Қазіргі кезеңдегі Қазақстан Республикасының салық саясаты жайлы

Кіріспе 3

Ι. Салықтардың экономикалық мазмұны 5
1.1 Салықтардың салықтардың пайда болуы және экономикалық мәні 5
1.2 Салық элементтерінің жіктелуі 16

ΙΙ. Қазақстан Республикасының салық саясаты және оны жүзеге асырудағы принциптері 33

2.1 Қазақстан Республикасының салық саясаты ұғымы және оның өндіріс салаларындағы көрінісі 33

2.2 Экономиканың дамуына салық саясатының әсер етуінің бүгінгі
күнгі механизмі 41


ΙΙΙ. Қазақстан Республикасының салық саясатын болашақта дамыту перспиктивалары 51

3.1 Қазақстан Республикасының салық саясатында шетелдік тәжірибелерді қолдану 51

3.2 Қазақстан Республикасының салық саясатының тиімді стратегиясы 72

Қорытынды 81

Пайдаланылған әдебиеттер 84
Әлемдік экономиканың жаһандануы, яғни шаруашылық өмірдің барлық аспектілерінің интеграциялануы мен интернационализациялануы, сайып келгенде әлемдік шаруашылықтарының түрлі салаларының өзара байланыстылығын нығайта түсуде. Жаһандану барысында салық саясаты мен салық жүйесінің өзара үйлесімділігі көрініс табады.
Салық саясаты мемлекет қаржы көздерін жасақтаудың ең негізгі құралы болуымен қатар ел экономикасын қайта құрып, оның дамуына, ұлғаюына, саяси әлеуметтік істердің толығымен іске асуына мүмкіндік туғызады.
Нарықтық экономиканың қалыптасу кезеңінде салық саясатының негізгі бағыты немесе салық саясатының басты мақсаты - салық жүйесін құру және оның тиімді қызмететуіне мүмкіндік беретін салық механизмін іске асыру.
Салық мемлекет бюджет кірісінің негізгі көзі ретінде мемлекттік әлеуметтік-бағдарламасын орындауда маңызы зор. Салықтар мемлекеттің өмір сүруінің барлық кезеңдеріне тән құбылыс. Олардың басты міндеті - әр қоғамның дамуын қамтамасыз ететін өндірістік емес саланы қаржыландыру болып табылады.Сонымен бірге салық жаңадан құрылған қосымша құнды алудың тәсілі ретінде салық төлеушілердің қаржылық күйіне шешуші әсер жасайды. Салықтың мәні әлеуметтік-экономикалық мәні мен құрылымы мен рөлі қоғамның экономикалық және саяси құрылысымен, сондай-ақ мемлекеттің табиғаты және қызметімен анықталады.салықтар қоғамдық өнімнің бір бөлігі ретінде мемлекеттік бюджеттің кірістерінің негізгі қайнар көзі ретінде құрылуы, ертеден келе жатқан дәстүрлердің бірі және бұл дәстүр нарықтық экономикада да әрекет етеді.
Жаңа қайта құру жағдайларында Қазақстанның салық саясатының экономикалық даму мен жаһандану құбылысына сай қалыптастыру—еліміз үшін стратегиялық маңызы бар мәселе. Сондықтан өз Отанымыздың салық саясатының қазіргі жағдайын зерттеу және жетілдірудің ғылыми негізделген әдістерін табу - объективтік қажеттілік болып табылады.
Осы жоғарыда айтылғандарды ескере отырып, мен дипломдық жұмысымның тақырыбын «Қазіргі кезеңдегі Қазақстан Республикасының салық саясаты» деп таңдап алдым. Менің бұл дипломдық жұмысымда салықтардың экономикалық мазмұнынан бастап, ҚР салық саясатын және оны жүзеге асырудағы принциптерін, оны болашақта дамытудың перспективалары мен стратегиялық жоспарларын қолдану мүмкіндіктері сияқты мәселелер талданып қарастырылған. Дипломдық жұмысымның негізгі мақсаты ¬¬¬--- ҚР салық саясатының қалыптасу кезеңдерін зерттеп, оны болашақта одан әрі дамытудың жаңа перспективаларын ғылыми тұрғыдан негіздеп, талдау жасау. Дипломдық жұмыстың негізгі міндеттері:
---- Салық саясаты мен салықтардың экономикалық мән - мағынасын ашып, теориялық негіздеу;
---- Қазақстан Республикасы салық саясатының қазіргі қызмет ету барысын зерттеу;
---- Қазақстан Республикасының салық саясатында шетелдік тәжірибелерді қолдану;
---- Қазақстан Республикасы салық саясатын болашақта дамытудың жаңа перспективаларын анықтап, ғылыми негізде бір жүйеге келтіру;
1. Ермекбаева Б «Жалпы мемлекеттік салықтар» Алматы 1997жыл

2. Айкулов Р.А. «Ауыл шаруашылық саласындағв салық саясатының бағыттары». Қаржы қаражат 2007 №1 8-12 бет.

3.Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер (Салық кодексі) 2007жыл

4. Бөлшекбаева Қ.О «Салық саясатын жетілдірудің негізгі бағыттары». Ғылыми конференция – 2004-сәуір т-2 91-93 бет.

5. ИНИС РК Налогового комитета Алматы 2007 ж

6. Жанділдин Ж. «Смут Хаулиге еліктеуден бас тартатын кез келді». Айқын 2008-10 қаңтар №2 6 бет.

7. ИС НДС Налогового комитета Алматы 2007 ж

8. Құсайынов Б. «Мемлекетте төлемақы мен тұтыну қабілеті тең емес» салық саясаты туралы. Республика 2007 – 19 сәуір №14 12 бет.

9. Сайты Министерства Финансов и Налогового комитета

10. Мекшұлы А. «Салық төлейтін халық - данышпан». Нұр – Астана 2008 16-23 қаңтар №3 4-бет.

11. Вестник Налоговой службы ,Бурамбаева А. «Изучаем практический опыт работы налоговой слыжбы Соединненых Штатов Америки Вестник». 2007 сентябрь №9 страница 7.

12. Нұрхайдарова Н.А, Акишева А.С «Қазақстан Республикасындағы салық саясатын жетілдіру жолдары – конференция Қарағанды: болашақ – баспасы 2007 1 бөлім 165-168 бет.

13. Нұрғалиқызы Ж. «Салық саясатының жоғары деңгейде болуы – тұрақты экономиканың кепілі». 1998 – 22 мамыр №12.

14. Тілеубай Т. «Салық саясаты: ұтқан кім, ұтылған кім?». Жас қазақ 2005 – 20 наурыз №20.

15. Назарбаев Н. «Қазақстан Республикасы түрлі салаларда стратегиялық әріптестікті тереңдетуді мүдделі» Астана хабаршысы 2006 8 - сәуір №46-47 3 бет.
16. Вестник Налоговой службы 2007 сентябрь №11 страница 5 «Стратегия развития налоговой службы Республики Казахстан» 2007 сентябрь №11 5 страница .

17. 2006 – 16 ақпандағы Қазақстан Республикасы президенті Н.Ә Назарбаевтың халыққа жолдауы.

18. Вестник Налоговой службы , Бурамбаева А. «Опыт украинских коллег глазами казахстанцев» 2007 ноябрь №11 16-страница.

19. Вестник Налоговой службы «Стратегия борьбы с коррупцией в органах налоговой службы Республики Казахстан» 2007 сентябрь №11 страница 5.
        
        Қазіргі кезеңдегі Қазақстан Республикасының салық саясаты.
Жоспар.
Кіріспе
3
Ι. Салықтардың экономикалық мазмұны
5
1.1 Салықтардың салықтардың пайда болуы және экономикалық мәні ... ... ... ... ... ... ... саясаты және оны жүзеге
асырудағы принциптері
33
2.1 Қазақстан Республикасының салық саясаты ұғымы және оның өндіріс
салаларындағы ... ... ... салық саясатының әсер етуінің бүгінгі
күнгі ... ... ... ... ... болашақта дамыту
перспиктивалары
51
3.1 Қазақстан Республикасының салық саясатында шетелдік
тәжірибелерді қолдану
51
3.2 Қазақстан Республикасының салық саясатының тиімді
стратегиясы
72
Қорытынды
81
Пайдаланылған ... ... ... яғни шаруашылық өмірдің барлық
аспектілерінің интеграциялануы мен интернационализациялануы, ... ... ... ... ... өзара байланыстылығын нығайта
түсуде. Жаһандану барысында салық саясаты мен ... ... ... ... ... саясаты мемлекет қаржы көздерін жасақтаудың ең негізгі құралы
болуымен қатар ел ... ... ... оның ... ... саяси
әлеуметтік істердің толығымен іске асуына мүмкіндік туғызады.
Нарықтық экономиканың қалыптасу кезеңінде салық саясатының ... ... ... саясатының басты мақсаты - салық жүйесін құру және оның
тиімді ... ... ... ... ... іске асыру.
Салық мемлекет бюджет кірісінің негізгі көзі ... ... ... ... зор. ... ... өмір
сүруінің барлық кезеңдеріне тән құбылыс. Олардың басты міндеті - ... ... ... ... ... емес ... ... болып
табылады.Сонымен бірге салық жаңадан құрылған қосымша ... ... ... ... ... ... ... шешуші әсер жасайды. Салықтың
мәні әлеуметтік-экономикалық мәні мен ... мен рөлі ... және ... ... ... мемлекеттің табиғаты және
қызметімен анықталады.салықтар қоғамдық өнімнің бір ... ... ... ... негізгі қайнар көзі ретінде құрылуы,
ертеден келе жатқан дәстүрлердің бірі және бұл ... ... ... ... ... қайта құру жағдайларында Қазақстанның салық саясатының
экономикалық даму мен ... ... сай ... ... ... бар мәселе. Сондықтан өз Отанымыздың салық
саясатының қазіргі жағдайын зерттеу және ... ... ... табу - объективтік қажеттілік болып табылады.
Осы жоғарыда айтылғандарды ... ... мен ... ... ... ... Қазақстан Республикасының салық саясаты» деп
таңдап ... ... бұл ... ... салықтардың экономикалық
мазмұнынан бастап, ҚР ... ... және оны ... ... оны ... дамытудың перспективалары мен стратегиялық
жоспарларын қолдану мүмкіндіктері сияқты ... ... ... ... ... ... --- ҚР салық саясатының ... ... оны ... одан әрі ... жаңа ... ... негіздеп, талдау жасау. Дипломдық ... ... ... ... мен ... ... мән - мағынасын ... ... ... ... ... саясатының қазіргі қызмет ету барысын
зерттеу;
---- Қазақстан Республикасының салық саясатында шетелдік ... ... ... салық саясатын болашақта дамытудың жаңа
перспективаларын ... ... ... бір ... ... ... ... мазмұны
1.1. Салықтардың пайда болуы және экономикалық мәні
Салыктар дегеніміз мемлекеттік бюджетке занды және жеке ... бір ... және ... ... ... ... болып
табылады.
Салықтар - шаруашылық жүргізуші ... жеке ... екі ... ... ... ... ... туындайтын ... ... ... категория.
Салықтардың экономикалық мәні мынада:
- біріншіден, салықтар шаруашылық жүргізуші субьектілер мен ... ... ... ... бір бөлігін көрсетеді;
- екіншіден, шаруашылық жүргізуші ... мен ... ... бір ... ... ... ... қаржылық қатынастарын көрсетеді.
Салықтар мемлекеттің құрылуымен бірге ... ... және ... ... мен ... ... ... көзі болып табылады. Мемлекет
құрылымының өзгеруі, өркендеуі қашан да болса оның ... ... ... ... ... ... ... мемлекетке өзінің ішкі және
сыртқы саясатын жүргізу үшін белгілі бір мөлшерде каржы көздері қажет.
Салықтар - мемлекет ... ... ... ... ... экономиканы, дамыту, тұрақтандыру
барысында қуатты ... ... ... ...... өндіріспен бірге, қоғамның топқа бөлінуімен және
мемлекеттің пайда болуымен, оған ... сот, ... ... қажет болуынан пайда болды.
Салықтың экономикалық мәні шаруашылық ... ... ... бір ... алу ... ... қатынастардың бір
бөлігі болып табылатындығында.
Салықтың мәні мемлекет өз пайдасына жалпы ішкі өнімнің (ЖІӨ) ... ... ... ретінде алып қалады.
Салықтар мемлекеттің өмір сүруінің негізі болып саналады. Мемлекетті
ұхтау ... ... ... ... ... формада тұрақты турде
төлейтін жарналары қажет болады. Адамзаттың даму ... ... мен ... ... ... мен ... қарай
бейімделіп, өзгерістерге ұшырап отырды.
Салықтар тауар-ақша қатынастарынан тыс қолданылады. ... ... мен түрі ... ... жағдайларға бағынған. Мысалы:
1 адамнан 1 құндыз терісі немесе 10 пұг тұз және т.б. ... ... ... натуралды салықтың рөлі айтарлықтай азайды.
Дегенмен, олар соңғы уақытқа дейін пайдаланылды (1953 ... ... ... сүт, май ... екі ... ... соғыс жүргізсе, жеңген мемлекет жеңілген
мемлекеттің барлық ... ... ... ... ... бір ... ... отырған.
Салықтарға экономикалық әдебиеттерде әр түрлі анықтама мен түсініктеме
берілген. Мәселен, ... ... ... — мемлекет біржақты тәртіппен
заң жүзінде белгілеген, белгілі бір ... ... ... және
өтеусіз сипатта болатын бюджетке төленетін міндетті ақшалай ... ... ...... ... ... салық төлеушілермен жүзеге асырылатын
бюджетке төленетін міндетті төлем.
Салық - ... бір ... ... ... ...... бір ... және белгілі бір көлемде
алынатын, заң ... ... ... ... ... ... анықтамалар бір негізді құраушы жүйе екендігін
байқауға болады.
Салықты басқа да ... ... ... ... Себебі, салық
белгілі бір объектілерден (табыс, мүлік, тауар, жер, көлік, ... ... ... ... ... өзіндік бір мерзімі болады (салық кезеңі -
бір күндік, он күндік, айлық, тоқсандық, жылдық) және белгілі бір ... ... ... ... ... ... мемлекетгік бюджетінде салықтардың меншікті
салмағы 70 пайызын құрайды.
Салықты материалды тұрғыдан алғанда - бұл, салық төлеушінің ... ... және ... ... ... ... белгілі бір ақша
сомасы болып табылады (салық натуралдық тұрғыда ... ... ... ... ... - ... төлеуші белгілі бір соманы
мемлекетке ... ... ... ... ... ... ... - ақшалай қатынастар, өйткені ол ақша
қаржыларының салық төлеушіден мемлекетгік ақша ... ... ... ... ... ... салық — салық төлеушілерден
мемлекетке қарай белгілі бір ... ... бір ... ... ... бір бағыттағы ақшаның қозғалысы болып саналады.
Ал, құқықтық тұрғыдан ... ... бүл ... ... ... мемлекетке белгілі бір ақша сомасын беруін (төлеуді) көздейтін
міндеттеме.
Салық құқығы - мемлекеттің салықтық әрекеті процесінде ... ... ... ... ... ... жиынтығы.
Салық материалдық тұрғыда белгілі бір ақша ... ... ... ... ... ... беруі тиіс белгілі бір заттардың
санын (натуралдық заттай нысанда) білдіреді.
Сонымен салықтардың мазмұны ... ... ... ... — бұл ... бір ақша
сомасы болса;
* Экономикалық категория ретінде - бұл мемлекеттің табысы;
* Заңдық категория жағынан, бұл заң жүзінде белгіленген
міндеттеме болып табылады.
* ... ... ... ... келесі көрсетіл-
гендерді атауға болады:
* Салық - мемлекетке тиесілі қоғамдық жиынтық өнімді
бөледі;
* ... - ... ... ... ... - ... ... болып табылады;
* Салық - баламасыз сипатта болады;
* Салық - салықты телеген кезде меншік нысандары ай-
қындалады;
* Салық - тұрақты ... ... ... енді осы ... мазмұнын тереңірек қарастырайық.
1. Салық - мемлекетке тиесілі қоғамдық ... ... ... ... мемлекетке тиесілі ақша сомасын өндірмейді. Сондықтан
мемлекет жеке және заңды тұлғаларға ... салу ... ... ... алып ... Мұның экономикалық сипаттамасы мемлекет салықты
белгілеу және өндіріп алу ... ... ... ... ... бір
бөлігін өзіне тиесілі сома ретінде айналдырып ... Бұл ... ... ... ... ... Салъқ — ақшалай нысанда төленеді.
Натуралдық нысанда төленуі де мүмкін. Мәселен, ауыл ... ... ... бір ... ... ... төленеді.
Салық кодексінде салық ақшалай нысанда төленуі тиіс деп ... ...... ... ... табылады.
Салықты төлеген кезде ақша тек бір бағытта ғана ... яғни ... ... бағытталады.
Мұньң қайтарымды төлемдерден (мысалы, мемлекеттік қарыз) айырмашылығы:
* Біріншіден, ақша салық төлеушілерден мемлекетке ... ... ... кері ... яғни мемлекеттен ... ... ... ... ... - ... мерзімсіз алуды білдіреді, яғни ол
соманың қашан қайтатыны белгісіз.
4. Салық — баламасыз сипатта ... ... ... ... бір ... ... ... төлеген
салыққа қарсы тауар түрінде болса да қозғалыс жоқ. Толығырақ ... ... да бір ... ... ... ... төлем болып
есептелмейді, яғни ақшаның өтеусіз алынуын көрсетеді.
Сондықтан салық — баламасыз ... ... ... Салъқты төлеген кезде меншік нысандары айқындалады.
Салықты төлеген кезде меншік нысандары ақша ... ... ... жеке ... ... меншікке өтеді
(ауысады). Анығын айтқанда, салық салу мемлекетке тиесілі ... ... ал ... иелері арасындағы туындайтын салық
қатынастарында мемлекет жеке ... ... ... ... меншік құқықтарын өзгерте алады.
6. Салық - тұрақты ... ... ... белгілеуде тұрақты салық қатынастары пайда болады. Тұрақтылықты
мынадан байқауға болады, яғни ... жеке ... ... ... ... ... Мәселен, бір тұлғаның нақты салық салу ... ... ол ... ... орындаушы болып табылады.
Салық қатынастарының тұрақтылығы салық төлеу арқылы жүйелі төлемдерге
алып бармауы тиіс. ... ... ... ... үшін салық төлеу жеке
төлемдік сипатта болады ... ... ... жеке ... ... ... ... немесе кейде кенеттен салық төлеу сипаты пайда ... ... ... ... ... ... ... мүлік салығын төлеген кезде, оның салық қатынастары
қысқартылмайды, қайта ... ... ... ... ... қоса, келесі салық кезеңдерінде де салық төлеуге ... Бүл ... ... ... ... иесі ретінде құнынан
айырылғанға дейін жалғасын таба береді.
Сонымен қатар салықтың ... ... ... бар, атап айтқанда:
* салықты — мемлекет немесе уәкілдік берілген мемлекеттік ... ... - ... ... ... ... ... - мемлекеттің бір жақты белгіленімі болып табылады;
* салықты белгілеу ... ... ... ... салық – мәжбүрлеме сипатта болады;
* салық төлеу аркылы ... алу ... ... ... ... осы құқықтық белгілеріне кеңірек тоқталып өтейік.
1. Салықты тек мемлекет қана белгілейді.
Мемлекеттік органның ешбірі ... ... және ... құқы ... - бұл ... ... болып саналады.
Салық — осы белгісі арқылы басқа да міндетті ... ... ... ... ... ... салықты былайша
қарастырады:
* біріншіден, салықты уәкілдік берілген мемлекеттік орган ғана ... ... ... ... ... бір заң немесе нормативтік-қүқықтық
акгілермен қатаң түрде жузеге асырылады;
* үшіншіден, осы қабылданған ... акт ... бір ... ... ... ... нысанда жүзеге асады.
Мемлекет салықты бекіту және енгізу үшін құқықтық акт қабылдайды.
Мемлекеттің салық ... ... ... ... ... болып
нормативті актілерді шығару табылады.
Салықтың құқықтық негізі ретінде - ... ... ... ... ... және ... ... шарттары осы құқықтық актіге сәйкес
белгіленеді, өзгертіледі және жүзеге асырылады.
3. ... ... бір ... ... болып табылады.
Салық ұлт (халық, қоғам, азамат) және мемлекет арасындағы еркін түрде
келісілген келісімнен кейін ... ... ... ... ... ... төлеушілермен келісімге келмейді, яғни олардың ... ... ... ... ғана ... ... ... Кейбір кездерде
салықтық суверенитет жүзеге асырылады.
Салықтық суверенитет (егемендік) — мемлекеттің өзінің аймағындағы кейбір
салық түрлерін кез келген мөлшерде өзгертуге және ... салу ... ... ... ... асыруға құқы бар.
4. Салықты белгілеу арқылы салық міндеттемесі туындайды.
Қабылданған құқықтық акт ... ... ... жеке және ... ... төлеуші ретінде салық міндеттемелерін жүктейді.
Салық төлеуші тұлғалар салъқ және ... ... ... да ... ... міндетті болып саналады.
Белгіленген салық занды салық міндеттемесін туғызады.
Қазақстан Республикасының Салық кодексінде салық міндеттемесіне былайша
түсініктеме берілген: ... ... ... ... ... ... ... міндеттемесі салық міндеттемесі деп танылады, оған сәйкес
салық төлеуші салық органына тіркеу есебіне тұруға, салық салу объектілері
мен ... ... ... ... ... ... және бюджетке
төленетін басқа да міндетті төлемдерді ... ... ... оны ... ... ... ... салық және бюджетке
төленетін басқа да міндетті төлемдерді төлеуге міндетті".
5. Салық мәжбүрлеме сипатта ... ... ... 3 ... ... бірінші кезең, мемлекет салықты салық төлеушілердің еркінен ... және ... яғни ... ... ... ... салықты төлеген кезде салық төлеуші өзінің меншігінің бір
бөлігінен мәжбүрлі түрде айырылып ... ... ... ... ... ... ... міндеттемелерін орындамаған
жағдайда, мемлекет бересілі соманы мәжбүрлі түрде өндіріп алады.
6. Салық төлеу арқылы ... алу ... ... ... ... ... ... салық төлеушілерден еркінен тыс өндіріп
алынады, ал екінші жағынан мемлекетті басқа да ... ... ... бұл ... негізде мемлекеттің меншігі болып саналады. Айта кету керек
"Салық - салық төлеушілердің құкық бұзушылықтары немесе құқыққа ... үшін ... ... ... қарастырылмайды".
Салықтың жиналатын орындары:
* нарықтарда;
* сатушы мен сатып алушылардан;
* үй шаруашылығынан;
* табыс көзінен, шығын статьяларынан;
Салықты реттеудің тетіктері:
* ... ... ... ... ... жеңілдіктері;
* салық салу әдістері;
Салық төлеуден қашу себептері:
* елеулі ... ... ... ... ... ... саналы түрде алдын-ала салық мөлшерін
төлемеуге ұмтылуы;
* салық қызметін ұйымдастырудағы кемшіліктер болуы мүмкін.
Сальқ ауыртпалығы—салық ... ... ... ... ... қатынас ретінде ... ... ... ... айта кетсек.
Алымдар салық төлеушілерден белгілі бір ... ... ... ... бір қызмет түрін бастар алдында төленеді.
Алым да төлем болып табылады. Ал, енді алымдардың салықтардан ... бар, атап ... алым ... ... ... ... яғни мемлекет
занды іс-әрекет түрінде тұлғаларға қызмет ұсына отырып, сол қызметіне төлем
қабылдайды. Ал салықтар ... ... ... ... салықтың өтеусіз жэне баламасыз белгілері болады. Ал, ... ... ... ... яғни ... төлеу арқылы мемлекеттен белгілі
бір құқық, мәртебе немесе ... ... ... ... түлғаларды
мемлекеттік тіркегені үшін алымды алсақ, салық төлеуші осы алымды төлеу
арқылы өзіне белгілі бір қызмет ... ... ... ... ... ... белгілі бір қызметпен айналысу үшін
алынатын рұқсат қағаз, яғни салық төлеушіге белгілі бір ... ... ... беріледі. Алымда салық төлеуші ... ... ... ... ... басқа да заңды іс-әрекеттер жасайды;
* үшіншіден, алым бір жолғы төлем болып ... яғни бір рет ... Ал, ... ұзақ ... және ... ... ... отырады, қашан
салық міндеттемесі тоқтағанға дейін жалғаса береді;
* төртіншіден, салықты төлеуде күштеу әдісі ... яғни ... ... ... орындамаған жағдайда, мәжбүрлі түрде өндіріп алу іс-
шаралары қолданылады. Салық ... ... ... ... ... ... бір ... мемлекетгік органға келіп, ... ... ... ... ... ... ... кез келген қызмет
түрімен айналысуға құқылы. Бұл жерде тұлға ... өз ... ... ... ... ...... меншігіндегі объектпілерді пайдаланған
кезде төленетін төлем.
Салық пен төлемақының ... ... бар. ... ... төлемақы өтеулі және баламалы ... яғни ... бір ... ... кезде төлейді;
* екіншіден, төлемақы мемлекетгің азаматтық құқыққа сәйкес азаматтық-
қүқықтық қатынастары кезінде туындайды;
* үшіншіден, тұлғалар ... ... ... ... ... осы ... да ... пайдалануға құқық алады.
Салықтың мемлекеттік баждан айырмашылығы
Мемлекеттік баж да төлем болып саналады.
Мемлекеттік баж – ... ... ... органдардың, немесе
лауазымды адамдардың зандық мәні бар іс-қимылдар жасағаны үшін ... ... үшін ... ... ... баждың салықтан айырмашылығы мынада: - мемлекет тарапынан
берілетін ... ... ... ... бұл ... ... болып
саналады;
• мемлекеттік бажды мемлекет қызметіне төлем ретінде емес,
мемлекеттің қызметіне байланысты төлем ретінде қарау керек. Айта ... ... ... ... ... қатынастары жүзеге асады.
Баждың алымнан апырмашылъқтарына тоқталар болсақ:
* баж бюджеттің табысы, ал алым ... ... ... орай табысы болып саналады;
* баждың мөлшері төлеушілерге ұсынылған қызметтерінің құнына байланысты
болмайды, ал алым көрсетілген қызметтердің құнына орай ... ... ... ... ... келтіретін шығындары есепке
алынады. Сондықтан алымның мөлшері тауар бағасы сияқты нақты ... ... ... да мемлекеттік қаржы қорлары құрылады. Олар
мемлекеттің бюджеттік және ... тыс ... ... ... ... ... жұмыспен қамту қоры, жол жөндеу қоры) жиналады.
Салықтың экономикалық мазмұны былайша көрсетіледі: ... ... ... бір ... және ... екінші
жағынан қор құрастыру негізінде мемлекеттік қаржылардың 4 кезі қолданылады:
• салық салу;
• облигацияларды сату (қазыналық вексель);
• шетелдік қарыздардың тегін ... ақша ... ... ... монополдық кіріс.
Салық салу мемлекет қаржысын және ... ... ... әдісі болып
саналады, яғни мемлекет салық салу процесі ... өз ... салу - ... салықтарды бекітуде, енгізуде және оларды алу
жөніндегі қызметтерінің жиынтығы.
Тең салық салу - бұл ... ... ... ... ... ... ... салудың объективті факторы — салықтың пайда болуы объективті түрде
мемлекет бюджетіне ... ... ... салу - ... азаматтар және мемлекеттер
арасында табыстарды үлестіру әдісі ... ... ... ... ... ... декларация;
* салық органдары жүргізген жеке тұлғалар қызметін тексеру материалдары;
• табыс салығын төлеушілердің салықты төлегені туралы
кәсіпорын ақпараты;
* ... ... ... ... құжат.
Салық салуға қойылатын талаптар:
* қаржы-қаражат жүйелерінің тұрақтылығьн қамтамасыз ету;
* мемлекеттік бюджетгің пайдалануын қамтиды;
* әлеуметтік-әділеттілік болуы керек;
* салықты - салық ... бір ... ... ... беру ... ... әлеуметтік кедей тобына арнайы жеңілдік жасау және
әлеуметгік ақталмаған кірісті азайту.
Активтерді және ... ... ... ... ... ... мәселелері салықты жоспарлаудың кезеңі болып табылады.
Салықты жоспарлау - салық міндеттемелерін занды ... ... және ... ... ... қаржыларды инвестициялау
мен жинау мәселелері салықты жоспарлаудың кезеңі болып табылады.
Салық теориясы - ... ... мен ... туралы ғылыми білім және
ұғымдардың жүйесі, мемлекеттік қаржы қызметіндегі олардың ролі.
Салық ... - ... ... ... ... ... ... режимі - салық және бюджетке төленетін басқа да ... ... ... ... ... ... есептеу кезінде
салық төлеуші қолданатын салық зандары нормаларының жиынтығы.
Салықтың атқаратын қызметтері
Салық экономикалық категория ретінде және өзінің ... ... үш ... ... ең ... кезектегі атқаратын қызметі, бұл— қазыналық.
Мемлекет өз қазынасын толықтыру ... ... ... жасайды. Салық
төлеушілерге нормативтік қүқықтық актілер негізінде салық және бюджетке
төленетін ... да ... ... ... ... ... мен
төлеу мерзімін белгілейді. Салықтардың қазыналық қызметі — ... ... бір ... мемлекет пайдасына ... ... ... ... мемлекеттік бюджеттің кіріс бөлігі
құралып, салықтың қоғамдық міндеті артады. Қорыта айтқанда, ... ... ... ... келесі қызметтерінің бірі - ... ... ... ... ... ... ... процесі арқылы экономиканың
кейбір салаларын дамытуды ынталандырады және қажет жағдайда тежеп отырады
(салық ... ... ... ... төмендетеді). Бюджетке
түскен салық түсімдерін реттейді және бақылап отырады. Кез ... ... ... ... ... Ал енді ... түсімдеріне бақылау өте қажет
екені даусыз. Мемлекет ... ... мен ... ... соған
сәйкес өз қызметін атқарады.
Салықтардың бақылау қызметінің ... ... ... ... ... ағымдары мен қызмет түрлеріне бақылау ... ... ... ... бірі — ... бөлу.
Бюджетке түскен салық түсімдерін қаржыландыруды қажет ететін
бағдарламалар жобасына ... және әр ... ... сай ... Салық түсімдерінің мақсатқа сай және өз ... ... ... қайта бөлу қызметі мемлекетке салықты қоғамдағы экономикалық
және әлеуметтік процестерге әсер ету құралы ретінде қолдануға ... ... бөлу ... көмегімен бюджетте ақша қаражаттары
жиналады, ... ... ... ... ... ... ... топтардың табыстары арасындағы қатынастарды өзгерту жолымен
әлеуметтік тепе-теңдікті ұстап ... ... - ... ... бюджетке түсуін қадағалайтын
бірден-бір мемлекеттік орган.
Салық комитеті - бірінші кезекте, бюджет саясатын жүзеге асыра ... ... ... көздейді. Осы бюджетке түскен ... ... ... және ... ... ... бақылау жасайды. Ал
енді осы қызметтердің қорытындысы ... ... ... ... ... емес ... қайта бөлу жасалады.
Мүның мақсаты — мемлекет әділетті түрде өз шығындарын да жаба ... ... ... да қолдау көрсетіп, басқа да шығыстарды жаба
білу.
Көптеген экономикалық әдебиеттерде салықтардың бірнеше қызметтері атап
көрсетілген. ... ... ... ынталандырушы қызметінің
көмегімен мемлекет өндірістің және ... да ... ... ... ... ... ... жеңілдіктерін, төмен пайызды
салық ставкаларын ... ... ... ... басу мақсатында әрекеттің
қандай да бір түріне арнайы салықты енгізу жолымен жүзеге ... ... ... ... өсу, техникалық жаңарау,
халық санының өсуі үшін әр ... ... ... ... ... ... ... бірсыпыра өндіріс түрлерін
дамыту тиімсіз болады. Салық саясаты арқылы мемлекет өндіріс түрлерінің
дамуын шектейді немесе ... ... ... бұл ... 10-
20-30 пайыздық салық ставкаларымен қатар және нөл пайыздық салық ставкалары
арқылы жүзеге асуда.
Бюджетті толықтырушы негізгі жүйеде ... ... ... ... ... де атап өтуге болады.
Салықтық емес түсімдер - Қазақстан Республикасының Салық кодексінде
белгіленген, негізгі ... ... ... ... ... басқа, Қазақстан Республикасының басқа да заңнамалық
актілерінде белгіленген ... ... ... ... ... ... ... басқа, бюджетке өтеусіз негізде
берілетін ақшалар.
Салық теориясы - салық маңызы мен қызметі ... ... ... және
ұғымдардың жүйесі, мемлекеттік қаржы қызметіндегі олардың ролі.
Салық несиесі- салықты төлеу мерзімінің ... ... ... ...... және ... ... басқа да міндетті
төлемдерді төлеу жөніндегі барлық салық міндеттемелерін ... ... ... қолданатын салық зандары нормаларының жиынтығы.
Қорыта келгенде, салықтар көптеген елдерде әр ... ... ... салық салу және алыну жолдары ұқсас болып келеді. Салық төлеуші
ретінде салық төлеу жауапкершілігі ... ... және жеке ... ал салық салу объектілері болып салық ... ... ... ... тауарлары, мүліктері, көлік құралдары, пайдасы және тағы
да ... ... ... ... және ... ... ... теңдік
және түрақтылық тәрізді салық салу принциптері ... ... ... ... ... ... Салық ставкалары тұрақты немесе пайыз
түрінде тағайындалады. Пайыздық ставкалар үйлесімді, үдемелі және кемімелі
болып бөлінеді. Ал ... ... сол ... ... саясатының
бағыттары мен бағдарламаларын ескере отырып жүзеге асырылады.
1.2 Салық элементтері, жіктелуі.
Салық элементтері
Салық элементтері салық заңы регламенттелген ... ... ... құрамдас бөлігінің жиынтығы. Салықтың бірнеше элементтері бар,
атап айтқанда
* салық субъектісі;
* салық объектісі;
* салық көзі;
* салық мөлшері;
* салық ... ... ... ... ... ... ... тәртібі;
* салық есептілігі;
* салықты төлеу тәртібі.
1. Салық субъектісі.
Салық субъектісі — занды немесе жеке түлға, яғни ... ... ... - еңбегімен материалдық және материалдық емес ... ... ... белгілі бір түсім алатындар, яғни жеке тұлғалар;
* шаруашылық субъектілері — капитал иелері, яғни занды түлғалар.
Салық ...... және ... ... басқа да міндетті
төлемдерді төлеуші болып табылатын тұлға.
Тұлға — жеке тұлға және занды тұлға болып ... ... - ... Республикасының азаматы, шет мемлекеттің азаматы,
азаматтығы жоқ адам.
Салық тасымалдаушылар - іс жүзінде ... ... ... ... ... ... төлеушілер, яғни мемлекет азаматгары.
Заңды тұлға — Қазақстан Республикасының немесе шет мемлекеттің зандарына
сәйкес азаматтық, оның ішінде ... ... мен ... ... әрекет ететін ұйым (шетелдік занды тұлға) немесе кэсіпорын. Шет
мемлекеттің заңдарына сәйкес құрылған ... ұйым ... ... ... құралым.
Заңды тұлғаның өз балансы, елтаңбасы, мөрі және банкіде есеп айырысу шот
есебі болады.
Салық кодексінің мақсаттары үшін олар құрылған шет ... ... ... ие ме, жоқ па - оған ... ... ... тұлғалар
ретінде қарастырылады.
2. Салық объектісі.
Салық объектісі - салык есептелетін база, яғни ... не үшін ... ... ... ... ... мұра, жер жэне т.б. Осы
аталғандардан салық төленеді.
Мүлік жылжитын және жылжымайтын ... ... ... — қажеттілік пен тұтынуды ... зат. ... ... ... ... ... кез келген еңбек өнімі болып
табылады.
Мұра - қайтыс болған азамат мүлкінің оның мұрагерлеріне көшуі. Көптеген
мемлекетгерде мұраға салық ...... бір ... пайдалану мүмкіндігі орасан зор табиғи
байлық. Күнделікті пайдаланылады.
3. ... ... ... ... үшін ... және ... ақша
қаражаттары, бүл - жалақы, кіріс, дивидендтер, яғни салық ... ... көзі - ... ... арналған немесе қолданылатын ақша қаржылары.
Салықтың займдық қаржылар көзі тек мәселенің қысқа мерзімде шешілуін
көрсетеді.
Макроэкономикалық ... ... ... негізгі көзі ретінде - ұлттық
табыс қатысады.
Салық төлеушілердің салық төлеу үшін негізінен 5 көзі бар:
' табыс;
* қор және ... ... ... ақша ... ... қаражаттары қорын қоса
алғанда;
* қаражаттар, мүлікті өткізуден түскен, оның ... ... ... бөлігі, негізгі қорды қосқанда;
* қарыз қаражаттары.
Табыс — ұлттық табысты бөлу барысында мемлекетке, кәсіпорынға, мекемеге
немесе жеке ... ... ... ... ... ... төлеушілердің, яғни жеке және заңды ... ... ... айырмашылықтары бар.
Салық төлеушілердің табыстары, бүл кімнің табысы болып саналатынына
байланысты болады және ... ... ... ... ... қызмет) өткізуден түскен табыс;
* дивидендтер, рента;
* сыйақы, ұтыстар, роялти;
* жалақы, зейнетақы, стипендия, сақтандыру төлемдері (бұларға ... ... ... — мемлекеттің, кәсіпорынның немесе жеке тұлғаның әлде бір мақсатқа
арналған ақша қаражаты немесе материалдық құндылықтар.
Жинақ — ... ... жеке ... ... және ... ... әдетте, талап ету мерзімі көрсетілмеген ақшалай
қаражаттар.
Айналым қаражаттары - өнім ... мен ... ... және ... ... ... өндірістік айналым қорлары мен айналыс қорларын
құру үшін бірлестіктерге, кәсіпорындарға, ұйымдарға авансыланған ... ... ... - бір жақ ... беруші) екінші жаққа (қарыз алушыға)
меншікті немесе оперативті басқаруды, ақшаны немесе ... ... ... ал қарыз алушы сол тектес және сапасы сондай затты
немесе ақшаны қайтаруға міндеттенетін шартқа сәйкес берілетін қаражаттар.
Рента — ... ... ... ... етпейтін капиталдан,
мүліктен немесе жерден ұдайы алынып ... ... ... ... - меншік иесінің мемлекеттік заем облигациялары бойынша ... - ... ... ... ... еңбектің саны мен сапасына
қарай белініп, олардың жеке тұтынуына берілетін үлтгық табыстың ... ... ... ... үшін ... ... мөлшері.
Салық мөлшері - салық төлеушінің табысына қарай алынатын ... ... және ол ... ... ... нөлдік болып бөлінеді.
Салықтың шекті мөлшері - табыстың әр қосымша бірлігінен түсетін үстеме
салықты білдіреді, мәселен жеке ... ... ... салық, жеке
түлғалардың мүлік салығы.
Салықтың жеңілдік мөлшері болады, оны мемлекет өз ... ... ... төлеушілерге әлеуметтік жағдайын ескере отырып, ... ... ... жасайды (мәселен, салықты төлеу мерзімін ұзартады,
мүгедектерге ... ... ... ... көп ... аналарға,
мемлекетке еңбек сіңірген азаматтарға және басқа да).
Салықтың орташа ... деп ... ... ... орта ... да, сол сомадан салық төлейді. Мысал ретінде патентті алуға болады.
Бюджетке түсетін салық түсімдерін ... үшін ... ... ... ... ... ... бүл салық телеуден босатылады (мысалы,
қосылған кұн салығында нөлдік ... ... ... төлеушілер бар, бұл
мәселеге кейін толығырақ тоқталамыз).
5. Салық жеңілдіктері.
Салық жеңілдіктері - ... ... ... ... ... ... да ... ескеріп заңмен қарастырылған жалпы ережеден шығару.
Салық жеңілдіктері - заңға ... ... ... ... немесе ашық
төлеуден түгел босату.
Салық жеңілдіктерін бірнеше белгілері бойынша топтауға болады:
1. Сальқ субъектілері бойынша жеңілдіктер.
Салық төлеушілердің өзіне салық ... ... Жеке ... салығында мерзімді қызметтегі әскери қызметшілер мерзімді қызметтен
өту (оқу) кезеңінде салық телеуден босатылады.
2. ... ... ... ... ... ... салу обьектілеріне жеңілдік беріледі. Мысалы: көлік
құралдары салығында мамандандырылған медициналық көлік ... ... ... ... ... ... ... жеке табыс салығы бойынша салық базасына мемлекеттік ... және ... ... ... операциялардан түскен
табыс қосылмайды.
4. Салық ставкасы ... ... ... ... салық төлеушілер негізінен 30 пайыздық
ставка бойынша салық ... ... ... құралы жер болып табылатын
салық төлеушілер 10 пайыздық ставка бойынша салық төлейді.
5. Салық кезеңдері ... ... ... құн ... ... салық кезеңі — күнтізбелік ай
болса, ал ауыл ... ... ... ... ... үшін ... бір жыл ... табылады.
6. Салықты есептеу тәртібі бойынша жеңілдіктер.
Шағын бизнес субъектілерінің белгілі бір бөлігі оңайлатылған ... ... ... Салық төлеу тәртібі бойьшша жеңілдіктер.
Мәселен, шағын бизнестің кейбір субъектілері салықты бір ... ... ... ... төлейді.
Қазіргі кезде кең тараған сайын жеңілдіктерінің ... ... еді, яғни олар 3 ... бөлінеді:
алып тастау;
• жеңілдіктер;
босату.
Алып тастау — салық ... ... ... ... ... алынып
тасталады.
Жеңілдіктер — салық базасын қысқарту.
Босату - салық ставкаларын төмендетуге бағытталған жеңілдіктер.
Салық жеңілдіктерінің мазмұнын былайша баяндауға болады:
Біріншіден, салық ... ... ... ... түрі ... ... төлеушілердің жекелеген тұлғалары салық
төлеуден босатылады. ... жер ... ... жер ... бар
түлғалар төлеуі тиіс. Ал, Ұлы Отан соғысына қатысқандар, мүгедектер жер
салығын төлеуден босатылады. ... ... ... ... ... яғни ... әлеуметтік топтардың жекелеген түрлеріне салық
төлеуде жеңілдіктер ... ... ... ... ... ... жатпайтын мүліктерде (табыс)
жүзеге асырылады. Жеке табыс салығын ... ... жеке ... ... ... Егер жеке тұлға үшін зейнетақы төлемдері
негізгі табыс көзі болса, онда ол салық ... ... ... салық мөлшерін төмендету арқылы жасалатын жеңілдіктер.
Бұл негізінен үш багыт бойыпша жүзеге асырылады:
* салык ... ... ... ... ... ... түрлеріне қатысты төмендетілген салық ... ... ... ... ... төлеушілер үшін 30 пайызын салық
ставкалары бекітілген, ал ... ... ... жер ... ... ... үшін 10 пайыздық салық ставкасы берілген, яғни мүлда мемлекет
ауыл шаруашылық өнімдерін өндірушілерге ... ... ... ... салу ... мүліктердің (табыс) белгілі бір түрін есепке алмау,
немесе кейбір мүліктер (табыс) салық салынуға жатпайды. Жеке ... ... ... салық салынатын табыс есепке алынады, ал осы ... ... ... ... ... алынған алимент кірмейді;
* салық төлеушілердің кейбір санаттары үшін ... ... беру ... ... базасын қатаң түрде есепке алады, оның
ішінде ерекше шегерімдерге құқық беріледі.
Салық салудың объектісі ... ... ... ... ... салудан алып
тастау салық мөлшерін төмендетуге әкеледі, кейде ... ... ... ... болуы мүмкін.
Салық мөлшерін төмендетудің шектелуі — салық салу объектісі ретінде
есепке алмауға ... ... ... алып ... ... келетін заң
бойынша карастырылған мүліктер (табыстар) бар. Мысалы, Ұлы Отан соғысы
ардагерлерінің, бірінші және ... топ ... ... жеке ... ... ... ... босатылады, бірақ та 240 айлық есептік
көрсеткіш мөлшерінде ғана.
Салық мөлшерін ... ...... ... ... салу
обьектісі ретінде толық көлемінде есепке алынбайды, немесе салық салудан
алып тастауға сәйкес келетін ... ... ... ... ... ... берілетін зейнетақы төлемдерін алуға болады. ... ... ... зейнетақы алса да, бұл сомадан ешкандай салық
төлемейді.
Үшіншіден, салық төлеудің мерзімін ... ... ... ... ... қиындағанда немесе кездейсоқ
оқиғаларға сәйкес берілетін салық жеңілдіктері ретінде қарастырылады.
Мұны уәкілетті мемлекетгік органдардың салық міндеттемелерін ... ... ... ... ұзартуымен шатастыруға
болмайды.
Салық есебін жүргізуді, немесе салық міндеттемелерін орындау ... ... ... ... ... төлеушілердің белгілі бір санаттарына ғана беріледі ... ... ... ... ... ... қолдану - салық
сомасын анықтауда және оны төлеуде жеңілдетілген тәртіп беру, бұл салық
міндеттемелерін ... ... ... ... ... ... ... субъект персоналдарына немесе олардың ... ... ... ... ... мемлекет алдында ерекше еңбек сіңірген тұлғаларға
жасалады. Мәселен, Ұлы Отан ... ... ... ... марапатталғандар, "Халық Қаһарманы" атағын алғандар.
Бұлардың ... ... ... ... да кіреді, атап
айтканда: ... ... ... Бүл ... ... ... қорғау қызметін атқарады, яғни салықтар ... ... ... әдісі ретінде қолданылады.
* екінші жағдайда мемлекет салық салуды қоғамның экономикалық дамуына әсер
ететін құрал ... іске ... ... жеңілдіктер бере отырып,
экономиканың осы салаларын дамытуды ынталандырады.
Преференциялар — үшінші елге ... емес бір ... ... немесе
өзара қатынас басында бір мемлекеттің екіншісіне беретін ... ... ... ... жеңілдіктерін экономикалық және
әлеуметтік процестерге әсер етуші құрал ретінде ... ... ... ... ... ... ... бар:
"Неғұрлым салық жеңілдіктері көп болса, соғұрлым салық ... ... және ... ... ... аз ... ... ставкалары
төмен болады ".
6. Салық ставкасы.
Салық ставкасы - салық базасының өлшем бірлігіне салық есептеулерінің
шамасын білдіреді.
Салық ставкасы - ... салу ... ... ... ... ... ... — салық өлшемі ретінде қарастырылады.
Салық ставкасы салық базасыньщ өлшем бірлігіне ... ... ... белгіленеді.
Салық ставкасы бірнеше белгілер бойынша жіктеледі:
1. Салық сомасын анықтау тәсілі бойынша:
* тең;
* тұрлаулы (қатаң);
* пайызды.
Тең ... — кез ... ... ... бірдей мөлшерде салық сомасы
белгіленеді,
Тұрлаулы ставка - салық салудың әрбір ... ... ... ... ... акцизделетін тауарлардың әрбір литріне 1
теңгеден.
Пайызды ... - ... ... ... шамасынан белгілі бір пайыз
түріндегі салық мөлшері. Мысалы, ... мен жеке ... ... ... ... 10 ... ... салынады.
2. Салық ставкаларын қолдану сипатына қарай:
* жалпы;
* ... ... ... - ... ... ... ... көрініс табады. Салықтың
барлық тұрі бойынша салық ставкаларын қамтиды.
Жоғарылатылған ставка — мемлекеттің өндіріс саласында қолданылады. ... ... ... ... ... ... асыру.
Төмендетілген ставка - әлеуметтік жағдайларға байланысты реттеліп отырады.
Салық салуда салық жеңілдіктері беріледі. 3. Салық ... ... ... ... ... ... ... ставка - (margіпа1, латын сөзінің margо - аймақ, ... ... ... ... салық ставкаларын атаймыз.
Нақты ставка - төленетін салықтың ... ... ... ... ставка - төленетін салықтың сомасы алынған жалпы табыска
қатынасы ретінде анықталады.
Салық салу процесінде көбіне маргинальды ставка қолданылады, ол ... ... ... ... ... нақты және экономикалық ставкалар экономикалық талдаудың мақсаттары
үшін қолданылады, яғни салық ... ... және ... алған жалпы табыстарын бөлу параметрлерін анықтауда,
мемлекеттің салық саясатының тиімділігін ... ... және ... ... кездеседі.
Салық базасы дегеніміз салық салу обьектісі мен салық салуға ... құн, ... ... өзге де ... ... ... төленуге тиіс салық және басқа да міндетгі төлемдер сомасы
айқындалады.
7. Салық кезеңдері.
Салық ... ... және ... ... ... ... ... төлеудің белгілі бір кезеңдері болады.
Салық кезеңі - ... және ... ... ... да ... қатысты белгіленген уақыт кезеңі, ол аяқталған соң ... ... және ... ... тиіс ... және ... да міндетті
төлемдер сомасы есептеледі.
Кептеген салықтар үшін салық кезеңі - күнтізбелік жыл болып саналады.
Сонымен қатар мынадан ... ... ... бір күндік - салық кезеңі - күнтізбелік күн ... ... бір ... ... ... ... он күндік (декада) - салық кезеңі - күнтізбелік он күн болып табылады,
акциз салығында он күн ішінде ... ... ... салықты
есептейді;
* айлық - салық кезеңі - күнтізбелік ай болып саналады, ... ... ... ... ... төлеушілер, жеке табыс және әлеуметтік
салығын төлеушілер, патент негізінде салық төлеушілер;
* тоқсандық - ... ... - ... тоқсан болып есептеледі,
қосылған қүн салығын төлеушілер, ... ... ... ... ... ... ... төлеушілер;
* жылдық — салық кезеңі — күнтізбелік жыл ... ... ... табыс салығы, жер салығы, мүлік салығы, көлік құралдары
салығын төлеушілер.
Салық жылы - ... жыл ... ... ... ... - ... заңмен бекітілген жеңілдік берілген уақыт мерзімі.
8. Салықты есептеу тәртібі.
Негізінде салықты есептеудің 5 кезеңі ... ...... ... ... ... алу;
* екінші — салық салу обьектісінен салық базасын есептеу:
* үшінші - ... ... ... ... - ... жеңілдіктерін қолдану;
* бесінші - салық сомасын есептеу.
Салық ... ... ... ... ... біріншіден, салық төлеушілердің өзіне (мэселен, корпорациялық табыс
салығын төлеген кезде);
* екіншіден, салық ... ... ... жер ... үшіншіден, салық агентгеріне (жеке табыс салығы).
Салық есептеуді жүзеге асыруға байланысты ... ... ... ... және ... ... (салық төлеушілердің өздері
немесе басқа тұлғалар есептейді) болып бөлінеді.
Қызметақылы ... ... ... ... ... ... арқылы жүзеге асырылады.
Салық кодексінде көрсетілгендей салық хабарламасында:
• салық төлеушілердің тегі, аты, әкесінің аты немесс толық атауы;
салық төлеушілердің тіркеу нөмірі;
салық ... ... ... ... беру ... ... ... салықты есептеуде салықты есептеудің кадастр ... ... ... — салық салынуға тиіс адамдардың тізімі; тиісті ... ... ... ... ... жүйеленген мәліметтер
жинағы (мәселен, жер, су мәліметтерінің жинағы).
Кадастр құндық немесе ... ... ... мүмкін. Әдетте, кадастр
жер салығын есептеу кезінде қолданылады. Салық салу ... ... ... есепке алынады, мәселен, жер салығында жер учаскесінің
көлемі және топырақтың сапасы; ... ... ... ... ... пен ... саны, жүмысшылар мен құрал-жабдықтардьң саны.
Қазіргі кезеңде кадастрлық тәсіл жер салығын, жеке тұлғалардың мүлік
салығын (тұрғын үй,,пәтер, ... ... ... ... ... яғни
салық базасы объектілердің сыртқы белгілеріне емес, оның түгенделген құнына
орай есептеледі.
Қызметақысыз ... ... ... ... ... ... ... есептейді.
Салық салу бірлігі - салык объектісін өлшеу бірлігі болып ... ... ... ... ... ... ең аз ... алынбайтын минимум болып саналады.
9. Салық есептілігі.
Салық есептілігі — салық төлеуші және салық ... ... ... ... салық міндеттемелерін есептеу туралы ақпараты бар құжаттама.
Салық есептілігінде салық объектілерін анықтауда және ... ... ... екі әдіс қолданылады:
• есептеу әдісі;
• кассалық әдіс.
Салық базасын есептеудің әдісі - ... мен ... ... ... көрсетілгенде, сатып алушыларға тауарларды
жеткізген ... ... ... әдісінде салық міндеттемесінің пайда болуы ... ... ... ... ... болу ... жүзеге асады.
Салық заңдарында бұған былайша анықтама берілген: бұл - ... ... ... есеп ... табыс пен ұстап қалу ... ... ... ... ... және ... ... бастап есептелетін әдіс.
Кассалық әдіс кезінде салық базасы табыстар мен шегерімдер ... ... ... көрсетілген қызметтерде, сатып
алушыларға тауарлар жеткізуде нақты төлем төленген кезде есепке алынады.
Кассалық әдісте ... ... ... болу ... ... нақты алу
фактісі жүзеге асады.
Кемітуге қатысты нақты табысты алу немесе шығынды ... ... ... кассалық есептеу әдісі негізінде жатыр.
Салықты есептеудің кассалық әдісі ақша ... мен ... іс ... ... ... ... бұл – жұмыстың орындалған, ... ... ... және ... ... әрі ... төлем жасалған сәтінен
бастап табыс пен ұстап қалу есепке алынатын есептеу әдісі.
10. ... ... ... ... төлеу тәртібі - салық, ... ... ... төлеуде жүзеге асырылатын салық заңдылықтарында
бекітілген ереже.
Салық төлемі — салықтық қатынас объектісі ақша қатынастарының бір ... ... және ... ... ... бір салық объектісінен
төлейтін салық сомасы.
Салық ақшалай нысанда болса, онда ... ... ... ... ... салық тауарлы-заттай нысанда болса, онда салық заттай төленеді.
Мемлекеттің салық төлеушіден ... ... ... мәжбүрлі түрде алуы
салық төлеу тәсілі болып табылады.
Салық төлеу тәртібінің салық төлеушілерден мемлекетке өтуінде негізінде
үш элементі бар:
* ... ... ... ... ... ... тұлғаларға байланысты, салық
төлеудің 2 әдісі қолданылады:
* дербес табыстау ... ... алу ... ... салықты дербес төлеуде мынадай негізгі әдістер
қолданылады:
1) декларация негізінде.
Салық декларациясы - салық кезеңіндегі салық ... ... ... ... ... базасының шамасы және ... ... ... ... ... өтінімі,
Салық алудың салық төлеушінің декларациясы бойынша тэсілінде ... ... ... ... жеңілдіктерді, шегерімдерді керсетеді жэңе
салық сомасын есептейді.
Бүгінгі таңда салық декларациясы негізінде корпорациялық табыс ... ... ... ... ... қосылған күн салығы, жер салығы,
элеуметтік салық төленеді. '
2) ... ... ... ... салықты есептейді жэне салық төлеушіге ... ...... ... ... онда салық төлеушінің салық төлеудегі
негіздемесі көрсетіледі. Мәселен, жеке ... ... және жер ... ... ... ... ... төлемдерін дербес есептеу және енгізу жолдары.
Бұған мысал ретінде, жеке түлғалардың ... ... ... ... ... болады. Салық органдары салықты есептейді, ал салық
төлеушілер есеп айырысатын ... ... бұл ... ... ... дербес есептейді.
4) бір жолғы талон және патенттерді сатып алу.
Арнайы салық режимін ... жеке ... ... ... ... енді ... ... түрде төлеудің негізгі әдістеріне тоқталайық:
1) төлем көзінен ұсталатын табыс салығы.
Бүл жерде салық төлеушіге төленетін табыстан салық ... ... ... ... ... деп ... Мәселен, үйым өзінің қызметкерлеріне
еңбекақы төлейді. Осы табыстан салық алуды салық агенттері ... ... ... ... бір ... бюджетке аударылады.
Салықтарды алудың төлем көзінен салық үстау тэсілінде салықты табыс ... ... ... ... ... ... есепшісі есептейді жэне
төлейді.
2) салық төлеуден бас тартқан ... ... ... органдары мүлдай әдісті, тек, салық төлеушілердің салық төлеуден
(толық немесе ішінара) жалтаруына ... ... яғни олар ... ... орындаудан бас тартқан жағдайда. Салық ... ... алу ... ... ... ... ... сот шешімінің негізінде белгіленген тәртіпте мүліктері ... ... ... ... алу ҚР ... ... ... мынадай
тәртіппен жүргізіледі:
1) банк шотгарындағы ақшасының есебінен;
2) қолма-қол ақшасының есебінен;
3) дебиторларының шотгарынан;
4) билік ету шектелген мүлкін өткізу есебінен;
1) акциялардың қосымша ... ... ... жүргізіледі.
Салық қолма-қол ақша түрінде, немесе қолма-қол ақшасыз аударым негізінде
төленеді. Салықты ... тек, ... ... ... ... ... төлеу мерзімі салық зандылықтарында белгіленген және әрбір
салықтың ... ... ... ... ... жіктелуі.
Салықтар бірнеше белгілер бойынша жіктеледі:
Өндіріп алу тәсілі немесе салық салу объектісі ... ... және ... ... ... және дербес салықтар;
Объектінің экономикалық белгілері бойынша: ... және ... ... ... ... тәсілі бойынша: үйлесімді, үдемелі және кемімелі
салық;
Салық сомасы түсетін бюджет деңгейіне немесе салықты алатын және оған ... ... ... ... және жергілікті салық;
Пайдалану ретіне қарай: жалпы және мақсатгы салықтар;
Салықтарды ... ... ... және ... ... ... ... қарай; заңды және жеке тұлғалардың салықтары;
9. Салықтардың қолданылу ... ... жай және ... ... ... ... және төлеу субъектісі бойьшща: қызметақылы және
қызметақысыз салықтар;
11. Салық ... ... ... және ... төлеу көзіне қарай:
активті және пассивті салық;
12. Салықтарды салық төлеушілердің арасьнда ... ... және ... ... ... ... ... тұрақты және біржолғы салықтар.
1. Өндіріп алу немесе салықтарды салу объектісі бойынша:
* тікелей салық;
* жанама салық.
Тікелей ... - ... ... немесе меншік иеленушілерден алынады.
Оған жататындар: корпорациялық ... ... жеке ... ... ... ... салықтары, әлеуметгік салық, жер салығы, мүлік
салығы.
Мәселен, жеке тұлғалар бүгін салық төлеуші ... да, ол ... ... ... ... ... болып табылады. Себебі ол белгілі бір жұмыс
атқарады, табыс табады, мүлік алады.
Жанама салық — ... ... ... және ... ... ... алынады. Мәселен, қосылған құн салығы, акциз
салығы.
Жанама салықтардың ауыртпалығы тауарларды соңғы тұтынушы — ... ... ... ... ... мемлекеттің өзі тауар бағасына
директивті тәртіппен үстеме бекіту жолымен қалыптастырады. Жанама салықтар
... мен ... ... ... алынады. Олар тауар ... ... ... ... немесе қызметке, тарифке үстеме түрінде
қосылады және сатып алушы телейді. Жанама ... ... ... ... жанама салықтар;
* жеке жанама салыктар;
* қазыналық монополия;
* ... ... ... ... ... берілген жеңілдіктерді қоспағанда, барлық тауарлардан (жұмыс,
қызмет) алынады. ... ... ... сатып алуға салынатын салық,
сатуға салынатын салық және қосылған құнға салынатын салық.
Айналым салығы (әмбебап акциз деп ... ... ... жүзеге
асыратын ұйымдардан, жеке кәсіпкерлерден жалпы айналым ... ... ... Бұл бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін ... ... ... пайда болды, кейінірек әлемнің көптеген
мемлекеттерінде, соның ішінде ... ... ... ... салық айналымға салынатын салықтың түрлері болып
табылады. Көтерме сауда орындарына тауарды еткізу кезіндегі айналымға ... Бұл ... ... Ресей, АҚІІІ-тың кептеген штаттары, Канада
провинцияларының көпшілігі, ... ... ... келеді. Салық салу
объектісі - тауарды соңғы тұтынушыға өткізу бойынша айналым болып саналады.
Сатуға салынатын салық тауар ... ... бір ... ... ... ... асады.
Қазіргі кезде кең көлемде әлемнің көптеген мемлекеттерінде, оның ішінде
Еуропалық экономикалық одақтың барлық елдерінде және Тәуелсіз ... ... ... ... ... салық қолданылады.
Бүл жөнінде арнайы тоқталамыз.
2. Жеке жанама салықтар.
Бұл тауардың белгілі бір ... ... Бұл ... ... деп аталады.
XX ғасырға дейін күнделікті сұраныс тауарларына акциз салығы келді.
3. Қазыналық монополиялъқ ... ... ... бөлігін мемлекет өндіреді. Әрине,
тауарлардың бағасын да мемлекет ... Егер ... өзі ... және ... онда тауарды өткізуден түскен барлық түсімнен сауда
шығындары ... ... ... ... және ... ... бірнеше ерекшеліктері бар:
• біріншіден, тікелей салық төлеушілер сияқты, ... ... ... ... ... ... ... төлеуші болып табылады. Бірақ, бұл
жерде салық төлеуші болып тауарды (жүмыс, қызмет) ... ... ... мемлекетпен салықтық қарым-қатынаста және салық төлеуші
ретінде ешқандай келісімге келмейді. Тауарды ... ... ... ... бірақ бұл салықтық қатынастар болмаса да, тауар-ақша
қатынастары болып саналады;
• екіншіден, ... ... ... көзі ретінде – сатушының жалпы
табысы, яғни өнімді өткізуден түскен түсім қарастырылады. ... ... ... ... ... ... төлеушілердің меншігі ақша
қаражаттарынан) төлейді.
Тікелей және жанама салықтардың салық салу объектілеріне және ... ... ... ... айырмашылықтары бар. Атап айтқанда:
• бірінші, салық объектісі мен салық борышына байланысты.
Жанама салықтар кезінде тауарды өткізумен байланысты болады.
Мәселен, қосылған құн ... ... ... ... ... ... ал ... бұйымы - еткізуден түскен түсім, немесе баламалы
қосылған құн. Ал, ... ... ... ... ретінде нақты өткізілген
акцизделетін тауарлар, ал салық бұйымы өткізілген акцизделетін тауарлардың
құны ... ... ... ... ... ... ... ретінде - меншік құкықтары
шаруашылық иеліктері, ал, салық бұйымы - ақша түріндегі ... ... ... ... ... болмаса заттар (жер учаскесі, мүліктер,
көлік құралдары);
• екінші, салықты төлеу көздерінің қалыптасуына ... ... ... төлем көзін мемлекет тауар бағаларына үстеме ретінде бекітеді.
Сондықтан ... ... ... ... ... ... алған кезде,
сонымен қатар түсімнің құрамында төленуге тиіс ... ... ... ... ... салықтың төлем көзі салық төлеушінің қатысуымен
жасалады.
4. Кедендік баж.
Бұл - мемлекет кеден мекемелерінің желісі ... ... ... ... ... ... және құнды заттардан алынатын
ақшалай төлемдері.
2. Нақты және дербес ... ... ... және ... салықтар болып бөлінеді.
Нақты салықтар деп (ағылшын сөзі, мүлік) - мүлікке салынатын салықты
атаймыз.
Нақты салықтарда мүмкіндіктер ... ... ... ... ... ... ... объектісі назарға алынады.
Нақты салықтарға қатыстылар:
* мүлік салығы;
* көлік қүралдары салығы;
* жер салығы.
Дербес салықтар (кейде жеке деп ... деп - ... ... ... салықтарды атауға болады.
Дербес салықтарда тек табысы ғана емес, сонымен қатар салық төлеушінің
қаржылық жағдайы да ... ... ... ... ... корпоративтік табыс салығы;
* жеке табыс салығы;
* жер қойнауын пайдаланушылардағы үстеме пайда салығы;
* әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... төлем қабілеттігін көрсетеді, яғни салықты төлеудің көзі болып
олардың алған ақша ... ... ... ... ... ... төлеушілердің табыстылығын есептеуге
де кемектеседі. Бірақ, мұнда ... ... ... ... (жер ... ... ... құралдары) алынатын
табыстарының орта есебі есепке алынады.
Нақты салықтар мемлекет үшін тиімді ... ... яғни жеке ... ... ... алу және бақылау оңайға соғады. Мәселен, ... әр ... ... ... арқылы, немесе қолма-қол ақша
қаражаттарымен жасалған операцияларды есепке алмау жолымен (черная нала)
жасыруға болады. Ал, енді салық ... ... үйді еш ... ... да,
тығып қоя да алмайсың.
3. Сонымен бірге ... ... ... ... ... ... ... тұтынуға салынатын салықтар;
* табысқа салынатын салықтар.
Табысқа салынатын салық - салық төлеушілердің әр түрлі табыстарынан
түскен ақша ... ... ... Салық көлемін анықтау тәсілі бойынша:
* үйлесімді салық - табыс ... ... ... ... өзгеріссіз
қалады, яғни табыс қаншама өскенімен салық ставкасы сол күйінде қалады.
Мысалы: корпоративтік табыс салығы 30% , қосылған құн ... ... ... ... - ... ... табыстың өсуіне қарай өсіп отырады,
мәселен жеке табыс салығын алуға болады 5-20%.
* кемімелі салық — ... ... ... ... ... кеміп отырады. Мүндай
салық түрі біздің елімізде қолданысқа енгізілген жоқ. ... ... ... ... ... жиі ... ... органына қарай:
* жалпы мемлекеттік немесе республикалық салықтар;
* жергілікті салықтар болып бөлінеді.
Салықтарды аймақтық ... ... және ... ... ... орай республикалық және жергілікті деп бөлеміз.
Бұл негізінен төрт фактор арқылы ... ... кім ... ... және ... ... ... салықтар қай органға жатқызылады және салық салудың ... ... ... бюджеттің қай түріне ... ... ... яғни ... ... республикалық бюджетке,
жергілікті салықтар жергілікті ... ... қай ... ... болып саналады.
Қазақстан Республикасындағы салық салу принциптері
Салық бюджетке төленетін міндетті төлем болып саналатын болса, ал салық
салу ... ... ... ... бекіту, есептеу және төлеу
тәртібіндегі мемлекеттің жалпы ережелерін ... ... ... салу ... ... асыру үшін бірнеше
принциптері бар.
Салықтардың созылымдылық принципі — бұл ... мәні ... ... ... ... ... ... салық ставкасын көтеру
немесе төмендету.
екінші, салық салудың айқындығы;
* үшінші, салық салудың әділдігі;
* төртінші, салық жүйесінің біртұтастығы;
* бесінші, салық ... ... ... енді осы ... ... тоқталып ететін болсақ.
1. Салық салудың міндеттілік припципі.
Салық төлеушілер салық заңдарына сәйкес ... ... ... және ... ... орындауға міндетті болуы тиіс. Бұл
әрбір Қазақстандық азаматтың негізгі борышы, парызы ... ... ... салудың айқындық припципі.
Қазақстан Республикасының салықтары және ... ... ... ... ... ... ... төлеуші үшін айқын болуы тиіс.
Салық салу айқындығы салық ... ... ... ... және тоқтатылуының барлық негіздері мен ... ... ... ... ... ... принципі.
Қазақстан Республикасында салық салу жалпыға бірдей және міндетті болып
табылады.
Кез келген салық төлеуші үшін салық салу жүйесі әділетті түрде ... ... ... ... ... тыйым салынады.
4. Салық жүйесінің біртұтастьқ принципі.
Қазақстан Республикасының салық жүйесі Қазақстан Республикасының бүкіл
аумағында барлық салық ... ... ... болып табылады.
5. Сальқ заңдарының жариялыльқ принципі.
Салық салу мәселелерін ... ... ... ... ... ... ... жариялануға тиіс.
Салықтарды ұтымды ұйымдастырудың классикалық принциптерін экономист Адам
Смит ұсынған еді.
Олар мыналар:
• салық әрбір төлеушінің табысына қарай ... ... ... мөлшері мен төленетін мерзімі алдын ала, әрі нақты белгіленуі
тиіс;
* әрбір салық төлеуші үшін неғұрлым қолайлы уақытта және ... ... ... ... алынатын салықтың шығындары мейлінше аз болуға тиіс.
Нақтырақ айтатын ... ... ... ... жалпылық.
Бүл тізім тағы да 3 принциппен толықтырылады:
* жеткілікті және жалпыламалықты қамтамасыз етеді (салықтарды мемлекеттің
обьектілік қажетіне және мүмкіндігіне қарай ұлғайтуға ... ... ... ... ... және ... салудың объектілерін талдау;
* салық салудың бір дүркінділігі.
Бұл принциптердің қолданылуы салық салудағы сорақылықтарды жойып, салық
салу жүйесін ретке ... Адам ... ... - ... үшін ... ... белгісі» — деп жазды.
Философ Ф.Аквинский философиялық тұрғыдан ... ... ... ... ... тәуелсіздік декларациясы авторларының бірі Франклин: ... пен ... ... құтыла алмайсың» — деп атап көрсетті.
АҚШ-та екі мейрам бар:
• туылған күні;
• салықты төлеген күні.
Мұндағы мақсат дамыған ... үшін ... ... ... бір дәстүр
ретінде қалыптасқан.
Салықты уақытысында төлеу ... ... ... Себебі, уақтысында
төленбеген салықтың айыппұлы мен өсімпұлы өте жоғары болады. Осы ... ... ... қалыптасса, өз ісімізді бір ... ... ... Қазақстан Республикасының салық саясаты және оны жүзеге
асырудағы принциптері
2.1. Салық саясаты үғымы және оның даму ... және ... ... ... ... яғни ... ... қолданатын салық катынастарының ... ... ... ... ... салықтар категориясына
маңызды роль ... оның ... ... нарықтық қатынастарды
қалыптастыруға әсер етеді. Кез ... ... ... ... ... ... ... пайдаланады.
Нарықтық қатынастары жоғары дамыған елдер ... ... мен ... ... ... мықты қаржылық басқару
институттарының бірі болып табылады.
Қазақстандағы ... ... ... ... ... Олар өз кезегінде мемлекет енгізген салық түрлерінің, олардың
құрылу формалары мен әдістерінің, ... ... ... жиынтығын
береді. Экономиканың дамуына оның құрылымы өте күшті әсер етеді.
Салық саясаты дегеніміз мемлекеттік салықтар төңірегіндегі іс-шаралар
жүйесі және ол қаржылық ... ... ... ... ... ... мен ... коғамның әлеуметтік-
экономикалык кұрылысымен ... ... ... ... саясатының негізгі тапсырмасы, мемлекетті қаржы ресурстарымен
қамтамасыз етуге, жалпы ел ... ... үшін ... ... ... ... халық табысының денгейінде болатын
теңсіздіктерді реттеу сияқты ... ... ... салық механизмі арқылы жүзеге асады.
Салық механизмі ... ... ... баскарудың ұйымдық-құқықтық
нормалары мен ... ... оған ... ... ... ... салық салу тәсілдері және
басқалар. Мемлекет салық механизміне салық заңдылықтары арқылы ... ... және сол ... оны ... ... ... ... элементі оның әрекет етуінде белгілі бір
маңызды роль ойнайды.
Салық ... ... ... ... ... ... мен ... - бұл заңды және жеке түлғалар ... ... ... ... ... ... ... маңызды түрде анықтап
алудың манызы өте зор.
Масштабы (көлемі) мен мәні ... ... ... ... ... ... салу объектісі - табыс (пайда), мүлік, тауар бағасы немесе
қызмет бағасы болып табылады.
Салық салудың субъектісі мен ... әр ... ... алу ... ... төленетін табыспсн әрдайым сәйкес келе бермейді.
ҚР-да әрекет етіп отырған сәйкес салық салу обьектісіне:
- заңды жоне жеке ... ... ... ... ... ... ... импорты;
* жер қойнауын пайдаланушылар табысы жане т.б.
Салық механизмінің тағы да ... ... бірі ... ... салық мөлшерлемесін белгілеу ... ... ... - ... сату ... мен тәжірибесінің өзекті мәселесі.
Салық мөлшерлемесінің көлемін белгілегенде - әртүрлі ... ... ... ... қамтамасыз ету мақсатында нақты ескеру ... ... ... ... реттеу және өндірісті ынталандыру қажет.
Салық механизмінін құрамында ... де ... орын ... ... төмендету, оның мерзімін ұзарту және кейбір нақты субъектілер
үшін төлеуден толығымен босату. Ол ... ... ... ... ... әрекет етеді. Ол әрбір жекелеген төлеушілерге икемді түрлі
әрекет жасайды.
Салық жеңілдіктері ұдайы өндіріс процесінде басқаруды, инвестицияларды
ынталандыруда, жаңа технологияны ... ... ... ... ... ... ... саясатындағы негізгі назар - жалпылама
қолдануға бөлініп отыр.
Сонымен қатар салық механизмінің негізгі элементтерінің бірі салықты
төлеу тәрібі мен ... ... ... ... ... маңызды элементтсрі өзара байланысты жалпы бір
бүтін ретінде ... етуі ... ... ... ... даму кезеңінде, сонымен бір
мезгілде ... ... де ... ... ... ... жетілдірудің негізгі бағыттарының бірі
-ГМД елдері және басқа да мемлекеттермен ... ... ... ... ... ... ... шараларының басым бөлігі бюджетті баланстау мақсатында
үкіметтік шығындарды төмендетуге бағытталған. ... ... ... ... қаржыландыру үшін қорларды шоғырландыру қиындығы бюджеттің ... ... ... ... ішкі және ... ... тұрғындардың
сақталған ақшаларының жетіспеушілігін бөлшектеп, солардың орнын толтырады.
Ең соңында үкімет өзінің тиімді және әділ ... ... ... ... ... даму ... құруы тиіс.
Жақсы ұйымдастырылған және барынша бақыланатын ақша нарықтары болмаған
кезде дамушы елдердің басым көпшілігі экономиканы тұрақтандыру үшін және
ішкі ... ... үшін ең ... ... ... ... тура келеді.
Дамушы елдердегі салық салу дәстүрлі 2 мақсатты көздейді:
1. ... ... және ... ... жеке кәсіпорындарды
ынталандыру құралы болып есептелінеді. Мұндай жеңілдіктер мен
ынталандырулар әдетте шетелдің жеке инвесторларына олардың өздерінің
кәсіпорындарын азырақ дамыған ... ... ... ... ... шығыстарды қаржыландыру үшін қорларды шоғырландыру
үлкен маңызға мәнге ие. Нашар дамыған елдердің саяси және экономикалық
идеологиясы қанша басым болса да, оның экономикалык және ... ең ... ... ... ... ... коғамдық
кызметтерді (денсаулық сақтау, білім беру, көлік, байланыс құралдары және
әлеуметтік экономикалык инфрақұрылымның басқа да элементтері) кеңейту
бағдарламаларын қаржыландыру үшін ... ... ... ... ... байланысты болады. Онан басқа үішнші әлемнің көптеген
елдерінің үкіметтері өз елінің экономикалық өміріне, оның басқарылуына
кеңінен катысып, атсалысады және мемлекеттік ... ... ... ... солардың бақылауында әрекет етеді. Алынған
тікелей және жанама салықтарды үкіметке көбі шығынды болып келетін
коғамдық ... ... ... және ... ... ... елдің салық салу потенциалын бес фактор анықтайды:
1. Жан басына шаққандағы нақты табыс деңгейі
2. Табысты ... тепе - ... ... ... ... ... және ... экономикалық қызметтерінің
мәні (мысалы, сыртқы сауда маңыздылығы, қазіргі заман өндірісінің салалар
салмағы, жеке кәсіпорындарға шетелдік ... ... тек ... ... ... ету ғана емес, табыс алу қөзқарасы
түрғысынан ауылшаруашылық секторының мәні),
4. Әлеуметтік, саяси және ... ... және ... ... ... ... ... өнеркәсіпшілермен,
кәсіподақтармен, ауылдық және аудандық қоғамдық ... 5. ... ... ... жинау бойынша үкіметтік
кызметтің мықтылығы, адалдығы және ... ... ... салу ... ... құжаттарды талаптардың көп санын көруге
болады. Оларды бухгалтерлік есептің әрекет етуші әдістерін пайдаланып қана
орындауға болмайды. Бұл өз ... ... ... ... ... ... Одан басқа қазіргі заманғы ... ... ... ... ... реттеу мүмкіндігі туралы айтуға қолдау
береді. Салық ... ... ... ... ... ... болады. Салық есебінің әдістері мен формаларын ... ... ... ... үшін ... жағдай жасау бұл толық мөлшерде мақсатқа сай салық
салу ... ... ... ... ... сондай-ақ
заңдылықтың тұрақсыздық болуы мен ... ... ... ... ... ... салу ... іскер белсенділіктің
түрлі варинттарын салыстыру мен пайда болатын салық міндеттемелерінің төмен
денгейін ... ... ... ... ... ... мүмкін.
Салықтық оптимизациялау салық заңдарын түсіндіру, сондай-ақ үкімет
арқылы жүргізілетін ... ... ... ... ... ... ... зерттеуге негізделеді.
Салық оптимизациясының процесі келесі этаптардың қатарына ... - ... ... оның ... органдарын, негізгі өндірістік
және коммерциялық бөлімшелерін табу салықтық көзкарасы жағынан едәуір
пайдалысын ... ... ... ... ... оның ... ... формасын таңдау.
Үшіншіден, салық салынатын табыс пен салықтық міндеттемелерді алып тастауды
бағалауда салық жеңілдіктерін, салық заңдылықтарынын мүмкіндіктерін тиімді
пайдалану.
Төртіншіден, ... ... ... мен ... ... ... пен басқа сақталған ақшаларды орналастыру. Айналым
қаражаттарын пайдаланудың дұрыс жолдарын табу.
Салықтық рационализацияның басты мақсаты ... ... ... ... келісім шарттарға кызметтің нәтижелері бойынша тікелей
және жанама салықтардың вариантын, айналымнан түскен салықтарды есептеу.
Ауыл шаруашылық ... ... ... ... ... ... реттеу экономикалық әдістермен
жүзеге асырылады. Мемлекет осы бағытты ... ... оны ... ... ... ... керек.
Республикамыздың агроөнеркәсіп кешені экономиканың аса маңызды
саласы және экономикалық дағдарысты жою, тамақ және жеңіл ... ... ... қамтамасыз ету жолында шешуші роль
атқарады. Ішкі және сыртқы саясаттың 2003 жылғы негізгі ... ... ... ... ... ... келгенде,
халықтың тұрмыс салты, мәдениетіміздің, дәстүріміздің, әдеп-ғұрпымыз бен
рухани тіршілігіміздің қайнары. Осынау саяси - ... және ... ... ... ауылға барынша байсалды қаруымызды талап
етеді»,-деп атап көрсетті. Көптеген ... бойы ... ... ... жеке пайдаланғандықтан аграрлық ... ... ... Одан ... ... жолы, сөзсіз, осы салада кешенді және
жүйелі түрде экономикалық реформа жүргізу еді. Ал оның ... ... ... ... ... болсақ ең алдымен нарықтық
қатыныстарға көшу ... орын ... ... атап өту ... ... реттеудің негізгі бағыттары:
• Ауыл шаруашылық саласының нарықтық бағаларын ... ... ... ... ... қалуы деңгейіне дейін төмендеп
кететін жағдайларды болдырмау;
• Ауыл шаруашылық саласында ... ... ... ... Отандық тауар өндірушілерге қатысы протеционистік саясатты жүргізу
және олардың бағыттарын қолдау;
Нарықтық экономиканың ... ... ... саясатының
негізгі бағыты немесе салық саясатының басты мақсаты - салық жүйесін құру
және оның тиімді қызмет ... ... ... салық механизмін іске
асыру. Қандай да бір механизмнің құрамында бірнеше тетіктер және элементтер
болады. ... салу ... де сол ... ... бір ... элементтерінен
тұрады.
Салық саясаты және салықтық механизмі белгілі бір ... ... ... ғана ... саясаты өз қызметін жан-жақты және ... іске ... ... ... ... қолданылып келе жатқан
бірнеше қағидалар бар. Олар ... ... ... ... ... ... ... қараудағы, салықтар
мен төлемдердің тиімді түсуінің ең басты кепілі болып саналады.
Салық саясаты мен ... ... ... ... қарапайым да
айқын болу керек, салық төлеушінің түсінуіне жеңіл болу қажет. Бұл үшін
мынадай шаралар ... ... ... түрлері аса көп болмай, нақты да дәлелді болуы керек;
• Белгілі бір салықтың түріне біріңғай салық ставкасын белгілеу қажет;
• Салық салу ... ... ... ... ... ... ... мейлінше жеңіл, қарапайым, қолдануға ыңғайлы және
түсінікті болғаны дұрыс;
• Салық жеңілдіктері не үшін ... оған ... ... бар екені
дәлелді болуы қажет. Салық жеңілдіктерінің мейлінше азайғаны қажет;
• Салық төлеуде, салықты табыс көзінен, яғни ... ... ... ... ... Салық саясаты мен салықтық механизм арасындағы
байланыста әділеттілік ... ... және ... екі бағытта сақталуы
тиіс.
Тікелей әділеттілік қағидасы дегеніміз, салық ... ... ... ... ... ... ... санның негізінде
белгіленуі қажеттігін қарастырады. Салық ставкасының шегі аса ... жөн, ... ... жағдайда салық төлеушінің табыс табуға ынтасы
төмендеп, табыс азайтуы мүмкін, ал бұдан салық та сөзсіз азаяды.
Көлденең әділеттілік ... ... ... ... ... ... ... бірдей шарт қойылу керектігін қарастырады. Салық
төлеушілер ... бір ... ... ... ... мүлкінен бірдей
ставкамен салық төлеу тиіс.
Салыстыру қағидасы. Бұл қағида бойынша ... ... ... ол ... мөлшері басқа елдерде қолданылып ... ... ... ... ... тиімді. Себебі шеттен тыс жоғары
ставкалар өндірісті дамытуға емес, ... оны ... әсер ... инвесторлардың ынтасын төмеңдетеп, ... ... ... ... ... ... ... Ал, салық
ставкаларының басқа елдерде қолданылып жүрген ставкалардан едәуір төмен
болуы, алдымен кіріс ... ... ... ... жасауы ықтимал.
Салық мемлекеттің суверенитетінің сипаты болып табылады. Олар осы
сипаты негізінде мемлекеттің тәуелсіз ... бірі ... ... ... ... ... ... бұл әртүрлі кедергілер
тудырады.
Қазіргі заманғы экономистердің анықтауы бойынша салықтық саясат
қаржылық саясаттың бір ... ... ... ... саясаттың мазмұны
және мақсаты жоғарғы биліктің қолындағы қоғамның және әлеуметтік ... ... ... ... ... ... салықтық жүйе арқылы
ақшалай ... ... ... ... ... ... ... саясатты жеке алып қарастырмайды,
сонымен бірге салықтың ... ... ... және ... ... ететін мемлекеттік шығындарды құраушы ретінде зерттейді.
Олар мұндай саясатты дискреционды фискалдық саясат деп ... ... ... деңгейін, өндіріс көлемін, инфляция темпін өзгертуге
бағыттаған үкіметтің арнайы ... ... ... ... ... мемлекеттік шығын мөлшерінің мақсатты өзгеруіне
бағытталды.
Сонымен бірге ... емес ... ... ... тербеліс нәтижесінде аталған мөлшерлердің автоматты түрде өзгеруі.
Бұндай саясат жалпы ұлттық ... өсу ... ... бюджеттегі
таза салықтық түсімдердің жоғарылауын ұсынады.
Осы ... таза ... ... мемлекетпен төленген
трансферттер сомасы мен ... ... ... ... ... ... Юткина Т.Ф. салықтық ... ... ... ... ... ... ... және билік ... ... ... ... ... ... басқару және билік органдарының ғылыми дәлелденген,
экономикалық мақсатты, тактикалық және стратегиялық құқықтық қызметтерінің
жиынтығы ретінде қоғамдық игіліктің ... және ... ... ... ... ... Салықтық саясатты жүргізу тек қана ... ... ... салықтық төлемдерді төлеушілерді іздестіруді
жүзеге асырмайды, сонымен қатар салық салу әсерімен қалыптасатын шаруашылық-
экономикалық қатынастарды ... ... ... ... Сонымен
салықтық саясат бұл салықтық заңдылықтарды автоматты көшіруді жүзеге асыру
ғана ... ... ... ... ... ... салықтық саясат-бұл ағымдағы салықтық
тактика емес, ... ... Егер ... ... ... ... ... үйлестіруге тырысатын болса, онда салықтық
тактика мен стратегия ... ... ... ... ... үйлестіру бойынша мемлекет жетекшілігімен қабылданған тактикалық
қадамдар көбіне ... ... Бұл тек ... ... ... ... ... сонымен бірге мемлекеттің барлық
экономикалық ... ... ... ... ... ... ... Д.Г. салықтық саясатты
экономианы мемлекеттік реттеудің негізгі құралы ретінде және қаржылық ықпал
етуші сипатында қарастырылады.
В.М.Соколинский өз ... ... ... ... ... және формаларының жиынтығы ретінде қарастырылады. Мұнда екі түрлі
қарама-қайшылық бар: ... ... ... ... алуды қамтамасыз етсе, екіншіден, бұл кезде олардың іскерлік
белсенділігін төмендетуге жол бермейді.
Экономикалық сөздіктерде ... ... ... ... саясат- салық салуға тікелей немесе жанама қатысы бар салықтық
заңдылықтардың және ... да ... ... кез ... ... ... ... салықтық қатысушылардың міндеттері мен ... ... ... және ... қызметтерді жүзеге асыруы».
Бірақ, ең қысқа ... ... ... ... ... ... яғни салықтық саясат салық аймағында мемлекетпен жүргізілетін
шаралар жүйесі.
Жоғары дамыған салықтық қатынастар жағдайында ... ... ... ... ... ... ... өндіріс құрылымының өзгеруі
мақсатында халық табысының таратылуы үшін ... ... ... ... ... өзінің қызметтері мен міндеттерін орындау үшін қажетті қаржылық
ресурстармен мемлекетті қамтамасыз ету;
• толықтай халық ... ... үшін ... ... ... ... табысының нарықтық қатынастар үрдісімен арадағы келіспеушіліктің
пайда болуын болдырмау;
• салықтық саясатты мемлекеттің салыстармалы қабілеттілігі пайда болады.
Мемлекет салықтық саясатты өзгерту арқылы және ... ... ... отырып экономикалық тұрақты дамуға және оны ұстап тұруға
мүмкіндік алады салықтық ... ... ... өмірін жақсартады.
Салықтық шаралар базисті қатынастарда салық ... мен ... ... іс ... тиімді, универсалды құралы ретінде
қарастырады. Мұндай ... ... ... ... ішкі және ... ... ... үшін жалпы салықтық климатты құру, сонымен
қатар капитал қозғалысының аймақты және ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етеді.
Салықтық саясат салық салуды басқарудың ... ... мен ... жиынтығын қосатын салықтық механизм арқылы жүзеге
асырылады. Мемлекет ... ... ... ... заңдылықтармен
бекітілген құқықтық нысан береді және оны реттеп отырады. Міне, тек осы
кезде ғана өндірістік қатынастардан ... ... ... ... Республикасының салық заңдылығында 1998 жылдан бастап
ауыл ... ... ... ... құралы жер болып
табылатын, салық салудын ... ... ... ... ... ... осы ... сақталған.
Қазіргі уақытта ауыл шаруашылық тауар өндірушілер келесі арнаулы
салық режимдерін қолдана алады:
• жалпыға бірдей;
• ауыл ... ... ... ... ... үшін ... ... шаруа қожалықтар үшін арнаулы салық режимі.
Ауыл шаруашылық тауар өндіруші, заңды тұлғалар ... ... ... ... ... ... ... оның
құнына ҚҚС, әлеуметтік салық, корпаративті табыс салығы, көлік құралдар
салығы ... ... ... патенттің құны 80 пайызға
азайтылады.
Шаруа ... ... жер ... төлеу арқылы бюджетпен есеп
айырысады. Осы ... жер ... жер ... ... ... ... мөлшеріндегі ставкасымен есептеледі. Шаруа қожалықтары бірыңғай жер
салығын төлеу кезінде бес салықты төлеуінен ... ... ... ҚҚС, жер салығынан, мүлік салығынан, көлік
құралдар салығынан. ... екі ... ... ... Республикасының
бекіткен нормалары бойынша босатылады.
Ауылшаруашылық өнімдерді қайта өңдеуші кәсіпорындарының негізгі
мәселелері ұлттық өнімдерінің төмен бәсекелестілігі. Баршамызға белгілі, ... ... ... ... баға мен ... сапа ... фокторлар.
Қазақстандық ауылшаруашылық қайта өндіруші ... ... банк ... ... және ... қызметтерінің
жоғарғы ставкалары, және де ... салу ... ... ҚҚС. Кейбір
мемлекеттерде ұлттық ауылшаруашылық өнімдерінің бәсекелестігін көтеру ... ... ... салалардан қарағанда төмендетілген салық ставкалары
қолданылады.
Кейбір ... ҚҚС ... ... ... |Түтыну тауарларға ... |17,5 ... ... ... |15 |7 ... |20 |10 ... |19 |9 және 4 ... |16 |4 және 7 ... |25 |12 ... |17,5 |6 ... |15 |6 ... |7 ... ... ... Республикасының Салық Кодексінде ауылшаруашылық өнімдерін
қайта өңдеу ... ... ... салу ... Осы ... ... 90% ҚҚС төлеушілері болып
табылмайтын ауылшаруашылық, фермерлік шаруашылықтардан алады. ... ... ... ... ... құны 50% ... ... қайта өндеуші кәсіпорындар сатып алатын ... ... ... ... ... алмайды. Осының бәрі салықтар көлемінің өсуіне,
өнімнің қымбаттауына, ... ... ... ... ... дұрыс бағытқа жұмсауына әкеп соғады.
Сонымен, қазіргі кезеңде дамыған мемлекеттердің тәжірибесін пайдалана
отырып, аграрлық секторда бәсекелестікке қабілеттілігі бар ... ... ... Ол өз ... ... ... ... салық саясатынсыз болуы мүмкін емес.
2.2 Экономиканың дамуына ... әсер ... ... ... ... ... ұзақ ... қызмет ететін құрал секілді, оны, салық
саясатының экономика салаларында, атап ... ... пен ... ... ... ... қамтамасыз ететін,
элементтері біз үшін ... ... ... ... ... ... ... салудың ең маңызды түрі. Бұл пікірімізді
мемлекеттік бюджеттегі осы салықтан қалыптастыру экономиканың келешектегі
даму ... ... ала ... ... асуы ... ... ... салық тетіктерінің реттеуші рөлі пікір-талас тудырмай қоймайтын
мәселе ... ... бұл ... ... тек ... қызметпен ғана
шектеу аса дұрыс емес.
Жалпы салық жүйесі секілді, оның бөлек агрегаттары да өндірістік ... ... ... ... ... тиіс, сонымен
қатар, нарықтық реттеушілерді босатуға және ... ... да ... шешімдерді қабылдауға мүмкіндік беруі қажет.
Дағдарысты жоюдың маңызды ... бірі ... ... ... табылады. өйткені, тек өндіруші ғана ... күші ... ... Бұл ... ... үшін ... ... осы қызметпен айналысатындардың ... ... ... ... алып ... ... ... кәсіпкерлікке оңтайлы жағдай жасау қажеттілігі,
шешуші міндеттердің бірі ретінде, инвестиция салудың басты көзі – жинақтау
мен салымдардың өсуін ... үшін ... ... ... ... дамыған елдерде салық саясаты көпжылдық ... ... ... ... ... уақытынан жалпыдемократиялық
дәстүрлер негізінде қалыптасқанын есімізден шығармауымыз керек. ... ... ... үлесі дәлелдей алады). Өзге ... ... бұл ... ... ең жоғары, сәйкесінше осы
салықтың бюджетке ... де көп ... ... ... ... салығының түсімінің ұлғаюы тұрақты тенденцияға айналып
бара жатқандығы байқалады. 2006 жылы 2005 ... ... 0,2 ... 2007 жылы 2006 ... қарағанда 10,1 пайызға ... салу ... ... ... ... ... орны бар. Бірақ
оның ЖІӨ-дағы үлесі салыстырмалы түрде көп емес, оны мемлекет ... ... ... ... Республика экономикасындағы
құрылымдық алға жылжулар мен өндіріс деңгейін, ең негізгісі ... ішкі ... ... макроэкономикалық көрсеткіштердің өзгеруімен байқауға
болады.
Сурет 2 – ... ... ... ... табыс салығының
бюджетке түскен үлесі
Алынған көзі: Қазақстан Ресубликасы Қаржы Министрлігінің Статистикалық
бюллетені 2005-2007 жж.
Қазақстанда ЖІӨ ... ... ... 1991-1994 жж болды. Өйткені
бұл кезеңде экономиканы жоспарлы-орталықтандырылған басқару жүйесінен
нарықтық ... ... ... ... ... ... ... болатын. Жекешелендіру мен мемлекет иелігінен
алу ... ... ... шаруашылық байланыстары
ыдырап, барлық экономикалық байланыстар түбірімен өзгерді. Бұдан өзге,
мемлекеттік ... ... ... ... ... несие саясаты
таратылды және бір сәтте қаржылық саясатты одан әрі құлдыратып, материалды
өндіріске кері әсерін ... ... ... ... ... ынталандырушы қызметтерін атқара алмады. Салық жеңілдіктері тек
күтілген жағдайда ғана жүзеге асады, ал ... ... және ... ... кезінде олар шаруашылық тәжірибелеріне көзсіз бағынып
және жағдайды тұрақсыздандырады.
1995 жылдан бастап ЖІӨ ... ... және 1996 ... ... 1997 ... дейін ЖІӨ өсуі байқалды. 1998 жылы Қазақстанда оның өсімі
Ресейдегі тамыз айындағы дағдарысқа дейін жалғасқан ... ... ... өсу ... ... ЖІӨ ... ... мемлекеттің қатаң қаржы
саясатын ... ... 1999 ... ... ... экономиканың бірқатар алға басуына қол жеткізілді, және ... ... ... ЖІӨ ... ... сол мерзімімен
салыстырғанда 2,3 пайызға ұлғайды. Ал ... ... ... ... көлемінің тағы да жоғарылау байқалады. (3 сурет).
Сурет 3 - ЖІӨ ... ... ... ... ... (пайыз
есебімен)
Алынған көзі: ҚР статистикалық Агенттігінің мәліметтерінен.
Бұл экономикада белгілі бір деңгейде тұрақтылық қалыптасқанымен
байланысты, яғни ... ... ... ... ... және тағы да сол ... ... салығы салық салудың ең маңызды түрі болып табылады -
өзге ... ... оның ... ең ... ... да ... ... салықтөлеушінің материалды мүдделері тұрғысынан қарағанда ең
ауыр болып табылады.
Батыста бекітілген салық ставкасының оңтайлы ... ... ... және ... ... атау алған. Осы ілімге сәйкес ... ... ... ... ... ... ... Корпоративті табыс
салығы жинақтау мүмкіндігін, сәйкесінше, инвестициялауды да ... ... ... ... ұсынысты төмендетеді. Бұл қарастырылған ... ... ... ол ... ... қандай да бір табыс
түрі екі түрлі салық салу ... ...... және ... және ұсыныс» іліміне сәйкес, тауарлар өндірісін ұлғайтуға әсер
ету үшін мемлекет шектен тыс өте жоғары ... ... ... ... ... ... ол ... кеңеюін ынталандыруды әлсіретеді немесе
мүлде үзеді, кәсіпорындардың қызығушылығын, түптеп келгенде өнім ... ... ... ... Нарықтың табысты қызмет ... және ... ... ... ... жіктеуге ұрынатын болса…,
онда экономикалық белсенділік құлдырай береді». Ал төменгі салық ставкасын
бекіту мемлекетке жоғары табыс бермейді.
Осылайша, корпоративтік ... ... ... ставкасы осы жағдайларда
нақты кезеңдегі экономиканың ерекшеліктерін ескеруі ... ... ... ... үшін ... ... тұрақты және инфляцияның деңгейі
төмен (3-5 ... ... ... ... ең ... жағдай болып табылады.
Әлемдік тәжірибеге сәйкес шаруашылықтың нарық жағдайында 30-40 ... ... ... ... ... ... жоғалатын шектеу болып
табылады.
Салық жүйесі қалыптасқан қысқа ... ... ... ... салықтың ставкалары бірнеше рет өзгерді. Бәрінен бұрын атай ... 1995 ... ... ... ... ... ... салу жүйесі
табысқа салық салумен алмастырылды. 1995 жылға ... ... ... ... ставкасы бірнеше рет төмендетілді.
Егер, 1992 жылы 10 нан 70 пайызға дейін қызмет түрлері мен ... ... ... ... ... ... ... салық қолданса,
1994 жылы екі негізгі салық ставкалары қолданды – 30 пайыз және 45 пайыз
(соңғы ... ... мен ... ... ... ... ... бастап Қазақстанда заңды тұлғалардың табысына
салық ... ... ... ... 30 ... көлемінде бекітілді.
Төмендетілген ставкаларда болды: 20 пайыз – арнайы экономикалық зоналарда
қызмет ететін және ... ... ... ... және 10 пайыз – ауыл
шаруашылығы ... ... ... ... салық реформаларының нәтижесі, 2002 жылдың
1 қаңтарында күшіне енген Қазақстан Республикасы Салық ... ... Бұл ... іс ... барлық әлемдік стандартқа сәйкес.
Негізгі ставка және ауыл шаруашылық кәсіпорындарының ... ... ... бірақ «жаңа экономикалық аймақ» деген ұғым жойылды.
Әлемнің өндірісі дамыған елдерінде қолданылатын ставкалармен ... ... ... ... ... салу ... біршама
оңтайлы. Бірақ, кәсіпорындар ... ... өзге де ... ... ... ... ... қатар, жанама салықтардың да көлемі
біршама жоғары. Егер бұрын еліміздің салық ... іс ... ... ... ... ... ... заңдылығы біршама ынталандыратын ... ... ... ... ... ... жаңа өндіріс орнын
құрып, қызмет істеп жатқандарын кеңейтіп, жаңартуды ынталандырады, ал ол
бірден негізгі ... ... ... әсер ... және олар ... ... ... белгілі ауыл шаруашылығы экономиканың біршама маңызды және ірі
саласы болып табылады. Сондықтан да әу бастан-ақ, ... ... ... құруды жүргізу осы саладан да басталды.
Аграрлы сектордағы реформаларды жүргізудің негізгі мақсаты, экономиканың
өзге салаларындағы ... ... ... ... көтеру, оның
көлемінің өсуі, өнім сапасын жақсарту мен оның өз ... ... ... ... ... ... ... төмендету болып табылады.
Аграрлық реформа кезінде кеткен, есептеудегі жаңылысу мен қателер ... ... ... ... қалыптастыруда таңдалып алынған
үлгімен байланысты жағымсыз салдарлар, экономиканың бұл саласындағы ... ... ... алып келді. 1990-94 жылдары ауыл шаруашылығының
жалпы ішкі ... 45 ... ... ... қатар 1991 жылдан бастап
барлық ... ... ... ... орын ... тек 1992 және ... жақсы өнімнің әсерінен бұлай болмады. Сондықтан да қаржы саясаты
саласында ... ... ... ... ... ... ... ішінде басты міндет салықтық ынталандырушыны құру болды.
Ауылшаруашылық өндірісінің даму тенденциясын және оның ... ... ... ... ... салықтар негізінен, өзге де
механизмдер баға мен ... ... ... емес салалардың
пайдалылығы төмен болатынын, осындай салалық спецификаның бар екенін
ескерусіз тек ... ... алу ... ... ... ... қаржы ресустарының көзі болмауы және несиелік ... ... ... ... ... ... процесстерді толық деңгейде қамтамасыз ... ... ол ауыл ... ... Ішкі Өнімнің төмендеуіне алып
келеді. Сондықтан да ... ... салу ... ... ... ... шықты. Мемлекеттің инвестиция саясаты тура
отандық және шетелдік инвестицияны тартуға бағытталған. Бірақ экономикалық
дағдарыс және ... ... ... ішкі ... ... шектейді. Ал шетелдік инвестиция үшін ауылшаруашылық өндіріс саласы
ең тартымсыз сала болып қалып отыр.
Жалғыз ... ... көзі ... ... және жеке ресурс
көздері болып ... ... ... бола ... ... ... деңгейі
өзіндік жинақ ақшалардың көлемінен ғана емес, ... ... ... ... ... ... да бір ... байланысты. Осындай
әсер ету құралының бірі табысқа ... ... ... ... ... ... ... салынатын корпоративті табыс
салығы жеткілікті деңгейде жетілдірілмеген және қайта қарауды талап ... ... ... ... ставкаларын қолдану жеткіліксіз және
қандай да бір ... ... ... ... ... ... өндірістік дамыған мемлекеттерінің тәжірибесі көрсеткендей,
кәсіпкерлік шағын және орта бизнесті дамыту бағытында, елдегі ... ... ... ... бірі ... табылады. Тек
кәсіпкерлік қана нарықтық экономикаға қажетті икемділікті береді, ... және ... ... ... ... ... және ... прогресстің бірқатар бағыттарында алға
жылжуды ... ... ... ... ... табылады.
Қазақстан Республикасындағы кәсіпкерлік, ылғи да жайлы бола бермейтін
өтпелі кезеңнің күрделі әлеуметтік-экономикалық ... ... ... ... ... ... көптеген қиындықтар кедергі
келтіруде. Қазақстанда бірінші орында – табысқа салынатын ... ... Бұл ... ... ... ... қажет екендігін көрсетеді.
ҚР салық жүйесі дамуының алғашқы кезеңінде шағын және орта ... ... үшін ... ... ... қолданылған болатын.
1991 жылдың желтоқсан айында ... «ҚР ... ... ... ... кәсіпорындар үшін жеңілдіктер қолдануды қарастырған болатын. ... ... ... уақытша босату, қайта құрылған кәсіпорындарда,
кооперативтер, шаруа және фермерлік шаруашылықтарды салықтық ставкаларды
төмендету ... ... еді. Бұл ... ... мен ... саны ... ... байқалады. Бірақ, жеңілдіктер беру
механизмі жеткілікті түрде өңделмеген яғни, бюджеттің мүддесін қорғау үшін
нақты шаралар ... ... ... орай ... жеңілдіктер алынып
тасталды.
Сөйтіп, салық жүйесін ... ... де ... ... ... отырып, шаруашылық жүргізудің нарықтық ... ... және ... ... ... ... ... – экономикалық дамуының макродеңгейдегі жағдайын
қарастыратын болсақ, әуелі ... пен ауыл ... даму ... ... ... өсу ... ... болады. 2006 жылы ІЖӨ
құрамында тауар ... 44,9% ... ... өнеркәсіп үлесі де
өндірілген барлық ІЖӨ үштен бір ... ... ... ... шаруашылығы үлесіне келетін болсақ жеткілікті түрде жоғары емес:
2000 жылы 9,9%, 2002 жылы аталған көрсеткіш 8,7% -ды құраған ... ... ... ... дейін немесе 2000 жылмен ... ... Ауыл ... ... ... бұл көрсеткіш аталған
салаға мемлекет ... ... ... ... ететіндігін білдіреді.
Ауыл шаруашылығының халық шаруашылығының басқа салаларынан айырмашылығы
ол өндіріс қана емес ... ... ... бірі өмір сүру ... ... алатын тұрғындардың 40%-нан астамы тұратын өмір сүрудің қайнаған
ортасы болып табылады. Тәуелсіздік алудың алғашқы ... ... ... ... ... саласын қамтыған және ол ауыл
шаруашылығын да шарпымай қойған жоқ, ... ... ... ... тастап шығуы, ауыл шаруашылығының өмір сүру ... ... ... ... ауыл шаруашылығы жоғары тәуекелді
және экономиканың пайдалылығы аз саласына айналды. Жоғарыдағы кестеден
байқағанымыздай ауыл ... ... ... ішкі өнімдегі үлесі 7,9%
-ті ғана құрап отыр және еліміздегі мұнай өндіру саласының басымдығына ... ... ішкі ... ... ... ... көлік шығындарының жоғарылауы салдарынан қазақстандық
өнімдердің бәсекеге қабілетсіздігі және ... ... болу ... оның ... ... үлесінің көтерілуі екі талай.
Сондықтан аталған салаға мемлкет жан – ... ... ... тиіс. н
шағын бизнесті дамытуға әсер етті. Егер 90 ... ... ... салықтық жеңілдік болғандықтан, олардың саны тез ... 1993 ... ... ... саны 35089 ... 1995 ... басында
сол кәсіпорындар үшін көптеген жеңілдіктер ... ... ... саны ... ... 21260 ... ... кәсіпкерлік – шаруашылық қызметтің ең қарқынды түрі, мұнда ... ... ... құру және тиімсіз өндірісті жабу жүріп жатады.
Сурет 5 – ... ... ... 2006 ... ... ... 6 – 1992 ... шаруашылық категориялары бойынша ауылшаруашылық
өнімдерінің құрылымы
1997 жылдан бастап шағын бизнес субъектілері санының ... ... өту ... Оның саны ... жетті. 1995 жылмен салыстырғанда кіші
кәсіпорындардың саны 2,4 ... 1992 ... ... 1,5 ... Бұл ... тарапынан шағын кәсіпкерлікті дамыту бағытында
қолданылған шаралармен байланысты болды, ... да 1992 ... ... келтіріп, оны біршама ұлғайту мүмкін болды.
Шағын бизнес субъектілері санының ... өсу ... ... ... кәсіпорындардың салмағы төмен қалпында қалып отыр.
101090 тіркелген шағын кәсіпкерлік субъектілерінің ... ... ... ... тек 62 ... ... ... кәсіпорын, олардың тек
44 пайызы белсенді қызмет етеді. Басқа ... ... ... ... ... көп, ... ол үшін ... жағдай әлі де толық
жасалмаған.
Шағын кәсіпорындардың негізгі бөлігі ... ... Оны ... факторлардың әсерімен түсіндіруге ... ... ... ... оларға өндірістік цикл барынша
ұзақ болатық ... ... аса ... ... ... да
кәсіпоркерлерді қолма-қол ақша түсуге мүмкіндік бар, ... ... ... сау да мен ... қызметке баруға итермелейді. Сонымен қатар,
коммерциялық қызмет алғашқыда көп ... ... ... ... ... ... әсер (пайда түсіру) тез ... ... ... ... ... қызметтен коммерциялыққа өтті
Шағын кәсіпорындардың өндіріс (жұмыс, қызмет) көлемі көп ... ... ... ... біршама бөлігін сауда саласындағы
кәсіпорындар, сонымен қатар үйде ... ... мен ... ... ... ... алады, яғни бұл қызмет түрлері басқаларына қарағанда
тартымды болып тұр. Ал, ... ... үй, ... ... ... жылдар қарқынында әрбір қызмет түрінде өндіріс көлемінің артып келе
жатқанын көруге ... ... ... жекелеп алып қарағанда, шағын бизнес
субъектілерінің біршама жоғары өндіріс ... ... ... Алматыда
–140966,5 млн. теңге, Астанада-25959,0 млн.теңге алынған, бұл жағдай екі
қаланың еліміздің ресми жәнее бейресми астанасы ... онда ... орта ... ... дамыған. Шағын кәсіпорындардың өндіріс
(жұмыс, қызмет) көлемінің біршама аз ... ... және ... ... бұл ... осы ... әлеуметтік-
экономикалық және экологиялық жағдаймен байланысты. Бірақ ... ... ... ... көлемінің іс жүзінде әр облыста 2-3
есеге ұлғайғаны байқалады, мұның өзі жағымды жақтардың көптігін ... ... ... саласындағы кәсіпорындардың үлес салмағы
41,2 пайыз, ал өнеркәсіп пен. ауыл ... тек 21,4 ... ... ... қолдауының арқасында ғана ... ... ... ... қол ... ... сөзсіз.
Кәсіпкерлік саланы рөлі шын мәнінде жоғары. өйткені ол нарықтық-
оңтайландырылған тұтыну және инвестициялық тауарларды шығаруға,
кәсіпкерлік рухты ынталандыруға, ... ... ... ... ... ... ... табысын көтеруге, ЖІӨ
өсуін қамтамасыз етуге, түптеп келгенде өзге де әлеуметтік-экономикалық
проблемаларды шешуге мүмкіндік береді.
Осылардың барлығын ескере ... ... ... ... салу мен ... өзінің табысты дамуын ... ... ... ... құру ... (соның ішінде ауыл
шаруашылығы), ал бұл үшін, корпорация ... ... салу ... ... тәжірибені зерттеп және оны еліміздегі проблемаларды
шешу үшін іс ... ... ... Ал бұл ... ... ... ... Қазақстан Республикасының салық саясатын болашақта дамыту
перспиктивалары
3.1 Қазақстан Республикасының салық саясатында шетелдік
тәжірибелерді қолдану
АҚШ-тың салық қызметінің ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының
Қаржы Министрлігі Салық Комитетінің Төрағасының орынбасарының басшылығымен
экономикалық тәжірибелерді қолдана отырып 2007 жылдың шілде айының 2-сі ... ... ... ... бір топ ... ... органдарының
қызметкерлері АҚШтың салық қызмет органдарының қызметін үйреніп қайты. ҚР
Қаржы Министрлігі Салық Комитеті орталық ... ... тобы ... ... ... ... ... Дүниежүзілік Банктің, ХВҚ және МЦНИдің
төрағаларымен кездесу ұйымдастырылып, АҚЩтың салық қызмет ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Салық
қызмет органдарында қолдану мақсатында талдау жасалынды.
АҚШтарының салық ... мен ... ... ... салық органдарына деген міндеттемелерін өз уақытында
орындауына байланысты шығыстары мен кірістерінің жүйесі ... ... ... халқының салық төлемдерін өз уақытында төлемдерін өз ... ... ... ... органдарының халыққа қызмет сапалы, CALL-
орталықтар ... ... ... ... және ... береді,
ассоциялармен тығыз жқмыс жасауы, салықтық деклорацияларға байланысты ... ... және т.б. ... ... ... төлемдерді өз
уақытында төлемегені үшін қатаң жаза өолдануы. Қолданылатын жаза ... ... ... емес ... түріне байланысты анықталады.
Салық төлемеген адамды қамауға алып, банктер несие бермей қояды.
IRS құрылымында ... ... ... тең ... ... ... ақпараттар бар қылмыстық тексеру жүргізу бөлімі сонымен
бірге есірткіге, жезөкшелікке және ... ... ... бар. ... өз уақытында, толығымен төлеуге және салық органдарының ... ... ... ... органдары кең құқыққа ие. Инспектор
комералдық ... ... ... деклорациядан қаье тапса, төлемді ... ... ... бар. Егер ... төлеуші салық төлеуден қашып немесе
бас ... ... ... оның ... ... алуға құқысы бар.
Инспектор тарапынан есептелінген суманы салық төлеуші апеляцияға
беруге құқы бар. Бірақ та бұл ... ... ... салық төлеушіге
түседі.
Салық органдарының ... ... ... ... ... ... болуы, салық қызметкерлерінің жалақысының жоғары
болғанына тікелей байланысты. Сонымен бірге ... ... ... беріліп отырады. Салық органы есептелінген салыққа шешім
қабылдағанына ... ... ... мемлекеттік қызметке қатысы жоқ, IRS тен тәуелсіз
Қазыналық Секретарьдің ... ... ... 2 рет ... отчет беретін, өзінің қызыметімен жұмыс ... және ... ... ... оның шешу жолдарын көрсететін ... ... ... қаржыландырылуын көрсететін салық төлеушілердің
ұлттық ... ... ... ... ... ... ... бұзғандарға тексеру жүргізуге
салық қызметкерлеріне ордер беру. Бұндай ордендер ... ... ... баға береді.
Салық органдары салық төлеушілерді сауаттандыруды жұмылдыра
жүзеге асырады. Құрылған табыс ... ... ... үлкен
жиындар арқылы түсіндіру жеке тұлғаларға бағытталады, ... ... көп ... жеке тқлғалардан түседі.
Салық органдары салық ... ... ... ... ... ... ... жүргізіледі. Салық
төлеушілерге деклорацияны толтыру жайында көмекті «Аз ... ... атты ... ... арқылы, жергілікті орталықтарда
жүзеге асырады.
АҚШ салық органдарындағы жеке ... ... ... ... беру ... ... дәрежеге дейін жеткен. Ірі және орта
бизнес саласындағыларға жеке салық кеңесшілер бар. ... ... ... дамуына жағдай жасап, сонымен ... ... ... ... ... ... орталықтарының (деклорацияны өңдеу,
кеңес беру), салық төлеушңлерді тегін бланклармен ... ... ... ... ... ... ... үйретуге кеткеен
шығындарын мемлекеттік бюджет есебінен жүргізіледі.
Әрбір қызметкердің білімі IRS-ке түсу арқылы шыңдалып және әр
жыл ... ... ... ... ... ... ... кәсіпқой
бухгалтер немесе заңгер деген лицензиясы ... ... ... ... ... ақпараттандырып, сауаттандыруға кеткен шығындары ... 48 ... ... ... Осындай шығындарға қарамастан
статистика АҚШ-тың салық органдарының қызметінің ... ... ... ... ... ... жинауға жасалынған іс-сапарға
байланысты Қазақстан Республикасының Қаржы Министрлігін Салық Комитеті
төрағасы мен ... ... ... ... ... ... тарапынан IRS-ті Қазақстан Республикасының Салық қызметіне
қолданылуына ... ... ... ... ... |ҚРда жүзеге асыруға үсыныс |
| | ... |
|1 |2 |3 |
|1 ... ... ... | |
| ... | |
| ... IRS мекемелерін кірер |Қазақстан Республикасы Қаржы |
| ... ... ... ... ... ... Комитетінің|
| |түрлеріне мынада IRS міндеттемесі|жұмысын стратегиялық өңдеулер|
| ... ... ... ... |мен міндеттемелерді орындау |
| ... ... өз ... ... iRS-ке |
| ... ... ... |байланысты кадрлар дайындау. |
| ... ... ... ... | |
| ... ... заңдылықтарын қолдану | |
| ... ... ... жұмыс | |
| ... ... ... | |
| ... өз ... төлеуін | |
| ... ету. IRS ... | |
| ... бір ... | |
| ... ... Штаттық саны –| |
| |109 мың ... ... -2 | |
| ... АҚШ ... 224 | |
| ... ... ... | |
| ... ... ... ... | |
| ... 100 долларға 48 центті | |
| ... ... ... |
| ... | |
| ... | |
| ... | |
| ... | |
| ... | |
| ... | |
| ... | |
| ... міндеттері: | |
| ... ... ... ... | |
| ... | |
| ... ... сақтау | |
| ... ... ... білімін| |
| ... және ... ... | |
| ... IRS ... | |
|2 |АҚШ ... органдарының құрылымы | |
| ... ... екі ... ... ... |
| ... ... жіне ... Қазақстан |
| |муниципалдық. ... |
| ... ... 109 мың ... |қызметкерлерінің саны дұрыс |
| |жұмыс істейді. ... қиын ... |
| ... ... ... 30 мың |2. Салық қызметкерлерінің |
| ... ... ... ... ... етуге керекті санын |
| ... ... ... ... |анықтауда мыналарды |
| | 130 млн. жеке ... ... |
| ... ... ... ... төлеушілердің наөты |
| ... ... ... тұрған саны |санын анықтау |
| ... IRS ... ... мен |
| ... және ... салықтарымен |технологияның дәрижесі |
| ... ... ... ... ... қызметінің|
| |автоматтандырылған және ... ... |
| ... өолдау арқылы ... ... ... |
| ... ... |
|3 |IRS ... | |
| ... ... ... ... |салық органдары құрылымын |
| ... ... ... ... ... «Салық |
| |мамандандырылуын қалыптастыру мен|органдары» ... ... ... ... ... ... органдарының бизнес |
| ... ала ... ... |процестерін талдау жасау. |
| ... ... типі ... ... ... |
| ... ... |көзкарастары бойынша салық |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... орталықтапрында |
| ... ... және жеке ... |сұрақтарға жауап беруді |
| |ірі және орта ... ... |
| ... ... мемлекеттік |жиындарда қаралған сұрақтарды|
| |мекемелер мен тұлғалар; ... ... ... |Еңбек ақы және инвестиция; ... ... |
| ... ... келесідей |қызметке үйрету |
| ... ... ... қиындығына |
| ... ... ... ... еңбекақының |
| |қаржылық офис ... ... |
| ... ... ... | |
| ... ... бөлімі | |
| ... ... ... | |
| |IRS ... ... | |
| ... | |
| ... ... ... | |
| ... және ... отделы| |
| ... ... мен тең | |
| ... ... | |
| ... ... ... | |
| ... ... бар: | |
| ... аналитикалық және | |
| ... ... ... | |
| ... ... ... ... жасау | |
| ... ... ... | |
| ... жұмыс жасау | |
| ... ... ... | |
| ... ... ... | |
| ... ... мен ... | |
| ... | |
| ... ... группадағыларға | |
| ... ал ... | |
| ... ... | |
|4 ... дамыту | |
| | ... ... ... екі ... ... |
| ... ... функционалдық |байланысты жұмыстың |
| ... ... ... ... ... және ... |
| ... мынадай қызметтер ... ... |
| ... ... ... |
| ... коллективті келісім | |
| ... ... | |
| ... ... және қайта | |
| ... | |
| ... ... | |
| ... келесідей қызмет бар: | |
| ... ... ... | |
| ... | |
| ... ... ... | |
| ... ... ... агенті | |
| ... ... ... ... салық | |
| ... ... ... | |
| ... ... ... | |
| ... | |
| ... ... ... | |
| ... мен ... | |
| ... ... тең. ... | |
| ... ... көп жұмыс | |
| ... ... ... | |
| ... ... төленеді. | |
| ... ... 15 ... |
| ... ... ... 10 ... |
| |бар. ... мен ... | |
| ... ... ... қана | |
| ... ... Ең аз ... | |
| ... ... 20 мың ... ал| |
| |ең көп ... ... 150 | |
| |мың ... ... ... ... |
| ... ... үшін ... | |
| ... ... ... | |
| ... жүзеге асырылады. | |
| ... ... | |
| ... ... | |
| ... | |
| ... | |
| |ең ... білім | |
| ... ... ... | |
| ... де ... ... | |
| ... ... | |
| ... элеуметтік пакеті бар. | |
| ... ... ... | |
| ... ... | |
| ... ... | |
| ... ... | |
| |IRS ... балаларына | |
| ... бала ... ... ... |
| ... ... ... | |
| ... ... ... | |
| ... ... тек қана | |
| ... ... ғана қолдану, | |
| ... ... ... ауыр | |
| ... ... ... | |
|5 ... ... ... | |
| ... қашу ... |1.Қызметкерлердің салық |
| ... ... ... ... ... ... |
| |қабылдау алдыңда оның ... ... ... |
| ... ... және ... хабар беру жайындағы |
| |соған ... ... ... ... ... тиімді |
| ... ... ... |2.Қызметкерлердің салық |
| ... ... ... ... ... барлық |
| ... ... ... ... ... тәжірибеде|
| ... ... ... отырадв. |тиімді. |
| ... ... ... ... | |
| ... бар: ... ... | |
| ... ... ... | |
| ... ... сол ... жайында | |
| ... ... ... ... | |
| ... ... | |
|6 ... түлғалардың деклорацияларын | |
| ... және ... ... ұйым | |
| ... тұлғалардың, деклорацияларын| Деклорацияларды қабылдау |
| ... және ... ... ... ... ... тез |
| |екі ... ұйымдастырылған: |және сапалы орындауын |
| ... ... ... ... алу. ... |
| ... деклорациялармен жұмыс |орталықтарды әрбір салық |
| ... ... емес ... |
| ... ... ... |комитеттерге ғана орналастыру|
| ... ... ... сонда жұмыс күшін өзі |
| |Тапсырылатын құжаттар: ... ... |
| ... (2-3 ... ... | |
| ... ... ... | |
| ... ... ... чек | |
| ... салық төлеушілердің 20-30% | |
| ... ... ... | |
| ... деклорациялароды | |
| ... мен ... ... ... |
| ... ... ... қалған. | |
| ... ... чек ... күн | |
| ... ... | |
|7 ... ... | |
| ... ... ... ... |ЖШС ашу үшін ... |
| ... ... шекті нормасын |
| |Федералдық салықтарды IRSжинайды;|белгілеу; |
| ... ... ... ... 3-4 рет |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... Министрлігінің қара |
| |салық) ... ... ... |
| ... ... ... күш ... салық төлеушіге салық|
| |мен бірдей қызметтерді орындайды,|төлемегені жайындағы |
| |бір ... ... ... ... АҚ ... ... қатынастар жақсы. |арқылы телефонын тауып жіберу|
| ... ... ... |тәжірибесін қолдану; |
| ... ... 30,0 ... ... ... төлеушілерге |
| |шамасында. Мэрилэнд Штаты бойынш |7-10 жылға дейін айып пұл |
| ... ... ... ... қолдану; |
| ... ... ... ... ... деп |
| ... кәсіпкерліктің үш формасы |жарияланғаннан кейін 7-10 жыл|
| |бар. ... ... ... банк ... |
| ... Егер құрушы бірінші |несие бермеу; |
| ... ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... сату ... сатып |
| |келісім шарт ... ... ... |алушы мәліметтер базасы |
| ... ... ... ... ... ... салықтық |
| ... ... үшін ... ... бар ... ... |
| |іс қозғалады ( бас бостандығынан |және сатушыдан сол сатқан |
| ... ... бес ... ... ... ... салықтық |
| |жылға дейін). ... ... ... өндіріп қалу; |
| ... өз ... ... ... ... бір ... |
| ... ретке дейін хабарлама |артыққа рұқсат бермеу, бірақ |
| ... ... ... ... ... ... ... |
| |төлеушінің үстінен іс ... ... |
| ... банктің счетындағы |Өндірілетін салықтың көлеміне|
| |қаражаттарын, мүліктерін ... ... бөлу ... |
| ... және қандай телефонға |өндірілетін салықтарға көп |
| ... ... ... ... |күш ... ... жоқ. |
| ... Бұл IRS ... ... |
| ... ... ... ... Бұл | |
| ... салық төлеуші салық | |
| ... ... ... | |
| ... Егер ... ... | |
| ... органына хабарласпаса, оғн | |
| ... ... ... | |
| ... Егер ... ... | |
| ... созғысы келсе оны | |
| ... ... ... | |
| ... ... ... ... | |
| ... деп ... ... |
| ... деп ... банк ... |
| ... ... ... ... | |
| ... ... ... | |
| ... ... ... | |
| ... салық соммасын салық | |
| ... ... ... | |
| ... ... тарапынан салық | |
| ... ... ... | |
| ... ... ... ... |
| ... IRS есеп ... | |
| ... ... ... ... |
| ... ... ол бес ... бір | |
| |рет қана ... | |
| ... ... ... салық | |
| ... жеке ... өсім пұл | |
| |мен ... ... он ... | |
| ... ... да бір қаржылық | |
| ... ... ... | |
| ... қалады. Салық төлеушіге| |
| ... ... ... ... | |
| ... ... ... | |
| ... ... ... | |
| ... төлеуші ұзақ уақыт | |
| ... ... ... | |
| ... ... ... алып қою | |
| ... ... ... және | |
| ... қойылған мүліктер есебінен | |
| ... ... ... | |
| ... ... ... ... | |
| ... ... ... ... | |
| |мен ... Егер ... сататын | |
| ... ... ... ... | |
| ... ... сатушының салықтық | |
| ... ... ... 2006| |
| ... ... ... IRS | |
| ... ... үшін ... | |
| ... ... ... | |
| ... соммадан Компания 24% | |
| ... ... ... ... | |
| ... ... және IRS | |
| ... ... ... | |
|8 ... жымқорумен күрес | |
| ... 1919 ... ... органдарында ақшаны |
| |салық сферасындағы қылмыс, ... ... ... іс |
| ... жою, ақша ... және ... ... қабылдау; |
| ... ... ... ... FATF ... |
| |қылмысқа ... ... ... ... ... ... |
| ... Бөлім қызметкерінің |шығарған есебін уйрену; |
| ... ... |Осы ... ... ... |
| ... болып, 22 апта арнайы|Одақ елдерінің тәжірибесін |
| ... оқуы ... Егер ... ... ... |
| ... деклорациядағы |ұйымдастыру; |
| ... ... қате ... |
| ... ... қылмыстық істерді | |
| ... ... ... береді. | |
| ... ... ... ... деп | |
| ... (5-8 жыл) бас | |
| ... ... | |
| ... ... ... FATF | |
| ... ... ... | |
| ... ... ... ... | |
| ... есеп ... | |
|9 ... ... ... мен | |
| ... | |
| |Жыл ... IRS ... |Салықтық тексеру жоспарын |
| ... ... ... ... ... ... |
| ... ... IRS ... ... ... |
| ... тексеруінің стратегиялап |арқасында кемшіліктерді |
| ... ... Егер ... ... ... ... |
| |көлемдегі салық тексеруі | |
| ... ... ... | |
| |мен ... бөліміне қосымша | |
| ... ... ... | |
| ... құру ... ... | |
| ... ... | |
| ... ... тәуекел | |
| ... ... ... | |
| ... ... ... | |
| ... ... балл ... | ... |Салықтық құпия | |
| ... ... ... ... ... ... құпияны |
| ... ... ... ... ... ... ... |
| |болсын салық тьөлеуші ... | |
| ... ... ... | |
| ... ... қорғау | |
| ... ... ... | |
| ... ... құқысы жоқ. | |
| ... ... ... | |
| ... органдарына өзіжайында | |
| ... ... ... | |
| ... да ... ... | |
| ... ... ... ... | |
| ... | ... |Апелляция | |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... тұрады. 1998 |құрылымын қабылдау; |
| ... ... ... құрылым |Салық заңнамасына арыздарды |
| ... ... алу, ... ... ... ... |
| |жүргізу бөлімдерімерн тең ... |
| ... ... Конгрессте |Арыз беруге байланысты |
| ... ... ... ... Қазақстанда да |
| ... ... ... |
| ... ... әрбір кезеңде |Салық заңнамасында арыз |
| ... ... ... ... ... ... ... |әділ, дұрыс шешуге ... ... ... |
| ... ... енгізу; |
| ... ... ... мен ... ... |
| ... ... ... ... |
| |Ірі ... ... арызы 2 |қиындығы, ... |
| ... ... ... ... ... ... |
| ... ... ... |тәжірибелерін қайталап |
| ... арыз 10 күн ... ... ... |
| ... бітуі мүмкін. | |
| ... ... ... |
| ... | |
| ... ... ... басқа | |
| ... 10 жыл ... ... | |
| ... ... Олар ... | |
| ... ... ... | |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... шығу | |
| ... | ... ... ... ... | |
| ... өкілі. | |
| ... ... ... басты|Омбудсмен институтын |
| ... ... ... ... ... |
| ... шығуына байланысты|«САлық органдарының |
| |1970 ж. ... ... ... |
| ... 100 адам ... ... енгізу. АҚШ-қа|
| ... 1998 жылы ... ... ... |
| ... ... ... |іс-сапар салық органдарының |
| ... ... ... ... |қызметкерлерімен тікелей |
| |кең ... ... ... |қарым-қатынаста болып, |
| ... ... 1900 ... ... ... |
| ... Штаттарда 75 офис |салық жинау ... ... |
| ... жасайды. Омбудсмендердің |арқылы көптеген шешімдер |
| ... ... ... ... үлкен септігін |
| |төлеушілерге IRS ... ... |
| ... ... ... ... |
| ... | |
| ... ... | |
| ... ... негізгі | |
| ... ... ... | |
| ... ... | |
| ... ... салықтық | |
| ... ... ... | |
| ... тілінде жазылған. | |
| |Ол ... ... | |
| ... ... өте қиынға | |
| ... | ... ... ... Ураиндық әріптестердің тәжирибесін
үйрену.
«Барлығын атақ үшін емес, тәжірибелік пайда үшін ... ... ... жылдың тамыз айының 13 мен 17 ... ... ... ... ... Комитетінің өкілдері әдіснаманы
басқару бөлімінің басшысы Айсұлу Боранбаева, ақпаратты технологияны басқару
бөлімінің басшысы Алена Герун, салық ... ... ... ... ... ... Ержанның қатысуымен Киев қаласына
Украинаның бас салық әкімшілігінің жұмысын тәжірибелік ... іс ... ... негізгі мақсаттары:
• Украинаның бас салық әкімшілігінің Дүниежүзілік банкпен бірлесе
отырып, ... ... ... ... ... жүзеге
асырылуының нәтижелері мен құралдарын үйрену;
• Дүниежүзілік банк заемдік ... ... және ... ... ... ... Украинаның салық қызметінің дамуы мен модернизация Депортаментінің
қызметімен ... ... ... стратегиялық жоспарын құрастыру жұмысының
нәтижесімен танысу;
• Украинаның бас ... ... ... ... мен ... ... Украинаның бас салық әкімшілігінің жасап шығарылған оң тәжірибелік
ұсыныстарын Қазақстан Республикасының салық қызметінде қолдану;
|№ ... ... ... мен ... |
|1 ... ... | |
| ... ... саны - 46,5 млн., ... ... ... |пен 15пен 70 аралығындағылар саны 22|көп болуы бірқатар |
| ... ал ... ... ... |артықшылықтарға ие: |
| ... саны 16 млн., ... ... ... ... |
| ... органдарының есебінде 2млн. |бірнеше адамның жұмыс істеуінің|
| ... ... мың ... ... жұмыстар тез шешімін |
| |тұлғалар, 365мың ҚҚС төлейтін заңды |табады; |
| ... ... ... бас ... ... ... |
| |салық ... 60145 ... ал ... арқасында салық |
| ... ... 1069 адам ... ... ... |
| |жасайды. Сонымен қатар 6525 адам ... алға ... |
| ... ... | |
| ... ... ... 10 | |
| ... ... ... |
| ... даму Департаменті және акциздік| |
| ... ... ... | |
| ... ... органдарының | |
| ... ... ... | |
| ... жеке функционалдық басқару | |
| ... ... ... мен | |
| ... ... ... бойынша | |
| ... ... ... | |
| ... ... ... қызмет | |
| |ету ... ... өту | |
| ... ... | |
|2 ... ... ... | |
| ... ... ... ... ... салық|
| |модернизациялық проектісі 2004 |қызметін ... ... |
| ... ... ... |банкпен бірлесіп, халықаралық |
| |проектісі дайындық процесі ұзақ ... ... ... |
| |жүрген (1996 жылдан 2003 жылға дейін|жасауды зерттеп ... |
| ... ... 19 ... ... ... сұраққа |
| |жүргізілген). ... сол ... |
| ... ... ... оның 116 |қоданған басқа мемлекеттерді |
| |млн.ны ... ... ... |
| ... ... бюджетінен. | |
| ... жету ... ... | |
| ... ... 2004 ... ... | |
| |198 адам ... ... ... |
| ... бас ... ... | |
| ... қатысты жұмыс жасайтын, | |
| ... және даму | |
| ... ... қалпына келтіру| |
| ... ... ... құру | |
| ... ... және даму | |
| ... ... АҚШ, ... |
| ... ... ... ... |
| ... ... | |
| ... ... жұмыс істеу өте| |
| ... | |
|3 ... және Даму ... | |
| ... және даму ... | ... ... және |
| |модернизациялық сұрақтарды шешу ... ... ... |
| ... ... ... ... Республикасы Қаржы |
| ... ... ... ... ... Комитетіне |
| |есебінен қаржыландырылады. Жеке ... ... ... |
| ... ... ... ... |дамуы және стратегиялық |
| ... ... ... |бағытына қатысты сұрақтарға |
| |асыру мақсатында ... ... ... ... |
| ... қойған шарты болатын. | |
| ... және даму | |
| ... ... 138 | |
| ... ... жасайды және олар | |
| ... ... ... | |
| ... салық кодексін және одан| |
| ... ... ... ... | |
| ... ... ... ... | |
| ... өткізуге дайын. | |
|4 ... және даму | |
| ... ... | |
| ... және жаму ... ... |
| ... ... сол ... жұмыс |методологиялық құжаттар мен |
| |істеп тұрған бөлімдерден ... ... ... |
| ... ... органдарының |өңдеу келесі құжаттар арқылы |
| ... ... ... шығу ... |
| ... алу ... |қызметкерлердің бір бөлігі |
| ... ... ... ... ... өңдеу, жүру |
| |үш орынбасары, сонымен бірге ... ... ... |
| ... ... ... ... |олардың міндеттерін, |
| ... мен ... ... ... көрсету; |
| |шоғырландыру; ... ... ... |
| ... салық салуды жүргізу; |стандарттан ауытқып бара жатқан|
| ... ... ... ... ... ... |
| |нормативтік актілер заңнамаларының |анықтаумен айналысу. |
| ... ... | |
| ... және ... ... | |
| ... бақылау; | |
| ... ... ... |
| ... ету; | |
| ... ... құру; | |
| ... ... ... | |
| ... ... ... және | |
| ... | |
| ... ... | |
| ... ... | |
| ... және ... | |
| ... енгізу; | |
| ... алу; | |
| ... ... ету; | |
| ... | |
| ... ... жасау; | |
| |заң; | |
| ... ... | |
| ... ... | |
| ... байланысты қйымдастыру | |
| ... | |
| ... және даму ... | |
| ... әкімшіліктерге байланыссыз,| |
| ... ... ... | |
| ... жеке ... ... | |
| ... | |
|5 | ... ... | |
| ... бас ... ... |Келесідей бағыттар бойынша |
| |стратегиялық жоспарлауы 2013 жылға |жұмыстар жүргізу: |
| ... ... ... даму |Project ... жүйелік |
| |жоспарының негізгі бағыттары: ... мен ... |
| ... даму ... ... |Кезеңдік бақылау және |
| ... ... ... |корпаративтік басқару жүйесін |
| ... ... мен ... |
| ... ... ... қамтамасыз| |
| |ету; | |
| ... ... ... | |
| ... ... | |
| ... ... ету; | |
| ... ... ... ... және | |
| ... инфрақұрылымды дамыту | |
| ... ... ... жоғары | |
| ... ... ... ... |
| ... | |
|6 ... ... ... құру | |
| ... | |
| ... және даму ... ... ... де, |
| ... салық органдарына |сондай қызметкерлерді |
| ... ... ... жаңа ... ... ... |
| ... енгізу. | |
| ... ... ... | |
| ... ... ... | |
| ... ... | |
| ... ... салық органдары| |
| |мен ... ... ... | |
| ... теңдей болуы керек; | |
| ... ... ... | |
| ... жеке ... мен ... | |
| ... саны шамамен теңдей | |
| ... ... | |
| ... ... саны тең | |
| ... ... | |
| ... кезде модернизация және даму| |
| ... мен ... ... | |
| ... ... кодексіне өзгерту| |
| ... 695 ... ... мен| |
| |27 ... органының орнына, 200 салық| |
| ... және 10 ... ... | |
| ... өзгертілу көзделіп отыр. | |
| ... ... ... инспекторлары | |
| ... ету ... ... | |
|7 ... және сапаны бақылау | |
| ... | |
| ... ... ... және ... ... ... |
| |сапаны бақылау ... сапа ... ... ... |
| ... ... ... және сапаны |
| ... ... ... ... ... ... |
| ... | |
| ... ... ... | |
| ... | |
| ... ... ... | |
| ... | |
| ... ... ... | |
| ... | |
| |Өз ... ... ... | |
| ... енгізіп, ұсыныстардың | |
| ... ... Жеке | |
| ... ... ... | |
| ... және даму | |
| ... жеке ... | |
| ... ... ... | |
|8 | ... ... қызметі | |
| ... бас ... ... ... ... |
| ... 55 адам ... жасайтын 8|қызметтерінің мақсатылығын |
| |бөлім, ақпараттық технологияларды ... ... |
| ... және ... ... ... ... |
| ... ... ... | |
| |92 адам бар, 4 ... ... ... | |
| ... 2 ... ... жасайтын | |
| ... салу ... | |
| ... ... бар. | |
| ... Украинаның бас салық | |
| ... ... ... |
| ... ... | |
| ... ... қызметтері: | |
| ... ... мен ... | |
| ... ... ... | |
| ... және ... | |
| ... және қабылдау жұмыстарын | |
| ... және ... | |
| ... ... | |
| ... ... ... | |
| ... ... ... | |
| ... ... салық | |
| ... 33 ... | |
| ... ... | |
| ... және 179 ... телефон | |
| ... ... ... | |
| ... ... | |
| ... ... ... | |
| ... автоматтандыруды басқару | |
| ... ... | |
| ... ... ... |
| ... тілін үйрету; | |
| ... ... ... | |
| ... ... ... | |
| ... басқару қызметкерлеріне | |
| ... ... ... | |
| ... ... ... | |
| ... мамандар курсын оқу; | |
| ... ... ... ... | |
| ... өнім; | |
| ... ... ... ... ... |
| ... бойынша техникалық мамандар | |
| ... ... | |
| ... басқару курсын оқыту; | |
| ... ... мен | |
| ... ... | |
| ... технологиясының техникалық | |
| ... ... оқу; | |
| ... ... ... | |
| ... шығару мен құбылыстарды | |
| ... | |
|9 ... ... мен жеке иеліктерді| |
| ... | |
| ... ... тексеру жоспарын |Орталық аппартты камералдық |
| ... және ... бас ... ... ... және |
| ... ... ... |әкімшіліктік салықтық тексеруге|
| |профилденген ақпаратынан қорғау. 802|қалыптастыру. |
| ... ... ... | |
| ... ... ... | |
| ... ... есеп | |
| ... ... ... | |
| ... ... ... | |
| ... кесте қарастырылған. | |
| ... ... ... ... | |
| ... нұсқаулар талданған. | ... ... ... ... | |
| ... құн ... әкімшілендіру | |
| ... ... ... ... Республикасының Кеден|
| |экспорттаудан 1 ай ... ... ... ... ... бірлесе|
| |жария етеді. Нәтижесінде салық және |жұмыс жасауын күшейту. |
| ... ... ... ... | |
| ... ... ... айтуынша | |
| ... ... ... ... |
| ... алды ... | |
| ... бірлескен іс шаралар | |
| ... ... ... | |
| ... ... ... ... | |
| ... ... ... ... | |
| ... ең ... ... | ... ... ... сақталуын | |
| ... ету. | |
| ... ... мен ... ... ... ... |
| |объектілер ... ... ... ... ... |
| ... ... шешілген, |қабылдау. |
| ... ... ... | |
| ... ... ғана кіре ... | |
| ... ... ... мәліметтер | |
| ... ... ... 1 ғана ... | |
| ... ... ... ... | |
| ... ... бас ... | |
| ... ... аппаратынан 4 | |
| ... ғана кіре ... | ... |Салық саясаты | |
| ... ... ... | |
| ... ... ... оң | |
| ... ... ... | |
| |көп ... Көп жылдан бері | |
| ... ... ... ... | |
| ... ... | |
| ... және жекетұлғаларға салықтық | |
| ... және ... ... | |
| |жиі ... ... ... | |
| ... жеке тұлғалардың | |
| ... ... ... | |
| ... ... ... ... | |
| ... беріп отыруы керек. | ... ... ... ... | |
| ... салық органдарында келесідей |Украинаның бас салық |
| ... ... ... ... салық |
| |жұмыстарды ... жеке ... ... ... |
| |төлеушілермен жұмыс жасау бөлімі ... ... |
| |бар: ... ... ... ... |
| ... жұмыстар жайлы түсінік; |Республикасы Қаржы Министрлігі |
| ... ... ... ... ... мен |
| ... қарым қатынас жайындағы|салық төлеушілер арасында |
| |жұмыс; ... ... |
| ... ... ... |
| ... ... ... ... | |
| |бас ... әкімшілігінің Web-сайты | |
| |3ші ... Сайт өз ... | |
| ... ... | |
| ... ... 2 рет ... бас| |
| ... әуімшілігінің төрағасы мен | |
| ... ... ... | |
| ... жүргізеді. | |
| ... ... ... ... түскен | |
| ... ... ... ... | |
| ... ұзақтығы 1.5-2 | |
| ... ... ... осы ... | |
| ... ... 60 ... жауап | |
| ... ... ... | |
| ... салық хабаршысы, | |
| ... ... ... | |
| ... таратады. Сонымен қатар | |
| ... ... ... | |
| ... ... ... ... ... ... алдағы уақытта қолдана отырып, еліміздің
салық ... ... ... ... ... ... келдім. Өйткені
Америка, Украина сияқты ірі ... ... ... ... елмен
салыстырғанда барынша дамыған деп айтсам қателеспеймін.
3.2 Қазақстан Республикасының салық саясатының ... ... ... қызметі стратегиясының дамуы
І Салық қызметінің стратегиялық дамуының міндеті мен жүргізілуі
Міндеті: салықтар мен ... да ... ... ... ... әлеуметтік аударымдардың мемлекттік қорға толық
және өз ... ... ... ... ... ... салықтарын өз
уақытында мемлекетке төлеуіне бақылау жасау.
Жүргізілуі: салық комитеті жоғары ... ... ... ... ... және қоғамды қызметімен максималды ... ... ... ... ... ... орган ретінде салықтардың
толық тұсуінің стратегиялық бағыттың сапасын артуың қамтамасыз етеді. ... ... ... ... ... екі ... бағыт бар:
салық қызметі органының қоғамды қызметі мен жоғары сапалы қанағаттандыру
және жоғарғы ... ... ... ... қамтамасыз ету.
1. Салықтың бюджетке толық түсуін қамтамасыз ету.
Салық ... ... ... ... ... және оның жүзеге
асуына келесі бағыттарға көңіл аудару керек.
- салық мәдениетін жоғарлату; еліміздің бәсекеге қабілетті дамыған ... ... ... ... ала отырып, дамыған елдердің салық
мәдениетін алдығы ... үлгі ... ... салық бақылауының эффектілігін жоғарлату: қажетті нәтижеге ... ... ... ... ... ... ... бағыныштылығы мен тәртіптілігі және олардың
бақылау орасан зор рол ... ... ... ... ... салықтың толық мөлшерде
жиналып алуындағы қолданыстағы салық ... ... ... ... ... ... органының қоғамға қызметі.
Қазіргі кезеңде салық органдарының қоғамға көрсеткен ... ... ... ақпарат беруі, қызметкерлердің өз жұмыстарын дұрыс
орындауы қанағаттанарлықсыз дәрежеде болып отыр. Осыған ... ... ... ... күшейту қажеттіліктері туып отыр.
- салық бойынша сұрықтарды қоғамға қажетті дәрежеде ақпарат беру:
қажетті қолданылғыг ... ... ... ... қол ... үшін
салық қызметнің өоғаммен қарым-қатынасы, БАҚ, семинарлар, дөңгелек
столдар, брошюралармен буклеттер қйымдастырылып отыруы қажет.
- Көрсетілетін салық ... ... ... ... ... ... ... сай болуы керек.
3. Жоғарғы нәтижелі салық қызметінің құрылымы.
Алға қойылған мақсатқа жетуге салық қызметі ... ... ... ... ... стратегиялық мақсаты
Салық қызметінің келесі 5 жылға жүргізілген стратегиялық бағыты
жүргізілуі мен және ... ... ... ... ... бар:
1. Салық түсімдерінің толықтылығын қамтамасыз ету
І. Мақсат. Салық мәдениетін жоғарлату.
Бұл ... ... ... шешу ... қол жеткізуге
болады. Орта білімге салық салу негізін енгізу; мемлекеттің жүргізілген
салық саясаты мен ... ... ... бағыттарды БАҚ арқылы хабар
беру.
Қолданылып отырған салық жүйесіне букдеттер, справкалық жүйе және
кәсіпқой ... ... ... ... тарату.
ІІ. Мақсат. Салық бақылауының нәтижелілігін арттыру.
Бұл мақсатқа жету үшін келесідей тапсырмаларды орындау қажет:
- салық бақылау құралдарын жетілдеру және ... ... және де ... да шет ел ... органдарымен қарым-қатынастағы
құзырлы органдардың қызметінің нәтижелілігінің артуы;
- салық бақылау құралдырын автоматтандыру;
- салық жүйесіне ... ... ... салық жүйесіне жаңа схемалар
мен тәсілдер енгізу.
ІІІ. Мақсат. Салық заңнамасын оңайландыру.
Оңайландырудың келесідей жолдары бар: ... ... ... қорытындылау формасын оңайланыру;
2. Салық органдарының халыққа көрсеткен қызметін жақсарту.
І. Мақсат. Салыққа байланысты өзгерістерді ақпарат көздері ... ... ... жариялылық ақпараттық кеңістікті құру:
- пресс-конференциялар, ... ... ... ... Салық міндеттіліктерінің шығуы мен
орындалуын түсіндіріліп жазылған газет- ... ... ... шығару.
- Салық қызметі органдарының салық ... ... ... ... ... ... электронды түрде қалай
толтырруларын, құжат аударымдарын және ... ... ашық ... ... ... ... Арнайы салық пресс қызметін құру.
- Салық салу актісіне байланысты өзгертулер мен толықтыруларға «кері
байланыс» принципі негізінде бизнес-құрылымдар мен ... ... ... ... ... ... ... арттыру.
Бұл мақсатқа келесідей тапсырмаларды орындау арқылы қол жеткіземіз:
- мемлекттік қызмет ... ... ... ... ... ... ... қазіргі заманға лайықты өызмет көрсету орталықтарын құру;
3. Жоғарғы ... ... ... ... ... ... ... жүйесін арттыру.
- Стратегияның сәттілігі басқару жүйесінің нәтижелігі мен салық
органдарының ... ... ... ... ... ... пороцестерді оңтайландыру мен реттестіру және р...
- Салық органдарына баланстанған көрсетілімдер жүйесін (БКЖ) енгізу.
- Тәуекелдерді басқару процесін енгізу;
- Нәтижеге ... ... ... жету бағыттарының
принциптерін енгізу;
- Жаңа кадрлар білімін, мансапты арттыруды енгізу
- ... ... ... ... материалдық ресурстармен
қамтамасыз ету;
- Салық қызметкерлерінің білімдерін көтеру мақсатында ТМД және де басқа
да шет ... ... ... мақсатында жіберу;
- Қазақстан Республикасының жоғарғы оқу орындарымен бірлесе отырып
білімді, сапалы жас мамандарды шығару;
Қазақстан ... ... ... органдарындағы жемқорлықпен күрес
стратегиясы.
Қазақстан республикасының салық қызмет ... ... ... елбасымыздың 2006 жылғы 1 наурыздағы жолдауындағы
тапсырмалары бойынша жасалып ... ... ... ... 50 ... кіру ... ... өз дамуында жаңа серпіліс жасады. Бұл
серпіліс ұйымдасқан қылмысқа Стамбулдық жоспар арқылы қол жеткізуге ... ... ... органдарындағы жемқорлық жағдайын бағалау.
Қазіргі кезеңде барлық салық сфераларында жемқорлық элеуметтік
құбылыс ... кең ... ... ... мен мемлекеттің басты шоғырланған
саясаты ретінде қаралады. Жемқорлық салық қызмет органдарының дәрежесіне
теріс ... ... ... ... ... жоғалтып, үкіметтін
нарықтық экономикасының дамуына кері ... ... ... ... қауіпсіздікке зиянын тигізеді.
Бүгінгі таңда салық ... ... ... ... өз
жүйелік және комплекстік мінездемесін бере бастады. Жемқорлыққа байланысты
сұрақтар қазақстан ... ... ... ... ... ... болды. Әрбір салық органдарында арнайы жеқорлыққа
қарсы құрылған Комиссия тексерулер жүргізіп отыратын болды.
Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ж. №474 кодексіндегі қаулысы бойынша салық қызметі
органы қызметкерінің салық ... ... ... өзін ... ... ... ... қызметкерлері тарапынан дұрыс қызмет
көрсетілмеген жағдайда, шағымданып өз құқығын қорғауына байланысты Хартия
қабылданды. ... ... ... ... ... ... ... жасалынып отырады.
Салық қызметі органдарының басшыларын электрондық ... ... ... ... ... институттармен бірлесе отырып, әртүрлі салық
қызмет саласындағы кемшіліктер мен ... ... ... төлеушілерден
әлеуметтік сұрау жүргізіледі.
Қазіргі кезде салық қызметінде 11 мың жұмыскер жұмыс жасайды. Егер
2002 жылы салық ... ... 1000 ... 7,5 ... іс
қозғалған болса, 2006 жылдың есебінде 4,4 қылмыстық іс қозғалған.
«Қоғамның ой-пікірін зерттеу орталығының» Әлеуметтік және зерттеулер
нәтижесінде, салық ... ... ... ... ... көп
бөлігі оң деген баға берген.
Алайда жемқорлықпен күрес шараларында төмеңдетуге байланысты
келесідей проблемаларды ... тура ... ... және ... да міндетті төлемдер туралы қазақстан
Республикасы Кодексіндегі толық нақтыланбаған құқықтық нормалар ... ... ... қолайлы жағдай туғызуда. Күрделі салық
саясаты жемқорлықтың орын ... ... ... ... да ... салу
мәселелері бойынша әкімшілік және салықтық актілер мен нормаларды халыққа
түсінікті қарапайым етіп құру ... ... ... ... ... ... арттыру, жаңа заманға лайықты салық төлеушілерге ... ... ... дамыту және ақпарат көздерін талдау арқылы салық
төлеушілер мен салық ... ... ... ... ... минималдау.
Үшіншіден, адам ресурстарын басқаруда ... ... ... ... ... ... мен ... тексеру
сфераларндағы жемқорлық салық саласының төменгі бөліміндегі жқмыскерлердің
іс-әрекеттерінен көрініс тауып жатады. Қазіргі ... ... ... мен ... сай ... міне осының салдарынын да жемқорлықтық
тиылмай жатыр.
Салық қызмет органдарының жұмыс ақысын басқа мемлекеттік органдарға
қарағанда ... және ... да ... ... отырып жемқорлықты азайту
керек.
Төртіншіден, жемқорлыққа қарсы күрес органдарымен ... ... ... ... ... ... ... салықты төлеу
түсінігі төмен болғандықтан жемқорлық азаймай отыр.
2. Стратегиялық ... мен ... ... ... ... ... органдарындағы жемқорлыққа
қарсы тұру.
Жоғарыда көрсетілгендей стратегиялық ... ... үшін ... ... әртараптандырып, өңдеп және қажетті ... ... ... ... ... ... ... жиындарды
жүзеге асырып тұру;
• Тәуекелдерді басқару жүйесін енгізу;
• Ведомстволық бақылауды күшейту;
... ... ... ... ... ... салық
қызметкерлерінің шыдамдылық көңілімен ... және ... ... ... ... ... қоғам институттары мен құқық қорғау органдары және
жемқорлыққа қарсы күрес органдары арқылы ... ... ... ... шаралары.
3.1барлық салық сферасында жемқорлыққа қарсы жиындарды жүзеге
асыру. Келесі міндеттердің шешімі былайша қорытындылынады:
• Салықтық ... ... ... ... ... ... ... жемқорлыққа икемді сфераларында жемқорлықтың
дамуына әсер ететін факторларды жоюдың жүйелік және ... ... ... ... жүйесін енгізу.
Тәуекелді басқару жүйесінің ресурстарын ... ... ... ... ... салық қызмет органдарының қызметкерлерінің ... ... ... ... бақылауы және механизімінің критериін анықтау;
• жемқорлықты тәуекелді басқару ресурстары көмегімен жою;
3.3 ведомстволық бақылауды күшейту
Алға қойылған міндеттке келесідей жолдармен ... ... ... ... Министрлігі Салық Комитетінің орталық
аппаратына бағынатын салық қызмет органдарында ведомствалық бақылау
бөлімін құру;
... ... ... және мониторингтің ведомстволық бақылау
нәтижесін енгізу;
3.4 Салық қызмет органдарының атағын жемқорлыққа ... ... ... ... Ол үшін ... ... ... нәтижеге қол жеткізуге ... ... ... енгізу және қалыптастыру;
• Салық органдары қызметкерлері үшін әлеуметтік ... ... ... ... ... Салық жүйесі органы қызметкерлерінің салықтық және антикоррупциондық
заңнама саласындағы құқықтық және ... ... ... ... саласында қоғамның азаматтық институттары және құқықтық
қорғау органдары мен ынтымақтастықты арттыру бұл мәселені шешу ... ... ... ... ... нарықтарды шығару, ақпараттық алмасуды
бір жүйеге келтіру, қоғамдық азаматтық институттардың қатысуымен
қоғамдық ой-пікірге ... ... ... жасап тұру;
• ақпараттармен қоғамды қамтамасыз етіп отыру, ... ... ... ... ... ынтымақтастықты одан әрі
дамыту.
4. Күтілетін нәтижелер
Жоғарыда көрсетілген міндеттерді шешудің нитижелері:
• Салықтық қатынастардағы ... ... ... ... және
мақсатты түрде қарсы тұру;
• Салық қызметіндегі жемқорлықтың көрсеткішін ... ... ... ... қызметкерлері мен салық төлеушілердің ... ... ... ... ... ... атағын көтерімен бірге салық төлеушілердің сеніміне
ие болу;
• Тәуекелді басқару ... ... ... ... қызметкерлердің
қылмысын азайту;
• Бүкіл салық қызмет органдарының басшыларының жауапкершілігін арттыру;
• Бюджетке салықтық төлемдер мен басқа да төлемдердің түсуін арттыру.
Өткен ғасырдың ... ... ... ... ... ... экономика ғылымының тарихынан белгілі. Бұл дағдарысты
туғызушы сол кезде АҚШ секілді алып ... ... ... ... аян.
Тарифтердің өсімі соншалықты бұл елдің халықаралық экономикалық байланысы
мейлінше ... Ал ол ... ... ... соқтырды.
Шын мәнінде, экономиканың дамуы, халықтың әл-ауқатының жақсаруы
тікелей сол елде жүргізілетін салық саясатына байланысты. ... ... ... өсім ... ... тұрмысында жақсару айқын
көрінеді. Керісінше, салық көтерілген сайын экономикалық даму ... ... ... тап ... ... ... салыққа кеткен
есесін халықтан қайтаруға күш салады. Осы ... ... ... ... қолданыста бар салық саясаты қандай?» деген сұраққа жауап ... ... ... ... ешкім қашып құтыла алмайтын
түрлері- әлеуметтік-корпаративтік салық, табыс салығы, қосымша құнға салық.
Бұлар ... мына ... ... салық 30 пайыз, табыс
салығы 10 пайыз, ... ... ... Жаңа ... ... 13 ... Бұларға
мемлекттік міндетті төлем іспетті зейнетақы қорына аударылатын 10 пайызды
және қосыңыз. Сонда ... ... ... 63 пайыз сыртқа
кетеді екен. Ал кәсіпкер (ол ең тиімді сала ... ... ... ... сатушы қызметкерлеріне табыстың 2 ... ... ... ... ... табыстан 65 сыртқа «аттандырылатын»
болады. Енді былай ойлайық, өйтіп бүйтіп 100 мың ... ақша ... ... ... адам кәсіпкерліктің ішіндегі ең ... осы ... ... Және ол жыл ... ... салған қаражатын екі
еселесін. Сонда таза ... мың ... ... ... ... ... ... жоғарыда аталған төлемдерге кетеді. Енді Алматыдай қалада сауда
алаңын жалдау шаршы ... 500 ... ... еске ... Ол ең кемі ... метр жер ... ... Сонда саудамен айналысатын ... 5 мың ... және ... ... Ол екі айда, яғни, бір жылда 60
мығ доллар оған ... ... есеп ... 100 мың ... ... ... мемлекеттік міндетті төлемдерге 65 мың долларын төлегенде
35 мың доллар қалтасында қалады екен. Сауда алаңын жалдағаны үшін 60 ... және ... тиіс ... көсңпкеріміз жаңа жұмыс орнын ашып,
баюдың орнына 25 мың доллар берешек болып шығады. ... ... ... ... адал ... ... көретін күні осы. Демек,
мемлекеттік салық саясаты салық ... ... ... ... ... тұр. бқл ... ... салық саясаты Қазақстан
азаматын қылмыс жасауға ... ... сөз. Бұл бір, ... ... ... ақылы бар адам өзінің жеке кәсіпкерлігін ашудан бас
тартуға тиіс. Ендеше біз ... және орта ... неге ... жатыр?»
деген сұраққа жауапты алыстан іздеп, әуре болмауға тиіспіз. Біз салықтың
ешкім қашып құтыла алмайтын және ... бәрі ... ... ... ... Ал ... ... салық түрлері де жеткілікті екені қарапайым
бұқараға белгілі болмағанымен, бізге белгілі. Міне, ... ... ... ... ... ... Бұл ... үшін де,
қарапайым халық үшін де қажеттілігі сонда жалпы ішкі өнімді орта мен ... ... кемі 50 ... ... ... даму қадамы
сенімді деуге болмайды. Екіншіден, дәл ... ... ... орташаны қалыптастырамыз, деген сөз бекершілік болып шығады. ... 70 ... ... болмайынша мемлекет тұрғындарының әлеуметтік
жағдайы ... деу ... ... болар. Демек, мемлекет ... үшін ... және орта ... ... ... ... бөлуге
тиіс. Бұл көңіл мемлекет салық саясатында баянды етілуі өажет. Салықтың ең
жоғары мөлшері ... бар ... 50 ... ... ... елімізде орташа тап қалыптасады. Салық саясатын бұзушылар, яғни салық
төлеуден бас тартушылар қатары ... ... ... бюджет кірісі
бұдан артпаса кемімейді. Себебі, ... ... ... ... ... ... ... инспекциясының тексерушілеріне пара бергеннен
гөрі мемлекетке міндетті салық төлемдерін уақытылы өткізіп тқру әлдеқайда
тиімді екенін ... де ... және орта ... қызу қырқынмен
бет бұрады.
Не істеу керек?
«Жалпы бұл сұраққа жауапты жоғарыда бердңк қой ... ... ... ұсынысты қалай жүзеге асыруға болады?» деген сұраққа жауап
іздеп көрейік. Біздіңше ол былайша өрнектелуге тиіс:
1. ішкі ... үшін ... ... қндірушіден акциз салығын мүлде алып
тастау қажет. Сонда ... ... ... ... шұжық
импорттау үшін шет елдерге жөнелтіп жатқан миллиардтаған доллар валюта
отандық кәсіпкерлердің қалтасына ... ... ... ... ... ... 100 мың ... аспайтындарға салынбауы
керек. Қосымша құнға салықтан түсетін бюджеттік кірістің осы ... ... ... ... ... ... ... қосымша құнға салықтың үдемелі түрің қолдану ... ... ... салығы 2007 жылғы дейінгі үлгісіне қайта көшкені жөн. ... ... ... ... ... ... ... кірісті табысы көптерден алуға көшсе, ... ... ... ... ... және орта кәсіпкерлік құрамын деушілерге
мемлекет кемі алдағы үш жыл ... 100 мың ... ... ... ... несие беруі қажет. Екінші ... ... ... ... ... ... адал ... келетін кәсіпкерлер көтере алмайды.
5. ауыл шаруашылығында, әсіресе, мал шаруашылығында шаруа қожалықтарын
мемлекет ұзақ мерзімді үстемесіз несиелер ... ... ... ... ... Мал ... ... қожалықтарын,
суармалы көкөніс, бақша дақылдарын өсіруші кәсіпкерлікті дамытпайынша,
елдің азық-түлік қауіпсіздігі орнықпайтыны былай ... ... ... ... бола ... ... бұрын да айтқынымыздай,
мемлекет жайылымы мол ... ... ... мал ... ... ... жазда суармалы көкөніс шаруашылығын ұйымдастыруға
несиелік қолдау көрсетуді жедел қолға алуы ... ... да ... ... ... қазір елімізде қылмысты жолсыз ... орта және ... бар ... ... қателесеміз. Өйткені оларды еліміздегі
сауатсыз салық саясаты қылмыскерлікке, яғни салықтан ... ... ... ... ... ... таяу ... тек сауатты,
дамушы, дамуға ықпал етуші салық саясатын өмірге әкелу ... ... ... іс бос ... ... ... ... қазір бізге
сауын сиырындай қорек беріп тұрған жерасты байлығы сарқылады. Ал ... осы ... ... ... еніп ... шет ел ... ... адамын аттатпайтын тұсау болып шығады.
Қорытынды
Осы ғылыми жұмыста Қазақстан Республикасының салық саясаты ... ... ... ... ... оның ... экономиканың талаптарына
толықтай жауап беретінін көрсетіп отыр. Қазақстанның ... ... ... ... ... деуге болады. Жалпы алғанда еліміздің
салық саясаты кәсіпкерлік ... ... ... пен ... ... қорғауға өз ықпалын тигізу.
Көптеген шетелдік сарапшылардың пікірінше отандық салық саясаты ТМД
елдері ішіндегі ең оңтайлы да дамығаны.
Қазақстанның 2001-2010 жылдардағы ... ... ... ... жүйесінің тұрақтылығын қамтамасыз ету, ... ... ... ... мөлшерін 30% жеткізу, салық ... ... ... ... ... ... ... уақыттағы Қазақстан салық саясатының ең
негізгі мәселелеріне тоқталып өтсем деймін.
Шешімі қиын мәселелердің ... ... ... және оның шаруашылық
жүргізуші субьектілеріне әсерін зерттеу жатады.
Салық ... ... ... ... әсер ... мен ... да міндетті төлемдердің саны;
-салықтардың құрылымы;
-салық салу мехагнизмі;
-салықтық әкімшілік жағдайы,
Салық төлеушілердің негізінен өндірістік салаға ... ... ... ... ... ... ... саясаты өндірістік сфераның дамуына жеткілікті дәрежеде әсер ете
алмауда. ... ... ... ... ... ... ... корпаративтік табыс салығы мен қосылған кұн салығына ... ... ... ... ... мүмкіндік беретін кемшіліктер ... мен ... ... да бар. ... ... ... үйлеспеуі салық салынатын табыс мөлшерін төмендетуге
қолайлы жағдай жасайды.
Мүлік, жер ... ... ... да ... механизмі
жетілдірілмеген.
ҚҚС-ты қайтаруды маңызды проблемалардың біріне айналды. Қазіргі
уақытқа дейін халықаралық тасымал ... ... ... ҚР ... ... методикамен қарастырылмаған. Айта кетерлік жайт
Қазақстанда әлі күнге дейін ... ... ... ... ... ... Оны енгізудегі артықшылық- тауарлар экспортына қолайлы орта
жасау. Мұндай норма салық саясатында ҚҚС-бар кез ... ел үшін ... ... ... ҚҚС- ... ... ... өзгерісті қолдай отырып, біз ҚҚС ставкасын тауарлар мен қызмет
түрлеріне байланысты әртараптандыру қажет деп ... ... ... ... елдерде қолданыста.
Екі жақты салық салу мәселесі әлі күнге ... ... ... Бұны ... ҚҚС ... ... ... Бұл үшін
салық режимін құратын шет ... ... ... ... ... ... тұлғаларға салық салуды шешімін таппаған мәселелерде көп. ... ... 10% ... жеке ... салығы ставкасын енгізу тиімді
болмайтын сияқты. Жоғарыда есептелен тәжірбиелер, халықтың негізгі бөлігі
жеке табыс ... 2-3% ... ... ... ... ... ... табыс салығын прогрессивтік шкала бойынша салықтық түсімдерді арттыру
үшін салық төлеушілердің мүлігі мен табысын есепке алу механизмін жетілдіру
қажет. ... ... тиіс ... пен ... ... қылмыстық кодекске
арнайы статья енгізген дұрыс.
Біздің пікірімізше салық салу механизмін де ... ... ... және жер ... ... деңгейде бір-біріне қосқан дұрыс, және де
салық салу обьектісі ... ... ... құны ... сол ... құны ... ... экономиканың даму бағыттарына қолдау
көрсетуде салықтық жеңілдіктердің өнідірістің ... әсер ... ... ... ... ... екендігін көрсетіп отыр. Бұған екі себеп
әсер етуі ... ... ... негізсіз берілуі және әлсіз
салықтық әкімшілік. Қазіргі ... ... ... саясатында ғылыми-
техникалық дамуға қолдау көрсететін, ипотекалық несие жүйесін, сақтандыру,
бағалы қағаздар нарықтарын ... ... ... ... ... ... салық салу жүйесі де жетілдіруді қажет етеді.
Қазақстанның ДСҰ-на кіру ... ... ... ... ... жаңа ... жүйесін құру керек. Ең алдымен аграрлық
саладағы шаруашылық жүргізуші субьектілерді табыс салығының барлық түрінен
босату қажет, ал ... ақша ... ... ... дұрыс.
Қазақстан әлемдік экономикада шикізатты экспорттаушы ел
болғандықтан, салық ауыртпалығы ренталық табыстарға ... біз ... ... ... ... ... мен дамуына талдау жасау
ел салық жүйесінің әлі де тұрақты дамымай келе жатқанын көрсетті. Ел ... ... мен ... шексіз өзгерістер енгізу-мемлекет
бюджетіне салық түсімдерінің түсуіне, салық ... ... ... ... нығайып, көркеюіне тікелей әсер ететін
фактор болып табылады.
Салық төлемдерінің уақытылы және ... ... ғана ... ... бақылауды да нығайтатын өзгерістерді қазіргі ... тез ... ... жөн.
Салық қызметкерлерінің көп уақытылы салық ... ... ... ... ... ал ... тексеруге
уақыттарының жеткіліксіз екендігін соңғы уақытта жүргізілген тәжірибелер
көрсетіп отыр.
Сондықтан да біздің елде салық тексеруімен ... ... ... ... ... ұлттық саясаты ұлттық мүдделерді еліміздің
ішінде де, елімізден тысқары жерде де қорғауы ... Бұл ... ... ... саясаты Қазақстан үшін үлгі бола ... ... бұл ... ... мен ... ... оларға
кез-келген елдің салық саясаты мен салық ... ... ... ... ... Қазақстан үшін бұл тиімсіз, біз қай салада болмасын ең алдымен
ұлттық мүддені ойлауымыз қажет.
Пайдаланылған ... ... Б ... ... ... ... ... Айкулов Р.А. «Ауыл шаруашылық саласындағв салық саясатының бағыттары».
Қаржы қаражат 2007 №1 8-12 ... және ... ... ... да міндетті төлемдер (Салық кодексі)
2007жыл
4. Бөлшекбаева Қ.О «Салық саясатын жетілдірудің негізгі бағыттары». Ғылыми
конференция – 2004-сәуір т-2 91-93 бет.
5. ИНИС РК ... ... ... 2007 ... ... Ж. ... Хаулиге еліктеуден бас тартатын кез келді».
Айқын 2008-10 қаңтар №2 6 ... ИС НДС ... ... ... 2007 ... Құсайынов Б. «Мемлекетте төлемақы мен тұтыну қабілеті тең емес» салық
саясаты туралы. ... 2007 – 19 ... №14 12 ... Сайты Министерства Финансов и Налогового комитета
10. Мекшұлы А. «Салық төлейтін халық - данышпан». Нұр – Астана 2008 16-23
қаңтар №3 ... ... ... ... ... А. ... практический опыт
работы налоговой слыжбы Соединненых Штатов Америки Вестник». 2007 сентябрь
№9 страница 7.
12. Нұрхайдарова Н.А, Акишева А.С «Қазақстан Республикасындағы ... ... ... – конференция Қарағанды: болашақ – баспасы 2007
1 бөлім 165-168 бет.
13. Нұрғалиқызы Ж. «Салық ... ... ... ...... ... 1998 – 22 мамыр №12.
14. Тілеубай Т. «Салық саясаты: ұтқан кім, ұтылған кім?». Жас ... 2005 ... ... ... ... Н. ... Республикасы түрлі салаларда стратегиялық
әріптестікті тереңдетуді мүдделі» Астана хабаршысы 2006 8 - сәуір №46-47 3
бет.
16. Вестник Налоговой ... 2007 ... №11 ... 5 ... ... ... Республики Казахстан» 2007 сентябрь №11 5
страница .
17. 2006 – 16 ... ... ... ... Н.Ә Назарбаевтың
халыққа жолдауы.
18. Вестник Налоговой службы , Бурамбаева А. «Опыт украинских коллег
глазами казахстанцев» 2007 ноябрь №11 16-страница.
19. ... ... ... ... ... с ... в органах
налоговой службы Республики Казахстан» 2007 сентябрь №11 страница 5.
-----------------------

Пән: Салық
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 84 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазіргі кезеңдегі Қазақстан Республикасының салық саясаты70 бет
Қазіргі кезеңдегі ҚР-ның салық саясаты5 бет
Диплом алдындағы өндірістік практика бағдарламасының орындалуы туралы32 бет
Жанама салықтарының шет елдердегi тәжірибесi4 бет
Кәсіпкерлермен арнаулы салық режимдерінің қолданылуы3 бет
Мемлекеттік салық жүйесі8 бет
Мемлекеттік салық жүйесі туралы25 бет
Нарықтың салық жүйесі6 бет
Салық міндеттемесінің есебі26 бет
Салық есебі және оның есеп жүйесіндегі ролі6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь