Ұлттық валюталардың айырбас бағамы

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

І. Ұлттық валюталардың айырбас бағамы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 5
1.1. Бағамдық айырма түсінігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
1.2. Ұлттық валюталардың айырбас бағамының қалыптасу теориясы ... .. 5
1.3. Елдің төлем балансы және ұлттық валютаның айырбас бағамы ... ... . 8

ІІ Бағамдық айырманың пайда болуы және валюта бағамы өзгеруінің әсері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
12
2.1. Экспорттық және импорттық операцияларға валюталық бағамының әсері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
12
2.2. Шетелдік валютамен жасалатын операцияға валюталық бағамның әсері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
15
ІІІ Валюталық бақылау және хеджерлеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
3.1Валюталық бақылау және шетелдік валюталармен жасалатын операцияларды реттеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 18

18
3.2. Хеджерлеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 19

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 21

Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 22
Халықаралық валюталық қатынастар – ұлттың шаруашылықтарының қызметтерінің нәтижесінен өзара қызмет ететін және әлемдік шаруашылықтағы валюталардың қызмет етуі барысында қалыптасатын қоғамдық қатынастар жиынтығы.
Валюталық қатынастардың жекелеген элементтері ерте Грецияда және Ертедегі Римде вексель түрінде пайда болған.
Келесі даму кезеңіне Лиондағы және Батыс Еуропа елдерінің басқа да сауда орталықтарында ортағасырлық вексель жәрмеңкелері жатады. Мұнда аудармалы вексель (тратта) бойынша есеп айырысулар жүргізілген. Феодализм қарсаңында және өндірістің капиталистік тәсілінің құрылуымен байланысты банктер арқылы халықаралық есеп айырысулар жүйелері дами түсті.
Халықаралық валюталық қатынастар халықаралың экономикалық қатынастарды жалғастырады. Валюталық қатынастардың жағдайы ұлттық және әлемдік экономиканың дамуына, саяси тұрақтылыққа, елдер арасындағы күштердің шекті қатынасына тәуелді болып келеді. Сыртқы экономикалық байланыстарда, оның ішінде валюталық байланыстарда саясат пен экономика, дипломатия мен коммерция, өнеркәсіптік өндіріс пен сауда бір-бірімен өзара бітісе байланысуы валюталық қатынастардың ұлттың және әлемдік шаруашылықтағы орны ерекшелігін көрсетеді.
Капиталдың шеңбер айналысы процесінде ұлттың нарықтан әлемдік нарыққа қосылуы нәтижесінде ұлттық ақшалардың ішіндегі ақшалай капиталының бір бөлігі шетел валютасына айналады немесе керісінше. Ол көріністі халықаралық есеп айырысуларда, валюталық, несиелік және қаржылық операциялардың барысында байқауға болады.
Шаруашылықтың интернационализациялануы жағдайында ұдайы өндірістің сыртқы факторларға: әлемдік өндіріс динамикасы, шетелдік ғылым мен техника деңгейіне, халықаралық сауданың дамуына, шетел капиталының ағымы арта түседі. Сондықтан да, бұл валюталық қатынастар мен ұдайы өндірістің арасында тікелей және кері байланыстың болатынын көрсетеді. Халықаралық валюталық қатынастар тұрақсыздығы мен валюталық дағдарыс ұдайы өндіріс процесіне кері әсерін тигізеді.
Шаруашылық байланыстардың интернационализациялануы негізінде халықаралық валюталық қатынастар біртіндеп бір формаларға ие болады.
Валюталық жүйе – ұлттық заңдылықтармен немесе мемлекетаралық келісім шарттармен бекітілетін валюталық қатынастарды ұймдастыру және реттеу формасы.
Валюталық паритет – валюталық бағамның негізі болып табылатын заңды тәртіпте белгіленетін екі валюта арасындағы шекті қатынасы.
Валюта – бұл біріншіден, сол елдің ақша бірлігі; екіншіден, шетел мемлекеттерінің ақша белгілері; үшіншіден, халықаралық есептесу бірліктері және төлем құралы (СДР, еуро).
1. Кеулимжаев К.К., Құдайбергенов Н.А. Бухгалтерлік есеп теориясы және негіздері. Алматы, Экономика, 2006ж.
2. Ә.Әбдіманапов «Қаржылық есеп», Алматы, 2007ж
3. Кеулимжаев К.К., «Кәсіпорындағы қаржылық есеп», Алматы, Экономика, 2005ж.
4. В.Л. Назарова «Шаруашылық субъектілерінің бухгалтерлік есебі», Алматы, Экономика, 2003 -2005
5. В.К. Родостовец «Кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп», Алматы, Экономика, 2003
6. Баймуханова С.Б. «Қаржылық есеп», 2007ж
7. ҚР Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңы. 2007 жылы ақпанның 28-і. № 234-ІІІ
8. Академический бизнес-журна. Экономические стратегии. 2007г. 2(5)
9. Сейдахметова Ф.С. «Қазіргі замандағы бухгалтерлік есеп» Алматы, LEM баспасы, 2008
10. Укашев Б.Е., Әжібаева З.Н. «Бухгалтерлік есеп теориясы». Алматы, 1999
11. С.Б. Мақыш «Ақша айналымы және несие». Оқу құралы. Алматы, 2004
12. Ә.Д. Шелекбай, Н.А. Әлмереков «Валюта нарығында операциялардың жүргізілу теориясы мен тәжірибесі», Монография, Алматы, 2008ж
        
        Жоспар
|Кіріспе..............................................................|3 |
|................................................. | |
| | ... ... ... ... |5 ... | ... ... ... |5 ... ... | ... ... ... ... ... қалыптасу теориясы...... |5 |
|1.3. Елдің төлем балансы және ұлттық валютаның айырбас |8 ... | |
| | ... ... ... ... ... және ... бағамы өзгеруінің | |
|әсері................................................................|12 ... | ... ... және ... ... ... ... | |
|әсері................................................................|12 ... | ... ... ... жасалатын операцияға валюталық бағамның | ... ... | ... ... ... және |18 ... | ... бақылау және шетелдік валюталармен жасалатын |18 |
|операцияларды | ... ... | ... |19 ... |
|...................................... | |
| | ... ... | |
| | ... |22 ... ... | |
| | |
| | |
| | ... ... ...... шаруашылықтарының
қызметтерінің нәтижесінен өзара қызмет ететін және әлемдік шаруашылықтағы
валюталардың қызмет етуі барысында ... ... ... қатынастардың жекелеген элементтері ерте Грецияда және
Ертедегі Римде вексель ... ... ... даму ... Лиондағы және Батыс Еуропа елдерінің басқа да
сауда орталықтарында ортағасырлық вексель жәрмеңкелері ... ... ... ... ... есеп ... ... Феодализм
қарсаңында және өндірістің капиталистік ... ... ... ... ... есеп ... жүйелері дами түсті.
Халықаралық валюталық қатынастар халықаралың экономикалық қатынастарды
жалғастырады. Валюталық қатынастардың ... ... және ... ... ... ... ... арасындағы күштердің шекті
қатынасына тәуелді болып келеді. Сыртқы экономикалық байланыстарда, ... ... ... саясат пен экономика, ... ... ... ... пен ... ... ... бітісе
байланысуы валюталық қатынастардың ұлттың және әлемдік шаруашылықтағы орны
ерекшелігін көрсетеді.
Капиталдың шеңбер айналысы процесінде ұлттың ... ... ... ... ... ... ішіндегі ақшалай капиталының бір
бөлігі шетел валютасына айналады ... ... Ол ... ... ... ... ... және қаржылық операциялардың
барысында байқауға болады.
Шаруашылықтың интернационализациялануы жағдайында ұдайы өндірістің
сыртқы факторларға: ... ... ... ... ... мен ... халықаралық сауданың дамуына, шетел капиталының ағымы арта
түседі. Сондықтан да, бұл ... ... мен ... өндірістің
арасында тікелей және кері байланыстың болатынын көрсетеді. Халықаралық
валюталық қатынастар ... мен ... ... ... ... кері әсерін тигізеді.
Шаруашылық байланыстардың ... ... ... ... біртіндеп бір формаларға ие болады.
Валюталық жүйе – ұлттық заңдылықтармен немесе ... ... ... ... ... ... және реттеу
формасы.
Валюталық паритет – валюталық бағамның негізі ... ... ... белгіленетін екі валюта арасындағы шекті қатынасы.
Валюта – бұл біріншіден, сол елдің ақша бірлігі; екіншіден, шетел
мемлекеттерінің ақша ... ... ... ... ... төлем құралы (СДР, еуро).
Валюталық бағам – бір елдің ақша ... ... бір ... ... ... ... бағасы.
Валюталық бағамның қажеттігі:
1) тауарлар мен ... ... ... мен ... ... өзара валюталарды айырбастайды. ... ... ... ... ... үшін ... валютасына ауыстырады.
2) дүниежүзілік және ұлттық нарықтағы бағаларды, сол сияқты әр елдің құндық
көрсеткіштерін салыстыруға;
3) фирмалардың және банктердің шетел валютасындағы шоттарын ... ... ... осы ... жұмысымда валюталық бағам, валюталық бағам өзгерістері мен
оның әсерін ... ... ... ... ... ... операциялар және олардың есебі, бағамдық айырма және
оны есепте көрсету мәселелірн талдаймын.
І Ұлттық ... ... ... Бағамдық айырма түсінігі
Валюталық бағамның ауытқуы бағамдық айырма сомасы пайда болуына
себепші. ... ...... ... мен ... ... ... тіркеу кезіндегі бағам бойынша және ... ... ... уақыттағы бағалаулар арасындағы сомалық
айырмалар.
«Шетелдік валютамен жасалған операциялар есебі» №9 ... ... ... ... ... ... операциялар болып субъект
шетелдік валютаға мүлік сатып алатын немесе сататын шетелдік ... ... не ... ... ... ... ... активтерде сататын мәмілелер табылады. Валютамен операциялар
бойынша бухгалтерлік есептегі ... ... ... ... ... бойынша саналған. Қазақстан Республикасының валютасымен
шоттарда көрсетуі керек.
ҚР валютасына ... ... ... ... – ол басқа ұлттық
немесе халықаралыө валюта бағасын теңгемен ... ... ... Ол
биржадағы банкаралық нарықта сұраныс пен ұсыныстар негізінде, коммерциялық
банктер мен басқа заңды тұлғалар мен ... яғни ... ... ... ... ... қалыптасады.
Коммерциялық банктерде валютаны сатып алу-сту бағамдары, аукциондық
және биржалық бағамдар ... ... ... ... банктерде,
айырбас пункттерінде, валюталық аукциондар мен биржаларда сатып алу мен
сату ... ... ... үшін ... Ұлттық валюталардың айырбас бағамының қалыптасу теориясы
Халықаралық экономикалық операциялар бір ... ... ... ... Валютаның айырбас ...... ... ... ... ... баға болып табылады.
Осыған байланысты валюта мен валюта бағамы арасында бір ... ... ... ... ақша ... ... құны ... анықтауға
болатын белгілі бір ара-қатынас орнату қажеттілігі туындайды. Валюта бағамы
ұлттық және ... ... ... ... ... ... ... бар ақша категориясы ретінде көрінеді.
Ұлттық ақшалардың валюталық бағамы елдің әлем ... ... ... ... ... ... тізбек болып табылады.
Валюталық бағаны өз мәнінде бір ақша бірлігінің жай ғана «бағасы ғана емес,
бұл валютаның сатып алу ... ... ... ... ... ... болып табыла отыра валюта бағамы
эконмикалық көрсеткіштер ... ... орын ... және ... ... ... қалыптастырудың көптеген теориялары, тұжырымдары
мен моделдерінің арасында орасан зор айырмалар бар, алайда бұлардың барлығы
да ортақ негізге кұрылады. Бұл ортақ ... ... ... ... ... жай-күйін анықтайтын қатынастар арқылы құрылады. Бұларға
жататындар:.
1. ... ... ... тауарлардың ішкі бағасының өзгеруіне
тәуелділігімен түсіндірілетін бірыңғай баға заңы.
2. Сатып алушылық кабілет басымдығы, бұл ... ... мен ... ... баға ... ... ... басымдығы, бұл валюта бағамдары мен спотты,
форвардтық валюта ... және ... ... ... ... бағамдарын номиналдық пайыздық ставка деңгейімен
байланыстыратын халықаралық Фишер әсері.
5.Форвардттық ... бар ... ... ... күту ... ... ... бағамы.
Валюта бағамын қалыптастыру кезінде бірыңғай құн заңдылығы ... ... ... ... егер де екі елде ... ... ... бұл ... ... қандай ел өндіруші екеніне
қарамастан-ақ екі елде де бірдей болуы керек.
Бұл ... ... ішкі ... ... ... ... ... міндетті түрде әсер етуі тиіс деген ойдан шыққан. ... ... ... өз кезегіңде ішкі бағалардың деңгейіне әсер етуіне
жол береді.
Шарттылығының белгілі бір дәрежесі бар бірыңғай кұн ... ... ... тауарларға деген ішкі бағаның өзгеруіне байланысты
түсіндіреді. Немесе басқаша айтқанда, бір валюта ... ... ... ... бір ... ие болады. Бірнеше елдерде сатылатын бір
нақты тауар бір бағамен ғана бағалануы керек.
Алайда бірыңғай құн заңы егер де ... ... ... өзгерістерге ие болса, сақталынбауы мүмкін. ... ... ... ... мен еларалық сауда кедергілерінің болуынан бірыңғай құн
заңын қабылдауға келмейді.
Бірыңғай құн теориясы бойынша ... ... ... ... ... баға ... ... және де түрлі валюталардың ... ... ... бағамының қалыптасуын түсіндіретін басқа теория - сатып
алушылық мүмкіндік ... ... Бұл ... ... ... құн ... қана жекелеген тауарларға ғана ... ... ... ... ... ... ... бағамы түрлі елдерде баға деңгейінің
динамикасындағы айырманың орнын толтыру үшін кажетті жағдайға дейін ... деп ... Егер де ... бір ... ... ... ... асып кететін болса, онда басқа да тең ... ... ... ... арзандау тенденциясына душар болады.
Осылайша валюта бағамы мен баға – деңгейі белгілі бір ... ... ие ... СМБ ... ... ... ... бір елдің ұлттық
валютасында екінші елдің ұлттық ... ... бөлу ... Екі ... корзиналарына ұлттық валютамен бағаланған тауар
толтырған жағдайда валюта бағамы бір елдің корзина ... ... ... ... ... ... бөліп шығарылады.
Екі елдің де жақтарының тұтынушылары пайдаланатьш біркелкі ... ... ... ... келесі формула арқылы беріледі:
Евк= РА/ Рв
мұнда Евк – валюта бағамы,
РА - ішкі баға деңгейі,
Рв - шетелдегі баға ... СМБ ... бұл ... барлық тауарлардың құнының
деңгейі болғанда, бірыңғай баға заңына негізделетін валюта ... ... ... ... ... бір ғана ... құны ... практика саласында абсолютті СМБ де, бірыңғай баға заңы да ... ... ... ... ... ... құрау мүмкін
еместігінен; басқа да ішкі рынок бағасына әсер ететін, бірақ та ... ... ... ... ... ... көптеген
тауарлардьщ болуы себепті қолданысқа жарамайды,
Біздің зерттеуімізше – ... ... ... ... ұзақ ... ... жиі ... себебінен, ұлттық валюта бағамы мен ... ... ... ... тәуелділік ұзақмерзімдік кезеңге
ғана тән болады. Ұзақмерзімдік ... ... ... ... ... тепе-теңдік деңгейіне дейін жеткізу жүргізіледі. ... ... ... ... ... ... соңынан тұрған
негізгі күш болып табылады.
Валютаның тепе-теңдік бағамының өзгерісі салыстырмалы ... ... ... ... ... ... көрі, ұзақмерзімдік кезеңнен жиірек табуға болады.
Қысқамерзімдік валюта бағамына баға ... ... ... ... да ... тізбегі әсер етеді. Бұлардың қатарына
халықаралық саудадағы аса ... ... әсер ... ... ... ... ... банкілердің интервенциясы мен алыпсатарлық
енеді. Қысқамерзімдік ... ... баға ... ... бұл ... ... валюта бағамдарына
ұзақмерзімдікке қарағанда көбірек әсер ... ... да СМБ ... ... ... айырбас бағамының жиі өзгерулері мен толқуларын
толықтай түсіндіру мүмкін де емес.
Бірқатар кемшіліктерге қарамастан, салыстырмалы СМБ теориясы маңызды құрал
ретінде ... ... ... мен ... үшін жиі ... ... ... бағамы мен СМБ туралы есеп көрсеткіштерінің статистикалық
мағлұматтары ұзақмерзімдік перспективаға бағамды болжауға ... ... ... мен СМБ арасынадағы корреляциялық ... ... ... ... ... бағамын есептеу және брі бағамға
бағдарланатын ... да ... ... ... ... мен ... ... құнын анықтауға мүмкіндік береді.
1.3. Елдің төлем балансы және ұлттық валютаның айырбас бағамы.
Бекітілген де, иілмемелі де айырбас бағамында төлем балансы ... ... ... ... болған жағдайда төлем балансы теориясы мен
оны реттеу шығыны болған ... ... ... ... ... ... ... әсер етуші түрлі факторлардың ... да біз ... ... ... ... шетелвалютасының
сұранысымен ұсынысына әсеретуші факторларға және шетел валютасының ел
ішіндегі айырбас бағасының өзгеруі кезіндегі рынок ... әсер ... ... ... керек.
С.В. Горбунов халықаралық айырбас барысында ... ... ... ... ... қатынас кұндылығын көрсете отыра, елдердін ... ... ... ... ... тура ... ... бағамының ұзақ мерзімдік эволюциясы ... ... ... ... ... құны ... көрініс беретін
өндіріс шығыстарының өзгерулерімен айқындалады. Ол түрлі елдердегі тауар
құнын айқындайтын ақша ... ... және ақша ... ... ... ... өзгеруі түрінде көрінеді. Бұл ұзақ
мерзімдік ... ... ... ... негізін анықтайды. Валюталық
факторда кейінірек сұраныс және ... ... ... көрінетін басқа
да факторлардың әсерінен ауытқулар ... ... ... пен ... ең алдымен төлем балансында неғұрлым
толық көрініс беретін халықаралық мәмілелердің барлық түрлері бойынша елдің
түсімдері мен ... ... ... деп атап ... Наговицин валюта бағамының қалыптасу процесін екі негізгі кезеңге
бөледі: шынайы валюта бағамын құру және ... ... ... ... Ол валюта бағамы динамикасына әсер етуші неғұрлым маңызды ... ... ... сауда балансы, ұлттық кіріс, ақша массасының молшері,
есептік ставкалар, ... ... ... ... ретгеу
түрлері.
Л.Н.Красавина келесі бағамды құрайтын факторларды белгілеп көрсетеді,
бұлар: инфляция қарқыны, төлем балансы ... ... ... ... ... валюта рыноктарының қызметі, халықаралық
есептерде ... бір ... ... ... ... бір, ... ... халықаралық есептесулердің жылдамдығы, валюта рыноғын ... ... ... ... мүмкіншіліктің арақатынасы валюта
бағамының құралуының негізі балып табылады. Бұл арақатынас валюта бағамының
ұзақ мерзімдік динамикасын ... ... ... жайы, инфляция
қарқыны, пайыздық ставка деңгейі, валюта рыноғын мемлекеттік рсттеу сияқты
сұраныс пен ... ... ... ... ... ... ... күтулерін құрауга әсер етеді. Инфляция ... ... ... ... ... ... сенімнің төмендеуі немесе есуін
күту, және де осының салдары ретінде авуарларды ... ... ... бағамының қысқа және ортамерзімдік динамикасын айқындайды.
Төлем балансы мен ... ... ... және әлем ... ... ... табылады. Бұлардың арасында өте тығыз арақатынас
бар екені ... ... тұр. ... ... жүйеленген көрінісі болып
табылатын сыртқы экономикалық қызметі жүзеге асыру процесінде ... ... ... ... ... бір ... ... ауыстыру қажеттілігі
туындайды.
Ақша бірлігімен немесе ... ... ... тауарлар мен
қызметтер арасындағы айырбас пропорциясы көрінісі ретіндегі ақшаның сатып
алушылық мүмкіншілігі ... ... ... ... ... ... ... бағамының деңгейлері валютаға деген сұраным мен ұсынысты
айқындайтын көптеген факторлардың әсерімен ... ақша ... ... ... ... ... мүмкін.
Төлем балансы бағам құраушы факторлар арасында негізгі орынға ие
болады. Төлем балансының ... ... ... әсер ... үш тәсілі
болуы мүмкін, бұлар: (1) экономиканың шынайы секторының ... ... жайы ... де ... ... ... пен ... жылжымалылық енгізеді; (2) ағымдағы есептердің бейбаланстығы
төлем ... ... да ... ... ... қажет етуі
мүмкін; (3) ағымдағы ... жайы ... ... ... ... ... есеп-шот жайы тауарлар мен қызметтердің экспорты мен ... ... ... ... да ... елден импорттау, ұлттық
ақша бірлігін арзандата отыра, сол елдің влютасына деген ... ... өсуі ... бағамының барлық деңгейінде валюта ұсынысының
жоғарылауына алып келеді де, ұсыныстар сызығы оңға қарай ... ... ... ... ... тепе-теңдік бағамына айналады. ... ... ... ... ... алып келеді де, ұсыныс сызығы
солға қарай қисаяды, ал ұлттық валютаның бағасы көтеріледі.
Елден тауарлар мен ... ... ... бұл ... ... ... өсуіне алып келеді. Мұндай ... ... ... тән болады. ... ... ... бар ... ... ... тек қана ұлттық
валюта бірлігін бір ғана заңды төлем құралы ... ... ... ... ... ... ... пен экспорттың әсер етуі
қайшылықты түрде болады. Айырбас ... ... ... әсер ету ... ... ... байланысты болады. Қандай да болмасын мәндегі
импорттың төмендеуі ұлттық валюта құнының көтерілуіне алып ... ... ... мәні өз ... осы ... ... ... етеді.
Өз кұрылымы принциптеріне сәйкес ... ... әр ... тепе-теңдік
жағдайьщда болады. Сондықтан да оның бейбаланстығы ... тек ... ... ... ғана сөз қозғауға болады.
Ұлттық баланстың бейбаланстығы екіұшты жағдайда болуы мүмкін, бұлар:
профнцит және ... ... ... ... қаржыландыруды қажет
етеді. Бұл жерде сөз елдің төлем балансының бір бөлігінде азайту арқылы,
бір белігінде ... ... ... ... ... ... ... сауда балансының профициті арқылы компенсацияланушы
қызметтер балансының тұрақты дефицитіне ие.
Жалпы алғанда ... ... ... шетелдерден ұзақмерзімдік
ссудалар, ХВҚ, ХДҚБ, ЕДҚБ, АДБ және басқа да халықаралық мекемелерден
үкіметтік ... алу, ... ... ... ... ... ... қаржыландыру көзі ретінде ... ... ... сату арқылы қаржыландыруы мүмкін.
Мемлекеттің сыртқы резервтік активтері түп келгенде төлем ... ... ... ... болып табылады, оны тепе-теңдеу іс
жұзінде толқуларды шектеу мақсатын көздейтін ... ... ... механизмі арқылы жүзеге асырылады.
Алтын валюталық резервін күру және оны қолдану мемлекеттің ... ... ... бірі ... табылады. Халықаралық
ликвидтіктің көлемі мен құрылымы елдің қажетті төлем ... ... ... ... ... ... қоры ... жүзеге асыру - елдің ұкіметтік органдарының да, сонымен бірге
коммерциялық және қаржы құрылымдарының да ... ... ... қолданылуы мүмкін. Алтын валюталық активтерін тиімді ... ... ... ... ... ... тұруын, валюта резервтерінің
диверсификациясын, активтер кұрылымын оптимизациялауды қажет етеді, бұл
сыртқы экономикалық ... ... ... ... әрекеттестігін және
ұлттық ақша бірлігінің валюта бағамын тиімді реттеуді қамтамасыз етуге
тиіс.
Ағымдағы төлем ... ... ... ... ... ... мұның нәтижесінде сыртқы және ішкі ... ... ... ... төмендеуі мүмкін. Мұндай
бейбаланстық жағдайды ... ... ... ... ... ынталандыру үшін ұлттық ақша бірлігін девальвациялау мақсатындағы
валюталық интервенциясына алып келеді. Девальвация импортты ... ... ... ... ... алып ... бұл олардың
сыртқы рыноктағы бәсекелестікке төзімді ... ... ... ... ... мен ... курсы елдің әлем шаруашылығына қатысуының
көлемін ғана ... ... ... ... оның ішкі ... да ... ... балансының тұрақсыздығы экономиканың
құрылымдық диспропорциясын, циклдік ... ... ... және
саяси бағдарын (бұлар өз кезегінде орта және ... ... ... ... ... әсер ... ... отыра валютаға
деген сұраныс пен ұсыныстың секірмелі өзгерісіне алып келеді.
Біз валюта ... ... ... ... ... ... мойындайтын болғандықтан, валюталық курс инфляцияның
қарқынына әсер етеді. Елдегі инфляция қарқыны неғұрлым жоғары болған сайын,
сол елдің ... ... ... ... ... болады. Елдегі ақшаның
инфляциялық құнсыздануы инфляция ... баяу ... ... ... ... және ... ... елдің
валюта курсының төмендеуі тенденциясына алып келеді.
Атап өтілгендей, проценттік ставканың деңгейі валютаға ... ... өте ... ... ... ... Бұл ақша ... капиталдардың инвестициялануы және олардың неғұрлым кіріс
алып келетін валюталарға салынуымен түсіндіріледі.
Валюталық курстың процентгік ставкаға ... ... ... деп ... ... ... ... форвардтық валюта курсы
теориясын жасап шыгарды: «Про-центтік ставка ... сай, ... ... ... бар ... ... мол кіріс алып келетін
ақша рьгаоғына салынатын болады».
Кейнс спот және форвард курсы арасындағы ... ... ... ... немесе басқа бір валютаны таңдауының бағасы болып табылады. Бұл сәтте
пайыз нормасы ... ... ... ... ... ... ... курс спот курсы мен спот курсы бойынша сатып алынатын ... ... ... ... ... бір пайыздарға салынатын, және де толем
мерзімі туғанға дсйін алынган ... үшін ... ... мен спот ... ... валюта кірісінен қүралатын болады.
Егер де шетелдегі елде проценттік ставкалар котерілетін болса ... ... ... ал егер де елде күтілетін инфляцияның өсуі және оның
шетелде томендеуі жағдайында, аталмыш елде ... ... ... - ... ... ... әсер етуі сиякты, пайыздық ставкалардың әсер етуі де ... ... әсер ... ... ... ... ақша-несие
саясатына байланысты пайыздық ставкалар көтерілетін болса, үлттық валюта
курсының бекуі күшейеді. Бірақта, егер ... ... ... ... ... ... өсуі ... пайыздық ставкалар
осетін болса, мұндай жагдайда шетелдік ин-весторлар осы елдің ... ... ... ... ... ... ... макроэкономикалық корсеткіш больга табылады, және
де оның озгеруі шынайы және ақша ... қоса ... ... ... әсер ... ... ... экономикасы басым елдер үшін валюта курсы
эволюциясының эсер ... ... ... және ... ... ... оте маңызды болып табылады. Валюта курсының төмендеуі дегеніміз -
үлттық валютаныц белгілі бір колемін шетелдік валютага ... ... ... ... бірлігініц азаюына алып келеді. Бұл ... ... ... ... ... оседі. Алайда мұндай
өсу Бұл тауардың шетелден алып келу көлемінің азаюына алып ... ... ... ... ... бэсекелестігі көтеріледі. Сонымен
бірге девальвацияланған валюталы елдерден экспорт колемінің өсуіне ... ... ... ... ... белгілі бір сомасын айырбастағанда сол
елдіц үлттық валютасының мол сомасын алуга мүмкіндік болады.
Валюта ревальвациясы жағдайында кері көрініс байқалады. ¥лттық валютамен
импорттьщ қүны ... ... ... ... ... ... ішкі
баға деңгейіне бірден эсер етеді. Мұндай эсер ету екі ... ... ... ... ... мен ... ... және де ондіріске
импор-таушы компоненттер енетін ел ішінде ондірілетін ... ... тура эсер ... Егер де ... бір жағдайлармен баға
деңгейіне байланысты болатын болса, бір мезгілде жалақы колемі де ... ... ... ... ... баға ... валюта курсына
эсер етуі күшейеді. Жергілікті валютаныц қүн-сыздануы ... ... ... ... және жиынтық сүраныстың өсу і баганың әрі карайғы өсу
іне түркті болады. Сонымен бірге біршама ... соц ... ... бұл бага ... әрі ... ... алып келеді.
Валюта курсының елдегі баға деңгейіне эсер етуін сараптай отыра, екі
бірдей жагдайды ... ... ... ... ... бага өсу ... ... икемділікке
ие. Бұл жалақыныц өсу жағына карай бейімділуіне тура байланысты, және де
әдетте ревальвация баганыңтөмендеуіне алып келмейді.
ІІ. Бағамдық ... ... ... және ... ... ... ... айырмалар нарықтық бағамдардың шаруашылық операциясын жасау
мен есеп айырысу кезі ... яғни ... ... ... ... немесе жарым-жартылай өтеу кезеңінде болған өзгерістердің
нәтижесінде пайда болады. Бағамның жағымды дамыған кезінде ... ... ... ... ... ... пайда болады.
Бағамдық айырмалар мынандай жағдайда пайда болады:
а) импорттық операцияларда ұлттық валютадағы тауардың мәмілелік кұны
баламасының ... ... ... ... ақшалай қаражатты,
оны – бағалауға дейінгі ... ... мен ... ... бойынша пайда болған дебиторлық немесе кредиторлық берешекті
кеміту жолымен аудару ... жылы ... ... ... тиеу уақытындағы ұлттық, валютамен мәмілелік
кұн баламасы мен айырбасқа алынатын импортық өнімді өзара ... жету үшін ... ... берешекті немесе тиелген тауарлар
бойынша дебиторлық берешекті алдын-ала бағалау мен баға кеміту ... ... ... ... ... ... жүргізілетін экспорт-
импорт операцияларында.
в) кредиттік мекемелерден немесе қарыз берушілерден алынған валюталық
қаражат бойынша ... бар ... ... ... ... бұл борышты
түпкілікті өтеу сәтіне дейін жүргізіледі.
г) ... ... ... ... ... ... ... да
кіреді).
Мыналарды қайта бағалауға болмайды:
а) бағам өзгеруіне байланысты тауарлық-материалдық қорлар мен ұйымның
валютаға ... ... да ... қалдықтары. Бұл қаражат ... ... Және ... баға ... ... ... қайта есептеу жолымен анықталатын сома баланста келтіріледі.
ә) сондай-ақ кәсіпорынның жарғылық капиталын қайта бағалауға ... ... ... ара ... қайта қаралмайды.
2.1. Экспорттық және импорттық операцияларына валюта бағамының әсері
Елдің сауда ... жайы оның ... ... мен ... айқындалады.Экспорт динамикасын анықтайтын үш негізгі
факторды атап ... ... (1) ... ... пен ... ... ... (2) экспорттың тауарлық және аймақтық құрылымының өзгеруі
факторы; (3) ... ... ... ... ... факторы.
Барлық басқа да шарттардың тең жағдайында валюта курсы экспорттың баға
бәсекелестікке ... әсер ... ... ... ... ... рөлін анықтау үшін
экономика қажеттілігімен шартталатын импортты, және де ... ... ... ... атап көрсеткен дұрыс.
Бірінші түрдің баға өнілімділігі нөлге тең. ... ... үшін баға ... ... рөл атқарады. Экспорт-импорттың ... ... ... ... ... сауда бизнесінің
жақсаруына я болмаса құлдыруына алып келеді.
Егер де иілімді экспорттық және ... ... ... 1-ден ... болса, брі жағдайда девальвацня сауда балансының жақсаруына алып
келеді. Яғни:
Эх+ ... Эх- ... ... сұраныс тиімділігінің коэффициенті;
Эм - импортқа деген тиімділігін коэффициенті.
Егер де импортқа деген сұраныс пен экспортқа ... ... ... ... ... баға иілімділігі коэффициентінің сомасы бірліктен
жоғары болса, валюта рыноғы тұрақты ... Ал ... ... рыноғы
тұрақсыз жағдайға ие болса, сәйкес коэффициенттердің сомасы бірліктен кем
болады. Егер де бұл ... ... ... тең ... ... ... да ... өзгерістері сауда балансының қандай да болмасын
өзгерістеріне алып ... жай ... ... деп ... Бұл шарттың жайы мынадай.
Мысалы, девальвацияның әсерінен шетел валютасы түріндегі баға ... ... ... ... ... ... көлемге өсті, алайда ұлттық
валютадағы ... ... құны ... ... ... мына ... ... жоғарылаған кұлы импортғың жоғарылаған құнының орнын
толтырса;
- импортқа деген ... ... ... импорттың көлемін сол
үлестің экспорт құнының өсуі ... ... ... ... ... ... сұранысының жоғары иілімділігі жағдайында импорттың көлемі
төмендейді немесе сол деңгейде ... ... ... ... ... ... құны сақталуы жағдайында тіпті жоғарылайды да;
- егер де экспорттық сұраным ... ... ... немесе тең
болса (өте жоғары), ал имроттық сұраныс ... ... тең ... ... ... және ... ... теріс жоғары
сальдосы жағдайында девальвацияның тиімділігі болмауы мүмкін.
Сонымен бірге бұл жағдайдың ... ... бар. ... ... және ... ... иілімділігіне негізделеді. Алайда іс
жүзінде баға валюта курсына қарағанда кем пропорцияда белгілі бір ... ... және ... ... ... өзгереді деп
болжанады. Және де, сонымен бірге бағалар өзгеруінде түрлі ... ... да ... ... ... ... мерзімге дейін (6-8 аптаға дейін)
төмендейді.
Бұл құбылысқа «J қисық сызығы әсері» деген атау ... ... ... мен ... ... валюта курсының өзгеруі әлсіз ғана
әсер ... Ал ... ... ... таза ... оң әсер ... ... әсерін» былайша түсіндіруге болады. Сауда балансының
сальдосын ординат осіне, ал уақытты абсцисс ... ... ... ... ... ... ... деген реакциясын көрсететін кисық
сызық нәтижесін аламыз (3-сурет).
Джей-қисық сызық әсері
Ел ... ... ... және ... ... ... ұлттық валютаны құнсыздандыру үшін ... ... ... ... соң бірден сауда балансы жағдайының төмендеуіне алып
келеді.
А нүктесіне сәйкес келетін ... ... ... ... ... ... В ... жылжиды. В нүктесіндегі
баланстың жайы одан әрі ауырлай түседі. Алайда неғұрлым ... ... ... ... ... ... тоқтайды. Бұл
уақытта экспорт көлемі өседі, импорт көлемі қысқарады, ал экспорттық ... ... ... Бұл ең соңында сауда балансының оң сальдосына
алып келеді.
М.В. Ершов иілімділік принциптеріне негізделген ... ... ... ... Біріншіден, барлық импорт пен экспортқа деген
иілімділік және ... ... ... ... ... әсерінен өзгеруге ұшырамайтын халықаралық айналымға
қатыспайтын тауарлар еленбейді.
Тұтастай алғанда Маршалл-Лернер шарты ... ... де ... ... ... есепке алмайды.
2.2. Шетелдік валютамен жасалатын операцияларға валюталық бағаның әсері
Шетел валютасы айырбас бағамы бойынша сатылады және ... ... ... ішкі ... ... ... құны болып табылады.
Шетел валютасына сұраным – тауар, қызмет импортымен және ... ... ... да валютаға деген сұраныс көлемі
бейрезиденттерге, халықаралық төлемдер көлеміне тәуелді болады.
Тауарларға, ... және ... ... ... ... ... валюта бағамы арасында кері пропорциялық тәуелділік бар.
Жоғары айырбас ... ... ... мен ... активтерінің
бағасын арттырып жібереді де, оларға деген сұраныс құлдырайды. Төмен
айырбас бағамы ... ... ... мен ақша ... ... ... ... валютасына деген сұраныс өседі.
Сұраныстың өзгеруі бағаның немесе валютаның айырбас бағамының өсуінің
салдары болып табылады. ... АҚШ ... ... ... ... оған ... сұраныс құлдырайды. Сонымен бірге сұраныстың өзгеруі
айырбас бағамының ... ғана ... ... ... ... кірісінің, тауарлар мен қызметтер бағасының деңгейінің,
сонымен бірге талғамның өзгеруіне де ... ... ... ... ... көлемі тауарлар, қызметтер мен ақша
қаражаттарын экспорттау бойынша халықаралық мәмілелер ... ... және ... ... ... ... өнімге деген
сұранысымен анықталады. Егер де айырбас бағамы жоғары болып қалыптасатын
болса, бұл ... ... ... ... үшін ішкі ... төмен болып
қалады. Олар да валютасында аз ғана сома ... ... ... маңызды
мөлшерін сатып алады.
Мұндай жағдай, әдетте тауарлар, қызметтер мен қаржы активтерін ... ... ... ... ... ... рынокта валюта
ұсынуы өседі. Төмен айырбас бағамы немесе ұлттық валютаның бекуі ... ... ... төмендейді де, валюта ұсынысы
қысқарады. Шетел сатып алушыларына аз мөлшерде ... ... көп ... сатып алу тиімді болады.
Тұтастай алғанда валютаның тең салмақты айырбас ... ... ... ... ... ... ... арқылы орнайды [4, 5].
Сондай жай Қазақстанда проценттік ставка өсуі жағдайында болуы мүмкін.
Және де ... ... ... ... төленетін қазақстандық құнды
кағаздар капитал инвестициялау үшін ... бола ... ... ... ... ұсыныс пен сұраныс инфляцияны ... ... ... ... күту ... жиі өзгеріске ұшырайды.
Егер де, Қазақстандағы инфляция АҚШ-тан жоғарырақ болатын ... ... ... ... ... ... сақтаулары
тиімдірек болады.
Біздің пікірімізше валюта бағамын анықтау үшін, алдымен инвестордың ... ... ... бос ақша ... салу ... ... қабылдауға не
итермелейтінін анықтау, бұдан кейін бұл елдердің ... ... ... паритетін анықтау қажет және соның базасында ... тең ... ... табу ... өз ... ... әкелмейтін кассалық қолма-қол ақша түрінде
ұстауы мүмкін. Мұнымен ... оның бұл ... ел ... ... ... елдер банкілеріне депозитке салуға, я болмаса ... ... ... ... ... ... ... бірге өз көзқарасы бойынша болашақта
бағасы есіп, ... ... етуі ... ... ... ... және
басқа да активтерді сатып алуға мүмкіндіктері бар.
Ұлттық валютада немесе ... ... ... ... ... ... пайыз түрінде кіріс алып келеді, алайда Бұл жағдайда
үш жайды ескеру керек: ішкі рынок ... ... ... рыноктарының
пайыздық ставкасын және ұлттық валютаның айырбас курсының динамикасын.
Ұлттық ... ... ... ел іші мен ... ... ... мен айырбас курсының девальвация немесе ревальвация
пайызына тең болады.
Егер де ел ішіндегі пайыздық ставка ... және ... оң ... бұл
жағдайда ұлттық экономиканы инвестициялау шетел ... ... ... Айырма кері болған жағдайда, яғни
шетелдегі пайыздық айырма жоғары болса, онда ... ... ... алып келеді.
Сонымен бірге валюта бағамының айырмасы болашақта ұлттық ... ... ... да алып ... мүмкін, бұл инвестицияның
кірістілігіне тура әсер ... ... өсіп келе ... ... ... бағамының төмендеуіне алып келеді.
Осылайша, капиталдың толық мобильділігі жағдайыңда ұлттық және шетел
активтеріне деген ... ... ... шарт ... ... ... валюта бағамының деңгейіне коррекцияланған ... ... ... ... ғана ... ... ... ауысуына тосқауыл болмаған жағдайда,
капитал төмен пайыздық ставкалы елден жоғары пайыздық ... ... ... ... де ... ... жағдайына жеткенше жылжи береді.
Осылайша егер де пайыздық ... ... ... ... ... ... валюта бағамының құлдырауы немесе өсуі ... ... ... ... ... бірге біз ұлттық пайыздық ставканың өзгеруі ұлттық валютаның
айырбас бағамы деңгейіне әсер етуін қарастырғанда бұл ... ... ... ... ... ... ... деп санаймыз.
Шетелдегі валюта бағамы мен пайыздық ставкасы өзгеріссіз қалуы ... бірі ... ... ... ... келесіге алып келеді: болашақта күтілетін
валюта бағамының өсуі, шетелдегі пайыздық ставканың ... және ... ... ... ... ұлттық валюта бағамының өсуін шақырады;
кері жағдайда, шетелде проценттік ставканың өсуі мен ұлттық валюта ... ... ... ... ... ... пайыздық ставка
төмендегенде ұлттық валюта бағамының құлдырауы жүреді.
Капитал салымын жасау үшін елмен валютаны тартқанда инвесторларды ... сол ... ... ... ставкалар, ұлттық валюта курсы және
инфляция ... ... ... ... өсуі пайыздық ставкалардың
пропорционалдық өсуіне, ал ... ... ... төмендеуі
пайыз ставкасы көлемінің төмендеуін алып келеді.
Сондықтан инфляцияның ... ... ... ... ... ... шынайы пайыздық ставка банк жариялаған ... тең ... ... ... ... Валюталық бақылау және хеджерлеу.
3.1. Валюталық бақылау және шетелдік валюталармен жасалатын операцияларды
реттеу.
Қазақстан Републикасының белгіленген заңына ... ел ... ... операциялар бойынша кәсіпорындар мен ұйымдардың бір-біріне төлейтін
төлемдері тек қана ... ... ... тиіс. Ұйымдардың резидент
емес заңды тұлғаларымен орындалған жұмыстар мен көрсетілген қызметтер ... ... ... ... ... немесе қаржы қабылдауы арнайы рұқсатты
қажет етеді.
Есептеу бірыңғайлық қағидасы мен теңге бағамының тұрақтылығы үшін ҚР
Валюталық кодексінің 135 бабы ... ... ... ... ... ... 21 ҚЕХС ... «Валюта бағамының өзгерісінің әсері» тарауы реттейді.
Валюталық бақылау. Барлық резидент еместердің валюталық операцияларды
жүзеге ... ... ... ... ... ... етуі валюталық
бақылаудың мақсаты болып табылады.
Валюталық бақылаудың негізгі бағыты операциялардың қолданылып жүрген
заңға сай ... ... ... ... ... тексеру;
валюталық операциялар бойынша, ... ... ... ... ... ... бойынша есепке алу мен есеп берудің
толықтығы мен нақтылығын тексеру болып ... ... ... ... ... ... және ... арқылы жүзеге асырылады.
Қазақстан Республикасының заңына сай валютаны ретке ... ... ... ... бар ... ... ... валюталық бақылау органдары болып табылады.
Алған лицензияларына сәйкес операциялар жүргізген ... ... ... бақылау міндеті жүктелген өкілеттіктеріне берілген
банкіден тыс қаржы мекемелері мен ... ... ... валюталық
бақылаудың агенттері болып табылады.
Валюталық бақылау органдары өз міндеттерін жүзеге асыру үшін валюталық
бақылау агенттерін жұмысқа ... және ... ... ... үшін ... құқықтарды береді.
Қазақстан Республикасында валюталық операцияларды жүзеге асырып жатқан
резидент те, ... емес те ... ... ... ... ... қатысты ақпараттар мен тиым салынған құжаттарды валюталық
бақылау агенті мен органдарына беруге ... ... ... және ... ... ... кіруін қамтамасыз етуді;
тексеру барысында да, сондай-ақ олардың нәтижесі бойынша да түсінік беруге;
валюталық; бақылау органдарының талаптарын орындауы ... ...... ... немесе қорғану – шетелдік валютамен
мәмілелер бойынша есеп айырысу уақытында болуға ... ... ... валюталық есеп беруде соманы белгілеу мақсатында жүзеге ... үш түрі бар: ... ... ... жүкқұжат
бойынша хедж; алыпсатарлық хедж.
Хеджерлеу есебі «Қаржылық құралдар: мойындау және бағалау» 39 ... ... ... ... ... құжатқа сәйкес бухгалтерлік есепті хеджерлеу олардың әділ ... ... ... ақша ... ... ... әділ бағасын
өзгертуді толығымен немесе жарым-жартылай өтелуі үшін осылайша ... ... ... ... ... ... баға, құн – тәуелсіз тараптардың мұндай операцияларды жасауға
ниеттеген, ... ... ... ... ... ... сома.
Хеджерленетін бап – актив, міндеттеме, тұрақты ... ... ... ... ол:
а) кәсіпорынды әділ баға. құнды өзгерту немесе болашақтағы ақша ағынын
өзгерту тәуекеліне әкеледі; немесе
ә) хеджерлеуде есеп мақсаттары үшін хеджерлеуші ретінде белгіленген.
Хеджерлеудегі есеп ... үшін ... ... - ... ... ... ... (шектеулі жағдайларда) басқа қаржылық актив ... әділ ... ... ... "белгілі бір хеджирленетін баптың
ақшалай қаражат ағыны өтейді деп ... әділ құн ... ... ... (түсімі). Туынды емес қаржылық активтер немесе ... ... ... ... ... болса. хеджерлеудегі есеп ... ... ... ... ... ... ... хеджерлеу құралының әділ бағасындағы және сәйкес
хеджерленетін баптың өзара есептелетін нәтижелері мойындалады.
Хеджерлеу қатынастарының үш түрі ... әділ ... ... ... ... балансында мойындалған
әділ бағадағы өзгерістерден болған ... ... ... активтің
(міндеттеменің) нақты тәуекелге жататын және ... ... таза ... ... ... бір бөлігін хеджерлеу;
ә) ақша ағымдарын хеджерлеу: баланста мойындалған активке ... ... ... ... ... бар ... барлығын немесе кейбір болашақ проценттерін төлемдерді
хеджерлеу) немесе күтілетін мәмілеге ... ... ... алу ... ... ... нақты тәуекелге қатысты ақшалай ... ... ... ... ... таза ... немесе
есепті кезеңнің шығынына ықпал етеді. Кәсіпорынның (қаржылық есеп ... ... ... ... ... баға бойынша активті сатып
алу немесе сатуға ... ... ... ... ... әділ баға өзгеруінің тәуекеліне қарамастан ... ... ... ... таза ... ... кәсіпорынға хеджерлеу «Валюталық
бағам өзгерістерінің ықпалы» ҚЕХС 21-ге сәйкес).
Хеджерлеу барлығы мынандай шарттар орындалғанда ғана әділ ... ... ... ... алады:
а) Хеджерлеу қатынастары басталысымен кәсіпорынның тәуекелділікті
басқару аумағындағы міндеттері мен хеджерлеуді жүзеге ... ... ... ... Бұл құжаттамада хеджерлеу құралын, ... ... топ ... ... ... ... анықтаған жөн. Сондай-ақ кәсіпорын хеджирлеу құралы тиімділігін
тікелей хеджерленетін баптың әділ бағасын ... ... ... ... ... ... ақшалай ағымынан болатын шыңынның
азаюына орай қалайша бағалайтын анықтау ... ... әділ ... ... ... ... ... есепке алуды немесе хеджерлеудің осы нақты қатынасы үшін әуел баста
қисындасқан ... ... ... ... ақшалай ағынды
қамтамасыз ететін өте ұтымды құрал болып шығады деп ... ... ... ... ... таза ... ... шығынның
түпкілікті қорытындысына әсер ететін ақшалай ... ... ... ... күтілетін мәмілені хеджерлеуіге жататын ... ... ... ... ... ... ... жеткілікті
деңгейімен бағалауға болады. Яғни әділ құнды күмәнсіз сеніммен анықтауға
немесе хеджерленетін баптың ақшалай түсімін бағалауға, ... ... әділ ... ... ... ... бағалау үнемі өткізілсе, нәтижесінде оның барлық есепті
кезеңінде тиімділігі ... ... ... ... ... ... әділ ... хеджерлеу жоғарыда аталған
шоттарды қанағаттандырса, ол былайша ескерілуі қажет:
а) Әділ құн ... ... ... ... ... ... ... шығынды бірден таза пайдаға немесе шығынға жатқызған жөн.
ә) Хеджерленетін баптың ... ... ... бап ... ... ... хеджерленетін тәуекеліне жатқызылғанын есептеп түзету
қажет, оларды таза пайдаға немесе шығынға бірден қөсу ... Бұл ... ... ... әділ құн ... жүргізілген, ал әділ құнды
өзгертулер капитал шотында тікелей танылған жағдайда да қолданыста болады.
Хеджерленетін ... ... ... ... бойынша жүргізілген жағдайда да
осылай болады.
Бүгінгі күні ... ... ... жаңа ... ... ... ... жоқ. Жаңа бағдарламалар туралы ақпарат
аздыгын бастан кешуде. Дилингі мен банкілердің әлемдік ... ... ... ... ... жолы банкілердің жаца
технологияларды қалайынша тез және сауатты түрде енгізуі-не, сараптамалық
қызметінің бүл ... ... ... ... да ... ... 3-5%-ын техникалык жарақтандыру мен қолданыстағы ақпарат жүйесін
модернизациялауга бөлу ұсынылады.
Тәуекелдерді шектеу үшін коммерциялық банкілер ... ... үшін ... орнатуы қажет. Контрагентке сауда лимиттері келесі
операциялар түрінс орнатылады: ағымдагы конверсиялық ... ... ... ... бойынша, форвардтық конверсиялық
операциялар бойынша, және де депозитті операциялар бойынша. Сонымен ... ... де ... ... ашык ... ... ... лимит,
шыгындар лимиті, мисматч лимиті. Қазақтсан ... ... ... ... сэйкес кслу жэне сенімді әріптесі болу үшін Батыс
елдері банкілерініц лимиттеу саясатын бағып ... ... ... ... үшін ... ... ... мәмілелері мен валюталық своптарды қолданады. Ал шетел банкілер
негізінен фьючерстік және опциалық ... ... ... практикасында дилингілік операция жүргізген ксзде сыртқы және ішкі
лимиттер белсенді түрде қолданылады. ... ... ... ақша ... мен ... ... валюталық тәуекелдерді
тиімдірек қолдануга мүмкіндік береді.
Батыс және ... ... ... ... ... айырма бар. Қазақстанның дилингілік бөлімдерініц қүрылымы тар, ал
шетел банкілерінікі негүрлым тарамдалган жэне ... ... ... ... ... ... ... арнайы бөлімшелер өткізеді де, ал
валютамен дилингілік операциялар жеке департаментте откізіледі. Қазақстан
банкілеріне қарағанда шетел банкілеріне өз ... үшін тан ... ... ... ... курсы бір елдің ақша бірлігінің басқа
елдердің ақша ... ... ... баға қатынасын анықтайды. Ұлттық
валюталардың көрсеткіштерінің негізгі сипаттамалары ұлттық шаруашылықтарда
қалыптасады, олардың сандық ... ... ... валюта рыноғында
валюталық айырбас операцияларын жүзеге асыру кезінде жүзеге асады. ... ... ... аз ... ішіндегі өлшеміне біртұтас құн ... ... ... ... пайыздық ставкалар басымдығы, Фишер
халықаралық әсері және күтілетін ... ... ... әсер ... ... ... қаржы рыноғының бірлігін нығайту мен ... ... ... ... ... ... ... әлемдік ақша ағымдарын қайта реттеуі
ретіндегі рөлі ... ... ... келеді. Алуан түрлі жаңа қаржы
құралдары пайда болуда. Капитал ауысуының көлемділігі айналым ... әрі ... ... ... беруде. Рыноктың
құрамдастарының маңызды өзгерулері, олардың неғұрлым терең ... ... ... ... ... қаржы рыногі қаражаттардың қозғалысы мен салуларында жетекші
рөл атқарады. Ол әлемдік көлемде валюта мен құн ... ... ... ... ... ... мен ... курстарының болашақ
өзгерулерін бағалауға мүмкіндік береді және ... ... ... ... қаржыландырады.
А. Киреев әлемдік қаржы рыногінің құрылымына қарыздық міндеттердің
әлемдік рыногін, ... ... ... ... ... рыногін, әлемдік
қаржы деривативтері рыногін және әлемдік жеке меншік титулдары рыногін
енгізеді. Алайда, А. ... ... ... ... қаржы рыногінің ең
маңызды сегменті – еуровалюталық рынок енгізілмеген.
Біз қазіргі заманғы ... сай ... әлем ... ... және ... ... М. Энг, Ф. Лис және Л. Мауер ұсынды
деп санаймыз. Олар әлемдік қаржы ... ... ... ... ... ... рыноктарына, халықаралық валюта рыноғына, еуровалюталық
рыноктарға және оффшорлық банкілік рыноктарға ... ... ... ... ... ... аймақтық, елдік және салалалық
диверсификациялауының күшеюі, институционалдық типтердің алуан түрлілігінің
өсуі, несиелеуші-инвесторлар ... ... ... жаңа ... ... болуы әлемдік қаржы рыногінің
маңызды көрінісі болып табылады.
Қаржы талаптары мен қарыздық міндеттер ... ... ... ... ... ... ставка толқуы айырмасының ойнауы
есебінен кіріс табу мақсатында бір ... ... ... орасан зор активтердің калыптасуына себеп болды.
Қолданылған әдебиеттер:
1. Кеулимжаев К.К., Құдайбергенов Н.А. Бухгалтерлік есеп ... ... ... Экономика, 2006ж.
2. Ә.Әбдіманапов «Қаржылық есеп», Алматы, 2007ж
3. Кеулимжаев К.К., «Кәсіпорындағы қаржылық есеп», ... ... В.Л. ... ... ... ... есебі», Алматы,
Экономика, 2003 -2005
5. В.К. Родостовец «Кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп», Алматы, Экономика,
2003
6. Баймуханова С.Б. «Қаржылық есеп», 2007ж
7. ҚР Бухгалтерлік есеп пен ... ... ... ... 2007 ... 28-і. № ... Академический бизнес-журна. Экономические стратегии. 2007г. 2(5)
9. Сейдахметова Ф.С. «Қазіргі замандағы бухгалтерлік есеп» Алматы, LEM
баспасы, ... ... Б.Е., ... З.Н. ... есеп теориясы». Алматы, 1999
11. С.Б. Мақыш «Ақша айналымы және несие». Оқу құралы. Алматы, 2004
12. Ә.Д. Шелекбай, Н.А. ... ... ... ... ... мен тәжірибесі», Монография, Алматы, 2008ж

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 26 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Банктің валюталық операцияның негізгі есептері9 бет
Ұлттық валюталар13 бет
Ұлттық валюта тұрақтылығы және нақты сектор4 бет
"Халықаралық валюта жүйесі."28 бет
Халықаралық валюталық жүйенің даму эволюциясы5 бет
Халықаралық валюталық қатынастар25 бет
Халықаралық валюталық-қаржылық қатынастар10 бет
Әлемдік шаруашылық қаржы ресурсы22 бет
Әлемдік шаруашылықтағы валюта жүйесі және валюта курсы23 бет
АЖО валюта айырбастау пункті18 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь