстан Республикасы Ұлттық
Банкімен келісе отырып ... ... ... ... ... ... мен есеп кеңсесі арасындағы шартпен белгіленеді.
Сатушы сатып алушыға ... ... ... ... ... ... ... “Қазақстан Республикасындағы вексель айналымы
туралы” Заңда белгіленген талаптарға сәйкес вексель беру түрінле ... ... ... ... ... шығару берілген
инкассалық өкім банкке іздену мерзімі ішінде ғана ... Бұл ... ... ... ... ... ұзақтылығы былайша
белгіленеді: заңды ... ... ... ... ... ... алуға мерзім ұзақтығы болмайды; соттар ... ... ... – бір жыл; ... ... ... – бір жыл; сот органдарының
бұйрықтары бойынша – екі ай; ... ... ... ... – алты ... мойындаған соманы есептен шығаруға берілген инкассалық өкімде
борышкердің талаптарды мойындау туралы ... ... мен ... ... ... ... құндылықтар үшін есеп айырысулар,
айыппұлдарды өндіріп алу және басқалары) көрсетіледі. өндіріп алуды тоқтата
тұру ... ... тек ... жағдайларда: есептен шығару өкім берген
өндіріп алушылар мен ... ... ... сот ... ... ... кезде; қылмыстық іс қозғалуына байланысты өндіріп ... тұру ... ... ... ... күні мен нөмірі көрсетілуге
тиіс. Өндіріп алуды тоқтату ... ... ... ... ... ... қаражаттарының қозғалысы туралы есеп субъектінің есепті ... ... ... құрамында беріледі.
Ақша қаражаттары қозғалысының есебінде операциялық, инвестициялық ... ... ... ... ... ... тиіс, мұның
өзі заңды тұлғаның қаржы жағдайына оның қызметі түрлері ықпалын ... ... ... ... ақша ... ... ... кезде тура әдіс пайдаланылуы мүмкін, бұл әдіс жағдайында ақшалай
түсім қаражаттары мен ... ... ... ашып ... ... әдіс ... мүмкін, бұл әдіс жағдайында таза табыс пен зиянға
ағымдағы ... мен ... ақша ... ... ... ... ... қызметтің нәтижесі болып табылатын
кірістерге немесе ... ... ... енгізіледі [12].
«ТАББ 777» жауапкершілігі шектеулі ... ... ... ... еңбек ақы бойынша төлемдерді қоса, банкке келіп түскен
есеп құжаттарының күнтізбелік кезегі (төлем жасау мерзімінің ... ... ... асырылады.
«ТАББ 777» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінде белгіленген сомада
қолма – қол ... ... іс ... ... операциялары және
басқадай шығындарды беру жөніндегі ... ... ... ... чек
толтырылады. Чекте ұйымның атауы, есеп айырысу шотының нөмірі, сомасы,
алушының төлқұжаттық ... ... мен бас ... қолдары,
ұйымның мөрі көрсетілуі тиіс. Алынған ақшаның жұмсалатын ... ... ... ... бір ... ... ... Онда түзетулер
жасауға тиым салынады. Чектер берілген ... ... он ... ... жазылады.
«ТАББ 777» ЖШС өзінің бос ақша құжаттарын сақтау, есеп ... ... ... ... ... ... ету ... » ... ... есеп айырысу шотын ашқан.
«ТАББ 777» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің 2010 жылдың ақпан-
наурыз ... есеп ... шоты ... ... ... 7 кесте бойынша қарастырамыз:
Кесте 7. 2010 жылдың ... ... есеп ... ... жүргізілген операцияларының корреспонденциялары
|№ |Шаруашылық операциялар ... ... ... | | ... |
| | | |Дт |Кт |
|1 ... ... ... №132 | | | |
| ... ... ... |3350 |1010 |
| ... ... ... | | | |
|2 ... кіріс ордері №11 30.02.2007 | | | |
| ... есеп ... ... ... |500000 |1010 |1030 |
| ... алынды | | | |
|3 ... ... ... №143 16.03.2010| | | |
| ... жеке ... ... ... |3310 |1010 |
| |кассадан ... ... ... ... | | |
| ... берілді | | | |
|4 ... ... ... ... АҚ| | | |
| ... ... ... есеп ... |1210 |1030 |
| ... шотына ақша аударды | | | |
|5 ... ... ... ақша ... |1030 |3220 |
| ... | | | |
|6 ... ... ... ... ақша ... |1030 |1010 |
| ... | | | |
|7 ... ... ... есеп ... |1500000 |1060 |1030 |
| ... ... | | | |
|8 ... ... ... жолдағы ақшалар |15677074,38 |1030 |1020 |
| ... есеп ... ... | | | |
| ... ... | | | ... есеп ... шоты бойынша операциялар алғашқы құжаттарда
тіркеліп, шоттың кредиті бойынша жүргізілетін №2 журнал – ... ... ... ... ... оған қоса ... ведомоске
түсіріледі. Бұл регистрлерге жазулар банктерден көшірме қағаздардың келіп
түсуіне қарай жүргізіледі. Жазу ... ... ... бірдей
сомалар бекітіледі. Ай соңында осы регистрлердегі қалдық ... ... бас ... ... ... шотының жабылуы ұйым төрағасының арызы бойынша жүзеге
асырылады:
ұйым қызметінің сипаты өзгерген ... ... ... ... бойынша;
шотта үш ай ішінде жазулар болмаған жағдайда.
Валюталық шоттар бойынша операциялардың ... ... ... ... ... «Ел ... ... шоттардағы қолма-қол ақшалар»
1051 «Шетелдегi валюталық шоттардағы қолма-қол ақшалар». 1051 ... ... ... бар ... ... ... ... шотты
ашу және сол бойынша операциялар жасау ҚР Ұлттық Банкiнiң берген алдын ... ... ... ... Бұл орайда шаруашылық жүргiзушi ... ... ... ... ... және ... да мәлiметтер
бойынша есептеменi ҚР Ұлттық Банкi белгiлеген ... және ... ... 1050 ... ... ... бастапқы қалдық, ақша
қаражаттарының түсуi және соңғы қалдық көрсетiледi. 1050 ... ... ... ... шотынан қаражаттардың есептен шығарылуы
(аударылуы, берiлуi) көрiнiс табады. 1050 ... ... ... банк ... ... №2 ... 1050 ... бойынша №2 ведомостьке жазылады. Жиынтық айналым мен ... ... Бас ... ... ... – шот ... төмендегiдей шаруашылық операциялары жүргiзiледi:
Экспортқа жөнелтiлген өнiмдер мен көрсетiлген қызметтер үшiн шетелдiк
сатып алушылардан түсiм ... ... Д-т 1050 К-т ... ... ... ... ... түсуi Д-т 4312
К-т 1410
Бұрын берiлген аванстардың түсуi (қайтарылуы) Д-т 1050 К-т 1610, ... ... ... салымы шетелдiк валютамен түскен
кезде Д-т 1050 К-т 5020
Шетелдiк валютамен аванс ... Д-т 1050 К-т ... ... қорларды жеткiзуге, жұмыс және ... ... ... ... ... (алдын ала төлем) Д-т 1050, 1610 К-т
1050
Шетелдiк валюта аккредетивке есептелдi Д-т 1070 К-т ... ... қол ... ... алу Д-т 1020 К-т 1050
Несиелер, займдар берешек өтелдi (қайтарылды) Д-т 3010 К-т 1050, ... ... ... ... Д-т 3310 К-т ... ... ... өтеу Д-т 3540 К-т 1050, 1030
Терiс бағамдық айырма Д-т 7430 К-т 1050 [8].
Есеп айырысу мен валюталық шот ... ... ... ... 4 ... көруге болады.
|Ақшалай | |Нақты жарнаға | ... | ... ... |
|чектер | |хабарландыру | |тапсырмасы | ... ... ... ... дебетi бойынша №2 ведомость 1050, 1030 |
|кредитi бойынша журнал ордер |
| ↓ |
| Бас ... ... есеп беру ... 3. Есеп ... мен ... ... операцияларын есепке алудың
сызбасы
Кәсiпорындар ұйымдар, фирмалар өздерiнiң ақшалай қаржыларын ... ... ... шот ... болады. Бұл шотта ... ... ... чек кiтапшаларындағы ақшалай қаржылар,
банктердегi арнайы шоттардағы ақшалар және басқа да ақшалай ... ... ... ақша ... бойынша операциялар есебiн
келесі беттегі 5 сурет арқылы көруге болады.
|Қаражатты депонирлеудiң | ... ... | ... да ... |
|төлем тапсырмасы | ... | ... |
| Банк ... ... ... №3 ... және 1030, 1060 шоттардың дебетi ... ... ... есеп беру ... 4. ... арнайы шоттар бойынша операциялар есебiнiң сызбасы
2.3 Ақша қаражатының есебін автоматтандыру
Қазіргі таңдағы бағдарламалардың ақша қаражатының ... ... ... ... мiнездемесi:
90 жылдардың басынан бастап экономикалық бағдарламалардың туындаулары
басталды. Бұл бағдарламалар пайда болған ... ... өнім ... ... қол жетімді фирмалар бухгалтерияларында ... ... ... үлгермдері артып өте беделді компаниялар
болып кетті.Қазіргі таңда ... ... ... ... аяқталды деп айтсақ та болады. Қазіргі уақытта ... ... ... ... ... командасынсыз, мықты менеджерлерсіз
ладерлер қатарына ілігу қиын. Көптеген тұтынушылар сенімді, мықты, қаржылық
жағынан ... ... ... жалғыз ойлап табушының ... ... ... алыс ... да кепiлдiк берiлген
қолдауы бар фирмалық ... ... мен ... ... ... бiтiрiлген
тар профилдi өңдеу арасындағы айырмашылықтарды айқын түсінеді.
„ИНТЕЛЛЕКТ-СЕРВИС" фирмасы. Бұлардың өнімінің ... мен ... ... ... ... кішігірім организациялар мен
фирмаларды қанағаттандырса(„БЭМБИ 1 ", БЭСТ ... ... ... да ... (БЭСТ -3, БЭСТ-4).
Барлық фирмалардың арасында қазіргі таңда бәсекесіз лидер ... ... ... ... Бәрінен бұрын бұл ... ... «1С ... әр тұтынушыға белгілі. Бұл ... ... ... ... бар, және локальді және жүйелі ... ... әр ... модификациялары да бар. «1С: Бухгалтерия» бағдарламасымен
оны компьютерге орнықтырған сәттен бастап, алғы құжаттармен ... ... ... беруге болады. Программаның негізгі базалық мүмкіндіктерінің
түсіну, бухгалтерлік жазбаларды қолмен енгізу, ең қажетті ... ... есеп ... тауып алу, яғни ... ... ... ... және ... да есеп ... бұл бағдарламамен меңгеру
компьютерде дайындығы ең нашар деген ... де ... ... қол және ... ... активтерін бақылауды ақша
қаражаттар есебін автоматтандыру үдете немесе жеңілдете алады.
Автоматтандырудың негізгі міндеттері:
- есептеулерге және ... ... ... ... ... ... бақылау,
- шығындардың бар болуы мен олардың мақсаттық тағайындауын салыстыруы
және бұл шығындардың бақылау,
- дебет пен ... ... ... ... ... ... алу банк және ... программалық формалары арқылы
iске асады. Сатулар және сатып алуларды ... алу және ... ... ... ... ... ... мәлiметтердi
осы формада жүргiзедi.
Компаниялар күнделікті дерлік, сағат сайын сатып алу операйияларын
жасап, оз мердігерлерінен қаржы алып ... Бұл ... ... қол ... ... болса, сонша қолма қолсыз түрде де
жүргізіледі. Компанияның бұл ... ... ... ... ... ... ... қаржылық директордың қолында болуы тиіс. ... ... ... ... іске ... ... ... үлкен болмаса да компания басшылары кез ... ... ... ... ... етуі мүмкін, немесе ақша қаражаттарының белгілі
бір мерзімдегі қозғалысын талап етуі мүмкін. Ал компьютерсіз бұл ... ... ... ... ... қызметкерлердің аласұруына әкеліп
соғады. 1с компаниясы өзінің есепті ... ... ... ... ... ... қаржылық есептеу модулін ойлап тапты.
Бұл модульде әрбір операция программа базасында өз көрінісін ... ... ... ... ... ... анықтама есептің ақша
қаражаттарының түрлері бойынша жүргізілуіне арналған. Оны 5 ... ... ... есеп №4 ... есеп ... ... түрде
толтыруға арналған негізгі міндеттердің бірі болып табылады. Бұл анықтамаға
жаңа ақпараттарды Добавить кнопкасы ... ... ... Онымен қоса
ақша қаражаттарының қозғалысы туралы жаңа ақпарат енгізу диалогында ... ... түрі ... (бұл ... ... ала енгізілген). Бұны 6 суреттен көре аламыз:
Сурет 5. Ақша қаражаттарының қозғалысы туралы ақпараттар анықтамасы
Сурет 6. Ақша ... ... ... жаңа ... ... ... компания қолма қолсыз ақшаны ... ... ... « ... касса ордері» және « Шығыс касса ордері» документтері
пайда болады.
Сурет 7. « ... ... ... Ақша ... қабылдау
« Кіріс касса ордері» құжатында мына операциялар көрініс табады:
- сатып алушыдан төлем;
- ... ... ... ... есеп ... ... ақша қаражатын қабылдап алу;
- жабдықтаушылардын қайтарылған ақша қаражаттарын қабылдап алу;
- банктен қолма қол ақша қабылдап алу;
- өзге де ақша ... ... ... касса ордерін толтыру үшін Касса>Кіріс касса ордері
командасын орындаймыз. Экранда кіріс ... ... ... терезе шығады.
Добавить кнопкасын бассақ құжаттың қызмет түрін таңдау диалогы ... ... 8. ... ... түрін таңдау диалогы
Бұл диалогтан құжаттың қызмет түрін ... ... ... ... ... ... касса ордері құжаты екі қалташадан тұрады: төлем
реквизиттері және ... ... ... ... ... қол ақша ... ... жасауға
арналған. Бұл құжатты толтыру үшін мына ... ... ... ... ... ... Экранды Шығыс касса ордері құжаттарының тізімі шығады
(Сурет 9).
Сурет 9. Шығыс касса ордері құжаттарының ... ... ... жаңа ... ... ордері құжатын толтыра
аламыз. Мұнда да алдын ала қызмет түрін таңдап аламыз. ... ... ... ... ... ... ақша ... қозғалысының әр
түрлі шығыстарын көрсете алады:
- жабдықтаушыға төлем. Операция жабдықтаушылармен есеп айырысуларды
көрсетуге арналған. ... ... ... есептеулердiң күйi құжатты
өткiзуде анықталып және түскен сома алдын ала ... ... ... ... ... ... сатып алушыларға ақша қаражаттарын қайтару;
- есеп беруші ... ақша ... ... ... ... ... Бұл операция ақша қаражатының
еңбекақы төлеуге жұмсалғандығын көрсетуге арналғын. Төлем реквизиттерінде
«Кәсіпорынның ... ... ақша ... ... ... түрі
көрсетілуі тиіс;
- банкке қолма қол ақшалай түрдегі салым;
- ақша қаражаттарын инкассациялау;
- контрагенттермен займдар бойынша есеп айырысулар;
- өзге де ақша ... ... ... ... оның ... мен ... ... автоматты
түрде енгізіледі. Сонымен қатар организация деген жерде негізгі ұйым ... Егер есеп ... ұйым ... ... ... онда организация
полесі тізімнен таңдау жолымен толтырылады. Сумма полесінде төлем суммасын
көрсеті қажет. Шығыс касса ордері документі екі ... ... ... және ... ... ... реквизитін таңдаумен байланысты
шоттар автоматты түрде көрсетіледі, мысалы ... ... ... ... ... ... ... құжатында
контрагенттермен есеп айырысу синтетикалық шоты ... ... ... ... ... оны ... үшін Записать кнопкасын
басамыз да, артынша ОК кнопкасын басу керек.
«1С: Бухгалтерия 8» бағдарламасында ... ... ақша ... ... ... болып табылатын есеп беру формасы ... ...... ... документ:
- ақшаның шығысталуын / кірістелуін айғақ ... ... ... саны ... ... мүмкін),
- ақшаның кімнен келіп, кімге кеткенін көрсетеді,
- басшыларға ақша ағымын ... ... ... ... ... ақша ... ... көрсете алады.
- қолма қолмыз есеп айырысуларда ақша ... ... ... ... ... фирманы кешендi автоматтандыру бойынша бағдарлама 1с бағдарламасы
мыналарды ұйымдастыруға мүмкiндiк бередi:
- ақша қаражаттарының ... және ... яғни сесп ... ... ... кәсіпорынның кассаларындағы және есеп шоттарындағы ақша қаражаттарын
есепке алу мен жедел бақылау ұйымдастыруды
- кассалық операциялардың тіркеу ... есеп беру ... бiр ... ... құрастыруы үшiн арналған. Осы есептеу нәтижесi ұйым
бойынша көрcетiлген мерзiм ... ... ... ... ... ... ... Есепті құрастыру үшін кассалыұ тіркеу
журналында «Журнал регистрации» ... ... ... ... қолдануға болады [13, 133].
Сурет 10. Касса құжаттары
3. Ақша қаражаттарының аудиті
3.1. Ақша ... ... ... ... ... ... ... бекіткен нормативтік
актілерге және басқа да заң актілерінің талаптарына ... ... ... шаруашылықтар өз ақша қаражаттарын оларға қызмет
көрсететін банктердің тиісті мекемелеріндегі шоттарда сақтауға ... ... ... өтеу үшін ... ... банктің белгілеген көлемінде шаруашылықтың ... ... ... ақша ... деп шаруашылықтың кассасындағы ... ... ... ... ... ақша қаражаттарының есебіне тексеру жүргізген кезде, құжаттары
бойынша жүргізілетін жаппай тексеру әдісін қолдануға тиісті. Аудитор ... ... және ... ... есеп ... үшін ... және ... банк мекемелерінде ұлттық және шетелдік
валютада ашылған шоттарын анықтауға ... ... ... ... ... да қоса ... шаруашылықтың есеп айырысу шоттарының және кассаларының
құрылымымен танысқаннан кейің, ақша ... ... ... бағдарламасын жасайды.
Бағдарламада тексеруді талап ететін мәселелер ретімен ... ... ... ... кездескен фактілерге байланысты толықтырылулар
мен түзетулер енгізіліп ... Ақша ... ... ... ... ... мүмкін;
- баланстын қөрсеткішінің, Бас кітаптың және есеп регистрларының,
машина ... ... ... тексеруді;
- ақша қаражаттары шоттарының синтетикалық және аналитикалық есеп
мәліметтерінің сәйкестігін және дұрыс жүргізілгендігін тексеруді;
- кассаға түгендеу ... және ... ... есеп айырысу валюталық шоттардың ашылу тәртіптерінің сақталғандығын
тексеруді;
- ... ... ... ... ... және ... ... тексеруді;
- есеп айырысу тәртібін бүзуға жол берген үшін қолданылған шараларды
тексеруді;
- шаруашылықтың келісімінсіз, ... ... ... аударылу
және есептен шығарылу фактілерін тексеруді;
- шаруашылықтағы ақша қаражаттарының есебіне ішкі ... ... ... ақша-қаражаттарының есебінің тиімділігін арттырып,
талапқа сай жүргізілуіне ... әсер ... ... - ол ... ... ... ... материалдарымен танысып, оның
нәтижесі бойынша жасалған актіде көрсетілген фактілерге ... ... ... қағазға жазьш алып, тексеру барысында қайталануын
бақылауға алады. Түгелдеу ақша қаражаттарына және ... да, ... ... номиналды құндылығы жазылған құндылықтарға (акциялар,
облигациялар, ... ... ... ақша ... жол ... үшақ ... демалыс үйлеріне және санаторийлеріне жолдама
ж.т.б.) жүргізіліп, түгемдеу актісінде көрсетілген ... ... бар ... құндылықтарды, ақша құжаттарын сол түгендеу жургізілгсн күні
берген есеп мәліметтерімен салыстырылып ... ... Жол ... ақша ... ... жүргізгенде, сол түгендеу
жүргізген күні жол үстінде екенін растайтын ... ... ... ... есеп айырысу (ағымдағы) валюталық және
арнайы шоттардағы ақша құжаттарына жүргізілген түгендеудің банктен алынған
көшірмелердегі ... ... ... ... жүзеге
асырылғандығын анықтайды. Шаруашылықтың басшысының түгендеудің нәтижесінде
жасалған актіні мамандарды ... ... ... ... ... ... ... шараларды растайтын хаттамамен
танысып, ... ... ... ... ұштастырып жалғастырады.
Шаруашылықтың қаржы шаруашылық қызметінің ... есеп ... ... ... ... жинақтап, қозғалысын
таратып отыру үшін I «Ақша қаражаттары» бөлімінің 1010 ... ... 1020 «Жол ... ... 1030 « Есеп айырысу шотындағы нақты
ақшалар» және ... ... ... қаралған [14, б.134].
Қаржылық бақылау деп әдетте тиісті ақша қорлары бойынша қоғамдық жалпы
өнімді құндық бөлу мен оларды белгілі бір ... ... ... бағытталған өзгеше қызметті айтады.
Сөйтіп, қаржылық бақылау ұйымдар мен аудитордың, аудиторлық ұйым
арасындағы ... ... ... ... ... ... ... аудит
мерзімі мен көлемі ескеріле отырып жүргізіледі.
Аудит сыртқы және ішкі болу ... ... ...... ... ішкі – ... бақылаудың ведомстволық немесе ішкі нысаны. Ішкі
аудит ұйымның тілегі ... және ... ... ... ... стадиялар бойынша жүргізіледі:
- жоспарлау (тараптардың іс-қимылын іштей жүйелеумен);
- аудит ... ... ... алу және оны бақылау;
- аудит рәсімін жасау және бағдарламаны әзірлеу;
- бақылау жүйелерін тексеру және оның тесттері;
- аудит рәсімін жүргізу;
- аудиторлық ... ... ...... тыс ... қаржылық бақылау. Оны
біліктілік комиссиясы аттестаттаған «Аудитор біліктілігінің берілуі ... ... жеке ... да, ... ашық ... акционерлік қоғамды,
өндірістік кооператив пен мемлекеттік ... ... ... ... ... үшін ... ұйымдық – құқықтық нысанда құрылған
коммерциялық аудиторлық ұйым да жүргізе алады.
Ақпарат көздері қаржылық ... есеп ... ... ... бойьшша аудиторлық дәлелдеулер алу ... ... ... ақша ... ... жүргізу процессінде
тексерілуге жататын негізгі пайымдаулар келтірілді.
Құқық және міндеттемелер категорияларына сәйкес ... ... ақша ... ... және келіп түсуі заң негізінде жүзеге
асырылады; шет елдік ... ... ... қозғалысы ҚР "Валюталық
реттеу туралы" заңын ... ... ... ... кассирмен толық
материалдық жауапкершілік туралы келісім-шарт жасалды; ішкі ... ... ... жұмсалуына өкілетті тұлғаның санкциясы (рұқсаты)
берілген; жеке тұлғалармен есеп айырысу белгіленген ... ... ...... аппараттарды қолдану арқылы жүргізіледі; касса
операцияларын жүргізу есеп саясатында қарастырылған касса операцияларын
жүргізу ... ... ... ... ... ... расталған және белгіленген нормативтік актілердің
талаптарына сай; банк және ... ... ... жоқ.
Толықтық категориясына сәйкес келетін мәліметтерді анықтау: қаржылық
қорытынды есепте кәсіпорындағы бар ... ақша ... ... ... ... ... және шығысқа шығарылуы (жұмсалуы) бойынша
барлық операциялар бухгалтерлік есеп шоттарында ... ... ... ... есебі бойынша шоттардың
айналымдары мен сальдолары аналитикалық (талдамалық) есеп шоттары ... мен ... ... ... Бас кітапқа және қаржылық
қорытынды есепке дұрыс көшірілген;
Дәлдік ... ... ... мәліметтерді анықтау: операциялар
бастапқы есеп құжаттарында, бухгалтерлік есеп регистрлерінде көрсетілген
және қаржылық қорытынды есепке дәл ... ... ... ... ... ... және дәл бағамы қолданылады.
Нақты бар болу ... ... ... ... анықтау:
бухгалтерлік баланста көрсетілген ақша шоттары бойынша ... ... бар ... ... ... және ... ... шоттардағы ақша
қаражаттарының қалдықтары жүргізілген түгелдеудің нәтижесімен расталған;
ақшаның келіп түсуі және ... ... ... ... ... ... және ашып көрсету категорияларына сәйкес келетін мәліметтерді
анықтау: ақша қаражаттары жіктелген және қаржылық ... ... ... ақша ... ... ... ұлттық валютамен де, шет
елдік валютамен де қабылданған бухгалтерлік есеп стандарттарына сәйкес ашып
көрсетілген.
Бағалау ... ... ... ... ... ... ... қорытынды есепте тиісті бағамен берілген; шет елдік
валюта түріндегі ақша қаражаттарын қайта бағалау өз ... және ... Ақша ... ұтымды тексеру жүргізу мақсатында оларды
кәсіпорындағы ақшаның ... ... ... ... бөліп
қарастырамыз: кассадағы нақты ақша; ағымдағы корреспонденттік ... есеп ... ... ... ... ақша ... ... аудитін өткізгенде ... ... – банк ... ... қызметкерлердің сандық және
сапалық құрамы;
- касса – банк ... ... ... ... үшін есеп пен ақшаны
бақылауың әдістемелік және ережелік талаптардың бар – жоғы;
- осы жұмыс учаскесінің қызметкерлері кімге есеп ... ... ... және ... ... ... дұрысиығын кім және
қашан, қалай тексереді;
- кассадағы ақшаның бар – жоғын кенеттен ... ... ... тұрақты жұмыс істейтін комиссины тағайындау туралы ... бар ... бұл ... ... ма, ... ... тексеру актідері бар ма
және олардың ... ... ... және ... есеп, шаруашылық ішілік бақылау мен
ақшалай операцияларды жедел қолдау қалай жолға қойылған.
Осыларға сүйене келіп, кесте 4-те ақша мен ... ... мен ... циклі аудитін өткізу бағдарламасының ... бірі ... ... ... оның ... бөлігі – қолма – қол
ақшамен ... ақы ... ... шығыстарды төлегенде, есеп
берілетін соманы беру мен пайдалануда және т.б.) ... ... ... тұтастай тексеруді талап етеді. Ықтимал бұрмалаулар мен
қызмет бабын теріс ...... – банк ... ... ... [15, б. ... қаражаттарының аудитінің негізгі мақсаттары:
- ақша қаражаттарының қозғалысы бойынша ... ... ... ... ақша қаражаттардың нақты барлығын, толықтығын жедел, ... ... ... сай ... ... ... – шарттар мен есеп айырысулардағы міндеттердің сақталуын
бақылау;
- өтелу уақыты өтіп ... ... және ... ... ... тағы ... жағдайларды ұқыптылықпен тексеріп, сәйкесінше қорытынды
жасау;
Кесте 8. Ақша қаражаттары ... ... ... ... көздері, бағалаудың |
| ... мен ... ... ... ... ... |Кадр бөлімінің мәліметтері, білім мен |
|қызметкерлер құрамын білу |біліктілік ... ... ... |
| ... ... және ... |
| ... және т.б. ... ... алу, ... және ... ... актілердің, стандарттардың, |
|үшін әдістемелік, нормативтік және |нормалардың, ережелердің, ... ... ... ... ... ... ... тексеру ... сейф ... ... |
| ... бар – ... ... 8, жалғасы: ... ... ... көздері, бағалаудың |
| ... мен ... ... ... ... ... |Кіріс және шығыс кассалық ордерлерін |
|мен ақша басқару жағдайын алдын ала|тіркеу журналы, ақшаның қозғалысы ... ... ... ... ... құжаттар және т.б. |
|4. Ақша қозғалысы жөніндегі ... ... мен ... |
|операцияларды көрсетудің |журнал – ордерлер, ... ... ... дәлдігін |сенімхаттар, бланк көшірмелері, чек ... ... және т.б. ... ... ... мен ... ... басшысының тұрақты жұмыс істейтін |
|операцияларды, ақшаны, құнды |комиссия мен кассирді тағайындау ... және ... ... ... жеке ... ... ... ... ... ... ... ... |
|6. Ақшаның сақталуы мен мақсатты |кіріс және шығыс ордерлері, ... ... ... ... ... ... ... |
|7. Касса – банк операцияларын ... ... ... және ... |
|атқару мен есеп сақтау шарттарын |ақша есебінің кітабы, аванс ... ... үшін ... ... және ...... ... Бас |
|тестілеу ... және т.б. ... Банк ... ... | ... мен ... тексеру | ... ... ... ... ... | ... ... тәртіпті сақтауды | ... | ... ... ... есеп ... ... мен ... құжаттар, |
|айырысудың аккредитивтік және |оларға тіркелген: аккредитивтер, чек ... ... ... ... ... тапсырмалары, журнал|
|бөлімшенің ағымдағы басқа шоттарын |– ордерлер мен оған ... ... ... мен ... | ... | ... Ақша қозғалысының аналитикалық |Бас кітап, 1-4журнал – ордерлер, ... ... ... дұрыс |ведомостары, касса кітабы, ақша ... ... ... ... ... ... ... айтылғандардың барлығы, арнайы мамандандырылған тәжірибелі,
тәуелсіз аудитордың қызметіне деген қажеттіліктерді туғызады. ... ... ... ақпараттардың дұрыстығын тексеріп, растайтын
делдалдық қызмет.
Ақпараттардың сапалылығы, экономикалық тиімді шешім қабылдауда маңызды
роль атқарады.
Кассаны түгелдеу кезінде қассада тұрған ақша ... мен ... ... ... бар ... ... ... есептегі бланкілер де
тексеруден өткізіледі. Кассадағы ақша белгілері мен ... да ... бар ... ... ... ... қол ақшалар, құнды қағаздар
(акциялар, облигациялар, чектер, вексельдер, ... және ... ... актісінде ақша қаржысының бар болуы түгелдеу күні жасалған
есепке алудың мәліметгерімен салыстырылады және ... ... ... ... ... шығу ... ... актіде оның пайда болу себебі және
сомасы көрсетіледі.
Кәсіпорын кассасында сақталатын құнды қағаздар мен ақша ... ... ... ... ... ... жүргізіледі. Тексеріс
құжаттардың жекелеген түрлері бойынша актіде атауы, нөмірі, сериясы ... ... ... ... үстіндегі ақша қаража.тарын түгелдеу осы шотта тұрған сомаларды:
банк мекемелері, байланыс бөлімшелері ... ... ... ... ... кезінде, банк инкоссарторларынатүсімді ... ... ... ... ... кезінде және т.с.с; бас
кәсіпорынға ... ... ... ... керісінше одан түскен
сомалармен қатар олардан мерзімі, тапсырманың нөмірі, сомасы және ... банк ... ... байланыс бөлімшесінің атауы көрсетіліп,
түскен мәлімдеме (авизо) деректерімен бірге салыстырып тексеру ... ... есеп ... ... ... ... ... ақша қаражаттарын тізімге алу, кәсіпорын бухгалтериясының деректері
бойынша берілген деректермен салыстырып, тексеру арқылы жүзеге асырылады.
Ақша қаражаттарын, ... ... және ... есеп беру ... ... ... ... арқылы жасалады.
Ақша қаражаттарының және құнды қағаздардың артық шыққан сомалары
кіріске алынуға тиісті: ол ... ... 1010, 1020 ... ... шоты кредиттеледі.
Кем шыққан ақша қаражаттары мен құнды ... ... үшін ... ... ... шығарылады:
1260 шоты дебеттеліп, 1030,1060,1010,1020 шоттары кредиттеледі.
Егер де кінәлі тұлғалар табылса, онда 1260 шоты кредиттеліп,1251 шоты
дебеттеледі, яғни 2940 шоты ... де ... ... ... онда кем ... ... 2940
кредитінен 7440 шоттың дебетіне есептен шығарылады.
Ақшалай қаражат козғалысын ішкі ... ...... субъектінің қаржылық саясатына болуын қамтамасыз ету; бухгпалтерлік
шоттарда көрсетілген мәлеметтердің шүбасыз сенімділігін қамтамасыз ету үшін
жасалған саясат пен ... ... онай ... ... ... ... ... жоқ және олар айырбасталады. Ұрлық ... ... есеп ... қолы ... ақшалай қаражатты күзетуге рұксат алу
мүмкіндігіне тікелей байланысты. Акшалай қаражаттың ... ішкі ... ... ... ... ақшалай қаражатты жеке сақтау мен жеке есептеу;
- қолма-қол есеп айырысу жасалған операциялардың барлығың есептеу;
- ... тек ... ... сақтау;
- кассадағы қалдықты мезгіл-мезгіл тексеріп есептеу;
- ақшалай қаражатты физикалық бақылау.
- түсімді бақылау.
- ақшалай шығындардарды бақылау.
- ... ... ... есеп ... ... қаражатты бақылау.
- кассалық қалдықты салыстыру.
- есептіқ (валюталық) шоттарды салыстыру.
Кассадағы ақшалай қаражатты кассада деп, саналатын ақшалай қаражаттың
бар жоғын ... және ... ... ... парақтау шығу жолымен
түгендейді. Түгендеу ... ... ... бар-жоғын түгендеу
актісімен» жеке ресімдейді.
Кассаны түгендеу кассалық ... ... ... ... басшысы бекіткен және жете дайындалған Ережелерге
сәйкес өткізіледі. Қатаң есептегі ... мен ... ( авиа және ... билеттері, бензинге талон және басқалары) кассаларын түгендеу, әдетте
кенеттен, кассир мен бас ... ... ... сақталатың басқа
құндылықтарды тексеріп және қолма-қол ақшаны түгел парақтап ... ... ... ... ... ( бірнеше касса болған жағдайда)
олар ... ... ... ... ... ... есеп жасап,
ақшалай қаражаттың қалдығын кассалық ... ... ... ... ... және ... ... алынбаған және есептен шықпаған сома
жоқ деген қолхат алынады. Ақша ... соң ... ... ... актісі жасалады. Алынған түгендеу қорытыңдысы бухгалтерлік есептің
мәлеметтермен кассалық кітап бойынша ... ... ... ... ... түсініктемесі мен түгендеу қорытыңдысы бойынша
бұдан ... ... ... ... ... қарары (резолюция) жазылады.
Акт ұйым кассасында тұрған ... ... ... ... ... көрсету үшін колданылады. Комиссия ұйым кассасындағы
тұрған ақшалай ... ... ... түгел қайтадан есептеу жолымен
ақшаның бар болуын тексереді. Акт екі дана ... ... және ... мен ... жауапты адам қол қояды. Бір данасы ұйым
бухгалтериясына беріледі, екіншісі материалдық ... ... ... ... ... ... ... қаражаттарының сақталуы
үшін жауап беретін ... ... ... ... ... ... ... кірген. Материалдарға жауапкер адам құжаттарды
тапсыған материалдарға жауапты ( ... ... ... ... материалдарға жауапты адамға және бухгалтерияға).
Түгендеуді өткізгенде мыналарды тексеру қажет: ... ... ... туралы шарт жасалды ма ... « ... ... ма, ... ... сейф ... көшірмелері
сақталатын талаптарға сай ма»?
Мысалы: Кассаны түгендегенде 150 теңге мөлшерінде артық шығу табылды,
бұл жағдайда кірістік ... ... ... және олар ... ... ... ... ақша» шот дебеті
6280«Негізгі емес қызметтен түскен басқа да ... 150 ... ... ... ... 5000 теңге кем шығу табылса, мұндай
жағдайда:
-анықталған кем шығу сомасына шығындық кассалық ордер жазылады
1430 «Кем ... ... ... шот ... ... ... ... шот кредиті 5000 тенге - кем шығу
кассир есебіне қойылды
1251 «Материалдық зиянның орнын толтыру бойынша есеп ... ... «Кем ... құндылықты бүлдіру шығындары» шот кредиті 5000 теңге
- кассирдің кем шығуды өтеуі (кірістіқ кассалық ордер жазылады)
1010 «Кассадағы ... ... шот ... ... ... орнын толтыру бойынша есеп айырысулар» ... ... ... ... ... ... ... тексеру
барысында басшылыққа алынып, кездескен фактілерге байланысты толықтырылулар
мен түзетулер енгізіліп отырылады.
Аудитор ақша қаражаттарының есебіне тексеру жүргізген ... ... ... жаппай тексеру әдісін қолдануға тиісті. ... ... ... және заңды тұлғалармен есеп айырысу үшін Қазақстан
Республикасының және шетелдердің банк мекемелерінде ... және ... ... ... ... ... ... шаруашылықтың
ішіндегі кассалардың санын да қоса анықтайды.
Шаруашылықтағы ақша-қаражаттарының есебінің тиімділігін арттырып,
талапқа сай ... ... әсер ... ... - ол ... түгендеу. Аудитор түгендеудің материалдарымен танысып, оның
нәтижесі бойынша жасалған ... ... ... назар аударып,
олардың кейбіреулерін қағазға жазып алып, тексеру барысында қайталануын
бақылауға ... ... ақша ... және ... да, ... ... номиналды құндылығы жазылған ... ... ... ... ... ақша ... жол жүру
билеттері, үшақ билеттері, демалыс үйлеріне және ... ... ... түгемдеу актісінде көрсетілген нақты қолда бар ақша
қаражаттарды, құндылықтарды, ақша құжаттарын сол түгендеу жургізілгсн ... есеп ... ... нәтижесінің шырғарылғандығын
тексереді. Жол үстіндегі ақша құжаттарын ... ... сол ... күні жол ... ... ... құжаттарының көшірмелерінің
тіркелгендігін анықтайды [16].
3.2 «ТАББ - 777» ЖШС-нің ақша қаражаты аудиті
Аудит дамуының тарихы өзінің ... ... ... ... 19
ғасырдың ортасында алғашқы бухгалтерлер-аудиторлар пайда ... Ал ... ... «Міндетті аудит туралы» заң шықты. Францияда мұндай заң ... ... 1937 жылы ... ... 1998 ... ... бастап
«Аудиторлық қызмет туралы заң» жұмыс істейді. Ол ... ... ... ... мемлекеттік органдар, заңды және жеке тұлғалар, аудиторлар
мен аудиторлық ұйымдар арасында туындайтын қатынастырды реттейді [17].
Аудиторлық қызмет – бұл аудиторлар мен ... ... ... ... ... қызметі. Аудиторлар мен аудиторлық ұйымдар,
аудитке қоса, өз ... ... ... өзге де ... ... ... ... жүзеге асыруға лицензиясы бар және аудиторлар мен
аудиторлық ұйымдардың аудиторлық қызметті ... ... ... ... ғылыми және өзге де ... ... ... ... басқа түрлерімен айналысуға тыйым салынады [18].
Аудиторлық қызметтің негізгі қағидаттарын 11 сурттен көре ... | ... |
| | | ... | ... ... ... 11. ... ең ... ...... қаржы және шаруашылық операцияларының дұрыстығын
және олардың ... ... ... ... бағалау
мақсатында заңды және жеке тұлғалардың (бұдан әрі ... ... ... және өзге де ... ... ... ұйымдардың тәуелсіз тексеруі.
Аудиттің түрлері – міндетті аудит және бастамашылық аудит.
Міндетті аудит ... ... ... ... ... ... аудиттелетін ұйымның бастамасы бойынша аудиттелетін
ұйым мен аудитордың, аудиторлық ұйым арасындағы аудит жүргізуге арналған
шартта көзделген нақты ... ... ... мен ... ... ... сыртқы және ішкі болуы мүмкін. Сыртқы аудит – аудиттің тәуелсіз
нысаны, ішкі - ... ... ... ... ішкі нысаны. Ішкі
аудит ұйымның тілегі бойынша және шартымен жасалады.
Аудит ... ... ... бойынша жүргізіледі:
- жоспарлау;
- аудит объектісі туралы ақпарат алу және оны бағалау;
- аудит рәсімін жасау және бағдарламаны әзірлеу;
- бақылау ... ... және оның ... аудит рәсімін жүргізу;
- аудиторлық қорытындыны қалыптастыру;
Аудиторлық бақылау – ведомстводан тыс тәуелсіз қаржылық бақылау. Оны
біліктілік комисиясы аттестаттаған ... ... ... ... ... жеке ... да, ... ашық үлгідегі акционерлік қоғамды,
өндірістік кооператив пен мемлекеттік ... ... ... ... ... үшін ... ... нысанда құрылған
коммерциялық ұйым да жүргізе алады [19].
Шетелдік аудиторлық ұйымдар Қазақстан ... ... ... ... ... – Қазақстан ... ... ... ғана ... асыра алады.
Аудиторлар палатасы коммерциялық емес, тәуелсіз, кәсіби, өзін-өзі
басқара алатын және ... ... ... ұйым ... – бұл ... қаржы-шаруашылық және коммерциялық қызметіне
жасалатын қаржылық бақылаудың біздің елдегі жаңа ұйымдық нысаны. Ол бақылау
мен коммерциялық ... ... жеке ... ... ... ... ... ретінде қызметін жүзеге асыруға құқылы.
Аудиторлық компания өз тәуекелiн сақтандыру қажет. Тәуекел дәрежесi
клиент жұмысшыларына, ... ... және ... ... ... мүмкiн болатын ең төмен деңгейге дейiн түсiру үшiн
аудиторлық тәуекелдi ... мен ... ... құру ... ... әр уақытта болады.
Аудиторлық тәуекел – аудитор өзiне қабылдауға ... ... ... деңгейi, оның мәнi аудит бiтiп, оң қорытынды
берiлгеннен ... – ақ, ... ... ... мәнi жағынан үлкен
қателiктер табылатынында жатыр. Өзiндiк тәуекел – iшкi бақылау жоқ ... ... ... ... қателiктердiң болуы.
|Аудиторлық тәуекел |
| |
| ... ... |
| | |
| | |
| |Iшкi ... ... |
| | |
| | |
| ... ... ... |
| | ... 12. ... ... ... ... – есеп және iшкi ... ... қате
жiберiлгендiгi туралы дер кезiнде мәлiмдеме жасамағаны ... ... ... ... ... тәуекелi – iшкi бақылау қызметiнiң жiберген қателiктерiн
аудитордың таппауымен байланысты тәуекел [20].
Тексеру бағдарламасында аудит барысында тексерiлетiн жұмыс ... ... ... ... бойынша есеп беруiнде
және оның нәтижелерiн ... ... рөл ... ... көрсету қажет.
Шаруашылықтың ішіндегі нақты қолма-қол ақшаны қабылдау, тарату ... ... ... ... ... ... асырылады.
Кассаға нақты ақша қабылдау, тарату жөне ... ... ... де, жеке ... де ... ... Сондай-ақ, бұндай
операциялар ұлттық валютамен де, ... ... де ... ... ... ... ... 1010 «Кассадағы нақты ақшалар»
бөлімшесінің, 1030 «Кассадағы шетелдік валюта ... ... ... жүргізіледі.
Шаруашылықтың кассасына ұлттық валюта ... ... ... және ... ... тарату операцияларының есебі Қазақстан
Республикасының Ұлттық Банкі бекіткен кассалық операцияларды ... ... ... ... есеп ... (журнал, ордерлер, ведомостар
ж.т.б.) қолданған жағдайда, оларды шоттың дебетіндегі және кредитіндегі
жазуларымен салыстырып, қол ... ... Олар ... ... бір-біріне
сәйкес келуге міндетті. Сомаларында ауытқулар кездескен жағдайда кассалық
кіріс, шығыс ордерлері, банк көшірмелері бойынша, ал қажет ... ... ... ... ... ... мәліметтерімен салыстырып тексереді.
Ақша қаражаттар операциялары, әсіресе олардын өте сусымалы бөлігі
нақты ақшалармен ... ... ... ақы тарату, өндіріс
шығындарын төлеуге ... есеп ... ... сомалар, жәрдем ақы тарату
ж.т.б.) міндетті түрде ... ... ... ... ... кассалық
құжаттар тұтасымен жаппай тексеруге ұшырайды.
Кассалық құжаттарды жаппай тексеруге кіріспей ... ... ... ... ... «жаппай тексеру» бүкіл ... ... ... ... қарап шығу деген ұғымды білдірмейді.
Бір құжаттың өзін бірнеше рет ... ... тура ... ... ... ... және мақсатына байлапысты, кейде тіпті өзгеше
іс-әрекегтерді де орындайды.
Сондықтан аудитор кассалық ... ... ... оның ... ... ... ... сәйкес толықтырулар
мен өзгертулер енгізіп отырады. Аудитордың жасаған бағдарламасында мынандай
сұрақтар қаралады:
- кассадағы нақты ақша қаражаттарға және ... да ... ... ... және олардың сақталуын тексеру;
- кассалық операциялардың дұрыс құжатталып толтырыл-
ғандығын тексеру;
- кассаға ақшаның уақтылы және ... ... ... ... ... ... ... шығыс жасалғандығын тексеру;
- бухгалтерлік есеп ... ... ... тексеру;
- кассалық операциялардың есебінің аудитінің нәтижесі
бойынша қорытынды және ұсыныстар жасау.
Бұл бағдарламаны табысты жүзеге ... үшін ... ... ... ішкі ... ... ... және шаруашылықта
кассалық, тәртібінің сақталуын бағалау үшін ... ... ... ... ... ... Тесті бағдарламада қаралған ... ... ... ... әрбір аудитор өзінің іс
тәжірибесіне сүйене отырып жасайды.
Жүргізілген тестің нәтижесі бойынша, ... ... ... және ... ... ішкі ... ұйымдастырылуы
туралы аудиторға белгілі бір қөзқарас пайда болады.
Шаруашылықтың кассасындағы ақша ... ішкі ... ... жоқ ... ... ... ... кассадағы бүкіл нақты ақшаны және басқа да ... ... және ... тосыннан тексеру жүйесінің жолға
қойылмағандығы;
- шаруашылықта баж тексеруді белгілеген ... ... ... ... қалай болса солай бұйрық жасалғандығын ... ... ... тағайыңдау,
банкноттарды біртіндеп санағандығы туралы ... ... ... тексеру актісіне тіркелетін ... ... ... ... ... кассирдің алдын ала біліп,
оған дайындық жүргізуі;
- шаруашылықтың төрағасының бұйрығында көрсетілмеген
кіріс және шығыс құжаттарына бас ... және ... ... тұлғаларға қол қоюға құқық
берілгендігі;
- кассирді алмастырған ... ... ... ... ... ... ... кассирлік қызмет қаралмай, шаруашылықтың төрағасының жазбаша
өкімімен бұл қызметті ... есеп ... ... ... ... ... жауапкершіліг туралы шарттың болмауы;
- кассирдің кассаны тексеруге дайындауға ... ... ... ... операциялардың жүзеге
асырылмауы.
Тесті жазбаша немесе ауызша түрде жүргізуге болады.. Аудитордың алдын
ала дайындаған ... ... ... ... ... ... ішкі ... (аудит) қызметкерлері жауап беріп, содан кейін сауалнама
мәліметтері кассирдің және бас бухгалтердің қолдары ... ... ... жолы ... тест жүргізу болып табылады. Бұл ... ... ... ... тәлслі болып табылады.
Кассалық операцияларды тексергең кезде, ... оқу, ... және ... қарама-қарсы салыстырып тексеру, аналитикалык;
мәліметтерін санап тексеру сияқты бақылау әдістерін қолдануға болады.
Тестің сауалнамасына ... ... ... ... ... ... кассалық операциялардың ... ... ... және жүргізілуі бекітілген талапқа жауап бермесе,
аудитор сүзбелеп тексеру әдісін қолданады.
Кассалық ... ... ... ... ... ... да бір
сәйкессіздік табу үмітінде қарап шығу.
Кассаны және кассалық операдияларды аудиттеу, негізінен үш ... ... ... ... ... кассаға келіп
түскен ақша ... ... ... ... ... ... ақшалардың дұрыс шығысқа шығарылғандығын тексеру. Кассаны
түгендеу аудитордың ... ... ... ... бастап жүргізіледі.
Түгендеу жүргізердің алдында аудитор мыналарды анықтауға ... ... ... ақша ... ... жүйелі тексеру
жүргізу үшін тұрақты жұмыс істейтін комиссияның тағайындалғандығы туралы
шаруашылықтың төрағасының бұйырығының бар ... ... ... ... ... ... бар ма, олардың ... ... ... бір ... ... кассир қызмет етеді ме
(немесе оны атқаруға құқық берілген ... ма); ... тек қана ... ... ... ... басқа шаруашылықпен қосып
атқаратындығын; кассирді ... ... ... және ... ... жеке ... ... туралы жазылған
шарітың бар екендігін; кассирдің кассалық есеп опсрацияларын ... ... ... ... ... асырғанда мына талаптарды сақтауға
міидеіті; кассаға ... ... ... ... түрде шаруашылықтың
бас бухгалтер және ... ... ... шаруашьшыктың төрағасы
тағайындаған тұрақты жұмыс істейтін комиссияның мүшелеріянің қатысуы мен
жүргізіледі; кассаны тексеру ... ... ... ... кіруіне рұқсат
етілмейді; тексеру кезінде бүкіл кассалық операциялар тоқтатылады;
Аудитор кассаға ... ... ... талаптардың сақталуын
қамтамасыз етуге тиісті;
Кассаны тексеру мүмкін болмағамда немеее бірнеше касса болса, ... ... ... мөр ... ... ... береді де, мөрді өзінде
қалдырады. Бұл бір кассадағы жетіспейтін ақша ... ... ... ... ... түгелдеу комиссиясының мүшелерінің қатысуымен соңғы күннің
кассалық операциялары туралы кассалық кітапқа ... ... ... жасаған есебіне бүкіл кіріс, шығыс құжаттарын ... ... ... және ... жасалмаған ақша қаражаттар сомасының жоқтығы
туралы қолхат ... Бұл ... ... ... ... ... ... жасаған есебіне шаруашылықтың бас бухгалтері қолын қояды;
Орамы бүзылған бос ақшаларды және ... ... ... ... ақшаның орамымен сақталуына қарамастан, оларға біртіндеп санау
арқылы ... ... ... ... міндетті іс-әрекеттер кассада
сақталатын басқа да ... мен ақша ... да ... ... ... жол жүру ... ... әуежол билеті,
демалыс үйлеріне, санаторияларға ж.т.б. ... ... ... және ... екі рет ...... рет кассир санаса,
екінші рет ... ... бірі ... ... жағдайда аудитор,
тәртіп бойынша, бұл-аудиторлық іс-әрекеттің дұрыс жүргізілгендігіне бақылау
жасауды жүзеге асыруға міпдетті. Ақша ... ... ... ... ... Ақшалы құжаттарға аудиторлық тексеру
жүргізген кезде нақты ақшалық ... бар ... ... ... ... ессбінен билеттердің және жолдамалардың төленгендігін
олардың есебі ақшалық ... ... ... кітабында
жүргізілгендігін анықтау қажет. Ақша құжаттарының кіріс, шығыс ... ... және ... ... ... ... жүзеге асырылуға
тиісті. Кассир ақша қаражаттарының қозғалысы бойынша есеп ... оны ... ... ... ... ... кассада жарым-
жартылай төленген төлем ведомосты болуы ... ... ... және кассирге ведомостарды ... ... ... ... ... ... толтырып, оны кассирдің есебіне
енгізуді ұсынуға міндетті.
Егер кассаны тексеру еңбек ақы ... ... ... ... әлі де ... ... түгел таратылмаған сомаларды
ведомостар бойынша кассирдің берген ... ... ... ... ... ... ... жазады. Бүндаи-жағдайда әрбір ... ... ақы ... ... ... ... төленгені және онын
жалпы ... ... ... ... бас ... кассирдің
және аудитордың ... ... ... ... нақты ақша
қаражаттарының қалдығының есебіне растаушы құжаттары ... ... ... ... ордерлері және ведомостар, сондай-ақ
жоғарыда көрсетілген әр түрлі түлғалардың қолхаттары ... ... ... ... ... ... бүзушылықты кассаны тексеру
актісінде кімге, кімнің ... ... ... ... ... ақшаның
қандай сомада берілгендігін керсетеді. Шаруашылықтың кассасында сақталатын
бүкіл нақты ... және ... да ... сол шаруашылыққа тиісті деп
санайды, өйткені кассада ... ... ... және басқа да
құндылықтарын сақтауға қатаң тыйым салынған.
Ақшаны және құндылықтарды санап болғаннан ... ... ... ... ... олардың қалдықтарының мәліметтерімен
салыстырады.
Аудитор ақша қаражаттарын тексеруді жүзеге асыра ... ... ... ... ... ... ақша ... сақтауды
қамтамасыз ету бойынша техникалық беріктігі өрт қауіпсіздігін сактау қауіп
төнген жағдайларда дыбыс беретін құралдармен жабдықтаулардын ... ... ақша ... ... ... ... Сондықтан,
аудит өткізу кезінде бірінші кезекте ішкі бақылаудың ұйымдастырылуын
зерттеу қажет.
Ақша қаражаттарының ... ішкі ... ... ... - активтерді
қорғау, субъектінің қаржылық саясатына сәйкестікті қамтамасыз ету,
бухгалтерлік шоттарда көрсетілген ... ... ... ету
үшін жасалынған процедуралар мен саясат.
Бақылау процедураларына зерттеу ... ... ... ... ... ... тексеруді жүзеге асыратындығын білу кажет.
Негізгі ақпарат ретінде 9 ... ... ... ... ... 9. ... 777» кәсіпорындағы ақша қаражаттары аудитінің негізгі
ақпарат көздері
|№ | ... аты ... |
|1 | ... есеп беру ... | ... саясаты ... | |Бас ... ... есеп ... ... | ... ... қызмет көрсетуге |
| | ... ... ... ... | ... ... ... тапсырмасы, чек, вексель, |
| | ... ... ... ... өкім ... | ... ... ... Ережелері ... | ... ... ... ... ... ... | ... және ақша ... ... ... |
| | ... ... ... ... ... алу ... ... | |Пайдаланылмаған касса чектері ... ... |
| | ... ақша ... ... ... Акт |
|10. |Инв-9 |"Ақшаны ... ... ... |КО-1 ... ... ... ... |КО-2 |"Кассалық шығыс ордері" ... |КО-3 ... ... және ... ... ... ... |
|14. |КО-4 |"Касса кітабы" ... |КО-5 ... ... және ... ақшаларын есепке |
| | |алу ... ... | ... есеп, іс-сапарға шыққан жұмыскерлерді есепке алу |
| | ... ... ... ... ... ... ... ішкі жаққа
бағытталған сызықтар түскен ақшаны, ал ... ... ... ... ... ұйымдағы ақша құралдарының құйылу ... мен ... ... ... болады.
3.3 «ТАББ - 777» ЖШС-нің ақша ағымын талдау
Ақша ...... жыл ... ... ... және ... қаражаттар сомаларының арасындағы айырма болып табылады.
Ақшалай ағымның бағалану ... ең ... және ... ... ... ... ақшалай ағымдары 2
элементтен ... ... ... ақша ... шыққан
шығындармен байланысты. Алдыңғы болжанған болжаммен ... ... ... сонымен қатар маркетингпен ... ... Ең ... ... ... көрсетіледі:
1.Координациялық және басқадай мамандығы бойынша;
2.Экономикалық көріністермен көрсетілген көріністермен дайындалған
дайындықпен;
3.Қарсыластық тенденциялық ... ... ... ... және ... ... ... қате көздерге
байланысты бұл бухгалтерлік ... әр ... ... ... ал олар ... бір ... болмайды, қорытындыға келу
үшін ақша ағымы қажет.Мысалы: ... ... ... ... жүйесінде жүреді, олар ақша ... ... ... ... ... ... арқылы жасалады. Кіріс ... ... ... капиталдың кіріс арқылы ... ... ... ... санау жүйесі жүреді, ақшалай
ағымға тиіспейді.
Тікелей әдісті қолданған ... ... ... ... ақша ... ағынына жатады:
- түсімдеріне өнімдерді өткізуден ... ... ... ... ... ... және қызмет ... ... ... ... ... ... ... мен
рояльтилердің проценттері басқа да және ... тыс ... ... ... жатады өндірістік шығындары; тауарлы – ... ... ... ... және көрсетілген қызметтерге
берілген ... ... мен ... үшін ... ... ... ... бойынша төлемдер мен басқа да
төлемдер, бюджетпен ... ... ... ... ... есеп ... ... төлеу басқа да төлемдер.
Инвестициялық қызмет ұзақ ... ... ... алу мен ... несиелерді беру мен алу болып ... ... ... ... ... ақша ... қозғалысының
мысалы:
1.Ақша қаражаттарының түсуі:
- негізгі құралдары басқада ұзақ ... ... ... емес ... сатудан
түскен түсімдер;
- қаржылық инвестицияларды ... ... ... ... берілген несиелерді алу;
- басқа түсімдер;
2.Ақша қаражаттарын алу:
- күрделі жұмсалымдар;
- негізгі ... ... ұзақ ... ... ... емес ... сатып алу;
- қаржылық инвестицияларды сатып алу;
- басқа заңды тұлғаларға ... ... ... да ... болып табылады.
Ақша ағынымен қатар инвестициялық жобаларды қорланған ақша
ағымы пайдаланылады оны ... ... ... ... ... және ... сальдо.
Олар есепті кезеңінің әр қадамына ... және ... ... ... ақша ағымдарының қосындысы болып табылады.
Есепті кезең қадамдарға уақыттың ... ... ... ... қаржы көрсеткіштерді бағалау үшін ... ... ... ақша ... ... мен ... Әр ... ағымының мәні сипатталынады:
- тұсімнен осы қадамдағы ақша ... ... ... – осы ... ... ... ... түсім мен жұмсалу арасындағы ... ... ... кәсіпорынның әр түрлі ... ... ... тұрады:
1.инвестициялық қызметтен ақша ағымы;
2.операциялық ... ақша ... ... ақша ... ...... ұйымның табыс табу жөніндегі
негізгі қызметі мен инвестициялық және ... ... ... жоқ
өзге де қызмет.
Инвестициялық қызметі – ұзақ ... ... мен ... ... алу және сату.
Қаржы қызметі – меншікті капитал мен ... ... мен ... ... ... болып табылатын кәсіпорын
қызметі.
Ақша ... ... ... Қаржылық анализ ... ... ... ... келе арасындағы жағдай. ... ақша ... ай ... ... қозғалмалы ағымды
көрсетеді.
Ақша ағымын бағалау ... ... ... Ақша
ағымдары бюджетпен капитал құнының бағалануынан көрінеді. ... ... ... ... ал ... болса ол
түсуі мүмкін. ... бірі ... ... ... ... ... қарай.Әдеттегі кіріс ақшалай ағымдары:
- қосымша сатылу көлемі және ... ... ... ... шығындардың азаюы (тауар құнының түсуі);
- инвестициялық жобаның соңғы ... ... ... ... мәні ( себебі құрылғылар сатылуы ... ... ... ... мүмкін );
- инвестициялық жобаның соңғы ... ... ... босауы ( дебиторлар ... ... ... ... ... ... сату басқа кәсіпорынның акциялары ... сату ... ... ақша ... ... жобаның алғашқы жылдарындағы бастапқы
инвестициялар;
- инвестициялық ... ... ... бастапқы айналымдық
құралдарға деген қажеттіліктің артуы ... ... ... ... шоттарын көбейту, өндірісті бастау үшін ... ... ... алу);
- құрылғыларды жөндеу және ... ... ... өндірістік емес қосымша шығындар (әлеуметтік, экологиялық және
т.б.).
Ақша қаражаттары қозғалысының тікелей әдіспен ... ... ... ... ... ... пайдаланамыз:
Кесте 10. Қызмет түрі бойынша ақша қаражаттар қозғалысы
|Көрсеткіштер ... ... ... ... ... ... |
| ... |
| |уі | |(+, -) |луі |уы |(+, -) |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 ... ... ақша |211339 | | | | | ... ... | | | |19110 | | ... ... | | | | | | ... ақша ... ... | | |3 |5 | | ... | | | | | | ... қызмет | | | | | | ... ақша | |1908870 | | |456180 | ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... ақша |706128 |248610 ... |139596 | ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... ... ... ... ... | | |43 |5 | | ... ... ақша | | | | | | ... |19110 | | |27145 | | ... | | | | | | ... түрі бойынша ақша қаражаттарының қозғалысын талдай отырып, біз
ұйымның ақша қаражаттарының ... мен ... қай ... ... ... екенін көре аламыз. Сонымен қатар ақша қаражаттарының түсімі
шығысын қаншалықты мөлшерде жаба алатынын немесе жаба ... ... ... ... ұйының операциялық қызмет бойынша ақша түсімі ... + 1259123 ... ... жыл ... + 603811 ... құраған. Яғни
есепті кезең басы мен соңын ... ... ... ... ... ... ... екі еседей жоғары болғанын көре аламыз. Ал ... ... ... тек шығындары көрініс алған. Қаржылық қызмет бойынша
түсімі ... жыл ... + 457518 ... ... жыл ... тек ... орын ... Ақша қаражаттарының таза өзгерісінің жиынына келетін
болсақ, есепті кезең басында кірісінен шығысы - 192229 ... ... ... соңында шығыс сомасынан кіріс ... +8035 ... ... ... Ақша ... ... келетін болсақ кезең басында 211339
мың.теңгеден 19110 мың.теңгеге ... ... ал ... соңында 19110
мың.теңгеден 27145 мың.теңгеге артқан. Яғни ақша ... ... ... ... жүзеге асыру арқылы ұйымның қызмет түрі бойынша
ақша қаражаттар қозғалысының қай ... ... ... ... ... ... қатар бұл әдісте ақша қаражаттарының ақша қаражаттарының
кірістелуі мен ... ... ... келесі кесте мәліметтерінен
көре аламыз:
Кесте 11. Ақша қаражаттарының кірістелуі мен шығысталуын ... ... ... ... ... ... ... | |
| ... ... ... |
| ... |салмағы,|ауытқу |салмағы,|
| | |% | |% |
|1 |2 |3 |4 |5 ... ... ... ақша ... |100 |15572035 |100 |
|қаражаттарынының ... ... | | | ... ... | | | | ... ... |7511301 |35 |6996603 |44,9 ... негізгі құралдарды|13140901 |61 |8573342 |55 ... ... тыс ... | | | | ... түсім | | | | ... ... |788270 |4 |2090 |0,1 ... ... ... ... | | | |
| ... |100 ... |100 ... ... түрінен ақша | | | | ... ... және | | | | ... ... ... |100 ... |100 |
| | | | | ... 11 ... ... ... ... ... | | | | ... ... және өзге |5371704 |25 |2956662 |19 ... ... | | | | ... ақы ... |2578289 |12 |2590920 |17 ... мен пайыздарды | | |1601 |0,1 ... | | | | ... мен ... ... | | | | ... айырысуға |1670177 |7,7 |1632315 |10,4 ... ... |7709918 |36 |7136316 |45,5 ... мен ... ... | | | | ... |4494842 |21 |1246186 |8 ... қаражаттарының таза | | | | ... |-192229 | |8035 | ... ... ... мен ... ... талдауы
нәтижесінде ақша қаражаттар сомасының қызмет түрлерінің барлығы бойынша
кірістелуі мен ... ... ... ... ... ... мен ... арасында олардың баптар арасындағы үлесі
көрсетілген. Ұйымның жалпы кіріс ... ... өзге ... ... ... 35 % ... ... соңында 44,9 % құраған. Ал объектілерді, ... және ... тыс ... ... ... кезең басында 61%,
кезең соңында 55% құрап отыр. Алынған пайыздар бойынша көрсеткіш ... 4%, ... ... 0,1% ... Ақша ... шығысталуына
келетін болсақ, кезең басында сатып алынған тауар, жұмыс, қызмет, шикізат
және өзге айналым ... 25%, ... ... 19 % ... ... ... ... шығыстар жыл басында 12%, жыл соңында 17 %, салықтар мен
жинақтар бойынша есеп айырысуға жыл ... 7,7%, жыл ... 10,4 ... мен ... жабуға жыл басында 21%, жыл соңында 8 % құраған.
Өзге шығындар ... ... ... ... 36%, ... соңында 45,5%
құраған.
Бұл кестелердің бір – бірінен айырмашылығы бірінші кестеде ұйымның
ақша ... ... ... ... ал келесіде ақша қаражаттарының
кірістері мен шығыстарының құрылымы біртұтас ұйым бойынша зерттелінеді.
Ақша қаражаттар ... ... әдіс ... ... үшін ... есеп ... ... Бұл жерде ақпарат көзі болып: бухгалтерлік
баланс (1 – нысан); ... мен ... ... есеп (2 – ... ... бас кітап; бухгалтерлік анықтамалар және т.б. қажет.
Баланс активтерінің құрамы мен құрылымының динамикасын талдау ... ... ... және оның ... ... ... салыстырмалы арту немесе кему мөлшерін белгілеуге мүмкіндік береді.
Кесте 12. Жанама әдіспен құрастырылған ақша қаражаттарының талдамалы
есебі, мың.тг
|Көрсеткіштер ... ... ... бойынша ақша қаражаттар қозғалысы: |15572035 |
|Өнімді сату |8573342 ... ... |2090 ... де түсімдер |6996603 ... ... ... ақша қаражаттар өзгерісі ... ... ... ... ақша ... ... | |
|Инвестициялық қызмет бойынша ақша ... ... 456180 ... | ... ... ... ақша қаражаттар қозғалысы: | ... ... ... ақша ... ... |-139596 |
|өзгерісі | ... ... ... өзгерісі, барлығы |8035 ... ... ... ақша ... |19110 ... кезең соңындағы ақша қаражаттары |27145 ... ... ... ... болып саналады активтерді, талдау
барысында, осы актиытердің нақты қолда бары, құрамы, ... және ... ... ... ... ... және оның ... талдау, олардың рационалды таратылуын талқылауға ... ... 13. ... ақша ... түсу және ... ... өтімділігін талдау мәселесін қарастырар алдында, жалпы
активтердің, баланстың және ... ... ... екі ... ... ... тұжырымдама бойынша
өтімділік: кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... ... тұжырымдама бойынша, өтімділік – бұл
ағымдағы актиытердің ақша қаражаттарына айналуға дайындығы мен ... ... « ... ... ... ... ... – бұл оның барлық қажетті төлемдерін, олардың төлеу уақыты
келгенде, жабу үшін өз ... ... ... ... ... ... сөзінің өзі дейді олар «ақшаға оңай айналатын» деген
ұғымды білдіреді.
Баланс өтімділігін талдаудың мәні – ... ... ... ... ... пассивтегі міндеттемелермен салыстыруда.
Актив пен ... ... ... бір ... ... - ... бастап өтімділігі төменгілерге (актив), яғни өтімділігіның
төмендеу тәртібі бойынша қайтару ... ... ... ... ... ... ұзақтардан қайтару уақыты қысқаларға қарай (пассив),
яғни қайтару ... ... ... ... ... Кейде керісінше
тәртіп болуы да мүмкін, мысалы батыс ... ... ... қолданады.
Өтімділік дәрежесіне, яғни ақша ... ... ... ... ... ... топтарға бөлінеді.
А 1. Ең өтімді активтер - әлемдік тәжірибеде бұларға кәсіпорынның ақша
қаражаттарының барлық баптары мен ... ... ... Ақша ... ... ...... қаражатының ең мобильді бөлігі. Ақшамен бірден
есеп ... ... ал ... ... ... – қол ... тез ... 2. Тез өткізілетін активтер - бұларға қысқа мерзімді дебиторлық
борыш басқа да ... ... ... ... ... есеп айырысу
шотына белгілі бір уақытта келіп ... ... да өз ... төлеуге
жұмсалуы мүмкін.
А 3. Баяу өткізілетін активтер - ... ... II ...... ... бабы және ... ... I бөлімінің «Ұзақ
мерзімді инвестициялар» ... Бұл ... ... ... айналдыру
қиынырақ: бірінші сатып алушының тауып алу қажет, ал бұл оңай емес ... бір ... ... ... 4. Қиын өткізілетін активтер – баланс активінің Iбөлімінің алдындағы
топтрға енгізілген баптарынан басқа барлық баптары. I ... ... ... ... ... бабы бойынша соманың бір бөлігі
ғана алынып тааталынғандықтан, қиын өткізілетін активтер ... ... ... капиталға салған салымдары ғана есепке алынады.
П1. Неғұрлым тезірек төленуге тиісті ...... ... ... ... қарыздар, басқа да қысқа мерзімді
міндеттемелер, жұмыскерлермен олардың ... ... ... есеп ... ... мөлшерде жұмыскерлерге берілген қарыздар жатады.
П2. Қысқа мерзімді міндеттемелер – қысқа мерзімді несиелер мен заемдар
және жұмыскерлерге арналған ... Ұзақ ... ... - ұзақ ... несиелер мен заемдар.
П4. Тұрақты міндеттемелер-пассивтің I ... ... ... ... пен ... ... ... үшін бұл топтың жиыны баланс
активінің «Алдағы кезең шығындары» бабы бойынша сомаға азайтылады.
Баланс өтімділігін анықтау үшін актив пен ... ... ... жиындарын салыстыру керек. Баланс толық өтімді деп ... ... А2>П2, А3> П3,А4

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 89 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ақша қаражаттарының аудитін жүргізудің тәртібі43 бет
Ақша қаражаттарының есебінің аудиті28 бет
Ақша қаражаттарының есебінің аудиті туралы30 бет
Ақша қаражаттарының қозғалысы туралы есеп беру, оның аудиті және алдауы54 бет
Кассадағы ақша қаражаттарының есебі және оның аудиті79 бет
КГП ПХВ «Ателье» шағын кәсіпорынның ақша қаражаттарының бухгалтерлік есебін ұйымдастыру66 бет
Коммерциялық банктегі ақша қаражаттары71 бет
Ақша қаражаттары есебі мен аудиті65 бет
Ақша қаражаты қозғалысының есебі және аудиті87 бет
"Ақша-несие саясаты"7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь