Рекреациялық және экскурсиялық объектілерге шолу. Алматы қаласының экологиялық жағдайын зерттеу және оның ластану көздерін анықтау

КІРІСПЕ

1.ТАРАУ. АЛМАТЫ ҚАЛАСЫНЫҢ ГЕОГРАФИЯЛЫҚ СИПАТТАМАСЫ
1.1. Қаланың географиялық орны мен табиғаты, тарихы
1.2. Алматы . рекреациялық экскурсиялық өлкетануы

2.ТАРАУ. ТУРИСТІК ЭКСКУРСИЯЛЫҚ ӨЛКЕТАНУ
2.1. Рекреациялық және экскурсиялық объектілер
2.2. Алматы ауасын тазарту өзекті мәселе

ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Алматы Іле бойы жазығы оңтүстігін ала Тянь-Шань тау селімдерінің солтүстігінде орналасқан. Республика жерінің оңтүстік-шығыс бөлігіндегі Іле Алатауының солтүстік беткей баурайында теңіз деңгейінен 700-900м жоғары үлкен және Кіші Алматы өзендері аңғарларында орналасқан.
Алматы қаласы өзінің рекреациялық және экскурсиялық объектілерге молдығымен де ерекшеленеді. Рекреациялық объектілер денсаулықты сауықтыру, спорттық сауықтыру, танымдық, мәдени және табиғи мақсаттағы деп сипаттауға болады. Осыған қарай адамдардың жиі сұраныстарын тудырып отырған негізгі рекреациялық объектілерге шолу жасалады.
Алматы – еліміздегі аса ірі қалалардың бірі. Табиғат жағдайлары, күннің жылуы, климат, жер бедері және табиғат байлығы, су, өсімдік, жер және жануарлар дүниесі экономиканың дамуына күшті ықпал етеді.
Қазақстанның табиғи ортасының табиғат жағдайлары мен экономиканы дамыту айырықша бай әрі алуан түрлі. Республикада бағалы кен байлықтарының көптеген түрлерінің ірі қорлары, жыртуға жарамды құнарлы жерлердің егін алқабы, ұлан-байтақ жайылымдар мен пішендіктер бар.
Алматы экологиясына тоқталар болсам. Алматыға бізден бұрынырақ ат басын тірегін аға буын өкілдері оңтүстік астанамның әсемдігі мен көріктілігін, саф ауасын жырдан қызық қылып айтып отыратынын талай естіп едім. “Алматының апорты” деген тіркес те сол кезде қалыптасқан. Шеттен келуші қонақтарға Алматының кез-келген жерін қысылмай көрмете алатындай жағдай бар.
Қоршаған орта мен ауа бассейнінің ластануы бүгінгі таңда еліміздегі ең ірі мегополис – Алматы қаласы үшін аса өзекті проблемалардың біріне айналып отыр. Мұның себебі неде?
1. Алматы баурайында Алматы тұр.\\Егеменді Қазақстан, 1998-48, 4б.
2. Алма-ата – столица Казахстана, Алма-Ата, 1968г.,295с
3. Байдал М.Х. Календарные особенности климата Алма-Аты, Алма-Ата, 1976г.,36с.
4. Бейсенова Ә.С. Қазақстан табиғатын зерттеу және физикалық география идеяларының дамуы. Алматы, 1990ж., 248б.
5. Ердавлетов С.Р. География туризма Казахстана. Алма-Ата, 1948г., 18с.
6. Бейсеева Г. Адам экологиясы. Алматы, 2001, 5-10 бет
7. Бейсеева Г. Экология және табиғат. Алматы, 2001, 10-12
8. Құрманов Қ. Жасыл әлем. Алматы, 1977, 102 бет
9. Алматы ақшам газеті. Алматы №5, 14 қаңтар 2003 жыл
10. Алматы ақшам газеті. Алматы №108, 2002 жыл 26 қыркүйек.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ‭
1-ТАРАУ.‎ ‏АЛМАТЫ‭ ‬ҚАЛАСЫНЫҢ ГЕОГРАФИЯЛЫҚ СИПАТТАМАСЫ
1.1.‎ ‏Қаланың географиялық орны мен табиғаты,‭ ‬тарихы
.2.‎ ‏Алматы‭ ‬-‭ ... ... ... ... ... ЭКСКУРСИЯЛЫҚ‭ ‬ӨЛКЕТАНУ‭
2.1.‎ ‏Рекреациялық және экскурсиялық объектілер
.2.‎ ‏Алматы ауасын тазарту‭ ‬өзекті мәселе
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН‭ ‬ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Кіріспе
Алматы Іле бойы ... ... ала ... тау ... солтүстігінде орналасқан.‭ ‬Республика жерінің оңтүстік-шығыс бөлігіндегі Іле Алатауының солтүстік беткей ... ... ... ... жоғары‭ ‬үлкен және Кіші Алматы‭ ‬өзендері аңғарларында орналасқан.
Алматы‭ ‬қаласы‭ ‬өзінің рекреациялық және ... ... ... де ... ... объектілер денсаулықты сауықтыру,‭ ‬спорттық сауықтыру,‭ ‬танымдық,‭ ‬мәдени және табиғи мақсаттағы деп сипаттауға болады.‭ ‬Осыған‭ ‬қарай адамдардың жиі ... ... ... ... рекреациялық объектілерге шолу жасалады.
Алматы‭ –‬еліміздегі аса ірі‭ ‬қалалардың бірі.‭ ‬Табиғат жағдайлары,‭ ‬күннің жылуы,‭ ‬климат,‭ ‬жер бедері және табиғат байлығы,‭ ‬су,‭ ... ... және ... дүниесі экономиканың дамуына күшті ықпал етеді.
Қазақстанның табиғи ортасының табиғат жағдайлары мен экономиканы дамыту айырықша ... ... ... түрлі.‭ ‬Республикада бағалы кен байлықтарының көптеген түрлерінің ірі‭ ... ... ... ... ... егін ... ‬ұлан-байтақ жайылымдар мен пішендіктер бар.
Алматы экологиясына тоқталар болсам.‭ ‬Алматыға бізден бұрынырақ ат басын тірегін аға буын‭ ‬өкілдері оңтүстік астанамның‭ ‬әсемдігі мен ... ... ... ... ‬қызық‭ ‬қылып айтып отыратынын талай естіп едім.‭ “‬Алматының ... ... ... те сол ... ... ... келуші‭ ‬қонақтарға Алматының кез-келген жерін‭ ‬қысылмай көрмете алатындай жағдай ... орта мен ауа ... ... ... ... ... ең ірі мегополис‭ –‬Алматы‭ ‬қаласы‭ ‬үшін аса‭ ‬өзекті проблемалардың біріне айналып отыр.‭ ... ... ... ... бұл ... ... пікірлері мынадай.‭ ‬Соңғы‭ ‬20‭ ‬жылда бір жарым млн халқы бар‭ ‬қаладағы физика-географиялық және табиғи‭ –‬климаттық ... ... ... ескерілмей дамуы экологиялық тепе-теңдіктің бұзылуына‭ ‬әкеліп соқты,‭ ‬өйткені оңтүстік астананың көп бөлігі жел тимейтін тау баурайында орналасқан.‭ ... тек тау ... ... ... ... ... ‬ғана кірмейді.‭ ‬өкінішке орай,‭ ‬қаланың шығыс жағындағы тұрғын‭ ‬үйлер де сол жел тимейтін аумақтарға‭ ‬қосылады.‭ ‬Алматы ауасын,‭ ‬құрамында адам ағзасына ... ... ... ... мен азот ... бар зиянды заттар ластауда.‭ ‬Олардың ауа‭ ‬құрамында көрсеткіші тиісті ... ... ... асып кетті.‭ ‬Әрине,‭ ‬мұндай‭ ‬қауіпті процестің халық денсаулығына тигізіп жатқан зияны орасан.‭ ‬Қазіргі кезде бірнеше ондаған мың алматылықтар‭ ... ... ... ... және аллергиялық аурулардан,‭ ‬уландырудан зардап шегуде‭!
“Ауруды жасырғанмен‎ ‏өлім‭ ‬әшкере етеді‭” ‬демекші,‭ ‬біз төндіріп айтпасақ та,‭ ‬шынайы жағдай сондай.‭ ‬Бірақ бұған‭ ... бет ... ... ‬немқұрайдылыққа бой алдырмау керек.‭ ‬өзін және сүйікті‭ ‬қаласын сыйлайтын оңтүстік астананың‭ ‬әр бір тұрғыны экология мәселесінде сауатты болуға ... ... ... ... ... мен‭ ‬өлім мѕселесі олай дейтіміз,‭ ‬қала ауқымдағы жалпыға ортақ‭ ‬үй.‭ ‬Сондықтан да жеке баспанаңды‭ ‬қаншама нығайтып,‭ ‬аяласаң да ол‭ ... ... ... ... ‬Міне осыны түсінетін кез жетті.‭
Жұмыстың мақсаты:‭ ‬Рекреациялық және экскурсиялық объектілерге шолу.‭ ‬Алматы‭ ‬қаласының ... ... ... және оның ... ... ... кезеңдерді саралай келіп,‭ ‬туризмдегі орнын айқындау‭;
Рекреациялық-экскурсиялық объектілерге шолу жүргізіп,‭ ‬оларды мәндік сипатына‭ ‬қарай жіктеу‭;
Аулалардағы,‭ ‬көшелердегі негізгі ластаушыларды анықтау.
1-ТАРАУ.‎ ... ... ... ... ‏Қаланың географиялық орны мен табиғаты,‭ ‬тарихы
Қазақстанның оңтүстік астанасы‭ –‬Алматы‭ ‬қаласы,‭ ‬Іле бойы жазығының ... ала ... тау ... ... ... ‬Республика жерінің оңтүстік-шығыс бөлігіндегі Іле Алатауының солтүстік ... ... ... ... ‬700-900‭ ‬м жоғары‭ ‬Үлкен және Кіші Алматы‭ ‬өзендері аңғарларында орналасқан.‭ ... ... ... ... сәл ... ... ... ‬Атырабының‭ ‬600‭ ‬метрден жоғары орналасқан‭ ‬өңірі‭ –‬қалың ағаш‭ ‬өскен шұрайлы алқап.‭ ‬Алматы альпілік сипаттағы тау массиві‭ –‬Іле ... ... ... ... ... ... ‬Алматы төңірегінде негізінен таулы келеді.‭ ‬Оңтүстігінде Тянь-Шань тау жүйесінің бір сілемі‭ –‬Іле ... ... ... және Кіші ... ‬өзенінің аралығы дөңбектасты-малтатасты шөгінділерден түзілген.‭ ‬Қала негізінен осы ысырынды конус пен лайлы тасқындар‭ ‬әрекетінен ... ... ... ... ... ‬Алматыда континенттік климат‭ ‬қалыптасқан.‭ ‬Климаттық жағдайы‭ –‬желсіз тымық ауа райы және ауа‭ ‬қабаттарының тау аңғарлары арқылы төмен‭ ‬қарай ... ... ... ... ... ... ‬+9‭ ‬+7.
Алматы‭ ‬қаласының тарихына тоқталамыз.‭ ‬Алматы‭ ‬қаласының ресми ... ... ... ... Кіші Алматы‭ ‬өзені маңында‭ ‬қаланған Верный атты ... ... ... ... ... тамыры тереңге кеткен.‭ ‬16‭ ‬ғасырдың бірінші жартсында‭ ... ... ... ... ... ‬әрі жазушы Захириддин Мұхаммед Бабырдың еңбегінде мынадай мәліметтер кездеседі:‭ ‬Ферғана‭ –‬бесінші климаттағы облыс,‭ ‬игерілген жерлердің шекарасына орын ... ... ... ... ‬батысында‭ –‬Самарқанд,‭ ‬Баданқаш шекарасының оңтүстігіндегі тауларда,‭ ‬солтүстікте атаулар Таразкент кітаптарында жазылған Алмалық,‭ ... және Янги ... ... ертеректе болғандарымен,‭ ‬бірақ оларды монғолдар‭ ‬қиратып,‭ ‬жермен-жексен еткен.‭ ‬Қазір аталған ... елді ... ... ‬қалмаған.‭ ‬Мұнда болашақ Алматының орнында орналасқан және Алмату деген атқа ие болып келген ортағасырлық‭ ‬қала туралы айтылады.‭ ‬Алмату елді ... ... ... ... ... ... ... да‭ ‬өзінің‭ “‬Тари-и-Рашиди‭” ‬шығармасында‭ ‬қолтаңба‭ ‬қалдырған.
Бүгінгі Алматы‭ –‬жеңіл‭ ‬өнеркәсіп пен тамақ‭ ‬өнеркәсібінің аса ірі орталығы болды.‭ ‬Алматы‭ –‬темір ... ... ... ... ‬әуе‭ ‬қатынасының маңызды тарабына айналды.‭
Тарихи шолуда Алматының байырғы кезеңнен ... ... ... ... ... ... бойы күйреп,‭ ‬қайтадан‭ ‬қалыптасып отырған‭ ‬қаланың мәңгілер санатына жатқыза алатынымызға көз ... ... ... ... ... ... кім ... осындай‭ ‬әсемдігіне ата-бабаларымыз‭ ‬өткен‭ ‬ғасырларда-ақ назар аударған.
Бұл аймақтағы денсаулықты сауықтыру,‭ ‬емдік мақсатындағы рекрациялық объектілердің дамуына климаттың‭ ‬қолайлығы және ... ... ... ... ‬әсер етеді.
Екінші тарауда біз рекрациялық және экскурсиялық объектілерге тоқталып,‭ ‬олардың туризм ... ... ... ‬қалыптасуына‭ ‬қандай жағдайлар‭ ‬әсер ететініне сипаттама жасаймыз.
1.2.‎ ‏Алматы‭ ‬-‭ ‬рекреациялық экскурсиялық‭ ‬өлкетануы
Алматы‭ ‬қаласы‭ ‬өзінің рекреациялық‭ ‬ және экскурсиялық ... ... де ... ... ... ... ... ‬спорттық сауықтыру,‭ ‬танымдық,‭ ‬мәдени және табиғи мақсаттағы деп сипаттауға болады.‭ ‬Осыған‭ ‬қарай адамдардың жиі ... ... ... ... он ... ... шолу жасаймыз.
‎“‏МЕДЕУ‭”‬ -‭ ‬жасанды мұз айдыны бар,‭ ‬дүние жүзіндегі ең ірі‭ ‬қыстық спорт комплексі.‭ ‬Кіші Алматы‭ ‬өзенінің Медеу‭ ‬қонысына иек ... ... ... ‬18‭ ... ... ... ... биіктікте орналасқан.‭ ‬Табиғи мұз айдыны ретінде‭ ‬1951‭ ‬жылдан жарыстар‭ ‬өткізіле ... ... ... мөлдір мұзы,‭ ‬айдынның жарыс‭ ‬өткізуге‭ ‬қолайлы,‭ ‬жел‭ ‬өтінен‭ ‬қаға беріс,‭ ‬әрі ... ... ... ... ... “‬Медеу‭” ‬мұз айдынының орнынан‭ “‬Медеу‭” ‬спорт комплексі ашылды.‭ ‬Жасанды мұз айдынының ауданы‭ ‬10,5‭ ‬мың м²,‭ ... ... ... ‬3‭ ... жолы ... бөгені‭ –‬Үлкен Алматы‭ ‬өзенінің арнасындағы жасанды су айдыны.‭ ‬Қаланың оңтүстік-батыс жағында,‭ ‬1971‭ ... ... ... ... ... ... ‬Бөгеннің жалпы‭ ‬ұзақтығы‭ ‬3,6‭ ‬км,‭ ‬енді жері‭ ‬1,4‭ ‬км толған кездегі көл‭ ‬2,3‭ ‬млн.‭ ‬м³,‭ ‬терңдігі‭ ... ‬ең ... ... ... ... ... ... мәдениет және демалыс паркі.‭ ‬Қаланың шығыс жақ бөлігінде орналасқан,‭ ... ‬га ... алып ... ... ‬оның ішіндегі жасыл желек массиві‭ ‬70‭ ‬га-дан астам.‭ ‬1856‭ ‬жылы Кіші Алматы‭ ‬өзенінің Верныйдан‭ ‬өтер тұсындағы оң ... ... ... ... ‬қиын кезеңде,‭ ‬яғни‭ ‬1882‭ ‬жылы бақтың меңгерушілігіне Э.О.Баум тағайымдалды.‭ ... ... ... бақ аз ... ішінде‭ ‬қалпына келтірілді,‭ ‬кейбір ағаш‭ ‬қайта отырғызылды,‭ ‬ағаш және гүл түрлері көбейтілді.
Бұл күнде парк‭ –‬еліміздегі аса көрікті және ... ... ... ... ... ... ... ‬өсімдік түрі кездеседі,‭ ‬жасанды су айдыны,‭ ‬16‭ ‬ірі аттракционы,‭ ‬оқу және шахмат ... ... ... ... (‬Спартак стадионы және велотрек‭)‬,‭ ‬ашық эстрада,‭ ‬би алаңы,‭ ‬тамақтану орындары‭ (‬ресторан,‭ ... ... ... ... және тұрмыстық‭ ‬қызмет көрсететін орындар бар.
Жиырма сегіз гвардияшы панфиловшылар атындағы парк,‭ ‬Гоголь мен‭ ‬Қонаев көше‭ ... ... ... ... ‬70-80‭ ‬жылдары‭ ‬10‭ ‬га жерге отырғызылған бұл жасыл желек массиві алғашқыда А.С.Пушкин сквері ... ... ... сквер‭ ‬1900‭ ‬жылы Федерациясы паркіне айналды.‭ ‬ұлы Отан соғысы ... ... ... ... ... ... ... ‬полкі‭ ‬4-ротаның‭ ‬2-взводы жауынгерлерінің Москваны‭ ‬қорғаудағы көрсеткен ерлігі‭ ‬құрметіне‭ ‬1942‭ ... ‬29‭ ... ... ... ... ‬18‭ ‬га ... ‬көк терек,‭ ‬үйеңкі,‭ ‬қарағаш,‭ ‬емен және‭ ‬қарағай басым‭ ‬өседі.‭
“Түркісіб‎”‏ ... ... ‬8‭ ... ... ... ... орналасқан.‭ ‬1934‭ ‬жылы‭ ‬ұйымдасқан‭ “‬Түркісіб‭” ... ... ... ... ... ‬құрылған.‭ ‬Санаторий жыл бойы істейді.‭ ‬Мұнда‭ ‬өкпе,‭ ‬тыны органдары және нерв ... ... ... ‬қабылданады.‭ ‬Негізгі емі‭ –‬жеңіл теріс заряды аэроионды иондағы тау ауасы,‭ ‬ионбронды,‭ ‬оттекті,‭ ‬көмірқышқылды,‭ ‬азотты т.б.‭ ‬ванналар,‭ ‬сондай-ақ физиотерапия.
‎“‏Каменское‭ ... -‭ ... және ауа ... ... ... ‬1932‭ ‬жылы ашылған.‭ ‬Іле Алатауының солтүстік беткейінде,‭ ‬теңіз дейгейінен‭ ... ‬м ... ... ... ‬жыл бойы жұмыс істейді,‭ ‬бір мезгілде‭ ‬350‭ ‬адам‭ ‬қабылдайды.‭ ‬өкпе туберкулезбен ауырғандар,‭ ‬қол-аяқ,‭ ‬бүйрек т.б.‭ ‬туберкулез ауруларынан емделеді.‭ ... ... ‬75‭ ... ... ... ... ‬Жақсы жабдықталған рентген,‭ ‬физиотерапия,‭ ‬функциональды диогоностика,‭ ‬емдік ... ... ... ... және ... ... ... лабораториялар бар.
‎“‏Алмаарасан‭”‬ курорты.‭ ‬Іле Алатауының көркем табиғатты алқабына,‭ ‬теңіз деңгейінен‭ ‬1800-1850м биіктікте.‭ ‬Алматыдан‭ ‬26‭ ‬км.‭ ‬1931‭ ‬жылы‭ ... ... ... шипалы суында радон,‭ ‬сульфат,‭ ‬карбанат,‭ ‬натрий‭ ‬қосылыстарының‭ ‬әлсіз минералданған ертінділері.‭ “‬Алмаарасан‭” ‬курортында нерв жүйесі,‭ ... ... ... ... және‭ ‬әйел аурулары мен сырқаттанғандар емделеді.‭ “‬Алмаарасанда‭” ‬арнаулы бұлақ,‭ ‬әртүрлі лабораторлар мен ... ... ... ... ... ... стадион ірі спорт комплексі.‭ ‬1955‭ –‬жылы іріге көтерді.‭ ‬Абай пр.‭ ‬мен ... ... ... бір ... алып ... ... ... спорт аренасы‭ –‬стадион,‭ ‬футболшылардың жаттығу алаңы,‭ ‬спорт ойындарының‭ ‬Кіші стадионы,‭ ‬Жабық және ашық жүзу ... ... ... ... ... манежі,‭ ‬ашық теннис корты,‭ ‬спорт аландары енеді.‭ ‬Негізгі спорт аренасы‭ ‬1958‭ ‬жылы арх.‭ ‬А.Қ.Қапанов пен А.Я.Коссовтың жобасы бойынша салынды.
Стадионның ... ... ... ... мен‭ ‬400‭ ‬және‭ ‬100‭ ‬метрлік жүгіру жолынан,‭ ‬оған‭ ‬қосымша жеңіл атлетика мен түрлі спорт ойындарына арналған секторлардан тұрады.
2-ТАРАУ.‎ ... ... ... ‏Рекреациялық және экскурсиялық объектілер
Қаладағы экскурсиялық объектілердің‭ ‬өзі түрлі мәнде сипатталады.‭ ... ... ... ... ‬әдебиет пен‭ ‬өнертану,‭ ‬өндірістік мақсатта‭ ‬қарастыруға болады.‭
Алматының экскурсиялы объектілері кімді болса да‭ ‬қызықтырып‭ ... ... ... он ... шолу жасаймыз:
Орталық мемлекеттік музей‭ –‬табиғи,‭ ‬тарихи,‭ ‬меатериалдық және рухани мәдениет ескерткіштерін‭ –‬Қазақстан территориясындағы ... ... ... ... ... ... ‬қоғамы мен табиғаттың дамуы туралы деректерді жинақтайтын,‭ ‬сақтайтын,‭ ‬зерттейтін көпшілікке көрсететін және насихаттайтын‭ ... ... ... ... мекемесі.
ғ-дың‭ ‬30‭ ‬жылдары Орынбор‭ ‬қаласындағы Неплюев‭ ‬әскери учелищесі жанында‭ “‬Орынбор‭ ‬өлкесінің музейі‭” ‬ретінде‭ ‬құрылды.
жылы,‭ ‬майда Орталық музей ... ... ... ... ... ... ... Жетісу облыстық музейі мен Жетісу‭ ‬қазақ‭ ‬әскерлері музейінің,‭ ‬ал‭ ‬1941‭ ... ... ... ... музейдің‭ ‬қорлары‭ ‬қосылды.‭ ‬1944‭ ‬жылдан‭ ‬Қазақстанның Орталық мемлекеттік музейі деп аталды.
Қазақтың‭ ‬ұлттық музыка аспаптар музейі.‭ ‬1980‭ ‬жылы‭ ‬ұйымдастырылды.‭ ... ... ... аса экспонат бар.‭ ‬Экспонаттар негізгі‭ ‬4‭ ‬залға‭ ‬қойылған.‭ ... ... ... ‬үш ... ... ... ... шанақты,‭ ‬ішкі ішекті,‭ ‬шіңкілдек,‭ ‬екі жақты деп аталатын домбыра турлері,‭ ‬сондай-ақ нарқобыз,‭ ‬қылқобыз,‭ ‬желқобыз,‭ ‬сазген,‭ ... ... ... ... ... ... ‬асатаяқ,‭ ‬шың,‭ ‬шаңқобыз,‭ ‬сырнай,‭ ‬ауыз сырнай,‭ ‬қамыс тілік,‭ ‬қос‭ ‬қамыс,‭ ‬сыбызғы,‭ ‬жетілген желбуаз,‭ ‬даңғыра,‭ ‬дабыл,‭ ‬шыңдауыл,‭ ... ... ... ... ... сирек кездесетін,‭ ‬не мүлде‭ ‬ұмытылған музыка аспаптарының‭ ‬40-тан астам түрлері жинақталған.‭ ‬Мұнда белгілі ақын,‭ ‬композиторлар мен орындаушылар‭ ... ... ... ... ... ... ... ‬жырау,‭ ‬Мұрын жырау,‭ ‬А.Жұбанов,‭ ‬Қ.Әзірбаев,‭ ‬Ә.Қасенов,‭ ‬М.Ержанов,‭ ‬Д.Мықтыбаев пайдаланған домбыралар мен‭ ‬қобыздар,‭ ‬сол сияқты орыс,‭ ‬украин,‭ ‬ұйғыр,‭ ‬дүнген,‭ ‬корей ... ... ... да бар.
А.Қастеев атындағы‭ ‬Қазақстанның‭ ‬өнер музейі.‭ ‬1976‭ ‬жылы ашылды.‭ ‬Қазақтың көркемсурет галереясы мен‭ ‬қолөнер музейі‭ ‬құрылды.‭ ‬Музейді бейнелеу‭ ‬өнері мен сән ... ... ... ... ‬17000-ға жуық туындылары жинақталған.‭ ‬14‭ ‬залында бейнелеу‭ ‬өнерінің түрлері мен жанрларынан,‭ ‬ревлоюцияға дейінгі орыс,‭ ‬совет,‭ ... ... ... ... ... ... ... бар.‭ ‬Қазақстан‭ ‬өнері білімі палеолит дәуірінен‭ ‬қазіргі кезге ... ... ... ... ... ...
Ағаш,‭ ‬сүйек,‭ ‬тері‭ ‬ұсақтау және тоқымашылық секілді‭ ‬қазақ халқының дәстүрлі‭ ‬өнер түрлері музей ... ... ... ... ... ... ‬1976‭ ‬жылы‭ (‬арх.‭ ‬Э.К.Кузнецов т.б.‭ ‬жобасы бойынша‭) ... ... ... ... ... ‬үш‭ ‬қабатты шаршы көлемінің төбесі перамида пішінді шынымен ... ... ... ‬Қ.И.Сатпаев атындағы геологиялық‭ ‬ғалымдар институтының гнологиялық музейі‭ ‬1940‭ ‬жылы‭ ... ... ... ... ‬1945‭ ‬жылы‭ ‬300‭ ‬м болды.‭ ‬4‭ ‬мыңға жуық коллекциялық және көрмелік ... ‬60‭ ... ... ... ... ... музей ауданы‭ ‬1000м²-ден астам‭ ‬5‭ ‬залы бар арнаулы‭ ‬үйге көшті.‭ ‬Көрмеге‭ ‬қойылатын‭ ‬қатты материалдар‭ ‬252‭ ‬витринада көрсетіледі,‭ ‬экспонаттың ... ... ‬46‭ ... ... ең ірі ... ... жерінде көп кездесетін пайдалы‭ ‬қазындылар.‭ ‬Мұнда руданың көптеген коллекциялары:‭ ‬темірдің,‭ ‬марганецтің,‭ ‬хромның,‭ ... ... ... ... ... металдардың т.б.‭ ‬көптеген түрлері бар.‭ ‬Олардың арасында,‭ ... ... ... ... ... ... ... ‬рудалары маңызды орын алады.
Археология музейі.‭ ‬Қазақстанның‭ ‬ғалым академиясы археологиялық музейі‭ ‬1973‭ ‬жылы‭ ‬30-ші тамызда‭ ‬құрылған.‭ ‬Экспозицияда‭ ‬Қазақстан жеріндегі адамзат‭ ... аса көне ... ... ... ... ... ... ‬Музейдің төрт бөлімінде тарихи материал‭ ‬әртүрлі аймақтар бойынша және хронологиялық кезеңдерге сәйкес жүйеленген.
-бөлім тас дәуірінің ескерткіштеріне:‎ ... және ... ... ... ... ... ... Ақтөбе облысынан ашылған көне заман зираттарынан табылған материалдар‭ ‬қойылған.
Әуезов ... ... ... ... ... ... ‬жылы‭ ‬қарашада жазушының соңғы он жыл бойы‭ (‬1951‭ –) ‬тұрған‭ ‬үйінде ашылды.‭ ‬Бұл‭ ... ... ... ... ... ... саласында‭”‬,‭ ‬т.б.‭ ‬жазушының‭ ‬өмір жолы мен‭ ‬үлкен адамгершілігін бейнелейді.
Музейдің мемориялдық бөлімі,‭ ‬әсіресе жұмыс кабинеті‭ ‬өте‭ ‬қызықты.‭ ‬Жеке архиві,‭ ‬150‭ ‬мыңнан ... ... ... ... ... ... ‬өнер шығармалары,‭ ‬фотосуреттер т.б.‭ ‬бар.
Ботаника бағы.‭ ‬Қазақстанның‭ ... ... Бас ... ... ... ... ... ‬1967‭ ‬жылы‭ ‬ғылыми-зерттеу мекемесі дәрежесі берілген.‭ ‬Ауданы‭ –‬га,‭ ‬Қазақстанның,‭ ‬Европалық бөлігінің,‭ ‬Сібір,‭ ... ... ... ... ‬Солтүстік Америка,‭ ‬Шығыс Азия флорасы ботаника-географиялық тұрғыдан топтастырылып,‭ ‬парк-ландшафт түрінде‭ ‬61,3‭ ‬га жерде Алматының оңтүстік бөлігінде,‭ ‬теңіз ... ... ‬м ... ... ... ... ‬7‭ ‬мыңнан астам‭ ‬өсімдік тџрі,‭ ‬түр тармағы,‭ ‬формалары бар және оның ... ... ... ... ... ... ... ‬шетел флорасынан‭ ‬872‭ ‬өсімдік түрі бар.
Кафедралық собор‭ –‬архитектуралық ... ... ... архитектор А.П.Зенковтың жобасы бойынша‭ ‬1907‭ ‬жылы ірге ... ... ... ... ‬Шкантқа тізілген ағаш шеңбер‭ ‬ғимаратты салу ісінде негізгі канструкциялық элемент ролін атқарған.‭ ‬Собор‭ ‬құрылысында темірден айналдыра‭ ‬құрсау,‭ ... ... ... ... ... ... ... нығайтқыштар‭ ‬қою сияқты беріктік тәсілдері,‭ ‬оның жер сілкінісіне төзімділігін арттыру мақсатында пайдаланылған.‭ ‬Көтеріңкі іргетас,‭ ... есік ... ... ... ‬6‭ ... ... ... сәулетін арттыра түседі.‭ ‬Оны‭ ‬әсемдеу ісінде түрлі-түсті бояу,‭ ‬ағаш оймыш кеңінен‭ ‬қолданылған.‭ ‬Кафедралық собор‭ ‬1910‭ ‬жылы жер сілкінісі‭ (‬9‭ ... ... ... ... ... ‬гвардияшы‭ –‬панфиловшылар атындағы парк‭) –‬Азамат соғысы мен‭ ... Отан ... ... ... ... мәңге есте сақтау‭ ‬үшін орнатылған ескерткіш‭ –‬жылы жеңіс күнінің‭ ‬30‭ ‬жылдығы‭ ‬қарсаңында ашылды.
Мүсіндік компазициясы алдыңдағы алаңға мәңгілік шырақ‭ ‬қойылып,‭ ‬оның ... ... ... ... ... ... ... ‬Қорған-қабырғада‭ “‬Отанымыздың бостандығы мен тәуелсіздігі‭ ‬үшін шайқаста ерлікпен‭ ‬қаза болғандардың даңқы мәңгі арта берсін‭” ‬-‭ ‬деген жазу,‭ ‬ал‭ ... ... ... ... ‬және‭ “‬ант‭” ‬деп аталатын мүсіндік топтама бар.
М.О.Әуезов атындағы‭ ‬қазақ драма театры.‭ ... ... ... М.О.Әуезовтың есімі берілді.‭ ‬Театрдың‭ ‬ғимараты‭ ‬1980‭ ‬жылы салынды.‭ ‬Ол Абай даңғылы бойындағы архитектура ансамблі‭ ‬құрайды.‭ ‬Көлемдік-композициялық‭ ‬құрылыс‭ ‬өзегіне‭ ‬үлкен және кіші ... залы ... ... ... ауасын тазарту‭ ‬өзекті мәселе
Ауаның тіршілік‭ ‬үшін‭ ‬қаншалықты‭ ‬қажет екендігі,‭ ‬оның ластануы орта мен ... ... ... ... екендігі барлығымызға белгілі.‭ ‬Алматы‭ ‬қаласының экологиясы шектен тыс ластануда.‭ ‬Егер Көк-Төбеге шығып‭ ‬қарасаңыз‭ ‬қаланың‭ ‬үстін тұтасқан көк түтін басып ... ... ... ... ... пен ... ... бойымен жүрсеңіз тынысын тарылып,‭ ‬жүрегін‭ ‬қағып діңкілеп‭ ... ... ... ... ... ... жылу ... трубаларынан‭ ‬құмырсқадай‭ ‬қаптаған автокөліктердің жанармайынан бөлініп шыққан зиянды заттар мен улы газдардан,‭ ‬көптеген‭ ‬өндіріс орындарының және жеке‭ ‬үйлердің мұржаларынан шыққан ... мен ... ... ... ... ... ластанады.‭ ‬Сонымен‭ ‬қатар,‭ ‬қаланың іші мен айналасы түгел жеке жанармай‭ ... ... ... ... ... ... ‬қана‭ ‬Қаскелен мен Алматы жолының бойында‭ ‬40-тан астам май‭ ‬құю станциялары жұмыс істейді.‭ ‬Міне,‭ ... ... де ... көп ... ... ... бойынша,‭ ‬Алматы ауасының ластану деңгейі‭ ‬өте жоғары болып жатыр.‭ ‬Мұнда ауа басым ластайтындар:‭ ‬көмірқышқыл ... ... ... ... ... ... ... оксиді,‭ ‬фенол,‭ ‬формальдегид,‭ ‬түтін-шаңдар және басқалар.‭ ‬Сонымен‭ ‬қатар,‭ ... жылу ... ... ... ... ... ... ‬тонна зиянды заттар бөліп шығарған.‭ ‬Бұл бөлінген заттар ... ... ... да‭ ... ... ... ... ‬Ауаның‭ ‬құрамындағы химиялық улы заттар адамдардың денсаулығын бұзады,‭ ‬өсімдіктердің‭ ‬өсіп-дамуына зиянды‭ ‬әсер етеді.‭ ‬Егер ауа ... және ... ... ... ... ... алу ... ‬көздің‭ ‬қабықшасына‭ ‬әсер етеді және‭ ‬өкпе ауруын тудырады.‭ ‬өсімдіктердің жапырақтарынада жүретін ... ... және ... кеселімен зақымдалуына ықпалын тигізеді.‭ ‬Қан арқылы оттегінің ткандерге баруына бөгет жасайды.
Автокөліктер ... ... ... ... ... ... және көше бойында бөгет болғанда басымырақ ластайды.‭ ‬Себебі,‭ ‬ондай жерлерде автокөліктер көп ... және ... ... аз ... ... ... ... улы газдар көп бөлінеді.‭ ‬Улы заттар,‭ ‬әсіресе көмірсутегілер мен ... ... ... ... ... ... ... шығып кетеді.‭ ‬Мотордағы жанармай толық жаңа алмағандықтан көмірсутегілердің басым бөлігі‭ ‬қара күйеге айналады.‭ ‬Әсіресе,‭ ‬техникалық арқауы бар ... ... ... көп ... және ... ... ... ‬өте улы бензапирин деген көмірсутегі болады.‭ ‬Егер ауа осы затпен ластанса,‭ ‬адамдардың‭ ‬өкпедегі‭ ‬қатерлі ... ... ... ‬Бір тонна бензин жанғанда‭ ‬60‭ ‬кг сутегі тотығы бөлінеді екен.
Алматы‭ ... ... ... және жел соқпағандықтан ауаның алмасуы болмайды.‭ ‬Осыған байланысты ірі‭ ‬құрылыс ... мен ... ... ... ... ... ... ‬ауа ағымы бар жерлерді пайдаланған жөн.
өндіріс орындары ауаны жақсартудың технологиялық тиімді жолдарын‭ ‬қарастырса,‭ ‬онда ол‭ ... ... ... ... ... ... ‬өндірістен шығатын газ тәріздес лас заттарды немесе олардың мөлшерін азайту‭ ‬үшін‭ ‬әртүрлі химиялық немесе физикалық‭ ‬әдістерді пайдалануға болады.‭ ‬Ол‭ ... ... ... ‬тотықтандыру және‭ ‬қалыпқа келтіру,‭ ‬сонымен‭ ‬қатар каталитикалық тотықтандыру және бұларды ... ... ... ... ... отындардың ішінде ауаны көп ластайтын тас көмір.‭ ‬Ал,‭ ‬газды пайдаланғанда ауа ... ... ... таза түрін,‭ ‬атап айтқанда табиғи және жасанды газ,‭ ‬электр энергиясын,‭ ‬биогаз және басқаларын ... ... ... ... ... ... тас ... жағылатын‭ ‬өндіріс орындары мен тұрақты жылу жүйелерін,‭ ‬мекемелер мен шағын кәсіпорындарды жаппай табиғи газға көшіру тиімді болар ... ... улы ... мен ... ... ‬өте‭ ‬қиын.‭ ‬Ол‭ ‬үшін мына шараларды іске асыру керек:‭ ‬ауыр жүк машиналарының‭ ‬қаланың ішімен жүрулеріне тыйым ... ... ... ... ... ... ... жол бермеу,‭ ‬бензинмен жүретін көліктердің ауаға шығаратын газдарын‭ ‬ұстап‭ ‬қалатын ... ... ... ... ... жеңіл,‭ ‬жүк және адам таситын автокөліктерді газға көшіру.‭ ... ... ... іші мен ... жеке ... ‬құю станцияларын орнату‭ ‬қажет.‭ ‬Газды пайдалану‭ ‬өте ... ... ... ... және ... ... ‬өте арзанға түседі.
Ірі‭ ‬қалаларда негізінен электрокөліктерді,‭ ‬метро,‭ ‬троллейбус пен тромвайды кеңінен пайдалануға тиімді.‭ ‬Қаладағы салынып ... ... ... келешекте жұмыс істейтін болса,‭ ‬онда Алматыдағы көліктердің жұмыстары ... ... ... ... ... ... ‬ірі‭ ‬қалаларда экологиялық жағынан таза биокөліктерді:‭ ‬велосипедтер,‭ ‬веломобильдер,‭ ... және ... ... ‬ұтымды.‭ ‬Бұлар ауаны ешқашан ластамайды.‭
Ауаны тазартудың келешектегі проблемасын шешудің жолы‭ ‬-‭ ‬өндірістің ... ... ... ... ... жанарту,‭ ‬ауаға шығатын зиянды заттардың көлемін азайту және‭ ... ... ... ... бөліп алып,‭ ‬оларды пайдаға асыру.‭ ‬Қазіргі кезде табиғи шикізаттардың‭ ‬2-4‭ ‬пайызы‭ ‬ғана‭ ‬қолданылады,‭ ‬ал‭ ‬қалған‭ ‬96-98‭ ‬пайызы‭ ‬әртүрлі‭ ‬қалдықтарға айналады және ... ... ... ортаны ластайды.‭ ‬Сондықтан осы‭ ‬қалдықтарды‭ ‬өңдеп,‭ ‬пайдаға асырудың ... ... ... ... ... аз‭ ... ... ‬қалдықсыз технология енгізу керек.‭ ‬Әсіресе,‭ ‬радиациялық технологияны‭ ‬қолдану арқылы‭ ‬қалдықтардың жаңа‭ ‬қасиеттері бар‭ ‬өнімдер алуға болады.
Қазірдің‭ ‬өзінде-ақ адамзат табиғатқа ... ... ... ... ... алдымызда жыл сайын миллиондаған гектар жас ормандар жоғалуда.‭ ... ... де‭ ... іріңді жара басқа адамға‭ ‬ұқсайды.‭ ‬Оның‭ ‬өзі де оттегі жетіспеуі тұншығуда.‭ ‬Қорғанышы болған‭ ‬өзен‭ ‬қабаты жұқарып,‭ ... ... ... ... ... мен адамдардың сапасыз іс-әрекетінің‭ ‬өнімдерімен толығуда.
Осыдан екі жүз ... ... ... ... ‬1783‭ ‬жылы Швейцарияның‭ ‬ұлы ботанигі Жан Сенебье‭ ‬өсімдіктердің ауадан ... ... ... ... дәлелдеген.‭ ‬Бірақ осы‭ ‬қағида‭ ‬әлі күнге дейін көптеген адамдардың санасына ... ... ... ‬әсіресе‭ ‬өз кәсібін ашып,‭ ‬жер учаскесін алып жеке ... ... ... ... ‬қалай болса солай жайыптайтын‭ ‬қалалықтарға‭ ‬қатысты айтылған сөз.‭ ‬Олардың ішіндегі ең бір тонмойын топастардың мини-маркет немесе казино сала ... ... ... ... ... ... кеңсесінің маңындағы ағаштар мен бұталарды кестіріп тастайтынын‭ ‬қайтерсің.‭ ... ‬ол ... ... айырылады,‭ ‬шығын шегеді‭ ‬ғой.‭ ‬Сондықтан да жасыл желек олардың көзіне түскен шел ... ... ... ... ... ‬қалалықтар,‭ ‬шындығында бұлардың басым бөлігі тұрғылықты‭ ‬алматылықтары емес,‭ ‬өздерін бөліп алып билей беретін мырзалар саны,‭ ‬анықтан-ашық бассыздықтарын көрсетті.
Тағы бір айта ... ... ... ... ... сыртындағы жайма базарлардың айналасы лас‭ ‬қоқыстарға,‭ ‬әртүрлі тұрмыстық‭ ‬қалдықтарға толады.‭ ‬Сондықтан ауаның ластануына жол ... ... ... ... ... ... ‬қоқыстарды жинап,‭ ‬оларды‭ ‬өңдеп,‭ ‬пайдаға асыруға болады.‭ ‬Ол‭ ... шет ... ... ... ... зауыт орнату керек.‭
Қала ішіндегі көшелердің бойындағы парктер мен скверлердегі және ... ... ... ... ... мен ... орнына жаңа көпжылдық ағаштарды,‭ ‬атап айтқанда:‭ ‬қарағай,‭ ‬қайын,‭ ‬терек,‭ ‬долана және басқаларын ... ... ... ... жайқалған‭ ‬өсімдіктер мен ағаштар денсаулыққа пайдалы.‭ ‬Себебі,‭ ‬олар ауаны тазартады,‭ ‬көмір‭ ‬қышқыл газын жұтып,‭ ‬оттегін ауаға ... ... және ... ... ... ... бойына сіңіріп алады,‭ ‬ауаны‭ ‬әртүрлі шаң-тозаңнан тазартады.‭
Мәселен,‭ ... ... ... ... уақыт бұрын АҚШ-та‭ ‬қоршаған ортаны‭ ‬қорғау аумағындағы‭ ‬ұлттық саясат жөніндегі заң‭ ‬қабылданып,‭ ‬ауаның ластануына‭ ‬қарсы‭ ‬ұзақ мерзімді ... ... ... ... ... ... табиғатты адамдардың кері іс-әрекеттерінен‭ ‬қорғау шаралары да ескерілген.‭ (‬Айналадағы табиғатты аса тартымды Алматы‭ ‬үшін де бұл‭ ‬өзекті мәселеледің бірі ... ... ... ... ... ‬өзіміз дем алатын ауаны ластамай,‭ ‬таза‭ ‬ұстау‭ ‬әрбір‭ ‬қала тұрғындарының міндеті екендігін естен шығармайық.
Бізде де оңтүстік астананың жасыл‭ ‬қорын сақтап,‭ ... ... ... ... ... ... ‬өкінішті‭ ‬әрине,‭ ‬соңғы он жылда бір шама жөнсіздіктерге жол ... ... да орын ... ... де ... ... ‬қала деген даңқына‭ ‬әлі дақ түскен жоқ.‭ ‬Тек жасыл желектің кәдімгідей сиреп‭ ... сырт ... ... ... ... ... себебі,‭ ‬бей-берекет ағаш кесу‭ ‬әрекеттеріне‭ ‬әлі күнге жол берілуде.‭ ‬Әрине,‭ ‬бұл шаралар мүлде жүргізілмеу деген сөз емес.‭ ... ... ... ортаны‭ ‬қорғау басқармасының тарапынан мүмкіндікке‭ ‬қарай жан-жақты жұмыстар атқарылуда.‭ ‬Бірақ бүкіл‭ ‬қала тұрғындарының көмегісіз ол жұмыстардың нәтижесі ойдағыдай болмасы ... ... ... ... ... ... дауа‭” ‬бағдарламасының негізі‭ ‬қаланып жеке-жеке бөлімдерге бөлінген.‭ ‬Атап-атап айтуға да болады.
Автокөлік мәселесі.‭ ‬Қала көшелеріндегі автокөліктерден бөлінген зиянды заттар‭ ‬қоршаған ... ... ... ... жылу ... кәсіпорындардан бөлінетін зиянды‭ ‬қалдықтардың алдын алу.‭ ‬Мысалы,‭ ‬Алматыда‭ ‬1‭ ... ‬2‭ ... ... секілді ГРЭС,‭ ‬бұдан басқа‭ ‬140-тан аса ірілі-ұсақты‭ ‬қазандықтар бар.‭ ‬Осылардың жиынтығы,‭ ‬бағдарламаның‭ ‬2-ші факторы болып табылады.
Қаладағы тұрғын‭ ‬үйлерден,‭ ... ... ... ... ... ... ‬Негізінен‭ ‬қаладан бөлінген күл-қоқыстар‭ ‬Қаскелең бағытына кететін жолдың бойындағы арнайы жерлерге апарып төгіледі.‭ ‬Кейінгі ... ... ... көліктердің көнергеніне байланысты,‭ ‬тағы басқа себептер бар,‭ ‬осы жағынан біраз‭ ‬қиындықтар туындауда.
Су мәселесі.‭ ‬Осы күні‭ ‬қала тұрғындары ішіп отырған ауыз су‭ ... ‬м ... ... ... ... ... алып отырғанын‭ ‬өзінде ауыз судың‭ ‬құрамында‭ ‬әр түрлі органикалық заттардың бар ... ... сол ... жер асты суымен бірге жер‭ ‬үсті суының көптеген ... ... ... ... ... да атқаратын жұмыстар шаш-етектен.
Жасыл желек мәселесі.‭ ‬Расында біздің ... ... ... ... ... ... ... десек мақтанғандық емес.‭ ‬Оның‭ ‬үстіне біздің алдымыздағы аға‭ ‬ұрпақтың‭ ‬өз‭ ‬қолдарынан жасап кеткен демалыс орындары‭ ‬өз ... ... ... бағы‭”‬,‭ ‬Орталық демалыс бағы,‭ ‬28-панфиловшылар бағы ауаның тазарып тұруына ... ... ... ‬әсерін тигізеді.
Жасыл желек мәселесіне ағаш отырғызу да кіреді.‭ ‬Ағаш та‭ ‬қартаяды,‭ ‬дауылдан‭ ‬құлайтыны бар.‭ ‬Сәт сайын‭ ... ... ... ... ... ... ‬Сонымен‭ ‬қатар,‭ ‬кейінгі көздері бой көтерген‭ “‬Ақсай‭”‬,‭ “‬Мамыр‭”‬,‭ “‬Жетісу‭” ‬секілді ықшамаудандарын жасыл желекпен‭ ‬қамтамасыз ету,‭ ‬сол маңайларға‭ ‬әдемі демалыс ... бой ... ... ... ‬Енді осындай ойға алған‭ ‬әрекеттердің ілгері басып кету‭ ‬үшін халықты ынталандыру,‭ ‬жеңілдіктер‭ ‬ұсынуды да ойластыру ... ... ... ... ... ... ‬қосқан‭ ‬үшін коммуникалдық‭ ‬қызметтерге деген төлемақыны азайту,‭ ‬болмаса шағын бизнеспен айналысатындарға жеңілдіктер жасау.
Қала салу мәселесі.‭ ... ... сөз ... ... ... ... салу деген сөз емес.‭ ‬Жыл сайын жаңа ықшамаудандар бой көтеруде.‭ ... ... ... ... ... талапқа сай болуын‭ ‬қадағалау.‭ ‬Себебі,‭ ‬алматыдағы бұрынырақ‭ ‬қалаған сәулетті‭ ... ... ... жол ... ... ... ... бойындағы республикалық‭ ‬ұлттық кітапхана тау жақтан келетін самал желдің алдына кесе көлденең салынған.‭ ‬Осы ... ... ... ‬ғимараттары аз емес.‭ ‬Былай‭ ‬қарағанда күлкілі көрінуі мүмкін,‭ ‬бірақ осының‭ ‬өзі‭ ‬үлкен мәселе.‭ ‬Осыған байланысты‭ ... ... ... ... ... ... ... ‬Осыған жоғарыдағы жәйттарды кіргізу‭ ‬қажет.
Қоршаған ортаны‭ ‬қорғауға‭ ‬өз‭ ‬үлестерін‭ ‬қосқан шағын және орта ... ... ... мен ... ‬қолын созу.
Маниторинк және кадастр,‭ ‬яғни‭ ‬үздіксіз бақылау жүргізіп отыру.‭ ‬Қоршаған ортаның ... ... ... ... ... ‬қажет.‭ ‬Мұның да‭ ‬өзінің‭ ‬әртүрлі методологиясы бар.‭ ‬Осы бағытта‭ ‬қазір халықаралық Герман көмек ... ... ... ... жатыр,‭ ‬олардың‭ ‬өздерінің бөлген гранты бар.‭ ‬Сондай-ақ немістің‭ “‬конгалтинг инженеринг‭” ‬фирмасы жұмыс істеуде.‭ ‬Осындай жұмыстадың атқаралуымен ... ... ... салынуда.
Оқу-білім,‭ ‬ағартушылық арқылы экологиялық мәдениет‭ ‬қалыптастыру.‭ ‬Жалпы,‭ ... ... ... ... ... байланысты‭ “‬экология‭” ‬деген‭ ‬ұғымға‭ ‬әр адам‭ ‬өз тарапына‭ ‬үңілу ... ... ... ... ... ... ... оқу орындарындағы осы салаға маманданып жатқан жастар мен ... ... ... ... ... ... ... бала-бақшадағыларға‭ ‬қоршаған ортаны‭ ‬қорғау тақырыбында‭ ‬қызықты‭ ‬үйірме‭ –‬сабақтар‭ ‬өткізу,‭ ‬тіпті теледидардан фильмдер де‭ ... ... ... ... ... ‬экологиялық мәдениет дегенді‭ ‬құрайды.‭
Осы күні Алматыда нақты емес деректер бойынша‭ ... ... жуық ... бар ... ‬Мұны былай деп екі категорияға бөлуге болады:‭ ‬Кеңес кезендегі шығарылған ескі көліктер,‭ ‬қалғандары шет ... ... ... ... ... ‬қай-қайсысы болмасын айналаға орасан зор апат‭ ‬әкелуде.‭ ‬Осы көліктердің шығарған түтінінде‭ ... ... ... ... ... зат болады екен.‭ ‬Оның‭ ‬үстіне көптеген көліктер‭ ‬қорғасын‭ ‬қосылған жанар маймен жүретін көрінеді.‭ ‬Зиянды заттарды бөлінетінін былай ... ... ... ... де‭ ... ‬қаупі де аз емес.‭ ‬Тіпті кейде көшеде жүрудің‭ ‬өзі мұң болып кетеді.‭ ‬Осындай себептердің жиынтығы ... ... ... ... ... сорғыштар орнату,‭ ‬бұл химиялық заттарды бейтараптандырады,‭ ‬яғни‭ ‬ұстап‭ ‬қалады.‭ ‬Қаладағы‭ ‬300-дей‭ “‬Икарус‭” ‬автобустарына арнайы аспаптар орнату ... ... ... ... ... ... аз ... ішіндегі көліктердің жүру ережесін‭ ‬қайта‭ ‬құру.‭ ‬қорыта келгенде,‭ ‬Алматының экологиялық жағдайын‭ ‬қалыпқа келтіретін жағдай бар.‭
ҚОРЫТЫНДЫ
Туризмді ... ... ... беруден басталуы заңды.‭ ‬Себебі,‭ ‬туристік реакциялық ресурстар табиғи ресурстармен тікелей ... ... мен ... ... түрлі,‭ ‬сондықтан да табиғи объекті мен археологиялық объектілер негізінде‭ ‬ғана іздену ... ... ... ... тұрғындары және оңтүстік астана‭ ‬қонақтары‭ ‬ұсынылып отырылған объектілерді көруіне мүмкіншіліктері бар.
Алматы рекреациялық және экскурсиялық объектілерге бай болғандықтан,‭ ‬оларды сипатына‭ ... ... ... ... жеке шолу ... ... ‬әр‭ ‬қайсысының‭ ‬өзіне тән асыл‭ ‬қасиеттеріне тоқталдық.
Қорытынды жасай отырып,‭ ‬мынадай тұжырымдарға ... ... ... ... ... ... ... анықтадық‭;
Тарихи кезеңдерді саралай келіп,‭ ‬туризмдегі орнын айқындадық‭;
Рекреациялық-экскурсиялық объектілерге шолу жүргізіп,‭ ‬оларды мәндік сипатына‭ ‬қарай жіктедік‭;
Объектілерді туризмнің ... ... ... ... ... ашып ... объектілерінің алдағы уақытта‭ ‬өрістеуі‭ ‬үшін насихат пен жарнама ... және ... ... ... ... ... етеді.‭
Қала экологиясындағы негізгі мәселелер анықталып,‭ ‬болашақты шешу ... ... ... ‬келешекте‭ ‬қаламыздың экологиясын‭ –‬реакциялық экскурсиялық объектілерін жақсартуға‭ ‬қаланың‭ ‬әрбір тұрғыны‭ ‬үн‭ ‬қосады деп сенемін.
Пайдаланылған‭ ‬әдебиеттер тізімі:
Алматы баурайында Алматы тұр.‭\\‬Егеменді‭ ‬Қазақстан,‭ ... ... ... Казахстана,‭ ‬Алма-Ата,‭ ‬1968г.,295с
Байдал М.Х.‭ ‬Календарные особенности климата Алма-Аты,‭ ‬Алма-Ата,‭ ‬1976г.,36с.
Бейсенова‭ ‬Ә.С.‭ ... ... ... және физикалық география идеяларының дамуы.‭ ‬Алматы,‭ ‬1990ж.,‭ ‬248б.
Ердавлетов ... ... ... ... ‬Алма-Ата,‭ ‬1948г.,‭ ‬18с.
Бейсеева Г.‭ ‬Адам экологиясы.‭ ‬Алматы,‭ ‬2001,‭ ‬5-10‭ ‬бет
Бейсеева Г.‭ ‬Экология және табиғат.‭ ‬Алматы,‭ ‬2001,‭ ‬10-12
Құрманов‭ ‬Қ.‭ ... ... ... ... ‬102‭ ‬бет
Алматы ақшам газеті.‭ ‬Алматы‭ №‬5,‭ ‬14‭ ‬қаңтар‭ ‬2003‭ ‬жыл
Алматы ақшам газеті.‭ ‬Алматы‭ №‬108,‭ ‬2002‭ ‬жыл‭ ‬26‭ ...

Пән: География
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 22 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Алматы облысындағы бөлістіретін темір-жолдық мүнай базасына арналған инвестициялық жобаның анализі24 бет
Рекреация ұғымы сұрақ-жауап түрінде196 бет
"Өскемен қаласының атмосфералық ауасы және агроценоздарының ластануын бағалау"32 бет
2006 жылдың 11 мен 16-желтоқсан айында жарық көрген қазақ тілді бұқаралық ақпарат құралдарындағы Қазақстан Республикасы парламенті мәжілісінің қызметі туралы жарияланымдарға шолу52 бет
JSP, PHP, ASP Web программалау тілдеріне шолу. Сайт құру кезеңдері5 бет
Word терезесін шолу25 бет
«атакент» бойынша туристік-экскурсиялық маршрутты өңдеу37 бет
«әуезов атындағы орындар» бойынша туристік-экскурсиялық маршрутты өңдеу36 бет
Абай мұрасының зерттелуіне шолу23 бет
Абайдың әділеттілік туралы іліміне шолу6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь