Коммерциялық банктің несиелік процесі

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

1 Несиенің экономикалық мәні және рөлі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5

Несиенің мәні, қызметтері және негізгі формалары ... ... ... ... ... ... 5

1.2. Несиелік операцияларды және несиелік процессті ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 17

1.3 Несиелік мониторинг және несиелік портфельді басқару жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .22

2. «ТУРАНАЛЕМБАНКң акционерлік қоғамның несиелік операцияларын талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .29

2.1 Банктің қызметінің негізгі көрсеткіштері және оның талдауы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 29

2.2 Банктің несиені орналастыру саясаты және оны
бағалау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..43

Несиелік процесті ұйымдастыру және несиенің қамтамасыз
етілуін жетілдіру саясаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...60

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 74

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .76
Коммерциялық банктің несиелік процесін зерттеу тақырыбы етіп таңдауымыздың себебі: елімізде банк қызметінің бұл саласының дамуы әлі де жеткіліксіз, сондай-ақ нарықтық экономика жағдайында банк қызметін ұйымдастыру ісінде жаңа әдістер қажет. Нарыққа көшкенде банк ісінің даму проблемасы, халыққа көрсетілетін банк қызметін жетілдіру айрықша маңызға ие болды. Бұған бірнеше факторлар әсер етті.
Біріншіден, банк жүйесінің құрылымы өзгерді. Банк шығармашылығындағы белсенді процесс, банк ісінің мемлекеттік монополиядан кетуі банктердің клиенттермен өзара қарым-қатынасын өзгертті.
Екіншіден, экономикадағы ескі әкімшілік-басқару жүйесінің түбірімен бұзылуы банк саясатының мазмұны мен оның басымдық бағыттарын өзгертті. Осыған орай бұл еңбекте банктің ішкі несие саясатына кең мағынада (несиеор мен қарызгер тұрғысында банк ұстанымы) айрықша назар аударылған.
Үшіншіден, несие нарығының дамуы (ұлттық және халықаралық) нарық талаптарын ескере отырып, банк қызметі мәнінің өзгеруін көрсетеді. Банк менеджментін, маркетингін жүргізу,жаңа технологияны енгізу, экономикалық тәуекелдікті зерттеп, өтеу қажеттілігі туындайды. Мұның мақсаты - банк клиенттері үшін ең аз шығындармен олардың сұраныстарын неғұрлым толық қанағаттандыру.
Төртіншіден, нарықтық шаруашылықтағы банктердің әлеуметтік –экономикалық ролі клиентке көрсетілетін банк қызметінің сапасын жоғарылату және қолданылу аясын кеңейту болып табылады. Банктердің халық қаражатын депозиттерге тарту міндетінің күрделілігі сол, рубльдің сатып алу қабілетінің үздіксіз төмендеуі адамдарды шетел валютасын инвестициялауға итермелейді, сондай-ақ өтімді тауарлар алып, оларды тезаврациялық тәсілмен, яғни банктерден бөлек сақтауға мәжбүрлейді.
Соңғы жылдардағы банктердің жабылуы да клиенттердің банктерге сенімсіздігін тудырды. Клиенттердің ақша жинақтау проблемасы, ертеңгі күнге деген сенімділігі бұл мемлекеттік экономикалық саясатты қолдау (немесе оның болмауы) мәселесі, бұл тақырыптың өзектілігін білдіреді.
Дегенмен де қазіргі таңда банке деген сенім күшейіп келеді. Бұл сенімділік күн сайын арта түсуде. Еліміздің экономикасы жоғарылауда. Осы тұста несие саясатының маңызының зор екенін айтпасада түсінікті.
Жоғарыда аталғандарға сәйкес диплом жұмысының тақырыбы республика экономикасының шаруашылық жүргізуші субъектілерінің несиелеу тұрғысынан да,коммерциялық банктерді несиелік ресурстармен қамтамассыз ету үшін де өзекті мәніне ие болады. Несиелік процес сенімді несие алушыны, несиенің көлемімен мерзімін таңдауға қатысты шешімдерді қабылдаудың жалпы бағыттарына тұрады.
1. Банковское дело / под ред. Сейткасымова Г.С. – Алматы: Қаржы-Қаражат, 2004 г.
2. Давлетов М.Ш:, Төлегенов Э.Т., Жұмағалиев Ж.Г. Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдау. А.: Экономика, 2002 г.
3. Мақыш С.Б. Коммерциялық банктер операциялары.-Алматы: ИздатМаркет, 2004ж.
4.. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі (жалпы және жеке бөлім).
5. Қаржы нарығы мен қаржылық ұйымдарды мемлекеттік реттеу және қадағалау туралы Қазақстан Республикасының заңы 19 шілде, 2003 ж.
6. «Акционерлік қоғамдар туралың ҚР-сы заңы № 281-1 10.06.98 ж. № 415-2 13.05.2003ж.
7. «Несиелік бюролар және несиелік тарихты қалыптастыру туралың ҚР-сының заңы № 573-2 06.07.2004ж. берілген
8. «Банкротық туралың ҚР-сының заңы № 427-2 03.06.2003ж.
9. . «Ұлттық банк туралың Заң 1995 жыл 30 наурыздағы № 2155
10. «Екінші деңгейдегі банктерге арналған пруденциалдық нормативтер туралың№ 213 қаулысы 03.06.06 ж.
11. «Екінші деңгейдегі банктерде тәуекелді басқару және ішкі басқару жүйесінің болуына қойылатын талаптар туралың № 434 06.12.2003 ж
12. Осипенко Т.В. О системе рисков банковской деятельности. // Деньги и кредит. 2007 г. № 4.
13. Давлетов М.Т. Кредитная деятельность банков в Казахстана. Алматы: Қаржы-Қаражат, 2007 г.
14. Калиев Г.Т. Кредитная деятельность банков в Казахстана. Алматы: Қаржы-Қаражат, 2002 г.
15. Көшенова Б.А. Ақша, Несие, Банктер, Валюталық қатынастар. – Алматы: Экономика, 2002 г.
16. Айманова Л.Б.Управление кредитными рисками Казахстанскими коммер-ческими банками // КазЭУ хабаршысы 2007 г. № 3
17. Воронин Д.В. Устойчивость банковской систем, роль кредитных бюро. // Банковсое дело,№ 10, 2007 г.
18. Гаджиев Ф.Р. Управление валютными рисками.// Деньги и кредит.2007.№9
19. Ильясов С.М. Управление активами и пассивами банков. // Деньги и кредит. 2006 г. № 5.
20. Кредитное бюро – мост между кредиторами и заемщиками, интервью с Анваром Ахмедовым, Натальей Пирожковой и Владимиром Ивлевым // Рынок ценных бумаг Казахстана, № 9, 2007 г
21. Кулмагамбетов А.Р. Управление финансовыми рисками. // Рынок ценных бумаг Казахстана . 2007г. № 9.
22. Кондратюк Е.А. Понятие банковских рисков и их классификация // Деньги и кредит. 2007г. № 6
23. Копбаева Г.Ш. Управление кредитными рисками // Деньги и кредит. 2005 г №1
24. Лисак Б.И. О системах управления рисками в коммерческих банках // Банки Казахстана .2005. № 3
25. Методология рейтингового анализа коммерческих банков // Рынок ценных бумаг. 2005 г. № 20.
26. Сейтенова З. Риски банковских организаций // РЦБК .2007 г. №2
27. Супрунович Е.Б. Управление рыночным риском // Банковское дело 2006 г. №1
28. Тлеукулова Г. Организация взаимодействия головного банка с филиалами при управлении кредитными рисками // Финансы и кредит. 2007 г. № 4
29. Инструкции и положения по кредитованию населения АО «БанкТуранАлемң
30. Кредитная политика АО «БанкТуранАлемң
        
        МАЗМҰНЫ
Кіріспе.....................................................................
..................................................3
1 ... ... мәні ... ... ... және ... ... Несиелік ... және ... ... ... ... және ... портфельді басқару
жолдары.....................................................................
............................................22
2. «ТУРАНАЛЕМБАНКң ... ... ... ... ... ... негізгі көрсеткіштері және ... ... ... ... ... және ... процесті ұйымдастыру және несиенің қамтамасыз
етілуін ... ... ... ... процесін зерттеу тақырыбы етіп таңдауымыздың
себебі: елімізде банк қызметінің бұл саласының ... әлі де ... ... ... ... банк ... ... ісінде
жаңа әдістер қажет. Нарыққа көшкенде банк ісінің даму ... ... банк ... ... ... ... ие ... Бұған
бірнеше факторлар әсер етті.
Біріншіден, банк жүйесінің құрылымы өзгерді. Банк ... ... банк ... ... ... кетуі банктердің
клиенттермен өзара қарым-қатынасын өзгертті.
Екіншіден, экономикадағы ескі әкімшілік-басқару жүйесінің түбірімен бұзылуы
банк саясатының мазмұны мен оның ... ... ... ... ... еңбекте банктің ішкі несие саясатына кең мағынада (несиеор мен қарызгер
тұрғысында банк ... ... ... ... ... ... ... (ұлттық және халықаралық) нарық талаптарын
ескере отырып, банк қызметі мәнінің өзгеруін көрсетеді. Банк менеджментін,
маркетингін жүргізу,жаңа технологияны ... ... ... өтеу ... ... ... мақсаты - банк клиенттері ... аз ... ... ... неғұрлым толық қанағаттандыру.
Төртіншіден, нарықтық шаруашылықтағы ... ... ... ... ... банк қызметінің сапасын жоғарылату және
қолданылу аясын кеңейту болып ... ... ... ... ... ... ... сол, рубльдің сатып алу
қабілетінің үздіксіз төмендеуі адамдарды шетел валютасын ... ... ... ... ... ... ... тәсілмен,
яғни банктерден бөлек сақтауға мәжбүрлейді.
Соңғы жылдардағы банктердің жабылуы да клиенттердің банктерге сенімсіздігін
тудырды. ... ақша ... ... ... күнге деген
сенімділігі бұл мемлекеттік экономикалық саясатты қолдау ... ... ... бұл ... ... ... де ... таңда банке деген сенім күшейіп келеді. Бұл ... ... арта ... ... ... ... Осы ... несие
саясатының маңызының зор екенін айтпасада түсінікті.
Жоғарыда аталғандарға сәйкес ... ... ... республика
экономикасының шаруашылық жүргізуші субъектілерінің несиелеу тұрғысынан
да,коммерциялық банктерді несиелік ресурстармен ... ету үшін ... ... ие ... ... ... ... несие алушыны, несиенің
көлемімен мерзімін таңдауға қатысты ... ... ... ... ... ... ... кездегі коммерциялық ... ... ... ... айқындаудан және оны үнемі жетілдіру
қажеттілігінен тұрады. Банктер үнемі өзінің несиелік процесін ... ... ... қарастырып отыру қажет. Осыған
байланысты бітіру ... ... ... бір банктің несиелік
процесінің «әлсізң тұстарын анықтау және проблемалық ... ... ... ... ... ... қайтарылмай қалуын болдырмауға ... ... ... ... ... аталған мақсатқа сай алдыма мынандай міндеттерді қойдым:
коммерциялық ... ... ... ... және оны ... ... ... Алемң акционерлік қоғамның несиелік процесі, міндеттері және
процедуралары мен ... ... ... ... ... ... ... жолдары.
Диплом жұмысымның зерттеу обьектісі болып «Банк Туран Алемң акционерлік
қоғамның несиелік саясаты алынды, ал ... ... ... несиелік
процестің мазмұны мен оны жетілдіру жолдры қарастырылады.
Диплом жұмысымның теориялық әдістемелік негізіне: «Банктер және банктік
қызметтер ... ... ... ... «Банк Туран Алемң
акционерлік қоғамның ... ... ... ... ... ... ... және интернет мәліметтері алынды.
Диплом жұмысымның құрылымы үш негізгі тараудан ... ... ... ... «Банк Туран Алемң акционерлік ... ... және ... ... ... мен ... туралы жазылған.
1. Несиенің экономикалық мәні және рөлі
Несиенің мәні, қызметтері және негізгі формалары.
Несие-нарықтық экономиканың тірегі ретінде экономикалық дамудың ... ... Оны ... шаруашылық субъектілерімен қатар, мемлекет
те, үкімет те, сондай-ақ жеке тұлғалар да ... ... ... ... ... саласынан емес олардың айырбас
саласынан іздеу қажет. Тауар айырбастау – бұл тауардың бір ... ... ... білдіреді десе, шынымен де, осындай ... ... ... қатынас туындайды.
Несиелік қатынастардың пайда болатын экономикалық ... ... ... ... ... несиені ақша ретінде түсінеді. Бір
жағынан қарағанда бұған деген ... бар ... ... қазір шаруашылыққа
қарыз көбіне ақшалар түрде беруде . Бірақ та бұл ... ақша мен ... ... ... ... ... түсіндіретінін естен шығаруға
болмайды.
Несие-бұл пайыз төлеп қайтару шартында уақытша пайдалануға, яғни
қарызға берілетін ... ... ... білдіреді.
Ақшадан кейін ізінше несиені ойлап шығару- адамзаттың данышпандық
табысы. Себебі несиені пайдаланудың ... ... ... ... және жеке ... өтеу уақыты қысқарады. Қарыз
алушы ... ... алу ... өз өндірісін кеңейтуге ,ал ... өз ісін ... , не ... ... заттарды болашақта емес
қазір алуға мүмкіндігі ... ... ... қауымдық құрылыстың мүліктіе жіктеліп
ыдырауы ... бір ... бай ... және ... отбасы болып бөлініп
,біреуінде артық қалған өнімнен оны кейін қайтарып беруге ... ... ... өнім ... алуынан пайда болады. Бұл кейінірек өсімқорлықнесие
деп аталады.
Өсімқорлық несиеге тән белгілер: несие берушілер ... ... ... , ... ... мен үлкен діни ордалар, ... ұсақ өнім ... ... мен ... ... ... несиені ағымдағы тұтыну мұқтажын өтеуге ғана алса, ал билеуші
топтар қанаушылық, жауыздық іс-әрекеттерге ... Бұл ... үшін ... ... өте жоғарылылығы ұсақ өнім өндірушілер мен кәсіпкерлерді
өз шаруашылығын жабуға мәжбүр етті. Мысалы, ... ... ... ... қалаларында өсімқорлық несие үшін төленетін ақының деңгейін 21
проценттен 43 процентке дейін ... ал ... ... ... ... рұқсат етілді. ... ... ... өндірісәдісінің пайда болуна алғы жағдайлар жасады, яғни ескі
өндіріс әдістері ыдыратып,жаңа әдістің пайда болуына негіз дайындады.Сөйтіп
несиенің ... ... ... ... ... ... пайда болып,
капиталистік тауарлы өндіріс тұсында дамуының жоғары сатысыеа жетті.
Ал капиталистік несие өндіріс әдісімен туындап, қарыз ... ... ... ... ... өсімқорлықнесиеден
елеулі ерекшеліктері бар:
Біріншіден, қарыздар бойынша, өсімқорлық несие алушылар-ұсақ ... құл ... мен ... ,ал ... ... ... және ... каппиталистері алады.
Екіншіден, қарызға берген ақшаны пайдалану ... ... ... ... ... ... берген ақша несие берушіге ғена ... өсім ақы ... ... ... ... ... де
,қарыздар да капитал ретінде қосымша құн алу үшін жұмсайды.
Үшіншіден, эқономикалық мәні бойынша. ... ... ... ... капиталистік несие бір жағынан өндірістің өсуіне,
екінші жағынан капиталистік нарық шаруашылығы қайшылықтарының ... ... өсім ақы шығу ... ... ... несие
үшін өсім ақының көзі-жалданушы жұмысшының тапқан қосымшм құны, ... үшін ... ... ... ... және ұсақ ... қосымша еңбегі.
Бесіншіден, өсім ақының деңгейі бойынша. Өсімқорлық несие үшін
өсімақыны ... ... ... ... тіпті қажетті өнімнің де бір бөлігі
жұмсалды, капиталистік несие үшін өсім ... ... ... орташа пайданың
тек бір бөлігі кетеді.
Сонымен, қарыз капиталы деген капиталист-меншік ... ... ... ... ... ... ... және жалдамалы
еңбекті қанау негізінде өсім ақы түсіретін ақшалы ... ... ... ... өндірістік қатынастардың көрінісі. ... ... ... ... негізінде пайда болады.
Несие- ұдайы өндірістің ... ... ... ... ... ... ... табиғи негізі. Себебі тауардың пайда болуы
маңызды екі жағдайға байланысты: ... ... ... ... үшін ... түрі және құны ... қажет: екіншіден, өнім бір өндірушіден екінші
өндірушіге ауысуы қажет, ал ауысу тек ... ... яғни ... ... ... ... ... пайда болатын ортасы. Бірақ ... ... ... ... өзі қолданатын өндірістен емес, өнімдерді бір-біріне
алмастыратын айырбас ... ... ... ... капиталдың ссудалық капиталға ... ... ... ... ... мен ... ... арасындағы несиелік қатынасты
бейнелейді. Несиенің көмегімен заңды және жеке ... ... ... мен ... экономикалық жүйе төңірегінде жинақтала отырып,
уақытша және ақылы негізінде пайдалануға берілетін ссудалық ... мен ... ... ... ... ... –бұл банктің қаражатын құрайтын көзі ретінде барлық несиелік
қатынастарды ұйымдастырудың әр ... ... ... және ... жұмсалымдарының бір формасын білдіретін кең ұғымды сиппаттайды.
Ссуда- бұл ссудалық шот ашумен ... ... ... ... бір ғана ... ... категория ретінде, несие- бұл кәсіпорындар, ұйымдар
және бірлестіктер, сондай-ақ халық ... ... ... құру және ... ... төлеу шартында белгілі бір мерзімге уақытша пайдалануға
беру негізінде қалыптасатын ... ... ... ... заты ... несие құрлымы бір- бірімен өзара байланысты
элементтерден тұрады. Мұндай элементтерге ең алдымен несиелік ... ... ... және ... ... жатады.
Қарыз беруші- қарызды беретін несиелік қатынастың бір жағы. Қарыз
беруші- бұл уақытша пайдалануға қарыз беру ... ... ... ... ... , ... емес мекемелер, мемлекет, шаруашылық
субъектілері және ... ... ... бұл ... ... және оны қайтаруа міндетті, несиелік
қатынастың екінші жағы. ... қор және ... ... ... ... сөздер
болғанымен де , олардың түсініктері әр түрлі. Мысалға: кәсіпорын ... ... ... ... ... т.б. ... ... мүмкін, бірақ бұл жерде ешқандай да несиелік қатынас
туындамайды. Борыш бұл тек қана ... ... ... ... ... жағдайые сиппаттайды. Борыш- бұл өте ауқымды ұғым. Ал,
қарыз алушы- бұл қосымша қаражатқа деген ... бар ... ... және ... алушымен қатар ... ... ... объеті де жатады. Беру объектісі –бұл құнның ерекше
бөлігі , яғни ... ... ... ... ... ... айналымы мен айналымы –несие
қатынастарының шығу көздерін талдап өтелік.
Кәсіпорындағы еңбек құралдары мен ... ... құны ... бір уақыттың ішінде әрі ақша, әрі өндірістік, әрі тауар
формасында әр түрлі ... ... ... Қарыз капиталының пайда болатын
ең бірінші көзі -өндірісті капиталдың қайталама айналымында ... ... ақша ... қорының уақытша бөлініп ... ... ... ... ... ... Еңбек құралдары өндірісте ұзақ жылдар бойы ... ... ... ... бірте-бірте ауысып отырады.Дайын өнімді сатқаннан кейін
ол сома тозған ... ... ... ... не ... ... кәсіпорының банктегі шотында ақша түрінде жинақталып сақталады. ... қор деп ... ... егер 10 мың. ... ... машина
10 жыл пайдаланылса, онда жылма жыл амортизациялық қорға оның бір
,мың доллар сомасы ... Бұл ... бос ақша қоры ... ресурстарының
бір көзі.
Екіншіден, дайын өнімдерді сату мен шикізаттар және қосалқы материалдарды
сатып алу мерзімдерінің ... сай ... ... ... ... ... ақша ... бір бөлігі қолданылатын шикізаттар мен
қосалқы материалдардың құнын көрсетеді. Ол сомада уақытша бос ақша ... ... ... ... ақы ... ... мен ... өнімді сату
мерзімінің сай келмеуі. ... ... ... ... күші ... оған ... ақы ... біраз кешігіп жүреді. Еңбекақы ... сома да ... бос ақша ... ... ... ... ... жұмысын қамтамасыз ету
үшін пайданың бір бөлігін жинақтау. Кәсіпорынға жаңадан ... ... т. б ... алу үшін ... ... бір ... есепшотта
жинап қою бос ақша капиталы.
Сөйтіп өндірістік капиталдың қайталама айналымы, сөзсіз, уақытша ... ... ... болуына әкеп соқтырады.
Қорыта айтқанда қарыз капиталы ... және ... ... ... уақытша бөлініп шыққан бос ақшасынан және халық ... ... ... ... Ақша қоры үнемі айналыста болуы шарт
– ол ... ... ... ... Бұл ... сай ... ететін құрал-
несие. Себебі кәсіпорындардың біркелкі жұмыс істеуі үші және оны ... ... ... ақша ... ... ... бос ақшаны жинақтап
,оны қажет ... , ... ... ... ... ... ... уақытта қайтарып алуға мүмкіндік беретін құрал-несие. ... ... ... бос ... іске қосып және ұтымды пайдалану
,мезгілі келгенде оның қайтарылуын қамтамасыз ... ... ... ... категорияның мәні оның атқаратын қызметінен
көрінеді.Ал оның әрбір қызметі басқа ... ... ... ... ... ... бөлініп шыққан құнды кейін өзінің ... ... ... беру келісімі бойынша несие берушімен қарыз
алушының арасында ... ... ... ... ... ... қызметі.Несиенің қайта бөлу қызметі,кез- келген елдің ұлттық
экономикасының толық құнды жұмыс жасауына өз ... ... ... бұл
қызметінің көмегімен экономикалық жүйенің бір саласынан екінші бір саласына
капитал ағымыф болады. ... бұл ... ... ... бөлу
қызметінен айырмашылы қаржының бөлінуі әкімшілік негізде жүргізілген, ал
салалар мен аймақтар арасындағы капитал ... ... ... ол нарықтық
механизм негізінде жүзеге асырылады. Несие беруші несие мәмілесі арқылы
қарыздарға бір ... ... ... ... ал ... ... ақша қаражатын беруі мүмкін. Екі жағдайда
да мәміленің мәні бірдей болғанымен берілетін зат әр ... ... ... болуына қарамастан,оның ... ... ... ... ... бөлу ... ... бөлу қасиеті тән. Ол
аймақтық,салалық, шаруашылық нысандарына ... ... ... және ... ... бөлінеді. Несие
қатынастары,тұратын орнына қарамай, адамдар мен әртүрлі ұйымдар арасында
туындаса ол құнды аймақтық ... ... бөлу деп ... ... ... ... несиені салалық қайта бөлу, ал егер несие беруші
экономиканың бір саласында ... ... ... ... болса,
онда несиені салалықаралық қайта бөлу болады. Несиені шаруашылықаралық
қайта бөлу бір ... ... ... ол тек екі ... ... уақытша бос ақша қаражатын несие көзі ... ... ... ... ... пайдаланушы субъектілердің әртүрлі
деңгейіне ... да ... ... ... ... ретінде кәсіпорын деңгейінде құнның қайталама айналымы және
айналымы деңгейінде несиенің ... ... ... ... ... ... ... жәйт,несиені қайта бөлу қызметінің ... ... ... ... меншік иесі өзгермейді,қайта
бөлінетін құн несие берушінің меншігі болып қала ... ... бөлу ... ... ... қайта бөлінуін емес, тек уақытша бөлініп
шыққан құнды қамтиды.
Несиенің қайта бөлу ... ... ... белгілері бар.
-Несиенің қатысуымен қоғамның тек бір жылда өндірген материалдық
игіліктердің, ... ... мен ... заттарының құны,яғни
ұлттық жалпы өнім ғана қайта бөлінбей, сонымен бірге ... ... ... ... мен тұтыну заттарының құны қайта
бөлінеді,
-Несиенің қатысумен тек ұлттық жалпы өнім ғана ... ... ... ұлттық
табыс, қоғамның барлық ұлттық байлығы қайта бөлінуі мүмкін,
-Несиенің қайта бөлу қызметінің елеулі белгісі-уақытша қолдануға ... ... ... ... ... уақытша бөлініп шыққан құнды беру делдал-банктер мен
басқа да ... ... ... ... асырылады.
Несиенің келесі атқаратын қызметі ... ... ... ... ... ... ... ақшаның орнына несие операцияларын
жүргізу үшін қажетті ... ... ... алынған тауарлар мен
көрсетілген қызметтер үшін қолма-қол ақшасыз есеп айыруға байланысты, өзара
есептесу бойынша бір ... ... ақша ... ... ақша ... ақша ... ... жақсартуға, төлем айналымынын
кеңейтуге мүмкіндік беріп, нәтижесінде айналыс шығындарын азайтады. Қазіргі
тауарлы шаруашылықта қарызға ... құн ... ... жалпы
ақшаның орнына жүрмейді, ... ... ... тек ... қызметін атқаратынын айта кету керек.Қарыздардың қарызға алған
құны ... ... ... тән'' ... атқарады (тауарлы
материалдық құндылықтарды сатып алуға, жалақы төлеуге және ... ... ... ... ... үшін бірсыпыра алдын-ала
жасалған жағдайлар болуы шарт:
-дамыған банк жүйесі мен төлем айналымын ұйымдастыруда оның ... ... ... тапсырмасы немесе міндеттемесі бар ... ... ... ... ... ... ақшаларын эмиссиялау(шығаруы).
Несиенің қызметтерін айта келіп, кейбір экономистер оның ... ... атап ... ... ... ... ... бақылау банк мекемесінде
қызмет жасайтын мамандардың саналы да мақсаты іс-әрекеті, ал ... сол ... ... және ... болып табылады.
Несиенің экономиканы дамытудағы маңызы деп несиені қолдану ... ... пен ... үшін қол ... ... ... қолдану әдістеріне: оның қайтарып беру (несиенің қайтарылуы),
белгілі бір ... ... ... ... үшін ақы ... ... ... жатады.Несиенің бұл
ерекшеліктерінің ресурстарды тиімді пайдалануда маңызы зор.
Несиенің маңызы, ... ... оны ... аясы ... ... ... үнемі өзгеріп тұрады. Айталық, экономиканы
орталықтанған ... ... ... ... ... өтуге
байланысты. Біздің елімізде коммерциялық және ... ... ... ... бірге несие қатынастары мен несиенің көлемі
де өзгерді.
Акционерлік компаниялардың пайда болып,олардың ... ... ... ... ... тарту арқылы қаржыясын кеңейтуі бағалы
қағаздар мен жүргізілетін несие операцияларын дамытты.Сондай-ақ несие беру
тәсілдерінің ... ... ... ... маңызын арттырады.Оған дәлел
ретінде мынандай мысал келтіруге болады. Бұрын ... ... ... ... алушыларға белгілі бір мақсатқа жету және ... ... сома ... ... ... жағдайында жылжымайтын
мүлікті кепілдікке салып күрделі қаражат алуға мүмкіндік бар.
Несиенің айналыс шығындарын үнемдеу қызметінің іс ... асуы ... ... ... ... ақшалай
қаражаттардың түсуі мен жұмсалуы арасындағы уақытша болатын алшақтық кей
жағдайларда қаржылай ресурстарға ... ... ... ... ... орнын алмастыруға толық мүмкіндік бар.
Бұл қызметті іске асу процесінде тек қана тауар айналысын емес, сондай-ақ
нақты ... құн ... ... ... ... ақша ... формалары оның құрылымының және белгілі бір дәрежеде несиелік
қатынастардың мәнімен тығыз байланысты келеді.
Несиенің формасы-бұл ... ... ... ... ... әр алуан сыртқы және ішкі өзгерістер барысында толық
сақталатын көрінісін ... ... ... формасы сол
күйінде сақталады.
Отандық және шетелдік әдебиеттерде несиенің келесідей ... ... ... ... ... ... несие
Коммерциялық несие- бұл қарыз берушінің қарыз алушыға ... ... ... ... ... ... ... болуына себеп
болған,экономикадағы несилік ... ... ... ... ... мақсаты-тауарлардың өту процесін жеделдету, сондай-ақ одан
пайда табу болып табылады.
Мұнда қарыз алушы да және оны ... ... ... ... ... бола алады.
Коммерциялық несие көьіне тауарды сатып алушыда нақты ақшаның болмай ... ... ... ... ... ... ретінде қарыз алушының
көрсетілген сумманы уақытында төлейтіндігін куәландыратын арнайы қарыздық
міндеттеме-вексель қолданылады.
Коммерциялық несиенің банктік несиеден айырмашылығы ... ... ... ... ... емес,яғни тауар немесе қызметті
сатумен айналысатын кез-келген заңды тұлға бола алады,
-коммерциялық несие тек қана ... ... ... капиталы өнеркәсіптік немесе сауда капиталымен байланысты
-коммерциялық несиенің орташа құны сол кезеңдегі банктік пайыз мөлшерімен
салыстырғанда төмен болады
-қарыз ... мен ... ... ... ... ... заңды түрде
рәсімделуі барысында,бұл несие үшін төленетін ақы тауар бағасының құнына
қосылады.
Банктік несие ... ... ... алушыларға ақшалай түрде
берілетін несиені ... ... ... бұл ... ... ... қатынастардың формасы болып табылады. Банктік несие
бойынша несиелік қатынастың құралына несиелік шарт
Немесе несиелік ... ... ... ... ... банк және
арнайы қаржы мекемелері ... ... ... ... ... ... шұғылданатын қаржы ресуртарына деген сұранысы бар кез-
келген заңды ұйым блып табылады.Мұндағы қарыз берушінің ... ... ... ... ... ... –бұл жеке тұлғаларға тұтыну тауарларын сатып алу үшін және
тұрмыстық қызметтерді өтеуге берілетін несиені білдіреді.
Тұтыну ... ... ... ... ... ... ... Тұтыну несиесі бөлшек саудамен тығыз байланысты:
бұл жағынан тауар айналымының ұлғаюына сай несиенің көлемі өседі, сонымен
қатар, тауарды ... алу ... ... екінші жағынан, халықты
несиелеудің өсуі, сұраныстың төлем қабілеттілігін ұлғайтады. ... ... ... ... нарығын толтыру жағдайында ... ... ... әр ... ... әр қалай дәрежеде
қалыптасуда. Италия мен ... ... ... ... ... ... ішкі жиынтық өнімінің 10%-ын, Германия мен Францияда ... ... мен ... 60%-ын құрайды екен. Бұл елдердің ... ... ... және ... ... алу ... ... Бұл елдердің тұтыну несиесінің ... көп ... сату ... ... ... ... ... несиесі
банктік несиенің бір бөлігі ретінде, оның басты бағыты тек жеке тұлғалармен
тікелей байланысты ... ... ... ... ... ... ... сату үлесіне тиеді. Несиенің бұл ... ... ... кеңінен пайдалануының екі түрлі себебі бар:
біріншісі, субъекті, яғни бұл ... ... ең ... деңгейде материалдық
игіліктерге қол жеткізуге қолайлы жағдай жасаса; екіншісі, объективті, ... ... ... ... бір ... ... – бұл дайын
өнімді өткізу десек, ендеше тұтыну несиесін қолдану ... ... ... ... ... несиесі көптеген елдердің экономасында маңызды рөл
атқарады, сондықтан да, оны мемлекеттік ұйымдар тарапынан ... ... ... ... ... екі түрге бөледі: берілу ... ... ... Берілу деңгейінде мемлекет тұтынушылардың
ынталандыруға тиіс.
Сондай-ақ тұтыну несиесі жеке ... ... үй ... ... ... ұзақ ... банктік сауда формасында да ... ... ... ... несиесінің біздің елімізде жете қолданылмай келуінің
себебі, ... ... пен ауыл ... ... ... ... ... халық сұранысы мен төлем қабілеттілігінің өсуі және
олардың тауарлы-материалдық бағалықтарымен өтеудің кері ... ... ... ...... жеке ... билік ұйымдарының өздері
қарыз алушы немесе қарыз беруші болып ... ... ... ... ... ... несиелік қатынастар ... ... ... формаларына: мемлекеттік облигациялық
займдар, қысқа және орта мерзімді қазыналық міндеттемелер және ... ... ... ... ... несие – валюта және тауар ресурстарын қайтару – сондай-ақ
пайыз төлеу шартында берумен байланысты ... ... ... ... ... ... қозғалысын білдіреді.
Мұнда қарыз берушілер мен алушылар ретінде: банктер, жеке тұлғалар
кәсіпорындар, мекемелер, халықаралық ұйымдар және ... ... ... ... – бұл ... ... ... үйді, өндіріс
ғимараттарын, жерді және т.с.с.) ... ала ... ұзақ ... ... ... ... ... ипотекалық банктер арқылы беріледі.
Кәсіпорындарды және басқа да ... ... және ... ... банктік несиені беру, несиелеу қағидаларын
қатаң сақтау негізінде жүзеге асырылады. ... ... ... мәні ... ... несиелік қатынастар төңірегіндегі ... ... ... ... ... ... – бұл ... экономикалық өзара
байланыстарды алып жатқан күрделі құбылыстарды білдіреді. Сондықтан ... ... ... ... ... ... ұғыну несиелеудің
негізгі қағидаларын анықтап білмейінше жеткіліксіз ... ... ... негізі мынадай қағидаларға сүйенеді:
несиенің мақсаттылығы;
несиенің мерзімділігі немесе ... ... ... етілуі;
несиенің сый ақылылығы.
Несиелеудің соңғы қағидасы, шетелдік ... ... ... ... ... үшін жиі ... Мұндай жағдайда несие, сыйақы
ретінде ешқандай да қамтамасыз етілмеген түрде беріледі.
Несиенің мақсаттылығы несиелеудің басты қағидасы ... ... ... ... ... сипаттайды. Сонымен қатар, бұл
қағидасы, ... ... ... тәуекел дәрежесінің негізгі
көрсеткіші ... де ... ... – бұл ... ... категория ретіндегі мәніне
негізделетін несиенің ерекше бір ... Бұл ... ... ... ... ... ... белгілі бір уақыт ... соң ... ... Осыдан барып несиенің қайтарыдылық қағидасы
туындайды.
Несиенің қайтарылымдылық ... оны ... ... ... ... ... қатынастардың экономикалық категорияларынан
ажыратады. Себебі, ... ... ... ... ... - бұл ... ... бөлігі.
Несиенің мерзімділігі – несиенің тек қана қайтарылып қоймай, яғни
оның қатаң ... ... ... тиістігігін көздейді.
Шаруашылықтың нарықтық қатынастарға өтуіне байланысты несиелеу ... ... арта ... ... ... ... жағдайын сипаттайтын басты
көрсеткіш. Ол негізінен банк пен ... ... ... ... ... ... ... ақылылығы – бұл қарыз берушінің қарыз алушыға берілетін
қаражатын қайтару ... ... ... өсіп ... ... ... ... бұл несиені пайдаланғаны үшін төленетін пайыз түрінде
беріледі. Қарыз алушының ... ... үшін ... ... ... ... деп ... Еркін реттелетін нарық жүйесі ... ... ... ... несиеге деген сұраныс пен ұсыныс негізінде қалыптасады.
Қазіргі банктердің несие үшін пайыз ... ... ... ... ... ... ... банктің коммерциялық банктерге беретін ссудалары бойынша төлейтін
белгіленетін пайыздың ... ... ... ... ... ... мөлшері;
өз клинттеріне депозиттік шоттар бойынша төлейтін орташа пайыз мөлшері;
несиеге деген сұраныс (сұраныс аз болса, несие бағасы арзан болады).
Сонымен қатар пайыз ... ... және ... сол ... ... да әсер ... келесі бір қағидасы, берілетін ... ... ... ... ,ұл қағиданың пайда болуы негізінен несиенің
экономикалық категория ретінде шығуымен бірге ... ... та, ... ... бұл қағиданың мазмұны толығымен өзгерген десе болады.
Кепілде берілетін ссуда – бұл қарыз алушының активтерімен қамтамасыз
еілген ... ... ... – қарыз алушы төлеуден бас тартқан жағдайда, үшінші
бір жақтың қарызды өтеймін ... ... ... ... – бұл күрделі экономикалық құрал ретінде келесідегідей
түрлерден тұрады.
Берілетін несиелерді қамтамасыз етудің келесі жолы – ... ... ... барлық банктік жүйе сияқты екі ... ... ... ... ... ... коммерциялық банктер арасындағы
қаражаттар қозғалысын көрсетеді, екінші деңгейі – ... ... ... ... қалыпты жағдайда жүзеге асырылуы танктік
жүйенің тұрақтылығының қажетті жағдайы деп атауға болады.
Банкаралық несиеге әсер ... ... ... оның ... белгісі болып банктер арасында ресурстарды қайта бөлу ... ... ... А.Г.Ивасенко айтқандай: "банкаралық несие – бұл бір
бірін банктердің несиелеу ... бұл аз ... ... ... қымбат қайнар көзі…"
Бірақ банкаралық несие - қосымша ... ... көзі деу – ... ... ғына атау. Банкаралық несиенің мәні несиенің субъектілерінен
басқа, оның алғашқы элементтерімен, ... ... ... ... және ... анықталады. Банкаралық несиенің алғашқы
элементтеріне – банктік ресурстар мен кепілділік құны ... ... ... ... – бұл ... алушы банкпен қарыз беруші банк
арасында ресурстармен және ... ... ... ... ... ... – бұл қозғалыстың екі кезеңі; ссуданы беру және оны ... ... ... ... құн формасымен (несиелік және кепілдік)
айырбаста болады. Алынған банкаралық ... ... әсер ... ... орналастыру мерзімі әртүрлі. Халықаралық банктік
тәжірибеде мерзімі 1,3 және 6 ай, шекті ... 1 ... ... жалғы
дейінгі депозиттер тараған.
Жалпы банкаралық несиелер нарығы 3 сегментке бөлінеді:
үш айлық несиелер;
бір екі айлық несиелер;
"қысқа ақшалар" (ең аз мерзімді ссудалар, 1-2 ... ... ... ... ... ... ... қарағанда төмен
болады және Орталық банктің орициалды есеп ставкасымен түзетіледі.
Қарыз ... - ... ... ... ... ресурстарды тарту
себебі болып өз клиенттерінің заемдық қаражаттарға ... ... ... ... ... ... және банк ... реттеу қажеттілігі
табылады. Банкаралық несиені тарту екі әдіспен жүзеге асырылады: ... ... ... ... немесе қаржылық делдалдар арқылы. Банктер
өздері банкаралық несие туралы клісімге келгенде олардың қарым-қатынастары
арнайы келісім шартпен ... ... ... көбі ... ... ал ...... түрде жасалады. Экономиканың
тұрақсыздық жағдайында несиелік нарықта қалыптасатын жағдайды болжау және
банктің қаржылық жағдайы ... ... айту ... ... ... немесе олардың жетіспеушілігі пайда болуы мүмкін.
Банкаралық несиенің мерзімсіз формасы, яғни ... ... ... сол ... ... ... ... қарастырады, мерзім біткенде несие мерзімсіздердің қатарына ауысады,
яғни банк-кредитормен несие кез келген мерзімде алуды алдын ала ... ... ... Егер ... ... ... алған банк оларды
қайтара алмайтындай жағдайда болса, онда ол басқа банктерден мерзімді несие
алуға ... ... және ... ... проценттік ставка
оның жасалынған күніндегі нарықтағы жағдайға байланысты ... ... оның ... ... ... және ... мерзімі
біткеннен кейін де ставка өзгеріссіз қалады. Ал банкаралық ... ... ... ... сол ... ... оның ... қайта
қарастырылады. Қарыз алуша банк мендеттері: банк-кредиторға келісім шартта
қарастырылған құжаттар тізімін беруге (баланс, экономикалық ... банк ... ... ... мүлігімен жауапкершілікте болады және
банктің жойылу немесе бірігу ... ... ... ... ... ... ... және толық өсімақымен жедел өтеуге міндетті.
Банк-кредитор банкаралық несие ... ... ... есеп ... инфляция индексінің ресми өзгерумен проценттік ставканы ... ... ие ... Егер ... ... келісім-шарт жағдайын бұзса,
онда банк-кредитор банкаралық несие бойынша ... ... ... ... ... ... алушы банктің келісім-шартты бұзуға құқысы бар, ... ... ... өзгерістерімен ол келіспесе. Екі
жақтың келісім-шарт жағдайын өзгертуге өзара келусішілігі ... ... ... келісіммен рәсімделеді.
Бос ресурстарды тарту (орналастыру) тікелей емес, делделдық қатысуымен
жүзеге асырылуы ... Ол ... ... өздері, брокерлік
канторалар, қор ... ... ... несиелік магазиндер болуы
мүмкін.
Қор нарығында несиелік ... ... ... ... ... ... ... әрқайсысы сауданы жүргізу бойынша ... ... ... сай ... сату ... және ... ... асырылуы мүмкін. Бірақ қарыз алушы ... ... ... алуға құқық берліген тек банктер және басқа да қаржылықһнесиелік
мекемелер бола ... ... ... ... ... банктер табылады:
бір жылдан артық уақыт жұмыс істейтіндер;
барлық экономикалық нормативтерді орындайтын;
резервке өз уақытында қаражаттарды аударып отыратын;
есеп беру ... ... ... ... ... қаражаттры бар және осы шот бойынша
дебеттік сальдо жібермейтіндер;
Орталық банк несиелері бойынша уақытында төленбеген ... ... ... ... ... ... ... несиелік қабілеті
туралы қорытындысын ұсынуы қажет. ... ... ... ... ... жазбаша түрде немесе телефон, телефакс арқылы қатысуға арыз беруі
керек, онда: орналастыруға, ... ... ... ... соммасы,
яғни сатуға немесе сатып алуға, қаражаттарды тарту ... беру ... ... ... ... ... жағдайлары; сенімді
тұлғалар көрсетіледі. Сауда нәтижесінде несиенің ұсыну мерзімі анықталады.
Сатушы мен ... ... бір ... ... ... ... ... аукциондық мәміле туралы тіркеу ... ... ... үшін қарыз алушы биржаға мәміле соммасынан белгілі
бір өсімақы (процент) төлейді.
Банкаралық несиенің артықшылығы ... – бұл ... ... ... резервтер соммаларын есептегенде ресурстар құрамына алмайды. Халық
пен, немесе өз клиентурасымен салымдық операциялар бойынша өз ... ... ... ... ... үшін банкаралық несие қымбат болса да,
маңызды қосымша ресурс болып табылады.
Банкаралық ... ... ... ... ... ... ... өте қысқа мерзімге беріледі;
Банкаралық несие бойынша белгіленетін проценттік ставканың деңгейі басқа
нарықпен алынған қарыз ... ... ... ... ... өте ... ... нарықтан алынған ... ... ... ... ... банкаралық нарықтың жағдайы ... ... ... ішкі ... ... ... маңызды әсер
етеді. Бір күндік банкаралық несие бойынша проценттік ствака ақша ... ... ... ... ... ... Қазақстан Ұлттық банкінің несиелерін
айтуға болады. Қазақстанның Ұлттық банкісінің несиелеріне ломбардтық несие,
овернайт және ... ... ... несие – екінші деңгейдегі ... ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздарын кепілге
ала отырып, Ұлттық банкпен ... ... ... бір түрі ... ... Ұлттық банктің ақша-несие саясатын жүзеге асырудағы
бірден бір маңызды құралдардың біріне жатады. Ломбардық несие келісім-шарт
негізінде ... ... ... ... ... ... ... несиелер Ұлттық банктен банктік операцияларды жүргізуге
алған рұқсат қағазы бар, яғни ... бар, ... ... ... болатын бағлы қағаздары (мемлекеттік бағалы қағаздар) бар кез елген
резидент банктерге беріледі.
Ломбардтық ... ... ... Ұлттық банктің бір айлық белгілеген
шегі негізінде ... ... ... екінші деңгейлі
банктерге 28 күнге жуық ... ғана ... ... ломбардтық
несиені өтеу мерзімі мемлекеттік бағалы қағздарды өтеу мерзімінен 10 ... ... ... ... алынған ломбардтың несиені банктер өздерінің
қалаулары бойынша ... ... ... де екінші деңгейлі банктердің өтімділігін қолдап
отыру мақсатында Ұлттық банк ... ... Бұл ... ... ... - ... ... байланысты бір түнге ғана беріледі. Бұл несиені
банктер көбіне аяқ асты қаржылық қиындықтар ... ... ... және ... несиелердің ыңғайлылығы олар банк-
қарыз алушының қолданылуына жедел келіп түседі және салым болмағаннан ... ... ... қажет етпейді.
Банкаралық несиелік нарықтың маңызы – ... ... үшін ... қайта бөле отырып, бұл нарық бүкіл банктік жүйенің несиелік
ресурстарды пайдалану тиімділігін ... ... ... ... несиелік нарықтың болуы аз қаражаттарды ... ... ... тұру үшін ... ... ұстауға мүмкіндік
береді.
Банкаралық несиенің дамуын тежеуші факторларға банктердің біріне
бірінің сенімсіздік ... және ... ... ... ... ... ... отырғанымыздай, банктердің несиелік ресурстарының едәуір
бөлігін тартылатын ресурстары, оның, ішінде депозиттік ресурстар ... ... ... және есиелік процессті ұйымдастыру
Қазақстан Республикасындағы екінші деңгейлі ... ... ... процесінің негізгі кезеңдерін ... ... ... ... ... ... ... сапалы сипатын бере отырып, олардың ... ... ... ... схемасы келесідей негізгі кезеңдерді қатиды:
несиеге деген өтінішті қарау;
несиелік қабілетін таңдау;
несиелік келісім шарт ... ... ... орындалуына бақылау жасау.
Қарыз алушыларға несие беру барысында банкетр ... ... ... туралы“ 30.04.1995 ж. және “Қазақстан ... және ... ... ... ... ж. заң күші бар ҚР
Президентінің ... №1 ... ж. ... ... ... ... несиелеу ережесін“ сондай- ақ, банктің Жарғысы
мен нұсқауларын басшылыққа алады. Несиелер ... ... бар ... несиені қайтарудың нақты көздерінің және тұрақты қамтамасыз ету
формаларының бар ... ... ... ... ... ... түскен несие деген өтінішті қарау. Кез келген
несиелік операциялар ... ... ... ... ... ... ... несие туралы негізгі мәліметтер: мақсаты, мөлшері, түрі, мерзімі,
мүмкін болар қамтамасыз ету мүлкі ... ... ... ... ... ... яғни ... операциялар сипатына байланысты
құжаттар беріледі. Клиенттердің әр ... ... үшін ... ... әзірленуі мүмкін. Мысал ретіндегі құжаттар пакетінің ... ... ... жалға алу шарттарының, тіркелген
куәліктерінің немесе ... ... ... ... ... құқығын куәландыратын құжаттар; азаматтардың төл құжаттары және
клиенттің несие алуға куәлігін растайтын басқа да құжаттардың көшірмелері;
соңғы екі ... ... ... ... және оған ... беттер;
несиеленетін шаралардың рентабельдік деңгеейін және оның қайтарылу мерзімін
сипаттайтын техникалық- экономикалық есебі;
несиеленетін мәмілелерді растайтын келісім шарттар көшірмелері (материалдық
бағалыларды жабдықтауға және ... ... ... ... ... ... ... және т. с. с.),
басқан банктерден алған несиелер туралы мәліметтер (шоттар ... ету ... ... ... мүлікке қарыз алушының меншік
құқығын растайтын құжаттар;
несиені қайтаруға байланысты міндеттемені куәландыратын құжаттар;
қызметін жаңадан бастаған, яғни қаржылық есептер және ... да ... ... ... ... ... банк қарыз алушыдан несиені қайтаруын қамтамасыз ететін
басқа да құжаттар мен мәліметтерді талап ете алады. Сонымен қатар, ... ... ... ... ... алушылар үшін кейбір құжаттар
тізімі қысқаруы мүмкін. Онда: Фирманың жетекшісі мен қарыз алушы ... ... ... және ... түрі; клиенттің заңды мекен- ... ... және ... шот ашқан банктің аты және реквизиттары; негізгі
құрылтайшылары; ол сұрайтын несиенің мақсаты, сомасы және ... ... ... ... ... құрылымы және басқа да көрсеткіштер.
Тапсырылған құжаттарды оқып ... ... банк ... ... алған
ссудасын қайтару қабілетін бағалаудың шешім қабылдау үшін аса ... ... ... ... есеп ... ... кезең. Қарыз алушының несиелік қабілетін талдау кезеңі, яғни оның ... ... ... және ... ... қайтару қабілетін бағалауды
білдіреді. Несиені қайтара алмау тәуекелі көптеген факторлардың ... ... ... да, банк ... ... ... шешім қабылдаудан
бұрын оның несиелік қабілетін талдайды. Бұл көрсеткіш банк өтімділігіне
ықпал ... ... ... ... ... ... ... келесідей
факторлар есепке алынады:
ссудаға қатысты қабілеттігі. Қарыз ... ... бере ... қарыз
алушының атынан шығарылатын тұлғаның құқықтық қуатын анықтайтын Жарғыс және
нұсқаумен танысуға тиіс;
қарыз алушының іскерлік репутациясы. Несиелік ... ... ... ... ... қарызды қайтаруға дайындығын ғана түсіндейді, сондай- ақ
келісім шартқа ... ... ... ... түсіндіріледі.
табыс алу қабілеті. Банк қарыз алушының ссудасын қайтаруға жеткілікті
қаражатты табу қабілетіне баға ... ... ... ... алу ... анықтау барысында сату көлеміне, баға
шығындарға әсер ететін факторлар ... ... Бұл ... ... кәсіпорынның орналасқан жері, оның тауарлары мен ... ... ... ... ... ... Несиелеудегі
шетелдік тәжірбиеде бұл факторларға қоса жарнамалау тиімділігі, бәсеке
сияқты ... ... ... ... ... бағалаудағы басты фактор оның қаржылық
жағдайы болып табылады. Ол қарыз алушының қызметін ... ... ... ете ... ... және ... қаражаттарды орналастыру
және пайдалану құрылымдарымен, сондай- ақ пайданы алу, бөлу және тиімді
пайдаланумен сипатталады.
Қарыз ... ... ... оның ... ... ... ... шарттарына сәйкес төлем талаптарын уақытылы қанағаттандыру; 2)
несиені қайтару; 3) жұмыскерлер мен ... ... ... ... ... және салықтарды төлеу. Қарыз алушының қаржылық жағдайы
жақсы болса, ол барлық міндеттемелері бойынша есеп- айырыса ... ... ... ... ... ... ... және кең көлемде
жасалады. Қарыз алушының несиелік қабілетін ... үшін оның ... ... ... қаржылық қызметін жан- жақты бағалауға
мүмкіндік беретін көрсеткіштер жүйесін ... ... ... ҚР- да ҚР ... банкіндегі переспекивалық зерттеулер
орталығының дайындалып, ҚР ... банк ... 27 ... 1994 ж.
мәжілісінде № 26 қаулы бойынша ... ... ... несиелік
қабілетін банктердің талдауына байланысты әдістемелік нұсқауы “, жекелеген
банктердің дайындаған “Қарыз алушының қаржылық жағдайын бағалау ... ... ... ... ақ АҚШ- та және ... да ... ... де біршама танымал.
Кәсіпорынның қаржы- экономикалық жағдайын талдау үшін негізгі көздер
ретінде қаржы Министрлігінен ... ... ... ... есеп
формалары қызмет етеді: “Кәсіпорын балансы“ ( №1 форма); “Қаржы нәтижелері
және оларды пайдалану туралы есебі“ (№2 форма), кәсіпорынбаланстына ... (№3 ... ... ақ ҚР ... есеп формасы “Кәсіпорынның
(ұйымның) қаржылық қызметінің негізгі көрсеткіштері туралы есебі“ (№1 Ф-
мерзімді- ... ... және ... ... мекеменің) өнім
(жұмыстар, қызмет) кеткен шығындар туралы ... (№ 5-з- ... ... ... алушының несиелік қабілетін бағалауда келесідей негізгі көрсеткіштер
пайдалынады:
өтімділік коэффициенті;
өтеу коэффициенті;
меншікті айналым қаражаттарымен қамтамасыз етілу ... деп ... ... ... түрлері бойынша өз міндеттемесін
орындай алу қабілетін түсінеді. ... ... ... және ... ... ... дебиторлық қарыз, запастар) көлеміне
байланысты болып келеді. Баланс ... ... ... ... ... ... ... болып келеді. Баланс өтімділігі
актив баптарындағы ақшалай қаражаттарға айналу ... ... ... пассив баптарындағы төлеу мерзіміне қарай
топтастырылған міндеттемелермен ... ... ... активінің баптары олардың өтімділік дәрежелеріне қарай үш топқа
бөлінеді:
ақшалай қаражаттар (есеп- ... ... және ... ... ... ... ... басқадай ақшалай қаражаттар; арнайы
қорлардың қаражаттары; ... ... ... ... қалдықтары);
жеңіл іске асатын талаптар (төлейтін мерзімі жетпеген, жөнелтілген тауарлар
және тапсырылған жұмыстар; берешектермен ... ... ... ... оларға қаржылай көмек ретінде берілген
қаражаттар бойынша ... ... банк ... ... есеп- айырысу;
банк ссудалары және кәсіпорынның арнайы қорларыннан берілген ... ... және ... ... ... ... ... талаптар қатарына мерзімінде төленбеген жөнелтілген тауарлар мен
тапсырланған жұмыстар ... ... ... ... үш айға ... ... есепке
алынбайды. Мұнда “өзінің жүйесіндегі кәсіпорындрмен оларға ... ... ... қаражаттар бойынша есеп- айырысу” бабында жақын арадағы үш
ай ішінде қайтаралытын қарыздар ... ... іске ... ... материалдық бағалықтар (арзан бағалы тез
тозатын заттардышегеріп ... ... ... ... алдағы уақыт шығыстары; дайын өнім; басқадай айналым қаражаттары).
Өтімділік ккоэффициентін талдау барысында келесідей факторларды ... ... ... ... ... және өнімді сату көлемі үлкен болса,
соғұрлым тауарлы- материалдық бағалылықтар запасы көп болады);
өнеркәсіп және ... ... ... сұраныс және оны сатудан түсетін
төлемдердің жылдамдығы);
өндіріс циклінің ... ... ... ... запасын жаңарту үшін қажетті уақыт (өтімді қаражаттардың
айналысы);
жұмыстың маусымдылығы.
Өтімді ... ... ... ықпал етушілерге:
ағымдағы қызмет зияндары;
өткен жылдары және төтенше оқиғалардың нәтижесінде болған зияндар;
өтімді қаражаттар бағасының төмендетілуі;
күрделі қаржы жұмсалымдарға ... ... ... ... ... ... ... ол артық болса
айналым активтерінің жұмыс тиімділігі азаяды. Өтімді қаражаттардың артық
болу ... ... ... ... кеңейтпей- ақ пайданың
жинақталуы; амортизацияланатын объектілердің ауыстырылмауының нәтижесінде
амортизацияның жинақталып ... ... ... мерзімді сипаттағы өтімді қаражаттардың ... мен ... іске ... ... және ... іске асырылатын
тауарлы- материалдық бағалықтар) және қысқа мерзімді міндеттемелерге
қатынасы ... ... ... бұл коэффициенттің мәні ... ... ... алушы сенімді.
Өтеу коэффициенті өндіріс сипатына байланысты аяқ асты ... ... Оның ... ... ... ... етеді:
жөнелтілген тауарлар мен көрсетілген қызметтер үшін есеп- ... ... ... ... айналымдығы;
тауарлы- материалдық бағалықтардың запастарының құрылымы.
Қорыта келгенде несиелеу процессін ұыймдастыру – бұл өте ... ... ... ететін жұмыс. Көптеген жағдайда, коммерциялық банктердің
тиімді жұмыс атқаруы, табысты болуы және ... ... осы ... келесі позициялар немесе факторлар жағынан тиімді ұймдастырудан
байланысты ... ... яғни бұл ... тәуекел және ... ... ... және ... ... ... ... мониторингі-қарыз алушының қызметіне үнемі талдау жүргізу ... ... ... ... ... ... ... жәненесие
сапасы сапасы төмендеген жағдайда, қарыз алушыға әсер ететін адекватты
шаралар ... ... ... берілген кезден бастап өтелуін және негізгі
қарыздың және олар бойынша сыйақылардың толық төленуін күнделікті ... қоса ... ... ... бірі – несиені өтелуімен
байланысты ерте кезеңіндегі мүмкін ... мен ... шешу ... ... және уақытылы шешу, ал нашарлаған несиелерде-қарызды
қайтармау мен байланысты мүмкін шығындарды азайту және ... ... ... ету яғни бірсөбенайтқанда бірнеше тәсілдерді қолдана отырып несиелерді
басқару
Берілген несиелер бойынша мониторинг ... ... ... жағынан бірқатар
анықталған істерді кіргізеді:
Жалпы нарықтық экономика жағдайында ... ... ... ... ... ... және ... заңнамаларрды үнемі
бақылау;
қарыз алушыны ... ... оның ... және ... ... ... шаруашылық және қаржылық қызметін талдау, кепілге қойылған
мүлікті, ... ... ... ... ... ... ... (соңғы айдағы өткізуден түскен түсім,
кассадағы ақша қалдығы, қойма бойынша ... ... ... есеп айрысу
және валюталық шот бойынша ... ... және ... ... ... ... қатерлер және проблемаларды анықтау
осы проблемалардан шығу жолдарын табу
Мониторинг процесінде келесі көздерді қолдану керек:
несиелік досьеде болатын ақпараттар
несиеалушының өзінде болатын ақпараттар.
қарыз ... ... ... ... және ... ... алынған ақпараттар яғни клиенттің
шаруашылық және қаржылық жағдайы туралы ақпаратты үшінші тұлғалардан ... ... ... байланысты мониторинг екі түрге бөлінеді:
Үстіртін- несие нашар және проблемалы деп саналмайтын ... ... ... мониторинг- несие соммасы, мерзіміне байланысты жүргізіледі және
несиені уақытында өтеуге мұмкіндігі жоқ ... ... ... ... ... кезінде пайдаболатын күрделі жағдайларда қолданылады.
Мониторинг жүргізү мерзіміне және жиілігіне байланысты:
Жиі мониторинг (ай сайын)- барлық ... ... ... ...... ... нарығында конъюктураның өзгеру кезінде, республикалық
және жергілікті басқару органдарының кенеттен әкімшілік шешім ... ... ... ... ... алдыңғы процедурасы
негізінде құрылуы керек және оның мақсаты қарыз алушының несие қабілетінің
өзгеруін қадағалау және проблемалар ... ... ... ... ... ... екенін анықтау табылады. Несие берілген мерзімнен бастап,
банк оның ... ... ... ... ... ... көз өткізу
мақсатымен оның сапасын кезек пен қадағалауы тиіс. Бұл процедураның маңызды
моменті болып уақытылы ... және ... ... алу үшін ... пен ... ... табылады.
Несиелік талдау қолданылатын аналитикалық тәсілдер несиелік қабілеттіліктің
өзгерісін ... және ... ... ... үшін ... үшін ''жағымды'' несиелер параметрлерін анықтау:
барлық несиелер үшін міндетті аналитикалық процедурпларын көрсету;
өкілеттіліктерді бөлу, келісімдеу және ... ... ... ... ... ... үшін авторизациялау;
несиелік мониторингке қатысты негізгі талаптарды анықтау.
Несиелік портфельді құрастыру стандарттары несиелік портфельді басқаруға
консервативті ... келу үшін ... ... ... табылады. Мұндай
стандарттардың базалық компоненттері келесідей:
- ... ... ... лимиттері;
- портфельді қалыптастыру үшінбасымдықтар.
Несиелеу лимиттері.
Несиелеу лимиттерін белгілеу - ұзақ ... ... ... мен
тәуекелдерді азайту үшін қолданылатын несиелік портфельді ... ... ... Бұл ... мыналарды береді:
төлем қабілетін сақтауда, тәуекелдің кез келген түрінің ... ... ... ... ... болуды;
- несиелік портфельді шоғырлануды азайту мен тұрақты ... ету ... ... несиелеу лимиттерінің келесідей түрлері бар: салалық лимиттер,
валюта ... өтеу ... және ... ету типі ... ... қабылдау ережелері және портфельді бақылау басымдықтары.
Стандарттардың бірінші тобы ... ... ең ... ... ... ... ... үшін ережелерді анықтайды,
яғни:
- тәуекелді минимумдайды және ... ... ... ... максималдайды.
Портфельді басқарудағы басылымдықтарын анықтаудағы ...... ... ... ... бар ... және ... және арнайы
қаржыландыру бойынша табыстылығы жоғары болып келетін ... ... ... ... ... бар ... анықтау процесі банкке көмек
береді.
Тәуекелдерді қабылдау ережелері – ... бір ... ... жеке ... құрылымдық талаптардың және ''тәуекел-
табыстылық'' дилемма ... ... ... ... ... ... ... қатысты талаптарды есептеу барысында ... ... ... ... ... жөн. ... ... компаниялардан банктер басқа салалармен салыстырғанда заимға
алған қаражаттардың ... ... ... өте төмен болуын талап
етеді. Ол негізінен өндірістік процесс үшін керекті, ... ... ... көп ... байланысты.
Несиелік портфельді басқаруға қатысты берілген подходтың іске ... ... ... мен ... тобы үшін ... ... бекіту;
бөлек қарыз алушылардың тәуекел деңгейін көрсететін ... ... ... тәуекелдерін талдау формаларын өңдеу;
әртүрлі салалар бойынша несиелеуді диверсификациялау;
тәуекелдің төменгі деңгейлі басымды салаларын ... ... ... ... ... ... саясатты қатаңдату;
несиелерге баға белгілеу саясатын өңдеу.
Жоғарыда аталған алғышарттарды орындауға бағытталған несиелік тәуекелді
басқару процесінің ... ... ... ... ... Ол ... ... несиелік портфельді басқару, ''банк-клиент'' типіндегі
өзара қатынастарды басқару және басқарушылық бақылау.
Соңғы жылдары қазақстандық ... ... ... ... ... дәрежесі анық көрініп отыр. Несиелік тәуекелді басқару олардың
жұмысында үлкен ... ... ... ... бірі ... ... Мысалы, егер АҚШ пен Германия ... ... ... ... ... өзіндік сомасы 5-6% болса, ал ол
Қазақстанда 40-45%-ке ... ... ... ... тәуекелдің шамасына
макро және микроэкономикалық факторлар әсер етеді. Банктер өз практикасында
үнемі ... пен ... ... ... ... бар, квалификациялы банктің жұмыскерлер ... ... ... ... көзқарасы бойынша тәжірибелі және адал
қарызалушы клиенттермен ... ... Оған тағы да, ... ... ... жалпы экономикалық дағдарыс жағдайында жұмыс
жасауға мәжбүрлігін қосу керек. Жақсы өңделіп жасалған кепіл ... ... ... жетілмеген жүйесі және осыдан кепіл затына
деген коммерциялық ... ... ... ... ... қиыншылықтар, операциялар тәуекелділігі мен тұрақсыздықты одан
әрі жібереді.
Банктегі несиелеудің біртұтас мәдениеті келесілер арқылы тұрғызылады:
біртұтас ... ... ... және іске ... ... мен оларды іске асыратын инструкцияларды енгізу
банк қызметкерлеріне ... мен ... ... ... ... ... ... іс-әрекетінің нәтижесіне
сүйене еңбекті төлеу мөлшерін анықтау және нәтижесін бағалау;
жоғалту кезінде оны қалпына келтіру үшін ... ... ... процесін басқару мен бақылау.
Бұл сатыда ''банк-клиент'' типіндегі өзара қатынастардың ... ... Бұл ... өзінен кейін тәуекелдер әкелетін
шешімдер ... ... . ... ... ... мониторинг және
проблемалы несиелермен жұмыс істеу – осындай ... ... ... ... шарт ... ... шешімдер, портфельдің құрамы және
шешім қабылдауды бақылау процесінің пәні болатын басқарушылық ... ... ... ... бақылау элементтері төмендегідей:
несиелік аудит жалпы несиелік портфельдің сапасын және бөлек несиелік
шешімдерді классификациялық, тәуелсіз ... ... ... ... ақпараттық басқарушылық жүйе несиелік бөлімдер қызметкерлерімен
қатар, ... де ... ... сапасының және бөлек нақты несиенің
жағдайының мониторингісі үшін дәл және ... ... ... ... қозғалысын бақылау авторизация процедурасының барлығын бітірмей
және барлық формальдықтарды орындамай қарыз ... ақша ... ... ... бойынша мониторингті жүзеге асыру әдістері
Ай сайынғы үстіртін мониторинг, барлық қарыз ... ... ... Оның ...... болдырмау. Сондықтан, осы мониторинг
әдісінде жоспарын және деректі ... ... ... ... ... ... кезінде бақылауды бекіту қажет.
Үстіртін мониторинг нәтижелері ай сайынғы несие офцерінің берілген несие
мониторингі бойынша ... ... және ... ... ... – ірі сома және ұзақ ... берілген несиелерге кезеңді
жүргізу ұсынылады, ал қарыз ... ... және оның ... ... ... факторлар және жағдайлар туындаған кезде, несе сомасы және
мерзіміне байланыссыз терең мониторинг ... ... ... жататындар:
өндірістік процесс жолын бұзатын жағдайлар,
маңызды клиенттердің жоғалуы,
10 күннен жоғары немесе бір реттен көп ... ... ... алушының заңды және нақты адресін өзгеруі,
кепілдік қамтуларды, бухгалтерлік есептерді текесеру кезінде кедергілердің
болуы,
тиімсіз және орындалмайтын келісімдер жасау,
басқару ... ... ... ... ... есептелінетін
жұмысшыларды біршама қысқарту,
кәсіпорынның қызмет профилін кенеттен өзгертуі,
жылыжымайтын немесе басқа да мүліктерді сату ... ... ... ... және ... ... ... байланысты шығындар
құрылымының өзгеруі,
бұрын жоспарлаған төлем жағадаларының өзгеруі,
басшының немесе семья мүшелерінің ... ... ... туралы негативті ақпараттардың алынуы,
заңды тұлғаның өзгеруі,
қауіпсіздік қызмет жұмысшыларының, несие офицерінің және юристің ойлары
бойынша ... ... кері ... ... ... да факторлар.
Терең мониторинг жүргізу нәтижелері отчетта қарастырылады.
Ай сайынғы және терең мониторинг жүргізу ... ... ... бірі ... ... ... техникалық жағдайын және деректі
қолма-қолдығын, оны сақтау жағдайын, сатып алушылар сұранысын, нарықтық құн
есебіндегі ... ... және ... ... ... ... тексеру
табылады.
Мониторинг жүргізу кезінде, қарыз алушының ... ... ... маңызды факторларды жібермеу керек.
Бірінші кезекте қарыз алушының іс ... ... ... ... ... ... болашақтағы ойларын, мүмкін даму тенденцияларын және операцияларының
пайдалығын және пайдасыздығын тексеру қажет.
Терең ... ... ... ... ... ... ... берілген
күннен бастап және мориторнг жүргізу күніндегі ... ... ... ... ... ... қатар, талдау жасау үшін айналым-
сальдолі ведомость қолданылады.
Талдау жасағаннан кейін шығарылған қаржылық ... ... ... ... байланысты дұрыс есептемеу және қателерді болдырмау үшін,
жоспар ... оны ... ... ... бағытымен және мамандармен
тадқыдауы қажет. Осы аталған әрекеттер ... ... ... ... бөлімінде - ТМҚ артық қорларының қысқаруы, шикізат ... ... алу ... ... ... ... енгізу,
ұзақ мерзімді активтер бөлімінде – қолданылмайтын, ескірген машина және
жабдықтарды өткізу, өндірістік және ... ... сату ... беру,
маркетинг бөлімінде – нарық үлесін ұлғайту және ... ... ... бар жаңа ... ... мен ... ... шығару бөлімінде – бәсекелестік қабілеттігіне, ... ... ... ... өнім ... ... және
сақталуы.
Қарызды өтеу мерзімі келген кезде, қарыз келісімі және графигіне сәйкес,
несие офицері және шот ... ... ... міндетті түрде тексері
қажет. Толық немесе ... ... ... ... ... ... ссуда
шотына жіберу сұрағы қарастырылады, нақты себептерін тексерді, қарыз
алушыға ... тез ... ... ... уақыты өткен ссудалар шотына аударғаннан кейін, келесі ... ... ... ... ... ... барлық банктік шоттарына
талап-тапсырма төлемі ұсынылады және гарантқа, тапсырушыға және ... ... ... ... ... қарыздарын уақтылы төлемеудің пайда болу себептері
Несиені төлеу мерзімі өткеннен кейінгі қарыздардың ... екі ... ... ... ... – несиені өтеу кезінде төлем қабілеттігін
жоғалту,
қарыз алушы төлегісі ...... ... ... ... ... ... жұмыс істеу тәртібі
Қарызды өтеу мерзімі өткеннен кейін несие офицері ... өтеу үшін ... ... ... ... ... мерзімі туындаған кездегі нақты іс-әрекеттер оның ... ... және ... байланысты және әрбір уақыты өткен қарыздар
жеке сипатта болады және жеке шешілуі қажет.
Сонымен бірге іс әрекеттің жалпы тәртібі ... ... ... төленбегенде анықтағаннан кейін, қарыз алушыға
төлемді қандай себептерге және жағдайларға ... ... ... онымен кездесуі қажет
егер қарызды төлемеу объективті жағдайларға байланысты ... онда ... ... уақытында төлеу керек екенін жай ғана түсіндіреді. Сонымен
қатар, қарыз алушыдан жазбаша түрде қарызды белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... бір қарыз алушының іс әрекетіне байланысты
болса, онда оның есіне несие алу ... ... шарт ... ... ... бірге, несие офицері қарыз алушыға қатаң мінез көрсетіп,
бірақ ешқандай жанжалдарға бармауы керек
егер қарыз ... ... ... ... ... ... ... кездесуден
қашатын болса, онда ол филиалдың қауіпсіздік қызметін ... ... ... құқ қорғау орындары араласуы керек.
Егер ағымдағы ай ішіндегі төленбеген қарыз барлық ... ... ... ... онда несие офицері келесідей шаралар
қолданылады: әр ай сайынғы уақыты өткен ... ... ... ... шаралар жоспары туралы ақпаратты несиелеу Департаментіне
ұсынады.
Жүргізілген ... ... ... ... болмаған кезде, проблемалы
несие жұмыстарының Басқармасын ... ету ... ... ... заңды
күші бар барлық қажетті шараларды жүзеге ... ... ... ... ... ... бір элементі болып
табылады. Әр-бір коммерциялық банк несиелеу барысында- несие ... олар ... ... ... қажет, себебі проблемалы несиелердің
, сонымен қоса қайтарымсыз несиелердің көбейіп ... ... ... ... кері әсер ... ... банктың банкротқа ұшырауына алып
келеді, екіншкден банктің несиелік ресурстардың негізгі көзі- ондағы ... жеке ... ... сол ... банк сол ... ... алдында жауапты.
2. «ТУРАНАЛЕМБАНК» акционерлік қоғамның НЕСИЕЛІК ОПЕРАЦИЯЛАРЫН ТАЛДАУ
2.1. Банктің қызметінің негізгі көрсеткіштері және оның ... ... ... ... экономикалық конъюнктураның
өзгеруі мен реформалардың ... ... ... ... мен
өсулер қатарын бастан өткергеннен кейін, тұрақтану кезеңіне көшті. Мұның
бәрі, ... ... ... ... да ... ... ... күні
бірінші орынға активтерді табысты әрі сенімді ... ... ... және ... ... ретінде қызметтер сапасын арттыру
мәселелері шығып отыр. ... ... ... мен ... қызметтер
көрсетуге үлкен назар аударылуда. Соның салдарынан орын алған өзгерістерге
адекватты жауап беруге қабілетсіз банктер басқа едәуір ... әрі ... ... өз ... ... Туран Алем" жабық акционерлік қоғамы (бұдан әрі АҚ.) 1997 жылдың 15
қаңтарында Қазақстан ... ... ... ... ... мен
"Әлем Банк Қазақстан" акционерлік банктерін қайта құру жөніндегі № 73
қаулысының негізінде құрылды. Осы ... ... ... Республикасының
Қаржы министрлігімен "Банк Туран Алемнің" акцияларын басқаруды делегирлеу
анықталды.
"Банк Туран Алем" жабық акционерлік қоғымының аты 1998 ... 1 ... ... ... ... ашық акционерлік қоғамы болып өзгертілді. Қайта
регистрациялауға байланысты 2003 жылдың 26 ... ААҚ ... ... ... АҚ "Банк Туран Алемге" өзгертілді.
2001 жылдан бастап Банк ... ... ... ... ... ... ене бастады.
Европаның Реконструкция және Даму Банкі. (EBRD)
Райффайден Централ Банк (RZB)
Халықаралық Қаржылық ... ... ... инвестициялық компаниясы (DEG)
Голландияның Даму Банкі
ЕРДБ. Европаның Реконструция және Даму ... ... Банк ... өте ... ... ... ... Дәлел ретінде 2001ж ЕРДБ
басқада шетелдік 4 инвесторлармен бірігіп Банк акционерлері ... ... ... ... жасалған жоба бойынша ЕРДБ-інен бөлінген қаржы 152млн
АҚШ долларын ... ... ... ... ЕРДБ 4 ... ... ... бөлінді.
Бұл несиелендірудің маңыздылығы ол ... ... ... орта ... ... нарығына жол ашты. ЕРДБ-нің үлесі
10млн АҚШ ... ... ал 20 млн АҚШ ... ... ... ірі ... банктерінен тартылды.
Ауыл шаруашылығын дамыту мақсатымен БТА және ЕРДБ бірлесіп 25 млн ... ... ... ... ... іске ... 2001 ... жартысынан бастап АҚ "Банк Туран Алем" мен ЕРДБ ... ... ... қолхат" жобасын енгізу мақсатында әрекет етуде. Бұл жоба
бойынша екі ... ... - ... және ... ... қаржыландыру
қарастырылған.
Бірінші кезең "несиелік линия" деп аталады, ол 25 млн АҚШ ... ... ... ... ... ... Несиелік келісім бойынша ... 2003 ... 18 ... басталады. Қазіргі кезде
"Қорландырылған қатысу " деп аталатын екінші кезеңді қаржыландыру ережелері
қарастырылуда.
RZB (Raіffeіzen ... ... AG, Vіenna, ... ... арасындағы БТА-ның ең ірі акциялар пакетіне иелік етеді және
де "Туран Алем" банкімен ең ... ... ... ретінде қарастырылады.
RZD-ның өкілетті адамы Банк Директорлары кеңесінің мүшесі болып ... де ол ірі ... ... және ... мәселелерінде шешім
қабылдауға, Банк стратегиясын анықтау мен өзгертуге, корпоративтік басқару
саясатын анықтауға және ... ... ... ... ... ... қарым-қатынас аясында, RZD эксперттерді ұсынған,
твиннигтік ... ... ... ... ... ... ... саласында бірлеседі.
ІFC, банк акционері бола отырып ... ұзақ ... ... үшін ... ... 15 млн АҚШ ... ... қаржы бөлуде.
ІFC "Туран Алем " Банкінің стратегиялық әріптестерін табуда және ... ... ... ... ... ... БТА ... компаниясының
акционерлік капиталына қатысу жөнінде ірі ... ORІX ... ... ... ... ... ... компаниясы банктің ... бірі ... ... 2003 ... ... қосымша
артықшылығы бар акциялар пакетін иемденіп, Банктің RZB-дан ... ... ... DEG екі рет Банкке жеті жылдық субординацияланған
қарыз ақша бөлді, 2000ж 10млн. евроға және 2003ж ... АҚШ ... ... Банк ... қаржыландыру шараларына 10млн АҚШ ... 5 ... ... ... ... Банк KFW/DEG-мен БТА Ипотеканы қаржыландыру ... ... ... ... ... ... Туран Алем"
Корпоративтік клиенттердің ірі базасы.
(30000-нан астам)
Депозиттік базаның дамуы бойынша бірінші орында
(500000-нан астам жеке шоттар)
Қазақтан және бірнеше ... ... ... КНР, Беларусь,
Қырғызстан) кеңейтілген ... ... (22 ... ... бөлімшелер (200-ге жуық)
Пластикалық карталар нарығында бастылардың бірі (ішкі нарықтың ... ... ... ... ... 31% ... екі халықаралық реймингтік агенттіктермен бағаланады: Moody’s және
Standart & Poor’s. Бұл ... ... ... ... ... 1 Standart & Poor`s ... рейтингтік бағамы:
| Standart & Poor’s 8 ... 2004 жыл |
| ... ... ... |BB–/B |
| Ұзақ ... ... ... |BB– |
| ... ... ... рейтинг |B |
| ... ... ... ... ... |BB– ... ... | |
| ... ... ... ... АлемБанкң АҚ-ның мәліметтері негізінде ... ... 2 ... ... ... бағамы:
| ... 19 ... 2004 жыл |
| Ұзақ ... ... рейтингі |B a1 |
| ... ... ... ... |NP |
| ... ... ... |D– |
| ... ... ... бойынша рейтингі |Baa2 |
| ... ... ... ... АлемБанкң АҚ-ның мәліметтері негізінде ... ... ... ... АҚ -ның рейтингтері жылдан-жылға жақсаруда
және 2003 жылдың 11сәуірінде Standart & Poor’s ... ... ... ... сәйкес деп болжады.
Негізгі міндеттер былайша сипатталды:
банктің қызметін экономиканың ... ... ... ... шикізатты өндіру мен өңдеу, сауда ... ... ... ... - ірі ... ... қызметтердің кең
спектрін ұйымдастыру: жалақыны төлеу, ... ... ... ... ... төлемдер және т.б.;
банктің бағдарламалық-техникалық базасын толық жаңарту.
Осы міндеттерге сәйкес банк ... ... ... мен ... ... ... ... тарту,
сондай-ақ ақша аударымдары, тұтынушылық және ипотекалық несиелеу, "Банк-
Клиент" ... және ... ... ... жаңа қызметтер мен
өнімдерді енгізу аясында жұмыс істеп ... ... ... ... ... республиканың барлық
өңірлерін қамтитын Қазақстандағы екінші ірі филиалдық желіге ие болуы болып
саналады. Жүргізілген оптимизациялау, екі деңгейлі басқару жүйесін, ... ... мен ... жаңа ... енгізу нәтижесінде Банктің
барлық филиалдары ... ... ... ... ... ... ... сөздері бойынша «ТуранАлемБанкң АҚ республикадағы
ірі филиалдық ... бар жүйе ... банк ... ... ... ... ... 22 филиалы, 186 есеп-айырысу бөлімшелері бар. Банктің
өзіндік капиталы 2006 ... ... ... және ... ... ... 31 ... банк автиві 373064 млн теңгені құрады, бұл
2005 жылмен салыстырғанда 65,4% ... ... ... ... ... 4620млн. теңгені құрады.
Жоғары келтірілген кестеге қарасақ «ТуранАлемБанкң АҚ жалпы активтері 2007
жылы 2006 ... ... ... ... яғни 65,7% жоғарылаған, бұл болса да банктің оңтайлы жұмысының
бірден-бір айғағы. Жарғылық капитал ... 2006 ... ... ... Меншікті капиталға келетін ... ол 2006 ... ... 2007жылы бұл көрсеткіш 50,338млн.теңгеге жеткенін
айта кеткен жөн, басқаша айтсақ 64,02% өзгерген. Негізгі құралдар ... жылы 9,396 млн. тг. ... ... 2006 ... салыстырғанда 30,62
% жоғарлаған.
Келесі көрсеткіш берілген ... ... ... ... ... ... отыр,
және де ол 2007 жылы 2006 жылмен салыстырғанда 70,74 %-ке өсіп, 409, ... ... ... Қазіргі таңда мұны ел экономикасының ... даму ... ... ... ... , өйткені экономика
дамыған сайын онда жұмыс жасайтын компаниялар мен жеке тұлғалар ... ... ... ... ... ... 3 - ... жылдардың 31 желтоқсанына сәйкес «ТуранАлемБанкң ... ... ... ... | 31 ... |
| |2006ж |2007ж |% ... ... активтер |373,064 |618,302 |6 5,7 |
| ... ... |20,979 |28,320 |34,99 |
| ... ... |30,683 |50,328 |64,02 |
| ... құралдар |6,745 |9,396 |30,62 |
| ... ... |239,847 |409,517 |70,74 |
| ... ... ... |117,051 |143,256 |22,38 |
| ... ... |140,318 |226,710 |61,52 |
| ... ... |7,182 |14,099 |96,31 |
| Бір ... базалық табыс |3,246 |3,862 |1 8,97 ... ... ... АҚ-ның мәліметтері негізінде |
|құрастырылған ... ... ... бос ... бар ... өз қаражаттарын табыс
табатын салаға салуға тырысады да, сол себепті 2007 жылы ... ... ... ... ... 2006 ... ... 22,38%-ке
өсіп, 143,256 млн.тг құрағанын айтпаса да байқауға болады.
Қазақстан тәуелсіздік алып жатқан ... ... өз ... ... ... ... және де өкінішке орай сол жылдары инфляция
әсерінен көптеген адамдар шығынға ұшырады да ... оған ... ... ... ... да бұл ... біршама артта қалып, халық
тезоврациядағы қаржыларын ... ... ... ... 2007 ... салымдары 2006 жылмен салыстырғанда 61,52 %-ке өскен, бұл өте
қуантарлық жағдай деп ... ... ... ... 2006 жылы ... ... 2007 жылы ол 14,099 млн.тг. жеткен, яғни басқаша айтсақ ол
96,31 %- ке өскен. Ал соңғы ... бір ... ... ... 18,97 %- ... айта кеткен жөн.
Жалпы алғанда аталмыш көрсеткіштердің ... ... айта ... АҚ ... ... ... ... жұмыс істеп келе жатқанын
шын мәнінде айтуға болады.
«ТуранАлемБанкң АҚ ең алғаш ірі ... ... үшін ... банк ... табылады. Ол жайында оның активтерінің ... ... 13,9%) ... ... ... қарасақ түсінікті. Сонымен бірге
Қазақстанның экономикасы негізгі активтер ірі компанияларда шоғырлануымен
сипатталады, яғни ... банк ... ... ірі ... ... ... болады. Мысалы: әлемдік банктің зерттеулері бойынша 50 ең ірі
компаниялардың несиелік портфельдегі ... 1999 жылы 45% ... 5 жыл ... ... ... ... ... алайда әлде де –
жоғары деңгейде сақталып «ТуранАлемБанкң АҚ 44 мың ... ... ... ең ірі 10-20 ... ... деңгейі соңғы 3 жыл
ішінде күрт төмендеуде (1-сурет). Оның ... ... ... ... мен ... ... ... несиемен қамтамассыз ету болып отыр (жеке
тұлғалар мен КБС (кіші бизнес субъектілері) ).
Ескерту-Мәліметтер www.bta.kz сайтынан алынған
Екінші себебін ... ірі ... ... ... ... отыр.
2 сурет 2005-2007ж несие алушылар ... ... ... www.bta.kz сайтынан алынған.
Банктің ортамерзімдік мақсаттарына сәйкес шетелдігі және ел ... ... 20/80 ... деп болжалуда. Шетелдің үлесіне
активтердің 20% ... ... ... ... ел ішіне
бағытталады деген ... ... ... бірі ... Ресей және ТМД болып отыр, өйткені
банк көрсететін ... ... ... осы ... кең ... ... болады. Шет елдердегі «ТуранАлемБанкң АҚ негізгі тұтынушылары болып
қаржы ... 10-400 млн. ... ... ... ірі ... топтармен қатысы жоқ компаниялар ... деп ... ... ... АҚ ... ... сөзінің айтуынша
банк құжаты операциялар мен саудалық қаржыландыру ... ... өз ... ... ... ... ... маркетингтік саясаты
әлі бейімделмеген ортада банк тәуекелін азайтуға бағытталған. Бұл қызметтер
жайында айтатын болсақ Банк Қазақстандық нарықта осы ... ... ... ... ... ... яғни 2007 ... 30 қыркүйегіне сәйкес
146млрд теңгеге саудалық қаржыландыру ... ... ал ол ... ... ... 35% құрайды.
Сурет 3 2007 жылғы БТА АҚ саудалық қаржыландыру
бойынша ... ... ... ... алынған
Банк қызметінің басқа сегментері болып жеке тұлғаларға ... мен ... орта ... болып табылады, алайда несиелік портфель бойынша ірі
корпоративті клиенттерге қарағанда үлесі ... ... ... ... ... ... барлығына мәлім, ол өз кезегінде
банктің ... ... ... ... ... ... ... банк 1998 жылдан бастап барлық аумақтарға шыға ... ... ... 22 ... мен 189 ... кассалық бөлімдері бар. Бұл өз
кезегінде ... ... кең ... ... ... ... 4 2007 ж БТА АҚ ... портфелінің
географиялық диверсификациясы
Ескерту-Мәліметтер ... ... ... ... банк ... ойынша, нарықтың ең басты сегменттері
болып жеке тұлғаларға ипотекалық несие, тұтыну несиесін және ... ... ... ... орай банк ... даму ... ... бұрынғыларымен қоса жаңа түрлерін көрсету.
Арнайы маркетингтік бағдарламаларға сәйкес ... ... ... ... ... ... әрі ... жетілдіру мен кеңейту.
Интернет-банкингті дамыту.
Осы мақсаттарды жүзеге асыру үшін ... ... ... ... ... оқытуды қамтамасыз етуді жоспарлап отыр. Кіші және орта
бизнесті несиелендіру 2005 жылы 775млн. ... ... ... Бұл ... ... соңғы екі жыл ішінде 25,125,3% аумағында ... ... ... ... ... ... ірі ... кәсіпорындарды тікелей ... ... ... ... ал ... ... ... кіші және орта
бизнесті және жеке ... ғана ... ... ... ... ... негізгі мақсаттары мен бағыттары және
жүйелі ... ... ... оларды жетілдіру жақын
күндердегі жұмыс еншісінде. Басты мақсат болып банктің ... ... ... ... қазір тәуекелдіктердің барлық түрлерін
басқаруды бір блокка орталықтандыру, олардың ... мен ... ... құру қажеттілігі орынды, бұл банк басшылығына проценттік,
бағалық және ... ... ... ... ... несиелік
тәуекелдікті реттеу механизмін жетілдіруге және соның нәтижесінде активтер
мен пассивтерді басқару деңгейін көтеруге ... ... ... ... уақыттағы жаңа технологияларды қолдана отырып,
банктік өнімдерді біріктіру амалы ... ... және ... ... ... ... ... жер-жерде кеңінен тираждау
мүмкіндігі есебінен айырбас пен ... ... ... ... ... кемітпей біріктіру және ірілендіру арқылы әкімшілік
шығындардың ... ... ... ... ... ... икемділігін арттыру, өкілеттіктерді тиімді үлестіру және бөлімшелер
қызметін қаржылық ... ... ... ... ... құрылымын қайта құру жоспарлануда.
Орталықтандырылған басқаруды сақтай отырып, стратегиялық даму, құрылымдық
саясат, тәуекелдіктерді басқару мәселелерімен клиенттермен жұмыс ... мен ... ... ... ... отыр, соның
арқасында елеулі географиялық шашырандылықпен шартталған Банктің филиалдық
желісін басқару ... ... ... қабылдану және орындалу
жеделдігін төмендететін факторлардың ықпалын шектеу, ... ... ... ... қызметтер мен уәкілеттіктердің үлестірілуінде
тиімді тепе-теңдікке қол жеткізу көзделіп отыр.
Ұйымдастырушылық құрылым және филиалдық желі ... ... мен ... ... ... ... мобильді ете отырып банк құрылымын модернизациялау, қайталанбалы
қызметтердің орын алуын болдырмай, ... ... ... ету
жоспарлануда.
Маңызды бағыттардың тағы бірі банктің техникалық жарақтануын жоғарылату ІТ
(ақпараттық технологиялар) ... ... Бұл ... ... ... ... төлемдердің өту мерзімінің қысқаруын
қаматамасыз ететін жаңа технологиялық шешімдер ... есеп ... есеп ... ... мен ... қызметер сапасының
бірегей стандартын енгізуді ескере отырып, электрондық ... ... ... ... ... ... бағалау ісі қайта қарастырылмақ, бастапқы
звено мен филиалдар қызметкерлерінің профессионалдық деңгейін ... ... ... орай. қазір персоналды моральдық және материалдық
ынталадыру, мотивациялау жүйелерінің тиімділігі онша емес, бұл ... ... ... және ... мен ... ... ақталмаған
шығындарға әкеледі. Банк басшылығы бұл мәселені түбегейлі өзгертпек.
Халықаралық іс-әрекетте жуырда ... ... ... ... ... ... Банктің капитализациялану деңгейін арттыруды
жариялау банкке қойылған мақсаттарға, соның ... ... ... ... көмек берері сөзсіз.
Халықаралық капитал нарығында қаржыландыруды ... ... ... ... үшін ... базаны кеңейту мақсатында қаражаттарды
тарту мерзімін ... ... ... ... ... тартылған
ресурстар құрылымын "баға-мерзім-қайта бағалау тәуекелі" ... ... ... отыр.
Өз қызметтерінің тартымдылығын арттыру үшін Банк салым өнімдерін несиелік
және сақтандыру өнімдерімен біріктіруді қарастырмақ, салымшылардың ... ірі ... ... ... ... ақы ... қатысты, туризм және
демалыспен байланысты қажеттіліктерін қанағаттандыруға бағытталған біріккен
сызбалар жасалады, яғни басқаша ... банк ... ... ... арттыру үшін проценттік емес тетіктерді қолдану
қарастылып отыр.
Қаржыландыру мен несиелеуді ұсынуда Банк клиенттеріне ... беру ... ... ... ерекше мән қойылмақ. Жоғарыда аталғандардың
барлығы клиенттермен ұзақ мерзімді ... ... ... және ... ... шоттарындағы қалдықтардың ауытқу
тәуекелдіктерін қысқартып, оларды ... ... әрі ... ... ... ... ... жетуге деген нық сенімділік аяғына дейін
пайдаланылмаған зор банктің әлеуетіне, ... ... ... ... ... ... әкелмек. Сонымен қатар Қазақстандағы қолайлы
инвестициялық климатты, инвестициялар ... ... ... ... ... жөн. Осыған байланысты жоспарланған
қадамдарды инвестициялық жобалар деп ... ... ... ... ағымдар Қазақстан экономикасының нақты секторына бағытталады.
«ТуранАлемБанкң АҚ өз клиенттеріне банктік қызметтердің барлық ... ... банк ... табылады. Банктер өз клиенттерін тұрғындардың
барлық тобынан, ел экономикасының барлық ... мен ... ... ... ... ... және ... институттар мен мемлекеттік әкімшілік құрылымдар арасынан ... ... өз ... нық әрі ұзақ ... серіктік қатынастар
орнатуға ынталы және олардың жоғары сапалы банктік қызметтер мен ... ... ... ... ... АҚ ... ... қарастырып көрейік, ол төмендегі
кестеде келтіріліп отыр.
Кесте 4 - 2006-2007 жылдарға ... АҚ -ның ... ... | Бап | 2006ж | 2007ж |% ... |
| 1| ... ... табыстар, барлығы|30,818 |49,827 |61,68 |
| ... |26,263 |45,444 |73,03 |
| ... ... |4,257 |3,682 |- -13,5 |
| ... ... ... ... |298 |701 |135,23 |
| 2 | ... мен ... |6,456 |9,297 |139,36 |
| ... табыстар | | | |
| 3 | ... емес ... ... |3,884 |7,722 |98,81 |
| ... ... ... ... | | | |
| ... |589 |38 | |
| |ды алып ... ... ... | | |
| ... ... ... | | | |
| ... шы |1,517 |1,980 |30,52 |
| ... ... ... |573 |6,078 |-9327 |
| ... |-260 |-478 |83,8 |
| ... | | | |
| ... ауытқулар | | | |
| ... ... | | | |
| ... да ... |1,002 |567 |56486,8 ... «Туран АлемБанкң АҚ-ның мәліметтері негізінде |
|құрастырылған ... ... онда ... ... ... 2006 жылы 30,818 ... 2007 жылы ол 49,827 млн.тг. өскен, яғни 61,68% жоғарылаған, оның
себебін жоғарыда айтып кеткен ... ол ... ... тез ... ... ... болу себебінен, сонымен бірге банктің өз қаржысын табысты
түрде орналастырумен және ... ... ... ... ... ... табыстарды қарастырсақ, ол көрсеткіш оңтайлы
болып отыр, оның дәлелі ... 3,884 ... ... 2007 жылы ... ... яғни 98,91% ... бұл ... жақсы көрсеткіш.
Сақтандыруға кеткен шығындар жылдан жылға көбеюде, және ол 2006 жылы 2007
жылмен салыстырғанда 83,8% өскен.
Айта ... жайт ол ... да ... ... табыс 2006 жылы 1,002
млн.тг. ... 2007 жылы 567 ... ... ... яғни ол ... тез
қарқынмен бір жыл ішінде өскенін байқаймыз, басқаша айтсақ ол ... ... ... ... ... ... көрсетудің нәтижесі деуге
болады.
Кесте 5 - 2006-2007 жылдарға «ТуранАлемБанкң АҚ -ның шығыстарын талдау.
| № | Бап | 2006ж| 2007ж| % |
| | | | ... |
|1 | ... ... шығыстар, барлығы | | | 57,75 |
| |- ... ... ... ... |15,763 |24,867 |82,01 |
| |- ... ... |5,711 |10,395 |41,33 |
| |- ... ... ... салымдары мен |6,177 |8,730 |48,18 |
| ... ... |3,875 |5,742 | |
|2 ... мен салымдар түріндегі шығыстар | 137 | 303 |121,16 |
|3 | ... емес ... ... |10,021 |14,222 |41,92 |
| |- ... жалақы мен басқа шығыстар |3,432 |4,388 |27,85 |
| |- ... және ... ... |3,919 |4,537 |15,76 |
| |- Тозу және ... |926 |1,029 ... |
| |-Табыс салығын есептемегендегі салық шығыс- | | | |
| ... |955 |1,604 |- 5853,8 |
| |- ... да ... |338 |2,293 |- ... ... ... АҚ-ның мәліметтері негізінде құрастырылған|
Жалпы кестедегі мәліметтерді талдай келе пайыз бойынша шығыстар 2006 ... ... ... 2007 жылы 24,867 ... ... ... яғни ... көрінісі 57,75% өскенге тең.
Комиссиялар мен алымдар бойынша шығыстар 2006 жылы 137 млн.тг. болған және
ол 2007 жылы 303 ... ... яғни 121,16% ... көруге болды.
Пайыздық емес шығыстар 2006 жылы 10,021 млн.тг. ... 2007 жылы ... ... да 41,92% ... алғанда 2006-2007 жылдарды алатын болсақ «ТуранАлемБанкң АҚ жұмысы
табысты болған деп ... ... ... жалпы табыстардан жалпы
шығыстарды шегергенде таза табысты ... ... да ол ... ... жылы 4,620 ... ал 2007 жылы ол 7,303 ... ... басқаша
айтсақ 58,07% жоғарылаған, бұл өз кезегінде оңтайлы көрсеткіш ... ... Сату ... ... жеке ... ... ... Өз міндеттері мен қызметін жүзеге асыруда департамент бас банктің
басқа құрылымдық бөлімдерімен және банк ... ... ... Департамаент құрылымы мен қызметкерлер саны алдында тұрған
міндеттерге байланысты анықталады және ... ішкі ... ... ... ... ... ... мен тарту бөлімінен
тұрады. Департаменттің басты міндеті - банктің қызмет көрсету ... және жеке ... ... ... банк өнімдерін тиімді сатуды
ұйымдастыру. Бұл ... ... ... үшін ... келесі қызметтерді
атқарады:
банк филиалдарының тарту бөлімдерінің мамандарын оқыту;
оқу материалдарын құрастыру;
жүйелі аттестацияны өткізу жұмыстарын ұйымдастыру;
банк филиалдарының тарту ... ... ... ... ... ... (қысқа мерзімді семинарлар, курстар, жұмыс
орнында оқыту және ... ... сату ... ... филиалдарының тарту бөлімдерінің менеджерлерінің сату нәтижелерін
құрастыру және есебін бекіту;
сату нәтижесін сапа және сан ... ... ... ... ... бөлімдерінің қызметкерлерінің мотивация жүйесін
құрастыру және ... ... ... ... қызметкерлерін сату нәтижесі бойынша
марапаттау есебін бақылау;
банк филиалдарының тарту бөлімдерінің менеджерлері арасында басқару аумағын
бөлуді басқару;
менеджерлер жүктемесін ... ... бөлу және банк ... ... көрсеткішін орындау үшін аймақтарда басқару ... ... ... ... ... және ... ... мен бақылау үшін «клиент
карточкасың ... ... оның ... ... ... ... мүмкін қарым-қатынас бақыланып отырады.
«клиент карточкасың көрсеткіштері негізінде жеке менеджерлерге бекітілген
және жалпы аймақтағы ағымдағы ... мен ... ... ... ... ... ... бөліміне аналитикалық базаны құру ... үшін ... ... ... ... ақпарат
беру және жинақтауды ұйымдастыру;
клиентке банк ұсынатын өнімдер мен екі жақты байланысты қалыптастыру туралы
хабарлау ... ... және ... филиалдарының тарту бөлімдерінің менеджерлерінің банк ... ... ... ... мен ... сақтауы;
банк филиалдарының тарту бөлімдерінің ... ... ... ... қажет ақпаратты банк қызметтерін көрсету жалпы бөлімдеріне
жеткізуді ұйымдастыру.
Тарту бөлімдері. Бұл бөлімдер банк ... ... сату ... банктің жалпы саясатын қамтамасыз ету мақсатында құрылды. Бөлім өз
жұмысын бас банк пен филиалдардың ... ... ... ... ... ... Бөлім бөлім бастығы мен менеджерлерден құралады. Бөлімді
департамент ... ... ... ... ... бөлім
бастығы басқарады, ол филиал директорына бағынады.
Бөлімнің міндеттері мен қызметтері. Бөлімнің басты міндеті - банк өнімдерін
банк ... ... ... ...... және жеке ... арқылы сатуды тиімді түрде ұймдастыру. Бөлім келесі қызметтерді
атқарады:
банк филиалдарының клиенттерімен ... ... ... ... ... ... ... үшін банктік қызмет көрсету мен
өнімдері ... ... ... жаңа ... ... ... ... көрсететін
клиенттерді ұзақ қалдыру үшін шаралар өткізу, ... ... ... ... енгізу үшін әуелетті клиенттер бойынша
ақпаратты жинақтау және банктік қызмет көрсетуде оның ... ... ... сату мен ... ... бойынша аймақтық бәсекелік орта
туралы ақпаратты үнемі жинақтау;
бөлім ... ... есеп ... бас ... ақпараттық-аналитикалық
бөліміне беру;
заңды және жеке тұлғалар ұшін жаңа банктік ... ... мен ... ... мен ... ... ұсыныстарын даярлау;
аймақтағы бас банктің қазіргі және әуелетті клиенттеріне қызмет көрсетуді
сапалы түрде ... ... ... және банк ... ... ... ... банк пен филиалдардың басқа бөлімдерімен біріге қызмет жасау.
2.2. Банктің несиені орналастыру саясаты және оны ... ... ... екінші деңгейдегі банк болып ... ол ... ... банк ... ... ... ... қызметін жүргізеді. «ТуранАлемБанкң АҚ -ның ... ... ... және ... ... ... ішкі несиелік
саясаты туралы ережеде айтылған.
Банктің ... ... үшін ... ... ... ... нарықта кеңінен орналастыру мүмкіндігі мен ... ... ... ... бағытталған.
Банк стратегиясының мақсаттары мыналар:
несиелеуден жоғары табысты қамтамасыз ету;
несилік тәуекелдерді оптимизациялау;
стратегиялық мақсаттарға сай ... ... ... ... ... диверсификациялау.
Банктің даму стратегиясына сай банктің ішкі несилік саясаты ... ... ... шешу үшін ... банк ... мен ... тиімді орналастыру сфераларын кеңейту;
корпоративті несиелеуді кеңейту;
банктің тұрақты ... ... ... ... ... деңгейін жоғарлату;
- тұрақты халықаралық байланысты қалыптастыру үшін ... ... үшін банк ... ... заңды және жеке тұлғалардан қаражаттарды,
сонымен қатар ішкі және халықаралық ... ... ... ... ... және ... ... жүргізеді, сонымен қатар
мемлекеттік бюджет пен басқа жергілікті және ... ... ... ... ... орналастыру үшін агенттік
қызметтерді ... Банк ... ... келесі ұстанымдар арқылы
жүзеге асырады:
төлемділік;
мерзімділік;
қайтарымдылық;
коллегиалды шешу, яғни оларды бір тұлғамен шешу мүмкін емес;
несиелік ... ... ... ... ... ... және ... яғни несиелік стандарттар мен процедуралардың
бірлігін түсіну және сақтауын қамтамасыз етететін бақылау бөлімшелерінің
болуы.
Даму ... сай банк ... ... ... ... ... ... мұнайгаз өнеркәсібі;
- қара және түсті металлургия;
- ... ... ... өнеркәсіп; энергетика;
- ауылшаруашылығы;
- ... ... ... және ... ... ... ... көрсету саласы.
Банк келесілерді несиелендірмейді:
химикалық, биологиялық, ядерлық, термоядерлық қаруландыруды ... ... ... ... ... зиян ... ... саяси ұйымдарды және дауыс беру алдындағы кампанияларды
жүргізетін ұйымдарды.
Кесте 6 - ... АҚ өз ... ... ... ... ... Көрсеткіштер |2005ж | 2006ж | 2007ж | % ... ... ... |185,075 |252,774 |429,906 |70,07 |
| | | | | ... ... |0,850 |1,718 |7,158 |316,64 |
| | | | | ... |157 |293 |593 |102,38 |
| | | | | ... |139 |278 |754 |171,22 |
| | | | | ... ... |36 |55 |739 |225,45 |
| ... | 165,052 |233,118 |439,150 |72,13 ... ... АлемБанкң АҚ-ның мәліметтері негізінде ... ... ... ... ... ... ... 2007 жылы 2006-мен
салыстырғанда 70,07% -ке өскен, яғни ол 2006 жылы 252,774 млн. тг 2007 ... тг ... ... халық несие алуды көбейте түскенін білдіреді
және ол оңтайлы көрсеткіш. Жалпы ... ... ... пункттер
бойынша өсулер байқалады, алайда ерекше өскен ол жай вексельдер – 2007 жылы
2006-пен салыстырғанда 1225,45%-ке ... ол ... ... және басқа
субъектілердегі бос қаражатты тарту саясатымен тікелей байланысты.
Кесте 7 - 2007.ж ... ... ... % ... | ... | АҚШ ... |
| | | ... | | |
| | | ... | | |
| | 2005ж | 2006ж | 2007ж | 2005ж | 2006ж | 2007ж |
| | | | | | | |
| | | | | |12-15% |11-16% |
| |11-22% |18-22% |12-21% |9-20% | | ... ... ... ... мәліметтері негізінде ... ... 2006 ... 2005 ... салыстырғанда біршама өскенін атауға болады,
бұл несиеге деген сұраныстың жоғары болуымен содан соң ... ... ... болады, ал 2007 жылы 2006 жылға ... ... ... ... ... ол АҚ несие тәуекелін біршама ... ... ... мүмкіндігін жоғарлату мақсатын байқауға болады,
сонымен қатар басқа бәсекелестері де аз емес.
Кесте 8 ... ... ... ... ... ... млн. ... Несие алушылар түрлері | 2005ж | 2006ж | 2007ж ... ... |121,186 |219838 |378,226 |
| | | | ... ... |12,765 |27,222 |37,405 |
| | | | ... компаниялар |801 |7,506 |2,829 |
| | | | ... ... ... ... |518 |282 ... ... | | | |
| | | | ... |2,433 |34 |368 |
| ... | 137,913 |439,150 |
| |235,118 | ... ... ... ... ... ... |
|құрастырылған ... ... ... қарасақ, «ТуранАлемБанкң АҚ негізі ірі компаниялар және
компаниялар ... ... ... ... 2007 ж мәліметтері бойынша банк
өз несиелік портфелінің 16,44%, яғни 72,916 млн. тг 10 ірі ... ... ... ... ... ... саясаты
корпорациялармен жұмыс жасауға бағытталған.
Жоғарыда «ТуранАлемБанкң АҚ бірнеше жылға ... ... оны ... және ... ... қарастырылған болатын. Енді ... қай ... ... ... 9 - ... ... ... секторлары.
| | 2005ж | 2006ж | 2007ж ... ... |27,583 |53,538 |86,582 ... ... |12,765 |27,222 |57,405 ... |14,547 |32,506 |45,271 ... ... |11,661 |30,350 |41,030 ... және ... субъектілірін салу |8,495 |10,759 |40,478 ... және газ ... |11,710 |29,841 |37,295 ... үй салу |177 |7,104 |21,806 ... өнеркәсібі |6,124 |15,242 |20,924 ... |10,400 |3,541 |20,001 ... ... |10,161 |9,254 |12,160 ... сала |3,061 |3,558 |8,874 ... ... ... |2,319 |1,991 |5,631 ... ... |6,303 |1,480 |5,174 ... ... ... |3,291 |7,173 |4,678 ... және тері илеу өнеркәсібі |45 |688 |4,675 ... ісі |994 |549 |3,860 ... |335 |4,612 |3,857 ... үй ... |595 |362 |3,607 ... сала |1,134 |7,125 |1,865 ... мен ... ... ... |1,243 |1,301 |
|саласы | | | ... мен ... |1,413 |– |516 ... ... |1,546 |– |8 ... |2,059 |6,980 |12,152 ... |137,913 |255,118 |439,150 ... «Туран АлемБанкң АҚ-ның мәліметтері негізінде |
|құрастырылған ... ... ... банк 2007 жыл ... көтерме сауда
субъектілерін көп қаржыландырған, екінше орында жеке тұлғаларға ... тг), ... ... ауылшаруашылығы (45,271млн. тг). ... ... ... ең ... деген барлық салаларын несиелендіреді
деп айтсақ қате болмайды. Осылайша «ТуранАлемБанкң АҚ өз және ... ... ... ол несие бергенде жоғарыда ... ... ... ... ... ... ... және жеке тұлғаларға несиелік өнімдерді ұсыну шарттары. Банк өзінің
несиелік ... ... ... ... және ... ... аймақтарында, сонымен қатар сыртқы нарықтарда
жүргізеді. Банк ... ... ... ... ... Банк ... ... тартуға мүдделі. Мұндай клиенттерге қызмет
көрсететін ... ... ... ... ... ... алып, банк жеке шарттарда түрлі банктік қызметтерді ұсынуға дайын.
Банктің кең аймақтық жүйесі ... ... ... ... және орта бизнес субъектілерімен жұмыс істеуінің басымдылықтарын
анықтайды. Шағын және орта ... ... банк ... ... негізінде құрайды. Несиелік өнімдер стандартты шарттарда
ұсынылады.
Банк жеке тұлғаларды несиелеуде келесі басымдылықтарды анықтайды:
жеке ... ... ... үшін аймақтық бағдарламаларды
кеңейту;
жеке тұлғалардың тұтынушылық несиелеу бағдарламасын іске ... ... ... ... ... ... ... бағдарламаларын іске асыру.
Банк қайта құрылған ұйымдарды несиелейді, бірақ ол міндеттемелер сомасын
және несиелеудің бүкіл мерзіміне келетін ... ... ... ... уақытта, сонымен қатар міндеттемелердің орындалуын ... ... ... ... кепілді өткізумен байланысты банктің
мүмкін болатын шығындарын жапқан уақытта беріледі.
Банк жаңа бизнесті құру проектілерін, ... өз ... ... несиелемейді.
Несие алушылар сыныптары бойынша негізгі талаптар:
банктер:
Әлеуетті несие алушы – банктерге қатысты міндетті алдын ала ... ... ... ... Ұлттық Банкісі бекіткен нормативтерді
соңғы үш ай ішінде орындауы. ... ... ... ... - ... ... және ... табыстылықтың деңгейін сипаттайтын, банк өзінің
шектеулерін орнатады.
басқа ... ... ... ... алушы–ұйымның ретроспективті жобада жақсы даму динамикасы;
ауқымды мерзімнен асқан несиелік қарыздың болмауы;
маңызды мерзімі өткен кредиторлық қарыздың болмауы немесе ... ... ... туралы келісім-шарт жасасқан мерзімге, несие ... ... алу ... ... ... ... жағдайы, төлем қабілеттілігі репутациясы және ... таза емес ... ... қаржылық айла-амалдары туралы
бекітілген мәліметтердің болмауы;
несие алушының өндіретін өнімі ... ... ... ... ... ... ... түсуін қамтамасыз ететін, нарықтағы тұрақты
сұранысқа ие болу ... ... ... ... ... банк ... бір ... келесі мақсаттарға мүмкіндік беретін
мәмілелерге шыға алмайды:
банкпен ерекше қатынастармен ... ... ... міндеттемелерін
төлеуге;
банкпен ерекше қатынастармен байланысты тұлғадан белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... бағалы
қағаздарын сатып алуға.
Банк банкпен ерекше қатынастармен байланысты тұлғаларға ... ... ... ... ... ... ерекше қатынастармен байланысты тұлғамен мәмілеге қатысу, ал ... ... ... ... емес ... өзінің
сипатына, мақсатына, ерекшеліктеріне және тәуекедеріне байланысты банк
мәмілеге қатыспайтын еді.
сыйақаны алу және ... ... ... үшін ... ... ... басқа ... ... аз ... ... ерекше қатынастармен байланысты тұлғаларға кепілсіз(бланктік)
несиелік өнімдерді ... ... ... қатынастармен байланысты бір
тұлғаға келетін максималды жалпы ... ... ... ... ... ... 10% ... керек.
Егер банкпен ерекше қатынастармен байланысты тұлға, басқа ... ... ... ... орындауы, Қазақстан Республикасының
заңдарына қарсы келмейтін өз мүлкімен немесе ... ... ... ... онда бұл ... ... ... мөлшерінің 10%
аспауы керек.
Банкпен ерекше қатынастармен ... ... ... тәуекелдердің
сомасы, банктің меншікті капиталының мөлшерінен аспауы ... ... ... ... ... ... ... ұсыну, және Банкпен
ерекше қатынастармен байланысты ... ... ... ... ... тұлғаға несиелік өнім ұсыну, тек қана банктің
директорлар Кеңесінің шешімімен ... ... ... ... ... өнімдерді ұсыну бойынша ... және ... ... ... ... қызметкерлерінің өздеріне;
қандайда бір оның жақын туыстарына;
ол немесе оның қандайда бір оның жақын туыстары ... ... ... ... ... ... ... тұлғаларға.
Банк Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкісіне, Қазақстан Республикасының
Ұлттық Банкісінің нормативті құқықтық ... ... ... ... ерекше қатынастармен байланысты тұлғаларға ұсынылған
несиелік өнімдердің барлығы туралы ... ... жеке ... ... ... ... үйі және табысын қамтамасыз ететін тұрақты
жұмысы бар, сұранатын несиелік өнім бойынша ... ... ... ... ... ... ... туралы шешімді қабылдау үшін негізгі ұстаным – несие
алушы туралы алғы, негізгі ақпарат. Банк ... ... және оның ... ... ... ... ... өнімді ұсынбайды.
- Несие алушыны бағалағанда келесі белгілер пайдаланылады:
несие алушының ісінің репутациясы;
активтердің құндылығы және ... ... ... ... және ... ... өнімді алу үшін несие алушы банкке, келесі негізгі ... ... ... та ... ... бизнес-планды ұсынады:
проектінің резюмесі(мазмұны);
сұранатын қаржыландырудың шарттары;
несие алушының қызметінің құрылымы және тарихы;
дайын өнімді немесе тауарды өткізудің жобасы (жұмыс ... ... ... ... ... алу ... жұмыстың істелуінің жобасы, оны
қаржыландыру үшін сұранатын банктің несиелік ресурстары;
қаржылық жоба және ... ... ... талдауы;
тәуекелдер және тәуекелді азайтатын факторлар;
бизнестің даму болашағы.
Синдикаттық (консорциалдық) несиелерді беру ерекшеліктері:
Синдикаттық несиелерді бергенде банк-агент пен ... ... ... ... ... құру ... ... қол қойылған, синдикаттық несиені ұсыну
туралы келісім-шарт жасасқан уақытына, ... ... ... ... ... ... ... Республикасының Ұлттық Банкісі бекіткен
пруденциалдық нормативтерді және ... ... ... нормалар мен
лимиттерді орындауы;
өзінің несиелік портфелінің жалпы сомасында 25% аз, ... ... және ... ... несиелердің болуы;
жақсы репутациясының болуы.
Бір несие алушыға келетін максималды тәуекелдің ... ... ... ... беру ... ... құру туралы
келісімнен банк-несие берушілердің біреуінің немесе бірнешеуінің ... ... ... ... ... ... ... банк
мүмкін болатын шекті міндеттемелерді болжауды міндетті және оны ... ... ... және жеке ... ... ... ... бола алмайды:
басқа банктердегі несиелер бойынша және салықтық төлемдер ... ... ... ... ... ... ... атаққа ие болған серіктестіктер;
санацияда болатындар немесе банкроттық процедураға шалдыққандар.
Банк қызметкерлеріне банктік несиелерді ... ... Банк ... ... ... үй, ұзақ ... ... тауарларды алу,
емделумен және ... да ... ... ... ... мақсатында жүргізіледі. Банктік несиелерді
ұсыну банктің Несиелік комитеті шешімімен ... ... ... ... Банк қызметкерлеріне банктік несие ұсыну, оның
мөлшері, қайтару мерзімі мен сыйақы ... ... ... әр ... жеке ... Несиелік комитетімен (банктің кіші несиелік ... Банк ... ... несие төлемділік, мерзімділік,
қайтарымдылық және қамтамасыз етілген ... ... ... ... мөлшері банктің әр қызметкерлеріне қатысты жеке түрде
анықталады. Банктік ... ... ... ... ... банкте
қызметкердің жұмыс істеу стажына, перспективалығы, пайдалылығы және ... ... және ... ... ... бас ... ... (кіші несиелік комитетпен) орнатылады. Банктің
қызметкерлеріне банктік несиелерді ... ... ... ... ... ... Жеке еңбек келісім-шарты жасасқан кезде, онда
ерекше шарттар айтылған банктің ... ... ... ... тыс ... және банкте жұмыс істеу мерзіміне байланыссыз болады.
Банктік несиені қайтарған және сол бойынша сыйақыны ... ... ... жаңа ... ... алу құқығына ие болады. Қызметкерге ұсынған
банктік несие келісім-шартын ұзарту туралы шешім, бас ... ... ... Банктік несиені және сол бойынша сыйақыны
қайтаруды ... ... ... ... ... банк қызметкерінің
немесе үшінші тұлғалардың өтімді жылжымалы/жылжымайтын мүлкі болуы мүмкін,
сонымен қатар Қазақстан ... ... ... ... қамтамасыз етудің басқа да тәсілдері.
Несиелік комитеттердің құрылымы, қызметтері және міндеттері. Несиелік
комитеттердің негізгі ... ... ... тәуекелдерінің максималды
кемуіне және несиелік өнімдерді ұсынумен байланысты ... ... ... ету ... банктің ішкі несиелік саясатын
іске асыру табылады. Несиелік комитеттің құрамына Комитеттің ... ... ... және ... мүшелері кіреді. ... ... ... ... ... ... ... банк
қызметкерлері санынан тағайындалатын, несиелік комитеттің хатшысымен жүзеге
асады. Несиелік ... ... ... комитеттің төрағасы немесе
басқа мүшелерінің ұсынысымен, осы отырысқа шақырылған банктің қызметкерлері
қатысуы мүмкін. Несиелік комитеттер, сонымен ... ... ... ... ... және ... Республикасының заңдарына сәйкес, несиелік
шешімдер қабылдау бойынша құқығына ие ... ... ... ... ... ұсыну туралы шешім;
несиелеу шарттары туралы шешім (несиелеу мерзімі, ... ... ... мақсаты, сыйақы төлеу және негізгі қарызды ... ... ... мөлшері, қамтамасыз ету тәсілдері, ерекше жағдайлар);
несиелеу шарттарының өзгеруі туралы шешім;
несиелік өнімді ұсынудан бас тарту туралы шешім;
проектіні ... ... ... ... ... ... ... және қатысты банк бөлімшелерінің қажетті сараптау
қорытындылары ... ... ... ... ... арыздарды қарастыру
және мұндай қарастырудың нәтижесінде шешім қабылдау;
сомаларды, ... ... ... ... ... ... қарызды
қайтару және несиелік өнімдер бойынша сыйақыны төлеу реті, ... ... ... ... мен тәсілін және басқаларды анықтау;
бұрын ұсынылған несиелік өнімдер ... ... ... өзгерту
туралы шешімді қабылдау (соның ішінде соманың, мерзімнің, сыйақы мөлшерінің
өзгеруі, міндеттемелерді ... ... ... мен ... ауыстыру,
қайтару графигін өзгерту);
банктің несиелік портфелінің сапасы ... бас ... ... ... ... жүргізу және кіші несиелік комитет пен
филиалдар ... ... ... ... құқы ... несиелеу мониторингіне бақылау жүргізу, соның ішінде
соған қатысты бөлімшелердің ... ... ... ... ... ... басқармасының төрағасы алдында несиелік комитет туралы қаулыларды
бұзған күнәліні және несиелік ... ... ... ... тәртіп жөніндегі жаза шараларын қолдану туралы өтініш ету,
сонымен қатар оларға Қазақстан Республикасының заңдармен ... да ... ... қолдану;
банкте несиелеу процесіне жататын басқа сұрақтарды қарастыру.
Сонымен қатар бас банктің несиелік ... ... ... ... ... ... бойынша стандарттарды және несиелік
өнімдерді ұсыну үшін белгілерді бекіту;
банк-контрагенттермен ... үшін жеке ... ... ... ... бекіту (банк басқармасымен бекітілетін, жеке
тұлғалар бойынша, сонымен қатар шағын және орта ... ... тыс): ... несиелеу лимиті, ұсынылатын несиелік өнімнің әр
түріне, бір қарыз алушыға, несиелеу ... ... ... ... ... ету ... аймақ, сала бойынша, қарыз алушының
сипатына байланысты, банк филиалдарына;
несиелік өнімдердің түріне және мазмұнына талаптарды бекіту;
100% ... ... ... ... банктік кепілдікті беру туралы
шешім қабылдау бойынша жұмысын, басқа мүшелерге және басқаратын тұлғаларға
делегирлеу құқығының болуы;
банктің ... ... ... комитеттерінің құрамын бекіту;
бас банктің несиелік комитеті ... ... ... ... ... ... ... бойынша филиалдар комитеттерінің іс
жүргізуін қарастыру, және сол ... ... ... ... ... ... бойынша несие алушылардың қарыздарын бас ... ... ... (бас банктің) балансына беру туралы
шешімдерді қабылдау;
ай сайын кіші несиелік комитеттің жұмысы туралы есептерді тыңдау;
банктің ... ... ... ... ... үнемі түрде
үлкен тәуекелмен және үмітсіз барлық несиелік өнімдерге ... ... ... ... қатысты басқа да сұрақтарды қарастыру.
Несиелік комитеттің мүшелері, несиелік өнімдерді ұсыну ... ... ... ... ішкі ... ... іске асуына
жауапкершілікте болады. Несиелік комитетпен шешім қабылдау үшін ұсынылатын
ақпарат, конфиденциалдыққа ... және ... ... ... ... ... жақты айтқаны үшін несиелік комитеттің мүшелері және ... ... ... Қазақстан Республикасының заңдарымен ... ... ... ... және ... ... ... портфелімен байланысты тәуекелдер:
Өтімділікті жоғалту тәуекелі – банктің несиелік ... ... ... өз ... орындамау және уақытында орындамау
мүмкіндігімен байланысты тәуекелдер;
Проценттік ...... ... ... өзгерулерінің
нәтижесінде шығыстардың пайда болу тәуекелі. Ол ... ... ... орналастырылған активтері мен тартылған ... ... мен ... ... келмеуі (тұрақты сыйақы ставкалары
кезінде);
активтері бойынша бір жағынан және міндеттемелері бойынша екінші ... әр ... ... ... ... немесе қалқымалы);
басқа бірдей жағдайларда бағалық ұқсас сипаттары бар, құралдар реті бойынша
алынатын және төленетін ... ... ... және түзету әдістерін
қолдану;
Валюталық тәуекел – банк несиелік ... ... ... ... ... ... ... пайда болу
тәуекелі;
Бағалық тәуекел – қаржылық құралдардың құнына әсер ... ... ... ... ... ... портфелінің құнының өзгеруі
нәтижесінде ... ... болу ... ...... ішкі ... ұйымдастыратын талаптарды
бұзғаны нәтижесіндегі шығыстардың пайда болу тәуекелі. Бұл ... ішкі ... ... ... мен қызметтерді,
және несиелік тәуекелді басқару шарттарын сақтамағаны кезінде болады.
Бөлек несиелік өнімдер бойынша тәуекелдер:
Клиенттің тәуекелі – клиенттің құқықтық ... және ... ... ... ... ... ... істеу қабілеті және қаржылық
жағдайымен байланысты тәуекелдер;
Мәміле тәуекелі – құқықтық және экономикалық сараптауды ... ... ... ... ... ... ... нарықтағы
жағдайымен, қаржыландыруға ... ... ... ... ету ...... алдындағы өз міндеттемелерін дұрыс
орындамағаны кезінде, оны жабу үшін ... ... ... ... Оны белгілі бір өтімділік сыныбына жатқызу жолымен,
ұсынылған кепілдің талдауынан анықталады.
Валюталық тәуекел - банк ... ... ... ... ... ... байланысты шығыстардың пайда болу
тәуекелі;
Қаражаттарды мақсатсыз пайдалану тәуекелі – ... ... ... ... ... ... шығыстардың пайда болу
тәуекелі. Бұл банк ... ... ... міндеттемелерді
орындамауына немесе дұрыс орындамауына әкелуі мүмкін.
Банк өзінің несиелік қызметінде несиелік тәуекелдерді ... үшін ... ... мүмкін:
несиелеудің жалпы лимиті;
несиелік өнімдерге орналасуы мүмкін болатын, банкпен тартылған ақшалардың
үлесіне лимит;
ұсынылатын несиелік өнімдердің әр түріне ... ... ... мен ... ... ... несиелік өнімдерді
шоғырландыруына лимит;
бір қарыз алушыға лимит;
несиелеу мерзімдері ... ... ... ... ... ету ... ... лимит;
несие алушылар бойынша лимит;
банк филиалдары бойынша лимит;
банк-контрагенттермен операциялар үшін жеке лимиттер;
банктің несиелік тәуекелдерін диверсификациялау болатын, шектеулердің ... өнім ... ... ... бекіту процедуралары. Банктің
несиелік өнімдерді ұсыну процесі, ... ... ... өнім ... ... ұсынудан басталады. Несие алушыдан несиелік өнім ... ... ... ... және оған ... өнім ... мүмкін екенін
қарастырғаннан кейін, оған кездесуге уақытты ... ... ... банк ... ... ... мүмкін. Несие алушы
жағынан оның басқармасы немесе мұндай сөйлесулерге және ... ... ... ... ... атынан уәкілетті тұлға қатысу керек. Кездесу
барысында банк ... ... ... ... ... ... алушымен сараптау қорытындысын дайындау үшін қажетті мәліметтер
ұсынылады;
банк үшін тиімді және несие алушы үшін ... ... ... ... ... өнімнің параметрлері нақтыланады;
несиелік қабілеттілігін, сонымен қатар сұранатын несиелік өнімді ... ... ... ... ... ... алдын ала
жүргізіледі;
несие алушыдан клиенттің несиелік қабілеттілігін бағалау, ... ... ... ... ... және міндеттемелердің
орындалуын қамтамасыз ететін кепілді бағалауы үшін қажетті ... ... ... үшін ... ... ... құжаттар ұсынылуы
керек:
несиелік өнім ұсыну үшін арыз;
несие алушының анкетасы;
заңды ... ... ... ... ... ... нәтижесі туралы есебі, соңғы үш жыл ішіндегі ақша қозғалысы
туралы есебі);
дебитордың және ... ... шығу ... және ... ... шығу ... көрсетілген соңғы есеп беру уақытысына
сәйкес болатын дебеторлық және ... ... ... ... ... немесе болмауы туралы анықтама қағаз;
бюджет алдындағы қарыздың болуы немесе болмауы туралы анықтама қағаз;
бизнес-жоспар;
заңды тұлғаның ... ... ... ... келісім-шарты),
сонымен қатар мемлекеттік тіркеу туралы куәлік;
қажет уақытында контрактілер, тауарларды алу, жабдықтау үшін сатып алу-сату
келісім ... ... ... ... сертификаттар, төлем
құжаттары);
кепіл нысанына құқық беретін құжаттар немесе кепілдік пен ... ... ... ... ... құжаттар;
проектінің қатысушылары туралы мәліметтер, жылдық ... ... ... ... тұлғаның қызметкерлер саны туралы анықтама қағаз;
басқа да керекті құжаттар.
Банк қызметкері жоғарыда аталған құжаттарды алғаннан кейін, несие алушының
қаржылық жағдайы ... ... ... туралы, несиелік арыздың экспресс-
талдауын жасайды. Несие алушының ... әрі ... ... ... ... банктің Басқарма Төрағасының орынбасары қарайды. Арызды ... ... ... ... қабылдағанда, банк қызметкері әуелетті
несие алушымен кездесуден кейін, одан алған ... ... ... ... ... ... ... негізінде, банктің несиелік
комитетінде қарастыру үшін ... ... пен ... қорытындысын
дайындайды. Сараптау қорытындысы міндетті түрде ... ... ... ... ... және ... ... тұлғаларға ұсынылған, қазіргі
уақытта бар несиелік өнімдер;
әлеуетті ... ... ... ... ... несие алушының бизнесінің
сипаты, сатып алушылар және жабдықтаушылармен арақатынасы;
Бизнесті ... ... ... ... акционерлер мен менеджмент
арасындағы қатынастың сипаты;
Несие алушының нарықтағы ... ... ... бәсекелестерге келетін
нарықтың үлесі;
өткізу көлемі;
банктегі және басқа банктердегі шоттар бойынша айналыстың ... ... ... ... ... сипаттамасы;
ұсынылатын мәміленің тәуекелдерін талдау.
Банк әлеуетті несие алушыдан ... ... ... ... ... ... ... бағалауды, несиелік өнімнің қайтарымдылығын,
құқықтық сараптауды және міндеттемелерді орындау қамтамасыз ететін ... ... ... ... кейін, банк қызметкерімен әлеуетті несие
алушыны несиелеу ... ... ... ... ... ... және
оны несиелік комитеттің қарастыруына жібереді. Несиелік комитет ұсынылған
құжаттарды қарастырып, ... ... ... ... ... ... Банк ... несиелік комитеттің шешімі жөнінде әлеуетті
несие алушыға хабарлайды. Несиелік ... ... өнім ... ... ... ... және ... несие алушының уәкілетті
тұлғаларымен, сонымен қатар кепілді беретін тұлғалармен (кепілдікпен, кепіл
болушылықпен), ... ... ... ... келсім-шарт және несиелік
өнімді ұсыну туралы келсім-шарт бойынша банк алдындағы міндеттемелерді
несие алушымен ... ... ... ... ... мен ... ... қатар несиелік өнім ұсыну туралы ... ... ... ... қажет:
несиелік өнімнің мақсаты;
несиелік өнімнің жалпы сомасы;
несиелік өнімнің валютасын;
несиелік өнімді қайтару мерзімі (банктік несие ұсынған ... ... ... ... ... ... ұсынған кезде);
несиелік өнімді қамтамасыз ету (түрі, сомасы);
сыйақы ставкаларының мөлшері;
банкке несие алушы-заңды тұлғамен ұсынылатын есеп ... ... ... ... ұйымдастыру. Егер Қазақстан Республикасының ... ... ... ... өнім ... ... ... келісім-
шарт негізінде ұсынылады. Банк ... ... ... ... ... және банктің ішкі құжаттарының талаптарына
сәйкес келетін несиелік өнімдер бойынша ... ... үшін ... ... ... құқылы.
Несиелік өнімді бағалау ұстанымдары. Несиелік өнімді бағалау, ... ... ... ... ... аспект. Компанияның саладағы алатын орнын және ... ... ... ... ... алушының қажетті ақшаларды алу ... Ол ... ... төлеудің негізгі көзі болып табылады немесе
берген кепілді керек уақытында өткізу ... келу ... ... ... үш ... белгілері - табыстылық, өтімділік, қаржылық тетік
(қарыздық және меншікті қаражаттардың арасындағы арақатынас) ... ... ... сапасы компетенттікпен, ... ... ... ... және ... ... тиімділігімен анықталады;
Несиелік өнімді қаматамасыз ету сапасының аспектісі. Банк жағынан
міндеттемелердің ... ... ... нысанның және әлеуетті несие
алушының міндеттемелері ... ... алу ... ... ... ... өткен аспектілер негізінде, банк қажетті табыстылықты және
банктің ... ... ... ... өнім ... ... сақтауды қамтамасыз ететін, тәуекелдерді азайту үшін
несиелеуді құрылымдайды.
Ұлттық валютаның ... ... ... ... ... үшін,
несиелік тәуекелді хеджирлеу мақсатында, несиелік өнімдерді ұсыну үшін ұзақ
мерзімді келісім-шарттар бойынша төлемдерді индексациялау механизмдерінің
мыналары ... ... ... ... ... ... ... ұлттық валютаның девальвациялану/ ревальвациялану қарқыны
коэффициентінің есебімен жүргізіледі;
төлемдердің индексациялану механизмінің басқалары, ... ... ... ... ... ... ... айлық есептік
көрсеткішке және Қазақстан Республикасының заңдарына қарсы келмейтін ... ... ... ... қамтамасыз ету бірнеше түрлерде ұсынылуы мүмкін, ... ... ... ... ... ... (ақшалар, жылжымайтын
мүлік, өндірістік жабдықтар, жоғары өтімді ... ... ... ... ... ... да тауарлы-материалдық құндылықтар, заңды рәсімделген
жерді және ашылған жерлерді пайдалану құқығы, мемлекеттік бағалы қағаздар,
акциялар және т.б.);
жоғары ... ... бар ... ... немесе банктермен
бекітілген жоғары несиелік рейтингтері бар, банктердің кепілдіктері, ... ... ... ... ... осы ... пайдаланылмаған
лимитінің шегіндегі ұйымдардың кепілдіктері (несие алушының досьесі өзіне
кепілдік берушунің ... ... ... ... ... ... ... заңдарына қарсы келмейтін несиені қамтамасыз
етудің басқа да түрлері.
Бір несие алушымен бір ... ... ... ... ... бірнеше
түрлері пайдаланылуы мүмкін.
Кепіл нысанына анықталынатын негізгі талаптар келесі:
кепіл нысанының объективті нарықтық құның анықтау мүмкіншілігі;
несиелік ... ... ... ... мерзіміндегі өтімділігі;
бақылау астында болуы, яғни кепіл нысаның сақтығын бақылау ... ... ... ... құқықтарының болмауы.
Қамтамасыз етудің барлық түрлерінің құндық бағалануы және өтімділігін
анықтау, ... ... ... және ... ішкі ... жүргізіледі. Несиелеу кезінде банктің бағалауы басымырақ есептеледі.
Кепіл нысанын бағалау, банк қызметкерлерімен орындалуы мүмкін болмаса, банк
бағалау бойынша арнайы ұйымды ... ... ... бағалау оның нарықтық құны бойынша жүргізіледі. ... ... банк ... ... жағдайын жиі тексеруді жүргізеді.
Несиелеу ... ... ... ... ... ... бөлу ... досье банктің клиентпен өзара қатынасын хронологиялық және толық
құжаттық тіркеуін білдіреді. Несиелік ... ... ... ... ... ... үшін ... қолданады, және бұл шаралар өздеріне
мына іс әрекеттерді енгізеді:
несиелік тәуекелдің мониторингі;
несиелік өнімдердің жіктеу және несиелік қызметтен болатын шығыстарды ... ... ... іс әрекеттер.
Несиелік тәуекелдің мониторингі: мақсаты және міндеттері.
Несиелік тәуекелдің мониторингісінің мақсаты – бастапқы ... ... ... ... ... дұрыс орындауымен байланысты
клиенттің мүмкін ... ... ... ... ... ... ... – дұрыс ақпаратты жинау
және жиі талдауды жүргізу болып ... Банк ... ... ... ... есеп ... ... алушының контрагенттерінің ақпараты,
басқа қаржылық институттардың ... ... ... ... ... білу үшін және ... несиелік қаражаттарын мақсатты пайдалануды
бақылауын қамтамасыз ету бойынша қажетті шаралар өткізу мақсатында, банктің
қызметкерлері ... ... жиі ... ... өнімдерді жіктеу. Банк несиелік тәуекелдерді жіктейді, несиелік
өнімдерден болатын шығыстарды анықтайды, ... ... ... жасайды.
Банк несиелік портфелді жіктеудің екі түрін қолданады:
банктің несиелік өнімдерін жіктеу, Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... бойынша
жасалады.
несиелік портфелдің жіктелуі, халықаралық стандарт бойынша банктің аудитін
жүргізетін, аудиторлық ... ... ... ... ... ... несиелік өнімдер бойынша банктің стандартты реттейтін ... және ... шешу ... табу үшін ұйымның басшылығымен
жұмыс жасау;
консультанттарды тарту (техникалық, ... ... ... ... ... ... құрылымдау үшін бағдарламаларды шығару;
қосымша кепілді алу;
басқа қаржылық институттармен бірге қаржыландыруды ұйымдастыру;
ұйым басшылығында ... ... ... ... ... банк
атынан ұйым басқарушыларын тағайындау);
ұйымды қайта құру (сотсыз);
міндеттемелер орындалуын қамтамасыз ететін нысанды өткізу;
ұйым активтерін ... ... ... ... ... ... ... баланс құрылымының тиімділігін және
өтімділік талаптарының нормативтерін сақтау жолымен басқарады. Банктің
несиелік ... ... ...... ... ... құрап,
оның құрылымы тәуекелдерді азайтуды бір жағынан және табыстардың жоғарлауын
екінші жағынан қамтамасыз ету болып табылады.
Несиелік өнімнің бағасы екі ... ... ... ... ... ... ... үшін жылдық сыйақы
ставкаларынан;
несиелік өнімге қызмет көрсеткені үшін ... ... ... ... ... ... бойынша контрагенттерді іздеу
және т.б.
Белгілі бір несие алушыға несиелік өнімді ұсыну үшін ... ... ... ... немесе оның транзакциясымен байланысты ... ... ... ставкасы КОМАП (Активтер және Пассивтер
бойынша комитет) белгілеген минималды сыйақы ставкаларынан төмен ... ... ... ставкадан төмен несиелеу туралы шешімді, КОМАП-пен
бірге несиелік комитет қабылдайды. Бұл ... ... ... ... ... ... ... өнімдерге жатқызылмайды, және банкпен
сыртқы көздерден тартылған несиелік ресурстардың ... ... ... ... ... ... тұрақты және белгілі бір сыртқы негізге байланысты
қалқымалы болуы мүмкін. ... түрі және ... ... ... өнімді
ұсыну келісім-шартында айтылады. Белгілі бір несиелік өнімді ... ... ... кезінде, сыйақы ставкасы банктің тарту
ставкасынан және ... ... ... ... ... ... әр ... жағдайда жеке қойылады.
3. Несие процесті ұйымдастыру және ... ... ... ... ... ... несиелік саясаты болып қысқа мерзімді несие
ұсыну болып отыр. Коммерциялық банктер үшін 2004 жылы ... ... ... ... ... ... мен ... тамақтандыру,
өнеркәсіп болып табылады. Сол уақытта коммерциялық банктердің тек 25% ... мен ... ... ... ... еткен.Ұзақ мерзімді
несиелерді тек ірі банктер ғана бергенін айтуға болады. Банктердің 44% ғана
атаулы несие түрлерін өнеркәсіп ... ... Оның ... 31%
құрылыс ұйымдары мен халыққа, ... ... ... ғана ... ... ... АҚ ... қайтаруына тәуекелін азайту тақырыбына
оралсақ:
Банк несиелік тәуекелді ... ... ... ... ... көзі –
қамтамасыз ететін кепіл болған кезде ғана несие береді. Ол ... ... ... ... және ... ... жабуы керек. Банк кепіл
мүлкін алудың алдында оның бағалауын жүргізеді. Ол банктің ... ... ... ... ... кепіл мүлкінің келесі түрлерінің процедураларын, ... және ... ... ... емес және ... ... жылжымайтын
объектілерінің;
құрал-жабдықтар;
автокөліктер;
өндірістік топтардың тауарларын;
азық-түлік топтарының тауарларын;
айналыстағы тауарлардың;
мүліктік ... ... ... ... жүзеге асырады, олардың білімін
анықтайтын дипломы, мүлікті бағалауға рұқсат беретін сертификаты ... ... ... Мүлікті бағалауда оны көзбен көру ... ... ... ал ... қойылатын мүлік алыс жерде орналасқан болса,
ол орналасқан жерге маман беруі қажет. Ұсынылған мүлік банк талаптарына ... ... ... ... көзбен көру қажет екені жөнінде хабар
беріледі. Мүлікті көру ... ... ... ... Ол ... ... ... алады. Ол сондай-ақ бағалаушы маманның қолайлы жұмыс жағдайын
жасауға және банк ... ... ... ... ... да шығынын
өтеуге міндетті. Кепілдікке қойылатын ... ... мен ... ... ... ... бойынша қорытынды немесе мүліктің жағдайы
жөнінде жеке акт ... ... ... ... ... оның
өтімділігі, нарықтық бағасы, қайтару құны, несиені ... ... ... ... гарантияны), және тағы басқа белгілер ескеріледі.
Несие беру ... ... ... ... ... ... мүліктің
мониторингісін жасауға міндетті, оған мүліктің тексеру кезіндегі жағдайы,
қажет ... ... ... ... кіреді. Мониторинг былай жүзеге
асырылады:
кепіл берушіге болашақта ... ... ... оның ... енуінен
бастап төменде келтірілген ретімен байланысты;
айналымдағы тауар бойынша айына бір рет, ... ... ... несиелік
ресурстарды бөлу туралы және бағаланған мүліктің кепілге ... ... ... ... ... ... ... несиені толық қайтаруы
бойынша міндеттемелерін орындағанға ... ... ... – үш айда бір рет, ... құзырлы органы несиелік
ресурстарды бөлу туралы және бағаланған мүліктің кепілге ... ... ... ... ... ... алушының несиені толық қайтаруы
бойынша міндеттемелерін орындағанға дейін;
«проблемалықң несие бойынша ... бір рет, ... ... ... күнінен бастап, мерзімді өткізу күніне дейін.
Егер бағалауды іске асыруда қиындықтар туса (мысалы аффирнирлерген бағалы
тастар мен металдар, жер ... ... ... ... ... білім
мен тәжірибе қажет болса), банк осы сферада арнайы ... ... ... ... ... ... ... болуы керек) тәуелсіз бағалау
ұйымдарын жұмысқа ... ... ... ұйымды тарту арнайы келісім-шарт
арқылы жүзеге ... және ... ... ... ... несие
алушыға жүктеледі. Бағалауды жүзеге асырудың объективті түрде ... ... ... бағалау ұйымының кепілге қойылған мүлікті
бағаланған құнда сату міндеті болады. ... ... ... ... ... ... ... шақыра алады.
Кепілге алынатын мүлік тізімі. Кепіл ... ... банк ... ... ... ... пен мүліктік құқығын қабылдай алады:
Өндірістік мүліктік кешендері, өндірістік және қойма базалары, ... ... ... ... және әкімшілік ғимараттары,
дүкендер,қоғамдық тамақтану ... ... ... ... ... ... ... жанар май бекеттері және т.б.
Үйлер, коттедждер, пәтерлер, саяжайлар.
Жер ... ... ... жеке ... немесе әрдайым
пайдалануға құқығы берілген жер меншігі) банк сол учаскідегі ғимаратпен
бірге ... ... ... жер ... банк кепіл мүлкі ретінде
алмайды (ауыл шаруашылықтық ... ... ... ... станоктар, жабдықтар.
Автокөліктер, әуе, теңіз және өзен көліктері, ауыл шаруашылық және ... ... ... ... ... мен ... ... тауарлары мен дайын өнімдері: түсті металдар, мұнай
және мұнай өнімдері, көмір, компьютерлік ... ... ... бағалы металдар мен тастар, киім, аяқ киім және сол сияқты
т.б. жоғары сапалы және ... ... ұзақ ... ... соның ішінде
айналыстағы тауарлар.
Азық-түлік топтарының тауарлары мен дайын өнімдері: қант, темекі өнімдері,
дәнді дақылдар мен ... ... ... ... консервіленген
өнімдер, дәрі-дәрмектер және сол сияқты т.б. жоғары сапалы және сақтау
мерзімі ұзақ болатын ... ... ... айналыстағы тауарлар.
Мүліктік құқықтар: жер қойнауын пайдалану ... жер ... ... пайдалану құқығы, жылжымайтын және ... ұзақ ... ... құқығы, жеткізуді талап ету құқығы және
т.б.
Басқа да ... ... ... ... ... өтімді мүлік
пен мүліктік құқықтар.
Кепілге алынатын мүлікке қойылатын ... ... ... ... ... ... анықтауға қажетті құжаттардың болуы.
Кепіл мүлкі жоғарғы ... ие ... және ... мен ... ... түрде тұрақты болуы қажет. ... ... ... ... бос болу ... ... мүлкін сақтандыру, қажет
болса банктің талабы бойынша кепіл берушімен жүзеге асады. ... ... ... бойынша бюджетке төлемдері туралы қарызы жоқтығы ... ... ... ... ... ... ... және азық-түлік
тауарлары жоғарғы сапалы, сақтау мерзімі ұзақ болуы ... ... бір жыл, ... ... үш жыл), өнім номенклатурасына
сәйкес Қазақстан Республикасында міндетті ... ... ... ... және ... ... заттарды сақтау
жағдайы, ГОСТ талаптарына сәйкес немесе ... ... ... ... ... ... толық техникалық ақаусыз және экплуатация
мерзімі бес ... ... ... Түсті металдардың сапасы ... ... жері ... ... ... шығаруға квотасы болуы
керек.
Кепілге ұсынылатын мүлікке қойылатын жалпы ... ... ... болып табылатын кепілге арнайы талаптар қолданылады:
обьектілер сейсмотұрақтылық талаптарына сай болуы қажет;
жылжымайтын мүлік кепіл ... ... ... ... ... жер учаскісіне меншік құқын немесе пайдалану ... ... ... кейін алынады.
ғимараттар құрылысы толық аяқталған кейін, құзырлы мемлекеттік органдардан
техникалық тіркеуден өткеннен кейін алынады.
егер мемлекеттік ... ... бар ... ... ... ... ... ретінде алынбайтын объектілер:
бағалау кезінде толық жөндеуді қажет ететін, толық косметикалық жөндеуді
қажет ететін, ... ... ... қажет ететін және т.б.
объектілер;
құрылысы аяқталмаған, ... ... ... ... ... ... 1965 жылға дейін қолдануға енгізілген, бірақ егер олар жоғарғы
өтімділік пен сұранысқа ие болатын жағдайлардан басқа;
физикалық тозуы 65% асатын ... ... ... жер учаскісі 5 соткадан аз болса;
бағаланатын объектіге таяу ... ... ... ... ... мүлікті бағалау әдістері.
Кепілге ұсынылған мүлікті бағалау құжаттардың түпнұсқасы ұсынылған жағдайда
іске асырылады, оның ... ... ... ... ... тұрған жалпы қараудан, оның жағдайы мен ... ... оны ... ... да ... нұсқаларын талдайды. Жылжымайтын
мүлікті көзбен көруде, ғимараттың техникалық ... ... ... ... ... ... ... ұсынған құжаттар
мен бағалауға ұсынылған объектіні көру негізінде бағалаушы маман тиісті
әдістемелерді қолдана ... ... ... бағалау қорытындысы
жасалады. Құнды анықтауда жылжымайтын ... ... және ... ... ... әсер ... барлық факторлар ескеріледі.
Жылжымайтын мүліктің құнын анықтауда, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... негізгі үш жолы қолдануы мүмкін:
шығын (мүліктік);
табысты;
салыстырмалы (нарықтық);
Түрлі әдістерді қолдану бір ... ... ... ... алуға әкеледі.
Әрі қарай салыстырмалы талдау қолданылған әр әдістің тиімділігі мен
кемшіліктерін ... ... ... нарықтық құнын дәл
бағалауға мүмкіндік береді.
Жылжымайтын мүлікті бағалаудың шығын жолы ... ... жолы ... ... қарау құрылысқа кеткен шығындары мен жер
учаскісінің нарықтық құнының жиынтығы ... ... ... ... ... Бағалаудың бұл жолы, егер жылжымайтын мүлікті салу
және оның ... ... ... ... ... ... жетуге мүмкіндік береді. Шығын жолы әдісімен қалдық қалпына
келтіру құны анықталады ... алып ... ... ... келтіру
құны).
Шығын жолын қолданумен бағалаудың негізгі кезеңдері:
жер учаскісіне меншік құқығының құнын анықтау;
ұқсас ғимаратты салу құнын есептеу, толық ... ... ... анықтап
алу;
ғимарат пен құрылыстың физикалық, функционалдық және сыртқы тозу көлемін
анықтау;
ғимараттың қалдық ... ... үшін оның тозу ... ... қалпына
келтіру сомасын кеміту;
ғимараттың есептелген құнына меншік құқығы құнын ... ... ... ... анықтау;
Жер учаскесінің құнын анықтау.
Кепіл ұсынушыға меншік құқығы негізінде жердің ғана құны ... ... Егер жер ... пайдалануға ғана құқығы бар болса, мұндай
құқық жылжымайтын мүліктің құнын ... ... ... ... пайдаланылатын жер болмаса).
Бағалауды жүзеге асырған кезде жердің ... әсер ... ... ... ... – учаскі көлемі, тұрғылықты жердегі ... ... ... және ... ... ... – жер тапшылығы, учаскіден түсетін табыс, сол
аумаққа жасалағн инветициялар және ... ... ... – жер меншігі құқығы мен пайдалану құқығын заңды ... ... ... ... ... мүмкін:
салыстырмалы сатулар бойынша – ... ... ... ... ... салыстырылады, олардың сатылған мерзімдегі құнына түзетулер
ескеріледі, сондай-ақ тұрған орны, ... ... ... ... салыстырылады.
капитализациялық рента әдісімен – бұл арендалық төлемдер ... ... ... ... ... – жеке учаскелерге бөлуге, жарамды учаскінің құнын
анықтау үшін;
жер учаскесін жеке ... ... ... сатып алу құны бойынша.
Ғимараттың және құрылыстың толық ... ... ... ... және ... ... қалпына келтіру құны келесі әдістер
бойынша анықталады:
салыстырмалы ... ...... ... ... құнын
есептейтін бірлік объектінің бірлік санына көбейтіледі (1 куб м, 1 орын,
1кв м).
элементтік әдіс – ... ... жеке ... жер, ... басқа
жұмыстарға кететін шығынға сүйене отырып анықтау;
сметалық әдіс – объект ... ... және ... ... ... кездегі бағамен салыстырғандай жасау;
индекстік әдіс – бухгалтерлік есеп көрсеткіштері мен қалпына келтіру құнын
баланстық индексті сәйкес индекске ... ... ... ... ... ... ... болатын факторлар:
дайын үй, кеңсе ғимараты, пәтер, ... үй, ... мен ... ... құны ... ... бағалар базасы;
құрылыс объектісі қабылдағаны туралы мемлекеттік актілердің болуы;
жоспарлы-сметалық құжаттар.
Жылжымайтын мүліктің тозу көлемін анықтау.
Ғимараттар мен құрылыстар іске қосылғаннан кейін тозады, яғни ... ... ... ... ... ... есептеу міндеті пайда болады, ол
үшін толық құннан тозу құнын алып тастау қажет. Нақты тозу ғимарат ... ... бола ... ... тозу ... ... салыну
сапасына, жөндеу сапасына, басқа да факторлармен байланысты. Сонымен, тозу
бұл объект ... ... ... ... ... ... ... болады, ол жөндеуге кеткен шығын құнына қосылған қосымша қаржыдан
аспайды, ал жөндеуге ... ... ... ... ... ... тозу – объектінің алғашқы техника-эксплуатациялық қасиеттерін
эксплуатация мен табиғи климат ... ... ... ... ... ... тозу – объект өз қажеттілігі жағынан ... ... ... ... ... ... жөндеуге келеді;
сыртқы (экономикалық) тозу – сыртқы ортаның өзгеруіне, экономикалық, саяси
және т.б. факторларға байланысты объекті ... ... ... ... тозуы физикалық, функционалды, сыртқы тозудың сомасымен
анықталады.
Физикалық және ... тозу ... ... ... x Gі
И = ...... ... ... тозуы (%),
Aі – ғимараттың конструкциялық элементінің физикалық (функционалды) тозуы,
Gі – ... ... ... ... ... үлес ... тозу (толық қалпына келетін және қалдық қалпына келетін құны)
бухгалтерлік есеп ... ... ... ... ... ... (индексті әдіс).
Жылжымайтын мүлік объектісінің қалдық қалпына келтіру құнын жер учаскесін
құнын есептей отырып анықтау.
Қалдық қалпына келтіру құны толық ... ... мен ... тозу айырмасы
ретінде анықталады.
Жылжымайтын мүліктің құны қалдық қалпына келтіру құны мен жер учаскесіне
меншік құқығының құны ... ... ... ... ... бағалауда қазіргі уақытта қалыптасқан
жалпы экономикалық жағдай, ғимаратты қолданудағы ... ... ... ... нақты нарықтық құнын көрсете алмайды. Бұл әдіс
түрлі себептерге ... ... ... ... ... ... мүлікті бағалауда табысты жолымен ... ... ... пайдаланудан болатын болашақтағы таза табыс, оның ... ... ... ... ... Басқа сөзбен айтқанда, объектінің
құны оның ... ... ... ... ... ... ... жолымен қарауды, кең тараған әдістермен анықтауға
болады:
тура капитализациялау әдісі;
табысты дисконттау әдісі.
Бағалау құнын әдістің қай түрімен де ... ... ... ... ... ... болады. Бұл барлық жылжымайтын мүлікке, жабдыққа,
автокөліктерге, ... ... ... ... ... ... ... әдісі арқылы құнды есептеу екі модель арқылы ... ... таза ... ... ... түрде бірдей уақыт аралығында объектіні
қолдану арқылы алынатын нақты таза табыс пен оны ... ... ... ағымдағы құнына ... бұл ... ... құнын көрсетеді:
С = ЧД / К (2)
С – ... ... – таза ... бұл мүлікті пайдаланудан табысы мен объектіні бір ... ... ... ... ... айырмашылығы.
К – капитализациялану коэффициенті (%), бір мерзім ішінде түрлі ... ... ... ... ... ... болады:
кумулятивті әдіске сәйкес, капитализациялану коэффициенті ... ... ... ... ...... ... стакасының
ұзақмерзімді/ортамерзімді мемлекеттік бағалы қағаздарға – нақты мәліметтер
бойынша алынады. Егер ұзақмерзімді/ортамерзімді мемлекеттік бағалы ... ... ... ... ... валютада шығарылған қысқамерзімді
мемлекеттік бағалы қағаздар бойынша жылдық табыс ставкасын алады;
қосымша тәуекелге түзету, ол ... ... ... ... бағалы қағаздардан басқа), тәуекел жоғары болған сайын, бұл
проценттік ставканың мөлшері де жрғары болады – 5%-15%;
қосымша тәуекелге ... ... ... ... ... ... - 1%-5%;
қорлардың төмекн өтімділігіне түзету, кейбір ... аз ... ... ал ... жылдар қажет болады - 1%-5%;
капиталды қайтару ставкасы – бұл ... ... ... ... ... санына қатынасымен анықталады. Инветицияланған
капиталдың қайтаруына мерзімді есептеу – 10 - 20 жыл.
Капитализациялану ... ... ... ... ... Ол ... ... жылдық төлемдердің сомасынның (сыйақының) несие
сомасына (негізгі қарызға) қатынасымен анықталынады.
Бірдей уақыт аралығынан кейін ... ... ... ... өспелі табыс
моделі. Объектінің құны Гордон формуласы бойынша анықталады:
С = ЧД х (1 + ТП) / (К - ТП) ...... ... – таза ... (1 ... - ... коэффициенті (%), мерзімде (1 жыл),
ТП – таза табыстың өсу қарқаны (%),мерзімде (1 жыл), мәні ... ... ... ... ... ... объектінің ағымдағы құнына анықталған
мерзімде жүйелі түрде ... ... таза ... ... Бұл әдіс
болашақта белгілі бір мерзімде түсетін таза табысты болжайды және ... ... сату ... ... Сонымен қатар осы объектіге
салынатын капиталмен қатар жүретін тәуекелді көрсететін дисконттау ставкасы
мен күрделі проценттердің функцияларын пайдаланады.
Есеп ... реті ... ... алу мерзімі бекітіледі – ұсынылатын мерзім – 5 - 10 жыл;
әр жыл бойынша табыс түсу ... ... ... үшін ... ... мөлшері мен оның өзгеруі:
үнемі;
өсу мен құлдыраудың белгілі қарқынымен өзгеретін;
трендсіз өзгеретін;
табысты алудың ... (ай ... ... ... жыл ... ... қазіргі жылжымайтын мүлік нарығы жағдайында ұқсас
объектілерге қаржы салу арқылы инвестор дисконттық ставканы табыстың ... ... ... ... аяғында объектіні сату арқылы табысты анықтау;
Жылжымайтын мүлікті бағалауды салыстырмалы (нарықтық) ... ... ... ... ... өзіне бірдей жылжымайтын мүлік
объектілері ұқсас (сәйкес келетін) баға ... ... ... ... ... ... ... енгізеді.
Тура салыстырмалы сатуларды талдау әдісі. Бұл әдіс келесі ұстанымдарға
негізделген:
Алмастыру, осыған сәйкес бірнеше ұқсас, бірдей ... ... ... ... қызметтерінің тең түрде алуға болатынын болжайды, соның
ішінде ең төменгі бағаға иесі ... ... ... пен ... ... нарықта сатып алушылар мен сатушылар арасындағы
келіссөздер арқылы орнатылады. Егер белгілі бір тауардың ... ... ... онда ... өсу тенденциясына ие болады, ал егер ... ... онда ... ... ... пен ... ... тепе-теңдікті орнатуға
ұмтылады. Бірақ-та, тепе-теңдік нүктесіне қол жеткізу мүмкін емес, ... пен ... ... ... ... Бұл ... ... бағаланатынға
ұқсас, сатулар туралы ақпарат жинауда және оның талдауында негізделген,
олардың көмегімен ... ... әсер ... ... бір факторларға
түзетулер мөлшері алынуы мүмкін.
Тура салыстырмалы сатуларды талдау әдісін қолдану аумағы ... ... ... өйткені олар бойынша шынайы ақпараттың көп ... әдіс ... ... ... жылжымайтын мүлік объектілері бойынша
сатулар мен ұсыныс нарығы туралы мәліметтерді жинауды енгізеді. ... ... ... ... ... ... ... есебімен жасалады. Бағаларды түзеткеннен кейін оларды
бағаланатын мүліктің нарықтық құнын анықтау үшін ... ... ... ... бұл әдіс ... ... ... мөлшерін береді.
Тура салыстырмалы сатуларды талдау әдісін ... ... ... ... ... ... және бағалау объектісіне ұқсас жылжымайтын мүлік
объектілеренің сатулары бойынша ұсыныстар, ... ... ... ... жинау. Ақпаратты тексеру.
Бағаланатын объектінің ұқсас әр объектілермен салыстыру және сату уақытысы,
тұтынушылық сипаты, ... ... ... ... ... ерекшеліктерін анықтау. Мөлшерін анықтау мен айырмашылық есебімен
түзетулер енгізу. Белгілі бір түзетулер ... ... ... ... ... ... салыстырғанда) немесе алынады
(бағаланатын ... ... ... жағдайында, аналогпен салыстырғанда).
Енгізілетін түзетулердің тізімі келесі:
мүліктік құқықтардың құрамы;
мәмілені қаржыландыру шарттары;
мәмілені жасасу уақыты;
объектінің орналасқан ... ... ... ... ... ... параметрлер;
архитектуралық-конструктивті шешім;
құрылыс пен пайдалану сапасы;
функционалды жарамдылығы.
Бағаланатын объектінің құнын, салыстырмалы сипаттарды талдау және оларды
бір ... ... ... ... ... ... ... орнату.
Тура салыстырмалы сатуларды талдау әдісі жылжымайтын мүлік ... ... ... дәл анықтауға мүмкіндік береді. Осыған сәйкес, ... ... ... ... едәуір тиімді, яғни ол толық және аз
шығындармен несиелік ресурстардың қайтаруын қамтамасыз етеді.
Объектінің құнын ... ... ... ... ... Арендаға
тапсырып және одан табыс алуға болатын жылжымайтын мүлік ... ... ... ... мультипликатор былай анықталады,
сатылатын бағаның, ұқсас объектілер бойынша әуелетті ... ... ... ... ... келесі түрде жүргізіледі:
Бағаланатын объекті үшін жылдық арендалық ставка анықталады (жалпы түсімнің
сомасы);
Ұқсас жылжымайтын мүлік объектілерін ... ... ... ... бұл ... үшін тиімді жалпы ренттік мультипликатор анықталады;
Жылдық арендалық ставка (жалпы түсімнің ... ... ... ... ... реті мен ... ... нысаны ретінде келесі
жабдықтар ... ... ... энергетикалық желілер, соның
ішінде жөндеуші, лабораториялар үшін жабдықтар, қайта құрылған немесе
құрылып ... ... ... және ... ... ететін жабдықтар.
Монтажды талап ететін жабдықтарға, тек оның бөлшектерін құрғаннан және
фундаментке, еденге ... ... іске ... ғана жатады.
Монтажды талап етпейтін жабдықтарға, көлік құралдары, бос тұрған станоктар,
құрылыстық механизмдер, ауылшарушылық машиналар, өндірістік құрал, ... ... ... өндірістік инвентарь.
Кепілге ұсынылатын жабдық ... болу ... ... ... бос болу керек, сақталуы және пайдаланылуы ГОСТ-қа ... ... ... болу ... ... құзырлы органдардан
рұқсаты болу керек, сегменттеуге жатқызылуы және ... кіші ... ... керек.
Кепілге кәсіпорынның балансында бар мүліктік кешен құрамындағы жабдықтардың
барлығы алынады. Кепілге бөлек, ... ... бес ... ... жабдық
алынады.
Жабдықты бағалау үшін қажетті құжаттар:
Жабдыққа кепіл берушінің меншік құқын растайтын құжаттар (келісім, сатып
алу-сату шарты);
жабдықтың ... ... ... ... ... жағдайда;
инвойс;
техникалық паспорт, пайдалану мерзімі бес жылдан аспаған жабдықтар ... және ... ... ... мерзімі бес жылдан аспаған
жабдықтар үшін;
кепіл нысаны бойынша салық, кеден және ... ... ... да ... қарыздың болмауы туралы анықтама қағаз;
кепілге ұсынылатын жабдықтардың тізімі, саны, ... ... ... ... және қалдық құны - заңды тұлғалар үшін.
Жабдықтарды бағалау әдісі. Жабдықтарды бағалаудың ерекшелігі, әр ... жеке ... ... табылады, сонымен қатар мүмкін болатын
нарықтық бағасын көрсететін ... ... ... ... ... ... келе ... Кепіл мүлкі ретінде жабдықтарды
бағалауда басты назарды келесі параметрлер мен сұрақтарды ... ... тозу – ... мен ... ... ... ... әсерінен олардың жұмыс істеуінің баяулауы, бухгалтерлік ... ... ... тозу – ... ... жаңа технологиялардың шығуына
байланысты;
Уникалды жабдықтың өтімділігі ... ... ... ... ... Егер бұл жабдық падаланылатын болса, онда
жабдықтың құнын ... ... ... ... ... ... ... ол
минималды көлем арқылы анықталады:
алмастырудың таза ағымдық құнынан;
жабу құнынан.
Алмастырудың таза ағымдық құны, алмастырудың жалпы ағымдық құнынан ... ... ... ... және ... ... экономикалық өмірінің
мерзімін көрсетеді. Алмастырудың жалпы ... ... ... қалпына
келтіру құны, сатып алудың, әкелудің, монтаждың, құнын енгізеді.
Керекті нарықтық мәліметтер болғанда, алмастырудың таза ... ... ... ... ... ... ... алу құнына сәйкес
келеді, және жабдықты әкелгені және ... үшін ... ... құны жабдыққа қатысты бағасы анықталынуы мүмкін, ол арқылы бағалау
күнінде ол сатылуы мүмкін деп күтіледі.
Жабдықты бағалауды өткізу ... ... ... ... ... ... тексеру;
ұқсас жабдықтың нарығын зерттеу және ақпаратты жинау;
бағаланатын кепілдің құнын анықтау.
Көлік құралдарын бағалаудың реті мен ... ... ... ... ... ... талаптар:
техникалық тіркеудің болуы;
кепілге алынатын автокөлік техникасына кепіл берушінің ... ... ... құжаттардың болуы;
автокөліктер техникалық жөнделген жағдайда ... ... ... автокөліктер, міндетті түрде техникалық қараудан өту керек);
кепілге алынатын автокөліктердің, пайдалану уақытысы бес жылдан ... ... ... ... ... ... ... қажет:
маркасы, моделі, типі, модификациясы;
мемлекеттік нөмірі;
қозғалтқыштың нөмірі, кузов нөмірі, шасси нөмірі.
Автокөліктің дербес агрегаттарының техникалық жағдайын және оның ... ... ... ала ... ... ... ... ұсынылатын
автокөліктердің құнын талдау керек. Тәжірибеде кең ... ... ... нақты мәліметтерінде негізделген, салыстырмалы әдісі
алды.
Тура салыстыру әдісі – бағаланатын объектіге ұқсас немесе ... ... ... ғана қолданылады. Сонымен қатар физикалық және
функционалды ... ... ... ... автокөлік құны біртіндеп азаяды.
Физикалық тозу пайдалану уақытысымен және ... ... тозу ... ... техникалық шешімдердің
ескіруімен, нарықта жаңа ... ... ... ... ... ... ... бағалау реті мен әдістері. Өндіріс топтарының
тауарлары жоғары сапалы болуы керек, сақтау ... ұзақ ... ... ... кем ... ... Республикасында міндетті
сертификациялаға жатқызылатын, өнім ... сай ... ... ... ... ... сақтау шарттары ГОСТ-қа
немесе техникалық жағдайларға сай болуы керек. Төмендегі ұсыныстарға сәйкес
өндіріс топтарының келесі тауарларының және ... ... ... ... ... ... және мұнай өнімдері, көмір, компьютерлік
техника, тұрмысқа арналаған техника, бағалы металдар мен тастар, ... ... және ... мұнай және мұнай өнімдерінің келесі түрлері алынады:
керосин;
мотор майлары;
бензин;
дизельдік отын;
пештік отын;
тауарлы мазут;
басқалар.
Бағалауды өткізу үшін келесі құжаттарды талап ету керек:
мұнай ... ... ... ... ... болуы, кепілге
ұсынылатын олардың түрлері, көлемін және құнын көрсетумен;
кепілге ұсынылатын мұнай өнімдеріне кепіл берушінің меншік құқын ... ... ... шарттары)
инвойс,
төленгені туралы құжаттары
мұнай өнімдеріне сапа (сәйкестілік) сертификаты;
салықтар, кеден, кепіл мүлкіне тиісті бюджетке ... ... да ... қарызын болмауы туралы анықтама қағаз;
мұнай сақтайтын орынмен мұнай өнімдерін сақтау туралы келісім шарты және
сақтау ... ... ... құжат, ол несиелеу мерзімінен бір айдан асу
керек (бұл кепіл беруші сақтауға ... ... ... ... ... баланстық құнын анықтау:
бухгалтерлік есеп мәліметтері бойынша құнын анықтау;
баланстық ... ... ... ... ... ... инвойс, келісімдер, сатып алу-сату-келісім шарттары, кедендік
декларация, төлем құжаттары).
Нарықтық құнын анықтау. Нарықтық құнын анықтау ... ... ... өнімдерін бағалау кезінде жасалатын мәмілелер, котировкалар, ... ... ... ұсыныстар туралы ақпаратты жинау, оларды ... ... ... ... ... және ... ... жинау.
Кепіл құнын анықтау үшін, мұнай өнімдерін баланстық және нарықтық құндарын
салыстыру ... ... ... құны ... шарттарына тәуелді жеткізу
құнының сомасына кемуі мүмкін.
Азық-түлік топтарының ... ... реті мен ... ... ... жоғары сапалы болуы керек, сақтау мерзімі ұзақ болуы
керек (бір жылдан және одан жоғары және ... ... аз ... ... ... міндетті сертификациялаға жатқызылатын,
өнім номенклатурасына сай сәйкестілік сертификаты болуы керек. ... ... ... ГОСТ-қа немесе техникалық жағдайларға сай
болуы керек. ... ... ... келесі өнімдердің бағалануы
жүргізіледі: дәнді дақылдар және олардың өнімдері,сақтау ... ... ... ... ... ... ... өнімдер, спирт
ішімдіктер және тағы басқалар.
Кепілге ... ... ... ... элеваторларда сақталуы керек,
өйткені тереңдік ... ... ... жол желілеріне дейін дәнді
дақылдарды тасымалдау үшін ... ... ... ... ... дәнді дақылдарды кепілге алған кезде, ол темір жол
желілеріне ... ... ... ... енгізетін, максималды
азайтатын коэффициент қолдану керек.
Дәнді ... және ... ... ... ... ... және ... ақпарат жеткілікті, сондықтан бағалауды салыстырмалы сатуларды
талдау жолымен ... ... ... ... және олардың өнімдерін
бағалау кезінде міндетті түрде олардың сорттылығы, ... ... ... да ... ... ... алынады.
Кепіл мүлкін бағалау жолдары:
кепіл беруші ұсынған ақпаратты зерттеу;
кепіл беруші ұсынған ақпаратты тексеру;
ұқсас сатулар туралы ақпаратты жинау және ... ... ... объектілердің сатуларымен салыстыру;
бағаланатын кепіл мүлкінің құнын орнату;
кепіл құнын өтімділік коэффициенттерін қолдану ... ... бұл ... ... ... ... - ... Республикасының
мемлекеттік сертификациялау жүйесінің сәйкестілік сертификатының болуы.
Банктің бағалаушы-маманы бағалау қорытындысының бір тәсілін қолдануға және
объектінің қорытынды құнын таңдауына ... ... ... ... ... – объектінің құнын әр бағалау қорытындысына белгілі
бір мөлшерді анықтау (%) және сол ... ... ... ... содан кейін бұл мөлшер объектінің қорытынды бағалау құны болады.
субъективті салыстыру – бағалау әдістерінің басымды және ... ... ... анықтау. Бұл тәсілді қолдану кезінде ... ... және ... бағалаушы-маманның тәжірибесіне
тәуелді болады.
Кепіл мүлкінің белгілі бір қорытынды ... ... ... ... ... ... ... коэффициенті), ол бағаланатын
мүліктің түріне, оның техникалық және ... ... ... ... ... өткізілу болжамының мерзімі және басқа
параметрлерге тәуелді, және оларға бағалау құнының сомасынан ... ... ... ... ... ... Кепіл мүлкінің бағалау құны
міндетті түрде ұлттық валютада(теңгеде), және қатаң ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының
Ұлттық Банкісінің бағамы бойынша көрсетілуі керек.
Несие бойынша ... ... ... ету үшін ... ... ... құны жабу керек:
негізгі қарыздың сомасын;
несие үшін жобалық проценттердің сомасын ... ... ... 1 ... ... проценттердің сомасының несиені 1 жыл пайдаланғаны есептеледі);
айыпты санкциялар;
кепілге салынған мүліктің өткізілуі ... ...... ... 10%-ке ... ... сатулардан салық - мүліктің бағалау құнынан 5%;
қосымша құнға салық, бұл салықтың төленгені салықтық ... ... ... ... мөлщерлерде және жағдайларда.
Кепіл мүлкінің бағалау құнын анықтаған кезінде, 0,9-дан 0,1-ге ... ... ... ... ... ... Ол кепіл мүлкінің
сипатына байланысты болады.
Қорытынды
Сонымен жұмысымды қортындылай отырып айтар жағдай- несие экономикада өте
маңызды роль ... ... ... ... ... ... ... барлық саласында қызмет көрсетедіндігі сөзсіз.
Несиенің субъектісі ... ... ... банк – ... ... ретінде осы қызметті, яғни несиелеу кызметін атқарады.Соған
байланысты осы ... ... ... ... ... ... ақша-қаражаттарды қажет етіп тұрған салаларына ... ... ... ... көп үлес қосады.
Бүгінгі таңда Қазақтан Республикасының ақша- несие жүйесінің даму дәрежесі
көптеген ТМД елдерінен ... оны шет ел ... де ... аз ... ... осы ... қалыптастырып оны содан ары
қарай дамытуға бет ... ... ... ... операцияларын дамытуда көптеген проблемалар
бар: банкте несиелік процесті тиімді ұйыдастыру, сапалы несиелік портфельді
қалыптасыру және оны тиімді басқару , ... ... ... ... ... табу, білікті несие мамандарын дайындау, несиелік
тәуекелдерді басқару ... ол ... шешу үшін ... ... ... егемендік
алғанына он жыл болғанымен, он жыл ішінде сапалы, тиімді, ... ... ... ... ... және ... ... көлемін
ұлғайту оңай емес. Осыған ... ... ... ... дамытуға, ұлғайтуға, активизациялауға потенциал өте жоғары
екендігі сөзсіз
Банктің несиелік саясаты және несие үрдістері ... ... ... тиіс; қарызалушының қаржылық жағдайын зерттеу және ... ... ... беру, оны қайта беру және ... ... ... кепіл мүлкін бағалау және қарызды өтеу тәртібі.
Банк ... ... ... қарыз алушыларға қойылатын негізгі
талаптарды және несие ... ... ... несие беру тәртібін
регламенттейді.
Несиелік процестің тиімділігін ... ... ... ... ... көрсетеді; банктің несиелік портфеліндегі ... үлес ... ... ... ал күмәнды және үмітсіз
несиелер ... ... ұзақ ... ... ... ... нәтижесінде
айтарлықтай төмендетілген. Зерттеу көрсеткендей, банктің несие процесі
мәселелі несиелерді жою регламентациясын ... ... ... ... ... ... қарастыру керек. Егер несие қайтарылмаса және
ол бойынша есептелген процент төленбесе, онда ... ... ... қызметкерлеріне осы мәселелі несиені жою үшін үлкен жұмыс жүргізуге
тура келеді. Одан кейін несие беру ... ... және ... ... ... жіберілген қателерге талдау міндетті түрде
жүргізілуі тиіс. ... ... ... ... ... ... ... несие қабілетін нақты көрсеткіштер бойынша бағалануы
регламентациялауға назар ... ... ... ... талдау дәлірек
жүргізілуі қажет. Ал негізгі қарыз сомасы, ол бойынша ... ... ... ... үшін өсімақы жылдам өтелетіндей жағдайда несие қамтамасыз
етілсе, онда мәселелі несиені кез ... ауыр ... бола ... ... де
жабуға болады.
Жалпылай алғанда, банктің ... ... ... және ... несиелік ресурстарға деген қажеттілігін қанағаттандыруға,
кәсіпкерлікті дамытуға, жаңа да ... ... ... ... ... ... келе «ТуранАлемБанкң АҚ негізінен ірі ... ... ... банк болып табылады, алайда соңғы кезде ол ... ... ... ... ... ... банк ... неғұрылым
глоболизацияланған сайын ірі корпоративті клиенттерді халықаралық қаржы
институттары ... ... да, ... ... тез арада
кіші және орта бизнесті және жеке ... ... ... ... табу ... Ол үшін ... тиімді әрі әсерлі несиелік ... ... ... ... ... ... кез-келген мақсатқа жету үшін
жұмыс істейтін топтағы адамдардың рөлі маңызды, сондықтан да әрбір ұйым өз
жұмысшыларын ... ... ... квалификациясын әрдайым шыңдап отыруы
қажет, өйткені оның ... ... ... ... қатар тәуелсіздік
алғалы бері банк жүйесінде икемді әрі тиімді жұмыс ... келе ... оның ... ... ... келешекте одан да әрі қарай өз
жұмысын ... ... ... және ... ... ... және ... дамуына өз үлесін қосатынына кәміл сенемін.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. Банковское дело / под ред. ... Г.С. – ... ... г.
2. Давлетов М.Ш:, Төлегенов Э.Т., Жұмағалиев Ж.Г. Кәсіпорынның қаржылық
жағдайын талдау. А.: Экономика, 2002 ... ... С.Б. ... ... ... ... ... Республикасының Азаматтық кодексі (жалпы және жеке бөлім).
5. Қаржы нарығы мен ... ... ... ... және ... Қазақстан Республикасының заңы 19 шілде, 2003 ж.
6. «Акционерлік ... ... ... заңы № 281-1 10.06.98 ж. № ... ... бюролар және несиелік тарихты қалыптастыру туралың ҚР-сының
заңы № 573-2 ... ... ... ... ҚР-сының заңы № 427-2 03.06.2003ж.
9. . «Ұлттық банк ... Заң 1995 жыл 30 ...... ... деңгейдегі банктерге арналған пруденциалдық нормативтер
туралың№ 213 қаулысы 03.06.06 ж.
11. ... ... ... ... ... және ішкі басқару
жүйесінің болуына қойылатын талаптар туралың № 434 06.12.2003 ж
12. Осипенко Т.В. О системе рисков ... ... // ... ... 2007 г. № ... ... М.Т. ... деятельность банков в Казахстана. Алматы: Қаржы-
Қаражат, 2007 г.
14. Калиев Г.Т. ... ... ... в Казахстана. Алматы: Қаржы-
Қаражат, 2002 ... ... Б.А. ... Несие, Банктер, Валюталық қатынастар. – Алматы:
Экономика, 2002 г.
16. ... ... ... ... ... ... банками // КазЭУ хабаршысы 2007 г. № 3
17. Воронин Д.В. ... ... ... роль ... бюро. //
Банковсое дело,№ 10, 2007 г.
18. Гаджиев Ф.Р. Управление валютными рисками.// ... и ... ... С.М. ... ... и пассивами банков. // Деньги и
кредит. 2006 г. № 5.
20. Кредитное бюро – мост ... ... и ... ... ... ... ... Пирожковой и Владимиром Ивлевым // Рынок
ценных бумаг Казахстана, № 9, 2007 ... ... А.Р. ... ... ... // ... ... Казахстана . 2007г. № 9.
22. Кондратюк Е.А. ... ... ... и их ... // ... ... 2007г. № 6
23. Копбаева Г.Ш. Управление кредитными рисками // ... и ... г ... ... Б.И. О системах управления рисками в коммерческих банках // Банки
Казахстана .2005. № 3
25. ... ... ... ... банков // Рынок ценных
бумаг. 2005 г. № 20.
26. ... З. ... ... организаций // РЦБК .2007 г. №2
27. Супрунович Е.Б. Управление рыночным риском // Банковское дело 2006 г.
№1
28. Тлеукулова Г. ... ... ... ... с ... управлении кредитными рисками // Финансы и кредит. 2007 г. № ... ... и ... по кредитованию населения АО «БанкТуранАлемң
30. Кредитная политика АО «БанкТуранАлемң
1.Несиенің экономикалық мәні және ... ... ... және ... ... ... ... ретінде экономикалық дамудың
ажырамас ... ... ... ... ... ... те, үкімет те, сондай-ақ жеке тұлғалар да пайдаланады.
Несиенің пайда болувн өнімдердің өндіру саласынан емес олардың айырбас
саласынан ... ... ... ... – бұл ... бір ... екінші
қолға өтуін білдіреді десе, шынымен де, ... ... ... ... ... туындайды.
Несиелік қатынастардың пайда болатын ... ... ... ... ... ... несиені ақша ретінде түсінеді. Бір
жағынан ... ... ... ... бар ... Себебі қазір шаруашылыққа
қарыз көбіне ақшалар түрде беруде. Бірақ та бұл ... ақша мен ... ... ... , әртүрлі қатынастарды ... ... ... – бұл ... ... ... шартында уақытша пайдалануға, яғни
қарызға берілетін ссудалық капитал қозғалысын білдіреді.
Ақшадан кейінгі ізінше ... ... ... ... ... несиені пайдаланудың нәтижесінде шаруашылықтың қажетін және
қажеттілікті өтеу уақыты қысқарады. Қарыз алушы ... ... ... өз ... ... , ал жеке тұлғаның өз ісін ұлғайтуға, не
болмаса қажетті заттарды болашақта емес ... ... ... ... ... ... ... құрылыстың мүлікті жіктеліп ыдырауы
нәтижесінде бір қауымның бай ... және ... ... ... ... ... қалған өнімнен оны кейін қайтарып беруге келусіп, екіншісі
өз мұқтажын өнім ... ... ... ... Бұл ... ... деп аталады.
Өсімқорлық несиеге тән белгілер: несие берушілер- көпестер, саудагерлер,
салық жинаушылар, шіркеу иелері мен діни ордалар, ал ... ұсақ ... , құл ... мен ... ... мен ... ... тұтыну мұқтажын өтеуге ғана ... ал ... ... жауыздық іс-әрекеттерге жұмсады. Бұл несие үшін өсім ақының
деңгейінің өте жоғарылылығы ұсақ өнім ... мен ... ... ... ... ... ... феодализм тұсындағы Германияның
әртүрлі қалаларында өсімқорлық несие үшін төленетін ақының ... ... 43 ... ... көтеруге, ал кейбір жағдайларда ... ... ... ... ... ... ... капиталистік
өндіріс әдісінің пайда болуына алғашқы жағдайлар жасалынды., яғни ... ... ... жаңа ... ... болуына негіз дайындады.
Сөйтіп несиенің нышандары алғашқы қауымдық құрылыстың ыдырауы кезінде ... ... ... ... ... ... ... сатысына жетті.
несие келісім –шарт негізінде жүзеге асырылады. Ломбардтық ... ... ... ... ... банктен банктік операцияларды жүргізуге алған
рұқсат қағазы бар, яғни ... бар , ... ... өте ... ... ... ... бағалы қағаздар) бар кез келген
резидент банктерге ... ... ... ... ... ... бір ... белгілеген шегі
негізінде қанағаттандырылады. Ломбардтық несие екінші деңгейлі банктерге 28
күнге жуық мерзімге ғана ... ... ... ... өтеу
мерзімі мемлекеттік бағалы қағаздарды өтеу мерзіміне 10 күн ... ... ... ... ломбардтың несиені банктер өздерінің қалаулары бойынша
пайдалана ... ... де ... деңгейлі банктердің өтімділігін қолдап отыру
мақсатында Ұлттық банк ... ... Бұл ... басты бір
ерекшелігі - өзінің атына байланысты бір түнге ғана ... Бұл ... ... аяқ асты қаржылық қиындықтар туындай қалған жағдайларда ... және ... ... ... олар банк
қарыз алушының қолданылуына жедел келіп түседі және салым болмағаннан кейін
резервтік қамтамасыз етілуді қажет етпейді.
Банкаралық несиелік ... ...... ... үшін ... ... бөле ... бұл нарық бүкіл банктік ... ... ... ... пайдалану жоғарылатады. Бұдан басқа
дамыған банкаралық ... ... ... аз ... банктердің
өздерінің өтімділігін ұстап тұру үшін оперативтік резервтерде ... ... ... ... ... ... ... біріне бірінің
сенімсіздік танытуы және байланыстарынан жалған ... ... ... ... отырғанымыздай, банктердің несиелік ресурстарының ... ... ... оның ішінде депозиттік ресурстар алады екен.
1.2. Несиелік операцияларды және ... ... ... Республикасындағы екінші деңгейлі банктердің тәжірибесінде
қолданылатын несиелеу ... ... ... ... ... пайдалынатын несиелік механизмнің элементтері ... ... ... бере отырып, олардың жүзеге ... ... ... ... келесідей негізгі кезеңдерді
қамтиды: -несиеге деген өтінішті қарау;
-несиелік қабілетін таңдау;
-несиелік келісім шарт жасасу;
-несие ... ... ... ... ...

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 90 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Коммерциялық банктерде несиелік процесті ұйымдастыру79 бет
Коммерциялық банктерде несиелік процесті ұйымдастыру («Қазақстан Халық Банкі» АҚ тәжірибесінен)83 бет
Несиелік жүйе: элементтері, қызмет етуі82 бет
Қазақстан Республикасындағы несиелеу жүйесі: жағдайы, проблемалары мен даму перспективалары72 бет
Коммерциялық банктерде несиелік процестерді ұйымдастыру60 бет
Коммерциялық банктердегі несиелік процесс және оның негізгі кезеңдері38 бет
ҚР коммерциялық банктерінің несиелік процесін жетілдіру жолдары83 бет
Aктивті және пассивті операциялар, олардың банктің қызметіндегі ролі мен орны29 бет
«Казкоммерцбанк» АҚ-ның қаржылық экономикалық жағдайын талдау73 бет
«Қаржы нарығы және делдалдар» пәні бойынша негізгі дәріс материалдары75 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь