Қазақстандағы азаматтық журналистика ерекшеліктері

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

НЕГІЗГІ БӨЛІМ

I ТАРАУ Азаматтық журналистиканың бүгінгі ақпараттық коммуникациядағы орны мен маңызы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5

1.1 Интернеттегі ақпараттың маңыздылығы мен заманауи сипаты ... ... ... ... ... ... 5

1.2 Блогтық журналистиканың ерекшеліктері мен шығармашылық белгілері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...13

II ТАРАУ Қазақстандағы блог әлемі және журналист еңбегінің ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..28

2.1 Қазақстандағы азаматтық журналистика және оның қалыптасуы ... ... ... ... ..28

2.2 Қазақ тілді блог әлемі: ізденістер және болашағы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 40


ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .49


СІЛТЕМЕЛЕР КӨРСЕТКІШІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..51

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...52


ҚОСЫМША МАТЕРИАЛ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 53
Журналистика ─қоғамдық сананы қозғаушы күш. Журналистика – өмір айнасы. Ол өмірді сипаттап қана қоймай, онда болып жатқан іс-әрекеттер жөнінде ой тастайды, қоғамға жол сілтейді, бағыт-бағдар алуға көмек етеді. Осылайша журналистика маңызды қоғамдық-саяси рөл атқарып, жұртшылыққа әлеуметтік белсенділік туғызып, шындықты ашып береді. Журналистік қызмет халықтың керегіне жауап беріп, әлеуметтік дамудың жолдарын жариялап отырады. Журналист бұл салада қоғамдық-саяси қызмет жасаудың өнерін игере біліп, әлеуметтік процестерге өз еңбегімен белсене араласады. Журналистика – халықтық болып саналады. Өйткені, журналистика – халықтың қамын ойлайтын, соның қажетін қарастыратын сала. Қандай мәселені көтермесін, журналистика соның бәрін халықтық тұрғыда қозғауға, халықтың сөзін сөйлеуге күш салады. Әрқашан халықтың жағында болып, халықтық позицияны ұстайды. Бүгінгі қоғамдағы бұқаралық ақпарат құралдарының басты парызы – бұқараның санасын билеу, оларға уақыт кезеңдерінің міндеттерін жан-жақты түсіндіру, жас ұрпақты тәрбиелеу тағы басқа толып жатқан сан-саладағы көкейкесті міндеттерді бойларына сіңіру болуға тиіс. Осы сан-саладағы көкейкесті мәселелерді қоғамға жеткізуде бұқаралық коммуникация құралдарының ішінде болжам бойынша жетекші орынға ие болатын – интернет.
Бітіру жұмысының өзектілігі. Интернеттің бірқатар коммуникация мен ақпараттық ерекшеліктеріне байланысты жаңа бұқаралық ақпарат құралының түрі – интернет-БАҚ немесе интернет-журналистика дүниеге келді. Ал соңғы кезде бүкіл әлемде «азаматтық журналистика», «блогтық журналистика» деген ұғымдар пайда болды. Азаматтық журналистика ол интернетпен тығыз байланысты. Ғаламторда блог деген түсінік бұрыннан бері қалыптасқан. Ал біздің елімізде ол жаңадан пайда болған құбылыс. Азаматтық журналистиканың азаматтық қоғам дамуында салмақты орын алатынын мамандар мойындайды. Көптеген елдерде азаматтар қоғамдық мәселелерді жаңа медианың көмегімен шешіп жатады. Блогинг елдер арасындағы шекараны ғана жоймай, сонымен бірге салалық журналистиканы дамытуға ат салысады. Мысалы, тек қана экономикаға, фото өнеріне, аспаздыққа, ақпараттық технологияларға, әдебиетке немесе спортқа арналған блогтар. Осылардың ішіндегі бір тақырыпты таңдасаңыз материалдарды қызығып оқисыз, себебі көп ретте автор жариялаған материалды өз еркімен жазған және толық меңгерген. Нақты салада жазылған блог тандалған тақырыпқа сай барлық жаңалықты жариялауға тырысады, өз тәжірибесімен, идеяларымен бөлісіп, кеңес береді. Елімізде тәуелсіз журналистер блогшы ретінде өздерін көрсете білсе, ақпараттық нарықты дамытуға мүмкіндік туатыны сөзсіз. Осыған орай, тәуелсіз журналистер қызметіне жүгінетін БАҚ-тар да пайда болады. Демек, қазақ журналистикасы интернет еркіндігі және пікірлердің плюрализмі арқылы жаңа белестерден көрініп, алға қадам жасай алады.
1. Жақып Б. Публицистикалық шығармашылық негіздері. – Алматы: Қазақ университеті, 2007.
2. Омашев Н. Қазақ радижурналистикасы: тарихы, тәжірибесі, теориясы. – Алматы: Қазақ университеті, 1992.
3. Бекхожин Х. Қазақ баспасөзінің даму жолдары (1860-1930). – Алматы, 1964.
4. Медианет. Интернет в Казахстане. - Алматы. Medianet. Soros. 2009ж. 14-105 бет.
5. Муслимова К.С. Бұқаралық ақпарат құралдарының әлеуметтану процессіндегі ролі / Муслимова К.С. - , 2002 // Международная конф. "Журналистика на рубеже веков:проблемы и перспективы". - Караганда:КарГУ, Караганда:КарГУ,2002. - С. Караганда:КарГУ,2002
6. Жапек, М. С. Интернет бұқаралық ақпарат құралы бола ала ма? - Қарағанды, 2006. – 13-24 бет.

7. Тасболат К. Дәстүрлі журналистиканың орнын әлеуметтік желілер баса ма ? // Айқын -2010. №14. 11-12 бет.

8. Тасболат К. Адам және ақпарат // Айқын -2009. №16. 11-12 бет
9. Сембай Ә. Интернеттегі жарнама. // Қазақстан іскері. 2008. № 15. 4 бет.
10. Аманжол Н. Қазақ блогосферасы: бүгіні мен келешегі. // Айқын - 2010 № 17. 5 бет
11. Cембай.Ә. Блогинг. Қазақ тілді сегмент http://arsenal777.wordpress.com
12. Еркімбай А. http://urimtal.wordpress.com
13. Асылбеков Н. Блог туралы блог http:// www.nurgisa.kz
14. Салыхова Б. http://adebiet.wordpress.com/
15. Ляхов К. Развитие казахской блогосферы. http://www.awards.kz
16. Бәйтелі.Б. Жаңа медиа жаңалықтары .http://bakytnur.wordpress.com/
17. Мағзуов.Қ. Үнхабар және бейнехабар.http://kuanysh.wordpress.com
18. Кәпқызы Е. Қазақстандағы сөз босатндығы деңгейі www.minber.kz
19. Еркімбай А. Интернет әлемі http://www.abai.kz
20. Қазақ блогшылары http://www.massagan.com
21. Қ.Р премьер-министрінің блогы http:// blogs.e.gov.kz
22. Наш казнет http://Блоги.extra.kz
23. Блогплатформа http://blog.azion.kz
24. Блоги http://www.medianet.kz
25. http://www.wikepedia.kz





ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

Кітаптар мен монографиялар:

1 Жақып Б. Публицистикалық шығармашылық негіздері. – Алматы: Қазақ университеті, 2007.
2 Омашев Н. Қазақ радижурналистикасы: тарихы, тәжірибесі, теориясы. – Алматы: Қазақ университеті, 1992.
3 Бекхожин Х. Қазақ баспасөзінің даму жолдары (1860-1930). – Алматы, 1964.
4 Медианет. Интернет в Казахстане. - Алматы. Medianet. Soros. 2009ж. 14-105 бет.
5 Муслимова К.С. Бұқаралық ақпарат құралдарының әлеуметтану процессіндегі ролі [Text] / Муслимова К.С. - , 2002 // Международная конф. "Журналистика на рубеже веков:проблемы и перспективы". - Караганда:КарГУ, Караганда:КарГУ,2002. - С. Караганда:КарГУ,2002
6 Жапек, М. С. Интернет бұқаралық ақпарат құралы бола ала ма? - Қарағанды, 2006. – 13-24 бет.
7 Барлыбаева С. Масс – медиа и цивилизация Востока. – Алматы: “Қазақ университеті”, 2000. - 79 стр.
8 Барманкулов М. Жанры печати, радиовещание и телевидение. –Алматы: ҚазГУ, 1994.
9 Омашев Н., Бегімбетова Р. Қазіргі шетел журналистикасы. –Алматы: “Қазақ университеті”, 2000.



Мерізімді басылымдар:

10 Кәмшәт Тасболат. Дәстүрлі журналистиканың орнын әлеметтік желілер баса ма ? // Айқын -2010. №14. 11-12 бет.
11 Әлия Сембай. Интернеттегі жарнама. // Қазақстан іскері. 2008.
№ 15. 4 бет.
12 Нұрболат Аманжол. Қазақ блогосферасы: бүгіні мен келешегі. // Айқын- 2010 № 17. 5 бет
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ҒЫЛЫМ ЖӘНЕ БІЛІМ МИНИСТРЛІГІ
Әл-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
Журналистика факультеті
Мерізімді баспасөз кафедрасы
Бітіру жұмысы
Қазақстандағы азаматтық журналистика ерекшеліктері
Орындаған ... ... ... ... ... жетекші ... ... ... ... ... __________________ ... ... ... ... ... ... Ш.Ы. ... рұқсатымен ... д, ... ... ... ... ... Азаматтық журналистиканың бүгінгі ақпараттық коммуникациядағы
орны мен
маңызы....................................................................
......................................5
1.1 Интернеттегі ақпараттың ... мен ... ... ... ... мен ... ... Қазақстандағы блог әлемі және журналист еңбегінің
ерекшеліктері.............................................................
.................................................28
2.1 Қазақстандағы азаматтық ... және ... ... ... блог ... ізденістер және
болашағы............................................40
ҚОРЫТЫНДЫ.................................................................
........................................49
СІЛТЕМЕЛЕР
КӨРСЕТКІШІ................................................................
..............51
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ... ... ... ... күш. ... – өмір
айнасы. Ол өмірді сипаттап қана қоймай, онда болып жатқан ... ой ... ... жол сілтейді, бағыт-бағдар алуға көмек
етеді. Осылайша ... ... ... рөл ... ... белсенділік туғызып, шындықты ашып береді.
Журналистік қызмет халықтың ... ... ... ... ... ... отырады. Журналист бұл салада қоғамдық-саяси қызмет
жасаудың өнерін игере біліп, әлеуметтік процестерге өз ... ... ...... болып саналады. Өйткені, журналистика
– халықтың қамын ... ... ... ... ... ... ... журналистика соның бәрін халықтық тұрғыда қозғауға,
халықтың сөзін сөйлеуге күш салады. Әрқашан халықтың ... ... ... ... ... ... бұқаралық ақпарат
құралдарының басты парызы – бұқараның санасын ... ... ... міндеттерін жан-жақты түсіндіру, жас ұрпақты тәрбиелеу тағы
басқа толып жатқан сан-саладағы көкейкесті міндеттерді бойларына сіңіру
болуға тиіс. Осы сан-саладағы ... ... ... ... ... ... ішінде болжам бойынша жетекші орынға
ие болатын – ... ... ... ... бірқатар коммуникация
мен ақпараттық ерекшеліктеріне байланысты жаңа ... ... түрі – ... ... ... ... Ал соңғы кезде бүкіл әлемде «азаматтық журналистика», «блогтық
журналистика» деген ұғымдар пайда ... ... ... ... ... ... Ғаламторда блог деген түсінік ... ... Ал ... ... ол ... ... болған құбылыс.
Азаматтық журналистиканың азаматтық қоғам дамуында салмақты орын алатынын
мамандар мойындайды. Көптеген елдерде азаматтар қоғамдық мәселелерді жаңа
медианың ... ... ... ... ... арасындағы шекараны ғана
жоймай, сонымен ... ... ... ... ат ... тек қана ... фото ... аспаздыққа, ақпараттық
технологияларға, әдебиетке немесе спортқа арналған блогтар. Осылардың
ішіндегі бір тақырыпты таңдасаңыз материалдарды қызығып ... ... ... ... ... ... өз еркімен жазған және ... ... ... ... блог ... ... сай барлық
жаңалықты жариялауға тырысады, өз тәжірибесімен, идеяларымен бөлісіп,
кеңес береді. Елімізде тәуелсіз ... ... ... ... ... ... нарықты дамытуға мүмкіндік туатыны ... ... ... ... ... ... ... да пайда
болады. Демек, қазақ журналистикасы интернет еркіндігі және пікірлердің
плюрализмі арқылы жаңа белестерден көрініп, алға ... ... ... ... ... ... журналист ешқашан ұтылмайды, керісінше,
ақпарат көздерін күн сайын ... ... Әр ... ... ... ... журналист блогшы бола алады және ... ... ... үшін ... ... ... ... Қазақстандығы азаматтық
журналистиканың дамуына үлес қосу, қазақ блогинг жүйесін қалыптастыру
арқылы, ертең ... ... ... ... ... да, сапасын да
араттыруға болады. Нақтырақ айтқанда, біздің ... ... бірі тіл ... ... ... ... мәртебесін
көтеріп, дамуына үлес қосады.
Зерттеу нысаны. Қазақстандық және шетелдік блогтұғырнамалар,
қазақ ... ... ... ... ... ... ... желілер, қазнеттегі қазақ тілі сегменті.
Бітіру жұмысының мақсаты мен міндеттері.
Қазақстандағы ... ... ... ... мен ... ... қазақ тілді блог әлемі және журналист еңбегіне,
блогтардағы материалдардың ... ... ... жасау.
Сондай-ақ азаматтық журналистика және кәсіби журналистиканың арасындағы
айырмашылтарды айқындау. ... ... ... ... ... блогосферасның жағдайын, оның
интернеттегі қазақ тілді сегментіне тигізетн пайдасын және ... ... не ... зертеп, теориялық тұрғыдан анықтау.
Зертеудің ғылыми жаңалығы. Бұл бітіру жұмысында Қазақстандағы
азаматтық журналистиканың маңызы мен ерекшеліктері ... рет ... ... ... ... ... ... үрдістер
тұңғыш рет ғылыми айналымға түсіріліп отыр. Интернеттегі ... ... ... әсер ... талдау жасалған. Қазақ блогшылардың
материалдарындағы тақырыптық ... ... ... салыстырмалы түрде алғаш рет баға беріледі. Сонымен
қатар Қазақстандағы азаматтық ... ... ... ... ... әдістері
Зерттеу жұмысының мақсаты мен міндетіне сай ... ... ... ... ... ... алу, ... тәсілдері
қолданылды.
Бітіру жұмысының құрылымы – Бітіру жұмысы кіріспеден,
2 тараудан, қорытындыдан, сілтемелерден, ... ... және ... ... ... ... тарауда алдымен интернеттің ақпарат ... ... ... блог ... анықтама беріп, тарихына тоқталамыз.
Интернеттегі азаматтық журналистика деп ... ... ... ... қарастырылып, тиісінше азаматтық журналистиканың
ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... бүгінгі келбеті және даму болашағына
тоқталамыз. Қазақстандағы азаматтық ... ... ... ... ... ... отырып дәлелденеді.
I Азаматтық журналистиканың бүгінгі ақпараттық коммуникациядағы орны мен
маңызы
1.1 Интернеттегі ақпараттың маңыздылығы мен заманауи сипаты
Журналистика – ... ... ... ... ... ... Қандай мәселені көтермесін, журналистика соның бәрін
халықтық тұрғыда қозғауға, халықтың сөзін сөйлеуге күш ... ... ... ... ... позициясын ұстайды.
Бүгінгі қоғамдағы бұқаралық ақпарат құралдарының басты парызы –
бұқараның санасын билеу, оларға ... ... ... ... жас ұрпақты тәрбиелеу тағы басқа толып жатқан сан-саладағы
көкейкесті міндеттерді бойларына сіңіру болуға ... Осы ... ... ... жеткізуде бұқаралық коммуникация
құралдарының ішінде болжам бойынша жетекші орынға ие болатын – интернет.
«Интернет ...... осы сала ...... ... ... топтастырылымының кооперативтік басқару жүйесі»
[4]. Әрине, мұндай терминдік сөйлем құрылымын ә ... кез ... қоюы ... Ойды ... етіп ... өз ... интернет желісіне қосылған адам әлемнің кез келген нүктесінде
тұрған келесі компьютерде сақтаулы ... ... оңай қол ... Бұл ... ... ... ... тәртіпке негізделген. Әрбір
пайдаланушы интернетке қол жеткізу үшін ... ... ... ... ... ... өңірлік, корпоративтік және
басқа да компьютерлік желілердің мұндай ... ... ... ... ... ... байланыстырылған. Дәлірек айтсақ,
интернетке кіруде телефон байланысы немесе технология ... ... деп ... ... ... ... ... мен
ғарыштық арналар пайдаланылады. Қызметтері дербес жүргізілетін мұндай
жүйелер ... ... Жер ... ... ... ... желі құрылады.
Статистикалық мәліметтерге сүйенсек, қазіргі таңда интернет әлемнің
барлық елдерін түгел қамтып, оның ... 500 ... ... ... Бұл ... ай ... 7-10 пайызға өсіп отыр. Интернеттің
бірқатар коммуникация мен ... ... ... ... ... ... түрі – интернет-БАҚ немесе интернет-
журналистика дүниеге ... Оның ... ... ... бірден
байқалды. Ол – интернеттің ақпаратты тарату оперативтілігі ... еді. ... ... ... ғалымдары жаңа
бұқаралық ақпарат құралын зерттеу нысаны ретінде ... ... ... ... 1987 жылы ... пайда болған. «The San Jose Mercury
News» газеті тұңғыш рет ... ... ... ... ... Қазіргі таңда АҚШ-тағы күнделікті басылымдардың таралымы жарты
жылда, 2009 жылғы қазан айынан бастап, 2010 жылғы наурыз ... ... 2,5%, ал ... ... газеттердің таралымы 3,1%
азайған. Керісінше, онлайн БАҚ күннен-күнге қарқынды түрде даму ... ... ... қауымдастығы (Newspaper Association of
America, NAA) 770 ... 610 ... ... ... ... Қауымдастық мәліметтеріне сүйенсек, АҚШ-та ... ... ... ... ... 56 миллионға жетіп, интернетке
кіретін адамдардың 37 пайызын құраған.[25]
Ал ... ... 3 ... таяу ... ... тіркеліп
үлгерді. Оның 20-25 пайызы БАҚ құралдарының меншігі болса, қалғаны – әр
түрлі бағытта. Оның ... банк те бар, ... ... де бар, ... адамдардың сайттары да кездеседі. Ал қазақ ... ... ... келе ... десек те, кей сәттері әжептәуір үміт күттіріп
қояды. [4]
Ақпараттық тәуелсіздіктің бір қыры - ... ... ... ... және ... ... көздерді пайдаланып, әр түрлі
көзқарастарды салыстыра білген қаламгер ғана ... ... ... Оған ... құралдар қатары газет-журналдар мен телерадиоарналар
ғана емес, Интернет пен қатар соңғы кезде жаңа тұрпаттағы мультимедия
өнімдерімен толықты. ... ... ... ұялы ... электрондық
почта, факс сенімді құралға айналды. Ал, Интернет өзінің «он-лайн», яғни
нақты уақытпен ... ... оны жаңа ... ... ... ақпараттық ортада төңкеріс жасауының себептері ретінде ... ... ... ... ... ... ... кез келген нүктесінде оқылады;
2) ақпараттың сан алуандығы, тақырыбы да, тереңдігі де, сапалығы да әр
түрлі мағлұматтар екендігі;
3) ақпаратты өзін ... ... ... яғни нақты уақытта сөйлесу, көру, ақпарат ... ... ... мультимедиялық тасқын, яғни мәтін, сурет, бейне, саз бен дауыстың
бір мезгілде таралуы;
6) интерактивтілік;
7) аудиториясын зерттеуі мен рейтингі;
8) ... ... ... мүмкіндігі;
9) өте қолайлы іздеу мен табу жүйесінің болуы және басқалар.
Интернет дәстүрлі ... ... ... ... алу ... кең мүмкіндіктерін ашып қана қойған жоқ, ... ... өзі ... ортаны құрады – желілік медиа дүниеге келді. «Қазіргі ... ... ... ... жаңа түрі – желілік медианың ... ... ... ... оның таралу аймағы дүниежүзілік
Интернет компьютерлік желісі болып табылады. Жыл ... ... ... қатары өсіп келеді, олардың ішінде бұрыннан ... ... ... ... ... ... жарық
көрмейтін тек желіге ғана бейімделген мерзімді ... ... және ... ... беттерін ашып, Интернет
арқылы хабарларын таратуда, желілік ақпараттық және жарнама агенттіктері
пайда ...... ... Рэнди Рэддик, Эллииот Кинг. Батыста
интернет жүйесін бұқаралық ақпарат құралдары ... ... ... жайлы еш мәселе ... ... ... ... ... тұтынушыларға арналған алғашқы графикалық браузерлер
мен Windows-95 дүниеге келгеннен кейін ... ... БАҚ ... ... ... аудиторияға бағытталуы тиіс. [25]
Интернеттің БАҚ деп ... ... ... ... қателесуінің бірден-бір себебі интернет жүйесін толығымен
БАҚ деп түсінуінде ... ... Бұл ... ... жүйесі – БАҚ
функциясының талаптарына сай қызмет атқаратын түрлі құрылымдардың өмір
сүру ортасы. Заң жүзінде ... ... БАҚ деп ... ... тұрақты
атауына, басылымның соңғы шыққан санына (текущий номер), тиражына,
таралым аймағына ... ... Ал, ... мұндай талаптар
қойылуы мүмкін емес. Шығарылым жиілігі мен шыққан саны. Басылым ... ... ... бұл ... ... ... ... Сайттағы
ақпарат толығымен жаңартылып отырмайды бұл ... ... ... ... жариялап отырады делік. Егер 10 мақала жариялап, жарты
жылдан соң тағы ... ... бұл ... ... ... ма? ... бір ... уақытта емес, керісінше түрлі мерзімде жарияланса
немесе мақаладағы бір абзацты өзгертсе, бұны жиілік деп ... ... ... және ... ... Жүйеге енгізілген құжат тиражы
жалғыз экземплярда болғанменен де кез ... адам ... ... қол жеткізе алады. Көпшілікке құжаттың мекен-жайы таралады.
Мұндай жағдайда құжат ... ... ... ... ... ... аталмыш құжатты 10 адам қарады. Бұны тираж деп санауға бола ма?
Апталық басылым, ... ... ... яғни ... саны ... Ал ... ... санын қалай анықтауға болады? Нақтырақ айтсақ, ... ... сайт ... ... ма, әлде бір адам 10 рет кірді
ме?
Жүйедегі сайттарды ... ... ... ... ... жобалар, рекреативті функцияны атқаратын сайттар, қызметтік
(электрондық ... және ... ... ... ... түрі – ... ... – аудиторияға
бағышталған қоғамдық көтеретін жүгі бар ақпаратты жариялап отыру
мақсатымен, ... бойы ... рет ... ... журналист еңбегінің
өнімі (жаңалықтар, мақалалар т.б.) болып ... ірі ... ... жауап беретін сайттарды интернеттегі БАҚ деп қарастырылуы
тиіс. Кез келген сайт БАҚ деген ұғым ... ... ... ... ... ... отырған ақпараттың мазмұнына қарамастан кез
келген ақпарат құралының (medium) аудиторияға әсер ету ... ... бар. ... ... таратып отырған хабар мен ... көп ... ... ... телевидение мен газеттен бір
ақпаратты бір ... ... ... ... әр түрлі қабылдайды және
бұл ақпараттың өзіне ... ... ... интернеттің негізгі
ерекшеліктерін және оның интернет-журналистикаға ... ... ... ... үшін ... ... орын алып ... құбылыстар,
процестер мен тенденцияларға түсініктеме берумен қатар, қоғамның
экономикалық, әлеуметтік-саяси, ... ... ... ... ... мен көзқарас тудыруы қажет. Осыдан интернет-
журналистика ұғымына былайша анықтама ... ... ... ... ... ақпараттарды жинау, сараптау және бұқаралық
коммуникация құралдарының бірі ... ... ... ... болып
табылатын қоғамдық қызмет түрі.
Баспа станогын ойлап тапқанға дейін мәтіндер қолмен көшіріліп
отырды. Әрине, қателер жібермей ... де ... емес еді. ... де ... ... ... ... станогын ойлап тапқан Гутенберг
матрица арқылы көшірмені жасауға кететін уақытты азайтты. Интернет – ... ... ... Желі жадындағы ақпарат – мәтін емес ардайым мәтін
құрастыратын электронды пішіндегі матрица. Браузер жолындағы құжат ... ... ... ... ... өзі ... ... интернет арқылы жіберілген оның көшірмесі. Баспадан негізгі
артықшылығы осы қасиетіне ... ... ... яғни ... ... ... арқылы жүзеге асады, екіншіден, жаңа
көшірмені тіркеуді қажет етпейді. Желідегі ... ... ... ... ... ... графика немесе дыбыс, бейне
түрінде көрініс таба ... ... ... ... ... ... Ғалым А.Сәрсенбаев қазақстандық БАҚ-та қалыптасқан
жағдайға талдау жасай ... ... ... үш ... баса ... оқырман – редакциялық ұжымдар – меншік
иелері (шығарушылар). ... осы ... ... біркелкі деп айту
қиын, плюрализм басым. ... ... ... ол ... әр түрлі мерзімге созылуы мүмкін және ... ұйып ... ... ... ... ақпараттық нарығында динамикалық үрдістер,
нарықтық құндылықтар берік ... ... өзі ... даму ... ... ... БАҚ болашағы да әлемдік факторларға байланысты.
Керісінше, ашық ... ол ... ... ... кедергілерді
жойды. Сонымен бірге біздің бұқаралық ақпарат ... да ... үшін ... сырт қала ... Яғни ... орын ... қиындықтарды тез жеңуге, экономиканы көтеруге, экологияны, ... ... ... ... ... білімі мен мәдениетін
көтеруге, басқа да ... ... ... ... ... ... ... ықпал етіп, қоғамдық күш ретінде
жауапкершілікті өзіне алғанда БАҚ-тың да беделі өсіп, ... ... ... нарығында шетелдік, соның ішінде ресейлік кез келген
басылымды алуға кедергі жоқ, оның ... ... ... және серіктік жүйе бар. Ал Интернеттік технологиялар тіпті де
революциялық өзгерістер әкелуде. Дүниежүзілік компьютерлік желі ... ... ... ... ашық ... ... Қазақстанда
байланыс сапасының жүйесі қанағаттанғысыз әрі қымбат екеніне қарамастан
ересек қала тұрғындарының 9,5 ... ... ... ... ... и Я» журналында жарияланған мәліметтерге
қарағанда, 2001 жылдың мамырына ... 394000 адам ең кемі ... ... ... ... ... аудиториясы 2000 жылғы қарашадағы
200,9 ... 6 ... ... 300,9 ... өскен. Әсіресе, оны жиі
қолданатындардың өсу үрдісі қуантады. 6 айда аптасына 1 рет ... ... 72 ... 140,3 ... ... ал ... 3 сағатқа
дейін, болмаса күн сайын әлемдік желіні пайдадланушылар саны 30,3 мыңнана
60,7 мың ... ... ... Бұл ... ... ... 1,6 пайызын құрайды. [8]
2008 жылы Маусымның 24-iнде ... ... ... ... ... ... өттi. ... тұңғыш рет өткiзiлiп
отырған бұл конференцияның мақсаты – ... ... ... бiрi ... ... интернетке халықтың қолын жеткiзудiң
оңай жолдарын қарастыру, интернет жүйесiн жетiлдiру және осы салада жұмыс
атқарып жүрген үкiметтiк емес ... мен ... ... ашық ... ... ... деп ... конференцияға көбiне
мәскеулiк мамандар ... Олар ... ... ... ... сөз ... ... өз тәжiрибелерiмен бөлiстi.
Алғашқы секция жұмысы «Мемлекет және интернет» деп ... ... ... ... ... жүйесi толығымен билiктiң
жұмса жұдырығында, ашса алақанында ... ... ... заңдық-
нормативтiк құжаттар бойынша, интернеттегi ... ... ... ... ... ... БАҚ ретiнде тiркелмесе де, оны
жүргiзушi әрбiр адам ... ... ... ... ... бұл шеңбердi
жазатайым аттайтын болса, елiмiздiң ... ... ... ... ... сарапшылар дәл бұған көз жұма қарауға болмайтындығын
айтады. Яғни, интернеттi пайдаланушылардың бiр бөлiгi — осы ... дау жоқ. Және олар ... ... ... кеңiстiктiң
дамуына зор үлес қосып келе жатқаны да белгiлi. ... ... ... жазба
билiктiң цензурасына iлiгетiн болса, онсыз да қалт-құлт етiп отырған ... тағы да ... ... дей ... ... есеп бойынша,
Қазақстанның интернет кеңiстiгiнде ... сайт ... ... және ... агенттiгiнiң төрағасының
орынбасары Ерлан Дүрмағамбетовтың ... ... ... тек 2-5
пайызы ғана қазақ тiлiнде ақпарат ... ... заң ... үкiметте
жасалынып жатқан әрбiр мекеменiң сайтының мiндеттi ... ... ... тиiс. ... ... ... ... тiлдiң интернеттегi
үлес салмағы сын көтермейтiн халде.
Конференцияға «Қазақтелеком» ... бас ... ... ... ... және байланыс агенттiгi төрағасының
орынбасарлары Асқар Бишигаев пен Ерлан ... ... бұл ... ... билiктiң өкiлдерi ретiнде қабылдауға
болатын-сынды. Алайда, ... ... ... тiлдегi
сауалдарымызға жауап беруге ынта бiлдiргенi тек Ерлан Дүрмағамбетов мырза
ғана болды. Мәскеулiк әрiптестерiмiздiң бiрi ... ... ... ... айтып қалып едi, залдағылар оны ... ... ... ... өзi осы. Қоғам әлi күнге дейiн қазақтық
құндылықтарға мойынсұнғысы келмейдi. «Қазақстандық» ... ... ... ... ... тұратын сынды. Сол себептi де «қазақ»
этнонимiн өзге түгiлi, Қазақстанды уысынан шығарғысы келмей ... өзi ... ... бiз оған әлi ... ... ... ... интернет аудиториясын кеңейтуге күш салып
жатқандығын танытуға тырысты. Қазiргi ресми есепке жүгiнсек, елдегi
халықтың тек ... ғана ... ... бар және ... алады екен. Ал, Асқар Бишигаев ... және ... ... тұжырымдамасы жасалғандығын айтады.
— Осы тұжырымдама бойынша бағдарлама дайындап ... ... ... арналған. Басты мақсатымыз осы ... ... ... ... ...... ол.
Ал Ерлан Дүрмағамбетов аталған агенттiкте 2006 жылдың қазан айында
бекiтiлген ... ... ... ... ... ... айтады. Оның басты мақсаты - халықтың интернеттегi сауаттылығын
арттыру. Осы бағдарлама бойынша, 2009 жылы ... ... ... ... ету ... ... ... дамуы тым баяу. Ал, ресейлiктер
бұл салада көш iлгерi кеткен ... «Gallup Russia» ... ... ... орынбасары Михаил Раибманның айтуына қарағанда,
Мәскеу тұрғындарының 60%-ы интернеттi пайдаланады екен, ал 100 мың ... көп ... бар ... ... ... қорытындысы бойынша,
жалпы Ресей халқының 40%-ы интернетпен етене жақын көрiнедi. Сол ... жыл ... ... интернетте жарнама беретiн компаниялар саны көбейiп
келедi. Мәселен, Ресейдегi ... ... 50%-ы ... арқылы
жүзеге асса, қазiр 2%-ы интернет арқылы берiлетiн көрiнедi. Ал 2012 ... ... ... ... ... 6%-ға ... деп
есептелiнген. Тек былтырғы жылдың өзiнде ... 29 ... ... ... арқылы жүзеге асқан. [5] Ал, Қазақстанда ... ... көп ... отырғандығын айтады сарапшылар. Сол секiлдi
Қазақстан халқының жалпы қанша пайызы интернет қызметiн пайдаланатындығы
да әлi анық емес екен. Оны ... ... ... ... көлденең тартуынан байқауға болады.
Сондай-ақ, Ресейде интернет-телевизияның да өзiндiк орны бар ... ... ... орынбасары Асқар Туғанбаев ... ... ... ... рөл ... сөз ... 2006 жылы Ресейде видео-хостингтер маңызға ие бола ... ... ... ... (видео камера, телефон тағы басқа
құралдармен түсiрген) интернетке қойып, жұртты қызықтыра бастады. Осы
кезде ... ... атты сайт ... келдi. Мен осы сайттың баламасын
Қазақстанда да ашуға атсалыспақ ниеттемiн. ... ... ... ... де бәсекелестiкке түсетiн болады. Бiз ... ... ... ... ... ... Егер, әуесқойлардың сюжетi бiздiң көңiлiмiзден шығып, теле
эфирден ... ... олар ... ... деңгейде
қаламақы алады. Бұл видеохостингтердiң дамуына түрткi болып отыр, – дейдi
ол.
Қазақстанда қазақ тiлiнде видео-хостингтердi ... қою ... ғана ... алына бастаған екен. «Аллажар» қоғамдық бiрлестiгiнiң
төрағасы Б. Бөтеев «Қазақ интернетi» әлеуметтiк ... ... ... ... ... интернет газетiнде бейне-роликтердi ойнатуға
мүмкiндiктер жасап жатқанын айтады. Бұл – тек талпыныс ... ... ... ... ... тiлi ... ... жұмыс iстедi. Секцияда екi мәселе сөз болды. Бiрi – ... ... ... ... ... ... ... жайында, екiншiсiнде
қарапайым халықтың қазақтiлдi интернетке қосып жатқан ... ... және ... ... Тiл ... тапсырмасымен
«til.gov.kz» атты мемлекеттiк тiлдiң порталы жайында әңгiмелеген
Ақпараттандыру ... ... ... ... ... ... Сүлейменов бұл порталдың мемлекеттiк тiлдiң интернетте
дамуына қосатын ... ... ... Оның ... ... сайт ... Тiл ... тапсыруымен жасалған. 1 миллиард теңге жұмсалған
екен. [18]
Аталған сайттағы ең ... ...... – орыс – ағылшын
тiлдерiнiң сөздiгi жасалғандығы. Онда тiптi ... ... ... ... интернеттегi қазақ тiлiнiң қолданысын кеңейтуге Тiл комитетi
тарапынан жасалған шаруа осы. Ал, төменнен жасалып ... шара ... ... ... ... хатшысы, «Neweurasia.net» блогының қазақ
тiлдегi нұсқасының модераторы Асхат ... ... ... ... ... ... iстерi жайында әңгiмеледi. Ең ... ... ... ... com» ... ... ... онда өз блогын бастағысы келетiн кез-келген адамға қазақ тiлiнде
нұсқаулар бар. Және бұл ... ... ... ... ... ... асып ... Қазiр қазақ тiлiнде
«Massagan.com» порталы аса жоғары сұранысқа ие ... ... және ... ... да бiршама қолдауға ие болып келедi.
Алайда, қазақ тiлiнде қоғамдық-саяси интернет ... әлi ... ... ... қазақ тiлiнде 100-ден астам блог бар екен. Олардың көпшiлiгi
ұлттық мәселелердi сөз етуге ... ... ... ақпараттық технология тілін
қалыптастыру үшін жан-жақты қарастырылған, интернет жүйесі арқылы ... адам ... ... ... жоба ... Бұл пікірді Астанада өткен
мемлекеттік тілдегі ... ... ... ... ... ... ... ҚР Парламенті Мәжілісінің
депутаты Қайрат Сәдуақасов та қолдаған болатын. ... ... ... ... ... ... ... болып отырған
мәселелердің бірі - қазақ қарпінің қолданылуы екендігіне ... ... ... қазір «Майкрософт» компаниясы шығарған қазақ
тілді интерфейс арқылы қолданылып келеді. Алайда ол ... ... ... ... жоқ. ... ... ... қарпімен жазылған
мәтіндердің ашыла бермейтіні мәлім. Сондықтан, осы мәселені кешенді түрде
шешу ... - ... ... ұзақ ... бірі ... байланыс инфрақұрылымын дамыту, оның ішінде
ақпараттық технологиялардың икемділігін арттыру бағыттары ... ... ... келе ... ... ... ... күн сайын
тың жаңалықтармен үздіксіз толығуда. Оның үстіне жаһандану ... ... ... терең орнығуына ықпал етіп келеді. Ал оны қазақшаландыру
уақыт көшіне ілісе ... ... ... ... себептерінің бірі –
мемлекеттік тілде ақпараттық терминологиялық ... ... ... ... ... Мемлекеттік тілдің ақпараттық технология
саласына, интернет иірімдеріне дендеп еніп, ... ... ... ... ... - ... іс ... интернет желісі арқылы
қазақ тілінде ақпарат алуға құлықты емес. «Қазақ тілі ... ... ... тұрғыда жарияланғанымен, қарым-қатынас құралы орыс ... ... Ал ... ... көпшілігі орыс тілін меңгерген,
жақсы түсінеді, сондықтан да қазақ тілді ВЭБ ресурстарға зәрулік туындай
қоймайды. ... ... ... ... бірі - ... ... аймақтарда, ел ішінде қолданылу аясын кеңейту. Өйткені қазақ
тілінде ақпарат алуға ең мүдделі ...... ... ... ... ... ... ақпаратты алу үшін қазақ
тілінде ақпараттық қор ... ... Бұл ... ... ... ... ... ақпарат құралдарының, ресми мәліметтердің,
жалпы жұрт қажетсінетін ақпараттың егізіліп отырылуы ... ... ... ... ... ... өз ... қалыптасады. Интернет
жүйесінің дамуын тежеп отырған себептердің бірі - ғаламтор ... ... ... ... ВЭБ ... ... ... БАҚ
туралы заңда көрсетілгенімен, толыққанды емес. Сол себептен қандай да ... ... ... алу тек келісім арқылы жүреді.
«Журналистің интернеттен алған ақпараты бәрібір адам ... ... ... ... алмастыра алмайды. Базалық
дәстүрлі ақпарат дегеніміз – адамға ген ... ... ... ... сәби ... құлағына сіңген, өскен ортасынан ... Оған ... ... ... мұғалімнен,
университетте оқытушыдан алған академиялық ақпарат қосылады. Интернет —
мәлімет алудың ... ... ... ... ... бір нәрсеге бейімделуіне базалық дәстүрлі ақпараттың әсері
аз болмайды. ... ... мол ... адам ... ақпаратты да,
интернет мәліметтерін де дұрыс қорытады. Ал олай ... ... ... ... жұтып қояды», – деген филология ғылымының
докторы, профессор Бауыржан ... ... ... ... емес.
Дегенмен, статистикалық мәліметтер бойынша интернет көмегіне жүгінетін
қазақстандықтардың саны ... ... ... ... ... ... жетегінде кетпес үшін қазақтілді БАҚ-тың
электронды нұсқасы, қазақтілді интернет-БАҚ-тың саны мен ... ... ... болып табылады деген қорытындыға келдік.
1.2 Блогтық журналистиканың ерекшеліктері мен шығармашылық белгілері
Қоғамдық пікір қалыптастыруда пәрменді ... ... ... ... ... ... Соңғы кезде бүкіл әлемде «азаматтық
журналистика», «блогтық ... ... ... ... ... ... ол ... тығыз байланысты. Ғаламторда блог
деген түсінік бұрыннан бері қалыптасқан. Ал біздің ... ол ... келе ... ... Бұқаралық ақпарат құралдары өмірдегі тың әрі
өткір мәселелерді көтеріп, халықтың ... ... ... ... ... көрініс табатын, нағыз плюрализмнің мінберіне
айналатын болса, ... ... өз ... үшін жаңа ... ... ... тыңдарман, көрермен қауымды БАҚ-пен тығыз байланыста
ұстап, оларды медиа ісіне тарту, ... ... ... ... ... және ... тіршілік түйткілдерінің,
әлеуметік проблемалардың басты тақырыпқа айналуы азаматтық журналистика
құбылысын туындатады. Әлемтордағы ашық энциклопедия ... ... ... - ... ... есеп ... ... және жаңалық таратуда белсенді рөл атқарады. Азаматтық
журналистика – БАҚ ... ... ... ... ... қарқынды етуге
көмектеседі. 2003 жылы Online Journalism Review атты ... Джей ... ... ... ... осылайша сараптайды:
1) аудиторияның қатысуы(мысалы, интернеттегі мақалаға қосылған оқырманның
пікірі, вебкүнделіктер, мобильді телефондардағы камераға ... ... ... ... ... ... тәуелсіз жаңалықтар мен ақпараттық сайттар;
3) жаңалық жариялайтын сайттардың ... ... ... ... жеке ... біз сайтта, әлеуметтік жүйенің жеке бетінде немесе блогта
видео, аудио, ... ... ... ... ... ... ... өзінікін қосуға мүмкіндігі жасалынатынын көреміз. Ал ақпараттық
технологиялар маманы, журналист, әрі блогшы Дэн Гиллмор бүгінгі азаматтық
журналистиканың көшбасшысы деп ... ... Ол ... ... БАҚ ... ... және өзінің «Біз- медиа» атты кітабында:
«Азаматтық ... ... үшін ... ... деп жазады. Нью-Йорктағы Университеттің журналистикадан
оқытушы маман Джэй Роузеннің айтуынша: «Азаматтық журналистер – бұл ... ... деп ... ... бұл жерде автор бүгінгі блогтарға
баға берді деп айтуға болады, себебі блогшылар өзі қызықтайтын немесе
зерттейтін ... ... ... Интернеттегі жаңалықтар
телеарналардан және радиодан да жедел ақпарат жариялайтын болды. Бүгінгі
ақпараттық қоғамда азаматтық ... кең ... ... мамандар
технологияның қарқынды дамуымен байланыстырады. Адамдардың қолында дәл
қазіргідей көп техника ... ... ... ... ... және диктафон сияқты техника құралдары кез ... ... ... Сол ... қол ... техника құралдарымен түсірілген,
жазылған контент көлемі күннен-күнге көбейіп келеді. Әр адам ақпарат
жасаушы бола алады. ... ... ... ... ... де ... жиналған ақпараттарды қарапайым халық ... ... ... немесе жеке блогында жариялайды. Әрине қазіргі кезде
түрлі блог қызметтер арқылы ақпарат таратату қиын емес. Кез-келген ... ... да, ... да бола алады. Бұл жердегі басты мәселе
ақпараттың маңыздылығында болып тұр. Егер блог арқылы ... ... шын ... ... және ... ... ғана ол азаматтық
журналистика бола алады. ... бір адам жаза ... ... ... де, ... ... командасымен ұйымдастырылатын вебсайт та
бола алады. Көп блогтар бір ... ... және ... ... ... мен ... болуы мүмкін. Басқалары баспасөз
басылымдары сияқты үлкен аудиторияға ... ... ... қамтиды. Кейбір блогтар аз оқылса,кейбіреулердің күніне
жүздегендеген, мыңдаған кірушісі ... ... ... ... ... ... ... ұқсастықтарға ие:
-Хронологиялық кері тәртібі, яғни соңғы хабарламалар беттің үстінде
орналасады
-Бұрынғы хабарламалармен ... үшін ... ... ... үшін ... ... ... сайттарға сілтемелер(«blogroll»-сілтеме тізімі)
-Блогқа жазылу үшін ақпараттың синдикациясы;[8]
Блогтардың мазмұны алуан түрлі. Көп блогтар жеке басқа байланысты
ақпаратпен қамтылса, енді біреулері жаңалықтарға сараптама ... ... ... ... ... тақырыптарға арналады. Көп
блогтар бұл категорияның біреуіне де ... Егер ... ... ... ... ... жеке ... пікірін білдіріп, автордың
көңіл-күйіне тікелей байланысты екенін байқаймыз, материалдың тақырыбы
мен ... ... ... да ... ... ... ... түрінде болып келеді және жиі жаңартылып, дискуссия мен ... ... ие. Әр ... алғашқы веб-беті газет немесе
журналдыкіндей әдетте ... ... ... ... ең өзекті материалдардың аңдатпасы болса, блогтың алғашқы беті
мәтіннен, ... ... ... ... ... ... Блог бетін толтыратын ақпарат қандай формада жарияланатының
білу үшін блогтың мазмұнына, ... ... ... ... ... ... ... тілінде content) – кез келген хабарламалық
маңыздылығы бар ақпарат ресурсын (мысалы, ... ... ... ... ... мультимедиа жатады. Ақпараттық технологиялар
саласында бұл терминді вебсайттың мәтіндік мазмұны ретінде көп қолданады.
Блогтың өзін бос кеңістік ... ... таза беті ... ... – бұл ... ... репортаж, фотосуреттер мен сұхбаттар. Егер
блогта тек қана бейне файлдардан ... ... ... оның
негізгі контенті видео, фото, сурет. Веблогтар аудиохабарлар ретінде де
көптеп кездеседі. Осы ... ... ... ... ... ... ... iPod жəне broadcasting (хабар тарату) сөзінің
қысқартылған түрі, блогта аудио жəне бейне ... ... ... ... ... арқылы хабарларды дайындау. Осылайша жеке
бетке радио хабарларға ұқсас аудиофайлдар контенті де блогшылар үшін өте
маңызды. Қарап ... ... ... ... ... ... ... электрондық нұсқада ұсынады. Баспасөз, радио,
телевизияның ... бір ... ... ... және ... бәріне бір
адам жауап бере алады. Блогтардың көпфункцияналдығы контентті қызықты,
тартымды, әрі жүргізуге ... ... ... ... ... яғни блогтағы жазбалар, видео мен аудио файлдар не жайында
екенің талқылайтын болсақ, біріншіден блогшылар жекебет ... ... ... ... ... және ... ... ақпарат жеткізуге
тырысатының анықтау керек, осыдан біз контент неден құрылатыныңа көз
жеткіземіз. Мәтіндік блогтар – ... ең көп ... ... ... ... ... қажет емес, қысқа, не ұзақ болуы мүмкін.
Оларды мектеп мұғалімі, ... ... мен ... ... ... блогты қандай ақпаратпен толтыратыны – әр блогшының жеке шаруасы. 
Ал билік басындағы адамдардың блогтары қандай және не ... ... ... ... жаңа ... ... негізгі идеясы – халыққа жақын болу. Иран президенті Махмуд
Ахмади өзінің «Mahmoud Ahmadinejad`s Personal Memos« атты ... ... ... Бұл интернет-күнделік 4 тілде жүргізіледі. Блог жазбалардың
біреуі бірінші жақтан жазылған автобиографиядан ... «Trip ... the Middle East« — атты блог Ақ ... ... жеке беті. Блогтың
пайда болуы 2008-жылдың басында Джордж Буш пен оның ... ... ... ... ... ... ... БАЭ,
СаудовАравиясы және Египет) сапарымен сабақтасады. Блогты ... Ақ ... ... хатшысы Дана Перино және президент кеңесшісі
Эдвард Глиспен. Блогта оқырманның пікірлері де ... ... саны тым көп ... ... ... 16-қаңтарда
президент сапары аяқталып, блог жұмысын тоқтатты. Бірақ АҚШ үкіметі
келешекте де осындай ... ... ... деген болжам
жасауға болады. Видео-блогтың иесі Германия ... ... ... ... канцлерлердің ішінде алғаш блогшы. Өзінің ... ... ... ... 2006 жылдың 8 маусымынан
бастап, саясаттағы өзекті тақырыпқа арналған видео жарияланымдар ұсынады.
Бұл қадамымен консервативті саясаткер блог-қоғамдасытығын таң ... ... ... ашық ... ... ... 55 ... жүктеп алды. Айта кететін бір ... ... ... ... ... Кейін оппозициядағылар да «солшылар»
фракцияның сайтында тура ... ... ... ... ... ... саяси күресте басқа блог түрлері сияқты маңызды ... ... ... ... ... Ансгар Церфас «Welt am Sonntag»
газетіне берген сұхбатында: «Видео-подкаст арқылы саясаткер ... ... ... аударта алады», – деп баға беріп,
бундесканцлердің ... ... ... ... өте ... ... ... айтып өтті. Телеэфирдің уақытын бөліп, саяси ... алды ... үшін ... ... ... ... ... үгіт-насихат жүргізу, бриффинг жасау немесе ... ... ... беру ... ... жүзеге асырудың жаңа мүмкіндігі
видео-блогтың еншісінде. [13] Мәтінді ... фото ... ... ... ... жаңалықты видео арқылы жариялаған ыңғайлы екенің тағы
ұмытуға болмайды. Мысалы, өрт, ... ... ... ... ... орнатсаңыз, оған 2-3 жол коментарий беріп, көп сөзділікке
салынудың қажеті жоқ. Кейбір ... ... ... ... ... ... ... жарияланса, заметка немесе аудио-репортаждан гөрі
нәтижелі болады. Блогта аудио ... ... ... де ... ... ... Блогшы қызықтайтын тақырыпта сұхбат жүргізу
немесе дайын сценарий арқылы белгіленген тақырыпты талқылау подкасттарда
көп кездеседі. Ресейдің ... ... ... үшін ... ... ұсынады. [14] http://rpod.ru адресінде орналасқан ... ... ... ... деген кез келген адам өз
подкастын орната алады. Ең көп тыңдалған 20 ... ... ... ... ... ... пікір жазып, дауыс бере алады.
Барлық подкасттар бірнеше салаға бөлінген: «кітаптар, кино, әңгіме, ән,
бизнесс, қаржы, медицина, ... ... ... ... сән, дін, спорт, философия, т.б.». Подкастерлердің
болашақ хабар тақырыбына тыңдарман тікелей әсер ... ... ... ... авторға сұрақ қойып, ұсыныс жасау арқылы.
Басында блог жай ғана уақыт өткізудің ... ... ... болса, уақыт өте келе БАҚтың жаңа түріне, саяси факторға, ал кейін
маркетинг пен PR дың жаңа құралына ... Ал енді ... ... ... тарихына толсақ. «Washington Profile» газетінің ... ... ... (Timothy Berners-Lee ─ғаламторды ойлап
тапқан адам) жеке беті ең алғашқы блог болып саналады. Ол 1992 ... жеке ... ... ... Ал ... ... ... Жаңа кезеңнің бастауы деп 1994 жылы ... ... Hall ... ... ... ... бастады. Кейде блогтың
алғашқы иесі танымал программист Дэйва Вайнера\Dave Winer болған ... ... ... 1997 жыл. ... ... келуі. Джорн Бэргер\Jorn Barger
«Robot Wisdom» атты интернет-күнделіктің иесі, әрі ... ... ... рет ... Logging the web ... ... ... аударуға болады) – осылайша баяндауыш бастауышқа айналды.
Сәуір-мамыр 1999 жыл. Тіл реформасы. Питер ... ... ... иесі, weblog сөзін екіге бөлді – we blog (біз күнделік
жүргіземіз деп аударуға болады). Blog сөзінің негізінде жаңа ... ... – to ... 1999 жыл. ... ... ... Pyra Labs ... компания  Blogger порталын ашты. Бұл алғашқы тегін, қарапайым
құрал болды және ол ... ... ... ... 1999 жыл. ... ... Foster (Pyra Labs компаниясы)
Scoop бағдарламалық қамтамасыз етуді жасады және ол Kuro5hin ... Енді ... ... модерациядан өткізе алды. Бұл
сайт техника мен ... ... ... 2000 жыл. ... ... Тәуелсіз журналист Джош
Маршалл\Josh Marshall «TalkingPointsMemo» атты блог ашты, бұнда “флорида
дағдарысы“ талқыланды – АҚШтың Флорида штатындағы ... беру ... саны ... ... және ... ... ... 2001 жыл. Блогшылар алғаш рет үлкен БАҚ үшін маңызды ... ... ... интернет-күнделік авторлары 2001 жылдың 11
қыркүйегінде болған терракт жайлы ... ... ... ... фото
орнатып, куәгерлерден ақпарат жинады. Енді блогтарға деген көзқарас күрт
өзгерді. Америка университеттерінің журналистика ... ... ... ... ... ... осы, жалғасы бар:)
2002 жыл. Ең алғашқы үлкен ... өзі ... ... ... ... бар. АҚШ ... ... мүшесі Стром Турмонд\Strom
Thurmond ұлықтау кезінде сенат көпшілігінің көшбасшысы Трент Лотт\Trent
Lott Турмонд сайлаудан өтпей қалатын болса, АҚШ ең күшті ел ... ... ... ... ... 1948 жылы ... ең ... постқа үміткер еді.
Осыны естіген журналистердің көбісі бұл ... ... жоқ, ... бұндай шараларды телетрансляциялайтын C-SPAN телеарнасы және
блогшылар болған оқиғаны детальды түрде ... ... ... ... ... ... ... қызметінен кетті. Алғашқы блогтық соғыс
америка әскерінің Иракқа кіруімен сипатталады. Әскери қызметкердегілер ... ... ... ... ... Тура ... Ирак әскері де жазып отыратын(солардың ішінде ең танымал Salam
Paks блогы болған). Қараша. Танымал Интернет – кәсіпкер Дэвид Сифри\David
Sifry блогтардың алғаш ... ... ... ... ... жыл. ... ... тілі сөздігі\Oxford English Dictionary
алғаш рет weblog, webloging (блог құру процессі) және ... ... ... ... ... ірі ... ( ... әр қолданушы үшін интернетте ақысыз жеке күнделік ашуға ... ... ... ... кетті. АҚШ президенттіке үміткер ... Dean блог ... ... ... ... ... Блог аты
– Dean Call To Action, кейін Blog To America болды. ... ... блог және ... ... ... ... ... қаржы жинай бастады.
2004 жыл. Блогтармен медиалық компаниялар айналыса ... Gawker ... Wonkette ... құрды, онда Вашингтондық билік қабырғасында
болып жатқан алып қашпа әңгімелер жарияланатын. ... ... ... блогтарға шолу жасай бастады және танымал ... көз, ... ... ... ретінде шақыра бастады. Дәстүрлі БАҚ және
блог арасындағы алғашқы шиеленіс.  CBS телекомпаниясы эфирге  президент
Джордж Бушты\George Bush қаралайтын ... ... ... еді. ... ... ... ... жатқан кезде шығарылды. ... ... ... ... ... емес екенін дәлелдеп шықты.
Ал CBS кешірім сұрады.  АҚШтың ірі Демокртаиялық және ... ... ... ... БАҚ ... ... ... тіркеуден (аккредетациядан) өткізді. Үлкен пәрменділігі бар
Foreign Policy журналы бірнеше ... ... ... ... ... ... ... көбісі жеке интернет – журналға
 тұрақты кіреді деген қорытындыға келді. Pew Research Center for ... and the Press ... ... ... ...  4%
американдық Интернет қолданушысы ... алу үшін ... ... табиғи апат – азиялық цунами кезінде өзінің ... Олар ... апат ... ... ... көмектесті.
Блог саны 2.4 тан 4.1 млн құрады. [11]
2005 жыл. Бизнес-журнал Fortune әлемдік ... ... үшін ... ... 8 блогшының атын жариялады. Advertising Age ... ... ... ... блог ... ... еді. ... блог оқырман саны шамамен 35 млн. құрды. Бұл
АҚШтың қызметкерлер санының ¼ ... ... блог ... орта ... 3.5 сағат жұмсағаны саналып, 2005 жылы ... ... АҚШ ... 5 млрд. жұмыс сағатты ... ... ... Delta Air ... ... мына ... ... едім). Microsoft компаниясы жеке блог бетінде
Apple G5 компьютерінің суреттерін жариялағаны үшін ... ... ... [25]
2006 жыл. Technorati-дің баға беруі бойынша блог саны 5,5 және ай ... есе ... Күн ... ... 75 мың жаңа интернет-күнделік беті,
орта есеппен ... ... ... 1 жаңа бет ... ... ... жаңа
блогтардың жартысы 3 айдың ішінде 1 рет қана ... ... ... ... ... ... спам (ағылш. spam — қабылдауға келісім
бермесе де, бәріне бірдей жіберілетін ... ... ... ... электрондық хаттарға бағытталады). Pew Internet Center
зерттеулері бойынша американдық ... 12% блог ... ... блог ... 28% – ... ... ... оқып отырады. Салыстыру үшін, кәмелеттік жасқа жеткен
американдықтар саны ... ... 27% – ... онлайн-
күнделіктерің оқиды. Жеке блогты көп сенаторлар мен конгрессмендер ашты.
Hostway компаниясы сауалнама жүргізіп, ... ¾ ... ... ... саны олар ... ... ... нәтижеге
келді. Сауалнамаға қатысқан адамдардың 52%-блогшылардың дәстүрлі БАҚта
қызмет жасайтын журналистермен тең ... ... тиіс деп ... ... блогқа деген сенім деңгейі БАҚқа қарағанда төмен. ... ... Sun ... және Microsoft өз
қызметкерлерінің жеке блог ... ... емес ... ... ... партиясының басты бағытына қарсы
материал жазатын блогшыларды құғын сүргінге ұшыратады. Жүйедегі блогардың
жалпы саны 15-18 млн-ға жетті. ... жыл.  АҚШ ... Army ... ... ... ... нұсқау
шығарды. Бұндай нұсқау түрі әлі болған емес. Онда маңызды ақпарт ... мен ... ... ... аса ұқыптылық талап етілді.
Операция, ... ... алу ... ... ... ... мен мерт болғандарды, қауіпсіздік сақтау жүйелердің суреттерін
орнатуға тыйым салынды.  Бұл ережелерді ... ... ... ... ... ... емес ... мен әскери  адамдардың
жанұясына да қатысты еді. Әскери блогшылардың нақты саны ... ... ... ... соншалық, кейбір авторлар кітап жазуға
келісім-шарт ... ... ... ... ... ...... американдық дауыс берушілердің  9%-ын құрайды (дауыс
беру үшін АҚШ азаматы алдын ала жергілікті сайлау ... ... ... ... саяси блог оқырманы 43 жаста, оның  табысы
АҚШтық орташа табыстан 2 есе ... ... 75% - ер ... 61% 2004 жылы ... сайлауға қатысқан саясаткерлерге
қаржылай көмек ... ... ... ... 18% ... оқып қана ... сол ... жүргізеді. Олардың 36% блогты
қоғамдық пікірге әсер ету үшін қолданады. Америка тұрғынының 37% ... ... ... ... ... Блогтардың
атқаратын функциясына келетін болсақ, нақты бір фунцяларын атап көрсету
қиынға соғады. Бастапқыда блог ... жеке ... ... ... өткен сайын блогты қолдану аясы ... ... ... жеке ... ... үшін ғана емес, басқа да
мақсаттармен қолдана бастады. 2005 жылы ... ... ... ... ... ... үшін ... сауалнама жүргізеді. Сауалнама нәтижесі бойынша мынадай
функциялар ... ... ... өзін өзі таныту функциясы,
көңіл көтеру ... ... желі ... және ... ... ... ... көпшілігі блогты ойы бір
жерден шығатын адамдармен араласу үшін жүргізетіндігін алға тартады. Блог
жүргізу арқылы айтқың келген ойыңды ... ... ... болады.
Мысалы: Шетелде өткізген саяхатты он адамның әр қайсына айтып отырғанша,
саяхаттағы ... ... ... ... ... блогта ұсынуға
болады. Әр достарңыз ... ... ... ... ... жайлы
әңгімеңізді оқи алады. Блог жазатын адам үшін де оның ... үшін ... ... коммуникативтік ынталандырудың екі бағытын көрсетуге
болады. Олар: жақындарыңмен, ... ... және жаңа ... ... ... ... ... араласу құралы ретінде
пайдаланса, екінші біреулер жаңа адамдармен танысып, өзінің аудиториясын
кеңейту үшін ... Өзін өзі ... ... ... біршамасы блогты көпшілік қауымға өзін таныту ... ... ... ... ... өз ... ... ұсыну арқылы халыққа танымал бола алады. Көңіл көтеру
функциясы─Интернет қолданушылардың көпшілігі блогты көңіл көтерудің ... ... ... құралы деп таниды. Блогты оқу , блог ... ... ... ... бос ... көп адамдар үшін блогтар. Әлеуметтік
желі функциясы ─блогтар әлеуметтік желілер фунциясын ... ... ... ... және ... ... береді. Яғни
шын өмірде бұрын тасныс ... ... ... ... ... адамдармен байланыс орнатуға мүмкіндік береді. Сонымен ... желі ... ... блогтар пікір жинау және ... ... ... де ... ... Жеке ... ... Блог ең
алдымен электронды күнделік қызметін атқарады. Біз бұрынан үйреніп қалған
дәстүрлі күнделік сияқты ... да ... ... жеке ... жайлы
жазады. Сауалнамаға қатысқан қоладнушылардың көпшілі жеке ... ... үшін ... алға ... ... ... оқып ... маңызды шақтарын еске түсіру , ұмытпау үшін,
блог жүргізетіндігін айтады. Жеке ... ... ... ... Бұл ... ... ... кездегі блогтардың кең
қолдансықа түсуінің бірнеше себебі деп ... ... ... ... анализ жасай отырып және ... ... ... сүйеніп блогтардың атқаратын
фунцияларынан бөлек оның авторына, тақырыбына, мультимедиаға, техникалық
негізіне, контент ерекшелігіне байланысты ... ... ... ... [25]
Блог жүргізетін адамды блоггер дейді, қазақша блогшы ... ... ... бір ... ... авторы болуы мүмкін. Кейде блог авторы өз
атын жасырын ұстап , ... ... ... ... ... алғанда
блогтардың атқаратын функциялары журналистикадағы ақпараттық құралдарының
функцияларына ұқсайды. ... ... ... рекреативті функциясы
басымырақ.
Ал авторына байланысты блогтың мынадай ... ... ... Жеке ... блог ... тұлғаның өзі жүргізетін жеке блогы.
• «Құпиялы»блог ─ өзінің есімі ... , ... ... ... блог.
• Ұжымдық немесе қоғамдық блог─мақсат мүддесі бір тұлғалардың атынан
жүргізілетін топтық блог.
• Ұйымдық ... ... бір ... ... ортақ блогы.
Мультимедиа түріне байланысты блогтарды былай бөлуге болады:
• Мәтіндік блог─мәтін арқлы берілген блог
• Фотоблог─ жалпы ... ... ... блог
• Музыкалық блог –Жалпы мазмұнын әуендер құрайтын ... ... және ... ─ негізгі мазмұны MP3-файлдар арқылы
беріледі.
• Видеоблог ... ... ... құрайтын блогтар.
Контент ерекшелігіне байланысты:
• Контенттік блог—бастапқы авторлық контентті жариялау арқылы жүзеге
асады.
• Мониторингтік (сілтемелік) блог — бұл блогтың ... ... ... ... ... ... ... құрайды.
• Дәйексөз блог — негізгі ... ... ... ... ... ... Тамблелог.
• Сплог — спам-блог.
Техникалық негізіне байланысты мынадай түрлері бар:
• Stand alone блогы — бөлек хостингте орналасқан ... ... ... блог ... ... ... LiveInternet т.б.).
• Моблог — (мобильный блог) қалта телефонындағы веблог. [25]
Кейде блоггердің қалауы бойынша белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... бір оқырман
тобы қалыптасады, яғни олардың тұрақты оқырманы болады, және көп жағдайда
бұл блогтың оқырманы - бір саланың адамдары.
Тақырыптық және ... ... ... блогтар түрлері
• Саясат- саяси блогтар. Саяси мәселелер қозғалатын блогтар. Әдетте
саяси ... ... ... ... ... ... ... саясаттанушылар ... ... ... ... ... блогы. Қазақстанда
өткен жылы үкімет басшысы Кәрім Мәсімовтен бастап, ... ... ... ... блог ... ... Блогтан гөрі арыз-
шағым жәшігіне ұқсайтын шенеуніктердің блогын әркім әрқалай бағалайды.
Кейбір мамандар «бұл ... ... ... ... енді бірі ... оң баға ... Тұрмыс - тұрмыстық блогтар. Бұл блогтарда адамдардың ... ... ... үй ... жалпы алғанда тұрмыс және ... ... ... ... қозғалады.
• Саяхат─саяхат тақырыбындағы блогтарда авторлар өздерінің саяхаттап
келген жерлері туралы сөз ... шет ... ... және ... ... ой ... Өзге елде өзін қалай ұстау ... ... ... ... ... ... ... алу ─білім алу тақырыбна арналған блогтар. Көп жағдайда арнайы
бір білім ордасының блогы болып ... Бұл ... оқу ... ... алу ... қозғалады.
• Сән әлемі─сән әлемі жайлы блогтар. Бұл блогтарда сән әлемінде болып
жатқан жаңалықтар, сән ... ... ... ... қатар
сән әлеміндегі кәсіби мамандардың кеңесін, сән қойлардың пікірлерін
оқуға болады.
• Музыка─бұл блогтарда авторлар ... ... ... ... ... ... жаңалықтар жайлы пікір алмасады. Музыкалық
тақырыптағы блогтарда белгілі бір музыкалық стильге арналуы мүмкін
немесе сан ... ... ... ... ... Мысалы,
«Dnatic's music blog. All about magic music…». Бұндағы жазбалар музыка
әлеміне, оның ішінде транс пен ... ... ... және ... ... релиздеріне арналған. [25]
Блогосферада бұдан да ... ... ... ... блог тақырыптарының ... ... және ... ... ... ... ... Донченконың блогтар туралы блогы» - блог жүргізу мәселесіне
арналған бет. Бұндағы ... ... блог ... ... ... жайында және Интернетте ақша табу мәселелері
талқыланады. Блог статистикасы, жаңа ... Word ... бір блог ... басқасына көшу, Уорд Пресстегі блогтың
қағазға шығару нұсқасын дайындау, боттардан сақтану, тағы осыған ұқсас
ақпаратты осы беттен таба ... ... ... Рахим
Дәулетқалиевпен жүргізілетін Болашақ, жаңа бастап жатқан және
мегаподкастерлерге арналған ... ... сай ... өнеріне/мәселесіне
арналған беттен подкастерлер үшін пайдалы кеңестер және басқа да
көптеген қызықты ақпарат оқи ... ... ... ... және оның құралдары қандай, ... ... ... дыбыс
программалары және арнайы техникалық аппаратура, монтаж, подкаст
терминалдар ... және ... ... ... ... да ... бар. ... подкастинг жанрлары туралы. Жалпы
тақырыптық блогтар блогосферада көп емес. Негізінен бір ... ... ... байланысты жазбалар болады. Блогты белгілі бір салаға
бағыттау блоггердің өзіне тікелей байланысты.
Интернет ... ... ... журналистиканың да даму қарқына
жоғарлай түсті. Бүгінгі кезде журналистиканың индивидуализациялану
құбылысы ... ... ... ... ... жасаушы және таратушы
бола алады. Осының нәтижесінде блогосфера дамып, ғаламтор пайдаланушылар
арасында үлкен танымалдылыққа ие бола ... ... ... ... ... ... ... «Блогерлер» әлемдік
ақпарат Интернет кеңістігінде өмір сүреді және ... ... ... ... ... Ал ... ... шынайы
өмірмен тығыз байланыста. Көп блогерлер басында блогтарға ... ... ... ... жеке ... ... орын алатын құбылыс
ретінде қарайды. Біреу блог арқылы жақсы адаммен танысты, біреудің өмірге
деген көзқарасы өзгерді, енді ... блог ... ... ... ... ... идеологиялық қарсыласымен пікірталасқа түсті...т.с.с.
Сарапшылар блогерлікті «азаматтық ... деп жиі ... ... ... авторы оқырмандарын тез табады, әрі
олардың ... ... ... түрде мәселені ашып, оңы мен солын
айыруға көмектеседі. Бұл ... үшін ақша ... ... жоқ. Бірақ
бұндай ақпарат көздері жауапқа тартылмайтынын тағы ұмытуға болмайды. Бұл
«еркін ... ... ... (open source) ... ... концепциясы. Кейбір жағдайларда блогер әлемдік
деңгейдегі ақпараттың ... ... көзі де ... ... ... ... ... акт кезінде Интернет пайдаланушылар дәстүрлі ... ... ... блогтардың ақпартын да үнемі оқып отырды;
сонымен қатар, блог әлемінде ... ... ... мен т.б. ... ... жеткізу үрдісі жоқ емес. Сонда журналистер мен блогерлер
әріптестер, әлде ... ме? Биыл ... ... ... АҚШ, ... ... мен ... сарапшылары осы мәселе
төңірегінде ой толғады. Мамандардың айтуынша, кезінде телевизия пайда
болғанда, ... ... ... ... ... ... сөйтіп,
баспасөз жойылады» деп сескенгені сияқты, бұл да қауесет сөз болып отыр.
Себебі дәстүрлі, ... ... ... белгілі мамандығы мен
шеберлігі жоқ әлеуметтік желілер ... ... да баса ... ... азаматтық журналистика кәсіби ... баса ... ... де оны ... мүлдем келмейді деп те
басып айтуға болмайды. Блогосферадағы ақапарат қоғамға маңызды ақапарат
болатын болса оны азаматтық ... ... ... ... форумға қатысқан сарапшылардың бірі ... ... ... ... ... режимінде бәріміз де ақпаратты
оңай тарата аламыз. Бұл ... өз ... ... ... ... бұл ... журналистика емес. Менің қорқатыным, қазір
әлемді көбіне бос дабыра басып барады, бұл ... ... де ... ... ... алуы ... ... журналисттер мен
дәстүрлі БАҚ-тар тұрақты түрде ақпаратты сараптау, талдау ... бұл ... ... ... ... ... сізге ақпарат бере отырып, ойыңызға бір нәрсені таңбайды, тек
мағлұмат береді. Сіз ... ... не ... ең ... ... ... ... қызмет
жауапкершілік. Бұл тек жаза білу дегенді білдірмейді. Әрине, көп адамдар
өз блогтарында мәлімет таратады, өздерін ... ... ... ... бұл ... ма? Жоқ, олай емес» дейді. [7]
Сарапшылардың ... ... ... ... ... да ... алмайды.
Бүгінде АҚШ-та оқырман, тыңдарман мен көрерменнің ақпарат таңдау құқығы
толықтай сақталған. Яғни ақпарат дерек ... ... ... Бұл ... америкалық редакторлар пікір алуандылығы мен
дерек көздерінің плюрализмін ... ... ... Десе де ... көп ... БАҚ ... ... тірелетінін жасырмай
айтты.
Мүмкін блогты журналистикадағы эволюцияның бір сатысы деп ... ... ... Бұл Web 2.0 және ... журналистика дамуының
келесі сатысы болып тұр. Американдық Pew Internet & American Life Project
әлеуметтік орталығы блогтық журналистиканың америка ... ... орны және ... » ... қаншалықты дәрежеде бәсекелстік
тудырғандығын зерттеген болатын. Осы орталықтың ... АҚШ тағы ... ... ... ... ... кезеңді талдап мынадай
қорытындыға келді: «азаматтық ... ... ... ... алған жоқ, тек қана ақпарат кеңістігі «азаматтық ... ... деп ... ... ... ... журналистер» мен
дәстүрлі журналист мамандар кеңістікті «ұрыс-төбелессіз» бөліп, БАҚ
алғашқы ақпарат көзі ... ... ... ... жәрдемдесумен»
масштабты түрде қамтамасыз ... ... ... ... күнге
мультимедияландырылады, бұрын тек қана ... ... ... сандық
фототехника, сурет(олар үшін фотохостинг бар), ... ... ... ... платформалар да дамып жатыр.
Блогтар адамдарды таң қалдырады немесе толғаңдырады. ... ... ... онда ... жаңа форма авангардын
байқайды. Бір нәрсе белгілі:олар АҚШ-тан бастап Қытай мен ... ... ... ... ... ... Блогтарға әзір баға беру
ерте. Біз 10 жылдықтар бойы газет оқып, телевидение мен ... ... ... комментарийден, таблоидты салмақты журналдан, көңіл
көтеруге арналған бағдарламаны ... ... тез ... ... ... қатысты әлі де болса тұрақты бағытымыз жоқ. Бұл «онлайндық
күнделіктер» өз арасында дәстүрлі медиадан гөрі қиын ... ... жеке ... ... ... ... қажет емес
фактілердің қосындысынан тұратын сайттан айыру қиын. Аудиторияны ... ... үшін ... ... өзіндік этикалық нормаларды
жасайды. Соған қарамастан ... ... ... өте көп және
пайдаланушылар әлі де ... ... ... әңгімелесуді қойған емес. Блог
мамандығына, техникалық біліміне қарамай, барлық адамдар үшін материалды
жария ету мүмкіндігіне ие. Бұдан шығатын ... және ... саны ... және ... ... ... ... тең.
Блог─сөзбостандығын жүзеге асыратын бірден бір құрал. [18]
Бұрын ақпараттың белсенді емес тұтынушысы жаңа ... ... Бұл ... ... ... ... Гиллмор:«адамдарға адамдар үшін жасалатын… халықтық журналистика» деп
айтады. Дәстүрлі медиа қатты цензураға алынған мемлекеттерде блогерлер
жалғыз нағыз ... ... олар ... жаңалықтарды жариялап,
билікке қарсы пікірлерін айта алады. Көп блогерлер сол ... да ... Жеке бет ... ... ... өз ... ... ісі немесе ермегі деп санайтындар бар. Олар
өзін мыңдаған пайдаланушының көзі мен құлағымын деп ... ... ... ... ... ... ... Ресейдің блогосферасының даму қарқынын былай бағалады: «Ресей
блогтарының даму деңгейі –Қазақстан мен АҚШ-тың ... ... ... ... ... ... дейін жақсы дамып
кетті. Тек face-book әлі де дами қоймады. Біз үшін ең негізгі ... ... ... - ... Оның ... бүгінде әрбір блогшы жарнаманың
арқасында айына 1500-2000 доллар ... ... ... ... ... ... айту өте қиын. Бір жағынан, біздің еліміз –үлкен
мемлекет, екінші жағынан, халық ... ... ... Көп ... ... тек ... ... үшін емес, ақша табу үшін жүргізеді. Мәселен,
Ресейде блогтарға жарнама тартып, пайда табу ... ... ... ... »
-дейді А.Кузнецов. Блогосферада ең көп ... ... ... де ... ... ... беру ... берушіге де
және блоггердің өзіне де пайдалы. Бұл ... ... ... ... алып келе ... ... жарнама орыс тілді блогтрада
кездеседі. Ал қазақ тілді блогтарда өте сирек кездеседі[15].
Сарапшылардың басым ... ... ... қоғамдық
маңызына ерекше тоқталды. Олардың айтуынша, дәстүрлі журналистиканың
бәсекелестігін арттыруда әлеуметтік желілердің де атқарар ... зор. ... бұл екі сала ... ... емес, әріптестік негізде дамуы
тиіс.
Қазіргі әлемдік ... ... ... ... ... ... көп ... жоқ. Бірінші блоггерлер қатарында
журналисттер, ғылыми қызметкерлер және қалам ... ... ... ... Алайда уақыт өткен сайын блоггер қатары ... ... ... ... ... қоғамдасттықтар және қозғалыстар құрып,
түрлі жиындар және шаралар өткізеді. Мысалы, біздің еліміздегі ... ... бас ... көп ...... ... Қазақстандағы қазақ тілді блогосфера казнеттегі ана тіліміздегі
ақпарат көлемін ұлғайтуға үлкен ... ... ... ... ... басын қосу жиындары жиі көрініс алып ... ... ... ... ... ақпаратты қабылдау аудиториясы кім,
оларды қандай тақырып қызықтыратыны белгісіз еді... Сондықтан ең ... ... ... ... ... ... мен жазушысымақтар
еді. Кейін блогерлік үрдіс кеңейді және бүгінгі таңда көп ... жеке ... ... де ... ... өз аккаунтын
ашуға мәжбүр болады. Себебі аккаунттың иесі ... ... ... онда өз ... ... ... қатыса
алады. Блогерлердің бірлестігі немесе қозғалысы деген тіркестер ... бар. ... ... ... ... бір-бірімен алдын-
ала келісілген істерді тыңдыруға итермелейтін блогерлер тобы өзара пікір
алмасу, байланысу арқылы көп мәселелерді ... ... ... ... БАҚ немесе үлкен компаниялар сайттарында да жеке
блогтар пайда болды, олар блогерлік сервистерге ... ... ... блог
принциптері бойынша жұмыс істейді. Жеке күнделік болғасын, бұнда жеке
басқа қатысты ақпарат көп және ... ... ... ... ... ... де болуы мүмкін(мысалы бастығы немесе қызмет ... ... Өз ... Delta Airlines ... ... ... ... ұшақ ... ... ... жариялап, коммерциялық құпияны ашты деген кінәмен,
жұмыстан шығарылған еді. Кейін ... ... ... ... Олардың алғаш акциясы Ирандық ... ... еді. ... блогерлер жиі прогрессивті оппозициясының өкілдері
болып саналады, осы жолы антитәртіптік сарында ... ... ... ... еді. ... қарсылық көрсету мақсатымен, әр қайсысы
өз блогына "Free Mojtaba and Arash Day" (Моджаб пен ... ... бір ғана ... ... күні ... еді. Бұл ... нәтиже бергені белгісіз, бірақ осындай бірігу нәтижесінде
басқа да ... ... ... ... ... ... ... Теннесси штатында блогерлер жиналып, Интернет кеңістігіндегі
сөзбостандығы мен әлемтордың құқықтық басқаруы ... ... ... тек қана ... мен ... ... ... басқа да әлеуметтік, мәдени, спорт, ... ала ... жаңа ... ... пен ... ... алуға
болатыны сөзсіз. Блогтық журналистиканың дамығаны соншалықты блогшылардың
арнайы мейрамы да бар. [19] 14 маусым –Халықаралық блогшылар ... ... 2004 ... аталып келеді. Ал 31тамыз – Блог күні (Blog Day -
БлогДень или BlogDay).3108 сандары “BlOg” сөзіне ұқсағандықтан дәл осы ... 31 ... ... Blog Day ... ... ... Алғаш рет бұл
мейрам 2005 жылы ... ... өз ... көп ... Мысалы, авторлардың 21% аптасына 3-5ке дейін сағат, осындай санға
жуық адам 5-10 сағатты блогына ... ... 78% өз жеке ... ... 13% және 9% біреудің тегін қызметін немесе көмекшілеріне
ақша төлеу арқылы блогты ақпаратпен толтырады екен. Ал енді пост ... ... ... ... ... арасында алғашқы жүздіктің
ең танымал блогшылардың 43% ... 18 рет блог ... ... ... ... ... да шығар). Соған қарамастан,
блогты жиі жаңартпай-ақ, танымал болудың мүмкіндігі бар. ... 8% жаңа блог ... ... 1 не одан да аз ... мүмкін,
бірақ олардың оқырманы аз емес. Бір сөзбен айтқанда, әркім өз күшіне сай
жұмыс жасайды. Біреу сапасымен, ... ... ... дәл ... блогосферада өз орнын табуда.
Танымал блогшылардың көбісі ілмектер қоюды ... ... ... ... ... 36% ілмектерді қолданады
екен.Ал блогшылар танымалдылық ... ... ... ... деген
сұраққа жауап беретін болсақ, бірінші орында-Technorati ... ... ... ... ... қалдыру, үшінші орында-
Google листингі. Блогшылардың 1/3 ... өз ... Google ... ... ... 20% Sitemeter және
Statcounter-ды ... 5% ... ... ... Блоггерлерді кәсіби
журналист болмаса да олармен көпшілік санасатының бір дәлелі ретінде осы
мысалдарды келтірдік.Ең танымал журнал мен ... ... ... ... ... ... ... блогерлер жайғасқанын көріп жатады. Шынымен де,
Америкада бұл қалыпты ... ... ... ... қай ... ... дәл сол сәтте, жаңалықтарын интернетте жариялайды.
Бұқара халықтың көп бөлігі блогтарды жиі ... ... ... ... ... жаңартылып отырады[19]. Ертеңгі газеттің шығуын ... ... ... кеше болған жаңалық – ертеңгі тарих. Wall Street
Journal қағаз басылымдарының технологиясы бағанының редакторы өзінің
пікірімен ... ... тура ... ... шықпайды,- деп
жазады Ли Гомес (Lee Gomes). -Дәл қазір бұл технологиялық ... ... Олар ... де блог ... ... өте ... маңыздылығы басқада». Бұрын дәстүрлі БАҚтың барлық жаңалықты жедел
түрде ... ... ... және ... ... ... блог
армиясы келіп, бүкіл технологиялық жаңалықтар жайында хабардар ете
бастады, деп ... ... блог саны ... ... ... да, ... бұқараға ықпал жасай алатын блогтар аз, олардың ... ... ... ... Гоместің ойынша, біз блогерлердің
пролетарлық ақпараттық эволюциясын емес, элита орнын басқан қарапайым
құбылысты көре ... ... ... біреудің иелігінен екіншісіне
көшті – дәстүрлі медиа қолынан ... ... Бір ... бұл даулы
тезис, бірақ тәжірибе жүзінде жүздеген ең үздік технологиялық блогтарды
сараптайтын арнайы бағдарлама ең қызықты ... ... ... және бұл ... ... кім және не деп айтқанын
көрсете алады[21]. Бұл бағдарлама бүкіл блогосфера үшін ... ... Егер де бір ... ... ... ... онда күн сайын бірдей блогтардан цитата ... ... және ... ... де, ... да – бір, ... ақпараты толқын
сияқты блогосфераға таралады. Бір блогқа күніне неше адам кіргенін ең ірі
газеттің таралымымен салыстырмасақ та (ең көп ... 10-12 мың ... ... ... кәсіпкерлер, инвесторлар және шешім
қабылдайтындарға) деген ықпалы зор. ... ... ... кішігірім
блог бар, ол стартаптар, Web 2.0 өкілдерінің жаңа толқыны туралы ақпарат
береді. TechCrunch блогының жүргізушісі-Майкл ... ... ... ... және кәсіпкерлер арасында көп танымал.
Кәсіпкерлердің Аррингтонмен кездесудің мақсаты бір – ... өз ... ... атау үшін. Олар Аррингтонға, өзінің жүйесі бар ... CD ... ... ... ... ... венчурлық инвестор
немесе Google, не Yahoo басқарушыларының бірі оқып(олар ... ... ... жаңа ... ... ... әрине, бұл маңызды
келісім-шарттың баспалдағы да болуы ... ... ... ... ... ... Бірақ бұрынғы
медиалық әлеміндегідей ықпал жасайтын газеттерге ... ... ... ... ... бар ... көш басында. Бір жағынан
блогосферада әділетті ... ... ... яғни ең талантты блогерлер
ғана алдыға шыға алады. Сондықтан да Аррингтонның орнында одан талантты,
тәжірибесі мол, дәлірек ... ... ... ... біреу болуы мүмкін.
II Қазақстандағы блог әлемі және ... ... ... ... ... ... және оның қалыптасуы
Блогинг елдер арасындағы шекараны ғана жоймай, сонымен бірге
салалық журналистиканы дамытуға ат ... ... тек ... фото ... ... ... ... немесе спортқа арналған блогтар. Осылардың ішіндегі бір
тақырыпты таңдасаңыз материалдарды қызығып оқисыз, ... көп ... ... ... өз ... ... және толық меңгерген. Нақты
салада жазылған блог тандалған тақырыпқа сай барлық ... ... өз ... идеяларымен бөлісіп, кеңес береді.
Елімізде тәуелсіз журналистер блогшы ... ... ... ... нарығын қалыптасуға мүмкіндік туатыны сөзсіз. ... ... ... ... ... БАҚ-тар да пайда болады. Қазақ
журналистикасы интернет еркіндігі және пікірлердің плюрализмі арқылы жаңа
белестерден ... алға ... ... ... ... тығыз байланыста
болған журналист ешқашан ұтылмайды, керісінше, ақпарат көздерін күн сайын
ұлғайта береді. Әр блогшы журналист болмаса да, ... ... бола ... және ... маман иесі оқырман үшін маңызды
ақпаратпен бөлісе алады. Қазақстандық блогосфера даму ... ... ... ... уақыттың өзінде бірталай жетістіктерге
жетті. Көпшілік журналисттердің ... ... ... гөрі ... дамыған көрінеді.
Отандық алғашқы блогтар орыс тілінде рессейлік блогтұғыр «Живой ... бола ... ... ... ... қолданушылары
шығармашылық мамандық адамдары болды. Қазақстандық «живой журналдың»
қолданушылардың қатарында рессейдегідей ... да, ... ... лауазымды тұлғалар да жоқ. Дегенмен өте ... ... ... ... ... тақырыптық блогтар көп емес,
негізінен қолданушылардың жеке жазбалары, жаңалықтарға ... жеке ... ... 2008 жылы интернетке бақылау
қойылғаннан кейін блогерлердің көпшілігі «ЖЖ»дағы күнделіктерін ... ... ... аударады».
Қазақстандағы ең алғашқы блогшының аты-жөні Ерлан Асқарбеков. Оның
орыс тілінде ... жеке ... ... 2005 жылы пайда болды.
Қазақстандық блогтардың көпшілігі «живой журналда», ya.ru, blogger.com
және т.б блогқызметтерде кездеседі (әрине орыс ... ... ... әрқайсының блогы бар. ... ... ... ... ... ... блог қызметтердің де саны
артып, оларды ... да жоқ ... ... блог ... www.im.kz –бұл қызметте блог ашу өте оңай. Тек қана ... ... ... ... ... бұл блог ... ... оның
дизайнында. Блогтың дизайнын жасау үшін бірнеше секунд кетеді. ... ... ... сайман тақтасы толығымен ағылшын тілінде.
2. Блоги на Центре тяжести. ─ тағы да бір ... ... ... ... қозғайтын жазбалар көп емес. Бұл қызметтің
блогтарында қолданушылар өзінің жеке ... ... ... жазады.
3. blog.azion.kz – im.kz. сияқты дайын қызмет, тек толығымен орыс ... ... да ... ... ... ... ... отызға
жуық шаблондар бар.
4. Блоги.extra.kz – жеңіл және қарапайым блогтар. Интернет блокнотқа
ұқсайды. 418 қолданушысы бар.
5. ...... ... ... ... да, ... да болмайды. Тек қана таза фактілерге сүйенген жазбалар.
6. www.afftor.kz- ... ... ... ... және ... ... ... кездеседі. Авторлар өздерінің жеке өмірі
және жұмысына байланысты жаңалықтарды жариялайды. Бұл ... ... Баян ... Эрик ... ... ... ... журналисттер мен көптеген атақты кәсіпкерлер бар.
7. Your Vision [yvision.kz] ─ құрылғанына көп болмаса да бір ... ... ... журналдың » ең үлкен бәсекелесі болды.
Отандық бұл блогтұғыр қазақсытандық жас IT мамандардың күшімен ... өз ... жаңа ... мен ... ... жас ... ... білді. Жақсы пікір алмасу құралдың біріне
айналған соң, Your Vision ға бірталай ... ... ... ... Your vision ... 2009 жылы ... интерфейсін қазақ тіліне аударды. Содан кейін ... ... осы ... блог жүргізуге мүмкіндік туды.  Your vision
тек қана блог-тұғырнама емес, сонымен қатар, әлеуметтік желі; ... ... ... бірлестікке кіріп, тақырыпқа сай жазба жазып және осы
жазбаны(пікірлерді де)  басқалар бағалай алады. Тұғырнамадағы басқалардың
блогтарында жаңа жазбалар жайында хабардар болып, достар ... ... ... ... блогосфераға келгенде орыс тілді және қазақ тілді деп
екіге бөліп қарастырамыз. Қазақстандағы алғашқы ... да орыс ... Бұл ... ешкімде таңғалмайды. Бірақ өзіміздің ана тілімізде
блог жүргізетін ... жоқ ... бар. ... ... күннен-күнге
артатыны да көңілді қуантады. Қазақ тілді блогтардың ... ... ... ... бұл ... ... қазақ тілінде жүргізуге мүмкіндік берген алғашқы блогтұғыр
болды. әрі блогшылардың өз еріктерімен ағылшын тілді ... 80 ... ... ... Сондықтан да қазір 100-ден аса блогшылар
өздерінің ой-пікірлерін қазақ тілінде білдіру үшін осы ... ... ... көзі һәм ... ... тиіс. Қазақтың ұлы ойшылының
мазмұны тым тереңге ... осы ... күні ... ... жоғалтқан
жоқ. Керісінше, Ахаңның тұсында тек газет пен ... ... ... ... әлеуметпен арадағы байланыс көпірі болса, қазір бұқаралық ақпарат
құралдарының қауқары қарымды, ... кең, ... ... ... Бірақ бұл
дегеніңіз аталған саланың төрт құбыласы сай деген сөз емес. Тәуелсіз
мемлекетімізде қоғамдық және демократиялық ... ... ... ... ... Мұны сөз бостандығы, жұртты қажетті ақпаратпен ... ... ие ... ... ... қызметінен айқын
көруге болады.Елімізде қазақ тілді блогтар саны ай сайын ... ... ... тілді блог қашан және қалай пайда болғаны жайында айту
қиын. Бірақ олардың тек қана Қазақстан ... ғана ... ... ... ... ... ... веб күнделіктерін де қосып айту
қажет. 2005 жылдың ... ... ... ... тілді блогтардың ең
алғашқыларына алматылық Эльвираның «Аспаздық» блогын жатқызуға ... блог ... ... ... ... ... ... тек қана
аспаздық тақырыбына арналған. ... ... ... ... ... танымал блогшы-журналист Асхат Еркімбайдың еңбегі зор.
2006 жылы күзде республикалық ... ... ... ... Нью-Йорктегі Колумбия университетінде жаңа медиаға арналған үш
күндік ... ... ... Ол 2006 жылы 12 ... ... ... ... ... алғашқы постты (жазбаны) жариялайды. Отанға
оралғаннан кейін Асқат Еркімбай қазақ тілінде блог ... ... ... кейіннен Wordpress блог тұғырнамасын қазақ тіліне
аударуға кіріседі. Бұл интернет қолданушыларға Wordpress-те интерфейсті
қазақ тілінде пайдалануға мүмкіндік берді. Сол ... бері ... екі ... ... ... ана тілімізде жүргізілетін блогтар бар.
Кейінгі қазақ блогшылар қатарына ... ... ... ... ... ... блогы 2007 жылдың сәуірінде, ақтөбелік
программист ... ... 2007 ... ... Қ. ... ... ... Қуаныш Мағзұмов 2007 жылдың шілдесінде, алматылық
Педагогика ғылымдарының ... ... ... және ... Анар ... жеке ... 2007 ... мамыр айында пайда
болды[21]. 2007 жылдың жаз айларынан бастап Асхат Еркімбай мен ... ... ... арнайы блог жүргізуден сабақтар ұйымдастырылды.
Мұндай сабақтарға кез-келген сала ... мен ... ... қатысты. Бірте-бірте блогинг қазақ тілді
Интернет пайдаланушылар арасында таралып, сапасы, саны ... да ... ... жыл ... ... тіліндегі блогтар саны саусақпен санарлық
еді. Алайда интернет қызметінің арзандауы мен ... блог ... ... осы ... ел ... ... ... Нәтижесінде, блог саны
көбеймесе де, ... ... ... ... саны ... ... қазақ тіліндегі блогтарды көбіне шетелдегі қандастарымыз бен
қазақ тілін жетілдіргісі келетін шетелдіктер оқитын. ... ... үн ... ... ... саны ... ... қазақ тіліндегі
блогтар google.kz, bіng.com, yandex.kz, maіl.ru тәрізді іздеу жүйелерінің
ішінен оңай табылады. Көп ретте қазақ тілінде мәлімет ... адам ... ... тап ... ... ... ... өз еркімен
қазақ тілінде ұдайы мәлімет жаңартып отырған да осы ... ... ... ... ... ... келген кезде ғана орнатылатын
болса, блогшылар ... ... ... оқиғаға дереу үн қатып, өз ойларын
жазады. Оның үстіне қазір қалтафон арқылы блог жүргізу де кең етек алуда.
Қазақ ... ... саны ... ... ... жетті. Бірақ
шын мәнінде блогтың нақты санын айту қиын. ... ... ... ... қазақ тілді блогтардың ... ... күні ... ... жүргізілетін 200-дің айналасында
блог бар. Күн ... орта ... ... 8 ... ... ... олардың бәрі күн сайын жаңартылып тұрмайды, бірақ блогерлердің
қалыптасқан тобы бар. Олар
2 жылдың көлемінде (кейбірі одан да көп) ... ... жүр. ... ... - ... ... ... түрлі мамандықта оқып жатқан Қазақстандағы және
шетелдердегі студенттер және өздерінің айтары бар жеке тұлғалар.
2007 жылы ... ... шолу ... ... ... ... «Мен ... неге қазақ тілінде жүргіземін?»
деген сұрақ қойды. Аталған жеке ... ... ... көбі өз ... ... ... жариялайтынын, бұл
сайттағы жазбаларды басқа ресурстарға қойып, пайдаланушыларға қажетті
ақпарат іздеуге көмектесетінін атап ... Яғни ... ... ... ... ақпаратпен толтыру маңызды болған.
Осындай блогерлердің арқасында интернетте қазақ ... ... ... журналистика және публицистикаға байланысты
көптеген материалдар жарық көрді. Қазақ блогосферасының дамуы жайлы, ... ... ... Асхат Еркімбай былай дейді: «Мен Қазақстанның 6
қаласында блогинг тақырыбына арналған ... ... ... ... қазақ тілінде пайдалы материалдарымен толығуына, шын ... ... ... ... жеке ... ... жатыр. Ал
блогтардың танымалдылығын арттыру ... ... мен ... ... ... ... ... қоғамды және қазақ тілінің
күш-қуатын арттыруға болады деген пікірден айныған емеспін».
2008 жылдың мамырында ... ... ... ... болды:Барлығы-75 блог.Олардың ішінде платформаларда тіркелгені:
Wordpress.com-33
Blogspot.com-29
Livejournal-3
Blog.ru-1
Жекехостинг-9
.kz-5
.inаo-1
.net-1
.com-1
.de-1
2008 жылғы жүргізілген сауалнама мәліметтерінің нәтижесі бойынша ... ... -өз ... 1 жыл ...... ... өз блогын жарты жыл жүргізгендер - блогерлердің 27 ... жылы «Сіз өз ... неге ... тілінде жүргізе
бастадыңыз?» деген сұраққа жауап бергендердің 87 пайызы өздерінің жеке
қызығушылықтарымен байланыстырған. Яғни ... ... ... идеяларымен бөлісуге, өзіне деген сенімділікті нығайтуға
және әңгіме-дүкен құруға келеді[9]. Блог жүргізуге байланысты қиындықтар
жайлы сөйлесек, блогшылардың 57 пайызы ... ... ... 43 ... ... қол ... қиындығына байланысты жеке
бетін жиі-жиі толықтырып, ... ... ... ... ... ... 86 пайызы қазақтілді блогосферада өздеріне
керекті мәліметті табатындықтарын айтқан. Блог ... ... ... ... мен ... пайыз - ақпараттық технологиялар
тақырыбындағы посттар мен тұрмыстық кеңестер.
Қазақ блогтарының негізгі тақырыптары - ... ... ... ... ... қарым-қатынас, қалада болып жатқан
оқиғалар жайлы жазып, ... мен ... ... ... қатар,
белгілі бір тақырыпты алып, сол бағыттан ауытқымайтын блог авторлары да
бар. ... ... ... ... ... ... ... басым көпшілігі - Қазақстанның ірі қалаларының (Алматы,
Ақтөбе, Астана) ... ... ... ... ... жатқан студенттер, Қытайдағы, Моңғолиядағы қазақтар. Олардың барлығы
блогосфера жайлы қазақ ... мен ... ... ... ... білген.
Атақты қазақстандық блогер, мамандығы бойынша аудармашы, «Award.kz 2008»
және «Award.kz 2009» ... ... ... ... бет» ... ... Нұрғиса Асылбек блогинг жайлы өзінің жеке тәжірибесімен
бөлісті: «Белсенді түрде пікір мен тәжірибе алмасу жеке ... ... мен ... да бір ... ... ... бірақ уақыт өте келе бұл
іс белгілі бір сипат ала ... Мен өз ... ... ... ... бұл өз ... ... да қарқынды жұмысқа әкелді.
Қазір блог техникалық тұрғыдан өсу үстінде, жарты жыл болды, ... ... және ... қоя ... ... ... әлемдік тенденциялармен қатар жүргім келеді-ақ. Кейде бұл
ойың орындалғандай болады, ал кейде керісінше. Контентті, платформамен
жұмыс ... ... ... мен ... үшін ... ... ... негізгі бөлігі - орта және егде жастағы адамдар. Жазбалар
тілін түсіну, менің ойымша, жеңіл ... ... да ... ... ... әзіл ... білетін, ағылшын тілін жақсы меңгерген Желі
пайдаланушысы болар деп үміттенемін. ... ... ... анықтайды, сондықтан мен оларға ісіме үлестерін қосқаны үшін
алғыс айтамын». Нұрғисаның блогына бір күнде 300-350 адам ... ... ... бұл ... 30-40 ... ... ... Кейбір
блогерлер бірнеше блог жүргізеді, мысалы, алматылық Анар Мұстафина қазақ
блогосферасындағы ең танымал екі блог ... Бір ... ол ... ... ... ... енді бір
блогында киноларға пікір жазады, тұрмыстық ойларымен бөліседі, әлеуметтік
мәселелерді қозғайды (http://akzere.dosym.kz/)[16]. Анардың ... 200-500 адам ... ... ... ... - ... ... Ақпарат іздеу кезінде блогқа келіп ... ... ... ... Анардың блогына көп жағдайда ойын-
сауықтық бағыттағы (әндер, өлеңдер, ... ... және ... үшін ... ... ... белгілі бір сөйлеу
мәнері, өз стилі, қазақ тілінің ерекшеліктеріне ыңғайланған жаңа ... ... ... тілді блогосферада ана тіліміздің ерекшеліктеріне сай
стиль қалыптасып, неологизмдер де пайда болды. Мысалы, «платформа» ... деп, ал ... ... «tag» «ілмек» деп аударылды.
Қазіргі ... ... ... ... ... ... ... алған ақпараты бәрібір адам миында жинақталған
базалық дәстүрлі ақпаратты алмастыра алмайды. Базалық ... ...... ген ... ... бабалардың қанымен дарыған, сәби
күнінен құлағына сіңген, өскен ортасынан алынған ... ... ... ... мұғалімнен, университетте оқытушыдан
алған академиялық ақпарат қосылады. Интернет — мәлімет алудың үшінші
бұлағы. ... ... ... ... бір нәрсеге
бейімделуіне базалық дәстүрлі ақпараттың әсері аз болмайды. Базалық
ақпаратты мол алған адам академиялық ... да, ... ... ... қорытады. Ал олай болмаған жағдайда, бар жиған-тергеніңді
интернет ... ...... филология ғылымының докторы, профессор
Бауыржан Омарұлының сөзімен келіспеу мүмкін емес. Дегенмен, статистикалық
мәліметтер бойынша ... ... ... ... саны
күннен-күнге артуда. Қазақ тілді блогосфераның дамуы казнеттің дамуына
үлкен өзіндік үлес қосып ... ... ... блогшылары үлкен іс
атқарып келеді. Бір жағынан азаматтық журналистиканы дамытуға үлес қосса,
екінші жағынан казнетті ... ... ... және пайдалы ақпаратпен
толықтырады, үшінші жағынан ... ... ... ... ашуға да көмегі тиіп жүр. Қазіргі ... ... ... ... жеке ... блогты қалай жүргізуге болатын
туралы жазбалар міндетті түрде кездеседі. Бұл ... ... ... , ... туралы білгісі келетін ... ... ... көздері болып отыр. Қазақ ... ... ... ... материалдарын блогында жариялап
отырады. Соның нәтижесінде интернетте мемлекеттік тілде табылбайтын
қазақы салт ... ... ... ... т.б ... ... ... қазақ тіліндегі ақпараттар саны өте аз , тіпті жоқтың қасы
болатын, бүгінгі күні қазақ ... ... ... бұл ... жаққа өзгерді . Экономикада «сұраныс бар жерде ... та ... ұғым бар. ... ... ... ... өте ... Әлемтордың
қазақ тілді бөлігінде «қазақ» сөзіне сұрау салып, іздеушілер күннен күнге
көбейіп келеді. Бұл туралы мәліметті Google-дың ... ... ... ... ... ... келе жатқандықтан
қазақ тілінде ақпарат іздеушілер ... ... ... білмек
болдық. Осы орайда танымал іздеу тораптарына кіріп, қазақ, казах, Kazakh,
qazaq деген сөздерді енгізіп көрдік. ... ... ... ... ... интернетте мәлімет іздеушілер саны анағұрлым көп екені анық
көрінді. Бұл үдеріс 2007 ... орта ... ... Яғни, дәл
«Мегалайн» қызметінің арзандай бастап, бұқараға тарала ... ... ... ... Kazakh деп ... ... да көп. Бұның да себебін
білу оңай. Бұл жайтты Қазақстан ... ... ... мәлімет
іздеушілердің, шетелдік инвесторлардың көптігімен түсінудіруге болады.
Қазақтілді ресрустардың дамуы ... ... ... Интернет
қауымдастығы» ЗТБ-нің атқарушы директоры Александр Ляхов былай дейді:
«AWARD.kz байқауының статистикасын көрсетейін: ... ... ... ... ... бар ... саны ... өсіп келе жатыр.
2006 жылы олар 53 болса, 2007 жылы 96, 2008 жылы 219, ал 2009 жылы ... Бұл ... ... ... тілді дамытуға көңіл
бөліп отырғандығын, бизнестің өз аудиториясын кеңейтуге ... ... ... де ... тіліндегі
сайттарға деген қызығушылығының артуын көреміз. Бұл, әсіресе, мемлекеттік
және коммерциялық емес интернет-ресурстарға қатысты».
Қазақстандағы блогосфераның ... ... оның ... күйі ... ... ... өз ... білдірді. Мамандығы аудармашы
Нұрғиса Асылбеков ең үздік блогтың иегері қазақ блогының жағдайына былай
баға берді: «Интернетті жатырқайтын ... ... ... ... ... трендтерге үйірсек екенбіз, блогты да өз теңіміз қып алдық. Қазақ
блогтарының дамуын айту үшін ... ... ... өту ... ... ... ... былай қойғанда, қарабайыр қазақ
қарпін айна-қатесіз интернет кәлимасына түсірудің өзі бастауалды шақтарда
не халде болғанын мұны ... ... ... ... ... мен ... неологизмі) жақсы біледі. «Дайын асқа ... ... деп келе ... жоқ, ... қазақ блогосферасындағы
энтузиасттар. Бертін келе ... ... ... ... ақпараттық-
танымдық, діни бағыттағы, күнделікті ... ... ... ... бой ... Бұл енді ... ... тиек еткендей,
саф энтузиастік бастамасы болғасын, арагідік кей ... ... ... ойсырап қалғаны да ұшырасты. Көрсеқызарлықпен ашуын ашып ... ... ... ... ... ... жолда қолды бір сілтеп, тәрк
еткендері де болды. Бірақ Құдайға шүкір деп ... ... ... жоқ емес, бар. Сандық өлшемде дамуға қоса, контент тұрғысынан
сапалық өрлеу мысалдары бар. Сырт ... ... ... тұсы шикілеу боп
көрінгенмен, осы пұшпақты о бастан илеп ... ... ... жатқанымызды бек растап берер[19]. Түсірген авторлық видеосы бар,
әні бар, басқасы бар... көп ... ... ... ... ... уәж ... ... айналдырушылар біраз сабасына
түсер. Әлбетте интернетті қазақи контентпен қанықтыру айналдырған бес-
алтауға жүктелген вәзипа болудан гөрі, ... ... ... ... көптің ісі деп сыныптандырылса мақұл.
Ал Ассамблеяда Елбасының интернеттің қазақтілді сегментін дамыту керек
деген ... ... ... ... - ... құндылық.
Тиісінше, қазақстандық үлес те болатыны заңды құбылыс. ... ... ... ... бар ... ... құзырлы лауазымдылардың сол
қазақтілді сегменттегілермен ортақ тіл ... ... ... ... ап, ... ... ... қарастырар деп
үміт ету керек. Тұтастай алғанда, контент - ... дами ... ... Бірақ оған қырын көзбен қарап емес, оң ... ... ... апарып соғатын болымды көрсеткіш.» ... ... ... ... ... мәдениетсіздік толғандырады.
«Ресми сайттарда мәліметтер арнайы бұйрық келген кезде ғана орнатылатын
болса, блогшылар қоғамда болып ... ... ... үн ... өз ойларын
жазады. Оның үстіне қазір қалтафон арқылы блог жүргізу де кең етек алуда.
Әрбір нәрсе көлемі жағынан ... ... ... бір ... бар. ... ... ... да сондай жағдай орын алуда.
Оның біріншісі - ... ... ... ... әлі де ... ... екіншісі - жаңа ме дияның
мақсаттарын айқын түсінбеуінде. Екінші себеп уақыт өте ... ... ... көпшілікке кең таралумен жойылады десек, бірінші себеп,
яғни интернеттегі мәдениеттілік санаға келіп тіреледі. ... ... ... ... ... ... ... көшіріп
басатынын, соңынан өз авторларының аттарын қоятынын байқадым. Сондай-ақ
интернеттегі өзге ... да ... ... ... ... ... қазақ блогосферасын алаңдатып отыр. ... ... ... ... ... жүйесі әзірге құрылған жоқ. Елімізде
интернетті реттейтін заң ... ... ... ... ... туралы» заң жоқ.» Ал қаржыгер Бекжан Толыбайдың
ойынша қазақ ... ... бір ... ... ... ... ... дамып жатқаннан гөрі, бір орында тұр деуге болады.
Оның кең көлемде таралып, санының артуы үшін ... ... ... олар ... ... өзіндік ақпарат көздеріне айналуы тиіс.
Өкінішке қарай, қазақ блогтары жеке адамдардың күнделігінен аса ... ... ... ... ... ... ... да бар. Мәселен, Нұрғиса
Асылбековтің «Аудармашының түрткендері» атты ... өз ... ... ... бұл ... қазақшамды жетілдіре түсу үшін
қадағалаймын: онда шетелдік жаңа терминдерді қазақшалау, неологизмдерді
көрсету ... ойға ... ... ... қарағанда, осындай
кішкентай блогтың атқарған қызметі зор, рөлі ... ма ... Ал ... ... ... рет ... жаңалықтар бар екен» деп бір рет
шарлап шығуға ғана тұрарлық. Мұны ... ... ... ... ... блогтың қолданылу мүмкіндігі зор: не ол ... ... ... ... жеке ... бастамасымен), не
коммерциялық қолдаудың арқасында кең өріс алады. Коммерциялық ... ... ... ... ... контентінің құрамдас
бөлшегі ретінде қарастырылады. Бұл тұста кейбір сарапшылар мен ... жеке ... ... ... Жас журналист, медиа-
сарапшы Әлия Сембай қазақ тілді блогтардың ... ... ... ... ... ... ... блогтарының бүгінгі
динамикасы ең бастысы бұл әр ... ... ... ... Не үшін блог ... ... тақырыптарды қозғайды, оған
қаншалықты уақытын ... ... ... Егер де ... бастап осының
бәрі анықталса, қазақ тілді блогтардың ... ... ... болушы
еді. Бірақ уақыт тапшылығы мен интернетке шығу мәселелріне байланысты
даму динамикасына көңілім ... деп айта ... ... ... ... ... ... қазақ блогосферасы сан жағынан да, сапа жағынан да
әлдеқайда өсті.» Ал ... ... ... АТ маманы қазақ тілді
блогосфераның дамуына ең ... ... ... ана тіліміздегі
блогтұғырлардың аздығын айтты: «Қазақ тілді блогосфераның даму қарқыны
жоғары деп айта ... ... ... ... ... бір ... Бірақ біздің блогосфераның дамуы баяу. Оның ... ... жоқ. Көп ... ... ... ... жазу ... деп
ойлайды. Соның салдарынан көбісі жазғысы келмейді.Көп адамдарға «сен ... ... ... ... бар ғой» ... ... ... дейді.
Белсенділік жоқ.Қазақ тіліндегі блогтардың санының аз болуының да себебі
сол. Сондай-ақ, ... ... бірі – ... ... ... ... Бірақ, онда да көп нәрселер дұрыс аударылмаған.Көп
адамдар блогты қалай ашу ... ... Осы ... мәселелердің
алдын алу үшін біз достарымызбен бірігіп, осы жазда қазақша блог ... деп ... Ол ... кез ... адам өзіне блог аша алатын бола
алады. Ішінде барлығы да қазақша болады. Сонымен қатар блогтардың ... жиі ... ... ... [22]
Қазақ тіліндегі алғашық жазба 2005 жылы пайда ... ... ... ... бес жыл ... Алғашында блоггер көп болған
жоқ. Бірінші блоггерлер қатарында журналисттер, ғылыми қызметкерлер және
қалам тербетуге құмар қарапайым адамдар болды. Алайда ... ... ... қатары есейе түсті. ... ... ... ... және ... ... түрлі жиындар және шаралар
өткізеді. Мысалы, біздің еліміздегі қазақ тілді ... бас ... ...... ... ... Қазақстандағы қазақ
тілді блогосфера казнеттегі ана тіліміздегі ақпарат көлемін ұлғайтуға
үлкен қосып келеді. Біздің елімізде де ... ... қосу ... ... алып ... AWARD.kz ... байқау мен «БАРКЭМПтің» ... ... ... қосудың бір шарасы. 2009 жылы «BarСamp
Central Asia 2009» жиынында жаңа медиа кеңістігіндегі өзекті ... үшін ТМД, ... ... шығыс және батыс Еуропаның блогшылары
бас қосты. «Конференция», «форум» сияқты қоғамды ... ... ... ұстайтын жаңа медиа иелері өздерінің осы секілді бас
қосуларын ... деп ... ... кездесулердің ерекшелігі сол -
оның ресми түрдегі ұйымдастырушылары болмайды, тек ... ... ... Бұл жиынның мақсаты – жаңа медиа өкілдері мен интернетке
қатысы бар мамандардың басын қосып, таныстыру, өзара диалогқа шақыру, бір-
бірлерімен тәжірибе бөлісу ... ... Бұл IT және ... мамандары,
блогшылар, азаматтық журналистика мен веб-девелопмент өкілдері.Мұндай
кездесу бұған дейін әлемнің 350 қаласында өткен. Ал ТМД ... ... ... ... ... Алматы - аталмыш шараны –өткізген үшінші қала
болды. Қазақстанда ... рет ... ... ... ... ... да ... тигізді. Баркэмптың өтуінің алғашқы
мақсат – блогшылар арасында ынтымақтастықтың қалыптасуы, бір ... ... ете білу ... ... ... алғашқы баркэмпте қазақ тіліндегі блог мәселесі негізгі
тақырыпқа айналмасада, бір ... ... ... ... ... ... бейресми конференция болғандықтан, қазақтілді
қатысушылар өздері белсенділік ... ... ... ... көп ... ... керек. 2010 жылы да Қазақстанда Орталық Азия
баркемп шарасы өтті. Бұл ... ... ... ... ... Федерациясы және Украина сияқты елдердің блогшы және
журналисттері қатысты. «Баркэмп Орта Азия 2010» жиынында негізінен жаңа
медианың маңыздылығы сөз ... ... ... ... желілердің
бүгінгі журналистика және сөз бостандығына деген ... да ... ... ... ... ... орын алатынын мамандар
мойындайды. Көптеген елдерде азаматтар қоғамдық мәселелерді жаңа медианың
көмегімен шешіп жатады. ... Орта Азия 2010» ... ... ... ... Ажнюк блогтардың азаматтық қоғамды дамытуға
жіне сол ... ... ... ... болатынын өз еліндегі
мысалмен келтірді[19].
«Бізде көпке дейін барлық ... ... тек орыс ... ... ... ... бұған мән бере қойған жоқ. 2005
жылы Иван Помидоров деген блогшы пайда болды. Ол ... ... ... ... деп ... ... өзінің уәдесін жазды.
«Егер мың адам өзге ... ... ... ... бас тартса, мен
де бармаймын» деп, өзінің блогына жазып қойды. Оны ... ... ... ... ... Екі күннің ішінде оның шағымына 1000-
нан астам адам қол ... Бір ... соң екі ... ... ... ... қолдаушылар көбейе берді. Бұған журналистер қауымы да назар аудара
бастады. Қол қойған адамдар өзара топ ... ... ана ... жолдарын қарастырды, бұған әсер ете алатын билік ... ... ... ... арқасында, жарты жылдан соң
Украинаның сол кездегі президенті Виктор Ющенко фильмдерге украин тілінде
дубляж жасау ... ... қол ... ... ... адам ... елдегі жағдайды өзгертті», – дейді украиналық блогшы Ярослав
Ажнюк. Ал Өзбекстаннан келге ... ... өз ... ... ... ... ... «Өзбекстанда көптеген блогшылар жасырын атпен блог ... ... ... 300-дей блогшы тіркелген. Бәлкім,
одан көп шығар, аз да болуы мүмкін. ... ... ... ... ... ... күнделікті оқиғаларға қатысты өз ... ... ... ... және ойын-сауық бағытындағы
блогтар. Саясатқа қатысы бар блогтар кейде жабылып жатады. Мұндай блогтар
бізде көп. Мысалы, уордпресс блог платформасынан ашқан ... ... ... Төрт ... бері ... ... менің блогыма кіре
алмай келеді. Ай сайын Өзбекстандағы біреулер бір-екі рет кіреді. Олардың
арнайы қызмет ... ... ... ... тек министрліктер мен
арнайы қызмет мамандары ғана жабық сайттарға кіре алады». ... ... ... ол елде саяси тақырыптағы блогтардың
ақпарттық маңыздылығы ... ... ... ... ... бар. ... еліміздегі жағдай көрші өзбек елінен қарағанда әлде қайда жақсы
десек те болады. Әзірше, қазақ блогтарына ... ... ... ... Ал Баркэмп сияқты жобаларды елімізде өткізіп тұру ... ... ... ... ... ... мүмкіндік
ашады.
Қазақ блогшылары арасында арнайы жүлде-сайыстар жоқтың қасы,
алайда, оларға көңіл аударылмайды деп тағы ... ... 2007 ... ... ... мен ... ... емес ұйым өздерінің
жеке жүлделерінде қазақ блогшыларына арнайы номинация арнаған-тын.
Жеңімпаздар – ... ... ... пен ... Еркімбай болатын. 2008 жылы
Award.kz жүлдесінде «Мемлекеттік тілдегі үздік сайт» ... ... ... тағы екі ... ... ... ... блогшы –
Нұрғиса Асылбеков. [17]
«Біздің ауыл” үздік блогтар жүлдесі 2009» атты ... ... ... блогтардың мәртебесін арттыру мен олардың сапасын
жоғарылатуға бағытталған. Әрине, әр блогшыға мотивация қажет және осындай
жүлделер арқылы әр блогшы ... өз ... ... ... ... ... саны мен сапасын арттыру да – жоба мақсаттарының
бірі.
Жеңімпаздар мынадай аталымдар (номинация) бойынша анықталады:
• Үздік аспаздық блог
Тағам дайындау мен ... ... ... ... блогтар жүлдесі. Блог
тек қана аспаздыққа ... ... да, ... осы ... ... ... ... атануы мүмкін.
• Үздік жалпы блог
Жан-жақты ақпаратты қамтитын блог. Арнайы таңдаған ... ... ... түрде жаңарып тұратын, күнделікті тыныс-тіршілік жайында
баяндайтын ... ... ... ... және ... ... ... жаңалықтар жайындағы блог.
Ескерте кететін жәйт, басқа ақпарат ... ... алу ... ... ... ... ... ең болмағанда өзінің ойы мен
көзқарасын көрсету керек. Шет тіліндегі ақпарат құралдарының жазбаларын
аударып жариялайтын блогтар  да ... ... ... ... сілтеме
жасайтын болса).
• Үздік фото-блог
• Фотосуреттер мен сурет өңдеу саласына арналған блогтар.
• Үздік рухани блог
• Рухани және діни ... ... ... ... ... ... блог ... түспейді (сирек ақпаратты
немесе аударма ... ... ... ... ... алады).
• Үздік жаңашыл блог
• Қазақ тіліндегі блогтардың ішінде ерекше немесе кенжелеу ... мен ... ... видеокаст және скринкаст т.с.с.)
бар блог.
• Үздік спорт туралы блог
• Спорт тақырыбына арналған блог.
... ... ... ... пен ... басқа мәселелердің біріне арналған
тақырыптық ... ... ... ... ... жүлде қандай блогқа тағайындалатыны әзірге айтылмайды. Құпия
Үздіктерді анықтаудың шарттары:
1. Блогыңызды тіркеуден өтікізудің қажеті жоқ. ... блог ... ... ... Блог ... жаңару мен ізденісте болуы керек. Ай сайынғы жазбалардың
саны кем дегенде 6 ... ... Егер бір ... ... жалғыз ғана блог болып, бірақ шарттарға сай
болмаса, ол блогқа жүлде табыс етілмейді. Жобаның мақсаты – ... ... ... ... ... ... блогта ҚР заңнамалық актілеріне қарсы келетін ақпарат
жарияланбауы керек.
5. Бір блогты екі ... ... ... ... ... БАҚ және ... құрылымдарға қарасты блогтар қатыса
алмайды.
Осындай байқаулардың ұйымдастырылуы қазақ блогшыларына ... ... ... ... болу ─ сенің блогыңын танымал ... ... ... ... Дәл ... ... ... қазақ
блогшыларының қоғамға пайдалы ақпарат беру, азаматтық журналистика ... ... ... үлес қосуға ынталандырады.
2.2 Қазақ тілді блог әлемі: ізденістер және болашағы
Қазақ тілді блогосфера─ блогшылардың күшімен қалыптасып, ... ... жеке ... ... ... ... таңда қалыптасу
кезеңін бастан кешіруде. Бірінші кезекте қазақ ... ... ... жетіспейді. Содан кейін әлі де болса, интернетке
барлық қазақ тілді қолданушылардың қолы жетіп отырған жоқ. Қазақ ... ... ... ... блогшылардың азаматтық қоғамды дамытуға
қосып отырған үлесі. Блогтың ар жағында автор, бер жағында дүниенің
күллі оқырманы тұр. Осы бір ... көп ... ... ... ... қазақ мүддесін өзгелерден қорғау үшін емес,
қазақ мүддесін қазақтарға насихаттаумен айналысады. ... ... бір ... ... ... ... мен
орыстілді блогшылар екі тілдегі азаматтық қоғам тәрізді екі бөлек әлем
болып отыр. Олар бір-бірін жақсы танымайды. ... 2010 жылы бір ... ... ... ... ... тұңғыш подкаст» жасадым деп ... Ал ... ... алғашқы үнхабарлар (подкастар) бұдан екі-үш жыл
бұрын пайда болған. Тіпті, кейбір орыс тілді ... ... ... ... ... ... да бар. Қазақстандағы азаматтық
журналистика жоғарғы деңгейде емес, ол енді қалыптасу жолына ... ... ... ... ... ... деген ұғымды түсіне алмай отыр.
[11] Дегенмен алғашқы блогшылардың арқасында азаматтық журналистиканың
нышандары байқалады. Қазіргі қазақ тілді ... ... ... ... ... түсіндіру, интернет , блогтар туралы сауатын ашу.
Ақпараттық технология саласына арналған жазбалар кез-келген блогшының
постында кездеседі. 2007 ... ... ... ... блог ... ... қазақ блогшылардың ортақ блогы ... ... ... ... Блогшылар төмендегідей жауап берді, Бақытнұр Байтел:
«Блог жазу арқылы адам өзін ... ... ... менің қолымнан не
келеді деп, өзін-өзі тани ... ... ... блог жазу ... ... үлесін қосу арқылы көмектесе алады», Жанарбек Матай:
«Блогты жеке басымның күнделігі ... ... ... ... ... ... және ... осы блог арқылы
уақытқа не орынжайға бағынышсыз түрде ... әр ... ... ... ... ... Бақытгүл Салыхова: «Қазақ тілінде блог жазуға
ықылас білдіргенімде,  ойымда бірнеше тақырып болды. Соның бірі ... ... ...... технологиялар болса, екіншісі
дүние жүзіндегі танымал, тіпті танымал болмаса да ... ... ... шолу жасап, қазақ тілді ... ... ... ... ... таныстыру еді»-деп өз пікірлерін
білдірді. Сонымен, қазақ тіліндегі ақпаратқа деген қажеттілік блогтардың
өмірге келуімен шешілді. Блогтағы ... ... да, ... ... жиі ... Іздеу моторында «ақпарат ... ... ... ... «салт-дәстүр», т.б. сізге қажетті
сөздерді енгізіп көрсеңіз, қазақ тіліндегі жеке веб-беттерге тап боласыз.
Мұндағы мағлұмат тегін, ашық. 2008 ... ... ... ... ... ... ... блогосферасына қатысты жиі-жиі хабарлар
беріп ... ... Сол ... ... ... ... ... Салықова мен Қуаныш Мағзұмов блог не үшін ... ... ... ... үшін ... ... сұхбат берді. Ал
BBC Орта Азия елдері бөлімінің радио тілшісі Жаңа ... ... ... қазақ блогшыларымен сұхбаттасып, қазақ
блогосферасына деген қызығушылығын танытты.Қазақ блогосферасының ... ... ... алу үшін Әлия ... ... ... ... сауалнама жүргізді. Сауалнаманың нәтижесінде жауап бергендердің
57% блогтарын бір жыл, ал 27% жарты жыл, 14% бір жылдан көп ... ... ... ... ... ... не түрткі болды» дегенге,
блогшылардың 86% ... ... деп ... берді. Жеке веб-
бет жүргізгенде блогшылардың 57% ешқандай қиындық болмағанын, ал ... жиі ... ... ... оқуға мүмкіндігі шектеулі
болғандығына себеп болған – интернет қызметінің ... деп ... Жеке ... ... ... ... кезінде
блогшылардың 43% қажетті ақпараттың жоқ еместігін мойындаса, 43% өзіңе
қажетті ақпаратты блогтан ... ... ... ... блог
жүргізушілердің 71% әлеуметтік хабарлар, соның ішінде жаңалықтар немесе
зерттеулерді, ал қалғаны ақпаратық технологиялар мен тұрмыстық кеңестерді
жариялаймын деп ... ... ... ... ... не ... ... және оның маңыздылығы қандай екенін осы ... ... ... ... ... ... дамыту, өз білгеніңді
басқаларға жеткізу, шығармашылықта немесе ... өз ... ... ... ... ... ... себептер блогтардың танымалдылығына әсер
еткендігі анықталды[11]. Блог бастау үшін жеке қызығушылық және қымбат
емес интернетке шығу ... ... ... блогшылардың саны және
блогжазбалардың сапасы өсетіні сөзсіз. Қазіргі блогтарда аудио және видео
жазбалардың саны болғанына ... оның да саны ... ... үміт ... біреулер қазақша үнхабар жоқ дейтін шығар, мүмкін ... ... дәл ... уақытта олар Қазнетте дамып жатыр. Қазақ
блогшыларының ... ... да бар. ... қазнеттегі үнхабарлар
тақырыбы - көбінесе ... ... ... ... бірі AWARD.kz 2008 ... ... — «PodKAZt»
Қазақстандағы Интернет жайындағы үнхабар. Сонымен қатар, seo, мәдениет,
АТ, кино тақырыптары мен биыл пайда болған ... ... ... қамтитын үнхабар — «Самғар ұсыныс». Осы үнхабарлардың бәрін
ПодКАЗт терминалында тыңдауға болады. Yvysion.kz – та ... ... ... ... па, әлде ... ... өз-өзін
Әлемнің алғаш қазақ тілінде подкаст шығарушы деп жария еткен. Негізінде,
бірінші қазақ тілді ... ... ... ... ал ... ... Негізінде алғашқы қазақ тіліндег подкаст осыдан үш жыл ... ... ... ... ... ... ... нарығын
қарастырып, айына бір рет болса да үнхабарларды жүктеп алатындар 2008 ж.
- 2013 жылға дейін екі есе ұлғаятынын ... Ал Pew Internet & ... Project ... ... ... 2008 ... шілде айында
американдық интернет-қолданушылардың 18% үнхабарларды ... ... ... Университетіндегі USC Annenberg Strategic Public
Relations Center ірі ... ... ... ... ішінен(тек қана
интернет-БАҚ емес) подкастинг соңғылардың алдында тұрғанын мәлімдеді.
Интернет-қолданушылардың арасынан 7% адамда сұранысқа ие. 6% — ... Pew Internet ... ... 2006 жылы ай ... 7% интернет-
қолданушы үнхабарды жүктесе, 2008 жылы — 19% болып өсті. Arbitron and
Edison Media Research ... ... 2008 ... қаңтарында 12 жастағы
американдықтардың 37% подкастинг жайында естіген, 18% бір рет ... ... және 9% ... ... 1 рет оларды тыңдайды. Universal McCann
компанияның глобальді ... ... ... ... ... ... тыңдармандар саны ең көп мемлекет екенін анықтады. Былтыр
Қытайда үнхабарларды 74% ... ... ... ... ... — 61%, ... ... Ресей (58%), Испания, Оңт. Корея т.б. АҚШ
бұл тізімде(әрине, тізімге барлық мемлекеттер алынбаған) ... ... ... — 18—29 ... Ал ... ... немесе
жай ғана пост (мәтін) жариялай ма, ол әр ... өз ... ... ... ... ... жақсы жазады, екіншілердің
сөйлеу мәнері, ораторлық ... ... ... ... ... ... да, мәтінде жариялайтындар бар. Болашақта ... ... ... да ... ... блогосферасының дамуына үлкен үлес ... ... ... ... ақпаратпен қамтамасыз етіп жүрген блогшылар жайлы
және олардың блогтарына кеңірек тоқталамыз.
Асхат ЕРКІМБАЙ ... ... Орта Азия ... ... ... ... тіліндегі хабарлардың үйлестіруші-
редакторы. Асхат Еркімбайдың «Үрімтал» атты ... ... ... діни
тақырыптарды қозғайтын, электронды басылымға ұқсас, бүгінде ең ... ... ... Бұл ... иесі еліміздің «Ана тілі»,
«Азамат KZ», «Жас ... ... ... тілшісі болғандықтан, әр
материалдың құнды, қызықты, өзекті екені сөзсіз. Алғаш блогжазбалардың
ішінде Нью-Йорктағы ... Бас ... ... ... ... ... сұхбаты маңыздылығы жағынан бірден ... Бұл ... ... көп ... ... қазақ тілді Интернет
пайдаланушыларын маңызды ақпаратпен аптасына 4-5 рет ... ... ... ... ... ... ішкі хат ... торабының
үйлестірушісі қызметін атқарады. ... ... ... ... ... ... ірге тасын
қалаушылардың бірі Асхаттың блогынан Блоггинг және ... ... ... ... ... ... ... Еркімбай ─қазақ
блогосферасының дамуына үлкен еңбеке атқарып , өзіндік позициясын еркін
жазатын ... ... ... ...... ... ... тілінен қазақ, орыс тілдеріне және кері бағытта
тәржіма жасаумен айналысатын ... ... ... ... ... ең ... блогтардың бірі. Бұл блог 2008 жылы ... 3 ... орын ... Блог ... ... ... ... туралы тербеністер, Кері байланыс, ұсыныс-
тілек қобдишасы, Күйк ... ... ... ... мирас
жаһұттар, Шығармашылық айдары». Блогшының осы айдарларына сүйенсек, ... сан ... ... ... ... ... Блогтың
дизайны да, жазбалары да, айдарлары да өте жақсы талғаммен жасалғаны
байқалады. Әсіресе, ... орыс ... ... тіліне аударған
терминдері блогшылар арасында өте жақсы қолдау тауып отыр. Мысалы, бір
блогшы оның ... ... ... дейді: «Нұрғиса Асылбековтің «Аудармашының
түрткендері» атты блогын өз басым қызыға қараймын. Біріншіден, бұл ... ... түсу үшін ... онда ... ... қазақшалау, неологизмдерді көрсету ұсыныстары ойға қонымды.
Тіпті Терминкомға қарағанда, осындай кішкентай блогтың атқарған қызметі
зор, рөлі ... ма ... ... ... алғашқы ұлттық порталы
www.massagan.com–ды ашқандардың бірі. ...... ... ... ... ... ... телекомуникация
инженері болып қызмет жасайды. Бақытнұр Байтелі өз блогы жайнда ... Өнер және ... ... веб блогы» деп анықтама берген.
Оның «Бақытнұрдың блогы » дәл осы жоғарыда аталған ... ... ... ... ... ... жайындағы жазбалары өте
құнды. Сонымен қатар өз блогы арқылы ... ... ... ... ... ... қыр сырын үйретіп жүрген белсенді
қазақ блогшысы.
Аршат Оразов ─ блогшы, ... ... ... беделді
компаниялар, мерізімді басылымдардың сайтын әзірлеумен айналысады. Қазақ
сайтосферасының және дамуына үлкен еңбек ... ... ... ... жеке сайттары бар. Оның жеке ... ... ... өте ... Ол бұл блогта негізінен қазақ тіліндегі
жаңа ... ... ... ... Жаңа ... ... саралап талдап көрсетеді. Сайтосферадағы ... ер ... ... мәліметтер береді. Жалпы алғанда Аршаттың
блогында жарияланатын жазбаларына қарай екіге ... ... ... ... ... екіншісі бөлігіндегі өзінің жеке ой
толғанымдары ер азаматтарға ... ... ... ... Анар Мустафинаның блогы нәзік жүрегіне арналған болса, ... ... ... ... жазбаларға толы. Жігіт жанын
түсіндіретін жазбалардан басқа қазіргі футбол ... ... ... спорт сайттарында жарық көретін мақалалардан кем түспейді. Соңғы
кезеде Аршаттың блдогында да дін туралы посттар да жарық көре ... ... – Абай ... ҚҰУ мен Абылай хан атындағы Қазақ
халықаралық қатынастар және әлем ... ... ... ... ... Орта ... және халықаралық білім
саласындағы салыстырмалы жобаларға қатысады. Азия Даму ... CAECN (Central Asia ... ... Network ... ... ... болып істеді. Оқушылардың математика мен
жаратылыстанудан білімдерін тексеретін TIMSS-2007 зерттеуінің халықаралық
бақылаушысы болды. Бос ... ... ... мәдениет, әдебиет
тақырыптарына жазып тұрады. ... ... ... блогтарды
жүргізетін ... ... Оның ... adebiet.wordpress блогында әлем әдебиеті мен мәдениетің жаңалықтарын
оқуға болады. ... ... сан ... ... жаңа да, ескі ... ... берілген. Бұл блог Кітап оқығанды ұнататын халыққа
таптырмас ақпарат көзі.
Қуаныш МАҒЗУОВ, Қазақ Ұлттық ... ... ... ... ... ... Интернетте қазақ тілінің деңгейі
көтерілсе деген мақсатпен блог жүргізушілердің ... ... ... технология саласындағы соңғы жаңалықтарды ұсынады. Сонымен
қатар блог ашам дегендердң барлыға пайдалы әрі түсінікті ... ... ... ... дамуына ерінбей еңбек етіп,
ақпараттық технология саласындағы ... ... ... Ол ... өзі ... ... ... жазған: «Мен қазақтың қара баласымын.
Бұл блогты бастауға түрткі болған www.massagan.com ... ... ... ... (IT) және ... ... бар мақалаларды жазып, қазақ
тілінде оқитын барша бауырларыма осы блог ... ... тиер ... ... ... ... ... аз емес. «Ақын,
періште, махаббат» атпен жарияланып ... Анар ... ... танымал блогтардың бірі.
Анар Мұстафинаның жеке күнделігі махаббат, сезім, қыздың нәзік жаны,
поэзия ... ... ... ... ... ... ... өзінің айтуынша оның блогына «махаббат», «өлең»,
«смс» ... ... ... ... ... ... газеттер оның
блогындағы материалдарды рұқсатсыз және сілтемесіз жариялаған көрінеді.
Қазақ блогосферасындағы журналистиканың
функцияларын орындайтын блогтар көп және ... ... ... мен ... қызықты, пайдалы ақпарат жазатын басқа сала
мамандары. Бөкен Ерқұмарұлы ─ ... ... ... ... ... бойынша оқиды. Boken’s weblog атты
блогы туралы өзі «Блогыма көбінде ғылым ... ... ... ... ... ... » ... Бұл блог Бақытнұр Байтелі,
Аршат Оразов, Қуаныш Мағзуовтың ... ... ... блог және ... ... хабар етеді. Сонымен бірге
ислам дініне байланысты ... ... Бұл ... ... ... ... хақ ... Интернет веб, ... ... сыр ... IT, Веб браузер, Жаңа
бағдарламалар, Ғылым технология ... ... ... ... интернеті, Қазақ блогтары, Өзім ... Өнер ... ... күй» ... ... ─филолог, араб тілі маманы, tomiris.wordpress.com
блогының авторы. Бұл блогта негізінде мынандай ... ... ... ... ... ... ... философиялық ой
толғанымдар, ұлттық рух, ұлттық құндылықтар, ана тіл. Блогтың айдарлары:
« Қазақ келбеті, Фразеологизм сөздігі, ... ... ... тіл, Қыз ... кеңес, Ертегі». Салт-дәстүрге байланысты
өте жақсы ... бар. ... ... ... «дәстүр», «ұлттық»
деген сөздерге сұрау салғанда интернет ... осы ... ... Блогтың «ертегі» деген айдарын қазақ ертегілері берілген. ... ... ... ... көру ... ... еді. Ал ... бетінде мынадай өлең жолдары жазылған: \\Тілім болса мен тірмін\\
Тірі адам тіршілігін жасайды\\ Тілім өлсе, мен ... \\ Тілі жоқ ... ... . Осы өлең ... бұл блогтың мақсаты─мемлекеттік
тілдің мүддесі үшін қызмет жасау, ана тіліміздің мәртебесін көтеру ... ... ... блог» үш блогшы Бахытгүл Салыхова, Қуаныш Мағзұмов,
Бақытнұр Байтелі жүргізетін ұжымдық блог. Бұл блог ... ... ... дадамдардың сұрақтарына жауап беретін анықтама сияқты. Блог
туралы түсінбейтін сауалдарын осы «блог ... ... ... қалдырса
болды авторлары бірден жауап қатуға дайын. Қазақ интернет қолданушылардың
сауатын ашуға ... ... ... микроблогинг, жалпы блоггингтің
техникалық қырларын қарапайым халыққа түсіндіреді.
Қазақ блог әлеміндегі кәсіби журналистер жайында айтатын болсақ, бұлардың
бәрі ... жас ... ... жеке блогтарында әлеуметтік
тақырыптар бірінші орында. Мысалы, мәдениет, тіл мәселесі, ... ... ... беру және т.б. ... ... ... материалдар
ішінде  мемлекеттік идеология және ... ... ... ... көп ... ... тілді журналист-блогшылардың
блогтары нағыз ақпарат құралының ролін орындап отыр. Ал енді солардың
блогтарына тоқталып өткен жөн ... ... ... ф. ғ. ... тіліндегі тұңғыш интернет газет “Tarlan.kz” жауапты редакторы
болды. Сондай ақ Polisy.kz ... ... ... ... ... ... ... ВВС радиосының қазақ бөлімінде қызмет атқарды. 2000 ... ... ... ... етеді. “Түркістан” газетінде тілшілер
тобының жетекшісі. Ол өзінің блогы туралы былай дейді: «Менің ... блог – ... ... жеке ... жеке күнделігі. Менің
“Түркістан” газеті беттерінде шығатын мақалаларым ... ... ... Сондай-ақ, басқа да сайттар қажет деп тапса көшіріп
басады. Демек, менің ... және ... ... ... ... ... ... көріп жатыр. Сол себепті бұл блогым арқылы өмірдің
басқа көріністерін, шығармашылығымның басқа қырын ... ... ... ... ... өзінің блогын екіге бөледі, 1. ... ... ... жарық көрген саяси әлеуметтік
мақалалар); 2. «Менің блогым» . Блогтың ... ... ... ... «Менің блогымды» журналисттің жеке өмірі , ... ... ... жайлы, бейресми жазбалар ... жол ... ... жазбалары өте қызықты және ақпарттық
маңыздылығы бар. Барған әр елдің өзіне сай ... әр ... ... ... ... ... блогы» қарапайым, автордың мақала
жазудағы стилі оның блог жазбаларында да көрнеді. Бір ... ... жиі ... ... ... қолы ... ... жазбалар пайда болатыны байқалып тұр. Ертай Нүсіпжан ─ «Қазақстан»
теле радиокорпорациясында журналистік ... ... ... айтыс»
сынды теле жобаның жүргізуші болған, Қазір Қытайда білім алып жүр. Ертай
Нүсіпжанның aspan.dosym.com блогында өте ... ... ... Оның ... оқып отырғанда авторды шығармашылыққа ... ... ... ... ... Себебі оның мақалаларының тақырыбтары өте
тартымды. «Жақсы тақырып ─ жарты диссертация» ... ... ... ... қызықтырып әкетеді. Бұл блог ... ... ... «Біз жақтағы қызықтар, Бізге бейтаныс бейне
(әншәлер жайында), Біздің бір көрші (Қытай), Біле ... Бір ... ... ... Бестік алған фильмдер, Бүкіл ғалам жаңалықтары,
Бұл бір ақиқат, Бұл мен ─ ҚАЗАҚ, ... ... ». Бұл ... ... өнер ... ... қамтылғанымен спорт, саясат
туралы жазбаларды да кездестіруге болады. Қытайдан ... ... ... ... ... ... ... барлығынада белгілі.
Ал «Біздің бір көрші» деген айдармен ... ... ... ... ... өте жоғары. Қытайда болып жатқан соңғы жағдайларды
еліміздегі ақпарат құралдарынан гөрі осы ... ... ... қандай қызықты болса, блогтың дизайны да тартымды. Бұл блогта
әрбір кішкентай жерлеріне өте үлкен мән берілгені байқалады.
Әлия Сембай – ... ... жас ... Бөкетов атындағы
Қарағанды мемлекеттік университетінің түлегі (2008 ... ... ... журналистерге арналған «Журналист болам
десеңіз» атты айдарының авторы. Әлия қазақ блогосферасының дамуына ... ... ... ... және ... ... авторы http://arsenal777.wordpress.com. Бұл блогты
блогосферадағы соңғы жаңалықтармен, блог ... ... және ... қатысты жазбалар қамтиды. Жас журналист Әлияның блогы
жаңадан блог бастап ... үшін ... ... Бұл ... ... журналистика туралы көптеген ақпараттар табуға болады. ... ... да, ... ... ... ... болады. Кәсіби журналистикаға байланысты ... ... ... ... ... ... көрнекті публицистер хақында құнды ақпараттар берілген. Әлия
Сембай интернеттегі қазақ сегментін зертеп ... ... Ол ... ... ... ... Оның ... тартымдылығы да
осыда. Бұл блог жиі жаңартылып тұратын блогтардың бірі. Әлияның блогы
қазақ азаматтық журналистикасының дамуына ... ... ... ... Оның осы ... өте көп күш және уақыт жұмсайтын бірден
байқалады. Нүркен ... - жас ... ... ... ... университеті
филология факултетінің 4-курс студенті. Оның блогында публицистикалық
сарында жазылған материалдар қазақ ... ... ... ... жастар, студенттер мәселесін қозғайды. «Ұлттық идеологияның
жоқтығынан әрбір азамат өзінің барар жерін толық білмейді, ертеңгі күнін
болжай ... ... «Тіл – ... ... ... ... ине ... хақысы жоқ»-сияқты авторлық публицистика редакторлық
өзгерістерге ... ол ... ... оқырманына жеткізілген.
«Алтыбақан» блогының авторы да жас журналист Нұрболат Аманжол (Қазақ
Ұлттық ... ... ... ... «Айқын» газетінің
журналисті). Оның блогында ұлттық рух, ұлттар достығы, өнер, автордың
жеке зерттеулері және әдеби ... ... ... ... ... да, ... басылымның талаптарымен санасады. Бұл
блог барлық журналисттік ... ... ... ... ... ... Асқар Ақтілеу ─askaraktobe.wordpress.com, «Жас қазақ»
газетінің Ақтөбедегі меншікті тілшісі. Ол өз ... «Жас ... ... ... ... ... ... қатар өзінің
айналасындағы орын алып жүрген, көкейкесті проблемаларға негізделген
күнделікті өмірдегі жайттарды қосымша беріп тұрады. ... ... ... ... көп ... ... қоғамдағы көрініс алып жүрген, ұлт
намысына тиетін тақырыптағы ... ... Өз ойын ... ... ... ... ... Серік ЕРҒАЛИ, 46 ... ... ... мен ... ... ... ... саласында еңбектеніп жүр.Қазақ тілі бойынша ғылыми
ізденуші. Журналистиканың теле-радио және басылым ... ... ең ... жеке РИКА телеарнасында ... ... ... ... ... ... ... иегері.
«Жаңа Еуразия» блогын жүргізетін авторлардың бірі. Жарқын ҚОҢЫРБАЙҚЫЗЫ,
Мәскеудегі ... ... ... ... ... ... ... өлеңдер мен мақалалар жазады. Мақалалары, өлеңдері республикалық
газеттер («Егеменді Қазақстан», «Түркістан», «Жас алаш» , «Ақ ... обл. ... ... «Нұр ... ... обл. ... «Түркістан»
(Түркістан қаласы), «Ана тілі» т.б.) мен журналдарда («Жұлдыз»,
«Парасат», ... ... ... ... «Ана ... ... меншікті тілшісі. «Жаңа ... ... ... Орталық Азияның ұйымдық блогы «Жаңа Евразия» Қазақстан,
Қырғызстан, ... ... мен ... ... ... ... ... әлеуметтік, саяси жағдайынан
хабардар етеді. Бұл блог әр елдің ана тілімен қоса ағылшын және ... ... ... оны тек қана ... Азия ... ғана ... әлем оқи алады. «Жаңа Еуразия » блогы ұйымдық блог болағанан кейін
оның ... ... бар ... заңды құбылыс. «Жаңа Еуразия» блогының
авторлары: Асхат Еркімбай, Бақытгүл Салыхова, Әлия ... ... ... ... ... ... Есенгүл кәпқызы. Қазақстандық
блогшылар үшін бұл блогта материалдардың мынадай айдарлары бар: «Ауыл,
Ашық хат, ... ... ... Дастархан, Жастар саясаты, Жемқорлық,
Көші-қон, Ислам, Мәдениет, Сайлау, Сапар, Экология, ... ... ... ... ... ... ... отырсаңыз бұл блог көп
салаларды қамтиды және авторлары мен оқырмандары үшін әр ... ... ... көп  ... ... ... ... ғана жоймай, сонымен бірге салалық журналистиканы дамытуға ... ... тек қана ... фото ... ... ... ... немесе спортқа арналған блогтар.
Осылардың ішіндегі бір тақырыпты таңдасаңыз материалдарды ... ... көп ... ... жариялаған материалды өз еркімен жазған және толық
меңгерген. Нақты салада жазылған блог тандалған ... сай ... ... ... өз ... ... бөлісіп,
кеңес береді. Елімізде тәуелсіз ... ... ... ... ... ... нарығын қалыптасуға мүмкіндік туатыны сөзсіз.
Осыған орай, тәуелсіз журналистер қызметіне жүгінетін ... да ... ... журналистикасы интернет еркіндігі және пікірлердің
плюрализмі арқылы жаңа белестерден көрініп, алға ... ... ... ... байланыста болған журналист ешқашан ұтылмайды, керісінше,
ақпарат көздерін күн ... ... ... Әр блогшы журналист
болмаса да, кез-келген журналист блогшы бола алады және кез-келген ... ... үшін ... ақпаратпен бөлісе алады.
Қорыта келгенде, Қазіргі қазақ тілді блогосфераны ... ... ... ... ... ... ... қазақ публицистері оқу-ағарту ісіне көбірек мән берді. Қалай
да болса қараңғы қазақтың көзін ашу ... ... ... ... ... ... ояту болатын. Осының барлығы баспасөзде жарық ... ... ... ... ... ... Біздің бүгінгі
азаматтық журналистиканың жай күйі дәл ... ... ... ... ... әлі де ... ... деңгейде. Сол себептен
де қазақ блогшылары (көпшілігі IT ... ... және ... ... посттары арқылы қарапайым бұқараны ақпараттық
технология , блог, интернет ... ... ... ... ... халықтың көзі һәм құлағы болуы тиіс. Қазақтың ұлы
ойшылының мазмұны тым ... ... осы ... күні ... ... жоқ. ... Ахмет Байтұрсыновтың тұсында тек газет пен
журнал қоғам, билік және қалың әлеуметпен арадағы байланыс ... ... ... ... құралдарының қауқары қарымды, өрісі кең, тіпті,
«құрығы ұзын». Бірақ бұл дегеніңіз ... ... төрт ... ... сөз ... ... ... қоғамдық және демократиялық
үрдістер барған сайын қанат жайып келеді. Мұны сөз бостандығы, ... ... ... ету ... ие ... ... ... айқын көруге болады.
Қорытынды
Зерттеу жұмысымызда Қазақстандағы ... ... ... ... ... орны мен ... және даму
жолдары сараланды. Қазіргі азаматтық журналистиканың ерекшеліктері туралы
отандық және шетелдік мамандардың пікіріне ... ... ... ... ... оның ... ... ретінде Асхат Еркімбай
былай дейді: «Мен Қазақстанның 6 қаласында блогинг ... ... ... ... ... ... қазақ тілінде пайдалы
материалдарымен ... шын ... үлес ... ... өздерінің
жеке беттерін жүргізіп жатыр. Ал блогтардың танымалдылығын арттыру
мәселесіне ... мен ... ... ... ғылымды, азаматтық
қоғамды және қазақ тілінің күш-қуатын арттыруға болады деген пікірден
айныған емеспін». Осы бірауыз пікірдің өзінен ... ... ... ... ... зерттей келе мынадай тұжырымдарға келдік:
1. Статистикалық мәліметтер бойынша интернет ... ... саны ... ... ... өзге ... ... жетегінде кетпес үшін
қазақтілді БАҚ-тың электронды нұсқасы, қазақтілді ... мен ... ... заман талабы болып табылады. Әлемтордың
қазақ тілді бөлігінде «қазақ» сөзіне ... ... ... ... ... ... Бұл туралы мәліметті Google-дың виртуалды
зертханасы анықтап берді. Қазақстандағы ... ... ... ... ... ақпарат іздеушілер санының қаншалықты
артқынын білмек болдық. Осы орайда танымал іздеу тораптарына кіріп,
қазақ, ... Kazakh, qazaq ... ... ... көрдік.
Нәтижесінде «қазақ» деген сөзбен қазақ тілінде интернетте ... саны ... көп ... анық ... ... пікір қалыптастыруда пәрменді құралға айналған жаңа медианың
ықпалы артып барады. Ал қазақ блогосферасындағы блогтардың барлығын
азаматтық журналистика деп ... ... ... ... ... ...... маңыздылығы, бұқараға
беретін пайдасы.
3. Азаматтық журналистика дәстүрлі журналистика ... көп ... ... ... ... ... шын мәніндегі
жағдайын анқытай отырып, бір қазақ интернетіндегі проблемаларды ... ... ... кілтипандарды былай қойғанда,
қарабайыр қазақ қарпін айна-қатесіз интернет ... ... ... ... не халде болғанын мұны жетік білетін «құлтемірді
шұқылаушылар» [13] (блоггерлер Ерлан мен ... ... ... ... «дайын асқа - тік қасық» деп келе қалған жоқ. ... ... ... ... ... арқылы азаматтық қоғам ғана дамымайды. ... ... ... үшін жаңа ... ... ... Тілдік, мәдени, діни,
саяси және ... ... ету ... ... ... ... Білімі мен білігі басым ел ұтатын,  бұған көңіл
бөлмеген ел шаң қабатын кез осы. Нақтылап ... ... ... ана ... ... тіреп, әлемдік озық ғылыми оймен және жаңа
технологиямен қаруланып, іскерлігі мен ... тең ... ел ... ... ... көрінеді.
Қазақ блогосферасы қазіргі таңда қалыптасу кезеңін бастан
кешіруде. ... ... ... ... ... ... жетіспейді. Содан кейін әлі де болса, интернетке ... ... ... қолы ... отырған жоқ. Қазақ тілінде блогтарды
үнемі жүргізіп ... ... ... ... ... ... үлесі. Блогтың ар жағында автор, бер жағында дүниенің күллі
оқырманы тұр. Осы бір жауапкершілік көп ... ... ... ... ... ... өзгелерден қорғау үшін ... ... ... насихаттаумен айналысады. Қазақстандағы азаматтық
журналистика да өркениет болашағы үшін ... сырт ... Яғни ... орын алып ... ... тез жеңуге,
экономиканы көтеруге, экологияны, ... да ... ... ... ... мен мәдениетін көтеруге, басқа да рухани
сұраныстарын қанағаттандыруға, ғылыми-техникалық жаңалықтарды ... ... ... ... күш ретінде жауапкершілікті өзіне алғанда
блогтық журналистиканың да беделі ... ... арта ... ... Жақып Б. Публицистикалық шығармашылық негіздері. – Алматы:
Қазақ университеті, 2007.
2. Омашев Н. ... ... ... ...... ... университеті, 1992.
3. Бекхожин Х. Қазақ баспасөзінің даму жолдары (1860-1930). –
Алматы, 1964.
4. Медианет. Интернет в ... - ... ... ... 14-105 бет.
5. Муслимова К.С. Бұқаралық ақпарат құралдарының әлеуметтану
процессіндегі ролі / ... К.С. - , 2002 // ... ... на ... ... и перспективы". -
Караганда:КарГУ, Караганда:КарГУ,2002. - С. Караганда:КарГУ,2002
6. Жапек, М. С. Интернет бұқаралық ... ... бола ала ма? ... 2006. – 13-24 ... ... К. ... журналистиканың орнын әлеуметтік желілер
баса ма ? // Айқын -2010. №14. 11-12 ... ... К. Адам және ... // ... -2009. №16. 11-12 ... Сембай Ә. Интернеттегі жарнама. // Қазақстан іскері. 2008. ... 4 ... ... Н. ... ... ... мен ... // Айқын -
2010 № 17. 5 бет
11. Cембай.Ә. ... ... ... ... ... А. ... ... Н. Блог туралы блог http:// www.nurgisa.kz
14. ... Б. ... ... К. ... ... ... http://www.awards.kz
16. Бәйтелі.Б. Жаңа ... ... ... Үнхабар және бейнехабар.http://kuanysh.wordpress.com
18. Кәпқызы Е. Қазақстандағы сөз босатндығы деңгейі www.minber.kz
19. ... А. ... ... ... ... ... http://www.massagan.com
21. Қ.Р премьер-министрінің блогы http:// blogs.e.gov.kz
22. Наш казнет http://Блоги.extra.kz
23. Блогплатформа http://blog.azion.kz
24. Блоги http://www.medianet.kz
25. ... ... ... мен ... ... Б. Публицистикалық шығармашылық негіздері. – Алматы: Қазақ
университеті, 2007.
2. Омашев Н. ... ... ... ... теориясы. –
Алматы: Қазақ университеті, 1992.
3. Бекхожин Х. Қазақ баспасөзінің даму жолдары (1860-1930). – ... ... ... в ... - ... ... Soros.
2009ж. 14-105 бет.
5. Муслимова К.С. ... ... ... ... ролі [Text] / ... К.С. - , 2002 // ... "Журналистика на рубеже веков:проблемы и перспективы". -
Караганда:КарГУ, ... - С. ... ... М. С. ... бұқаралық ақпарат құралы бола ала ма? ... 2006. – 13-24 ... ... С. Масс – ... и ... ...... “Қазақ
университеті”, 2маты: Жеті жарғы, 1995, 32-бет2000. - 79 стр.
8. Барманкулов М. Жанры печати, радиовещание и ... ... ... ... Н., ... Р. Қазіргі шетел журналистикасы. –Алматы:
“Қазақ университеті”, 2000.
Мерізімді басылымдар:
10. Кәмшәт Тасболат. Дәстүрлі журналистиканың орнын ... ... ма ? // ... -2010. №14. 11-12 ... Әлия ... ... ... // Қазақстан іскері. 2008.
№ 15. 4 бет.
12. ... ... ... ... ... мен келешегі. // Айқын-
2010 № 17. 5 ... ... ... сілтеме
http://45minyt.blogspot.com/
http://akzere.wordpress.com/
http://baikasam.wordpress.com/
http://nurgisa.kerekinfo.kz/
http://bakytnur.wordpress.com/
http://bekjan.dosym.kz/index.php
http://damdi.wordpress.com/
http://dumankz.wordpress.com/
http://edigerkamza.blogspot.com/
http://elserik.blogspot.com/
http://tirshilik.blogspot.com/
http://zhasqazaq.blogspot.com/
http://kz.kazakhstan.neweurasia.net/
http://jorikta.blogspot.com/
http://jyraqta.blogspot.com/
http://zermarden.blogspot.com/
http://torgay.blogspot.com/
http://bas.tama.kz/
http://izgilik.blogspot.com/
http://nurlybek.blogspot.com/
http://qazaqia.blogspot.com/
http://sulag.livejournal.com/
http://suikimdi.blogspot.com/
http://saken2007.blogspot.com/
http://aspazdik.blogspot.com/
http://qajrat.blogspot.com/
http://adilbol.blogspot.com/
http://huanysh.wordpress.com/
http://ulbolsyn.wordpress.com/
http://adebiet.wordpress.com/
http://angime.blogspot.com /
1 сурет. ҚР мемлекеттік орган басшыларының ресми ... ... Алия ... ... блогинг» деген блогы
3 сурет. Жаңа Еуразия блогы
4 сурет Аршат Оразовтың жеке ... ... ... ... ... ... ... блогы
7 сурет Ертай Нүсіпжанның блогы
8 сурет Нұрғиса Асылбековтың блогы
1. диаграмма. Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... жағынан көрсетіп,
жаңалықтармен бөлісіп, тұтынушымен қалай байланыс орнатуға ... ... ... ... ... ие ... ... құралдардың түрлері мен оларды жүзеге асыру ... ... Жеке және ... ... әлеуметтік медиаларда
бірыңғай тұғырнаманы дамыту үшін ... ... ... ... , ... ... ... блогы т.с.с.
2. МИКРОБЛОГ. Твиттер микроблогинг сервисінде тіркелу және ... ... ... ... твиттері, «Гугл», «ПодКАЗт.кз»
үнхабарлар терминалы, Яндекс т.б.
3. ӘЛЕУМЕТТІК ... ... ... ... ... жеке ... ... мен беттерді жасау және толтыру. Мысалы, Фейсбук
әлеуметтік желісінде Фликр, Apple компанияларының және ... ... пен ... жеке беттері.
4. КОНТЕНТТІҢ КРОСС-ПОСТИНГІ. Блог немесе сайттағы ... ... де ... ... ... ... «Матрица»
бағдарламасы өзінің видеоларын Yvision.kz блог-тұғырнамасына жариялап
тұрады.
5. КОНТЕНТТІҢ RSS-ТРАНСЛЯЦИЯСЫ. Фидтің ... ... ... ... мен ... ... ... Желіде презентациялар, электронды кітаптар мен ақпараттық
материалды жасау және ... ... ... ... әлеуметтік желілер мен бренд
бірлестіктерді танымал адамдар мен жұлдыздар жүргізген кезде; ... ... ... тек ... ... ... ... БОЙЫНША БРЕНД-БІРЛЕСТІКТЕР. Брендті қолдау мақсатында
бірлестік ... ... ... «Вконтакте» әлеуметтік желісіндегі
«Mango» испан сауда маркасына арналған бірлестік.
9. ФОТО-КОНТЕНТ. Фотографиялар мен ... ... және ... мен фотохостингтерде тарату.
10. ВИДЕО-КОНТЕНТ. Көңіл көтеретін, білім беретін, вирустық видеолар мен
видеоподкасттарды әлеуметтік ... мен ... ... ... ... ... және аудио-подкаст, аудио-кітап,
музыка т.б. түрінде тарату.
12. ӘЛЕУМЕТТІК ОНЛАЙНДЫҚ БАҚ. Әлеуметтік жаңалықтық ресурстарда (мысалы,
http://smi2.ru/ ... ... ... ... ... ... ... Мақала, қосымшалар мен сілтемелерді
әлеуметтік энциклопедия ... ... ... ... конференциялардың жаңа формалары түрінде
вебинарларды ұйымдастыру мен өткізу. ... ... ... таныстыру жұмыстарын жүзеге асыру.
15. ШОЛУЛАР МЕН ТЕСТТЕР. Өнімді тестілеуден өткізу үшін блогшылар мен
танымал қолданушыларды қатыстыру, кейін олар өз ... осы ... шолу ... ... Beeline ... ... ... САЙЫСТАР МЕН АКЦИЯЛАР. Пайдаланушыларды сайыстарға қатысуға шақыру,
жеңімпаздарға ... ... ... ... ... сервисінің
мерекелерге арналған видео-сайыстары немесе мобильді блог Moблог.кз-тің
ұлттық фото-сайысы.
17. ФОРУМДАР. Танымал тақырыптық ... ... ... ... мен ... қатысу.
18. ВИРУСТЫҚ МАРКЕТИНГ. Вирустық материалдарды (мәтін, видео, аудио)
жасау және ... ... ... ... ... банкінің бұрынғы
басқарма төрайымы Жомарт Ертаевтың видеосы.
19. МЭШАПТАР. ... яғни ... ... ... ақпаратты бір
құралға біріктіретін веб-қосымшаларды қолдану. Мысалы, Нур.кз порталы мен
Яндекс.кз.
20. ОФФЛАЙНДЫҚ ӘЛЕУМЕТТІК БЕЛСЕНДІЛІК. Танымал блогшылар мен ... ... ... ... ... мен басқа да
тақырыптық кездесулерді ұйымдастыру.
|БҰРЫН (2004) ... (2009) ... және БАҚ ... |PR және БАҚ ... ... ... ... |қолданады. |
|Блогинг – ... ... – БАҚ. ... | ... блог деген не |Бастықтың әлеуметтік |
|екенін түсіндіру керек. |желілерде өз профилі бар.|
|Блогтарды ... ... ... ... ... |
|жеткізу үшін жүргізеді. |үшін жүргізеді. ... мен кіші ... Twitter, Blogs ... ... ... ... ... арқылы |
|пайдалануға шектеу қойды.|дәстүрлі медиалар |
| ... ... ... көп ... ...... өзі. ... медиаға деген |Әріптестерге деген ... ... ... мақсаты – жолдау |PR мақсаты – ... ... ... және максималды, |
| ... ... ... ... ... ... ... циклды екінші |(блогтар, әлеуметтік |
|циклға айналдырады. |жүйелер) дәстүрлі |
| ... мен ... |
| ... қосымша |
| ... ... |
| ... ... ... ... ... |
|контент алу үшін барады. |әлеуметтік желілерінен |
| ... Twitter) |
| ... ... ... |
| ... ... ... контентке |Контент қолданушыларға |
|бағытталған. ... ... ... ... Spin-нен |
|(қымбат тауарлар мен ... ... мен ... сатудағы |қызметтер сатудағы |
|эффективті технология. ... ... ... ... ... деп те |Оны ... сауда” деп те |
|айтады) қорқады, |атайды) ... ... ... ... ... ... ... |«тұнық» ... ... ... ... |Азғантай “алғабасулар” |
|үмітте. ... ...... |Social Media – ... ... ... ... қажеттілігі.|PR-бағасының қажеттілігі.|
|Dial-up әлі қолданыста. |Интернетке мобильді |
| ... ... ... ... ... ... жандылар блогингте |
|жандылардың пайызы төмен.|ер адамдардан қалыспайды.|

Пән: Журналистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 76 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Аймақтағы петроглифтерді зерттеу ісінің қалыптасуы мен дамуы16 бет
Бағалы қағаздардың қалыптасуы мен даму48 бет
Коммерциялық банктегі сервистің дамуының теоретикалық негіздері71 бет
Лизинг және әлемдік лизингтік нарықтың қалыптасуы28 бет
Рекреациялық туризмді жоспарлау және ұйымдастыру30 бет
Тірі табиғат объектілерінде қордаланған адамдардың қажетіне керекті биологиялық ресурстарға өсімдіктер және жануарлар ресурстары162 бет
Шағын және орта бизнеске несие беру65 бет
Экономикалық ұғымдар168 бет
Қазіргі Қазақстандағы этносаралық қарым-қатынастар және ақпараттық қауіпсіздік мәселесі91 бет
Қазақстан тарихындағы Ислам діні67 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь