Шағын кәсіпорындардың қаржыларын басқару мәселелері

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .6

1. ШАҒЫН КӘСІПОРЫНДАРДЫҢ ҚАРЖЫЛАРЫН БАСҚАРУДЫҢ
ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Шағын кәсіпорын қаржылары мен оларды ұйымдастыру негіздері ... ..8
1.2 Шағын кәсіпорындағы қаржыны басқарудың экономикалық
мазмұны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..19
1.3 Қаржыны басқарудың тұжырымдамалары мен коэффициенттер
жүйесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..29

2. ШАҒЫН КӘСІПОРЫННЫҢ ҚАРЖЫЛАРЫН ТИІМДІ
БАСҚАРУДЫ «БРИЗ» ЖШС.НЫҢ МЫСАЛЫНДА ТАЛДАУ
2.1 «БРИЗ» ЖШС.ның қаржылық . шаруашылық қызметінің сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .39
2.2 «БРИЗ» ЖШС.ның қаржылық тұрақтылығын талдау ... ... ... ... ... ... ...44
2.3 «БРИЗ» ЖШС.ның қаржысын тиімді басқаруды факторлық талдау...59

3. «БРИЗ» ЖШС.НЫҢ ҚАРЖЫЛАРЫН БАСҚАРУ МӘСЕЛЕЛЕРІН
ШЕШУ ЖОЛДАРЫ
3.1 Тереңдетілген операциялық талдау технологиясын пайдалану ... ... ...63
3.2 Қаржыны басқарудың стратегиясы мен тактикасын әлемдік қаржы
дағдарысы жағдайында жетілдіру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...70

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...75

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 78
Елбасының 2009 жылдың 28 наурызындағы “Дағдарыстан жаңару мен дамуға” атты Қазақстан халқына Жолдауында: «Бәсекеге қабілеттілік ─ Қазақстанның әлемдік экономика мен қоғамдастыққа табысты кіруінің кілті. Сондықтан да өткен жылдың өзінде біз жалпы қазақстандық жобамызды тұжырымдап, оны іске асыруды қолға алған болатынбыз. Бұл ─ біздің әлемнің бәсекеге барынша қабілетті елу елінің қоғамдастығына қарай жедел жылжуымыздың және оның тұрақты мүшесі ретінде Қазақстанның тұғырнамасын нығайту» деген. Осы орайда кәсіпорындардың бәсеке қабілеттілігін жоғарылату мәселесі олардың қаржысын тиімді қолданудың, басқарудың тиімділігін жоғарылату мәселесімен тығыз байланыстылығына көз жеткізуге болады. [4, 4-5 б]
«Біз Қазақстанның жаһандық экономикалық үрдістерге сәйкес дамып келе жатқан ел болуын қалаймыз. Әлемдегі жасалған жаңа мен озық атаулыны бойына сіңірген, дүниежүзілік шаруашылықтан шағын да болса өзіне лайық “орнын” иемденген, әрі жаңа экономикалық жағдайларға жылдам бейімделуге қабілетті ел болуын қалаймыз. Мемлекет өз тарапынан іскерлік бастамашылықтың жолындағы заңнамалық, әкімшілік және бюрократиялық кедергілерді ысырып тастауға, жеке меншік капиталдың келешегі үлкен кемел бастамаларына тікелей қолдау көрсетуге, Жаңа экономика жаңа басқару шешімдерін қажетсінеді, ал ондай шешімдерді осы заманға сай ойлай білетін және түпкі нәтижеге бағдарланған мемлекеттік менеджерлер ғана қабылдауға қабілетті.» - деп айтып кеткен еді Республикамыздың Президенті Н.Ә.Назарбаев 2009ж. Қазақстан халқына арналған «Дағдарыстан жаңару мен дамуға» атты Жолдауында. [4, 5 б]
Зерттеу тақырыбының өзектілігі. Кәсіпорынның қаржысын басқару механизмін жетілдіру отандық экономика дамуының қазіргі сатысында өндірістің экономикалық тиімділігін жоғарылатудың маңызды факторларының бірі болып табылады. Әлеуметтік-экономикалық тұрақсыздық және нарықтық инфраструктураның өзгермелілігі жағдайында қаржылық менеджердің ағымдық күнделікті жұмысында айналым қаражаттарын басқару маңызды орынды алады, себебі осыдан кәсіпорынның сәтті және сәтсіз өндірістік-коммерциялық операцияларының себебін байқауға болады. Кәсіпорын қаржысының жеткіліксіздігі жағдайында оларды тиімді қолдану қазіргі кезде әрбір кәсіпорын қызметінің басым бағыттарының бірі болып табылады. Берілген жұмыстың өзектілігі кәсіпорынның одан әрі дамуы және бәсеке қабілеттілігін арттыруы үшін кәсіпорын қаржысын тиімді басқарудың маңыздылығымен анықталады.
Дипломдық жұмыстың мақсаты – шағын кәсіпорынның қаржыларын басқаруды талдау және басқару мәселелерін шешу жолдарын ұсыну.
Дипломдық жұмыстың мақсатына жету үшін келесі міндеттер қойылды:
- шағын кәсіпорындардың қаржыларын басқарудың теориялық негіздерін
анықтау;
«Акционерлік қоғамдар туралы» Қазақстан Республикасының Заңы –
Алматы: Юрист, 2004 - 54б.
2 Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексі, Алматы 2009-394б
3 Назарбаев Н.Ә. Қазақстан – 2030 Стратегиясы
4 Назарбаев Н.Ә. Президентіміздің Қазақстан халықына Жолдауы
«Дағдарыстан жаңару мен дамуға» атты жолдауы,28 наурыз
Егеменді Қазақстан,2009ж.1сәуір
5 Кеулімжанов К.К., Құдайбергенова Н.А. Бухгалтерлік есеп: Оқулық. – Алматы. Экономика 2006 – 384б.
6 Мырзалиев Б.С., Әбдішүкіров Р.С. Кәсіпкерлік қызметте бухгалтерлік есепті ұйымдастыру: Оқулық. – Алматы. Экононмика 2006 – 164б.
7 Ілиясов Қ. Қ, Құлпыбаев С. Қаржы: Оқулық. Алматы, 2005 – 551б.
8 Баймұханова С.Б. Бухгалтерлік есеп/ жалпы ред. Басқ. К.Ш. Дүйсенбаев. – 2-ші бас. – Алматы: ИздатМаркет, 2005 – 312б.
9 Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдау: оқу құралы/Дүйсенбаев К.Ш., Төлегенов Э.Т., Жұмағалиев Ж.Г. – Алматы: Экономика, 2003 – 328б./
10 Ермекбаева Б.Ж. Купешова Б.Қ., Корпоративные финансы: Оқу құралы. – Алматы, 2007ж.78б
11 С.Өсербайұлы,Ж.Қалымбекова. Қаржы менеджменті: Оқу құралы. – Алматы,2009ж.71б
12 Жұмағазиева А. Кәсіпорындағы экономикалық билік жүйесі және құрылым // Қаржы-Қаражат. – 2005 - №5 – 18-23б.
13 Уоттс М. Нарықтық экономика әліппесі / ауд Н.Оразбеков. Алматы, 2004 – 96б.
14 Есенова Г.Ж. Управление финансовыми ресурсами.//Қаржы-қаражат 2007 - №2 – 31-36с.
15 Кожахметова М. Финансовый контроль как метод управления финансами// Қаржы-Қаражат. – 2006 - №6 – 28-33с.
16 С.В. Большаков. Финансы предприятий. Теория и практика. Учебник: Москва, 2005 – 108-132с.
17 Финансы предприятий: Учебник для вузов/ под ред. Н.В. Колчиной. М: ЮНИТИ-ДАНА, 2006-358с
18 Леонтьев В.Е., Бочаров В. В., Радковская Н. П. Финансовый менеджмент. Учебник- М. «ООО Издательство Элит» - 2005 – 560с.
19 Ковалев В.В. Финансовый анализ. Издание второе. Москва. «Финансы и статистика» 2005-388с
20 Финансовый менеджмент. Теория и практика: Учебник/под ред. Е.С. Стояновой. – 5-е изд; перераб и доп. – М: Перспектива, 2005 – 656с.
21 Управление финансами (Финансы предприятий). Учебник/ под ред. Володин А.А. – М: Инфра-М, 2006-348с
22 Дранко О. Финансовый менеджмент. Технологии управления финансами предприятия: Учебник – М: Юнити, 2004-221с
23 Селезнева Н., Ионова А. Финансовый анализ. Управление финансами: Учебное пособие для вузов. 2-е изд., перераб. и доп – М:Юнити, 2006-275с
24 Рогова Е.М. Основы управления финансами и финансовое планирование: Учеб. Пос - Вернера Регена Издательство, 2006-339с
25 Крейнина М.Н. Бухгалтерский баланс как база для принятия решений по управлению активами и пассивами предприятия. // Финансовый менеджмент. – 2004. №2. С. 110-113.
26 Балабанов И.Т. Анализ и планирование хозяйствующего субъекта. – М.: Финансы и статистика. 2003. 112 с.
27 Донцова Л.В., Никифорова Н.А. Комплексный анализ бухгалтерской отчетности. – М.: Изд-во «Дело и Сервис». 1999. 304 с.
28 Шеремет А.Д., Сайфулин Р.С., Негашев Е.В. Методика финансового анализа. – М.: ИНФРА-М. 2000. 208 с.
29 Алиев М. На пути к международным стандартам финансовой отчетности// Қаржы-Қаражат – 2006 - №3-4 – 63-68б.
30 Шеремет А.Д., Сайфулин Р.С. Финансы предприятия. – М: Финансы и статистика. 2004-291с
31 Управление финансами. Финансовый анализ предприятия: Учебник. – М: Инфра-М, 2005 – 232с. Жилкина А.М
        
        ӘЛ- ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
Экономика және бизнес факультеті
Қаржы кафедрасы
ДИПЛОМ ЖҰМЫСЫ
Шағын кәсіпорындардың қаржыларын басқару мәселелері
Орындаушы
Мұхтаров ... ... ... ... ... оқытушы
Норма бақылаушы
Садыханова Д.А.
(қолы, күні)
аға оқытушы
Кафедра меңгерушісі
Арзаева М.Ж.
Қорғауға жіберілді ... ... ... 2010
ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
Экономика және бизнес факультеті
Қаржы кафедрасы
Қаржы мамандығы
Диплом жұмысын орындауға арналған
ТАПСЫРМА
Мұхтаров Олжас студентіне «Шағын ... ... ... ... ... «23» ... 2009 ж № ... бекітілді. Дайын жұмысты тапсыру мерзімі «26» сәуір 2010 ... ... ... ... ... ... мен нормативтері, экономика,қаржы менеджменті салалары
бойынша оқулықтар мен оқу құралдары, ... ... ... ... ... ... сұрақтар тізімі немесе
жұмыстың қысқаша мазмұны:
а ) шағын кәсіпорындардың қаржыларын басқарудың теориялық негіздерін
анықтау;
б ) кәсіпорынның ... ... ... ... ) ... қаржысын басқарудың мәселелерін шешу жолдарын ұсыну.
Диплом жұмысын ... ... ... ... ... ... ... сұрақтар тізімі |жетекшіге | |
| | ... | ... ... ... ... |25.12.09. |Әдебиеттердің |
| ... мен ... ... көздер | ... |
| ... ... ... | ... ... ... жұмысының жоспарын жасау |28.12.09. ... ... |
| ... оны ... ... | |ауытқушылықтарға|
| | | ... ... ... ... жазу және оны ... |Бірінші бөлімнің|
| |жетекшіге ұсыну | ... ... |
| | | ... ... ... ... және ... |Қажетті материал|
| |т.б. ... ... және ... ... ... ... мен ... ғылыми |11.04.10. |Ұсыныстарды |
| ... ... | ... ... ... ... ... жұмысын |15.04.10. |Техникалық |
| ... ... ... ... ... |
| |жұмысты кафедраға ұсыну | ... ... ... мен ... ... |21.04.10. |Рецензия мен |
| | | ... ... |
| | | ... |
| | | |мән беру ... |Рецензия мен пікірлерді ескере |26.04.10. ... |
| ... ... ... ... | ... |
| | | ... |
| | | ... ... | | ... ... берілген күні ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... қаржысын басқару механизмін
жетілдіру отандық экономика дамуының қазіргі ... ... ... ... ... факторларының бірі болып
табылады. Әлеуметтік-экономикалық тұрақсыздық және ... ... ... ... ... ... ... айналым қаражаттарын басқару маңызды орынды алады,
себебі ... ... ... және ... ... ... байқауға ... ... ... ... ... ... қолдану қазіргі кезде әрбір
кәсіпорын қызметінің басым бағыттарының бірі ... ... ... ... кәсіпорынның одан әрі дамуы және бәсеке қабілеттілігін
арттыруы үшін ... ... ... басқарудың маңыздылығымен
анықталады.
Дипломдық жұмыстың мақсаты – ... ... ... ... және ... мәселелерін шешу жолдарын ұсыну.
Дипломдық жұмыстың мақсатына жету үшін келесі міндеттер қойылды:
- шағын кәсіпорындардың қаржыларын басқарудың ... ... ... қаржысын тиімді басқаруды талдау;
- кәсіпорын қаржысын басқарудың мәселелерін шешу жолдарын ұсыну.
Шағын кәсіпорын қаржысы ... ... ... ретінде қоғам
экономикасының іргетасын қалыптастырады, өйткені мұнда ... ... емес ... ... Шағын кәсіпорын қаржысының саласы
шеңберінде материал, еңбек және ... ... ... ... бұл ... ... ... өндіріс үдерісін қамтамасыз
етеді.
Шағын кәсіпорын қаржысының болуы, жалпы мемлекеттің қаржысы сияқты, тауар-
ақша қатынастарының өмір сүруімен және экономикалық ... ... ... қаржысы − бірыңғай қаржы жүйесінің құрамды бөлігі
және айырықша ... ... ... оның ... ... материалдық және материалдық емес игіліктер жасалатын және елдің
қаржы ресурстарының негізгі бөлігі қалыптасатын ... ... ... ... көрсетеді. Елдегі ақша қатынастарының аса маңызды сферасын,
атап айтқанда, жасалатын қоғамдық ... ... ... және ...... ... ... емес сфераның материалдық
шығындарын қамтамасыз етудің көздерін кейінгі бөлуді ... ... ... ... ... ... бөлігі болып табылады.
МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ...................................................................
..............................................6
1. ШАҒЫН КӘСІПОРЫНДАРДЫҢ ҚАРЖЫЛАРЫН БАСҚАРУДЫҢ
ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Шағын кәсіпорын ... мен ... ... ... ... кәсіпорындағы қаржыны басқарудың экономикалық
мазмұны.....................................................................
.................................19
1.3 Қаржыны басқарудың тұжырымдамалары мен коэффициенттер
жүйесі......................................................................
....................................29
2. ШАҒЫН ... ... ... ... ... ... ТАЛДАУ
2.1 «БРИЗ» ЖШС-ның қаржылық – шаруашылық қызметінің
сипаттамасы............................................................
.........................................39
2.2 «БРИЗ» ЖШС-ның қаржылық тұрақтылығын
талдау...........................44
2.3 «БРИЗ» ЖШС-ның қаржысын тиімді басқаруды факторлық талдау...59
3. ... ... ... ... МӘСЕЛЕЛЕРІН
ШЕШУ ЖОЛДАРЫ
3.1 Тереңдетілген операциялық талдау технологиясын
пайдалану...........63
3.2 Қаржыны басқарудың стратегиясы мен ... ... ... ... ... 2009 ... 28 наурызындағы “Дағдарыстан жаңару мен дамуға”
атты Қазақстан халқына Жолдауында: «Бәсекеге ...... ... мен қоғамдастыққа табысты кіруінің кілті. Сондықтан ... ... ... біз жалпы қазақстандық жобамызды тұжырымдап, оны ... ... ... ... Бұл ─ ... ... бәсекеге барынша
қабілетті елу елінің қоғамдастығына қарай жедел жылжуымыздың және оның
тұрақты мүшесі ретінде ... ... ... ... Осы орайда
кәсіпорындардың бәсеке қабілеттілігін жоғарылату мәселесі олардың қаржысын
тиімді қолданудың, ... ... ... ... ... көз ... болады. [4, 4-5 б]
«Біз Қазақстанның жаһандық экономикалық үрдістерге сәйкес дамып келе
жатқан ел болуын ... ... ... жаңа мен озық ... ... ... шаруашылықтан шағын да болса өзіне лайық “орнын”
иемденген, әрі жаңа экономикалық жағдайларға жылдам ... ... ... ... ... өз ... іскерлік бастамашылықтың
жолындағы заңнамалық, әкімшілік және бюрократиялық кедергілерді ... жеке ... ... ... ... ... ... тікелей
қолдау көрсетуге, Жаңа экономика жаңа басқару шешімдерін қажетсінеді, ... ... осы ... сай ... білетін және түпкі нәтижеге
бағдарланған мемлекеттік менеджерлер ғана ... ... - ... ... еді ... ... ... 2009ж. Қазақстан
халқына арналған «Дағдарыстан жаңару мен дамуға» атты ... [4, 5 ... ... ... ... қаржысын басқару механизмін
жетілдіру отандық экономика ... ... ... ... тиімділігін жоғарылатудың маңызды факторларының бірі болып
табылады. ... ... және ... ... ... қаржылық менеджердің ағымдық
күнделікті жұмысында айналым қаражаттарын басқару маңызды орынды алады,
себебі ... ... ... және ... ... ... ... болады. Кәсіпорын ... ... ... ... ... ... ... әрбір
кәсіпорын қызметінің басым бағыттарының бірі ... ... ... өзектілігі кәсіпорынның одан әрі дамуы және бәсеке қабілеттілігін
арттыруы үшін ... ... ... ... маңыздылығымен
анықталады.
Дипломдық жұмыстың мақсаты – шағын кәсіпорынның қаржыларын басқаруды
талдау және басқару ... шешу ... ... жұмыстың мақсатына жету үшін келесі міндеттер қойылды:
- ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның қаржысын тиімді басқаруды талдау;
- кәсіпорын қаржысын басқарудың мәселелерін шешу жолдарын ұсыну.
Зерттеу объектісі – «Бриз» ЖШС мысалында кәсіпорын қаржысы.
Дипломдық ... ... ... ... ... ... бухгалтерлік есептің көлденең және тік талдауы; статистикалық
мәліметтерді жинау мен топтау; ... ... ... ... басқарудың қазіргі заманғы әдістері. Бұл жұмысты жазу барысында
Баканов М.И.,Шеремет ... ... ... Е.В. ... ... ... Б.Қ.,Өсербайұлы
С.,Қалымбекова Ж және т.б. ғалымдардың ... ... ... ... тапты. Зерттеудің ақпараттық негізін кәсіпорынның бухгалтерлік және
қаржылық есептілігінің мәліметтері, кәсіпорынның ішкі ... ... ... ... ақпараттары, қаржылық менеджмент
саласындағы отандық және шетелдік ... ... ... жұмыстың тәжірибелік маңыздылығы: дипломдық зерттеудің
нәтижелері - кәсіпорынның қаржылық ... ... ... ... және оның ... арттырудың кейбір жолдары.
Дипломдық жұмыс кіріспеден, үш маңызды бөлімдерден, қорытындыдан,
қолданылған ... ... және ... ... ... ... өзектілігі айқындалады, мақсаттар мен
алдына қойылатын мәселелер қалыптастырылады, зерттеудің объектісі мен пәні,
әдістемелік және ақпараттық ... ... ... ... ... ... ... бөлімде шағын кәсіпорындардың қаржыларын басқарудың теориялық
негіздері келтірілген; кәсіпорын ... ... мәні ... ... ... ... кәсіпорындағы қаржыны басқару
түсінігі келтірілген; қаржыны ... ... ... ... ... ... ... бөлімі кәсіпорынның қаржысын тиімді
пайдалануға талдау ... ... ... ... қаржылық
тұрақтылығын талдау, капиталды қолдануын талдау, өзін - өзі қаржыландыру
деңгейін ... ... ... ... ... ... ... қаржысын басқару
мәселелерін шешу бойынша тәжірибелік ұсыныстар келтірілген.
1.ШАҒЫН ... ... ... ... ... ... қаржылары және оларды ұйымдастыру негіздері
Шағын кәсіпорын қаржысы ... ... ... ... ... ... қалыптастырады, өйткені мұнда материалдық және
материалдық емес игіліктер жасалады. ... ... ... саласы
шеңберінде материал, еңбек және ... ... ... ... бұл ... ұлғаймалы ұдайы өндіріс үдерісін қамтамасыз
етеді.
Шағын ... ... ... жалпы мемлекеттің қаржысы сияқты, тауар-
ақша қатынастарының өмір сүруімен және экономикалық заңдардың іс-әрекетімен
байланысты.
Шағын кәсіпорын ...... ... жүйесінің құрамды бөлігі және
айырықша сферасы болып табылады, оның орталықтандырылмаған бөлігін құрайды,
материалдық және материалдық емес ... ... және ... ... негізгі бөлігі қалыптасатын қоғамдық өндірістің басты буынына
қызмет көрсетеді. Елдегі ақша ... аса ... ... ... ... ... ... ұлттық табысты және ұлттық байлықты −
халықтың қажеттіліктерін, өндірістік емес сфераның материалдық шығындарын
қамтамасыз ... ... ... ... ... бұл ... ... қосымша, кейінгі бөлігі болып табылады.[7, 247б]
Шағын кәсіпорын қаржысы ақша нысанында ұлғаймалы ұдайы ... ... ... ... және ... ... ... оны жүзеге асыруға септігін тигізеді. Ол ұлттық
шаруашылықты одан әрі дамытуға ... ... ... мен ... және ... үшін қолданылады. Даму ұлттық шаруашылықты басқару
жүйесінің маңызды экономикалық ... ... ... ... құралы болып табылатын шағын кәсіпорынның берік әрі жақсы
қалыптасқан ... ... ... ... ... бір ... олар басқа өндірістік қатынастардың жиынтығында басқарудың төменгі
буындары шаруашылық қызметінің тиімділігне тікелей әсер етеді.
Шағын кәсіпорын қаржысы ... ...... ... сан алуан
сфераларындағы өнеркәсіп, ауыл шаруашылығы, құрылыс, көлік, жабдықтау-
өткізу (делдалдық), ... ... ... ... жобалау қызметін,
халыққа тұрмыстық қызмет ... ... ... ... ... ... кредит, сақтық, ғылыми, білім, медицина, ақпарат,
меркетинг және басқа қызметті жүзеге ... ... ... ... ... ... қаржысының бұл саланың техникалық-
экономикалық ерекшеліктерінен туындайтын елеулі айырмашылықтары бар. ... ... ... ... ... мәні мен оны ұйымдастырудың
негізгі қағидаттары бірдей, бұл шаруашылық жүргізудің орта ... ... ... заңдарға байланысты. Мұның бәрі олардың барлығын
қосалқы категорияға − жалпы «қаржы» категориясы сияқты оның ... ... ... ... ... ... мен қажеттігін алдын ала анықтайды. [7, 137-146 б]
Шағын кәсіпорын қаржысы жалпы қаржылар сияқты бөлу және ... ... ... ... ... ... ... қаражаттардың
жеке-дара ауыспалы айналымының үдерісінде өндірілген өнімнің ... ... ... (салық мөлшерлемелері, амортизациялық
аударымдардың нормалары, несие үшін пайыз) негізінде бөлінетігінде болып
отыр, мұның өзі ... ... ... ... ... бөлу және ... ... айқындайды. Ақшалай қорлар мен қорланымдарды экономикалық
тұрғыдан негіздеп бөлу ... ... ... ... да ... ... шарты блып табылады.
Оның мазмұны жай және ... ... ... материалдық және ақша
қаражаттарының ауыспалы айналымы процесінде олардың ... ... ... ... болып табылады. Бұл үшін кәсіпорында өнім
өндіру мен оны өткізудің жоспарлары, болжамдары мен ... ... ... ... ... ... ... бір
мерзіміне кірістер мен шығыстардың көлемін жасайды; шығыстардың шамаланған
меншікті қаржы ресурстары, басқа ұйымдар мен өз ... ... ... банк ... ... ал ... жағдайда
бюджеттен бөлінетін қаражаттар есебінен жабылатынын анықтайды.
Бөлу − өндіру мен тұтыну арасындаңы байланыстырушы ... Бұл ... өнім ... ... алуы және оны ... ... ... және таза табысты (пайданы) ... ... ... ... ... (пайданың) бір бөлігі қайта бөлу
ретінде орталықтандырылған қорларға − ... ... ... тыс
қорларға түседі, ал қалған бөлігі еңбекке ақы ... ... ... ... және ... ... шығындарды
қаржыландыруға шаруашылықтың қарамағында қалады.
Шағын кәсіпорын қаржысының бақылау функциясы ... ... рөл ... ... және ... ... жүргізуге
болмайды. Ақшамен бақылау тек шағын кәсіпорынның ішінде ғана емес, ... оның ... ... ... ... және ... ... қарым-қатынастарын да жүзеге асырылады. Субъектілер
арасындағы өзара қатынастарды бақылау ... ... ... және ... ... ақы төлеу кезінде болады. Қаржы-
несие органдарымен өзара іс-әрекет ... ... ... ... орындалуы кезінде, банк несиелерін алған және қайтарған
кезде жүзеге асырылады.
Шағын кәсіпорын қаржысы сферасындағы сан ... ... ... ... ... ... шаруашылық жүргізуші субъектілермен
болатын мынадай топтарға ірілендірілген ақша қатынастарына саяды:
басқа әр түрлі кәсіпорындармен және ... ... өнім ... алу, ... тыс ... ... материалдық шығындарды
төлеу, шарт міндеттерін бұзған кезде айыппұл төлеу және алу, ... ... ... кәсіпорындардың акциялары мен облигациялары
қаражаттарды ... олар ... ... мен ... ... алу процесінде коммерциялық несиелеу кезінде қалыптасады);
өзінің еңбек ұжымымен (бұл қатынастар еңбекке ақы төлеуді, ... ... ... ... бөлу және тұтыну қорынан қызметкерлерге
жәрдемақылар төлеуді, ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның қаржы ресурстарын қалыптастыру үшін
үлестік жарналарды) ортақтастырады;
мемлекетпен − бюджетке салықтар төлеу, ... ... ... ... ... ... алған кезде, сондай-ақ олар бойынша
төлемдер алғанда, валюта қорлары мен ресурстарын қалыптастырғанды;
банктермен ... ... бұл тобы банк ... алу, оларды
қайтару, несиелер бойынша пайыздар төлеу, банктерге уақытша пайдалануға
белгілі бір төлем мен бос ... ... банк ... бағалы қағаздармен
жасалатын операциялар нысаны түрінде іске асады);
сақтық органдармен − мүлікті, ... ... ... емес ... ... жөнінде;
жоғары ұйымдармен − ішкі салалық қайта бөлу шегінде (пайданы, табыстарды,
капиталды қайта бөлу кезінде, жалгерлік төлемдер бойынша және басқалары);
құрылтайшылармен (бұл ... ... ... ... үшін қаржы жарналарын (салымдарын) төлеу кезінде, сондай-ақ
кәсіпорынның пайдасын ... және оның бір ... ... ... ... кезде қалыптасады) және т. с. с.
Шағын кәсіпорын қаржысына, бір жағынан, ... ... ... ... ... ... жағынан, қоғамдық
өндірістің түрлі сферасындағы қаржылардың ... ... тән. ... ... бұл ... тән мынадай негізгі белгілерді
атауға болады:
1) қаржы қатынастарының көпқырлылығы, олардың нысандары мен мақсатты
арналымының сан ... ... ... ... ... болуы және оларды
қалыптастырумен, көбейтумен және қайта бөлумен байланысты ... ... ... капиталдар − бұл өндірістің серпінді элементі, олар
өндірістің өзі ... ... ... ... ... қатар құн
нысандарының тұрақты ауысымы болып отырады. Кәсіпорын қызметінің кез келген
мезетінде өндірістік құралдар ... және ақша ... ... ... ... ... ... барлық жағына әсер ету
мүмкіндігі;
Сөйтіп, шағын кәсіпорын қаржысы деп өнім (жұмыс, ... ... сату ... ... ... ... және ... бөлумен және пайдаланумен байланысты экономикалық қатынастарды
айтады.
Шағын ... ... ... жүргізуші субъектілер қаржысының
құрамының маңызды ... ... ... ... ...... мен ... (фермалар,
компаниялар, фермер шаруашылығы, шаруашылық серіктестіктері, ассоциациялар
(бірлестіктер), ұлттық компаниялар және ... ... әр ... ... ... және ... не ол, не бұл түрі ... негіздемелері қаржыны ұйымдастырудың сипатына елеулі әсер етуі
мүмкін. Шаруашылық субъектілердің сыныптамасы 1 ... ... ең ... ... ... мен ұйымдарды қызмет
сфераларының біріне − материалдық немесе материалдық емес ... ... ... ... ... ... материалдық сферасының
кәсіпорындары бүкіл қоғамның тіршілік әрекетінің негізі болып табылатын
материалдық ... мен ... ... Бұл ... ... өнімнің
бір бөлігі оның салалары ішінде (өндірістік тұтынудың өнімдері) тұтынылады,
басқа бөлігі түпкілікті тұтынуға, соның ішінде өндірістік емес ... ... ... емес ... ... ... қызметтердің
нысанын қабылдайды, қызметтерді жасаудың процесі әдеттегідей, оларды тұтыну
үдерісіменмен тоқайласады, яғни олар қордалауға, сақтауға жатпады.
Қоғамдық өндірістің екі ... ... ... ... бұл
салалардың қаржысын ұйымдастыруға − қаржыландыру, өнімдер мен ... ... ... ... ... ... ... де,
сондай-ақ қызметтің қаржы нәтижелерін қалыптастыру − қорланымдарды,
табыстарды ... ... бөлу және ... ... де ... ... материалдық сфера қорларының қозғалысында өндірістік босалқы
қорларды, аяқталмаған өндірісті жасаумен, дайын өнім және ... ... ... емес ... ... ... ... елеулі орын алады.
Коммерциялық және коммерциялық емес қызмет болып межелену Қазақстан
Республикасының Азаматтық Кодексінде ... ... онда заңи ... анықталады. Заңи тұлға деп меншік, шаруашылық жүргізу немесе жедел
басқару құқығындағы оқшау мүлкі бар және сол ... өз ... ... беретін ұйымды айтады. Өз атынан мүліктік және мүліктік емес
жеке құқықтық міндеттерге ие болып, ... ... ... ... ... және ... бола ... 150-152б]
Өз қызметінің негізгі мақсаты ретінде пайда ... ... ... не ... ... ретінде пайда келтіре алмайтын және
алынған пайдасын қатысушыларына үлестірмейтін (коммерциялық емес ұйым) ұйым
заңи тұлға бола алады.
Коммерциялық ұйым ... ... заңи ... мемлекеттік кәсіпорын,
шаруашылық серіктестігі, өндірістік кооператив нысандарында құрылуы мүмкін.
Коммерциялық емес ұйым болып ... заңи ... ... ... тұтыну кооперативі, қоғамдық қор, діни бірлестік нысанында және
заң құжаттарында көзделген өзге де ... ... ... және ... ... ... ... мақсаттарына сай келуіне қарай ғана
айналыса ... ... ... ... ... (пайда) алу
мақсатында құрылады. Олар ... ... ... нысандарда жүзеге асыра
алады: мемлекеттік және муниципалдық кәсіпорындар; шаруашылық қоғамдар мен
серіктестіктер; ... ... ... ... ... ... ... басым бөлігі және материалдық
емес сфера ұйымдары мен мекемелерінің едәуір бөлігі ... ... ... ... ... қаржы секторының басқа мекемелері
(жинақ ақша – депозит ... ... ... қор биржалар,
бағалы қағаздар рыногы мен ақша-кредит рыноктарына ... ... ... ... сауда-делдалдық кәсіпорындар, ерікті қоғамдық қорлар,
трасттық компаниялар және басқалары.
Коммерциялық кәсіпорындар мен ұйымдардың қаржысы қаржы ... ... бірі ... құн ... ... жасау, бөлу және пайдалану
процестерін қамтиды. Олар ... ЖІӨ мен ҰТ ... ... сферасында іс-әрекет етеді. Сондықтан коммерциялық кәсіпорындар мен
ұйымдардың қаржысы материалдық өндіріс ... ... ... және ... ... ... ... болып келеді.
|Қызметтің | | | ... | ... ... емес ... | | ... ... ... | | ... | ... ... ... ... | | | |
| | ... ... | | ... | | ... | | |
| | | |
| | ... емес |
| | ... ... ... | | ... | | ... | | |
| | ... ... |
| | ... ... меншігі |
| | ... ... ... |
| | ... ... 1 жалғасы
| | | ... | | ... | | | | | |- |
| | | | ... | |тік |
| | ... | ... |Қоғамдық |емес |
| | ... | |Тік ... ... |
| | | | | | |ның |
| | | | | | ... | | | | | |ры мен |
| | | | | | ... | | | | | ... ... | | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | |
| | | ... | | | |
| | | ... ... | | | |
| | | ... | | |
| | | ... ... | | | |
| | | |ғын- |ғын- | | | |
| | | ... ... | | | |
| | ... ... |
| | | ... |
| | | ... |
| |2007ж |2008ж |2009ж ... атаулары | | | |
| ... | ... ... |
|Газды тасымалдау байынша қызмет көрсету ... ... ... ... ... |1055690 |33,6 |1095836 |35,8 |1076902 |34,9 ... АҚ | | | | | | ... ОсОО |222463 |6,8 |225093 |7,4 |653747 |7,2 ... АҚ |98762 |3,1 |- |- |157103 |3.8 ... ... |40879 |1,9 |45696 |2,4 |121625 |2,5 ... АҚ | | | | | | ... -дың ... ... ... ... АҚ |1876551 |32,7 |- |- |2692393 |34,9 ... АҚ |34569 |3,5 |44990 |4,8 |40687 |4,6 ... 1 ... |2 |3 |4 ... ЖШС |670842 |8,4 |683659 |39,2 |1038962 |9,3 ... ... ... ... ЖШС |299641 |7,4 |307467 |8,6 |372216 |10,4 ... ЖШС |664 |0,2 |428 |0,14 |- |- ... тасымалдау ... АҚ |115795 |4,6 |- |- |1563059 |6,2 ... ... бақылауындағы компаниялар ... |224561 |6,8 |244736 |7,3 |259758 |7,8 ... АҚ | | | | | | |
| |1763479 | |244736 | |1822817 | ... ... ... АҚ |16783 |2,5 |20947 |2,9 |24684 |3,4 ... ... ... ... ... |8905 |1,3 |4150 |2,1 |14676 |5,8 ... АҚ | | | | | | ... ... |14 |0,2 |- |- |20 |0,9 ... АҚ | | | | | | ... |4156859 |100 |4554892 |100 |8015944 |100 ... ... ... ... аралығындағы «Бриз» ЖШС-ның қаржылық |
|есептемесінен алынды. ... ... ... ... ... кәсіпорын өнімін тұтынушылары құрамы
мен құрылымы
|1 |2 |3 |4 |
| |2007ж |2008ж |2009ж ... ... | | | |
| ... |%Үлесі |Теңгемен |%Үлесі |Теңгемен|%Үлесі |
|Газды алулары ... АҚ |4232756 |39,4 |2480650 |38,3 |4567369 |33,7 ... ... ... ... ... ОсОО |- |- |113426 |7,7 |189631 |3,2 ... |423721 |10,6 |109416 |4 |457839 |13,1 ... АҚ | | | | | | ... ЖШС |3456 |0,8 |3252 |0,6 |3441 |0,82 ... ... ... | | | | ... АҚ |112192 |29,7 |9210176 |60,3 |2347954 |22,8 ... ... бақылауындағы компаниялар ... ЖШС |15642 |4,6 |10363 |7,6 |20429 |5,8 ... LNG» АҚ|- | |1947 |2,1 |2056 |1,9 ... ... АҚ|101678 |23,7 |- |- |124778 |6,2 ... -дың ... ... ... ... АҚ |18130 |15 |- |- |190635 |8,5 ... 2 ... |2 |3 |4 ... ... ... басқада қызметтер ... АҚ |- |- ... |3398745 |30,2 ... ... БВ»|2451770 |18,9 |2397758|18,8 |2589942 |20,3 ... ЖШС |380808 |10,6 |323493 |12,8 |390681 |14,9 ... ОсОО |280036 |7,9 |111667 |777,4 |280996 |8,5 ... |36805 |3,9 |52807 |4,1 |68904 |4,6 ... АҚ | | | | | | ... ... |2405 |2,3 |987 |2,6 |3560 |2,4 ... АҚ | | | | | | ... ... АҚ |49 |0,3 |123 |0,50 |121 |0,8 ... ... |883 |1,5 |- |- |908 |1,7 ... ... | | | | | ... | | | | | | ... |368 |1,1 |- |- |451 |1,4 ... | | | | | | ... -дың ... ... ... ... АҚ |794723 |14,7 |786423 |16,1 |801247 |15,3 ... АҚ |22299 |8,5 |19703 |8,4 |23586 |8,9 ... АҚ |346390 |11,4 |308953 |12,7 |364809 |12,5 ... |127334 |7,5 |156939 |7,7 |164557 |7,9 ... | | | | | | ... |62673 |4,6 |- |- |624783 |4,8 ... | | | | | | ... |- |- |5053 |2,3 |9088 |2,9 ... АҚ | | | | | | ... ... |3,6 |220 |0,8 |9964 |3,7 ... | | | | | | ... ... ЖШС |4640 |1,9 |- |- |5008 |2,4 ... ... ЖШС |15680 |3,6 |- |- |16780 |3,8 ... |2,1 |3252 |1,8 |5780 |2,7 ... ... АҚ | | | | | | ... |60452 |9,9 | 60266| |61349 |10,1 ... | | | |9,5 | | ... АҚ |24278 |6,8 |23806 |6,4 |30879 |7,5 ... «Казахстан Темір |3156 |3,9 |3467 |3,6 |3500 |3,6 ... АҚ | | | | | | ... АҚ |464 |0.8 |- |0,6 |349 |0,7 ... ЖШС |543 |0,3 |695 |0,4 |- |- ... ЖШС |234 |0,12 |- |- |- |- ... ... басқа да табыстар ... АҚ |3642 |19,8 |101503 |98,9 |99864 |50,6 ... ... ... ... ... ЖШС |11825 |71 |10 |1,1 |890 |6,4 ... 2 жалғасы
|1 |2 |3 |4 ... |12765 |1,8 |345 |0,3 |690 |5,1 ... АҚ | | | | | | ... -дың ... бақылауындағы компаниялар ... |- |587 |46,8 |893 |45,7 ... АҚ | | | | | | ... АҚ |- |- |277 |23,8 |548 |37,5 ... АҚ |- |- |167 |15,4 |335 |12,8 ... |4656477 |100 ... |4834783|100 |
|Дерек ... ... ... ... ... ... ... |
|есептемесінен алынды. ... ... ... ... ... ... 1 ... кәсіпорынның 2007 жылы табыстарының негізгі үлесі газды
сақтау ... ... 4156859 мың ... кейіннен газды тасымадау қызметі
1763479 мың теңге. 2008 жылы газды сақтау қызметі 4554892 мың теңге, ... ... 2447365 мың ... 2009 жылы ... ... қызметі 8015944
мың теңге, газды тасымадау қызметі 1822817 мың теңге құраған. 2 ... ... ... ... ... ... тұтынушылары
келесілер: «КазТрансГаз» АҚ, «ҰК «КазМұнайГаз» АҚ, «КазТрансОйл» АҚ.
2.2 «Бриз» ЖШС – ның қаржылық тұрақтылығын талдау
Кәсіпорынның ... ... ... ... баланс активтерінің құрамы
мен құрылымының динамикасын талдау – кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... және салыстырмалы арту немесе кему
мөлшерін белгілеуге мүмкіндік береді.
Қаржылық есептің маңызды элементі болып ... ... ... осы ... ... қолда бары зерттеледі. Активтердің жалпы
құрылымын және оның жеке топтарын талдау, ... ... ... ... ... өсуі ... болашақтағы дамуын көрсететін болғандықтан,
ол осы кәсіпорын жұмысының оң нәтижесін сипаттайды.
Алайда, кәсіпорын мүлік құнының өсу себептерін талдағанда, жоғары деңгейі
баланстық ... ... ... ... көрсеткіштерден
айтарлықтай ауытқуына әкеліп ... ... ... ... ... ... ... есепке алу тек негізгі құралдардың баланстың
құнын құру барысында жүргізіледі. [19, 220 ... ... ... ... қорлар, дайын өнім
және тауарларды қайта бағалау жүргізілмейді. ... да ... ... ... ... ... болатыны күмәнсіз.
Баланс мәліметтері бойынша активтердің құрамы мен олардың құрылымына
талдау жасау үшін келесі аналитикалық ... ... ... ... ... жылдары активінің құрамы мен құрылымы, 2007ж.
|Көрсеткіштер |2007ж. |2008ж. ... |
| | ... |% | ... |% |(+,-) |% |
| | ... |үле- |мың теңге|үлесі |
| | | | |сі | | ... ... ... ... |36,8 ... |34,3 ... |152,3 ... Ағымдағы активтер |31669070 |33,2 |34954383 |35,7 |3285313 |110,3 ... ... және |211491 |6,5 |3951540 |4,0 |3740049 ... инвестициялары | | | | | | ... ... ... |14,1 |6242322 |6,3 ... |60,4 ... |6937076 |9,4 |6026349 |17,3 |-910727 |86,8 ... | | | | | | ... активтер |73142511 |100 ... |100 ... |134,6 ... ... ... жылдар аралығындағы «Бриз» ЖШС-ның қаржылық |
|есептемесінен алынды. ... ... ... ... ... ... баланс
валютасының 2008жылы 2007жылға қарағанда 25000366 мың теңгеге немесе 1,341
есе артқандығын ... ... ... ... ұзақ ... ... үлес ... 36,8%-дан 34,3%-ға дейін жоғарылауынан болған.
Бұл кәсіпорынның әрі қарай ... ... және ... ... ... оның жұмысының оң нәтижесін
сипаттайды.
Кесте ... ... ... ... ... құрамы мен құрылымы, 2008ж.
|Көрсеткіштер |2008ж. |2009ж. ... |
| | ... |% | ... |% |(+,-) |% |
| | ... |үле- ... ... |
| | | | |сі | | ... мерзімді активтер |63188494 |44,3 |84535234 |51,3 |21346740 |133,7 ... ... ... ... |35,7 ... |28,7 |1090843 |96,8 |
|2.1.Ақша ... және |3951540 |4,0 ... |7,3 ... |370,7 ... ... | | | | | | ... қарыздар |6242322 |6,3 |6930149 |5,8 |687827 |111,0 |
|2.3.Тауарлы-материалдық |6026349 |0,7 |5247679 |6,9 |-778670 |87,0 ... | | | | | | ... ... ... |100 ... |100 ... |120,6 |
|Дерек көзі: 2007-2009 жылдар аралығындағы «Бриз» ЖШС-ның қаржылық ... ... ... мәліметтерінен активтердің нақты құнын көрсететін ... ... ... ... 20255897 мың теңгеге немесе 1,206
есе артқандығын көруге болады. Активтердің өсімі ұзақ мерзімді активтердің
активтегі үлес ... ... ... дейін жоғарылауынан болған.
Бұл кәсіпорынның әрі қарай дамуын көрсететіндіктен және ... ... ... оның ... оң ... ... ЖШС-ның активтерінің құрамының 2007-2009 жылдардағы өзгерісі
|Көрсеткіштер |2007ж. |2008ж |2009ж. |2009 ж. |
| | | | ... |
| | | | ... |
| | | | |2007ж |2008ж ... ... ... ... ... |158,6 |
| | |34 |71 | | ... ... ... |34954383 |338635|3959660|113,2 |116,9 |
| | |40 |0 | | ... ... және ... |3951540 |146492|4212277|106,5 |28,7 |
|инвестициялары,теңге | |46 | | | ... ... |6242322 ... |116,1 |
| | |9 | | | ... |6026349 ... |91,1 ... | |9 | | | ... ... |98142877 |118398|1736965|176,9 |146,7 |
| | |774 |71 | | ... ... ... жылдар аралығындағы «Бриз» ЖШС-ның қаржылық |
|есептемесінен алынды. ... 3. ... ... ... ... 2007-2009 жылдардағы өзгерісі
Дерек көзі: 2007-2009 жылдар аралығындағы «Бриз» ... ... ... 5 және ... 3 ... ... ... құнын көрсететін
баланс валютасының есепті 2009 жылы ... 2008 ... ... теңгеге немесе 146,7%-ға артатындығын көруге болады. 2009 жылы
2007 ... ... 75553694 ... немесе 176,9 %-ға артатындығын
көруге болады. ... ... ... ... ... ұзақ ... ... сәйкесінше 158,6 және 212,2 пайыздарға
жоғарлау себебінен пайда болған. Сонымен қатар дебеторлық қарыз сомасы да
116,1 және 128,9 ... ... ... ұзақ ... ... оның ... потенциалының жоғарылауын көрсетеді.
Сонымен кәсіпорынның балансында талданушы мерзім аяғына қарай ұзақ
мерзімді активтер ... ... ... ... ... активтер
үлесінің төмендеуін көреміз. Активтегі ағымдағы ... ... ... ағымдағы активтердің сомасының жоғарылауы байқалады.
ағымдағы активтерінің өсіміне әсер етуші ... 13 ... ... ... жылы «Бриз» ЖШС-ның ағымдағы активтерінің 5733060 мың теңге
сомасында жоғарылауына келесі факторлар әсер ... таза ... 18821294 ... ... ... ... ... 514,4 теңгеге жоғарылауы.
Кесте 6
«Бриз» ЖШС-ның 2007-2009 жылдарының ағымдағы активтерінің өсіміне әсер
етуші факторлар үлесі
|Көрсеткіштер |2007ж. |2008ж |2009ж. |
| | ... |% | ... |% | ... |% |
| | ... | ... | ... ... ... ... |373,6 |9859162 |903,8 ... |
| | | | | |4 | ... ... |10,9 |133874 |5,6 |144682 |8,1 ... бойынша ... |640,4 |7922056 |726,2 ... ... ... | | | | |5 | ... капиталдың |98763 |1,4 |101348 |1,9 |-115699|2,0 ... | | | | | | ... ... |157891 |6,5 |144897 |5,8 |165431 |8,8 ... | | | | | | ... қарыздар ... ... |184,8 ... ... емес ... |2,5 |-429789 |-39,4 |-94263 |1,6 ... ... ... ... | | | |1 |15 | ... ұзақ ... ... |106,6 ... | | | | |59 | ... ... |42863 |1,3 |459301 |42,1 |361871 |6,3 ... өсім факторлары |33438374 |1017,8|21418287 |1963,5|5541349|966,6 |
|12.Барлық төмендетуші |-30153061|-917,8|-22509130|-2063,|-496804|866,6 |
|факторлар | | | |5 |36 | ... ... |3285313 |100 |1090843 |100 ... |
|өсімі | | | | | | ... ... ... ... ... ... ЖШС-ның қаржылық ... ... ... жылы «Бриз» ЖШС-ның ағымдағы активтерінің 1090843 ... ... ... ... әсер ... табыстың 9859162 теңгеге жоғарылауы;
-несие бойынша міндеттемелердің 7922056 теңгеге несиелік ... 2015378 мың ... ... оң ... тигізген.
2007 жылы «Бриз» ЖШС-ның ағымдағы активтерінің 3285313 теңге сомада
жоғарылаған. Ағымдағы активтердің ұлғаюы келесі ... әсер ... таза ... 12273411 ... ... ... бойынша міндеттемелердің 21038495 теңгеге жоғарылауы оң әсерін
тигізген.
Кәсіпорын капиталының құрылымын зерттеу оларға ... ... ... ... ... ақпарат береді. Қысқа мерзімдік
несиелердің ... ... және ... ... өсуі кәсіпорын
қызметінің қысқарғанын көрсетеді. Бірақ бірыңғай мұндай қорытынды ... ... бұл ... ... ... факторлардың несие үшін және
дивидендке пайыздық мөлшерлемелермен әсерінен болуы мүмкін. Егер ... ... ... ... ... ... болса,
онда тартылған қаражатты өсірген дұрыс, ал егер керісінше болса, онда
меншікті ... ... ... Әрине, авансталған капиталдың
құрылымы жоғарыда қарастырылған жағдайларға ... ... есеп ... активтерінің қалыптасу көздерінің құрылымын
зерттеу үшін келесі ... ... ... ... ЖШС-ның 2007-2008 жылдардағы қаржы ресурстарының құралу көздерінің
динамикасы мен құрылымы
|Көрсеткіштер |2007ж. |2008ж. ... |
| | ... |% ... |% |(+,-) |% |
| | ... |үле- |Теңге |үлесі |
| | | | |сі | | ... ... ... |62,4 |57955541 |59,0 |12273411 |126,8 |
|2.Ұзақ мерзімді |1727251 |2,4 ... |32,8 ... ... | | | | | | ... ... ... |35,2 |8016740 |8,2 ... |
|міндеттемелер | | | | | | ... ... ... |100 |98142877 |100 |25000366 |134,1 |
|Дерек көзі: 2007-2009 жылдар аралығындағы «Бриз» ЖШС-ның қаржылық ... ... ... жылы ... ... ... ... құралу көздерінде
меншікті капитал үлесі 62,4 %-дан 59,0 %-ға дейін ... ... ... капитал үлесі қарыз капиталының пассивтегі ... ... ... жыл ... ... үлесі 37,6 % болса, жыл
соңында 41%-ға дейін жоғарылаған. Меншікті капиталдың сомасы жыл соңында
12273411 мың ... ... ... ... ... 2008 жылы «Бриз» ЖШС-ның қаржы
ресуртсарының құралу ... ... ... ... 59,0 %-дан ... төмендеген. Бірақ, кәсіпорындағы меншікті капитал үлесі қарыз
капиталының пассивтегі үлесінен ... және өсу ... да ... ... жыл басындағы пассивтегі үлесі 41 % болса, жыл ... ... ... ... сомасы жыл соңында 9859162 мың теңгеге
жоғарылаған.
Кесте ... ... ... жылдардағы қаржы ресурстарының құралу көздерінің
динамикасы мен құрылымы
|Көрсеткіштер |2008ж. |2009ж. ... |
| | ... ... |% |(+,-) |% |
| | ... |үлесі|Теңге ... ... ... ... |59,0 ... |57,3 |9859162 |117 |
|2.Ұзақ мерзімді ... |32,8 ... |31,3 |4969718 |115,4 ... | | | | | | ... мерзімді |8016740 |8,2 |13443757 |11,4 |5427017 |167,6 ... | | | | | | ... ... |98142877 |100 |118398774 |100 ... |120,6 ... ... 2007-2009 жылдар аралығындағы «Бриз» ЖШС-ның қаржылық ... ... ... жылы ... ... ... ... құралу көздерінде
меншікті капитал үлесі 57,3 %-дан ... ... ... ... ... капитал үлесі жыл басында қарыз капиталының
пассивтегі ... 14,6 ... ... ... жыл ... ... ... үлесі қарыз капиталының үлесінен 0,2 пайызға төмен
болған. Қарыз капиталының жыл басындағы ... ... 42,7 % ... ... 50,1 %-ға дейін жоғарылаған. Меншікті капиталдың сомасы жыл соңында
18705595 мың теңгеге жоғарылаған.
Активтерді талдай отырып, олардың қалай таратылғанын және ... ... ... ... ... ... ... өндірістік потенциалы
мен оның негізгі құралдарының ... және ... ... ... ... ... анықтау қажет. Ол үшін, ең алдымен
кәсіпорынның өндірістік потенциалының көлемін ... ... ол ... ... ... ... кездеседі. Бірінші әдістеме бойынша
оның құнына негізгі ... ... ... ... ... және ... малдар құндары қосылады.
Екінші әдістемеде кәсіпорынның өндірістік потенциалын анықтайтын активтер
құрамына жоғарыда көрсетілгендерге қосымша, аяқталмаған күрделі ... ... ... құны ... Бұл ... ... ... даму үдерісін әлдеқайда дәл сипаттайды. Шаруашылық
тәжірибесінің ... ... ... ... мүлік
коэффициентінің келесі шегі, яғни К≥0,5 ... ... ... мәні ең төменгі (қатерлі) мәннен аз ... ... ... кезеңдегі қызметінің қаржылық нәтижелері активтерді
меншікті қаражат есебінен толықтыруға ... ... ... өндірістік
мақсаттағы мүлікті арттыру үшін ұзақ мерзімді қарыз қаражаттарын ... ... ... қаржыларының құрамы мен құрылымын талдау
деректерінен кесте деректері бойынша кәсіпорынның ... ... ... 2009 жылы өткен 2008 жылмен салыстырғанда 552977797 мың ... ... ... салыстырғанда 75553694 мың теңгеге өскен. Оның ішінде ұзақ
мерзімді ... ... 2009 жылы 2008 ... ... 49564737 ... ... 2007 ... салыстырғанда 92626560 мың теңгеге дейін
жоғарылаған.
Ағымдық активтер көлемі талданып отырған 2009 жылы 5733060 мың ... ... ... ... ... қорлар көлемі есепті
жылы қалған жылдармен салыстырғанда сәл төмендеген, ал ... ... ... жылы 2007 жылмен салыстырғанда 260737 мың теңгеге өскен.
Сонымен кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... ... активтер үлесі жоғарылап, ағымдық ... ... ... ... ... динамикасы келесі 9 кестеде
көрсетілген.
Кесте 9
«Бриз» ЖШС-ның 2007-2009 жылдардағы ... ... ... 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |6 |7 ... ... |2007 ж. |2008 ж. |2009ж. |2009ж. |
| ... | | | ... | | | | |+,-) |
| | | | | |2007ж |2008ж ... ... | ... |57955541|67814703 |86520298 |134,8 |124,8 ... | | | | | | ... ұзақ | ... |72949713 |208,7 |198,4 ... ... | | | | | ... | | | | | | ... қысқа | теңге |8016740 |13443757 |14226560 |136,8 |127,9 ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... | ... ... |39596600 |113,6 |114,3 |
|активтер | | | | | | ... ... | ... ... |126,9 ... қаржылық |бірлікте|0,590 |0,573 |0,499 |-111,8 |-113,6 ... |р | | | | | ... | | | | | | ... маневрлілік |бірлікте|0,464 |0,301 |0,293 |-140,7 |-131,5 ... |р | | | | | ... таза ... ... ... |2537004 |-118 |127 ... | | | | | | ... ... ... |0,746 |1,008 |132,6 |125,8 ... мен |р | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... ... |0,427 |0,501 |124,8 |119,4 ... |р | | | | | ... | | | | | | ... 9 ... 1 | 2|3 |4 | 5 |6 |7 ... ... ... |0,886 |0,918 |0 |119,8 ... |р | | | | | ... | | | | | | ... ... 2007-2009 жылдар аралығындағы «Бриз» ЖШС-ның қаржылық |
|есептемесінен алынды. ... ... ... ... ... бірі болып
маневрлілік коэффициенті табылады. ... ... ... ... беретін кәсіпорын меншікті капиталының қай бөлігі мобильді түрде
екенін ... Бұл ... ... деңгейі кәсіпорын меншікті
капиталының маңызды бөлігі қысқа уақыт ... ... ... ... ... жоқ, аз ... ... табылатын иммобильді
сипаттағы құндылықтарға шоғырланғанын білдіреді.
Қаржылық көзқарасы ... ... ... ... ... ... үшін ... меншікті капитал мобильді, оның көп ... ... ... ... өсуі ... ... ... құрылымы
тұсында мүмкін болатын шекте жағымды ... Егер ... ... тыс активтер өсуіне қарағанда меншікті капитал өсуінің артып
шығуымен жетілсе, онда бұл ... ... ... ... нақты
дәлелдйді.
Маневрлілік коэффициентінің жоғары мәні кәсіпорын қаржылық жағдайын
жағымды етіп сипаттайды, бірақ көрсеткіштің ... ... ... да бір қалыпты мән жоқ. Коэффициенттің ... ... ... ... ... ≤ 0,5 ... ... болады.
немесе , ... ДО – ... ...... ... көрсеткішетр динамикасына талдау жүргізіп отырған кәсіпорында
маневрлеу коэффициенттің деңгейі 2007 жылы 0,464 бірлік, 2008 жылы ... 2009 жылы 0,293 ... ... Бұл ... 2007 жылы жоғары мәнге
ие болған, яғни таза айналым капиталының меншікті капиталдағы ... ... 46,4 %-дан 2009 жылы 29,3 %-ға ... ... Таза ... меншікті капиталдағы үлесінің төмендеуі ұзақ ... өсу ... ... капиталдың өсу қарқынынан төмен болуы
себебінен болған. [19, 312 ... ... ... бейнелейтін негізгі көрсеткіштердің
бірі баланс ... ... ... ... анықтайтын
тәуелсіздік коэффициенті болып табылады:
Kн = ,
(2)
мұндағы, СК – меншікті капитал, мың теңге;
∑К – капиталдың жалпы ... мың ... өсуі ... ... ... ... болашақта
қаржылық қиыншылықтар тәуекелінің төмендеуін білдіреді.
Қаржылық тәуелсіздік коэффициенті 2007 жылы 0,59 бірлік, 2008 жылы ... 2009 жылы 0,499 ... ... ... ... деңгейі 0,60 бірлік құрайды.
Тәуелсіздік коэффициентіне кері көрсеткіш болып табылатын тәуелділік
коэффициенті келесідей анықталады:
= ... = 1 - ... ... авансталған капиталдың жалпы сомасындағы ... ... Оның ... ... ... ... ... көздеріне тәуелділігі сәйкесінше ұлғаяды.
Тәуелсіздік коэффициентінің төмендеуі меншікті капиталдың пассивтегі
үлесінің төмендеуінен ... ... ... ... үлесі 2007
жылы 59 %-дан 2009 жылы ... ... ... ... ... ... тәуелділік коэффиценті жоағрылаған.
Тәуелділік коэффицентінің нормативтік деңгейі 0,40 ... ... ... жоғарылауы қаржылық тәуелділікті жоғарылатады.
Тәуелділік ... ... ... 2007 жылы 41 %-дан 2009 ... %-ға ... ... яғни қарыз капиталының пассивтегі үлесі
жоғарылағандығын көрсетеді.
Қаржылық ... ... ... ... ... ... ... оның формуласы:
= , ... ЗК – ... ... мың ... ... қызметінің қай бөлігі меншікті қаражаттар
арқылы, және қай ... ... ... ... ... Оның мәні ≥ 1 болуы қажет.
Ұзақ мерзімді және қысқа мерзімді қарыздардың ... ... ... ... коэффицентінің мәні төмендеген. 2007
жылы қаржыландыру коэффиценті 1,442 бірлік құраса, 2008 жылы 1,340 ... 2009 жылы 0,992 ... ... Сонымен меншікті капиталдың 2007 жылы
және 2008 жылы ұзақ және қысқа мерзімді қарыздардан сәйкесінше 44,2 ... 34%-ға ... ... ... Ал меншікті капиталдың үлесінің 2009
жылы төмендеуі әсерінен қаржыландыру ... 0,992 ... ... өтеу ... немесе қаржылық тұрақтылық коэффициенті
кәсіпорын активтерінің жалпы соммасында меншікті капитал мен ұзақмерзімді
міндеттемелер үлесін сипаттайды:
. ... ... ... ... ... жұмсақтау
шектеулерге ие. Батыс тәжірибесінде берілген коэффициенттің ... ... тең, ал оның ... мәні 0,75 ... ... ... активтерді қаржыландыру көзі ... ... ... ... да ... мүмкін, сондықтан «Бриз - Сервис» ЖШС
қаржылық тұрақтылық коэффициенті 2008 жылы 0,886 бірліктен 2009 жылы ... ... ... және меншікті қаражаттар ... ... ... 1 ... ... ... қанша қарыз капиталы тартылғанын
сипаттайды:
= . ... ... ... шегі ≤ ... ... кәсіпорында бұл көрсеткіш келесі мәндерге ие:
2007 жылы-0,693 бірлік, 2008 жылы- 0,746 бірлік, 2009 жылы – 1,008 ... Бұл ... ... капиталының меншікті капиталдан 2009
жылы ... ... ... ... абсолютті көрсеткіштері деп тауарлы-материалдық
қорлардың қалыптасу көздерімен қамтамасыз етілу ... ... ... ... қалыптасу көздерін сипаттау үшін үш
негізгі көрсеткішті ... ... ... капиталы. Ол меншікті айналым ... ... ... ... оның ... ... қызметінің
онан арғы дамуын дәлелдейді. Бұл көрсеткіш келесі формуламен анықталады:
= – = ... Со.к. – ... ... ... – ұзақ ... ...... пассивінің бірінші бөлімі;
Ір.А – баланс активінің бірінші бөлімі.
Меншікті айналым капиталының сомасы:
2007 жылы: 57955541-63188494= - 5232953 ... ... ... 67814703-84535234= - 16720531 теңге құрайды;
2009 жылы: ... - 47579673 ... ... ... отырған 2007-2009 жылдар аралығында меншікті ... ... ... ... ... ете ... ТМҚ-ның меншікті және ұзақ мерзімді қарыздық қалыптасу көздері немесе
перманентті айналым капиталы. Ол алдыңғы ... ұзақ ... ... ... ... оның ... ... ДО – ... ... ... ... меншікті айналым қаражаттарына деген
қажеттілікті қанағаттандыру үшін ... ұзақ ... ... алды,
яғни тауарлы- материалдық қорларды меншікті және ұзақ ... ... ... ТМҚ ... қалыпты көздері келесі соманы құрайды:
2007 жылы: - 5232953 + 32170596 = 26937643 ... ... - 16720531 + 37140314 = 20419783 ... ... - 47579673 + 72949713 = 25370040 теңге
Сонымен, ұзақ мерзімді қарыздардың жоғарылауы себебінен 2007-2009 жылдар
аралығында ТМҚ ... ... ... ... ТМҚ негізгі қалыптасу көздерінің жалпы мөлшері келесі формулымен
анықталады:
, ... КК – ... ... ... мен ... ... қалыптасу көздерінің жалпы мөлшері келесі соманы құрайды:
2007 жылы: 26937643 + 8016740=34954383 теңге;
2008 жылы: 20419783 + ... 33863540 ... ... 25370040 + 14226560 = 39596600 ... ... көрсеткіштердің ТМҚ қаржыландырудың дәрежесі бойынша
кәсіпорынның қаржылық тұрақтылық ... ... ... ... ... 4 ... бөлінеді:
1) абсолютті қаржылық тұрақтылық;
2) қалыпты қаржылық тұрақтылық;
3) тұрақсыз қаржылық тұрақтылық;
4) кризистік қаржылық жағдай.
Қаржылық тұрақтылықтың деңгейлері келесі теңсіздіктердің ... ... (10 ... 10
Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылық типтері
|1 |Кәсіпорынның ... | ... |
| ... ... | |
|2 ... қаржылық |Сок < ТМҚ < СокД |
| ... | |
|3 ... ... |ТМҚ > ИО |
| ... | |
|4 ... ... |ТМҚ > ИО және ... ... |
| ... ... мен ... ... |
| | ... несиелік және дебиторлық |
| | ... бар ... ... ... көзі: Управление финансами (Финансы предприятий). Учебник/ под |
|ред. Володин А.А. – М: Инфра-М, 2006г.-348с |
11 ... ... ЖШС ... ... деңгейлерінің типтері жылдар
бойына анықталған.
Кесте 11
«Бриз» ЖШС қаржылық тұрақтылық деңгейлерінің типтері
|жыл |Қаржылық тұрақтылық деңгейлерінің типтері |
| ... ... ... ... ... |
| |қаржылық ... ... ... |
| |тұрақтылық,|Сок ИО | ... ... |- |- |
| | |< ... | | ... ... ... < |- |- |
| | | ... ... А1 >П1, А2 > П2, А3 < П3, А4 > ... ... А1 < П1, А2 > П2, А3 < П3, А4 > П4 ... баланс өтімді
емес.
Сонымен, «Бриз» ЖШС - ның қаржылық тұрақтылығына ... ... ... ... емес, қаржылық тұрақтылық жағдайы қалыпты
екенін көреміз.
Кәсіпорынның өзін- өзі ... деп ... ... көздері
есебінен қаржыландыруды айтады. Өзін- өзі ... ... ... ... ... ... көздерінің үлес салмағына тәуелді болады.
Кәсіпорынның өзін- өзі ... ... ... ... ... c = (П + А) / ( К+ З) ... K c - өзін- өзі қаржыландыру коэффициенті;
П – бөлінбеген таза табыс;
А – амортизациялық аударымдар;
К- ұзақ және ... ... ... ... ... ... өзін- өзі қаржыландыру деңгейі келесі 14 ... ... ... ... ... ... өзі қаржыландыру деңгейі
|Көрсеткіштер |2007ж. |2008 ж. |2009 ... |
| | | | ... |
| | | | |2007ж. |2008ж. ... таза ... ... |65415254|8423654|+26343077 |+18821294|
|теңге | | |8 | | ... ... |6108069 ... ... ... | | | | | ... және ... ... ... ... |+29492325|
|несиелер, теңге | | |0 | | ... ... ... |7856324 |8538144 ... ... |
| | | |6 | | ... қаржыландыру |1,005 |1,478 |1,047 |-0,042 |-0,431 ... | | | | | ... ... ... ... ... ... ЖШС-ның қаржылық ... ... ... ... ... 2009 жылы 1,047 ... ... Бұл
көрсеткіш шаруашылық субъектінің өндірісті дамытуды қаржыландыруда меншікті
қаражат көздері қарыздардан 1,047 есе артық екендігін көрсетеді. 2008 ... ... 1,478 есе ... ... ал 2007 жылы бұл ... 1,005 ... шаруашылық субъектөзінің өндірістік қызметін тек қана ... ... ғана емес ... ... ... ... да ... Өзін- өзі қаржыландыру қағидасы тек қана меншікті қаражат ... ... ... сонымен қатар өзінің өндірістік қызметін ... ... ... ... ... ... келесідей мәселе
анықталды : қаржыны оперативті басқарудың ... ... ... Оның салдары :
1.Маневрлік коэффициентінің төмендеу үрдісінің байқалуы;
2.Сыртқы ... ... ... қалыпты деңгейден жоғары болуы;
2.3 «Бриз» ЖШС – ның қаржысын тиімді ... ... ... ... ... мен динамикасына барлық
өндірістік-шаруашылық ... ... әсер ... ... және
өндірісті ұйымдастырудың деңгейі; капитал және оның көздерінің құрылымы;
өндірістік ресурстарды ... ... өнім ... ... және ... ... ... және өзіндік құны; қызмет түрлері бойынша
пайда. [18, 145 б]
Рентабельділік көрсеткіштерін ... ... ... ... ... формуласын өндіріс белсенділігі мен шаруашылық қызмет
тиімділігін жоғарылатудың ... және ... ... ... ... ... (өндірістік қорлар рентабельділік) талдау
үшін үш немесе бес факторлық модельді қолдануға болады.
Барлық ... ... ... ... қатынас жатыр:
, ... - ... ... ... ... материал сыйымдылығы;
- өнімнің амортизациялық сыйымдылығы;
- негізгі өндірістік қорлар бойынша өнімнің қор сыйымдылығы;
- ... ... ... ... қор сыйымдылығы (айналым
қаражаттарының бекіту коэффициенті);
P – баланстық пайда;
F – негізгі қорлар жылдық орташа құны;
Е – ... ... ... ... ... - өнім рентабельділігі;
- толық өзіндік құн бойынша 1 теңге өнімге шығындар.
Өнім табыстылығы ... ... ... ... қор ... айналым қаражаттар айналымының жылдамдығы қаншалықты жоғары болса; 1
теңге өнімге ... және ... ... ... ... ... бойынша шығындар қаншалықты төмен болса, қорлар
рентабельділігі соншалықты жоғары ... ... ... ... әсер ... ... баға беру ... қойылым әдісі немесе
факторлық әсер етуге баға ... ... ... ... ... факторлық талдау 15 кестеде берілген.
Рентабельділікті анықтаудың үш факторлық моделі
, ... λР - өнім ... - ... қор ... – айналым қаражаттарының айналымдылығы
.
Рентабельділікті талдау -«Бриз» ЖШС-да жүргіземіз. ... ... ... ... талдау үшін қажет көрсеткіштерді
келесі 15 кестеден ... ... ... ... ... ... рентабельділігін факторлы
талдау үшін қажет көрсеткіштер
| ... ... |2007ж. |2008 ж. |2009 ... |
| ... | | | |
| | | | | ... | | | | | |алы ... өткізуден |N |50433186|55580993|8342914|+27848150|+1,501 |
|түскен табыс, теңге | | | |3 | | ... ... ... ... ... | | | |5 | | ... капиталы, |E |3084479 |33766273|3959660|+5830327 |+1,173 |
|теңге | | | | | | ... құн, |C ... ... | | | |2 | | ... ... ... ... |
| | | | |1 | | ... ... |0,29839 ... |+1,075 ... | | | | | ... | | | | | | ... факторлы модель көрсеткіштері ... ... |P/N |0,50788 |0,53299 |0,5305 ... |0,995 |
|бірліктер | | | | | | ... |F/N |1,77894 |1,17868 ... |+1,000 ... | | | | | | ... | | | | | | ... |E/N |0,54394 |0,60751 ... |-0,7812 ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... көзі: 2007-2009 жылдар аралығындағы «Бриз» ЖШС-ның қаржылық ... ... |
R = P/N ( F/N + E/N ... ... R2007= 0,50788 / (1,77894 + 0,54394) = 0,21864 ... ... ... R2008= 0,53299 / (1,17868 + 0,60751) = 0,29839 бірлік немесе
29,839%
2009 жылы: R2009= 0,53054 / (1,17907 + 0,47461) = 0,32082 ... ... ... түрлі факторлар қалай әсер еткенін қарастырайық.
1.Өнім табыстылығы факторының өзгерісінің әсер ... ... ... ... өзгерісіз қалып, тек өнім рентабельділігі
өзгерген жағдайдағы өнімнің табыстылығы ... ... ... p= 0,53054 / (1.17868 + 0.60751) = 0,32082 = 32,082 ... Өнім ... факторының әсер етуін анықтау:
∆ Rλ p= 0,32082 – 0,29839 = 0,02243 = 2.243 %.
2.Қор сыйымдылығы өзгерісінің әсер ... ... ... ... ... ... өнім рентабельділігі мен
қор сыйымдылығының өзгеруі жағдайындағы қор сыйымдылығы бойынша ... ... F= 0,53054 / (1,17907 + 0.60751) = 0,29696 = 29,696 ... ... ... әсер ... ... Rλ F= 0,29696 – 0,29702 = - 0,00006 = - 0,006 %.
3.Айналым қаражаттарының ... әсер ... ... ... 2009 жылы ... рентабельділікті анықтаймыз. Барлық үш фактор
өзгеруі (өнім рентабельділігі, қор сыйымдылығы және айналым ... ... ... ... ретінде қарастыруға болады.
(R2009=0,32082 есептеуі жоғарыда көрсетілген). ∆ R = 0,29702 - 0,29696 ... = 0,006 ... ... ... ... әсер ... анықтау:
∆ R= 0,02243 – 0,00006 + 0,00006 = 0,02243 = ... ... ... 2009 жылы 2008 жылмен салыстырғанда
2,243%-ға жоғарылаған. Капитал ... ... ... ... төмендеуі әсер еткен, өнімді өткізуден түскен табыс
сомасының жоғарылауы әсер еткенін көреміз.
Кәсіпорын қаржысын ... ... ... нәтижесінде мынадай
мәселе анықталды: тереңдетілген операциялық ... ... ... Оның салдары келесідей:
1.Өнім табыстылығының 2009 жылы төмедеуі;
2.Айналым ... ... ... ... ... ЖШС – НЫҢ ... БАСҚАРУ МӘСЕЛЕЛЕРІН
ШЕШУ ЖОЛДАРЫ
3.1 Тереңдетілген операциялық талдау технологиясын пайдалану
Рентабельділік шегінің мөлшеріне 3 ... ... әсер ... ... өнім бірлігіне кететін өзгермелі шығындар және тұрақты шығындардың
жиынтық мөлшері. Тұрақты шығындар ... ... ... дәрежесін
сондай-ақ қаржылық тәуекелді-тұрақты шығындардағы несие бойынша ... ... ... ... ... тұрақты болса,
соншалықты рентабельділік шегі жоғары, және ... ... ... ... ... ... тұрақты шығындардың бір бөлігін
тікелей берілген тауарға (өнімге, қызметке) ... ... ... ... ... операциялық талдаудың негізгі қағидасы тауардың ... ... ... тұрақты шығындарын бірігуі және аралық
маржаны есептеу – тікелей ... мен ... ... ... ... ... нәтижесі болып табылады.
Тереңдетілген операциялық талдау бағаға және ассортименттік саясаттың
негізгі ... ... ... ... ... ... ал қандайлары пайдасыз және қандай баға қою.
Аралық маржа жалпы маржа мен пайданың аралығы болып табылады.Аралық маржа
кәсіпорынның ... ... көп ... жапқаны дұрыс. Пайданың
қалыптасуына өз үлесін қоса отырып, жалпы маржаны есептеуден гөрі ... ... өз ... бар: талдау нақтырақ және нәзік болып
табылады, пайдалырақ ... ... ... жоғарылайды, цехтік өндірістік
қуатты пайдалану мәселесін шешу мүмкіндігі пайда болады.
Тереңдетілген ... ... шегі мен ... шегі
көрсетіледі.
Тауардың шығынсыздық шегі - өзгермелі шығындар мен тікелей ... ... ... ... түсім.
Мұнда аралық маржа нөлге тең.
Тікелей тұрақты шығындар
Залалсыздық = ... дана ... ... ... ... ... ... = (14)
шегі, тг. ... ... ... ... шегі – тек өзгермелі мен тікелей тұрақты шығындарды ғана
емес, сондай-ақ жанама тұрақты шығындарды өтейтін өткізуден түскен ... ... ... ... және ... ... шығындар
Рентабельділік = (15)
шегі, дана тауардың бірлігіне кететін жалпы маржа
Тікелей және ... ... ... ... тг. ... маржаның түсімдегі үлесі
Шығынсыздық пен рентабельділік шегін есептеу ... ... ... қолданылады. Өзіндік өмірлік циклда тауар екі ... ... екі ... ... ... ( ... 4).
Рент. ... ... ... 2-шегі
«х» уақыты:
тауарды ассортименттен
алып тастау керек...
1 2 ... ену Өсу ... ... 4. ... ... ... көзі: Финансовый менеджмент. Теория и практика: Учебник/под ред. Е.С.
Стояновой. – 5-е изд; перераб и доп. – М: ... 2005. – ... ... теріс болатын жағдайда , ... ... ... ... ... мен тікелей тұрақты шығындарын өтей алмаса, тауарды
ассортименттен алып тастау қажет.
Операциялық экспресс-талдаудың технологиясы ... ... ... ... тетік күші ұғымының енгізілуі негізгі жаңалық ... Бұл ұғым ... мен ... ... ... ... алгоритімін жеңілдететін және тәжірибелік мақсаттарды ... ... ... ... ... ... берді.
Әдістеме келесі тәуелділіктерге негізделеді:
1. Операциялық тетік күші тұрақты шығындар мен ... ара ... ... яғни ... маржа құрылымының жаңа коэффициенті
енгізіледі:
Тұрақты шығын
α = ... ... ... тетік (ОТ) күшінің жалпы маржа ... α ... ... болады:
ОТ = 1 / 1- α
(18)
Қаншалықты α коэффициенті үлкен болса, соншалықты операциялық тетік күші
көбірек ... ... ... шығындардың жалпы маржадағы үлесі үлкен
болса, соншалықты операциялық тетік күші көп ... ... ... ... ... берік қорының (ҚБҚ) жалпы
маржа құрылымы коэффициент пен ... ... ... = 1 – α
(19)
Қаржылық беріктік қорының жалпы маржа құрылылымы коэффициентпен кері
тәуелділігі бар немесе қаншалықты тұрақты ... ... ... ... болса, соншалықты қаржалық беріктік қоры аз болады және керісінше.
4. Операциялық тетік күші мен ... ... қоры ... ... ... ... х ОТ = 1 ... ҚБҚ х ОТ = 100
(20)
5. Жоғарыда келтірілген тәуелділіктер негізінде жаңа, ... ... ... ... теңдіктер шығарылады.
5.1. Қаржылық беріктік қор қатыстық бірлікте.
ҚБҚ = ... / ... ... = 1/ ... ... қоры – ... ... күші қарама-қарсы мөлшер.
Рентабельділік шегін (РШ) ... ... күші ... көрсетуге болады:
РШ = 1 – 1 / ОТ
(22)
және жалпы маржа құрылымы кэффициент арқылы көрсетуге ... РШ = ... ... ... қоры ... % = ... / жалпы маржа = 100 / ОТ
РШ % = (1 – 1 / ОТ) х ... ... ... қоры ... ... = ... ... коэффициенті = пайда/жалпы маржа% х 100 (24)
Бұдан мынадай қорытынды жасауға болады:
1. Егер кәсіпорын түсімі ... ... аз ... ... > ... Егер кәсіпорынның түсімі рентабельділік шегіне тең болса,
α = 1;
3. Егер ... ... ... ... көп болса, α Рөзг, Рбаға >ОР, Рбаға> Ртұр.
3. ... ... ... ... ... көлемінің немесе тұрақты
шығындар өзгерісінің әсерінен артық. Пайданың талданатын факторларға
икемділігін келесі суреттен ... ... 6. ... талданатын факторларға икемділігі
Дерек көзі: Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдау: оқу құралы/Дүйсенбаев
К.Ш., Төлегенов Э.Т., Жұмағалиев Ж.Г. – Алматы: Экономика, 2001 – ... ... ... неғұрлым үлкен болса, пайданың талданатын факторларға
икемділігі соғұрлым жоғары.
2) Түзулердің көлбеу бұрышын операциялық ... күші ... ... күші ... ... ... неғұрлым үлкен болса,
көлбеу бұрышы соғұрлым жоғары.
Практикада бір емес, бірнеше ... ... ... ... Бұл
жағдайда көп вариантты экспресс-талдау әдістемесі қолданады.
Жоғарыдағы ... ... ... ... ... қолдана отырып, операциондық талдау технологиясын дұрыс пайдаланбау
мәселесі шешіледі.
3.2 Қаржыны басқарудың стратегиясы мен тактикасын әлемдік қаржы
дағдарысы жағдайында жетілдіру
Әлемдік қаржы ... ... ... ... ... ... ұлы ... шешуге тура келеді: рентабельділік
немесе өтімділік және ... ... ақша ... ... және ... ... қабілеттілікпен үйлестіруге тырысу барысында
олардың 2-уінің біреуін құрбан етуге жиі ... ... ... ағымдағы
өтімділік коэффициентінің төмен деңгейі қаржылық құлдырауды және төлем
қабілетсіздіті емес, кәсіпорынның қарқынды дамуын, ... ... ... тез игергенін көрсетеді.
Қаржылық стратегия – бұл кәсіпорынды ақшалай қаражаттармен қамтамасыз ету
бойынша әрекеттердің басты жоспары. Ол ... ... ... ... олардың және нарықтық шаруашылық жағдайында кәсіпорынның
қаржылық тұрақтылығын жоспарлау мен ... ету ... ... ... ... шаруашылық етудің нарықтық шарттарда объективті
заңнаманы зерттейді, жаңа жағдайларда өмір сүрудің, ... ... ... мен ... әдістері мен нысандарын құрады.
Әлемдік қаржы дағдарысы жағдайында кәсіпорынның ... ... ... барлық жақтарын қамти отырып, негізгі және ... ... ... ... пайданы бөлу, қолма-қолсыз есеп-
айырысу, салық менеджменті, бағалы қағаздар облысындағы саясаттарын
қамтиды. ... ... ... ... ... ... ... анықтайды, олар – табыс және қаражаттардың түсімі,
қаражаттар ... және ... ... және бюджеттен тыс
қорлармен қарым-қатынастар,несиелік қарым-қатынастар.
Сурет 7. Кәсіпорынның ... ... ... ... предприятий: Учебник для вузов/ под ред. Н.В. Колчиной.
М: ЮНИТИ-ДАНА, 2004,98с.
Кәсіпорынның қаржылық мүмкіндіктерін жан-жақты есепке ала ... және ішкі ... ... ... ... ... ... қаржы дағдарысы кезінде өнім нарығында қалыптасқан
жағдайларға кәсіпорынның ... ... ... етеді. Қаржылық стратегияда аталған ... ... ... ... ... ... ... қаржы дағдарысы уақытында кәсіпорындар басты қаржылық стратегия,
оперативті қаржылық стратегия және жеке стратегиялық тапсырмаларды ... ... жеке ... ... жету ... ... ... басты қаржылық стратегиясы ... ... ... уақыт кезеңі) бойынша да, ... ... ... да ... Ол ... оперативті
қаржылық стратегиялардан тұрады, бірақ олардың қарапайым ... ... ... ... ... стратегиясы басты қаржылық
стратегияны қысқа мерзімге негіздейді және басты стратегияда ... ... бір ... орындайды. Жеке стратегиялық міндеттерді
орындау стратегиясы немесе жеке стратегиялық мақсаттарға жету ... ... ... ... ... шектеулері болмайды, бірақ тек
бір ғана стратегиялық міндетті немесе стратегиялық мақсаттың тек бір ғана
бөлігін ... ... ... ... ... ... тиімді қызметі үшін
оперативті басқаруды негізгі қаржылық стратегиямен ... ... ... 2
негізгі бағыт бар:
1. Инвестициялар- тұрақты және өзгермелі ... ... ... ... құрылымы.
2. Кәсіпорынның қаржылық ... ... ... ... несие қабілеттілігі, рентабельділік- қаржылық коэффициенттер.
Бұл мәселе ... ... ... ... ... ... мен пассивтерін кешенді басқарудың нақты практикалық көрінісі
қаржылық стратегия матрицалары болып ... ... ... ... қаржы дағдарысы кезінде өте ... ... ... ... жағдайын болжамын жасауға, жағымсыз факторлар мен
құбылыстарды анықтауға болады. Ол үшін ... ... ... ... ... нәтижесі (РХД)= инвестицияны пайдаланудың ... - ... ... ... ... - өндірістік
инвестициялар + мүлікті жай сату.
Ағымдағы қаржылық қажеттіліктер= шикізат және ... өнім ... ... ... ... ... берешек) – жабдықтаушыларға
міндеттемелер (кредиторлық берешек).
2. Қаржылық ... ... ... ... қаражаттарының өзгерісі –
пайыздар – басқа кәсіпорындардың жарғылық қорларына ... және ... ... ... + ... ... пайдасынан аударымдар және
басқа ұзақ мерзімді салымдардан табыс.
РФД көрсеткішінде кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... оның мәні оң, ал қарыз қаражаттарын тартусыз –
теріс ... ... ... ... мәні тек ... оң ... өтеле алады.
3. Кәсіпорынның қаржылық- шаруашылық ... ... ... ... қызмет нәтижесі және шаруашылық қызмет нәтижесінің қосындысы:
РФХД= РХД + РФД
(38)
РХД, РФД және ... ... ... ... ... және ... қызмет нәтижесіндегі ақша қаражаттарының
шамасын және қарқынын анықтау, міндеттемелерді және дивидендтерді ... ... ... ... ... қаржылық қажеттіліктерді
жабу, яғни оң ақша ағымдарына ие болу (қарастарылып отырған перспективада
кірістердің шығыстардан артық болуы) ... ... үшін ... ... орнатудың кең тараған әдістерінің бірі- кезекті ... РХД және ... ... олардың соммасын нөлге жақындатуға
қол жеткізу. ... ... РХД және РФД 0% және + - 10 % ... ... болған жағдайда орнайды.
Әлемдік қаржы дағдарысы жағдайында РФХД-нің ... ... ... қиын
және барлық жағдайда қажет бола бермейді, бірақ мүмкіндігінше қауіпсіз
аймақта қалуға тырысу керек. ... ... ... ... ... тәуекелділік деңгейінде РХД және ... ең ... ... ... алдына қояды.
Әлемдік қаржы дағдарысы кезінде осы міндетті орындауда ... ... ... ... ... ... Матрицалар жақындағы
жылдарға кәсіпорынның «критикалық жолын», тәуекелділік шектерін ... ... ... ... ... сан ... түрлерінен
РФХД-нің мәні РХД мен РФД-нің әр түрлі мәндерімен комбинирлене ... ғана ... және ... ... кәсіпорын айналымының өсу қарқынының
корреляциясымен бірге. ... 8. ... ... матрицасы
Дерек көзі: Управление финансами. Финансовый анализ предприятия: Учебник. –
М: Инфра-М, 2005 – 152с. Жилкина ... ... ... 2 негізгі аймақ арасында шекара өтеді:
• диагональдан жоғары- сәттілік аймағы- талдау ... ... ... диагональдан төмен- тапшылықтар аймағы- талдау көрсеткіштерінің теріс
мәндерінің аймағы «Бриз» ЖШС үшін РХД мен РФД-нің, РФХД-нің ... ... ЖШС - ның ... ... ... шаруашылық қызмет
нәтижесінің динамикасы,теңге
|Көрсеткіштер |2007ж |2008ж |2009 ж ... | | | |у,% |
| | | | | | |
| | | | ... ... ... Шаруашылық қызмет |18817152 |18391121 |28608066 |144,7 |146,8 ... (РХД) | | | | | ... ... ... ... |3904211 ... |109,6 |-306,5 ... (РФД) | | | | | ... ... ... ... ... |159,3 |163,7 ... нәтижесі (РФХД) | | | | | ... ... ... ... ... ... ЖШС-сын қаржылық- шаруашылық|
|қызмет нәтижесінің динамикасы есептеудегі дипломдық жұмыс нәтижесі. ... ... ... ЖШС - ның қаржылық- ... ... 3 ... РФХД ... оң болып шықты, демек ол ... ... ... ... РХД, РФД, РФХД ... ... ... кәсіпорынның
алдағы 3 жылға шамамен болжам жасауға мүмкіндік береді. Ол үшін ... 3 ... ... ... ... ... ... егер РХД, РФД, РФХД өткен жылмен салыстырғанда 5-12% өссе ... ... ... ... РХД, РФД, РФХД ... қосамыз.Ал,
12-20%-ға көбейсе 0,16; 20-35%-ға ... 0,14; ... ... ... ... ... коэффициенттерге көбейтіп, өткен жылдағы
РХД, РФД, РФХД мәндерінен азайтамыз.
Болжам жасап көрейік, 2009 жылы ... ... ... ... демек 2010 жылы РФХД 37182532,4
теңге құрайды.
Жоғарыдағы аржыны ... ... мен ... ... ... ... жетілдіру арқылы қаржыны оперативті басқарудың
негізгі ... ... ... ... ... ... кәсіпорындардың қаржысы қаржы жүйесінің сферасы ... ... ... ... ... ... материалдық және
материалдық емес игіліктер жасалады. Шағын кәсіпорындар қаржысының сферасы
шеңберінде материал, еңбек және ... ... ... ... бұл ... ұлғаймалы ұдайы өндіріс процесін ... ... ... деп өнім ... қызметтер көрсету) өндіріп,
сату кезінде ақшалай табыстарды, ... және ... ... және ... ... ... ... айтады.
Шағын кәсіпорындар қаржысын ұйымдастыру белгілі бір ... ... ... ... ... ... есеп;
жоспарлылық; меншіктің барлық нысандарының ... ... ... қаржылық менханизмі келесі элементтерді қамтиды: қаржылық
әдістер; қаржы құралдары (тетіктер); нормативтік қамтамасыз ету; ... ету; ... ... ... ЖШС ... әрі ... кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдау
кезінде баланс активтерінің құрамы мен ... ... ... ... ... мүліктерінің және оның жекелеген түрлерінің абсолютті
және салыстырмалы арту немесе кему мөлшерін белгілеуге ... ... ... ... ... көрсететін баланс валютасының
01.01.2009жылы 01.01.2008жылға қарағанда 55297797 теңгеге немесе 1,467 ... ... ... ... ... ұзақ ... активтердің
активтегі үлес салмағының 71,3%-дан 77,2%-ға ... ... ... ... әрі ... ... көрсететіндіктен және өндірістік
потенциалының жоғарылауын көрсететіндіктен оның жұмысының оң ... жылы ... ... ... ... меншікті капитал үлесі
57,3 %-дан 49,9%-ға дейін төмендеген. Бірақ, кәсіпорындағы меншікті капитал
үлесі жыл басында ... ... ... ... 14,6 пайызға артық
болса, жыл соңында керісінше меншікті капиталдың үлесі қарыз ... 0,2 ... ... ... Қарыз капиталының жыл ... ... 42,7 % ... жыл ... 50,1 %-ға ... ... ... сомасы жыл соңында 18705595 теңгеге жоғарылаған.
Қарастырылған 2007-2009 жыладар аралығында «Бриз» ЖШС-ның ... ... ... ... ... ... емес, қаржылық
тұрақтылық жағдайы қалыпты екенін көреміз.
Өзін-өзі қаржыландыру коэффиценті 2009 жылы 1,047 бірлік ... ... ... субъектінің өндірісті дамытуды қаржыландыруда меншікті
қаражат көздері қарыздардан 1,047 есе артық екендігін көрсетеді. 2008 жылы
бұл көрсеткіш 1,478 есе ... ... ... ... ... ... қызметін тек қана меншікті
қаражат көздерімен ғана емес ... ... ... ... да ... ... өзі қаржыландыру принципі тек қана меншікті қаражат көздерін
ғана құруда емес, сонымен қатар ... ... ... ... ... көрсеткіштерінің деңгейі мен динамикасына барлық
өндірістік-шаруашылық факторлардың жиынтығы әсер ... ... ... ... ... ... және оның көздерінің құрылымы;
өндірістік ресурстарды қолдану дәрежесі; өнім көлемі, сапасы және құрылымы;
өнімдердің өндірісіне шығындар және ... ... ... ... ... ... факторлық талдау әдістемесі көрсеткішті
есептеудің бастапқы формуласын өндіріс белсенділігі мен ... ... ... сапалы және сандық сипаттамасын бөлуді
қарастырады.
Үш факторларлы модель бойынша ... ... 2009 жылы ... салыстырғанда 2,243%-ға жоғарылаған. Капитал рентабельділігінің
жоғарылауына айналым ... ... ... әсер еткен, өнімді
өткізуден түскен табыс сомасының жоғарылауы әсер еткенін ... ... ... 3 ... ... әсер етеді: өткізу
құны, өнім бірлігіне кететін өзгермелі шығындар және ... ... ... ... ... ... ... тәуекел дәрежесін
сондай-ақ қаржылық тәуекелді-тұрақты шығындардағы ... ... ... ... ... ... ... тұрақты болса,
соншалықты рентабельділік шегі жоғары, және соншалықты кәсіпкерлік тәуекел
маңызды.
«Бриз» ЖШС-ның ... ... ... ... ... негізгі мәселелер анықталды: кәсіпорын қаржыларын ... ... ... стратегиясымен үйлеспеуі, тереңдетілген
операциялық талдау технологиясын толыққанды қолданылмауы.
Жоғарыда аталған мәселелерді шешу ... ... ... бөлімінде ұсыныстар қарастырылған.
Мәселен тереңдетілген операциялық талдау технологиясын жиынтық тұрақты
шығындардың бір ... ... ... ... ... ... операциялық талдау деп түсінуге болады.
Тереңдетілген операциялық талдаудың негізгі ... ... ... шығындарының тікелей тұрақты шығындарын бірігуі және аралық
маржаны есептеу – тікелей өзгермелі мен тікелей ... ... ... ... нәтижесі болып табылады.
«Бриз» ЖШС үшін 2007 жылы рентабельділік шегі 20519867 теңге, 2008 жылы
35378075 ... 2009 жылы 46015955 ... ... ... ... ... етті және рентабельділік шегінен өтті, кәсіпорынға
пайда алуға мүмкіндік ... ... ЖШС үшін ... ... ... қоры да ... ... аралығында жоғарылаған: 2007 жылы
28399573 теңге құраған, 2008 жылы 20202918 ... ... 2009 ... ... ... ... немесе беріктік қорының ... ... ... оң ... ... және ... ... жоғарылатады.
Кәсіпорынның таңдалған өнімді ... ... ... ... ... ... ... қызметі үшін оперативті басқаруды негізгі қаржылық
стратегиямен үйлестіру қажет. Мұнда 2 негізгі ... бар: ... және ... ... ... ... ... капитал
құрылымы; кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығы- төлем қабілеттілік, ... ... ... ... ... ... қызметінің барлық
жақтарын қамти отырып, негізгі және айналым ... ... ... ... ... ... есеп-айырысу, салық
менеджменті облысындағы саясаттарын қамтиды. Қаржылық стратегияның аталған
құрамдас бөліктері ... ... ... ... олар – табыс
және қаражаттардың түсімі, қаражаттар ... және ... ... ... тыс ... қарым-қатынастар, несиелік қарым-қатынастар.
Қорытындылай келе, кәсіпорынның қаражысын басқарудың тиімділігін жоғарылату
бойынша ... ... ... ... ТІЗІМІ
1 «Акционерлік қоғамдар туралы» Қазақстан Республикасының Заңы –
Алматы: ... 2004 - ... ... Республикасы Азаматтық кодексі, Алматы 2009-394б
3 Назарбаев Н.Ә. Қазақстан – 2030 Стратегиясы
4 Назарбаев Н.Ә. ... ... ... Жолдауы
«Дағдарыстан жаңару мен дамуға» атты жолдауы,28 наурыз
Егеменді Қазақстан,2009ж.1сәуір
5. Кеулімжанов К.К., Құдайбергенова Н.А. Бухгалтерлік есеп: Оқулық. –
Алматы. ... 2006 – ... ... Б.С., ... Р.С. Кәсіпкерлік қызметте бухгалтерлік
есепті ұйымдастыру: Оқулық. – Алматы. Экононмика 2006 – 164б.
7. Ілиясов Қ. Қ, Құлпыбаев С. Қаржы: Оқулық. ... 2005 – ... ... С.Б. ... ... жалпы ред. Басқ. К.Ш. Дүйсенбаев. –
2-ші бас. – Алматы: ИздатМаркет, 2005 – 312б.
9. Кәсіпорынның ... ... ... оқу құралы/Дүйсенбаев К.Ш.,
Төлегенов Э.Т., Жұмағалиев Ж.Г. – Алматы: Экономика, 2003 – ... ... Б.Ж. ... Б.Қ., ... ... Оқу құралы. –
Алматы, 2007ж.78б
11. С.Өсербайұлы,Ж.Қалымбекова. Қаржы менеджменті: Оқу құралы. –
Алматы,2009ж.71б
12. Жұмағазиева А. ... ... ... жүйесі және құрылым //
Қаржы-Қаражат. – 2005 - №5 – 18-23б.
13. Уоттс М. Нарықтық экономика әліппесі / ауд ... ... 2004 ... ... Г.Ж. ... ... ресурсами.//Қаржы-қаражат 2007 - №2
– 31-36с.
15. Кожахметова М. Финансовый контроль как ... ... ... – 2006 - №6 – ... С.В. ... ... ... Теория и практика. Учебник:
Москва, 2005 – 108-132с.
17. Финансы предприятий: Учебник для вузов/ под ред. Н.В. Колчиной. М:
ЮНИТИ-ДАНА, 2006-358с
18. Леонтьев В.Е., ... В. В., ... Н. П. ... ... М. «ООО ... ... - 2005 – 560с.
19. Ковалев В.В. Финансовый анализ. Издание ... ... ... ... 2005-388с
20. Финансовый менеджмент. Теория и практика: Учебник/под ред. Е.С.
Стояновой. – 5-е изд; ... и доп. – М: ... 2005 – ... ... ... (Финансы предприятий). Учебник/ под ред. Володин
А.А. – М: Инфра-М, ... ... О. ... ... Технологии управления финансами
предприятия: Учебник – М: Юнити, 2004-221с
23. Селезнева Н., ... А. ... ... Управление финансами:
Учебное пособие для вузов. 2-е изд., перераб. и доп – М:Юнити, 2006-275с
24. Рогова Е.М. Основы ... ... и ... ... Пос - Вернера Регена Издательство, 2006-339с
25. Крейнина М.Н. Бухгалтерский баланс как база для принятия решений по
управлению активами и пассивами ... // ... ... ... №2. С. ... ... И.Т. Анализ и планирование хозяйствующего субъекта. – М.:
Финансы и статистика. 2003. 112 с.
27. Донцова Л.В., Никифорова Н.А. ... ... ... – М.: ... ... и Сервис». 1999. 304 с.
28. Шеремет А.Д., Сайфулин Р.С., Негашев Е.В. ... ... ... М.: ... 2000. 208 с.
29. Алиев М. На пути к международным стандартам финансовой отчетности//
Қаржы-Қаражат – 2006 - №3-4 – 63-68б.
30. ... А.Д., ... Р.С. ... ... – М: ... ... ... Управление финансами. Финансовый анализ предприятия: Учебник. – М:
Инфра-М, 2005 – 232с. Жилкина ... ... ... ... ... ... ... өзгерісін анықтау
Талданған фактор бойынша қаржылық берік қорын анықтау
Талданған факторлардың критикалық мәнін талдау
Шығынсыздықты талдау
Талданған факторлардың өзгерісіне пайданың сезімталдығын талдау
Талданған ... ... ... ... ... анықтау
Несиелік қатынастар
Бюджет пен бюджеттен тыс өзара қатынастар
Қаражаттардың шығыстары мен аударымдары
Қаражаттардың табыстары мен түсімдері
Кәсіпорынның қаржылық стратегиясының объектілері
Салық менеджменті
Капиталды басқару
Бағалы ... ... ... есеп-айырысу облысында саясат
Табысты бөлуді оптимизациялау
Негізгі және айналым қаражаттарын оптимизациялау
Кәсіпорынның қаржылық стратегиясының құрамдастары
Кәсіпорынның қаржылық стратегиясы
Қаржыны ... ... ... өзі несиелендіру
салық салу
есептеу
сақтандыру
өзін өзі сақтандыру
трансферттер
лизинг
етіс (залог)
ынталандыру
жауаптылық
амортизация
бақылау
диверсификация
систематизаия
басқа да әдістер
Қаржылық рычаг
кіріс (табыс)
түсім (табыс)
санкция
баға
жалдық төлем
дисконт
жарналар
инвестиция
несиелер
валюта ... және ... ... ... және ... ... ... қамтамасыз ету
Заңдар
Жарлықтар
Қаулы
бұйрықтары
нұсқауға сілтеме әдісі
Жарғы
басқалары
Нормативтік қамтамасыз ету етуқамтамасыз ету
лицензия
нормативтер
нормалар
және ... ... ... ...

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 52 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Шағын кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдаудың ақпараттық жүйесі31 бет
"Кәсіпорынның өндірістік қорлары."5 бет
1.Түркітануға байланысты алғашқы зерттеулер. 2.Орыс ғалымдарының түркітануға байланысты зерттеулері. 3.ХХ ғасыр басындағы түркітану тарихы5 бет
Acom компьютерлік дүкенінінің ақпараттық жүйесін құру57 бет
Delphi ортасында құрылыс дүкенінің жұмысын автоматтандыру22 бет
«Ата-тек-Астана» шағын бизнес орталығының басқару жүйесін талдау43 бет
«Кондитер цехы жабдықтары» қыскаша оқу құралы40 бет
«ЦентрКредитБанкі» АҚ ұйымдық экономикалық сипаттамасы және қаржы жұмысының ұйымдастырылуы29 бет
«Шағын және орта кәсіпкерлік»15 бет
«Қазақстан Республикасындағы шағын кәсіпкерліктің дамуы және тиімділігін арттыру» (ЖШС «АРЫС» мысалында )77 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь