Нарық жағдайындағы ипотекалық несиелендіру

КІРІСПЕ
Ι. НАРЫҚ ЖАҒДАЙЫНДАҒЫ ИПОТЕКАЛЫҚ НЕСИЕЛЕНДІРУДІҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ МӘНІ МЕН МАҢЫЗЫ
1.1. Ипотекалық несиелеудің табиғаты мен қажеттілігі
1.2. Ипотекалық несие нарығының құрылымы
1.3. Ипотекалық несиені қолданудың шетелдік тәжірибесі
2. КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕРДЕГІ ИПОТЕКАЛЫҚ НЕСИЕЛЕУДІ ҰЙЫМДАСТЫРУ ТӘРТІБІ МЕН ШАРТТАРЫ
2.1. «Қазақстан Халық банкің АҚ . ның тарихы. Ипотекалық несиенің беру бағдарламалары мен шарттары
2.2. «Халық Банкң АҚ . ның мысалы бойынша қарыз алушы жеке тұлғаның несиелік қабілетін талдау
2.3 «Халық Банкң АҚ . ның мысалы бойынша ипотекалық несиені беру тәртібін және банк жүйесі материалдары негізінде талдау
3. ИПОТЕКАЛЫҚ НЕСИЕЛЕУДІҢ ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ
3.1 «Халық Банкң АҚ . ның мысалы бойынша тұрғын үйге қол жеткізу коэффициентін және халықтың оны сатып алуына қаражаттарды жинақтау мүмкіндігін есептеу
3.2 ҚР ипотекалық несиелендірудің даму болашағы
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИ КӨЗДЕРІ
Қазақстан Республикасындағы қоғамдық дамудың қазіргі заманғы кезеңі әлеуметтік-экономикалық қатынастардың бүкіл жүйесінде жүріп жатқан сапалы өзгерістермен сипатталады. Әлеуметтік-экономикалық өзгерістер рынок принциптеріне негізделген жаңа экономикалық қатынастарды біртіндеп қалыптастыруға бағытталған.
Рыноктық экономика жағдайында банктер мүдделері экономиканы реструктуризациялаудың жалпы үлттық міндеттері шешіміне ықпал етуі тіптен болмағанда оны тежемеуі тиіс.
Қазіргі заманғы экономика өте күрделі жүйені қүрайды, оның әр бөлігі басқаларымен тығыз байланыста болады және маңызды рөл атқарады. Бірақ, аса маңызды рөлдің бірін банктік жүйе атқарады, ол экономикалық қарым-қатынастардың қазіргі сатыдағы дамуын, бүкіл экономиканың қалыпты қызмет етуін қамтамасыз етеді. Несие экономикалық ғылымның маңызды санаттарына жатады. Марксизм классиктерінің, отандық және шетел экономистерінің еңбектері оны зерттеуге арналған. Дегенмен, бүл көкейкесті тақырып, өйткені қазіргі жағдайдағы несиелік қатынастар барынша даму шегіне жеткен. Қазіргі кезде ссуда ретінде берілетін ақшалай капиталдың көлемін тұрақты үлғайту ғана емес, несиелік қатынастар субъектілер ауқымы, сондай-ақ операция жүргізудің өсе түскен көп түрлілігі жөніндеде сөз қозғалуда. Бүл тақырып туралы айта отырып, біздің экономикамыз бетпе-бет келетін проблемаларды айтпай өтуге болмайды, бүл ақша-несие саласында түбірлі өзгерістерді қажет етеді. Қазіргі кезде несиелік салаға тән экономикалық тұтқаларды толық пайдалану, елдегі ақша айналымын басқарудың принципті жаңа көз-қарасын әзірлеу және іске асыру қажеттілігі пісіп жетілді. Несиелік саланың өзіне едәуір тән сипаттары - төлем қаражаттары айналымының шамадан тыс қанығуы, несиенің өз мақсатынан айырылуы. Бүл салада дамыған елдер тәжірибесін есепке алу қажет. Бүкіл кредит жүйесіне (тек оған ғана емес) акционерлік негіздегі несиелік мекемелерді құруға, елшізде тұтынушылық, коммерциялық сияқты несиелер түрлерін, жалға алу түрлерін атап айтқанда лизингті дамытуға бағытталған реформа жүргізу қажет. Бұл еліміз экономикасының дамуын жеделдетіп, оны едәуір пәрменді етеді.
Халықтың несие төлеу қабілеті өскен сайын материалдық игіліктерді төлем мерзімін ұзартып сатып алу қажеттілігі өседі, бұл ипоткалық несиесін дамытуды талап етеді. Осыған байланысты зерттелетін тақырып көкейтесті болып табылады.
Диплом жұмысының өзектілігі шетелдегі ипотекалық несиесін зерттеу, Қазақстандағы ипотекалық несиесін беру жөніндегі статистикалық деректерді талдау және Қазақстан Республикасы коммерциялық банктерінің несие беру тәртібі мен шарттарын зерделеу болып табылады.
1 Колобов С.С., Колобова В.С. Жилищное ипотечное кредитование: Состояние и перспективы развития – Москва, 2006
2 Алдаберген Ә. Ипотекалық кредит тұрғын үй алудың қолайлы мүмкіндігі // Егемен Қазақстан. – 2006. – 21 қаңтар. – Б. 2
3 «Реакция рынка на изменение условий ипотеки жильяң К. Исламов, председатель правления ОАО «Астана-Финансң // АльПари, №2. - 2005 г. С. 58-62
4 Қазақстан Республикасы Үкіметінің Қаулысы Республикалық ипотекалық несиелендіру қоры акционерлік қоғамын құру туралы // Егемен Қазақстан. – 1999. – 5 мамыр. – Б. 1
5 Агальцова С. Жилье в кредит // Банки Казахстана. – 2005. - №1. – С. 29-35
6 Бораш Қ. Ипотека: аңыз бен ақиқат // Егемен Қазақстан. – 2006. – 10 қаңтар. – Б. 3
7 Наурызбаева Н. Тұрғын үй проблемасын шешудің оңтайлы жолы // Егемен Қазақстан. – 2006. – 2 сәуір. – Б. 2
8 Бердалиев К.Б. Қазақстан экономикасын басқару негіздері: Оқу құралы. – Алматы: Экономика, 2001.- 127 б.
9 Бәшей К. Баспана – басты мәселе // Ертіс өңірі. – 2004.– 10 маусым. – Б. 1
10 Құлиев Ж. Ипотекалық несиеден жұрт неге безе бастады? // Заң. – 2006. - №3. – Б. 34-36
11 Ашанұлы Қ. Ең қолайлы ипотека немесе 1 шаршы метр – 350 доллар жырының мәнісі осы // Ана тілі. – 2005. – 16 желтоқсан. – Б. 5
12 Көшербаев Е. Тұрғын үй саясатын мемлекет емес, банктер билеп отыр // Жас алаш. – 2005. – 30 қараша. – Б. 3
13 Сағындықова М. Ипотека игіліктері // Егемен Қазақстан. – 2005. – 23 қаңтар. – Б. 4
14 Мақыш С.Б Коммерциялық банктер опрециялары: Оқу құралы – Алматы: Қазақ университеті, 2002. – 229 б.
15 Назарбаев Н. Бәсекеге қабілетті Қазақстан үшін, бәсекеге қабілетті экономика үшін, бәсекеге қабілетті халық үшін: Президенттің Қазақстан халқына жолдауы // Дидар. – 2004. – 27 наурыз. – Б. 1-3
16 Статистический ежегодник Казахстан 2007 = Statіstіcal year book of Kazakhstan 2007 / Агентство Республики Казахстан по статистики. – Алматы. - 2007
17 Елубай О. Кредиттің қызығы мен шыжығы // Дидар. – 2004. – 1 маусым. – Б. 28
18 Финансовый менеджмент: теория и практика: Учебник / Под ред. Стояновой Е.С. – М.: Перспектива, 1997.
19 Сейткасимов А.Г. Управление банковской ликвидностью и методы ее анализа. – Алматы: Каржы-Каражат, 1998.
20 Мақыш С. Ипотекалық несиелеу жүйесі қажет: [Кепілдікке берілетін несие жүйесі жайында] // Қаржы-қаражат. – 1999. - №6. – Б. 28-30
21 Әбуов Б. Тұрғын үй мәселесін шешкіңіз келсе .... // Дидар. – 2003. – 22 қараша. – Б. 5
22 Сейітқасымов Ұ. С. Ақша, несие, банктер: ҚР жоғары экономикалық оқу орындары мен бизнес мектебі тыңдаушылары үшін оқулық ретінде ұсынылған – Алматы: Экономика, 2001. – 466 б.
23 Назарбаев Н. Жаңа талаптарға лайық болайық // Егемен Қазақстан. – 2002. – 3 қыркүйек. – Б. 1-2
24 Сағындықова М. Қол жетімді үй сатып алу үшін жағдайының бәрін жасаймыз // Жас алаш. – 2004. – 17 тамыз. – Б. 6
25 Тұрапбайұлы А. Арзан пәтерге үміт бар // Егемен Қазақстан. – 2004. – 10 наурыз. – Б. 2
26 Акаева А. Жить или не жить?: Решиться ли квартирный вопрос с помощью ипотечного кредитоваиня // Правовой вестник. – 2003. - №36. – С. 6
27 Табын Т. Несиеден алар несібең... // Жас алаш.- 2003. – 30 қараша. – Б. 4
28 Қазақсан Республикасы Президентінің Заңы Қазақстан Республикасы тұрғын үй құрылысы жинақ ақшасы туралы // Егемен Қазақстан. – 2000. – 12 желтоқсан. – Б. 2
29 Сағындықова М. Жылжымайтын мүлікке қалай ие боламыз: [Ипотекалық несие туралы] // Қаржы-қаражат. – 2006
30 Арыстанов Э.А. Природопользование – Москва: ДОШКОВ ИК – 2000. –
284 с.
31 Экология и экономика природопользование учебник для вузов Под ре. Юрусова Э.юВ. – Москва: ЮНИТИ – 2002. – 519 с.
32 Белов Ц.В. Безопасность жизни деятельности – Москва: ВЫСШАЯ ШКОЛА. – 2005. – 448 С.
33 Адамчук В.В. Эргономика учебное пособие – Москва: ЮНИТИ-ДАНА, 2005. – 254 с.
34 Человеческий фактор под ред. Салвенди Г. – Москва: МИР – 2005. – 5 том. – 392 с.
35 Сағындықова М. Қазақстанда ипотекалық кредиттеу жүйесін ендіру бағдарламасы және оны іске асыру тетігі // Егемен Қазақстан. – 2001. – 13 шілде. – Б. 6
36 «Халық Банкң АҚ материалдары.
        
        КІРІСПЕ
Қазақстан Республикасындағы қоғамдық дамудың қазіргі заманғы ... ... ... ... жүріп жатқан сапалы
өзгерістермен сипатталады. Әлеуметтік-экономикалық өзгерістер рынок
принциптеріне ... жаңа ... ... ... ... экономика жағдайында банктер ... ... ... үлттық міндеттері шешіміне ықпал етуі тіптен
болмағанда оны тежемеуі тиіс.
Қазіргі заманғы экономика өте күрделі жүйені қүрайды, оның әр ... ... ... ... және ... рөл ... Бірақ, аса
маңызды рөлдің бірін банктік жүйе атқарады, ол экономикалық ... ... ... ... ... экономиканың қалыпты қызмет
етуін қамтамасыз етеді. Несие экономикалық ғылымның маңызды санаттарына
жатады. Марксизм ... ... және ... ... оны ... ... ... бүл көкейкесті тақырып, өйткені
қазіргі жағдайдағы несиелік қатынастар барынша даму шегіне ... ... ... ... ... ақшалай капиталдың көлемін тұрақты үлғайту
ғана емес, несиелік қатынастар субъектілер ауқымы, сондай-ақ ... өсе ... көп ... ... сөз қозғалуда. Бүл тақырып
туралы айта отырып, біздің экономикамыз бетпе-бет келетін ... ... ... бүл ... саласында түбірлі өзгерістерді қажет
етеді. Қазіргі кезде несиелік салаға тән экономикалық ... ... ... ақша ... басқарудың принципті жаңа көз-қарасын
әзірлеу және іске ... ... ... ... ... саланың өзіне
едәуір тән сипаттары - төлем қаражаттары айналымының шамадан тыс қанығуы,
несиенің өз ... ... Бүл ... ... ... ... алу ... Бүкіл кредит жүйесіне (тек оған ғана ... ... ... ... ... ... тұтынушылық,
коммерциялық сияқты несиелер түрлерін, жалға алу түрлерін атап айтқанда
лизингті дамытуға бағытталған ... ... ... Бұл ... дамуын жеделдетіп, оны едәуір пәрменді етеді.
Халықтың несие төлеу қабілеті өскен сайын материалдық игіліктерді төлем
мерзімін ұзартып ... алу ... ... бұл ... ... ... ... Осыған байланысты зерттелетін тақырып көкейтесті
болып табылады.
Диплом жұмысының өзектілігі шетелдегі ипотекалық ... ... ... ... беру ... статистикалық деректерді
талдау және Қазақстан Республикасы коммерциялық ... ... ... мен шарттарын зерделеу болып табылады.
Дипломдық жұмыстың мақсаты – қазіргі уақыттағы ... ... ... ... Республикасындағы дамуына баға беру.
Көрсетілген мақсатқа жету үшін ... ... ... Ипотека институтының тууын зерттеу;
2) Шет елдердің тәжірибесі негізінде Қазақстанда ипотекалық ... ... ... ... қарап шығу;
3) Қазақстан Республикасындағы тұрғын үй жағдайын ипотекалық тұрғын үй
несиелеу ... ... ... ... ... ... ... несиелеудің дамуы және енгізу
процесін талдау;
5) ипотекалық несиеге тұрғын үй ... ... ... бағалау.
Қойылған мақсаттар дипломдық жұмыстың құрылымымен шарттасылған және
кіріспеден, 3 ... ... 36 ... құралған пайдаланған
әдебиеттер құрылған.
Жұмыстың тәжірибелі маңыздылығы, осы ... одан ары ... ... ... ... қатар, жұмыстың орындалуы барысында алынған
білім, келешек кәсіпшілік қызметте өте бағалы және ... бола ... үй ... - ... ... алға сүйреуші қуатты күші.
Жұмыстың бірінші бөлімінде, ... ... ... яғни даму ... қазіргі кездегі ерекшелігі, объектілері мен
субъектілері, ипотекалық ... ... ... ... және ... және оны ... шетелдік тәжірибесі сипатталған.
Екінші бөлімде, «Халық Банкң АҚ – ның ... ... ... ... жеке
тұлғаның несиелік қабілетін талдау, «Халық Банкң АҚ – ның ... ... ... беру ... және банк ... ... ... жүргізіледі.
Үшінші бөлімде, дипломдық жобаның жаңа енгізулері ретінде «Халық
Банкң АҚ – ның ... ... үйге қол ... ... және халықтың
оны сатып алуына қаражаттарды ... ... ... ҚР ... даму ... ... ... ЖАҒДАЙЫНДАҒЫ ИПОТЕКАЛЫҚ НЕСИЕЛЕНДІРУДІҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ МӘНІ МЕН
МАҢЫЗЫ
1.1. Ипотекалық несиелеудің табиғаты мен қажеттілігі
“Баспанаң ... ... ... бала ... қиын” – демекші,
тұрғын үйді сатып алу - әрбір жанұяға қажетті бірінші кезектегі қажеттілік.
Жылжымайтын ... ... ... ... ең ... түрі ... ... болып табылады. Тұрғындар ... ... мен ... ... ... маңызды мақсаттардың ... ... ... алатын адамдар, қолма-қол ақшамен бірақ ... ... ... ... ... өз ... ... сатып, үлкен
пәтерді қосымша төлеммен алып, өз тұрғын үй жағдайларын жақсартатын адамдар
көбірек. Жылжымайтын дүние ... ... ... көбіне осы сатып
алушыларға байланысты.
Потенциалды сатып алушылар қолындағы құралдарды тиімді ... ... ... ... ... ... үй ипотекасының несиесі
құрылысшыларға да тұрақты және тұрғын үй құрылысын үздіксіз ... ... ... қаражеттар бөлінгенімен, ипотекалық несие
қазіргі уақытта бюджеттік емес қаржыландыруға ... ... бірі ... ... экономика жағдайында мемлекет үшін ... ... ... ... ... ... ... кешеніндегі
инвестициялық процесстерді жүргізу мен ұйымдастыру ... ... ... ... және ... ... ... (заңды тұлға), ... ... ... ... ескеру қажет. Шетелдік тәжірибені толық қолдану ... ... мен ... ... ... ... ... Оған қарамастан, тұрғын үй ... ... ... ... оның тәжірибелік қолдануының мүмкіндігін
куәландырады. [1, б.104]
Бұл ... ... ... ... ... ... және ... процессі туудан және бүгінгі күнге дейін
толық қаралған, яғни, ҚР ипотекалық ... ... ... ... жасалған.
Нарықтық қатынастардың дамуы мемлекет экономикасындағы жылжымайтын
дүние мүлік ... ... мен ... ... елеулі өзгерістерге әкелді.
Бұл жағдайда жылжымайтын дүние мүлік нарығының құру әдістері, жолдарды
негіздеу және ... ... тұр, ол ... субъектілерінің
қажеттіліктерінің әсерін қанағаттандыруды қамтамасыз ету мәселесін шешеді.
Жылжымайтын дүние мүлік нарығын ... ... ... ... құру
мен дамыту нормативтік базаға кіретін жылжымайтын дүние мүлік ... ... ... ... ... ... ... мүлікке жеке меншік ерікті сақтандыру ... ... ... ... салу ... ... ... ынталандыру мен тұрақтандыруды тұрғызу ... ... ... ... қызмет етуін, біріңғай мүліктік кемен
түрінде қамтамасыздандырады.
Жылжымайтын дүние мүлік нарығының сегментінің ең дамыған түрі тұрғын
үй нарығы ... ... ... үй ... ... ... адам зәру
қажеттілігін қанағаттандыруды қамтамассыз ететін, жоспар шешімінің
әртүрлілігі мен ... ... ... ... инфляция
өсімі мен халық ... ... ... үй ... ... бұзып, құрылысшыларға залал әкеледі. Оқшауландырылған қаржы
қорлары айналымнан алып ... ... ... ... ... ... ... беделді аудандарда ... ... ... ... ... пәтерлер, сонымен қатар ескі жобамен
жасалған ... ... ... ... бас ... ... ... табыс табатын және пәтер сатып алғылары келетіндер,
жоба сапасын, пәтер ... ... ... ... ... Бұл тұрғындар бөлігінің қажеттілігін қанағаттардыру мен қолдау,
қазіргі уақытта маңызды мақсаттардың бірі. Бұрын, ... ... ... ... ... ... алатын. Қазір сатып алушылардың негізгі
жиыны өз кішкене пәтерлерін сатып, үлкен пәтерді қосымша төлеммен алып, ... үй ... ... ... ... ... ... нарығындағы жағдай, көбіне осы сатып алушыларға байланысты.
Потенциалды сатып алушылар ... ... ... ... ... көмекті ипотека береді. Тұрғын үй ипотекасының несиесі
құрылысшыларға да ... және ... үй ... ... ... ... елеусіз қаражаттар бөлінгенімен, ипотекалық ... ... ... емес ... ... пәрменді
түпдеректің бірі болып табылады.
Нарықтық экономика жағдайында ... үшін ... ... ... реттеу мәселесі маңызды. Құрылыс кешеніндегі
инвестициялық процесстерді жүргізу мен ... ... ... ... ... және ... ойынының заңдарынң
инвесторлар (заңды тұлға), ... ... ... ... ... ... Шетелдік тәжірибені толық қолдану Қазақстан
экономикасының ерекшелігі мен нарықтық қатынастардың толық ... ... Оған ... ... үй ... несие
тәжірибесіне сүйене отырып, оның тәжірибелік қолдануының ... ... мен ... ... ... нарығының қатысушылар
қызметінің белгісін нақты ... ... ... яғни тұрлаусыздық және
пәтерді сату саласындағы нарықта коммерциялық тәуекелдің тым үлкен болуы.
Бірақ, ... ... ... егер сату ... ретінде жылжымайтын
дүние мүлікті бағалаудың әдістерін максималды ... ... ... ... ... мен ... ... арасында
ипотекалық несие талдауын жүргізуге мүмкіндік береді.
Қазіргі коммерциялық банктердің басты мәселесі көбіне ... ... ... байланысты туындайды.
Несиелік тәуекел – бұл қарыз алушының алған негізгі қарызы мен оған
есептелетін пайызды тиісті ... ... ... ... ... Несиелік тәуекелдің ... алу үшін ... ... несиенің тұрақты қамтамасыз етілу формасын талап етеді. Несиені
қамтамасыз етудің дәстүрлі емес ... ... ... ... Бұл
әлемдік тәжірибеде кеңінен қолданылады. [2, б.104]
Ипотека – жылжымайтын дүние мүлік кепілдігі, ол кәсіпорын, құрылым,
ғимарат және құрылыс, жәнеде ... ... ... ... ... бар несие алу үшін басқа объектілер.
Ипотека нарықтық қатынас жүйесіндегі ... ... ... ... заттар құқығының ұғымы пайда болған уақытқа байланысты, олар өз
кезегіндегі әртүрлі тарихи ... кең ... ... ... ... ... (грек тілінен hypotheke – кепілдік (кепіл зат)) б.э.д.
6 ғ. Басында Грецияда ... ... ... жер ... несиегерге
борышқордың жауапкершілікпен қамтамассыз етумен ... ... ... ... ... жер ... ... бар бағана
қойылды, көрсетілген меншік аталған сомма ... ... Бұл ... ... ... атқа ие болып, жер меншігіне
түскен қарыз белгіленді. Кейінірек ол мақсатқа ... ... ... ... ... болды. Ежелгі Грецияда ипотеканың алғашқы
нысандарын қолдану жария болды, яғни ... жер ... ... ... ... адам еш ... біле алу мүмкіндігі болды.
Ипотекалық несие феодолизм кезінде де дамып, несие ісі ... ... ... ... банктердің классикалық мемлекеті болып
Германия саналады. 1770 ж. Бреславлде Пруссия ханы ... 2-мен ... банк – ... ... ... ... Бұл ... дворяндық
банкі помещик шаруашылығына қаржылық қолдау ... 19 ғ. ... ... ... шаруашылығына таралды. 18 ғ. ақырғы үштігінде
Германияда тағы да бес ... ... ... ... 19 ғ. ... ... жылжымайтын дүние мүлікті несиелеу банктері пайда
болды. ... жеке ... ... банкі «таза ипотекалықң 1862 жылы
Франкфуртте құрылды. Қазір Германияда бірнеше ... ... ... ... үші ... ал үштен бірі – мемлекеттік.
Еуропа мен ... ... ... ... ипотекалық
банктердің бөлінуі жоқ, ал ... ... ... несиесімен негізінен
несие – жинақ қауымдастығы, өзара жинақ банктері, ... ... мен ... ... айналысады.
Ресейде алғашқы дворяндық мемлекеттік ипотекалық банктер ... ... 1874 жылы ... Ал мемлекеттік емес акционерлік жер ... жылы ... ... ... 1917 жылы 21 жер банкі, олардың үшеуі
мемлекеттік, ... 18 жеке ... ... ... ... ... үлесіне жалпы несие санының ү келеді, жеке меншік үлесіне – ... ... 1917 жылы ... дүние мүлік пен жерге жеке
меншікті ... ... ... банктер де таралды.
Ресейде революцияға дейін актілердің маңызды ... жер ... ... мүлік иелігі жайлы, ... ... ... ... ... Бірақ, осындай жарияланымдардың көп және
жүйесіз болуы нақты иелік ... ... ... ... ... ... ... ипотекалық кітаптар, жарияланымдардан тиімді
ерекшеленеді, олар жылжымайтын дүние мүлікке ... бар ... ... әрбір нақты уақыттын бейнеледі. Ипотекалық жүйе арқылы
жылжымайтын дүние ... ... ... ... саны мен ... иеленген құқық нақтылығында куәланған, сонымен ... ... ... мен ... ... Ипотекалық кітапта иеліктің
бір иегерден екіншіге өтуі, жер иелігінде құрылымның өзгеруі, ... мен ... ... оның барлық қатынастары сипатталды.
Ипотекалық жүйенің оңды нәтижелігі заңмен тығыз байланыста болуына
себеп болды. Ипотекалық ... ... ... ... сот ... ... операцияларды жасауда нақты тәртібін енгізді, яғни,
мазмұнның екі мәнділікті шығарып тастау үшін. Кең мағынада ипотека заңды
құқық ... ... ... ... ... иеленудің жағдайын
анықтау тәртібі мен ... ... ... оған ... ... ... дүние мүлікке иегер құқығын анықтауға мүмкіндік
беретін ипотекалық жүйе ... осы ... ... ... ... ... ұзақ ... несие беру шарты құралады. Бұл ипотекалық
несие артықшылығы оның басқа ұзақ ... ... ... ... салынған мүліктің сақтануы мен бағалардың ... ... банк – ... ... ... қайтармау қаупіне
негіз бермей, несие қорларын ұзақ мерзімге берудің экономикалық ... ... ... ... ... үшін де ... ... дүние мүліктерінің сатып алу ... ... ... ... өшіру үшін барлығын жасап, нәтижесінде өз ... ... ... бекітеді.
Бүгінгі күні ипотека АҚШ-та, Германияда, Францияда, Англияда және
Швецияда кең ... ... ... банк ... даму заңдылықтары тұрғысынан қарағанда
ипотекалық несиелеу нарық экономикасының ажырамас элементі болып ... ... ... бар. [3, ... ... ... – бұл қатаң түрде анықталған кепіл затқа
берілетін несие. Қарызды қайтармаған жағдайда жылжымайтын дүние ... және одан ... ... ... ... жабуға бағытталады.
Екіншіден, ипотекалық несиелердің басым бөлігінің көздеген мақсаты
болады. Олар ... ... сол ... ... ... сатып алу,
салу немесе қайта құру және ... ... ... ... ... нарықта экономика елдерінде, ең алдымен АҚШ ... ... ... Бұл ... ... ... ... түрлерімен
салыстырғанда елеулі артықшылығы бар екендігімен байланысты. Ипотекалық
несие екі жақтың да тәуекел деңгейін азайтады. Тапсырыскер ... ... ... ала ... ... қойылған жылжымайтын дүние
мүлікті, яғни, тұрғын үйді ... ... ... ... Ал, ... берілген несиенің орнын толықтырудың қай жағынан да ... ие ... ... ... мақсаты – халықтың өзінің және несие
қаржысы есебінен еркін нарықта ... ... үй ... ... ... табылады. Тұрған үй ипотекалық ... – бұл ... ... үй ... ... арнап беретін ақшалай қаражаты.
Тапсырыскер өз кезегінде мұндай несиені ... үшін ... ... ... ай ... белгіленген көлемде қарыз қаржысын ... ... ... ең басты артықшылығы – сіз өзіңіздің меншікті
тұрғын ... ... ... ие ... да, ал ... ... созып, бірте-бірте төлеп құтыласыз. Ипотекалық несиені
алу үшін сатып ... ... ... басқа қандай да бір қосымша
кепілзат талап етілмейтіні де маңызды. Ипотека – несиеге үй ... алу ... ... ... Республика Президентінің 1995 жылғы 23
желтоқсандағы «Жылжымайтын дүние мүлік ипотекасы туралың заң күші ... ... ... [4, ... уақытта бірқатар Қазақстандық банктер жеке ... үй ... алу үшін ... ... беруде. Бірақ
солардың қызметінде жұртты толғандыратын бір нәрсе – ... ... ұзақ ... мен ... ... ставкаға байланысты болып
отыр. Мұның ... ... де, ... ... ... қысқа мерзімді
депозитке салады, соған сәйкес банктер де несиені ұзақ ... ... ... ... айтқанда, елімізде «ұзынң ақша жетіспейді.
«Бүгінде Қазақстан ипотекалық компаниясың ипотекалық несиеге ... ... ... қолы ... болу үшін ... ... ... несиелер беруді жоспарлап отыр, бұл тағы бірнеше ... өз ... ие болу ... ... сөз.
Ипотекалық несиелендіруді қаржыландыру формасы негізінде тұрғын үй
құрылыс ... ең ... ... үй ... ... ... индикаторының өкілетісі болады, экономиканың әртүрлі саласының ... ... және ... ... ... және өз ... ... суреттейді.
Тұрғын үй мәселесін шешу, ... ... ... жағдай
жасау экономиканы тұрақтандыру бағыты мен ... ... ... бүгінгі күні маңызды болып табылады.
Бюджеттік каржылықтың созылмалы жетіспеушілігі ақырғы ... ... емес ... ... ... ... Бұл қатынасты ұзақ мерзімді ипотекалық несиені дамуы ... ... ... ең ... және ... болады.
Ұзақ мерзімді ипотекалық несиені дамытудың басты мақсаты орташа
табысты Қазақстан азаматтарының тұрғын үй ... қол ... ... ... ... құру болады да, ол ұзақ ... ... мен ... өз жеке ... ... ұй нарығын
монополиядан босатылған тұрғын үйді ... алу ... ... заты ... (ипотека) жылжымайтын дүние мүлік бола алады
да, ол өз ... ... заты бола ... ... және ... ... ... мүлікке бөлінеді. Мүлік, егер де оған құқығы бар,
талап бойынша бекітілген ... ... ... ... ... бар ... кепіл заты бола алады.
Ипотека заты ретінде кез келген жылжымайтын дүние мүлік бола ... ол ... ... ... және оның ... шығу ... Тұрғын үй мен пәтерлер ипотекасының ерекшелігі.
Ипотекалық несие нарығында 4 негізгі ... ... ... ... ... ... үкімет және көптеген ... ... ... ... үй сатушылары, ипотекалық несиенің
қайталама нарығының операторлары (тұрған үй ... ... ... ... ... мәселесі мен оның құқығын тіркейтін
мемлекеттік органдар, сақтандыру ... ... ... Осы ... ... ... ұғу үшін, атқаратын
қызметтерін қарастырайық.
Ипотекалық несие нарығының субъектілерінің негізгі ... ... – жеке ... ... ... азаматы, банкпен
(несие ұйымы) несие шартын жасасу. Оның талабы бойынша несие ... ... ... үйді ... ... ... Шарт ... орындауды тұрғын үйді алуға ... ... ... ... ... – банктер (несие ... және ... да ... ... ... ... тәртіп бойынша ипотекалық несиені
(қарыз) беретіндер. Несиегердің негізгі қызметтері: несиенің талаптары мен
шарттарына сай, қарызгердің несиені өтеу ... мен ... ... ... ипотекалық несиені беру; несие шарты (кепіл шарты) мен
ипотека ... ... ... ... несиеге қызмет көрсету.
Тұрғын үй мен пәтерлер ипотекасының ерекшелігі сур. 1. көрсетілген.
Тұрғын үй ... ... ... ... кепілзат иесі болады да,
ол оған несие шарты бойынша қарызгер міндетін орындамаса, ... ... шарт ... қанағаттандырылуын ала алады:
- салымшы – заңды және жеке тұлға қайталама нарығындағы операторлармен
немесе ақшаны ... ... ... ... ... ... ... алу. Оларға зейнетақы қоры,
сақтандыру компаниялары инвестициялық банктер, ... ... ... және ... ... – ипотекалық тұрғын үй несиелеуінің жүйесін дамыту
концепциясын анықтайды және ... ... ... сенімді және
тиімді жұмыс істеудің құқықтық негізін қалыптастырады, ... ... ... ... ... ... нарығының
қатысушыларын ынталандыратын салық ... ... ... қажетті институттарды құрып оларды басқаруда қатысады.
Ипотекалық несие нарығының қалған қатысушыларының ... ... үй ... ... бойынша өзінің меншігіндегі немесе
басқа заңды және жеке ... ... ... үй ... сататын жеке
және заңды тұлғалар;
- ипотекалық ... ... ... ... ... үй
ипотекасын несиелеу агенттігі) – несиені қайта қаржыландыруды жүзеге
асыратын, халыққа ұзақ ... ... ... үй ипотекасына беретін
арнайы ұйымдар. Олардың қызметіне келесілер кіреді; ипотекалық ... ... ... мен ... стандарттар негізінде
несиені қайта қаржыландыру эмиссиялық ипотекалық қарыздарды шығару тұрғын
үй ... ... ... ... ... ... ... мүлікке құқықтар мен оларға мәмілені жасауды
тәркілеудің ... ...... ... ... ... мен
оларға мәлімені жасауды мемлекеттік ... ... ... ... ... ... үй – жайдың сатып алу – сату
мәлімесін тәркілеу, меншік құқығының жаңа меншікке өтіуін ресімдеу, ... мен ... ... ... ... ... барлық
қатысушыларына тұрғын кепілінің ауырталалығы мен меншік құқығы ... ... мен ... сақтандыру компаниялары – ипотекалық нарықтық қатысушыларына
азаматтық құқық міндетін сақтандыру мен ... ... ... ... ... ... тұрғын үйді ... ... бар ... ...... несиенің кепіл заты болатын, ... ... ... ... жасауға құқығы бар, заңды және жеке тұлғалар;
- риэлтер фирмалары – тұрғын үйді сату мен ... алу ... ... болатын заңды тұлғалар. Риэлтер қызметіне тұрғын үй
қарызгері мен сатыушыға ... үйді ... алу – сату ... ... ... – сату мәмілесін жасауға көмектесу, тұрғын үй нарығының ... ... ... ... үйді ... ... тұрғын
үйді сатудың саудаласуды өткізуді ұйымдастыруда қатысу.
- ипотекалық несие ... ... ...... ... ... ... заңды ақыл – кеңесі және т.б. Тұрғын үй-
жаймен мәмілелерге қажетті заңды жөнелумен қамтамасыздандырады, тұрғылықты
жерлері бойынша ... ... ... ... ... ... мен ... жылжымайтын дүние мүлікпен мәміле жасасқанда кәмелетке
жасы толмағандардың құқықтарын қорғау.
Ипотекалық ... ... ... ... осы ... ... нарыққа жұмыстарын атқаруда. Басты мақсат, мүмкіндіктерді кеңейту
мақсатында тиімді ... ... ... ... ... үшін. [5, б.104]
1.2. Ипотекалық несие нарығының ... ... ... тағайындауы ипотекалық механизмге кепілзат
ретінде салынған – жылжымайтын дүние мүлік ... ... ... ... ... қызметі үлкен ... ... ... ... құрылады.
Ипотекалық нарықтың екі деңгелі сипаты бар, себебі ... ... үйді ... ... ... ерекшелігі бар болып, өзіндік
процестер өтеді. Осыған сәйкес ипотекалық ... ... және ... ... ... бастапқы ипотекалық несие нарығы ипотекалық нарық
сегментін ... ... ... ... ... баратын,
борышқор мен несиегер қызметінің барлық ... ... Ол ... ... ... ... ... әдісі ретінде ұсынып, ол
несиегер (кепілзат иесі ... ... ... кепілдік ретінде
алады. Бастапқы ипотекалық несие ... ... мен ... ... көрсетілген.
Ипотека шартының құқығы ... ... ... ... ... ... Бастапқы ипотекалық несие нарығының субъектілері мен құралдары.
Сур. 2. көрсетілгендей процедураны іске ... ... ... ... үй ... ... ... қатыспау жағдайында,
борышқордың несиегермен өзара қатынастарының ... ... ... жеке дара ... ... екі ... ... қарызгер мен
несие қоржынын бір жақты толтыру ипотекалық нарықта ... ... ... тағы да бір ... маңызды жағы кезекті
қарызгерге жаңа ұзақ ... ... ... ... ... дайын
болған, жаңғырту несие қоры болып табылады. [6, б.104]
Төтенше көкейтестілік ... шешу үшін ... ... несие
нарығының қызметі ұйымдастырылады.
Қайталама ипотекалық несие нарығы – ипотекалық нарық сегменті. Онда
несие міндеттері бойынша дербестендірілген құқықтарды түрлендіру ... ... ... ... жиынын құру жасалады, және
иесізденген пайдалы қағаздар (облигациялар) ипотекалық шартында және ... ... ... ... орналастыру. Қайталама ипотекалар
несие нарығының субъектілері мен құралдары сур. 3. ... ... ... ... ... ... мен құралдары.
Осыдан, қайталама нарық инвестор мен несиегерді бастапқы ипотекалық
нарықта байланыстырушы тобы ... ... ... ... ... ... ... оларды қаржылық нарықта орналастыру
арқылы) мен ... ақша ... ... ... ... ... ... нарығының маңызды мақсаты инвесторға
салынған құралдарына ... ... ... ... олар ... үй ... ... жүйесі бастапқы және қайталама ипотекалық
нарықтарын біріктіретін (ҚОСЫМША А) көрсетілген. [7, ... ... ... ... ... ... әзірленген. Олар
беру кестелері, өтеу және қызмет көрсетуі бойынша айырылады.
Ипотекалық ... ... ... ... ... ... оның ... алуан түрлілігі өзін-өзі
амортизациялайтын несие болып табылады.
2 Айнымалы төлеммен несие, оның алуан ... ... ... Бір жолғы төлеммен, ол келесі несиеге бөлінеді:
- мерзімнің өтуіне дейін оқшауландырылған пайыз төлемдері;
- пайыздардың төлеуімен ғана;
- ішінара амортизация мен ... ... ... ... ... негізгі соманың тіркелген (беркітілген) төлемімен;
3) қатысумен;
- пайда;
- құнның өсімінде;
4) өспелі төлеммен;
5) кері аннуитетпен;
6) ауыспалы ставкамен;
7) канадалық ... ... ... ... қорытындылаушы ипотека;
9) қосылған пайызбен төлем.
Тұрақты ипотекалық ...... ең ... ... ... ... бар, ... ұзақ мерзімді және, ... ... ... ... төлеу мемлекеттеріне ... ... ... несиелер өзін-өзі амортизациялау ... ... бұл ... ... ... өтеу мен ... үшін пайыздарды төлеу процесін білдіреді.
Айнымалы төлеммен несиелер. Өзін-өзі амортизацияландарға жатпайды және
негізгі қарызбен пайыздарды өтеу ... ... ... ... ... ... несие түрлеріне бір жолғы төлеммен несие ... бір ... ... ... ... Ақырғысы келесіге бөлінеді:
- мерзімнің өтеуіне дейін оқшауландырылған ... ... ... өтеу мен ... ... пайыздарды төлеуді қарастырмайды.
Несиені өтеу мен капиталдандырылған пайыздар мерзім аяғында ... ... ... пайдалану жеткілікті шектеулі.
- пайыздарды төлеумен ғана ...... ... ... ... аяғында негізгі соманның шарлы төлемін қарастырады, ал
пайыздар несие уақыт мерзімінде тұрақты төленеді;
- ішінара амортизация мен ... бір ... ... несие – олар
да шарлы төлемнің алуан түрлілігі болып табылады, несие мерзімінің аяғына
дейін ішінара амортизацияны ... ... ... ... ... ... бірдей төлемдерді
қарастырады.
Қатысумен несиелер пайдалы жылжымайтын дүние мүлікті ... Бұл ... ... ... ... ... ол
несиегердің тұрақты негізгі қарызбен оның пайызын ... ... ... ... ... ... әртүрлі болуы мүмкін:
ол рентаның асыру бөлігіне таза ... ... ... ... ... ... ... капитал өсімінің бөлігіне немесе
жылжымайтын дүние мүлікті ... ... ... ... ... қатысу несиесі) үміткер болады және т.б.
Өспелі төлеммен несие (өспелі аннуитетпен) барлық ... ... ... ... және ... жыл ... ... деген
есебімен, жылжымайтын дүние мүлік жалға беру несиесімен ... ... ... ... несиелер қарызгер пайдасы несие мерзім
аяғына қарағанда төмен болғанда пайдаланылады.
Кері аннуитетпен несиелер, ... ... ... ... ... не бітуін білдіреді. Бұл тұрғыда, олар тыйым салынған несиелермен
салыстырмалы.
Ауыспалы ставкамен несиелер, ... ақша ... ... және т. б. бір ... ... ... ... не
максималды шамасының шекті ... ... ... мүмкіндік
береді. Ставкалардың өзгеруі несие мерзіміне әсер етеді.
Канадтық ролл-овер алдын-ала белгіленген ... ... ... ... ... сипатталады. Бұл несие түрінің алуан түрлілігі – несие
керілсөз ... оның ... ... ... ... ... шегі алдын-ала келісілген.
Аяқталған ипотеканың бірнеше алуан түрлілігі бар және ... ... ... жеке ... болады. Бұл несие
түрінің мәні, бірінші ... ... ... ... ... несиеге
аккредитивті жылжымайтын дүние мүлікке беріледі. ... ... ... ... ... ... ... пайыз ставкасының
несиелері негізгі қарызға пайыздарды ... ... ал ... ... ... үшін ... жабу ... санына бөлінеді. Бұл
несиелерді жеке меншікті (автокөлік және т.б.) несиелеуге ... ... ... ... ... ... қарастырады. [8, б.104]
Сонымен, мұндай несиелерді жерді иелену не жаңа ... ... Бұл ... ... айырмашылығы оларды беру жерді иелену немесе
құрылыстың жаңа этаптарын аяқтау ... ... ... Пайыз
төлемдері несие қалдығына жинақталады. Несиені жабу жерді ... ... жаңа ... ... ... ... Ипотекалық несиені қолданудың шетелдік тәжірибесі
Нарықтық ... ... ... ... ... ... ... Олар әр түрлі сипаттары бойынша ... ... ... ... ... ... ... облигациялар нарығының сипаты және несиелеу субъектілері
бойынша. Несиелеу объектілері жер ... ... алу, ... ... ... үй ... және ... үйге жатпайтын құрылыс.
Кепілдіктер: сақтандырылған несиелер, сақтандырылмаған несиелер, басқа да
кепілдіктер. Ипотекалық облигациялар нарығы: бастапқы ... ... ... ... ... ... несиесі, мердігер несиесі.
Ипотекалық несиенің несиелеу объектілері бойынша келесі ... жер ... алу ... ... үй ... жер ... ... үйге жатпайтын құрылыс.
Несиені қайтару кепілі бойынша сақтандыру ұйымы мен қамтамасыздандыру
деңгейі, яғни ... ... ... ... ... ... ... белгіленеді: федералдық ... ... ... ардагер ісінің ... ... ... ... ... ипотекалық қағаздардың
бастапқы және қайталама нарықтарын айырады.
Тұрғын үй құрылысының ... ... ... ... оның ... ... ... не мердігерге берілетін ссуда.
Ақырғысы, ғимараттың соңғы иесі ... ... ... ... белгісіз болғанда, не ол ... ... ... не ... объектіні алғанда мүдделігі болғанда
қолданылады.
АҚШ-та кепілзатқа салынып қамсыздандырылған ... ... бос ... ... ... олар зейнетақы қорлары,
сақтандыру компаниялары және жеке ... ... ... ... ... ... ... акция нарығының көлемінен едеуір
көп.
1930 жылдан бастап ... ... өз жеке ... ... үшін ... ... алу заңы дами ... ... үйді ... ... және ... ... ... Англияда өзара
несиелендірудің құрылыс қоғамдары ... ... ... ... ... болатын. Сонымен қатар, қарызгерге
депозиттерді тегін сақтандыру және ... ... ... ... пайыздар соммасын қысқартуға мүмкіндіктер ... ... ... ... ... ... ипотекаға үкімет, тапсырысымен қамқор жасайтын ұйымдар бар:
- «Джинни Мэйң – ... ... ... ... ... Макң – ... үй ... несиенің федералдық
корпарациясы;
- «Фринни Мэйң – ... ... ... ... Мэйң ... бағалы қағаздар, мысалға, АҚШ-тың
Қазына ... ... ... ... ... ... ... жетті. Барлық мүмкін ... ... ... ... ... АҚШ ... ... тұрақты пайда
беретіне ... ... және ... ... 20-30 жылға өзіне алады.
Нарықтық ... ... ... ... несие түрінде әр түрлі
нысандарда өмір сүруде. Төменде шетел ... ең жиі ... ... ... ... [9, ... – ашықң ипотекалық несиелеу үлгісі. Ипотекалық несие
үлгісінің ең қарапайым және сол ... ... ... ...... үлгісін айтуға ... Бұл үлгі ... ... нарық шегінде оқшауланған. Мұндай үлгі шегінде берілген
несиелер бойынша тапсырыскерлерге ипотекалық ... ... ... ... ... ішкі қаржылық тартылған қорлардың
бөлшектерін тартумен қамтамасыздандыру сапасында қолданудан ары бармайды.
Бұл үлгі ... ... ... ... саны ... ...... құрылымның жартысың. Жартылай үлгі
мамандандырылған ... ... де, және ... ... бар, ... ... де ... мүмкіндігі бар.
Бұл үлгінің алғашқы ұстанымды сипаты, банк ... ... ... ... ... ... ... арқасында,
беталды түпдеректерден ... ... ... барлық
тапсырыскерлерінің жинақтық ... ... етуі ... ... ... болып, мемлекеттегі жалпы несие-қаржы
нарығының жағдайынан ... ... ... ... ... ... Көрсетілген тәуелділік жеке қолайлы және қолайсыз
кезеңдерде ипотекалық ... банк ... және ... ... жасайды.
Маңызды жағдай, ипотекалық несиеге несие қорларын тарту ... банк бұл ... ... ету үшін ... ... ... бұл ... қолданбауға болады. Осы үлгі негізінде,
ипотекалық несиелеуді ... ... ... ... оның кең ... уағдаланған, және де бағалы ... ... ... ... ... ... ... ерекше таралған. Бірақ осы себептен, олар ... және ... ... нарығында маңызды тауашаға ие, ол
елдер: Англия, ... ... ... және ... ... ... ... үлгісі. Мұндай үлгі деп,
жылжымайтын ... ... ... ... ... ... ... қайталама бағалы қағаздар нарығынан
ипотекалық ... ... ... ... негізгі ағымы бар
үлгіні есептейміз. [10, б.104]
Бұл үлгі келесі өзара байланысты қатысушылардың ... ... ... ... ... ... алу үшін ... Бұл басқармалар
«кепілхаттың алғашқы нарығынң құрады.
- несиегер берілген кепілхаттарды өзінің бағалы қағаздар ... не ... ... сата ... ал олар өз кезегінде
«кепілхаттың қайталама ... ... ... сатып алып, инвесторлар жаңа несиелерді беру үшін,
несиегерлерді қосымша ақша қаражаттарымен қамтамасыздандырады.
- ...... ... өз ... қоржынында
ипотекалық несиені сақтай алады. Баламалы нұсқасы ... ... ... құру және осы ... ... ... шығару.
- ары қарай цикл ... ... ... мүлік кепіліне
алғашқы қаржылық басқармалар азаматтарға несие ... олар ... ... ... ... қаржылық қорларға сүйенеді.
Кеңейтілген ашық үлгісі анықталған өлшемде ең тұрақты болады, ол
жүйеге несие қорларының ... ... ... ... ала ... табыстылығы мен өтеу ... бар ... ... бұл ... тек ... ... ғана бар.
Бұл үлгінің кең қолданылуы экономикасы өте ... ... ... ... да, бұл үлгінің дамуы АҚШ-та кең ... еш ... Сол ... ... ашық ... ... ... деп атайды.
Американдық ипотекалық үлгісі бойынша ипотекалық ... ... ... ... пайыз – 7 – 9% жылдық, ипотеклық несие 70 –
75% ... үй ... тең, бір ... ... ... – 20 – 25%,
несие мерзімі 15 – 30 жыл.
Тұрғын үй ... ... ... ... талдау
жасалынды. Ипотекалық несиенің ... ... ... ... ... ... несиенің дамуы тұрақты екені белгілі.
Ипотекалық несиенің алғашқы ... ғана емес ...... ... ...... бағалы қағаздардың эмиссиясы және
олардың қор нарығында ... ... ... ... ... ... мемлекеттермен қолдау жасалуда, арнайы қорлар ... ... ... жаңа ипотекалық несиелерді беру үшін, банктерді
бос қорлармен қамтамасыз етеді.
Шетелде онымен қоса, тұрғын жайдарды ... беру ... және ... ... алу құқығын ... ... Бұл ... ... ... тұрғын үй жағдайларын жақсартуға көмектеседі.
Ипотекалық несиелендіру нарығының дамуына қарамастан ... ... ... ... ... ... көлемінің 40-50% дейін жетеді. [11,
б.104]
Ипотекалық ... ... ... ... ... қамтамасыздандыруына
кепілдеме қажет. Қайталама ... ... ... бос ... ... Өте ... банктерді қолдайтын мемлекеттік ... ... құру ... олар өз ... пайыз ставкаларының
өспеуін қанағаттандырады. Банктерді қолдайтын мемлекеттік және жергілікті
қорларды құрумен ... ... ... беру процессін жетілдіру және сәйкестендіру;
- тұрғын үй нарықтық құнын бағалау ... ... ... қарызгердің болашақ иесінің шығысы – ұстау мен жөндеу, техникалық
қызмет көрсету, ... ... ... ... ... қарау (жол, жер) барлығын есепке ала отырып жетілдіру;
- ұзақ уақыт кезеңіне салық ... ... ... ... мемлекеттік саясатын бекіту;
- қайталама ипотекалық несие нарығының ... ... ... ... қолдау жасау қажет;
- ипотекалық несиелендіруге қатысатын банктерді қолдау;
- тұрғын үйді жалға беру жүйесін тұру құқығымен және ... оны ... ... ... үйді ... мен ... ... пайдалануда оңтайлы облысын
анықтау керек.
Ипотекалық бағдарламаның қатысушылары жекешелендірілген тұрғын үй
немесе ... ... ... ... ... ... капиталы болу
керек.
Ипотекалық несиелеуде тұрғын үй жағдайын жақсарту 10-15 ... ... ... ... ... тұру ... жалдау, кейін оны
сатып алу құқығының болуы. Алғашқы ... (30%) ... не ... ... салу ... жетілдіру керек.
Ипотекалық несие үнемі жетілдіріліп дамып келеді, оның тек жылжымайтын
дүние мүлік нарығының даму шарты өзгеруде. Экономикалық ... ... ... жаңа ... туындап, оларды шешу ... үй ... ... ... жаңа ... ... КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕРДЕГІ ИПОТЕКАЛЫҚ НЕСИЕЛЕУДІ ҰЙЫМДАСТЫРУ ТӘРТІБІ
МЕН ШАРТТАРЫ
2.1. ... ... ... АҚ – ның ... ... несиенің
беру бағдарламалары мен шарттары
«Қазақстан Халық Банкің АҚ — өз ... ... үшін 80 ... ... ... қызмет етіп келе жатқан Қазақстан Республикасындағы аса
ірі әмбебап ... ... ... ең сенімді әрі қызметі барынша
сараланған қаржылық құрылымдардың бірі. ... ... ... ... бұрынғы Қазақстан Республикасы Жинақ банкінің негізінде
қайта құрылды және біраз жылдар бойы ҚР ... ... мен ... ... ... ... ... жылы жүргізілген Халық банкін ... ... Банк өз ... кең ... және барынша сапалы қызметтер
спектрін ұсыну мүмкіндігін беретін ... ... ... қол ... VІSA Іnternatіonal және MasterCard Іnternatіonal төлем жүйесінің
карточкаларын шығарады және қазақстандық пластикалық карточкалар рыногының
тұрақты көшбасшысы болып ... ... ... ... ... 2,1 млн ... асып түсті, ал екінші деңгейдегі банктер ... бұл ... ... ... 50 ... ... ... Халық
Банкің АҚ Басқармасының Төрағасы Марченко ... ... ... ... Банкінің тарихы — бұл Қазақстан аумағындағы жинақ
жүйесінің құрылу және даму ... ... ... ... ... ... ... құрылған Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... ... 1923 жылы, төңкеріс жылдарынан
кейінгі жаңа экономикалық қарым-қатынастар қалыптаса бастаған ... ... ... ... ... ұжымдандыру (коллективтендіру)
және индустрияландыру науқандары жүргізілген тұста, 1936 ... ... КСРО ... ... ... ... Ақтөбедегі жинақ кассасы
ашылғаннан кейін небәрі 4 жылдың ішінде республикадағы мұндай кассалар саны
335-ке ... 1929 жылы ... ... ... ... ол
Қазақстандағы барлық кассалар қызметіне жалпы басшылықты іске асырды. Касса
салымшыларының қатарына ... ... мен ... ... ... ... жинақ кассаларын тікелей ... ... ... ... мекемелері мен
кәсіпорындардан ашу қолға алынды.
Социалистік қоғамда қалыптасқан әлеуметтік-экономикалық және қаржылық
қатынастардың өзі ... ... ... Жинақ банкі салымшыларының
қатарына қосылуына ықпал етті. Халыққа қызмет ... ... ... ... ... ... мен банк ісінің қалыптасқан ... ... ... да бекітуге қолайлы жағдай туғызды. Жинақ
кассалары ... ... ... ... ... басқа да бағалы
қағаздардың кепілдігімен мерзімдік несиелер берумен айналысты. Сондай-ақ
оларға қор операцияларын, басқа да ... ... және ... ... ... ... Бұл кезеңдегі жинақ ісінде мемлекеттік
кредит беру ... ... дами ... Ол ... сегіз рет
мемлекеттік қарыз шығарылды, оның ...... ... ... болса, екеуі алтынмен есептелген болатын (ақша реформасына дейін).
1960 жылдың аяғына қарай жинақ кассаларындағы ... саны 1 ... ... ... ал салым ақшаның көлемі 322,7 млн сомды құрады, салымның
бір адамға шаққандағы орташа мөлшері 182 сом ... ... ... 1950 — 1960 ... ... 1,8 ... өсіп, 1960 жылдың аяғында 2805-
ке жетті. Қазақстандағы жинақ ісі мен ... ... ... ... жаюы ең ... ... тың және ... жерлердің игерілуі
нәтижесінде халық шаруашылығының ... ... ... тұрмыс жағдайының айтарлықтай жақсаруымен байланысты болды.
Тек 1955 жылдың өзінде еліміз бойынша салымшылар шоттарының 44,1 ... ... ... 44 ... тың ... ... жаппай жүргізілген
солтүстік өңірдегі Көкшетау, Қостанай, ... ... ... ... ... тиді (М.Жолдасбеков, «Незаменимые услугиң,
Алматы,1986 ж.). 60-жылдардың басында ... ... ... ... ... ... төлемақыларын қабылдау
операцияларын жүргізу қолға алынды. Сонымен бірге жинақ ... ... ... ... ... ... ... және шаруашылықпен айналыспайтын қоғамдық ұйымдардың
ағымдағы шоттарын жүргізу берілді.
Жинақ ... одан әрі ... үшін ақша ... ... маңызы
зор болды. Алайда 1961 жылы жүргізілген реформа айналымдағы ақша массасын
бақылау және ақша ... ... ... ретінде ойластырылғанымен,
көздеген мақсатқа қол жеткізілмеді, ол үшін ... ... ... ... тиіс еді, ... аталған реформа ақша белгілерін ауыстырумен
және сомның жаңа бағамын белгілеумен ғана ... ... ... ... ... ... ... құрамынан
шығарылып, Мемлекеттік банк қарамағына берілді, халық салымдарының қаржысы
бұдан былай банктің ... ... ... ... ... ... аяғында жинақ ісінің нағыз даму шегіне жетіп, көркейген кезеңі
болды: дәл сол жылдары халық шаруашылығына кредит ... ... ... ... ал оның ... ... тұрғындардың кассалардағы жинақ
салымдары құрады.
1988 жылғы банктік реформа бойынша банк ... екі ... ... ... банк және арнаулы банктер. Мемлекеттік еңбек ... КСРО ... ... ... ... және ... ... көрсететін мемлекеттік арнаулы банк болып құрылды. ... ... ... пен ... қол ... ісінің дамуында үшінші қайта құру кезеңі басталды — дәл осы ... ... ... ... ... ... және функционалдық
қайта бағдарлауға негізделген ісі қолға алынды.
1990 жылдың желтоқсанынан бастап Қазақстан өзінің нарықтық экономика
талаптарына жауап бере ... банк ... ... ... ... «Қазақ ССР-індегі банктер және банк қызметі туралың деген ... ... өзі ... ... банк ... ... ... қадамы болған еді. Мемлекеттік тәуелсіздігіміз ресми түрде жария
етілген соң бір ... ... 1992 жылы ... ... ... құрылды, оның заңды түрдегі ресми құқық иеленушісі бүгінгі Қазақстан
Халық Банкі болды.
1993 жылы Жинақ банкі Қазақстан ... ... ... заңды құрылым — «Қазақстан Халық Банкің болып ұйымдастырылды. Ал
1995 жылы Банк ... ... ... ... ... ... құрылды.
Қайта құру рәсімі банк басшылығын ауыстырумен, жұмыс стилін түпкілікті
өзгертумен ... Жаңа ... банк ... ... ... ... негіз етіп алды және бүгінгі күнге дейін банк қызметі
түрлерін барынша ... ... ... ... жетістіктерін пайдалануды барынша ... ... іске ... ... ... ... Қазақстан Халық Банкі республикадағы ірі
операциялық банк болып танылды. ... ... Банк ... ... сол айқындамасынан ауытқымай, қол жеткізген жетістіктерін сақтап
қалуға ұмтылып келеді.1998 ... ... ... ... ... Банк жабық тұрпаттағы акционерлік қоғамнан Үкіметтің
қатысуы 100 пайызды құрайтын «Қазақстан Халық жинақ ... ашық ... ... Сол жылы ... ... Үкіметінің 1998
жылдың 6 шілдесінде шыққан
№ 644 «Қазақстан Акционерлік Халық ... ... ... жылдары
кезең-кезеңмен жекешелендірудің негізгі бағыттары туралың деген қаулысына
сәйкес акционерлік қоғам капиталын ұлғайту бағытында жұмыс жүргізілді.
2001 жылдың қараша ... ... ... ... ... ... ... 33 пайыз + бір акцияның бақылау пакетін сатты. ... ... ... ... ... ... ірі ... әрі жетекші
коммерциялық банктердің бірі болып келеді. 80 ... ... өз ... қызмет етіп, сенімді қаржылық мекемеге айналып отыр.
ХАЛЫҚ БАНКІНІҢ ДЕМЕУШІЛІК ЖӘНЕ ҚАЙЫРЫМДЫЛЫҚ ... ... ... ... бірі ... табылатын әрі халықаралық
рыноктарға шығуға ұмтылыс ... ... ... ... ... АҚ ... ... даму үрдісінің маңызды да ... ... ... ... және ... ... ... деп біледі. Қайырымдылық көмек көрсету бағдарламасын қабылдау
арқылы Банк тағдыр тәлкегіне түсіп, ата-ана қамқорлығынсыз қалған ... ... ... ... ... ... кешенді тұрғыдан шешу
үшін Банк үш бағыттағы жобаны негізге ... ... ... ... ... Даму ... сәйкес Халық Банкі Қазақстанда 2006 -
2007 оқу ... ... ... ... ... ... Халықтық технологияларң деген бағдарламаны ... ... Банк ... 18 ... үйі мен мектеп-интернаттары
базасында техникалық жабдықталған оқу орталықтары ашылып, бұл ... ... үшін 18 ... даярлықтан өтті, екі деңгейлі оқыту әдістемесі
бойынша 12 - 15 жас аралығындағы 982 ... ... ... үйінде
тәрбиеленуші мектеп оқушылары сөйтіп ақпараттық технологиялар саласындағы
өз ... мен ... ... ... деңгейін арттыру
мүмкіндігіне ие болды. Жобаны іске асыруға жұмсалған шығын сомасы 3,5 ... ... үш ... ... Банк ... ... жандандыруға
бағытталған «Халықтық Лигаң деп аталатын әлеуметтік жобаны қаржыландырып
келеді. Жобаның мақсаты - балалар ... мен ... ... ... мен ... арасында баскетбол спортын дамытуға қолдау
көрсете отырып, қазақстандықтардың дені мен тәні сау әрі ... ... жас ... тәрбиелеу, жастар арасында салауатты өмір салтын насихаттау
және балалар ... ... ... бос ... ... ... ... өткізуге қолқабыс жасау. Аталған жоба шеңберінде балалар үйлері
мен мектеп-интернаттарындағы спорт залдары ... ... ... ... арнаулы спорт киімі сатып алынды, жаттықтырушы
тренерлер құрамын әзірлеу жұмысы жүргізілді және жыл сайын ... ... ... ... Үш жылға есептелген ... ж.ж.) ... жоба ... ... ... 16 ... 1992-93
жылдары туған жас өспірімдер тартылды. Биылғы жылы Банк басшылығы ... 2010 ... ... ... ... 1993-96 жылдары туған балаларды
да қатыстыру жөнінде шешім қабылдады. Жас спортшылармен тұрақты жаттығулар
өткізу үшін Банк ... ... ... ... Олар ... жастармен бүкіл оқу жылы кезеңінде айналысады, жаттығу нәтижелері
бойынша жыл сайын мамыр айында, оқу жылы аяқталғаннан ... ... ... ... ... өткізіледі.
2007 жылы жарысқа қатысушы ... ... ... ... ... ... ... республикалық оқу-
сауықтыру орталығында өткен болатын. Жарысты ұйымдастыруға Банктің сенімді
серіктестері - ҚР Білім және ... ... ... ... ... білім департаменті мен ҚР Ұлттық баскетбол федерациясы ... ... әрі ... ... ... ... кәсіби дәрежеде қазылық
жасалуын қамтамасыз етті. Жалпы «Халықтық Лигаң жобасына Банк 70 ... ... ... ... ... Үстіміздегі жылдың қыркүйек айында
Халық банкі өзі ... ... ... ... ... ... бітірген түлектердің экономикалық жоғары білім ... ақы ... және ... ... ... Банк ... тағайындау
бойынша «Халықтық студенттерң деп аталатын жаңа бағдарламаны қолға алды.
Бағдарлама ... ... ... ... ҰБТ ... ... ... балл жинауға және конкурстық іріктеуден сәтті өтуге тиіс. Стипендия
төлеудің басты талабы студенттің жақсы оқу ... ... ... ... ... мөлшері - 10 000 теңге, бұл ретте ескеретін бір жәйт ... ... ... грантқа түскен болса, оның айлық стипендиясы 15
000 теңгені ... ... жылы ... ... ... ... 11 балалар үйінен 19 тәрбиеленуші қатысты. Айта кететін
тағы бір жәйт - ... ... ... практика өтуге қабылданады
және болашақтағы кадрлық резервтің мәліметтер базасына енгізіледі.
Банкте бекітілген «Жеңіс марафоның ... ... ... ... және ... ардагерлер ұйымына жүйелі түрде
демеушілік көмек ... ... ... ... ... отырып, Банк
қоғам мүшелерінің, еңбеккерлердің әлеуметтік тұрмысы туралы ғана ойластырып
қоймай, жалпы ел ... ... ... ... да қам ... ... бір көрінісі ретінде Банк тарапынан жасалып жатқан барлық ... мен ... ... және ... ... үшін
саябақтар мен аллеялар салу ісіне көмек ... атап ... ... 2007 жылы Өскемен және Екібастұз қалаларын ... ... ... ... 10,5 млн ... болды.
Мұның сыртында, Банкте жыл сайын Халықаралық балаларды қорғау күні - 1
маусым мен Жаңа жыл ... ... ... ... ... Оған Банк ... ... дерлік қатысып, әркім өз қаражаты
есебінен Алматы ... ... және ... ... ... ... ізгі көмек жасайды.
Банктің ішкі сайтында жекелеген адамдардың ... мен ... ... ... орналастырылып отырады. Осы жылы Алматыдағы №2
балалар үйінің ... Олег ... ... ... көрсетілді: оның жеке
өтініші негізінде Қаржы-экономикалық колледжіндегі ... ісің ... 2 ... ... ... ... ... тұрған жылжымайтын мүлік пен жеке құрылыс/
үй салуға жер телімдерін сатып алуң бағдарламасы.
Айрықша ерекшеліктері: дайын үй пәтер , үй ... ... ... ... мақсаты: Кредит коммерциялық емес мақсаттағы, пайдалануға
дайын тұрған жылжымайтын мүлікті сатып алуға беріледі. Мақсатты ... ... ... жеке ... талаптары: Кредит мерзімі - 20 жылға дейін; - Валютасы ... АҚШ ... ... - ... ... ... мен АҚШ ... – 12%-дан 13%-ға дейін, еурода - 11,5%-дан 12,5%-ға дейін.
- Табысты ... ... ... ... - ... ... - ... кемінде 15 %-ы мөлшерінде бастапқы жарна. - Сыйақы мөлшерлемесі
бастапқы жарна мөлшеріне ... - Жеке ... ... ... ... ету қабілетін жоғалтудан), мүліктік (кепілзатты) және
титульдік (меншік құқығын жоғалту салдарынан ... ... ... ... ... табылады; - Кредиттік өтінімді қарастыру мерзімі
- 7 жұмыс күні.
Кредиттің қайтарылуын қамтамасыз ету ... және ... ... ... - сатып алынатын және /немесе қолда бар, пайдалануға дайын
тұрған жылжымайтын ... - жеке ... ... коммерциялық
жылжымайтын мүлік қабылдануы мүмкін.
«Ипотека lіghtsң бағдарламасы.
Пайдалану мақсаты: Мұндай кредиттер пайдалнуға дайын тұрған ... ... ... ... мүлік сатып алуғ үшін беріледі.
Мақсатты топ: ҚР резиденті болып табылатын жеке тұлғалар.
Бағдарлама талаптары:
• Кредит мерзімі - 20 ... ... ... - ... АҚШ ... евро;
• Сыйақы мөлшерлемесі - жылдығы 7%-дан 11%-ға дейін.
• Сыйақы мөлшерлемесі қосымша қамтамасыз ету ... банк ... ... ... ... ... ... етілмейді;
• Міндетті шарты - қосалқы қамтамасыз ету ретінде кредит сомасының
кемінде 15 %-ы ... банк ... ... ... Жеке ... (кездейсоқ қайғылы жағдайлардан, еңбек ету ... ... ... және титульдік (меншік құқығын жоғалту
салдарынан кепілдік мүліктен айрылудан) сақтандыру міндетті ... ... ... ... қарастыру мерзімі - 7 жұмыс күні.
Кредиттің қайтарылуын қамтамасыз ету Негізгі қамтамасыз ету ретінде -
сатып алынатын жылжымайтын мүлік; ... ... ету ... - ... қабылдануы мүмкін.
«Жеке тұрғын үй салуға және үйді жөндеугең деген бағдарлама
Пайдалану ... ... жеке ... үй құрылысын салуға (құрылысты
аяқтауға), сондай-ақ коммерциялық емес ... ... ... беріледі.
Мақсатты топ: - тұрғын үй құрылысын ... ... ... ... - жер телімін меншік ... ... ҚР ... ... жеке ... - тұрғын үйді жөндеуге берілетін қарыздар
бойынша - пайдалануға дайын тұрғын үйлік жылжымайтын мүлікке меншік ... ҚР ... ... табылатын жеке тұлғалар.
Бағдарлама талаптары:
• Кредит мерзімі - 6 айдан 20 ... ... ... - теңге, АҚШ доллары, евро;
• Сыйақы мөлшерлемесі теңге мен АҚШ долларында жылдығы – 13%, ... ... ... ең көп ... ... ... ... байланысты,
ең аз сомасы - 5 мың АҚШ долларына /евроға ... ... ... үшін - 3 мың АҚШ ... ... ... сома);
• Қарыз сомасын табысты құжатпен растамай-ақ алуға болады, кей
жағдайда құжатпен растау қажет болады;
• Міндетті ... - ... өз ... ... тиіс, банк салымының
мөлшері - сатып алынатын жылжымайтын мүлік, құрылыс жұмыстары құнының 15 ... ... ... - ... ... байланысты;
• Жеке басын (кездейсоқ қайғылы жағдайлардан, еңбек ету ... ... ... ... ... болып табылады; •
Кредиттік өтінімді ... ... - 7 ... ... ... қамтамасыз ету
• Тұрғын үйлік жылжымайтын мүлік құрылысына берілетін кредиттер
бойынша:
1. егер табысты ... ... ... ... болса –
а) негізгі қамтамасыз ету - қолда бар жылжымайтын мүлік;
б) қосымша қамтамасыз ету - банк салымы, оның ... ... өз ... ... кем ... ... егер қарызгердің табысы құжатпен расталатын болса - ... ету бар ... ... Тұрғын үйлік жылжымайтын мүлікті жөндеу жұмысына берілетін қарыз
бойынша кепілдік ретінде негізгі қамтамасыз ету ... ... ... ... болып табылады.
«Қазақстан ипотекалық компаниясың АҚ бағдарламасы бойынша
ипотекалық кредит ... ... ... Мемлекеттік тұрғын үй бағдарламасы
шеңберінде салынған жылжымайтын мүлік сатып алуға беріледі.
Мақсатты топ: ҚР ... ... ... жеке ... ... ... - 3 жылдан 20 жылға дейін;
Валютасы - теңге; Ең көп ... - 5 млн ... ... ... талап етіледі;
Міндетті шарты - сатып алынатын жылжымайтын мүлік құнының ... ... ... ... жарна;
Сыйақы мөлшерлемесі – бекітілген (4%);
Жас мөлшеріне қарай ... ... ... жасы ... ... керек, ал қарыз толығымен қайтарылатын сәтте - ... ... ... түрде жеке басын (кездейсоқ қайғылы жағдайлардан, еңбек ету
қабілетін ... ... ... ... және ... «ИККҚҚң АҚ кепілдігі болуы керек;
Кредиттік өтінімді қарастыру мерзімі - 7 жұмыс күні.
Кредиттің қайтарылуын қамтамасыз ету ...... ... ... ... ... жылжымайтын мүлік; Қосымша
қамтамасыз ету ретінде үшінші тұлғалардың кепілдемесі ... ... ... ... ... ... үй қорының құрамына кіретін,
пайдаланылуға беріліп қойған жылжымайтын мүлікті (пәтер, ... үй) ... ... ... берілген әрі осы бағдарлама талаптарына сәйкес
келетін ... ... ... ... ... ... болса) ипотекалық қарызды қайта қаржыландыру үшін ... ... ... ... сатып алу қарастырылмаған.
Мақсатты топ: ҚР резиденті болып табылатын жеке ... ... ... - 3 жылдан 25 жылға дейін;
Валютасы - теңге;
Сыйақы мөлшерлемесі теңгеде – жылдығы 10,5%-дан 14%-ға ... көп ... - ... және ... ... ... ... - 50 млн теңге;
- басқа өңірлерде орналасқан жылжымайтын мүлік үшін - 20 млн ... ... ... ... ... етіледі;
Ерекше шарты:
- бағдарлама бойынша кредит алу үшін ... екі ... ... ... ... қарызгер қатысқан жағдайда төлем
қабілетінің есебін шығару үшін қатысушы ... ... де ... ... ... мөлшерлемесі мен кредит мерзімі төлем қабілетіне байланысты
және қарыз берілетін ... ... ... ... ... шектеу қойылады: қарызгердің жасы 21-ден кіші
болмауы керек, ал ... ... ... сәтте
- 65-тен аспауы керек; - Жеке басын (кездейсоқ қайғылы жағдайлардан,
еңбек ету ... ... ... ... және титульдік
(меншік құқығын жоғалту салдарынан кепілдік мүліктен айрылудан) сақтандыру
міндетті болып табылады;
- Кредиттік өтінімді ... ... - 7 ... ... ... қамтамасыз ету
- Негізгі және қосымша қамтамасыз ету ретінде сатып алынатын және
/немесе пайдалануға ... ... бар ... ... кепілдікке
алынады;
- Жеке тұлғаларға тиесілі коммерциялық ... ... ... ету ... ғана ... мүмкін. Жер телімін қамтамасыз ету
кепілдігі ретінде ұсынуға болмайды.
2.2. ... ... АҚ – ның ... ... қарыз алушы жеке тұлғаның
несиелік қабілетін талдау
Қазіргі кезде ... ... ... жеке ... беретін
несиелеріне тұтыну және ипотекалық несиелер жатады.
Тұтыну несиесінің ... ... ... ... ... Ұзақ ... пайдаланылатын тауарлар сатып алуға берілетін несие;
• Тұрғын үйді жөндеу жұмыстарына берілетін несие;
• Кейінге қалдырылмайтын ... (оқу, ... ... және ... несие;
Ұзақ мерзімде пайдаланылатын тауарларға мыналар жатады: жиһаз;
сантехника; аудио-видио және ... ... ... ... басқа да тұтыну тауарлары.
Тұрғын үйді жөндеу жұмыстарына: үйдің ... және ... ... ... да ... ... жүргізу жатады.
Келесі бір дамып отырған несиеге – ипотекалық несиені жатқызуға болады.
Банктің иптекалық несие беру шарттары мынадай:
|Несие ... ... ... ... ... |85%- на ... ... ... ... мүліктің бағалау құнынан|
| |15%- на ... ... үшін ... ... : 1,3 %( АҚШ долл.), 1,7% |
| ... |
| ... ... : |АҚШ ... немесе теңгемен (егер 1 |
| ... ... |
| ... ... |10 ... ... |
| ... ету түрі: |Пайдаланылатын немесе сатып алатын |
| ... үй. ... ... ... ... ... техникасы әр банкте әр тұрлі
қалыптасқан. Яғни қысқаша айтқанда барлығына бірдей ортақ ... ... да ... ... АҚ ... әдістемесінен мысал келтірейік.
Қарыз алушының төлем қабілетін анықтау үшін ... ... ... ... ... жеке ... ... қабілетін бағалау
көрсеткіштері
| |Көрсеткіштер атаулары ... ... ... |1 |2 |
|1 ... қарыз төлемінің айлық |Несиенің мөлшері / несиенің мерзімі|
| |мөлшері (НҚАТ); | |
|2 ... ... ... ... ... * сыйақы |
| ... ... ... ... ... / 12 ай |
|3 ... ... және ... |НҚАТ + СМАТ |
| ... ... ... ... |
| ... (НҚСАТ); | |
|4 ... ... (ТТ) ... ... – салықтық және басқа |
| | |да ... |
|5 ... ... ... (ННҚ) |НҚСАТ / ТТ (мәні жобамен 35-45 %- |
| | |дан ... ... ... |
Масалы: М.Е. ... ... ... 360 000 ... ... ... 36 айға, 18 % жылдық сыйақы мөлшерлемесінде ... отыр ... ... таза ... – 18 000 ... және ... ... мүлік қояды.
Жоғарыдағы кестедегі көрсеткіштер көмегімен қарыз алушы
М.Е. Киртаевтың төлем қабілетін ... ... ... ... ... (не 85 ... ... алушымыз төлем қабілетті, яғни оған несие беруге
болады. Ендігі қадам кепілге қоятын ... ... ... Айталық,
кепіл заты ретінде 2 бөлмелі пәтер ұсынылады. Оның нарықтық (салыстырмалы)
құны
1 500 000 теңге тұрады.
Банк тарапынан бағалаушы – мамандар көмегімен осы ... ... ... ... банк ... ... құны пәтерді бағалау құнының
70% - нен аспауы тиіс. Ол үшін ... ... ... ... тозу коэффициенті – Пәтердің нарықтық құны х 3% (тозу
коэффициенті) – 1 500 000 х 0,03 = 45 000 ... ... ... ... бағасының төмендеу тәуекелі – ... құны х 15% ... ... – 1 500 000 х 0,15 = 225 ... ... ... құны – Пәтердің нарықтық құны Пәтердің тозу
коэффициенті Пәтердің бағасының ... ... = 1 500 000 – 45 000 ... 000 = 123 000 теңге.
4. Пәтердің кепіл құны – Пәтердің ... құны х 60%= 1 230 000 х 0,6 ... 000 ... Бұл ... ... несиенің кепілмен қамтамасыз ету
дәрежесін сипаттайды.
Жеке тұлғаның несие қабілетін бағалау сұралатын ... оның ... ... ... ... мен ... ... бағалау,
жанұяның құрамы, өзіндік сипаттамаларымен, клиенттің ... ... ... ... ... несиенің ең көп таралған түрлерінің бірі ипотекалық
несие.
«Халық ... ... ... ... ... бойынша бағдарламамен
танысып көрейік.
Ипотекалық несиені мақсатқа және шартқа сай анықтап беру бағдарламасы 3
бөлімнен тұрады:
... ... ... клиент бойынша ақпарат;
• клиенттің қаржылық жағдайы.
Бірінші бөлімде – несие беретін банк ... ... ... ... ... атауы, несиенің түрі мен сомасы және оны
мерзімді өтеуі, оны өтеу үшін клиенттің ... ... ... ... ... жалпы мөлшерін банкке төлеуге тиісті.
Бағдарламаның екінші бөлімінде – клиенттің мамандығы, оның жалдық ... мен ... ... ... ... туралы мәліметтер енгізіледі.
Үшінші бөлімде – клиенттің қаржылық жағдайында ағымдық және ... ... мен ... ... және ... мен ... ... мәліметтерден тұрады.
Әдетте, банк ипотекалық несиені қозғалмайтын мүлікті ... алу ... ... ... ... және т.б. ... ... береді.
Жеке клиенттермен жұмыс істеуде қойлатын жоғары талаптар: оларға ... көп ... ... пен ... ... ... ... несиелік
портфельді тиімді басқарудың қажеттілігі, ипотекалық несиелендіру бойынша
алдағы ... ... ... ... ... ... ... талаптар қою үшін қажет.
Қазақстанның экономикалық жағдайының қазіргі шарттарына байланысты
ипотекалық несиелер банктер үшін тағы бір ... бар сала ... ... ... потенциалды клиенттер ауыр қаржылық жағдайда
және жұмыстан босату қауіпіде тұр. ... ... ... ... ... қарыз алушының несие қабілетін бағалау мәселелері
объективті туындалады.
Кепілдік ретінде банк ... ... ... ... қатар сатып алынатын мүлігінен, жалақыны алудан және т.б. ... ... ... ... ... ... ... несиелендірудің
құқықтық қағидаларының ресми толық қатарлары шығарылып, енді отандық
банктерде де түсе ... ... ... несиенің реттемесін рәсімдеу өтініштің келіп түсуінен
басталады. ... ... ... келіп түсуінің банк үшін ... ... ... ... қабілетін және төлем қабілетін тексеру;
• несиелік шарттардың қорытындысы;
• несиенің ... ету ... ... қорытындысы.
Жеке тұлға түріндегі қарыз алушының несие қабілетін талдау – бұл оның
жеке белгілерін бағалау және несиені алуда жеке ... ... ... ... ... кезінде банк үлкен көңілді оның жеке
өміріне, әсіресе ... ... баса ... ... Банк ... бала-
шағасы бар клиенттермен жұмыс істегісі келеді. Осының бәрі тәртіп бойынша
клиенттің банк алдында өз ... ... және ... ... Клиентпен алғашқы кездесуде бану міндетті түрде оның
қызметінің ... ... ... және оның ... ... ... ... туралы ең жоғары сапалы ақпараттарды пайдалануы қажет.
Сол үшін қарыз ... ... ... кезде өзінің жеке белгілерін
куәландыратын құжаттарды тапсыруы ... ... ... ... ... жұмыс тәжірибесі,
ұйымдастырушылық мүмкіндіктері. Банкті қызықтыратын нақты ақпараттарға
келесілер құрайды:
• қарыз ... жеке ... ... ... жағдайы, отбасының мән-
жайы, ашықтылық деңгейін, сыртқы келбеті, ... ... ... ... ... ... білімі туралы куәліктің ... ... ... ойындармен) байланысы, менеджментке ... ... ... ... кәсіптік (қызметтік) мақсаты, кәсіптік тәжірибесі, жұмысқа
мамандануы.
• денсаулық жағдайы: спортпен шұғылдануы.
• жеке мүлігі: жылжымайтын мүлікті иемденуі, ... да ... ... ... ... ... жанұя мүшелерінің мүлігінің күйі, несие
ұйымдармен байланыс қарқындылығы.
Қарыз алушының несие қабілетін бағалау екі негізгі әдіспен: ... және ... жүйе ... ... ... ... негізінде қолданылған әдіс, банктер қарыз
алушының ... ... ... ... ... ... ... талқылап болғаннан кейін ипотекалық несиені беру
мүмкіндігі туралы сұрақты шешеді.
Баллдық жүйелерді пайдалану – бұл ... ... ... ... ... өте ... және экономикалық дәлелденген процесс.
Мұнда туындалатын бір ғана қиыншылық, баллдық жүйе ... ... ... бағалауда статистикалық ақпараттармен мұқият салыстырылуы және
үнемі жаңартылуы қажет. Соған байланысты, ... ... ... қабілеті бұл
заңды және жеке тұлғаның несиелік шартқа сәйкес өз міндеттемелері бойынша
толық және мерзімді есеп айрысуы.
Несие ... ... ... ... ... ... төмендету және жұмысының тұрақтылығын
көтеру мақсатында несиелеуші банктің көзқарасы.
Екіншіден, шарт ... ... ... және қызмет көрсету, сонымен
бірге коммерциялық несиені беру үшін ... ... ... ... ... қабілеті – бұл қарыз алушының несиені алуы және оның шекті
сомасын анықтап толық және ... ... ... және ... ... алушының несие қабілетін талдаудың мақсаты оның өткен, қазіргі
және болашақтағы ... ... ... ... үшін ... ... алу болып табылады.
Қарыз алушының төлем қабілетінің талдауы бұл оның күнделікті шығындар
мен ұзақ мерзімді міндеттемелерін ... ала ... ... қайтару бойынша
қаржылық мүмкіндіктері. Банк ... ... ... ... ... қайтарғаны үшін және бұл соманы дүркін-дүркін төлемдер
бойынша өтелген және сол ... ... ... ... ... ... алушының меншік қаражаттарының жеткіліктілігін
бағалайды.
Банк ... ... ... туралы сұрақты қарастырған ... ... ... ... ... өзі ... сомасын
салыстыруына үлкен көңіл бөледі. Банктер тәртіп ... ... ... барлық 100% несие бермейді.
Қарыз алушының ипотекалық несие алу үшін өтініші өз ... ... ... ... талабына жауап беретін ақпараттарға, яғни қарыз
алушының несие және төлем қабілетіне байланысты, бірақ клиент туралы ресми
мәліметтерден ... ... ... ... және т.б.), ... ... несиенің сипаттамаларынан (мөлшері, мерзімі, берілу мақсаты және
қарыз алушының қаржылық жағдайы туралы мәліметтер) құралуы қажет. Себебі,
барлықипотекалық ... үшін ... ... ... ... ... көзі ... өтініштің негізгі бөлімі болып «табыстың айлық
есеп айырысуың табылады. Несиеге төленетін таза соманы алу үшін табыстардан
шығындар сомасын алып ... ... ... ... мұндай есеп айырысулар
келесідей жүргізіледі:
А. Айлық табыстар:
➢ салығы алып ... ... ... арналған пособиялар;
➢ зейнетақы;
➢ бағалы қағаздар және салымдар бойынша сыйақы;
➢ басқа да табыстар.
В. Айлық шығыстар:
➢ ағымдық ... ... ... ... ерте берілген несиелерге қызмет көрсету;
➢ пәтерлік төлем;
➢ басқа да шығындар.
Қолда бар табыс = А – В
Қарыз алушының қолда бар ... мен ... ... ... ... ... ... D (D=пайыздар+негізгі қарыз) салыстырсақ, онда банк оның
төлем қабілетін ... ... егер ... ... ... ... сомасы
клиенттің қолда бар табысы көлемінен артық ... онда ... ... қабылданбайды. Банк қарыз алушының төлем қабілетін жақсы ... ... ... ... ... ... сомасы 50% және одан аз құраса.
Тұтыну несиелері бойынша несиелік тәуекелдердің баламалық жабу мөлшерін
құру үшін ... ... ... несиені өтеу төлемінің ең төмен
мөлшері және ... ... ... ... бойынша қарыздың ең жоғары
мүмкін мөлшерін (К1 және К2) қолданылады:
| | ... өтеу ... ең ... ... |
| | | |
| | | ... |= | |
| | ... ... табысы |
| | ... ең ... ... ... |
| | | |
| | | ... |= | |
| | ... ... табысы ... ... ... банк ... ... ... нақты
табысының мөлшері мен өтініште көрсеткен ... ... ... келуі;
табыс көздерінің тұрақтылығы; несиені өтеу шарттарын, егер ... ... ... ... өз ... ... ... жағдайда анықтайды.
Қолайлы қорытынды кезінде, банк ипотекалық несие шартының талаптарын
өңдеуге кіріседі. Бұл несиені құрылымдау кезеңі деп ... Бұл ... ... ... ... ... ... анықтайды:
• сомасы;
• мерзімі;
• қамтамасыз ету тәртібі;
• сыйақы (мүддесі) ... ... да ... ... ... кезінде үлкен көңілді несиенің құнына, яғни
оған сыйақы мөлшерлемесін және ... ... ... несиені
өтелуін бақылау және рәсімдеу кіреді. Сонымен бірге, кейбір факторлар:
банктің тартылған ресурстарының нақты ... ... ... ... ... ... ... деңгейі, қарыз алушы мен банк ... ... ... ... ... ... ... ең төменгі мөлшерін келесі
формуламен анықтауға болады:
D=(S+M) ∙ K+R
Мұндағы:
D – несие ... ... ... ... ... несиені ашу және
несие шарттарын өңдеу үшін комиссия);
S – ... ... ... нақты құны, жылдық %;
M – банк маржасы, жылдық %;
K – ипотекалық несиенің сомасы;
R – ... ... ... көрсету және өтеу (әдетте несиеден 2 %) бойынша
банктің тікелей және жанама шығындары.
Қарыз алушыдан несие беру ... ... ... ... банк өз
мойнына алатын несие тәуекелдерінің деңгейін, бұл тәуекелді ... ... ... несие көлемін, несие беру шарттарын өтеу ... ... ... ... ... ... және тиімді пайдалану
бағасын береді. Тәуекел деңгейін және шарттың қорытындасын анықтау ... ... ... соңғы екі-үш жылдың қаржылық ... ... ... қызметінің дамуын талдау мақсатында дерттейді. Қарыз алушының
несие қабілеті, сонымен бірге несие ... ... ... етуімен байланысты беріледі.
Кепілдіктерді беру тәртібі қазіргі Қазақстан Республикасының «Азаматтық
Кодексінең және ҚРҰБ нормативтік-құқықтық актілерімен сәйкес реттелінеді.
Кепіл беруші ... ... ... ... ... несие берушінің
(борышқор) алдында бұл тұлғаның толық және ... ... ... орындалуына жауап беруін міндеттейді.
Кепілдік жазбаша түрде беріледі. Кепіл беруші ... ... ... алдында да сондай көлемде тұрақсыздық төлемдерді, сыйақылар,
қарызды өндіріп алу бойынша ... ... мен ... ... ... қоса ... ... Кепіл берушінің басқа банкте қызмет
көрсетілетін шотынан даусыз тәртіпте ... ... және ... ... ... ... банкінің инкассалық өкімімен өндіріледі.
Кепіл болушылық жеке ... банк ... ... ... және ... ... алған несиесі бойынша өз ... ... ... Кепіл болушылық жазбаша құрастырылып және
нотариалды түрде расталады. ... ... ... ... ... шеңберінде жауап береді және өзіне қаражаттандыру жауапкершілігін
алады.
Банк несиені беру ... ... және ... берушінің мүлігінің
жағдайын, олардың репутациясы мен сенімділігін, ... және ... ... ... тексеру қажет. Несиені өтелмегіні үшін қарыз
алушылардың жауапкершілігін сақтандыру ... ... ... ... ... ... Банк сақтандыру компаниясымен
несиелік тәуекелді сақтандыру шартын дербес жасасуы ... ... ... ... ... ... | ... несиелердің, |
| |Атауы ... ... |
| | ... %-қ ... |
|1 ... қаражаттар |100 ... |
|2 ... ... |50 ... |
|3 ... ... ... |30 ... |
| ... қоса | |
|4 ... ... ... ... алу бойынша |50 дейін |
|5 ... ... да ... мен ... |40 ... |
|6 ... дүкендер, сауда павильоны, салондар, |40 дейін |
| ... ... ... | |
| ... ... ... ... | |
| ... үшін ... ... | |
|7 ... | |
| ... ... пайдалану мерзімі екі жылдан |40 дейін |
| ... тиіс | |
| |- ... үш ... ... тиіс |50 дейін |
|8 ... ... ... |80 ... ... несиелендіру әрқашан жылжымайтын мүлік ипотекасы кепілімен
қамтамасыз етілген.
Ипотеканың дамуы меншік иесінің кепіл құралынсыз жүзеге асуы ... ... ... және ... ... ... тек меншік иесі ғана
салады. Сонымен бірге, оның ... ... ... ... ... ... ... ғимараты өзі орналасқан сол жер ... ... ... ... және ... кепілі өз алдына мынаны белдіреді:
егер кепілмен қамтамасыз етілген міндеттеме орындалған жағдайда, онда несие
беруші мен ... ... ... бұл ... ... құқылы. Несие беруші
кепіл күшіне байланысты борышқор мен кепіл берушінің кепілмен ... ... ... ... ... ... берушілердің
алдында көбінесе кепілге салынған мүліктің құны бойынша қанағаттандыруға
құқы бар. ... шарт ... ... кезде, яғни егер борышқор несие берушімен
шарт жасасу арқылы өз ... ... ... берген жағдайда пайда болады.
Кепіл шарттың тіркелгендігі туралы есептелінеді, егер:
• Оған кепіл тізілімінің ортақ № (коды) берілсе;
• Тиісті ресімделген ... ... ... ... ... ... туралы
шарттар архивіне тапсырылса.
Кепіл туралы шарттың субъектілері болып:
• Кепіл (кепіл беруші және кепіл ұстаушы) туралы ... ... және ... ... ... ... етілген шарт жазбаша және нотариалды түрде
растулуы қажет. Ол ... ... ... ... ... ... ... мүлікті иеліктен шығарудан міндеттеме бойынша ... ... ... ... ... ... беруге тапсыру;
• Мүлік ауыртпалығына жаңа қарыздар және т.б.
Екі түрлі кепіл түрлерін ажыратады:
• Кепіл кепіл берушіде қалуы мүмкін;
... ... ... ұстаушының иеленуінің өкіліне тапсырылуы мүмкін.
Кепілдің бірінші түрі ең көп тараған.
Кепіл кезінде ... ... ... ... ... ... ... құралының тағайындалуына сәйкес оны пайдалану және иелену;
• Кепіл құралды иеліктен ... оны ... ... ... ... қарыз сатып алушыға аударып басқару.
Сол уақытта кепіл ұстаушы кепіл құралының толық құнын өз ... ... ... оған ... ... шараларды қолдану,
кепіл ұстаушыға кепіл құралын жалға беру ... ... ... жағдайда шарттың аяқталуы, бұл ... ... ... ... ... Негізгі қарыздың орындалуы тиісті
құжаттармен расталуы тиіс: несие берушінің қарызды алғаны туралы ... ... ... акті және ... ... ... орындалған жағдайда кепіл құралы
міндеттеменің толық ... ... өз ... ... ... «Халық Банкң АҚ – ның мысалы бойынша ипотекалық несиені беру
тәртібін және банк жүйесі ... ... ... несиені беру тәртібі төмендегідей бірнеше сатыдан тұрады.
1. Ипотекалық несиесі бойынша ... ... ... ... бас банктергі және банктің филиалдарындағы:
- Банктің Коммерциалық Департаментінің ипотекалық несие бөлімі;
- ... ... ... ... ... ... қаржы-эканомикалық Департаменті;
- Банктің құқықтық басқармасы;
- Банктің қауіпсіздікДепартаменті;
- Банкпен ... ... ... ... мен ... ... банкте ипотека несиесін беру туралы өтініш және ... ... ... тексеріп, экспертиза жүргізу үшін қажет құжаттар
пакетін ... ... ... ... тиіс ... ... қабылданған құжаттардың тізімі жасалынады да, ... ... ... ... беру үшін ... ... несие
бөлімінің бастығы барлық келіп түскен өтініштердің тізімін және ... ... ... ... ... ... экспертиза жасау
барысында несиен маманы және ... ... ... тұрғын үйіне барып көруі
керек.
Егер несие алушы экспертиза ... ... ... ... ... ұсынылып отырылған қамтамасыз етуді бағалауға байланысты ... ... онда ... ... банктік бес күн ... ... ... Несиелік Комитеті алдын-ала берілген проектіні
қаржыландыру(несие мерзімін өзгерту (пролонгация және тағы басқа) ... , ... ... заңға сайкес тіркелуін және эканомикалық
қауіпсіздік Департаментінің ... ... ... ... ... не ... ... бекітілмеу) шешіміне келеді.
Ал егер жоба потекалық несиесінің Несиелік Комитетінің құзыреттігінің
шегіне шығатын болса, ол Банктің ... ... ... ... ... ... шоттан несиелік құжаттарды Коммерциялық
Департамент директорының орынбасарымен мақсатты ... ... ғана ... ... ... ... жіберіледі.
Несие берілгеннен кейін он күн ішінде несиелік ... ... ... ... ... Акт ... Және бұл Акт несие
алушының досьесіне тігіледі.
Егер клиент ... ... шарт ... ... ... ... он
күн қалғанға дейін банкке несие мерзімін ... ... ... жазып келетін болса, несиелік қызметкерлері қарыз
алушының қаржылық жағдайына, ал заңгер қамтамасыз ... ... ... ... ... жүргізу тәртібі. Несие қызметкерінің міндеттері:
• несие алушылардың несие келісім шартында көрсетілген шарттарды
орындауын, соның ... ... ... ... ... ... алушының банктік шотына ақша қаражаттарының уақытылы
түсіп отырыуын ... ... ... ... ... және ... ... проектінің қаржылық
жағдайын тексеріп, бағалап отыру;
• гаранттың қаржылық жағдайына мониторинг жүргізу.
• Осы ... ... ... ... Актісі жасалады, оны
Коммерциалық Департамент Директроры тексеріп, қол қоюы керек. Ал
бұл Актінің мазмұнына келсек:
... ... ... ... мақсатқа сай емес
қаражаттарға құжаттардың болуы;
... ... ... ... ... ... ... соның ішінде ... ... ... ... ... (кепіл берушінің) қаржылық жағдайы туралы мәліметтер.
3. Ипотекалық ... ... ... шарттары. Банктік
экспертиза жасаған уақыттағы несие алушыға қойылатын ... ... 21 ... 56 жас ... бірақ несие мерзімі несие
алушы 58 жасқа толғанаға дейін ... ... ... ... ... Расталған табыстардың болуы қажет.
• Несие алушының тұрақты жұмыс орны болуы керек.
• Клиенттің және оның туысқандарының басқа ... ... ... ... болмауы шарт.
• Несие бойынша өтімді қамтамасыз ... ... ... алушы сотталмауы және оның үстінен тергеу ... ... ... ... ... анықтау. Банктің несие
қызметкері несие ... ... ... тіркегеннен кейін құжаттарда,
анкетада көрсетілген мәліметтерді тексеруі ... Егер ... ... өз несиесін жалақы есебінен өтейтін болса, ... ... ... ... әкелген анықтама негізінде
анықталынып есептеледі.
Ол анықтамада келесі мәліметтер көрсетілуі керек:
1. анықтама берілген ұйымның ... аты, ... ... ... ... ... алушының осы ұйымда тұрақты жұмыс істеу мерзімі;
3. банкке келгендегі несие алушының ... ... 12 ... ... ... орта айлық табысы;
5. соңғы 12 айдағы ұсталынымдар (расшифровкой)
Анықтамаға ұйымның жетекшісінің және бас бухгалтердің қолы, ұйымның
мөрі ... ... ... ... жұбайына берілетін анықтамаға осы
талаптар қойылады.
2. Ал егер ... ... ... ... табыс есебінен
жабылатын болса, несие қызметкері орта айлық табыс ... ... ... ... жасау арқылы анықтайды.
3. Несие алушының төлемқабілеттілігін анықтау ... ... ... ... барлық міндетті төлемдер алынып
тасталуы керек (яғни, табыс салығы, ... ... және тағы ... ... ... ... несие алушының барлық төлемдерден кейінгі
орташа айлық табысына ... ... ... екі ... ... (барлық төлемдерден кейін) табысына байланысты
беріледі. Негізгі қарыз бен төленетін пайыздардың сомасы ... ... ... ... ... ... ... аспауы қажет. Және К коэффициенті 0,7 аспауы керек.
5. Егер несиелік қызметкерде несие алушының ... ... ... ... ... ... ... болса, бұл
коэффициент қортындыда (заключение) ... ... беру ... азаю ... жағына өзгертліп,
реттеліп отырады.
6. Егер несие алушы ... ... ... дейін зейнетке шығатын
болса, онда төлемқабілеттілігін орташа айлық табысына (жұмыс
істеген ... ... ... ең ... қосу ... ... (себебі, болашақтағы зейнетақы
мөлшерін растайтын құжаттар жоқ). Бұл ... ... ... алып ... ... К ... анықтау
барысында қолданады.
7. Анықталған К коэффициенттерінің мөлшері басқа факторларға:
• Несиені ... ... ... Банктің сәйкесінше бөлімдеріндегі қорытындыларындағы ақпаратқа
байланысты өзгертіледі.
8. ... ... ... ... ... және ... анықтау барысында несие алушылардың табыстары АҚШ ... өсуі ... ... ... ... жеке тұлғалардың автокөлік алуын қолдап, несие берудің банкке
мынадай мүкіндіктер беруде:
• Жеке ... ... ... ... ... ... тарту;
• Банктегі тұтыну несиелерін беру процесін унификациялау;
• Банктік қызметерді көрсету үшін тек жеке ... ... ... сауда компанияларын тарту (мысалы, автосалондарды және ... ... ... ... ... ... бағдарламасы бойынша қайта қаржыландырылатын ипотекалық
несиелердің типтік сипаты 3 -кестемен ... – тің ... ... ипотекалық нарықтың ең ірі
қатысушыларына, яғни 90 % берілген несиелердің ... ... ... ... Банкцентркредит, Альянс банк, Астана финанс
және “БТА ИПОТЕКА” АҚ жатады. Мұндағы ... екі ... ... ... ... жасайды, ал ... ... бар және олар ... бірге жұмыс жасайды.
3-кесте. Банктің бағдарламасы ... ... ... ... ... ... валютасы | Несие теңгеде беріледі және қайтарылады ... ... |3 000 000 ... ... ... ... |3-20 жылға дейін ... | ... ... |Ай ... төлемдер несие бойыншща негізгі қарыз және |
| ... ... ... ... бұрын |
| ... ... салу ... |
| ... ... ... табысын есептеуде соңғы 12 |
| ... ... ... және оны ... ... |
| ... Отбасының табыстарына ерлі-заыптылардың|
| ... ... ... табыстары жатады. |
| ... алу ... ... ... |
| ... жұмыс орыны бойынша алатын жалақы; |
| ... ... ... ... жалақы; |
| ... ... ... |
| ... бойынша сыйақы түріндегі табыстары және |
| ... ... |
| ... және стипендия; |
| ... ақа ... таза ... |
| ... және ... ... ... ақы; |
| ... ... ... ... да мән ... |
| ... қаражаттарға сатып алатын тұрғын үйге |
| ... ... ... ... жатады: |
| ... ... ... ... ... қарызды және|
| ... ... |
| ... ... ... ... (қарыз |
| ... ... ... ... үді ... |
| ... ... салынатын салық (сатып алынған |
| ... үйге ... |
| | |
| ... |
| ... ... ... |
| ... үйді сатып алуға байланыссыз айсайынғы |
| ... |
| ... ... ... ... |
| ... ... қайтару (осы ипоткеалық несиеден |
| ... |
| ... ... ... ... мүлікке салынатын |
| ... ... ... ... |
| ... де ... ... ... ... үйді |
| ... автомобильді ұстау, өзге де |
| ... және ... ... үстау, қызмет |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... |
| ... ... ... ... ... үйге |
| ... ... ... ... қатынасы |
| ... ... ... |
| ... тұрақты шығыстардың (тұрғын үймен байланысты |
| ... ... ... айтылған) отбасының |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... |
| ... төлемдер қарыз алушының отбасының табысына |
| ... 150 АҚШ ... кем ... онда |
| ... 45% және 50%- ға дейін түзетуге |
| ... |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | ... ... | ... | |
| | |
| | ... АҚ ... ... -ның 2007. ж. жарнамалық материалынан. |
Ипотекалық несиелерді сатып ... және ... ... ... компания мен серіктес-банктер арасындағы қатынас өзара жасалған
Бас келісм-шартқа және ипотекалық куәліктерді сатып алу және ... ... ... ... сенімді басқару туралы келісім-шарт немесе
қызмет көрсету туралы келісім-шарт негізінде ... ... ҚИК ... үй
ипотекалық несиені беретін және оған қызмет көрсететін серіктес-банктерге
мынадай талаптар қояды:
1) Компанияның ... ... сай ... ... ... тұрақтылық критерилері;
3) Компанияның сатып алатын ипотекалық несиелеріне қызмет көрсетуге
жұмылдырылатын ... ... ... ... Компанияның сатып алатын ипотекалық несиелерін беру және қызмет
көрсетуге ... ... ішкі ... ... қаржыландыруды Компания серіктес банктерге мынадай шарттар
орындалғанда ғана ... ... ... деңгейдегі банктерге қойылатын талаптар:
а) банктердің ипотекалық несиелер беруге және оларға қызмет көрсетуге
және өзге де банктік ... ... ... ... ... банк ... деңгейдегі банктердегі жеке тұлғалардың салымдарын
(депозиттерін) міндетті түрде ұжымдық ... ... мүше ... ... банк ... ... дейін 3 ай ішінде Ұлттық банктің пруденциалдық
нормативтерін және орындалуға міндетті өзге нормаларды орындауға тиіс;
в) “ Тәуелсіз халықаралық аудиторлық ұйымдар ... ... ... ... біреуімен өткен қаржылық жылдағы жылдық
қаржылық есебін ... ... ... ... ... түрлерін жүзеге асырушы
ұйымдарға қойылатын талаптар:
а) ипотекалық ... ... және ... ... көрсетуге және өзге
де банктік операцияларды жүргізуге арналған лицензиясы болуы ... ... ... ең төменгі жарғылық капиталға қоятын талаптарын
орындауы тиіс.
3. ... ... ... ... Серіктес-банктердің құрылымдық бөлімшелерінде Компаниямен ұсынылған
ипотекалық несиелеу бағдарламасы бойынша оқу ... ... ... ... ... ... ... несиелер беру және оларға қызмет көрсетуді жүргізуші
серіктес-банктер ... банк ... ... 2 жылдық
тәжірибесі немесе ипотекалық несиелер беру және ооларға қызмет
көрсетуге ... 1 ... ... болуы қажет.
4. Серіктес-банктердің ішкі құжаттарына қойылатын талаптар:
а) ипотекалық несиелерді рәсімдеу, беру және қызмет көрсету тәртібін
реттейтін іштей құжаттары болуға ... ... ... ... ... ... әдістемесі
болуы тиіс;
б) ипотекалық несиелерді беру және қызмет көрсету ... ... ... ... ... банктердің халыққа берген ипотекалық
несиелері
|Аймақтар |2006ж. ... % |2007ж. млн. ... ,% |
| ... | |теңге | ... ... |827 |10,2 |4331 |14,7 ... ... |4 330 |54,2 |13864 |46,9 ... |59 |0,7 |156 |0,5 ... |446 |5,6 |2449 |8,3 ... ... |31 |0,3 |55 |0,2 ... |372 |4,7 |1067 |3,6 ... ... |410 |0,5 |1428 |4,8 ... |100 |1,3 |318 |1,1 ... ... |211 |2,6 |819 |2,8 ... |232 |2,7 |1040 |3,5 ... |212 |2,6 |655 |2,2 ... |31 |0,4 |83 |0,3 ... |324 |4,1 |922 |3,1 ... |141 |1,7 |940 |3,2 ... Қазақстан |111 |1,4 |296 |1,0 ... ... |150 |1,8 |1085 |3,7 |
| | | | | ... |7 985 |100,0 |29509 |100,0 ... ... ... статистикалық бюллетенінің мәліметтері ... ... ... ... ... ... ... – 38 %,
Халық банкі - 12%, БТА Ипотека -11%, ... - 10%, ҚИК - 10%, ... - 9%, ... ... - 8% және ... ... -2% құрайды. Әрине
қалған банктерде аталған нарықта қызмет ... ... ... ... төменгі көрсеткішке ие.
Бүгінгі күні ипотекалық несиелеудің үлесі (тұтыну ... ... ... ... банк ... екі есе ... ... отыр.
Экономикадағы өсу тұсында банктеріміз өзінің активтерін осындай несие түрін
бағыттауды жөн ... ... ... ... ... халыққа тұрғын үй
салуға және сатып алуға берілген ипотекалық несиенің жалпы сомасы 29509 млн
теңгені құрайды, бұл көрсеткіш 2006 жылы 1 ... 3 есе ... ол ... ... ... сомасы –7 985 млн теңге. ҚР-ның
аймақтары бойынша банктердің берген ипотекалық несиелерінің ... ... ... кестеден соңғы екі жыл ішінде республика аймақтары бойынша
банктердің берген ипотекалық несиелерінің көлемі өсіп отырғандаған ... ... ... және ... қалаларының үлес салмағы өте ... 01.2005 жылы ... ... ... 4 330 млн ... Астана бойынша
827 млн теңге ипотекалық несиесі берілсе, ал 01.2006 ... ... бүл ... ... ... 13 864 және 4 331 млн ... ... статистика агентігінің мәліметтері бойынша Астанадағы тұрғын үй
құрылысын қаржыландыруға мемлекеттік кәсіпорындар ... мен ... ... Ал Алматы қаласы ... ... ... ... ... мен ... ... себеп
болуда. Сонымен қатар ... ... ... ... ... танытуы, ондағы халықтың 2 еседен жоғары өсуі ықпал етті.
Ең төменге көрсеткіш Ақмола, Кызылорда және Алматы қалалары ... Әр ... ... ... ... үлесінің әр түрлі
болып келуі, біріншіден, ол аймақтағы халықтың санымен, ... ... ... ... ... ... ... етуімен
сипатталады.
Осы берілген несиелерді валюта түрлеріне және мерзімдері бойынша арнайы
6-кестеде беруге ... ... ... ... ... ... қарағанда шетел
валютасында өсу қарқынын ... ... Бұл ... ... мерзімдерінің ұзаруымен тікелей байланысты болып отыр.
2005 жылында берілген барлық ... ... ... ... ... млн ... ұлттық валютада және 1530 млн теңгесі шетел валютасында
берілген, ... ... ... ... 156 млн. ... не 5,9 % және ... 2 468 млн теңге не 94,1% құрайды.
6-кесте. Банктердің халыққа ипотекалық несие беруі.
| |2005ж |2006ж. |2007ж. |
| |Млн. ... |Млн. ... |Млн. ... %|
| ... | | | ... | ... соның |2624 |100,0 |7 985 |100,0 |29 509 |100,0 ... | | | | | | |
| ... ... | | | | | | ... валютасында |1094 |41,7 |1 504 |19,8 |6727 |22,8 |
| | | | | | | |
| |1530 |58,31 |6 479 |80,2 |22 782 |77,2 ... ... |156 |5,9 |181 |2,3 |438 |1,5 ... ... |2 468 |94,1 |7 804 |97,7 |29 071 |98,5 |
| ҚР ... ... статистикалық бюллетенінің мәліметтері ... ... ... ... ... ... 1 504 млн теңгесі
ұлттық валютада және 6 479 млн ... ... ... берілген, соның
ішінде қысқа мерзімдісі 181 млн. ... не 2,3 % және ұзақ ... 7 ... ... не 97,7% ... 2007 ... ... барлық ипотекалық
несиелердің 6 727 млн ... не 22,8% ... ... және 22 782 ... не 77,2 % ... валютасында берілген, соның ішінде қысқа мерзімдісі
181 млн. теңге не 2,3 % және ұзақ мерзімдісі 7 804 млн ... не ... енді ... ... АҚ ның ... ... ... дипломдық
жұмыстың талдауына осы банктің Алматы облыстық филиалының жұмысын
қарастырғанымыз ... ... ... үй ... ... ... байқалуына
қарамастан, халықты тұрғын үймен қамтамасыз ету әлеуметтік - ... ... бірі ... ... ... ... үй нарығындағы
халықтың инвестициялық мүмкіндіктерінің нашарлауы тұрғын үйге ... ... ... ... ... ... ... Сондай аймақтардың бірі болып Алматы ... ... ... тұрғын үйдің орташа құнын және халық табыстарын салыстыруға
мүмкіндік беретін, тұрғын үйге қол ... ... ... ... ... ... облысыың тұрғын үй нарығының ... ... ... ... ... үй ... жағдайы қолайлы емес:
салынып жатқан тұрғын үй ... ал бар ... үй қоры ... емес және ... ... қажет етеді. Облыстың барлық аумағында
тұрғын үй ұсынысының үлгісі бірдей, яғни ұсынылған тұрғын ... ... ... ... ал жаңа ... үй құрылысының нарығы, мәнді
дамымаған. Сонымен қатар, тұрғын үй нарығының бүгінгі кезеңдегі дамуындағы
маңызды ... бірі ... ... ... ... ... болып келеді. Сонымен, бастапқы нарықтағы тұрғын үй құны қайталама
нарықтың бағаларын 1,5-2 есе көп. Мұны ... үй ... ... ... және ... үйге ... беру механизмінің қалыптасу
мүмкіндігіне қалыптасқан қайталама ... ... үйді ... ... ... үй сұранысының құрылымында айқын
өзгертулер байқалады: үлгі үлкен емес пәтерлерде ... ... ... жеткілікті биік, ірі ақша қаражаттары бар, өз тұрғын үй ... ... ... ... саны елеулі. Ипотекалық
қызметтерге потенциалды тұтынушылардың басқа да категориясы бар – ... ... ... ... ... мақсаты бар үй шаруашылықтары, сонымен
қатар, жаңа құрылған және ... үйді ... рет ие ... ... үй
шаруашылықтары.
Ипотекалық несие нарығының дамуы екі фактормен анықталады: тұрғын үй
қорының жағдайымен және халық жағынан ... ... ... ... жағынан алғанда, ҚР 1990-1999 жылдарында енгізілген тұрғын
үй көлемі 7 есе ... ал ... ... үй ... 0,5% ... ... ... және көне аудандарға шамамен тең. ... ... үй ... ... 7-ші ... көрсетілген.
7- кесте. Қалалармен және облыс аудандарында ... үйді ... ... ш. ... |2004 жыл |2005 жыл |2006 жыл |2007 жыл ... ... ... |58618 |45419 |57865 |61790 ... ... | | | | ... - Қорған қ. |29497 |13007 |14200 |6404 ... қ. және ... |11858 |11574 |15021 |21574 ... | | | | ... қ. және аудан |2951 |2982 |3780 |2221 ... | | | | ... қ. және ... |2189 |2535 |1305 |2838 ... | | | | ... БатырГлубокий қ. |2748 |2041 |4083 |4288 ... ... ... | | | | ... ... аудандар |9375 |13280 |19051 |24465 ... ... ... ... ... құрастырылған |
Бұл кестенің ... ... ... 2004 ... бастап
аудандарында тұрғын үйді енгізу қарқынды осуі байқалады. Бірақ 2007
жылдың ... ... ... ... ... дағдарыс осы жылдың
жоспарын орындауға мүмкіндік бермеді, яғни 2007 ... ... 80327 ... ... тек 70% іске асырылған (61790 ш. м.). 7-шы кестесінде
көрініп тұрғандай 2007 жылы ... ... ... ... 61,8 мың. ... ... тапсырылған. Жалпы ауданы 59,6 мың. ш. метр 589 ... және 2,2 мың. ш. ... 2 ... оның ... тұрғын емес жайдан
қайта жабдықталған. 2006 ... ... ... ... жалпы
ауданданының енгізуі 6,8% үлкейді.
Сур. 3. Тұрғын үйлердің жалпы ауданның іске қосуының динамикасы.
Жалпы салынған үйлердің бір қабаттылар саны – 87,6%, екі ... ... 3,4 ... – 0,9%. ... берілген пәтерлердің саны 596
құрады, соның ішінде 5 бөлмелі және одан да көп – 190, 3 ... – 183, ... – 150, 2 ... –59, ... – 14. 2003 ... ... ... пәтерлердің саны 9 өсті. Бір бөлменің жалпы орташа
ауданы 2006 жылы 100,1 ш. метрден 98,6 ш. ... ... ... ... үлкен бөлімі 2006 жылдағыдай, қалалық жерде салынған. Қалаларда
және қалалық үлгі ... 43,6 мың. ш. метр ... үй (70,6%), ... –18,2 мың. ш. метр (29,4%) ... 2006 ... ... жерлерде тұрғын үйлер 9% көбірек, ауылдық ...... 2007 жылы ... ... ... үйдің үштен бірі Қаскелен
қаласы және аудан аумағында орналасқан. (21,6 мың. ш. метрл), оның ... ... ... ... ... жатқандықдығы. Қабырғалардың
материалымен енгізілген тұрғын үй көлемінде ... ... ... ... 8), оның ... ... көлемінің жартысынан көбі келеді.
8- кесте. Қабырғалардың материалымен іске ... ... ... ... ... %)
| |2004 жыл |2005 жыл |2006 жыл |2007 жыл ... |100 |100 |100 |100 ... ... | | | | ... |81,1 |60,4 |68,6 |57,4 ... панельді |0,3 |0,9 |1,7 |0,5 ... - ... |0,1 |– |– |– ... - блоктық | |1,5 |0,2 |0,2 ... ... |0,6 |– |– |0,4 ... |5,7 |11,6 |17,2 |23,4 ... ... және |3,1 |12,4 |0,9 |2,4 ... | | | | ... бетон | |0,6 |1,0 |1,5 ... ... |8,1 |12,6 |10,4 |14,2 ... ... ... ... ... құрастырылған ... бірі ағаш ... ... Бүтін бетоннан және темірбетонды үйлер
(2,4%), ұялық бетоннан (1,5%), ірі ... (0,5%), ірі ... ... - ... (0,2%) ... үлес ... ... 2006 жылмен
салыстырғанда кірпішті және тас үйлердің үлес ... 11,2 ... ... ал ірі ... – 1,2 ... ... Ағаш ... 6,2 пайызды пунктіне, бүтін бетон және ... – 1,5 ... ... бетон 0,5 пайызды пунктіне үлкейді. Енгізілген тұрғын
үйлерді көріктендіру ... ... ... 9-ші ... ... ... тұрғын үйлерді көріктендіру ... ... ... ауданнан %)
| |2004 жыл |2005 жыл |2006 жыл |2007 жыл ... | | | | ... ... ... |47,6 |24,4 |16,2 |8,5 ... | | | | ... су кұбырымен |76,7 |63,7 |52,1 |41,3 ... ... |73,1 |61,8 |41,9 |34,2 ... орталық жылумен |62,0 |32,7 |16,6 |10,1 ... ... ... ... |48,8 |26,8 |20,5 |9,6 ... ... ... |49,0 |26,8 |17,5 |9,9 ... бір ... |22,7 |35,6 |32,1 | ... | | | | ... ... ... ... ... құрастырылған |
Енгізілген ... ... ... ... 2006 ... ... төмендеді. 2007 жылы көріктендірудің ... 8,5% ... ... үй ... ... ... сумен –
9,6% жабдықталған, былау (душпен) – 9,9%, ... ...... – 34,2%, су ... – 41,3%. 2003 ... ... ... түрлерімен жабдықталған үйлердің үлес ... ... ... ... орталық жылумен – 6,5 п. п., былаумен (душпен)
– 7,6 п. п., ... – 7,7 п. п., су ... – 10,8 п. п., ... – 10,9 ... ... жабдықталған.
Құрылыс потенциалын жұзеге асыру кәзіргі жағдайда қаржылық мекемелердің
көмегімен ... 2007 ... ... ... ... АҚ ның ... ... филиалының халыққа тұрғын үй салуға және
сатып алуға берілген ипотекалық несиенің жалпы сомасы 29509 млн ... бұл ... 2005 жылы 1 ... 3 есе ... немесе ол
уақыттағы ипотекалық несиелердің сомасы –7 985 млн. теңге. ... ... ... ... ... ... ... 4-суретте
берілген.
Сур.4. ХалықБанкң АҚ ның Алматы облыстық филиалы бойынша халыққа
берген ... ... ... (млн. дол. ... ... ... 1999 жылы банктермен берілген тұрғын үй ... ... кез ... ... түрі ... ... уақыт өте келе пайыз
ставкалары орташа 12% ... (сур. 5.) және ... ... ... ... ... несие дәрежесінен тұрғын үй несие ставкалар
разрядына өтті.
Сур.5. Ипотекалық несие бойынша ... ... ... алға басқан, тепе-тең нарықтың ... ... ... ... және ... шарттардың қолайлы
болуында мүмкін.
3. ИПОТЕКАЛЫҚ ... ... ... ... ... АҚ – ның ... бойынша тұрғын үйге қол ... және ... оны ... алуына қаражаттарды жинақтау
мүмкіндігін есептеу
Тұрғын үйдің орташа құны және орта есеппен жан басына ... ... ... ... үйге қол ... ... есептеудің мысалын
келесі кестестеде көрсетейік.
10-кесте. Тұрғын үйге қол жеткізу көрсеткішінің есебі
|1 |2 |3 |4 ... ... ... ... ... есеппен жан басына |Тұрғын үйге қол |
| ... мың. ... ... ... табысы,|жеткізу коэффициенті|
| | |мың. ... | |
|1 жыл |6,38 |6,91 |0,07 |
|2 жыл |11,26 |7,60 |0,04 |
|3 жыл |19,24 |8,47 |0,03 |
|4 жыл |28,76 |9,24 |0,02 |
10 – ші ... ... ... ... үйге жыл сайын қол
жеткізу қиындап барады, ал халықтың төлеу қабілеті төмендеп барады. Есеп
стандартты 46 ш. м. ... ... және үш ... ... шартты жанұя
үшін келесі формуламен орындалған (1)
Кд = , ... Кд – ... үйге қол ... ... – орта ... жан басына шаққандағы табыс;
N – жанұядағы адамдар саны;
S – пәтер ауданы,
C – тұрғын үйдің 1 ш. м. орташа ... ... ... егер ... барлық өз табыстарын бір жыл
ішінде тұрғын үйді сатып алуына бағыттаса, онда ол ... ... ... алу ... Тұрғын үйге қол жеткізу коэффициенті тұрғын үй нарығында
халықтың төлеу қабілетінің өзгерісінің ... ... ... ... ... ... келеді, себебі, тұтыну шығындарын ... ... ... ескереді. Халықтың нақты ... ... ... ... шығындарынан шамадан асатын
бөлімін ескеру қажет. Сонымен қатар, тұрғын үй ... ... ... өмір ... ... ... ... өңдеумен, санитарлық -
техникалық жабдықтаусыз, бастапқы нарықта ... ... ... ... б. ... ... тұрғын үйдің нақты бағасы тұтынушы үшін өңдеу және
жабдықтау сияқты қосымша шығындарды есепке алғанда жоғарырақ болады.
Тұрғын үйді ... ... алу ... ... үйді ... алуға
қажетті, ақша құралдарының ... ... ... ... ... және (5) формуласында көрсетілген. Тұрғын үйді ... ... ақша ... ... ... ... 18. көрсетілген.
Т = = ... Т – ... ... ұзақтығы.
11-кесте. Тұрғын үйді сатып алуға қажетті ақша қаражаттарын жинақтау
ұзақтығы.
|Жылдар ... ... ... ... жан басына |Ақша қаражаттарын |
| ... ... ... халық табысы,|жинақтау ұзақтығы, |
| |мың. ... м2 |мың. ... ... |
|1 жыл |6,38 |6,91 |14,2 |
|2 жыл |11,26 |7,60 |22,7 |
|3 жыл |19,24 |8,47 |34,8 |
|4 жыл |28,76 |9,24 |47,7 ... ші ... көрініп тұрғандай, табысы 6908 теңгені құрап және
тұрғын үйдің 1 ш. м. құны 6378 ... ... ... 2 ... ... ... ақша ... 14,2 жыл ішінде жинақтау қажет. [26, б.105]
Әрбір жыл сайын құнның өсуімен жинақтау кезеңінің ұзақтығы ұлғайып, ол
тұрғын үйдің ... қол ... ... ... ... келесі нәтиже
шығаруға болады:
Қарастырылып отырған кезеңде (2001- 2007 ... ... ... ... тез ... байқалған, ол өз уақытында аймақ өнеркәсібінің
өндіріс қарқынының артумен шарттасылған, ... ... ... ... ... ... ... шығу,
сонымен қатар орта есеппен жан басына шаққандағы халық табысының деңгейінің
маңыздысыз ... ... ... бұл екі ... ... ... ... яғни егер 2007 ... 2006 ... орта ... жан басына шаққандағы халық табысы 10% үлкейді, ал
тұрғын үйдің орташа құны сәйкесінше 77% ... Бұл ... ... ... үйді ... ... ... қаражаттарсыз (қарыздар) алу
мүмкіндігі үлкен емес екенін ... ... Дәл ... орташа
статистикалық 3 адамнан тұратын жанұяға стандартты 2 бөлмелі пәтерді
сатып алу үшін 14 жыл ... ... ... ... ... (8 ... ... үй нарығындағы халықтың инвестициялық мүмкіндіктерін
нақты бағалауын тұрғын үйге қажетті ақша қаражаттарының ... ... ... ... қолдану негізінде алуға болады, халық
шығындарының құрылған құрылымының ... ... ... жиналған
қаражаттардың инвестициялау шартымен.
Бұл көрсеткіш постнумерандоны тұрақты рента сомасының өсу формуласын
өзгерту нәтижесінде ... ... ... үйді ... алу ... ... n жыл ішінде жинақтап
әрбір жыл соңында пайдалы қаражаттық активтерге R ақша ... ... ... ... ... ... ... і есептелінсін. Мезгіл аяғына ұлғайтылған әрбір салым сомалары (3)
формуласында көрсетіледі
R(1 + і)n-1, R(1 + ... R(1 + і), ... кері ... алынған қатар бөлігінде (1+і) және R бірінші
мүшесімен геометриялық прогрессияны ... ... ... саны n
тең. Осыдан жинақталған сома (4) формуласын құрайды
F = = , ... ... ... бұл ... ... келешек
құны атын алды. n табу үшін алынған формуланы қайта құрап (5) формуласын
аламыз
n = ... ... ... құны ретінде алып, яғни жинақтауға қажетті (C Һ S) сомасы
ретінде алып, пайдалы қаржылық активтерге [(Д – Р)Һ N] жыл ... ... ақша ... ... R деп ... (6) формуласын
шығарайық. Тұрғын үйді сатып алу мақсатына қажетті ақша ... ... ... бұл ... ... ... инвестициялау
шарты орындалса:
T = log(і+1)Һ, ... Т – ... ... ... ... ... жинақтау мерзімі, жылдар;
Р – орта есеппен жан ... ... ... ... ...... активтердің жылдық табыстылығы, %.
Тұрғын үйді сатып алу мақсатында ... ... ... мүмкіндіктерін бағалауды үш түрде орындаған болатынбыз:
- жанұя құрылымының өзгеру салдарынан қаражаттарды жинақтау, бірақ
пайдалы ... ... ... ... ... ... ... өзгеру салдарынан қаражаттарды жинақтау, пайдалы
активтерді жинақтау кезеңінде сақтайтын қаражаттарды ... ... ... ... ... ... жинақтау, пайдалы
активтерді жинақтау кезеңінде сақтайтын қаражаттарды инвестициялау және ... үйді сату ... ... үйді ... алу ... ... орташа жанұя мүмкідігінің есебі.
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |
| | ... ... ... |
| ... | |
| ... | |
| | |1 |2 |3 |4 |5 және |
| | | | | | ... да |
| | | | | | |көп ... ... ... |2803 |10896 |12938 |16802 |7350 ... үйді сатып алуға | | | | | | ... ... | | | | | | ... | | | | | | ... табыс үлесі, % |16,8 |7,9 |19,2 |16,8 |19,7 |12,2 ... ... ... үйдің|4064 |4064 |4064 |4064 |4064 |4061 |
|1 ш. м. ... ... ... | | | | | | ... ... ... |4045 |4045 |4045 |4045 |4045 |4045 ... 1 ш. м. орташа | | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... ш. м: | | | | | | ... ... ... |33,3 |33,3 |33,3 |33,3 |33,3 |33,3 ... ... ... |49,2 |49,2 |49,2 |49,2 |49,2 |49,2 ... ... ... |66,3 |66,3 |66,3 |66,3 |66,3 |66,3 ... ... ... |89,8 |89,8 |89,8 |89,8 |89,8 |89,8 ... нарықта тұрғын үйді | | | | | | ... алу үшін ... | | | | | | ... ... ... | | | | | | ... | | | | | | |
| | | | | | | ... ... ... | | | | | | ... ... ... |12,4 |48,3 |12,4 |10,5 |8,1 |18,4 ... бөлмелі пәтер |18,4 |71,3 |18,1 |15,5 |11,9 |27,2 ... ... ... |24,7 |96,1 |24,7 |20,8 |16,0 |36,7 ... бөлмелі пәтер |33,5 |130,2 |33,5 |28,2 |21,7 |49,7 ... ... ... үйді | | | | | | ... алу үшін қаражаттарды | | | | | | ... ... ... | | | | | | ... ... ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... инвестициялау | | | | | | ... | | | | | | ... ... ... |7,5 |15,1 |7,5 |6,8 |5,7 |9,5 ... ... ... |9,5 |17,6 |9,5 |8,6 |7,3 |11,6 ... ... пәтер |11,1 |19,6 |11,1 |10,1 |8,8 |13,4 ... ... ... |12,9 |21,6 |12,8 |11,8 |10,4 |15,3 ... ... |15 |15 |15 |15 |15 |15 ... % | | | | | | ... ... ... үйді | | | | | | ... алу үшін ... | | | | | | ... қажетті, жылдар | | | | | | ... ... ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... және бар | | | | | | ... үйді сату ... | | | | | | ... ... ... бар | | | | | | ... | | | | | | ... бөлмелі пәтер |4,6 |10,7 |4,6 |4,0 |3,3 |6,1 ... ... ... |7,5 |15,1 |7,5 |6,7 |5,7 |9,5 ... ... ... |10,2 |18,5 |10,2 |9,3 |8,0 |12, 5 ... ... ... бар | | | | | | ... | | | | | | ... ... ... |4,9 |11,2 |4,8 |4,3 |3,5 |6,4 ... ... ... |8,5 |16,4 |8,5 |7,7 |6,5 |10,6 ... ... ... бар | | | | | | ... | | | | | | ... ... пәтер |6,1 |13,0 |6,1 |5,4 |4,5 |7,8 ... 6. ... ... ... ... үйді сатып алуға қажетті
қаражаттарды жинақтау мүмкіндіктері, бірақ пайдалы қаржылық активтерге
инвестициялаусыз.
Сур.7. Халықтың бастапқы нарықта тұрғын үйді ... ... ... ... ... ... ... активтердің
инвестициялау есебімен.
Үй шаруашылықтарының таңдаулы тексерулерінің мәліметтері, жанұяның
тұтыну ... ... ... ... ... ... құрылыс материалдарды, ... ... ... ... және т. б. ... шығарғанда) үй шаруашылықтарының жалпы
табыстарының үлесі, тұрғын үйді ... ... ... ... ... ол 7 — 10% құрады.
Келтірілген есеп нәтижелері, ... ең ... ... ... ... ... қол жеткіссіз екенін растайды. Дәл осылай, орташ
табыстары бар ... ... бір ... ... ... алуына қажетті
қаражаттарды жинақтау кезеңі 12 жылды құрайды, ал төрт бөлмеліні — 33
жылдан көп. Пайдалы активтерге жинақтау ... ... ... ... бұл ... бір ... ... үшін 8 жылға және
төрт бөлмелі үшін — 13 жылғы қысқарады. Тіпті жанұяда қайсыбір тұрғын
үйі бар болып, оның ... бір ... ... ойы, 5 - 6 ... ... 2004 жыл ... орта ... жанұяға, орта есеппен жан
басына ... ... 113640 ... ... 9470 ... бір адамға бір
айына арналып бастапқы тұрғын үй нарығының ... ... ... ... және ... ... қамтамасыз етілген
бастапқы шарттары ескеретін, тұрғын үй нарығының халықтың барлық топтарының
инвестициялық мүмкіндіктерін бағалау үшін ... ... ... ... ... ешқандай тұрғын үйі жоқ, және тіпті орташа
жан басына шаққанда әр айлық табыстары 15000 ... кем емес ... жаңа ... бір бөлмелі пәтерді сатып алуына 8 жыл қаражаттарын
жинақтау керек, және үш бөлмелі үшін — 16 жыл (сур. 33. а). 15% ... ... ... ... ... активтерге
инвестицияланған (ал халық үшін ... ... ... ... ... ... ставкалар, қазіргі уақытта төмендеп барады), бір
бөлмелі немесе үш бөлмелі пәтерді ... ... ... ... 5,5 немесе 8,5 жыл (сур. 34. а) ішінде ... ... ... ... ... ... жан ... шаққандағы 15000 теңге табыстарымен
айына өз тұрғын үй жағдайларын ... 4-5 жыл ... және онда ... ... ... бір ... көп болар еді.
Халықтың үлкен бөлігі қаржылық қолдаусыз тұрғын үй ... ... ... жоқ ... ... Қазақстанда тұрғын үй
мәселесін шешу және аймақтық тұрғын үй нарығын дамытуға қажетті, ... ... ... ... ... үй лизингісі және ұзақ
мерзімді тұрғын үйді несиелендіру жүйесін құру негізінде жасауға болады.
[28, ... ҚР ... ... даму ... үй ... ... талдаудан келесі қорытынды жасауға
болады, ипотекалық несиелендіру, жылжымайтын дүние ... ... мен ... мүлікті сатып алатындардың ағымдағы табыстарының
деңгейі ... ... ... ... өте маңызды қайшылықты
шешуге бағытталған, ... ... Бұл ... ... ... ... ағымдағы табыстары арқасында тұрғын үйді сатып алу ... ... ... ... ... несиелендіру жүйесі көбірек
дамыған болса, онда жылжымайтын мүлік айналымының нарықтық ... ... ... ... даму ... ... ... халқына жолдауында белгіленген, және ол парасатты және еңбекқор
жұмыстың нәтижесі. Егер бұрын пәтерді ... ... ... ... ... ... алу ... болса, бүгінгі Жолдау
ертеңгі күнге бізге сенімділік кіргізеді. Несиеге пайыз ... ... үй ... ... ... және ... үй ... 1 ш. м.
құнының ...... ... осы ... ... ... ... көрсететін көрсеткіш. Бұдан келесі қорытынды
жасауға болады, тұрғын үй ... ... ... саладағы
елдегі жүргізіліп жатқан реформалардың логикалық жалғасы болуы тиіс.
Қазақстан Республикасының статистикалық ... ... 2006 жылы ... екі ... ... метрден астам тұрғын үй
салынды. Бұл 2005 жылы пайдалануға берілген үй санынан 30% көп. Алайда, ... өзі ... ... ... Есептеулер бойынша жыл
сайын кем дегенде 4 млн. шаршы метр ... үй ... қол ... ... ... ... дейін құрылыс саласы ... ... ... саласының бірі болып келді, ... ... ... ... ... ... ... сонымен қатар құрылыс
материалдар өнеркәсібінің, жиhаз өнеркәсібінің, метал өңдеудің тоқтап
қалуына ... ... ... ... ... және жердің бағасының мөлшері
нақты бағаға сәйкес болмауы ... ... ... ... болып, коммерциялық банктер тарапынан ипотекалық
несиелендіруді тоқтатуға әкеліп соқты.
Осыған байланысты 2005 жылдан ... ... ... ... ... жаңа ... іске асырылуы және қалыптасуы күмәнды жағдайға
тірелді. Негізінде бұл саясаттың мәні тұрғын үй ... ... ... ... ... алғашқы төлем жарнасы мен ... ... ... ... ... ... ... үйге қол
жеткізуге мүмкіндік беру болып табылатын. ... ... ... халықтың
табысын ұдайы өсіру саясатының нәтижесінде жүзеге асырылуы тиіс.
Өз қаражатына сатып алу немесе тұрғын үй құрылысын салу секілді ... ... үйді ... ... ... ... 2 ... бар: -ипотека
арқылы және тұрғын үй құрылысы ... ... ... арқылы. Бірақ бұл
екеуі де әзірше өзінің ... ... ... қолы ... жүйе ... ... тұрғын үй саясаты оларды арзандатуға, сондай-ақ, құрылыс құнын
төмендетуге бағытталатын болған. Бұл ... ... ... ипотекалық
несиелер үшін қайтарым мерзімі он жылдан жиырма жылға дейін ... ... ... ... үй ... ... 10%-на дейін төмендету, бұл
жағдайда несие үстемесі 13-тен 10% дейін азайту болып ... үй ... ... шыгу үшін ... ойымша келесідей
іс шараларды жүргізген жөн:
- алғашқы төлемақы ... ... 25% ... ... ... ... қалған сома бойынша 15-тен 25 жылға дейін ұзартылса;
- мұның үстіне ірі ... аз ... ... ... үздік жобадағы тұрғын ... бір ... ... құны
орташа есеппен бүгінгі әр ... ... үшін 350 ... дейін
төмендетілсе, яғни бізге бір ... ... құны 350 ... ... ... салу қажет;
- егер құрылысшылар бағаны көтеретін болса, онда олар ... ... және ... алмайтын болады. Ал аймақтарда тұрғын жай бағасы тіпті
бұл көрсеткіштен де ... ... ... ... ... ... тұрғын үй туралы жаңа саясат
жүзеге асқан жағдайда 200 мың отбасы (ал бұл миллионға жуық ... ... ... үй ... жинақтаушы жүйесін пайдалана алатын еды. Бұл
үшін 2008 жылдың аяғына дейін 12 ... ... метр ... жай ... ... ... жыл сайын тұрғын үй көлемін енгізуді бүгінгі ... ... ... 2 eceгe ... қажет болады;
- есептеулер көрсетіп отырғанындай, жаңа тұрғын үй саясатын жүзеге
асыру үшін ... ... ... ... ... ... бойынша
тұрғын үй құрылысына 300 млрд. ... оның ... ... ... ... ... 150 ... теңге мемлекет есебінен ... ... ... ... және "Тұрғын үй ... ... ... мақсатында инвестиция салуы ... ... ... ... тұрғын үй инфрақұрылымын
қаржыландыруды өз мойнына жергілікті билік алуы тиіс;
- құрылыс үшін ... ... жер ... ... ... айналдыру
қажет.
Алға қойылған міндет Үкімет пен әкімдер мүмкіндіктерінің шегінен шығып
жатуы да мүмкін, бірақ, ол таяу 3 ... ... ... 2009 ... біз ... ... орташа табысын тұрғын үй ... ... ... қалыптастыруымыз керек.
Үкімет тұрғын үй ... ... ... ... енгізуі тиіс, сондай-ақ, осы жылы әкімдермен бірлесе отырып
барлық ... ... ... ... ... жөн. Жұмыс барысын
тиісті дәрежеде бақылап отыру ... ... ... ... тиісті Мемлекеттік комиссия құрылды. Оған ... ... ... кең ... ... ... ... үй құрылысын дамыту бағдарламаларын жүзеге асыру нәтижесінде
ЖІӨ-нің болжамды ... ... ... ... 2% шамасын құрайтын болуы
тиіс.
Ең ... - ... үй ... ... үшін ... ... ету, ... үй құны мен халықтың табысы арасындағы
сәйкессіздікті қысқарту. Одан әрі нарықтың өзі-ақ осы өлшемдер негізінде
реттелетін болады. [29, ... ... бәрі ... жаңа тұрғын жайға ... ... ... ... ... адам пәтер немесе үй алатын жағдайға
жететін уақыт та келеді. Тұрғын үй құрылысы - біздің экономикамызды ... ... ... бірі ... ... несие үнемі жетілдіріліп дамып келеді, оның тек жылжымайтын
дүние мүлік нарығының даму ... ... ... ... ... ... жаңа ... туындап, оларды шешу үшін
тұрғын үй ипотекалық несиелерді ... жаңа ... ... ... ... қаржылық жағдайын талдауды кейбір
көрсеткіштер негізінде құруға болады, ... ... ... капиталдың
жеткілігі, активтер сапасы, баланстың өтімділігі, қызметің тиімділігі мен
басқару деңгейі жатады. Есептеуге банк ... мен ... ... сипаттайтын қаржылық коэффициенттер алынған. Сонымен қатар,
ипотекалық несиелеу ... ... мен ... ... ... несие нарығының дамуы екі фактормен анықталады: тұрғын үй
қорының жағдайымен және халық ... ... ... ... ... ... құны және орта есеппен жан басына ... ... ... ... үйге қол ... ... есептеуі
көрсетілген. Тұрғын үйді халыққа сатып алу мүмкіндігін, тұрғын үйді ... ... ақша ... ... ... ұзақтық көрсеткішімен
сипаттауға болатыны көрсетілген. [35, б.106]
Тұрғын үй нарығындағы жағдайды талдаудан ... ... ... ... несиелендіру, жылжымайтын дүние мүлік объектілерінің
құны мен жылжымайтын мүлікті сатып алатындардың ... ... ... ... мүлік саласындағы өте маңызды қайшылықты
шешуге ... ... ... ... ... ипотекалық
несиелендіру жүйесі көбірек дамыған ... онда ... ... ... ... ... ... Республикасындағы ипотекалық қатынастардың қалыптасуы және
дамуын талдағаннан кейін келесі қорытынды жасауға болады:
1 Тәжірибе көрсеткендей, ... ... ... мемлекетке
маңызды пайдалар әкеледі. Ең алдымен, әлеуметтік саясат жағынан қарағанда,
ол тұрғын үй мәселесін шешуге жағдай жасайды. ... ... ... ... ...... сақтаулары, инвесторлардың
институционалдық құралдары. Нәтижесінде экономиканың нақты секторын жанама
қаржыландыруы, атап айтсақ құрылыс және оған ... ... ... ... ... ел ... толық дамуының маңызды
факторы болатынын куәландырады.
2 Қазақстанда ипотекалық несиелеудің дамуына ... ... ...... үйге потенциалды үлкен сұраныстың бары, миграциялық
процестер, ... ... банк ... ... Қазақстанда ипотекалық несиелеу жүйесінің, ең алдымен ... ... ... ... жұмыс жасалу
қажет. Несие беру көлемдерінің ... ... алғы ... ... ... ұзақ ... және ... жоғарғы емес ставкалары кезінде,
валюта эквивалентінің бекітуісіз теңгеге несиелеу.
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИ КӨЗДЕРІ
1 Колобов С.С., ... В.С. ... ... ... и ... развития – Москва, 2006
2 Алдаберген Ә. Ипотекалық кредит тұрғын үй ... ... ... ... Қазақстан. – 2006. – 21 қаңтар. – Б. 2
3 ... ... на ... ... ... ... К. ... правления ОАО «Астана-Финансң // АльПари, №2. - 2005 ... ... ... ... Үкіметінің Қаулысы Республикалық ипотекалық
несиелендіру қоры акционерлік қоғамын құру туралы // Егемен Қазақстан. ... – 5 ... – Б. 1
5 ... С. ... в ... // Банки Казахстана. – 2005. - №1. – ... ... Қ. ... аңыз бен ... // ... ... – 2006. – 10
қаңтар. – Б. 3
7 Наурызбаева Н. Тұрғын үй проблемасын ... ... жолы // ... – 2006. – 2 сәуір. – Б. 2
8 Бердалиев К.Б. ... ... ... ... Оқу құралы.
– Алматы: Экономика, 2001.- 127 б.
9 Бәшей К. Баспана – басты мәселе // ... ... – 2004.– 10 ... ... 1
10 ... Ж. ... несиеден жұрт неге безе бастады? // Заң. ... - №3. – Б. ... ... Қ. Ең қолайлы ипотека немесе 1 шаршы метр – 350 ... ... осы // Ана ... – 2005. – 16 ... – Б. 5
12 ... Е. Тұрғын үй саясатын мемлекет емес, банктер билеп отыр //
Жас алаш. – 2005. – 30 қараша. – Б. 3
13 ... М. ... ... // ... ... – 2005. – 23
қаңтар. – Б. 4
14 Мақыш С.Б Коммерциялық банктер опрециялары: Оқу ...... ... 2002. – 229 ... ... Н. ... қабілетті Қазақстан үшін, бәсекеге қабілетті
экономика үшін, бәсекеге ... ... ... ... ... жолдауы // Дидар. – 2004. – 27 наурыз. – Б. 1-3
16 ... ... ... 2007 = Statіstіcal year book of
Kazakhstan 2007 / Агентство Республики Казахстан по статистики. – Алматы. ... ... О. ... ... мен ... // ... – 2004. – 1 ... Б. 28
18 Финансовый менеджмент: теория и практика: Учебник / Под ... Е.С. – М.: ... ... ... А.Г. ... ... ... и методы ее
анализа. – Алматы: Каржы-Каражат, ... ... С. ... ... жүйесі қажет: [Кепілдікке берілетін
несие жүйесі жайында] // ... – 1999. - №6. – Б. ... ... Б. ... үй ... ... келсе .... // Дидар. – 2003. –
22 қараша. – Б. 5
22 ... Ұ. С. ... ... ... ҚР ... экономикалық оқу
орындары мен бизнес мектебі тыңдаушылары үшін ... ... ...
Алматы: Экономика, 2001. – 466 б.
23 Назарбаев Н. Жаңа талаптарға лайық болайық // Егемен Қазақстан. ... – 3 ... – Б. ... Сағындықова М. Қол жетімді үй сатып алу үшін ... ... // Жас ... – 2004. – 17 тамыз. – Б. 6
25 Тұрапбайұлы А. Арзан пәтерге үміт бар // Егемен Қазақстан. – 2004. ... ... – Б. 2
26 ... А. Жить или не ... ... ли ... ... с помощью
ипотечного кредитоваиня // Правовой вестник. – 2003. - №36. – С. 6
27 ... Т. ... алар ... // Жас ... 2003. – 30 ...
Б. 4
28 Қазақсан Республикасы Президентінің Заңы Қазақстан Республикасы
тұрғын үй құрылысы жинақ ақшасы туралы // Егемен ... – 2000. – ... – Б. 2
29 ... М. Жылжымайтын мүлікке қалай ие боламыз: [Ипотекалық
несие туралы] // Қаржы-қаражат. – 2006
30 ... Э.А. ...... ДОШКОВ ИК – 2000. –
284 с.
31 Экология и экономика природопользование ... для ... Под ... Э.юВ. – Москва: ЮНИТИ – 2002. – 519 с.
32 Белов Ц.В. Безопасность жизни деятельности – Москва: ВЫСШАЯ ШКОЛА. –
2005. – 448 ... ... В.В. ... ... ...... ... 2005.
– 254 с.
34 Человеческий фактор под ред. Салвенди Г. – Москва: МИР – 2005. – 5
том. – 392 ... ... М. ... ... ... ... ... және оны іске асыру тетігі // Егемен Қазақстан. – 2001. – ... – Б. 6
36 ... ... АҚ ... үй ... жағдайы
Ипотекаға тұрғын үйлер, пәтерлер немесе олардың бөліктері, азамат немесе
заңды тұлға меншігідегі бар бір не ... ... ... ... ... үй ... ... ережелері келесілерге таратылмайды:
- Жеке меншік не көп пәтерлі тұрғын ... және ... ... меншігіндегі пәтерлер;
- Қонақ үйлер, демалу үйлері, саяжайлар, бағбандық үйлері және басқа да
ғимараттар мен үй ... ... ... ... үй ... ... ... шектеулі немесе толығымен әрекет
етуге қабілетсіздер үшін, қамқорлық немесе қамқоршы бекітілмегендерге,
қамқоршы ... ... ... ... қолданылады.
Тұрғын үй ипотекасының азамат шарты өкілдер арқылы жасалмайды, айрықшалық
қамқоршыларға.
Аяқталмаған құрылыс объектілері, материалдар мен ... ... ... тек қана ... үй ... несиемен қамтамасыз
болғанда мүмкін.
Кепіл көп пәтерлі үйдегі ... ... ... үй ... ... ... болып саналады:
- Жалпы тұрғын жай;
- Негізгі конструкциялық;
- Механикалық, электрикалық, санитарлы-техникалық және басқа да ... не ... ... үй ... пәтер, меншік иелігіне несие ретінде алынған, ... ... ... ... мемлекеттік тіркеуге отырғаннан кейін кепілзаты болып
саналады, егер де ... ... ... не заңмен қарастырылмаса.
Пәтер меншік иесі жалпы тұрғын үй мүлігінің, үлесін иеліктен шығаруды және
басқа да ... ... ... үлесті беру әрекеттерді жасай алмайды.
Несиегер
Жылжымайтын дүние мүлік
Міндет
Кепілхат (эмиссиялық емес ... ... ... ... ... ... ... (корпорация, агенттік, қор және т.б.)
Берілген несиелерді қайта инвестициялау (ақшаны ... ... ... нарығы (қор нарығы)
Борышқор
-----------------------
5555

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 67 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Нарықтық экономика жағдайындағы ипотекалық несиелендіру жүйесі73 бет
Ипотеканың құқықтық аспектілері34 бет
«Қазақстан Республикасында ипотекалық несиелеуді дамытудың негізгі бағыттары»32 бет
Жылжымайтын мүлік ипотекасы18 бет
Жылжымайтын мүлік ипотекасының ұғымы және заңдық базасы49 бет
Ипотека-кепілдің бір түрі ретінде65 бет
Ипотекалық банктердің құрылуы19 бет
Ипотекалық және тұрғын үй несиесі нарығының қазіргі кездегі жағдайы49 бет
Ипотекалық компания ТОО «нур-риэлти эстейт»38 бет
Ипотекалық компанияның несиелік қызметтерін басқару74 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь