Қазақстанның су қорлары туралы

I. Кіріспе

II. Негізгі бөлім

III. Қорытынды

IV. Пайдаланылған әдебиеттер
Қазіргі әлемде экологиялық проблемалар өзінің қоғамдық мәні жағынан алдыңғы қатардағы мәселелердің біріне айналды, тіпті ядролық соғыс қауіпі де оның көлеңкесінде қалып қойды. Адамның шаруашылық іс-әрекетінің қауырт дамуы, айналадағы ортаға үдемелі, көбіне бүлдірушілік сипатта әсер етуде. Адамның табиғатқа әсері мыңдаған жылдар бойында қалыптасқан табиғи жүйелерді өзгерту, сондай-ақ, топырақты, су көздерін, ауаны ластау арқылы жүзеге асуда. Бұл табиғат ахуалының күрт төмендеуіне әкеліп соқты, көп жағдайларда орны толмас зардаптар қалдырды. Экологиялық дағдарыс шын мәніндегі қауіпті төндіріп отыр: іс жүзінде тез өріс алып бара жатқан дағдарыстық жағдайларды кез келген аймақтардан көруге болады.
Қазіргі тоқталатын өзекті мәселе - су көздері. Су - табиғат байлықтарының қымбатты түрлерінің бірі. Дүние жүзінде көптеген өнім мен тағамға айырбас боларлық заттар табылғанымен суды алмастыратын зат табылған жоқ. Су адамдар мен жануарлардың дене құрамына кіріп, онда болатын зат және энергия айналымына қатысады. Бұл айналымдар тек сулы ортада жүретінін де ескерген жөн. Су физикалық химиялық тұрғыдан қарағанда, ең күрделі заттың біріне жатады. Оны таза күйінде алу өте қиын. Таза су барлық уақытта жеңіп, су мен аз мөлшерде ауыр және аса ауыр судан тұрады. Академик А.Карпинский су туралы былай деген: «Су – ең бағалы байлық, су – тек минералды шикізат, ол тек өнеркәсіп пен ауылшаруашылығын дамытушы ғана емес, сонымен бірге өмір жоқ жерге тіршілік сыйлайтын ыстық нан».
1. А.К.Бродский. Жалпы экологияның қысқаша тарихы (Оқу құралы). А., 1998
2. Ж.Ж. Жатқанбаев. Экология негіздері. А., 2003
3. А. Жақбасова, Г.Ә. Сайнова. Экология негіздері. А., 2003
4. Г.С. Оспанова, Г.Т. Бозшатаева. Экология. Оқулық. А., 2002
5. Ғ. Сағымбаев. Экология негіздері. А., 2005
6. Е.Баянов. Мемлекет және құқық негіздері. Оқулық. А., 2001
        ... ... ... ... ... 
су қорлары
Орындаған:‭ ‬Қажмұратова Д.
... Г.‎ ... ... ... ... ... ... проблемалар өзінің қоғамдық мәні жағынан алдыңғы қатардағы мәселелердің біріне айналды,‭ ‬тіпті ядролық соғыс қауіпі де оның көлеңкесінде ... ... ... ... іс-әрекетінің қауырт дамуы,‭ ‬айналадағы ортаға үдемелі,‭ ‬көбіне ... ... әсер ... ... табиғатқа әсері мыңдаған жылдар бойында‭ ‬қалыптасқан табиғи жүйелерді өзгерту,‭ ‬сондай-ақ,‭ ‬топырақты,‭ ‬су көздерін,‭ ‬ауаны ластау арқылы жүзеге ... ... ... ахуалының күрт төмендеуіне әкеліп соқты,‭ ‬көп жағдайларда орны толмас зардаптар қалдырды.‭ ‬Экологиялық дағдарыс шын мәніндегі қауіпті төндіріп отыр:‭ ‬іс ... тез өріс алып бара ... ... жағдайларды кез келген аймақтардан көруге болады.
Қазіргі тоқталатын өзекті мәселе‭ ‬-‭ ‬су ... ‬ Су‭ ‬-‭ ... ... ... ... бірі.‭ ‬Дүние жүзінде көптеген өнім мен тағамға ... ... ... ... суды ... зат ... жоқ.‭ ‬Су‭ ‬адамдар мен жануарлардың дене құрамына кіріп,‭ ‬онда болатын‭ ‬зат және энергия айналымына қатысады.‭ ‬Бұл ... тек сулы ... ... де ... ... ‬Су ... химиялық тұрғыдан қарағанда,‭ ‬ең күрделі заттың біріне жатады.‭ ‬Оны таза күйінде алу өте қиын.‭ ‬Таза су барлық уақытта жеңіп,‭ ‬су мен аз ... ауыр және аса ауыр ... ... ... ... су ... былай деген:‭ «‬Су‭ –‬ең бағалы байлық,‭ ‬су‭ –‬тек минералды ... ‬ол тек ... пен ... ... ғана ... ... ... өмір жоқ жерге тіршілік сыйлайтын ыстық нан‭»‬.
Негізгі бөлім
‎ ‏Қазақстанның су артериялары шамамен‭ ‬85‭ ‬мың ... ... ‬Ең ірі су ... ... ‬Есіл,‭ ‬Іле,‭ ‬Сырдария,‭ ‬Жайық,‭ ‬Шу,‭ ‬Талас,‭ ‬Асса өзендері жатады.‭ ‬Соңғы жылдары бірқатар ... ... ... ... ... ‬Бұл өзендер ағысының‭ ‬шектен тыс реттелуі ен олардың деңгейінің табиғи ауытқуларына байланысты болып отыр.‭ ‬Экологиялық ... ең ... ... ... ... су артериясы‭ –‬Ертіс өзені қалып отыр.‭ ‬Оның сулары жоғары дәрежеде ауыр металдармен ластанған.‭ ‬Негізгі ... ... ... ... ... ... ... түседі.
‎ ‏Су қоймалары мен бассейіннің су ағыстарына түсетін негізгі ластаушыларға ... ... ... ... ... ... қосылыстары,‭ ‬цинк жатады.‭ ‬Табиғи суларды ластайтын негізгі химиялық элементтердің барлығы дерлік су ортасына өнеркәсіп орындарының ... ... ... ... ... бойы зат ... дұрыс жабық технологияны иеленетін экологиялық жүйелердің арасындағы қарама-қайшылық және ... ... ... ... ... ... жетті:‭ ‬Чернобыльде,‭ ‬Аралда,‭ ‬Балқашта және басқа аумақтарда экологиялық апаттар болды.
‎ ‏Соның ішінде Қазақстандағы болған Арал ... ... ... ... Арал ... ауданы кеми бастады.‭ ‬Суды ауыл шаруашылық дақылдарын суару үшін қолдану Тянь-Шань тауларымен ағып келетін ... су ... ... ... ... ... ‬Теңіз ауданы‭ ‬2,6‭ ‬млн.‭ ‬га-ға кеміп,‭ ‬өзінің‭ ‬60%‭ ‬көлемін жоғалтты.‭ ‬Судың деңгейі‭ ... ‬2‭ ... ... ... ‬тұздылығы‭ ‬2‭ ‬еседен астам артты.‭ ‬Күн сайын‭ ‬200‭ ‬тонна тұз бен құм ... ... ‬км ... ... ‬Шөлдену,‭ ‬топырақтың тұздануы,‭ ‬өсімдіктер мен жануарлар дүниесінің кедейленуі,‭ ... ... одан әрі ... ‬Халықтың денсаулығы күрт төмендеп кетті.
‎ ‏Арал аймағының экологиялық жағдайы экономиканың дәстүрлі бағыттарының дамуының мүмкін болмауына әкеліп,‭ ‬бірқатар әлеуметтік және саяси мәселелерді ... ... ... бұза ... ‬кез келген қазіргі заманғы қоғам өзінің болашағын жояды.‭ ‬Болашақ ... ... үшін ... ... сақтап қалу қажет.‭ ‬Экологиялық тұрақты болашақты сақтау үшін табиғи ортаның жағдайын бақылап,‭ ‬өнеркәсіптік қалдықтарды норалау мен алдын алу,‭ ‬қалдықсыз және ... ... ... технологияларды жасап,‭ ‬іске қосу керек.
‎ ‏Аралды‭ ‬сақтап қалу мүмкін бе‭? ‬30‭ ‬жылдың ішінде Арал ... ... ... ‬судан айырылды,‭ ‬судың тұздылығы‭ ‬26-27‭ ‬г/литрге‭ (‬бұрын‭ ‬11-12‭) ‬жетті.‭ ‬Судың деңгейі‭ ‬13‭ ‬метрге төмендеп,‭ ‬су ... ... ... ... ‬Кеуіп қалған теңіз түбінен құмды-тұзды дауылдар көтерілуде.‭ ‬Арал теңізі Орта Азияның шөлді белдеуінде орналасқан.‭ ‬Көлемі бойынша Арал ... ... ішкі су ... ішінде төртінші орында болған.‭
Теңіз Тұран ойпатында орналасқан.‎ ‏Қарақұм және Қызылқұм шөлдері Аралды оңтүстік‭ ‬шығыс жағынан қоршап жатыр.‭ ‬Судың орташа ... ... ... ... ... ... ... ‬ең үлкен тереңдігі‭ –‬м.‭ ‬Жаздағы орташа температура‭ ‬24-260С,‭ ‬қыста‭ –‬-13,50С.‭ ‬Жылдық жауын-шашын‭ ‬мөлшері шамамен‭ ... ... ... ‬су ... ... ... ... ‬км3,‭ ‬өзен ағысымен‭ –‬,8‭ ‬км3‭ ‬қамтамасыз етіліп отыр.‭ ‬Орташа булану‭ ... ... ... ... ... ... ... ‬ал ғасырлық‭ –‬м-ден артпаған.‭ ‬Дүние жүзінің ірі тау‭ ‬жүйелері бұл ... ... ... ... ... ... ... ‬Аралдың су балансын Орта Азияның ірі өзендері‭ –‬Амудария мен ... ... ... ... ... табиғи температура реттеуші ретінде ауа райы үнемі әсер етіп отырады.‎ ... ... ... ... ‬км ара қашықтықта байқалды.‭ ‬Бұл Хорезм облысында мақта өсірудің‭ ‬солтүстік белдеуін жасауға мүмкіндік берді.‭ ‬Қазіргі таңда судың сапасының нашарлауы мен оның ... ... ... ерекше әсер етті.‭ ‬Бағалы орман,‭ ‬қамыс,‭ ‬өнімді жайылымдар мен шалғындықтар жойыла бастады.‭ ‬Олар сортаң жерлерге айналған.‭ ‬50‭ ‬көл кеуіп ... ... ... ... деңгейі‭ ‬төмендеп кеткен.‭
Енді Балқаш көліне тоқталайық.‭ ‬Ағынсыз Балқаш көлі Қарағанды,‭ ‬Алматы және Жамбыл ... ... ... ‬70-жылдарда көлдің ауданы жылдық жауын-шашын мөлшеріне байланысты‭ ‬17-ден‭ ‬22‭ ‬мың км2‭ ‬дейін ауытқып отыр.‭ ‬Көлдің ұзындығы‭ ‬605‭ ... ... ... көлемі‭ –‬км3,‭ ‬ең үлкен тереңдігі‭ –‬м.‭ ‬Көлдің батыс бөлігіне Іле өзені,‭ ‬шығыс бөлігіне‭ –‬шағын ... ... ... ... ... ... –‬жартылай тұщы көл.‭ ‬Батыс бөлігіндегі су ірі Іле өзенінің келіп құюына байланысты тұщы болған.‭ ‬Ол көлге ... су ... ... ... ... шығыс бөлігіне келіп құятын шағын өзендердің барлығы қазір толығымен дерлік суаруға және ... ... ... ... көктемгі су тасқыны кезінде және мұздықтардың‭ ‬еруі кезінде ғана осы ... бір ... ... ... келіп түседі.
‎ ‏Географтар бұл жерді Балқашқа келіп құятын Іле,‭ ... ... ... ... ‬Тентек,‭ ‬Көксу өзендеріне байланысты Жетісу деп атаған.‭ ‬Көлдің тұщы бөлігіндегі судың минералдылығы артып келеді.‭ ... ... ... орындары мен коммуналдық шаруашылықтың шайынды сулары,‭ ‬суармалы жерлердің қайтымды-дренаж суларының келіп түсуінің артуы нәтижесінде сумен ... ... ... ... жағдайлары нашарлап,‭ ‬аурулар саны артып отыр.‭ ‬Балқаштағы экологиялық жағдай тек Балқаш көлін сақтап қалу ғана ... ... ... ... ... ... талап етеді.‭ ‬Экология заңдарын білу,‭ ‬қала мен өндіріс орындарының тиімді тығыздығын анықтау Оңтүстік Қазақстандағы үш ірі областардың ... ... ... ... ... қалпына келтіруге мүмкіндік береді.
‎ ‏Ал Каспий‭ ‬экологиялық‭ ‬проблемасы‭ ‬Каспий теңізінің деңгейінің көтерілуіне және ... ... ... ... ... ... байланысты болды.‭ ‬Ғалымдардың болжамдары бойынша,‭ ‬теңіз деңгейінің көтерілуі жағалаулық сызықтың‭ ‬2400-2700‭ ‬км ұзарып,‭ ‬су астында қалған ... тағы да‭ ... ... ‬млн.‭ ‬га қосылуына әкелуі мүмкін.‭
Су астында қалу қаупі әсіресе Каспийдің солтүстік және солтүстік-шығыс жағалауындағы ... кен ... ... ... ‏Су ... қалу ... төніп отырған‭ ‬43‭ ‬мұнай кен орындарының‭ ‬32-сі Атырау,‭ ‬ал‭ ‬11-і Маңғыстау облысында орналасқан.‭
Каспий теңізі дүние ... ... ... ... ең ірі ... су ... болып табылады.‎ ‏Сондықтан Каспий мәселесі тек мемлекетаралық ғана емес,‭ ‬ғаламдық мәселе болып табылады.‭ ‬Каспийдің биологиялық ... ... ... ... ... ... ... ‬жылы Тегеранда Каспий маңындағы мемлекеттердің өкілдерінің кездесуі өтті.‭ ‬Бұл кездесудің мақсаты Каспий аймағының экологиялық тұрақтылығы мен оның ресурстарын пайдалануды ... ... ... ... табылады.‭ ‬Бірақ кез келген экологиялық бағдарламаның іс ... ... ... ірі ... аймақ ретінде маңызының артуы күрделендіріледі.
‎ ‏Кіші өзендерге де тоқталмауға болмайды,‭ ‬себебі олардың да маңызы ... ... ... ‬8643‭ ‬тұрақты‭ ‬және уақытша су ағыстары бар.‭ ‬Олардың ... ... ... ... км.‭ ... өзендерінің ерекшелігі олардың біртекті таралмауында.‭ ‬Жер бетіндегі су қорына әсіресе,‭ ‬Орталық және Батыс Қазақстан кедей.‭ ‬Республикамыздың ... ... ... ... өзен ... ... ‬Ойыл және Нұра бассейніне ол бар болғаны км2-ге шаққанда‭ ‬0,13-0,022‭ ‬км.‭ ‬Шөлейт және шөлді аудандарда өзендер жоқ деуге болады.‭ ‬Қалың өзен торы ... ... ... мен ... ... таулы және тау етегіндегі аудандарына түзілген.‭ ‬Бірақ,‭ ‬осы таудың сулы өзендерінің өзін суаруға пайдалануға байланысты ... тұщы ... ... ... ... ... ... халқынан суды ысырапсыз пайдалану мен қорғау‭ ‬қажеттілігі туралы ойлануды талап ... ... кіші деп ... ... экология тұрғыдан алғандағы маңызы үлкен,‭ ‬себебі,‭ ‬ірі өзендердің жағдайы кіші өзендерге байланысты.‭ ‬Олар қан тамырлары тәрізді‭ ‬бүкіл Қазақстан территориясын торлап ... ... ... көп ... ... ... теңіздерінің,‭ ‬Балқаш және Теңіз көлдерінің тұйық ішкі бассейндеріне,‭ ... ... ... және Тобыл өзендерінің‭ ‬ басейні ғана Солтүстік Мұзды мұхитына барып құяды.
‎ ‏Қорытынды
‎ ‏Мемлекет және ... ... ... ... ... ‬санитарлықгигиеналық және басқа да әдістерді қолдана отырып қоршаған ортаны қорғауды қамтамасыз етеді.‭ ... ... ... ... ... ... ... қорғауға заңды түрде шара қолданбайтын бірде-бір мемлекет жоқ,‭ ‬тіпті теңіз суын қорғау зиянды заттарды шығарудың технологиясын реттеу және ... ... ... ... ... ... жасалған.‭ ‬ Кейінгі жылдарда ластайтын қалдықтардың кәдімгі түрлеріне ... ... ... улау қаупі қосылды.‭ ‬Ал оның зиянды әсерлері жердің тек белгілі аймағымен ғана шетелмейді.
‎ ‏Судың ластануы әсіресе өнеркәсіп ... ... аса ... ... ... ... ... байланысты олардың тигізер әсері де әр түрлі.‭ ‬Мысалы,‭ ... ... ... қалдықтар су бетін үлкен қабықпен жауып,‭ ‬оттектің алмасуын қиындатады.‭ ‬Үй тұрмысында және өнеркәсіпте өте көп мөлшерде ... ... ... деп ... ... ... ... әсері де мұнай қалдықтарымен бір бағыттас.
‎ ‏Қоршаған табиғи ортаны қорғау және табиғи ресурстарды тиімді пайдалану‭ ‬-‭ ... ... даму ... ... ... ... ... елімізде табиғатты қорғау және оның табиғи ресурстарын тиімді пайдалану қоғамның дамуының конституциялық қағидаларына енгізілген,‭ ‬ол әрбір ... ... ... ... ‬жалпыхалықтық міндет болып табылады.‭ ‬Қазақстан Республикасының су қорғау кодексі бойынша су объектілерін экологиялық ... ... ... үшін,‭ ‬жер бетіндегі‭ ‬суларды ластанудан,‭ ‬былғанудан және азаюдан сақтап қалу мақсатында сонымен қатар,‭ ‬жануарлар мен өсімдіктер әлемінің тіршілік ететін ... ... үшін су ... ... ... әдебиеттер
А.К.Бродский.‭ ‬Жалпы экологияның қысқаша тарихы‭ (‬Оқу құралы‭)‬.‭ ‬А.,‭ ‬1998
Ж.Ж.‭ ... ... ... ... ... ... ‬Г.Ә.‭ ‬Сайнова.‭ ‬Экология негіздері.‭ ‬А.,‭ ‬2003
Г.С.‭ ‬Оспанова,‭ ‬Г.Т.‭ ‬Бозшатаева.‭ ‬Экология.‭ ... ... ... ... ... негіздері.‭ ‬А.,‭ ‬2005
Е.Баянов.‭ ‬Мемлекет және құқық негіздері.‭ ‬Оқулық.‭ ‬А.,‭ ‬2001

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстанның су қорлары9 бет
Жер асты қазба байлықтары6 бет
Жинақталған зейнетақы қорының мәні ,мазмұны, атқаратын қызметі және оның шетелдік тәжірибесі72 бет
Қазақстан Республикасында валюталық режимді ырықтандыру тұжырымдамасы13 бет
Қазақстан Республикасының қаржы секторларының негіздерін талдау74 бет
Қазақстан Республикасының өнеркәсібі мұнай­химия саласының қазіргі жай-күйін талдау9 бет
Қазақстанға шетел инвстицияларын тарту процесіне талдау3 бет
Ұлттық қордың қалыптастырылуы мен пайдаланылуының тиімді перспективаларын анықтау69 бет
"Бюджеттен тыс қорлар."14 бет
"Кәсіпорынның өндірістік қорлары."5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь