Алматы қаласы «құтқару қызметінің» төтенше жағдайлар кезінде құтқару жұмыстарын ұйымдастыруы және өткізуі

КІРІСПЕ 6
НЕГІЗГІ БӨЛІМ 7
1. Төтенше жағдайлар және олардың көздері 7
1.1. Төтенше жағдай түрлері 7
1.2. Табиғатта кездесетін төтенше жағдайлар және олардың
көздері 11
1.3. Техногенді сипаттағы төтенше жағдайлар және олардың
көздері 13
1.4 . Қазақстан Республикасының аумағында болған төтенше
жағдайлар деректері 14
2. Қазақстан Республикасында төтенше жағдайлардың алдын алу
және жоюдың мемлекеттік жүйесі 20
3. Төтенше жағдайлардан халықты қорғаудың негізгі әдістері 26
4. Төтенше жағдай зардаптары және жапа шеккен аймақтарда
авариялық . құтқару жүмыстарын жүргізу 32
4.1. Табиғи апаттар (жер сілкінісі, су тасқыны) кезінде құтқару
жұмыстарын ұйымдастыру және өткізу ерекшеліктері 32
4.2. Техногенді апаттар (өндірістік авариялар, өрт, жарылыс)
кезінде құтқару жұмыстарын ұйымдастыру және өткізу 33

ЖҰМЫСТЫҢ ӘДІСТЕРІ МЕН НЫСАНДАРЫ 35
ЭКСПЕРИМЕНТ НӘТИЖЕЛЕРІ ЖӘНЕ ОЛАРДЫ ТАЛДАУ 38
ҚОРЫТЫНДЫ 44
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ 45
Адамдардың қауіпсіздігін қамсыздандыру бейбіт уақыттағы төтенше жағдайларда халықты қорғау бойынша республикамызда жүргізілетін барлық шаралардың аса маңызды мақсаты болып табылады.
Республика аумағында атом энергетикасы, химия өнеркәсібі объектілері мен өзге де объектілер орналасқан мұндағы авариялар үлкен адам құрбандықтарымен, материалдық залалмен қатар елеулі экономикалық салдарға да ұшыратуы мүмкін. Осы жағдайлар мемлекеттік, әскери және шаруашылық органдары тарапынан халықты сенімді қорғау мен шаруашылық объектілерін сақтау, басқару жүйесінің мүлтіксіз жұмыс істеуі жөніндегі міндеттерді шешуде жаңа ұстанымдарды қажет етеді.
Негізгі қорлардың, өндірістік ғимараттар мен ғимараттардың, көліктегі жылжымалы құрам мен инфрақұрылымның тозуы және ескіруі, мұнай мен газ кен орындарын, өзге табиғи ресурстарды зерттеу мен игеру жеделдігі, көмір қышқыл шикізаты мен оның ұқсатылған өнімдерін тасымалдаудың үлкен көлемі техногендік сипаттағы төтенше жағдайдың жағымсыз рөлінің өсуі үшін шынайы алғы шарт жасайды.
Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес экологиялық ахуалдың күрт нашарлауы, табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар мен зілзалалар, індет пен жүқпалы аурулар ұлттық қауіпсіздікке қатер санатына жатқызылды.
Халық пен аумақты зілзалалар, авариялар мен апаттардан және олардан туындаған төтенше жағдайлардан қорғау саласындағы мемлекеттік басқару төтенше жағдайларды ескерту мен жоюдың мемлекеттік жүйесінің шегінде жүзеге асырылады.
Тәуелсіз Қазақстан Республикасының қалыптасуы мен дамуы кезеңінде табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдай саласындағы маңызды заңдар, осы саладағы жекелеген мәселелерді реттейтін заңнамалық актілер, сондай - ақ, төтенше жағдайларды ескерту мен жою саласындағы қолданыстағы құқықтың осы уақыттағы бірыңғай жүйесін құрайтын өзге де нормативтік актілер қабылданды.
Төтенше жағдайларда халықты қорғау әдістерін, құтқару жұмыстарын дер кезінде ұйымдастыру зардап көлемін төмендетеді.
Жұмыстың мақсаты – төтенше жағдайлар кезінде құтқару жұмыстарын ұйымдастыру және өткізудің ерекшеліктерін қарастыру болып табылады.
Жұмыстың міндеті:
1) төтенше жағдайлардың түрлері және олардың шығу көздерімен танысу;
2) Қазақстан аумағында болған төтенше жағдайлар деректерін талдау;
3) табиғи мен техногендік апаттар кезінде құтқару жұмыстарын ұйымдастыру мен өткізудің ерекшеліктерін айқындау;
4) Алматы қаласы «Құтқару қызметі» жұмысын ұйымдастыру және өткізу ерекшеліктерімен танысу.
1. Төтенше жағдайлар және азаматтық қорғаныс жөніндегі материалдар-дың ақпараттық - әдістемелік жинағы. № 4 (32) шығарылым, 2007. – 120 б.
2. "Табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар туралы" Қазақстан Республикасының 1996 жылғы 5 шілдедегі №19 Заңы.
3. Сычев Ю.Н. Безопасность жизнедеятельности в чрезвычайных ситуа-циях. – М.: Финансы и статистика, 2007. – 224 с.
4. Тіршілік қауіпсіздігі: Оқу құралы. I кітап /Мемлекеттік тілге аударған Н.Ә. Жүнісбаев. – Алматы: ТЖ жэне АҚ республикалық курстары, 2005.-240 б.
5. «Табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар жіктемесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2004 жылғы 13 желтоқсандағы №1310 Қаулысы.
6. Тіршілік қауіпсіздігі: Оқу қүралы. II кітап /Мемлекеттік тілге аударған Н.Ә. Жүнісбаев. - Алматы: ТЖ жэне АҚ республикалық курстары, 2005.-160 б.
7. Приходько Н.Г. Безопасность жизнедеятельности. – Алматы: ВШП «Әділет», 2006. - 366 с.
8. Сергеев В.С. Безопасность жизнедеятельности. - М.: Высшая школа,
2007. -410 с.
9. Мастрюков Б.С. Безопасность в чрезвычайных ситуациях. - М.: Издательский центр «Академия», 2006. - 336 с.
10. Құтқарушы: Оқу құралы. I кітап / Құрастырған С.К. Абдрахманов. -Алматы: ТЖ және АҚ республикалық курстары, 2008.-179 б.
11. Раздорожный А.А. Охрана труда и производственная безопасность. -
М.: Издательство «Экзамен», 2007. - 510 с.
12. Төтенше жағдайлар және азаматтық қорғаныс жөніндегі материалдардың ақпараттық – әдістемелік жинағы. № 1 (33) шығарылым,
2008. - 120 б.
13. «Төтенше жағдайлардың алдын алудың және жоюдың мемлекеттік жүйесі туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 1997 жылғы 28 тамыздағы № 1298 Қаулысы.
14. Постник М.И. Защита населения и хозяйственных обьектов в чрезвы-чайных ситуациях. - Минск: Вышэйшая школа, 2003. - 472 с.
15. Сапронов Ю.Г. Безопасность жизнедеятельности. - М.: Издательский Центр «Академия», 2004. - 320 с.
16. Арустамов Э.А. Безопасность жизнедеятельности. - М.: Издательско
- торговая корпорация «Дашков и Ко», 2005. - 496 с.
17. Белов С.В., Девисилов В.А., Козъяков А.Ф. Безопасность жизнедея-тельности. - М.: Высшая школа, 2004. - 360 с.
18. Основы защиты населения и территории в чрезвычайных ситуациях /Под ред. В.В. Тарасова. М.: Издательство МГУ, 1998. - 240 с.
19. Безопасность жизнедеятельности: Учебник / Под ред. С.В. Белова. -М.: Высшая школа, 1999. - 360 с..
20. «Авариялық – құтқару қызметі және құтқарушылардың мәртебесі туралы» Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 27 наурыздағы №87- 1 Заңы.

21. Ұйымдардағы төтенше жағдайлар және Азаматтық қорғаныс бойынша сабақтарға арналған оқу құралы. - Алматы: ТЖ және АҚ республикалық курстары, 2003. - 124 б.
22. Төтенше жағдайлар және азаматтық қорғаныс жөніндегі материалдардың ақпараттық – әдістемелік жинағы. № 2 (22) шығарылым,
2005. - 120 б.
23. Төтенше жағдайлар және азаматтық қорғаныс жөніндегі материалдардың ақпараттық - әдістемелік жинағы. № 2 (26) шығарылым,
2006. - 120 б.
24. Төтенше жағдайлар және азаматтық қорғаныс жөніндегі материалдардың ақпараттық - әдістемелік жинағы. № 3 (23) шығарылым, 2005.- 120 б.
25. www.dtprescue.ru/34927.һtml - Типовая инструкция по ликвидации последствий ДТП для аварийно – спасательных служб и формирований.
26. www.dtprescue.ru/34927.һtm1 - Технические средства ведения и обес-печения аварийно - спасательных работ при ликвидации последствий дорожно - транспортных происшествий.
27. Төтенше жағдайлар және азаматтық қорғаныс жөніндегі материалдардың ақпараттық - эдістемелік жинағы. № 2 (30) шығарылым,
2007.- 120 б.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ ... ... ... және ЖМҚ ... кафедрасы
«Тіршілік қауіпсіздігін қамтамасыз» ету циклы
БІТІРУ ЖҰМЫСЫ
АЛМАТЫ ҚАЛАСЫ «ҚҰТҚАРУ ҚЫЗМЕТІНІҢ» ТӨТЕНШЕ ЖАҒДАЙЛАР КЕЗІНДЕ ҚҰТҚАРУ
ЖҰМЫСТАРЫН ҰЙЫМДАСТЫРУЫ ЖӘНЕ ӨТКІЗУІ
Орындаған 4 курс студенті
Ғылыми ... ... ... ... ... ... профессор
Алматы, 2009
РЕФЕРАТ
Бітіру жұмысы 46 беттен, 11 суреттен, 2 кестеден, 31 пайдаланылған
әдебиеттер тізімінен тұрады.
Түйінді сөздер: ТӨТЕНШЕ ЖАҒДАЙ, ... ... ... ... ... ... АПАТ, ДҮЛЕЙ ЗІЛЗАЛА, ҚҰТҚАРУ ЖҰМЫСТАРЫ, ҚҰТҚАРУ
ОТРЯДЫ, ДИСПЕТЧЕРЛІК ... ... ... ... ... ... ... қызметінің» жұмысы.
Жұмыстың мақсаты: Алматы қаласы «Құтқару қызметінің» төтенше жағдайлар
кезінде құтқару жұмыстарын ұйымдастыруы және өткізуі.
Жұмыстың міндеті:
1) төтенше жағдайлардың ... және ... ... танысу;
2) табиғи және техногендік апаттар кезінде ... ... мен ... ... ... қаласы «Құтқару қызметі» жұмысын ұйымдастыру
және ... ... ... ... ... из 46 ... ... 11 рисунков, 2
таблицы, 31 использованный источник.
Ключевые слова: ... ... ... ... ... ... СИТУАЦИЯ, АВАРИЯ, КАТАСТРОФА, СТИХИЙНОЕ
БЕДСТВИЕ, СПАСАТЕЛЬНЫЕ РАБОТЫ, СПАСАТЕЛЬНЫЙ ОТРЯД, ДИСПЕТЧЕРСКИЙ ... ... ... ... «Службы спасения» города Алматы.
Цель выпускной работы: Организация и проведение работ ... ... ... при ... ... ... с ... и видами чрезвычайных ситуаций;
2) определение особенностей организации и проведения спасательных
работ при природных и техногенных ... ... с ... ... и ... ... ... города Алматы.
ГЛОССАРИЙ
Төтенше жағдай – белгілі бір ... ... ... ... ... ... жағдай – табиғаттан келетін апаттар.
Техногендік төтенше жағдай – адамның ... және ... ... ... ... ...... елеулі адамның тіршілігін бұзып, үлкен
материалдық құндылықтарды жоғалтуға соқтыратын, ... ... ... ... ... өлуіне әкелетін кенеттен пайда болатын табиғи
құбылыс.
Сел – тау ... ... мен су ... ... ... ... қардың қарқынды еруінен, сондай - ақ, қар үйіндісі мен мұзды
теңіздер еруінің нәтижесінде таулы ... мен ... ... кенеттен
пайда болатын үлкен қиратушы күштің лай-тас аралас қарқынды су тасқыны.
Эпидемия – нақты бір ... ... саны ... ... ... ... ... уақыт пен кеңістікте күшейе түсетін
белгілі бір аймақта адамдардың ... ... ... ...... ... – атом электр станциясы
ІҚҚ – іздестіру – құтқару кұрамалары
ҚӘУЗ – қатты әсер ... улы ... ААБЖ – ... ... автоматтандырылған ақпараттық –басқару
жүйесі
РҚО – радиациядан қорғайтын орындар
МҚКК – мемлекеттік қазыналық коммуналдық кәсіпорын
МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ 6
НЕГІЗГІ БӨЛІМ 7
1. ... ... және ... ... ... Төтенше жағдай түрлері 7
1.2. Табиғатта кездесетін төтенше жағдайлар және олардың
көздері ... ... ... ... ... және олардың
көздері 13
4. . Қазақстан Республикасының аумағында болған төтенше
жағдайлар ... ... ... ... алдын алу
және жоюдың мемлекеттік жүйесі
20
Төтенше жағдайлардан халықты ... ... ... ... ... ... және жапа шеккен аймақтарда
авариялық – құтқару жүмыстарын жүргізу 32
Табиғи апаттар (жер сілкінісі, су тасқыны) ... ... ... және өткізу ерекшеліктері 32
Техногенді апаттар (өндірістік авариялар, өрт, жарылыс)
кезінде құтқару жұмыстарын ұйымдастыру және өткізу ... ... МЕН ... ... ... ЖӘНЕ ОЛАРДЫ ТАЛДАУ 38
ҚОРЫТЫНДЫ
44
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... халықты қорғау бойынша республикамызда жүргізілетін барлық
шаралардың аса маңызды мақсаты болып табылады.
Республика аумағында атом ... ... ... ... өзге де ... ... ... авариялар үлкен адам
құрбандықтарымен, материалдық залалмен қатар елеулі экономикалық ... ... ... Осы ... ... ... және шаруашылық
органдары тарапынан халықты сенімді қорғау мен шаруашылық ... ... ... ... ... ... ... міндеттерді
шешуде жаңа ұстанымдарды қажет етеді.
Негізгі қорлардың, өндірістік ғимараттар мен ғимараттардың, көліктегі
жылжымалы құрам мен ... ... және ... ... мен газ ... өзге ... ресурстарды зерттеу мен игеру жеделдігі, көмір
қышқыл ... мен оның ... ... тасымалдаудың үлкен көлемі
техногендік сипаттағы төтенше жағдайдың жағымсыз рөлінің өсуі үшін шынайы
алғы шарт жасайды.
Қазақстан ... ... ... ... ... ... табиғи және техногендік сипаттағы төтенше ... ... ... пен ... аурулар ұлттық қауіпсіздікке қатер санатына
жатқызылды.
Халық пен аумақты зілзалалар, авариялар мен апаттардан және ... ... ... ... ... ... ... жағдайларды ескерту мен жоюдың мемлекеттік жүйесінің шегінде жүзеге
асырылады.
Тәуелсіз ... ... ... мен ... ... және ... ... төтенше жағдай саласындағы маңызды
заңдар, осы саладағы жекелеген ... ... ... ... - ақ, төтенше жағдайларды ескерту мен жою саласындағы қолданыстағы
құқықтың осы уақыттағы ... ... ... өзге де ... қабылданды.
Төтенше жағдайларда халықты қорғау әдістерін, құтқару ... ... ... ... ... ... мақсаты – төтенше жағдайлар кезінде ... ... және ... ... қарастыру болып табылады.
Жұмыстың міндеті:
төтенше жағдайлардың түрлері және олардың шығу көздерімен танысу;
Қазақстан аумағында болған төтенше ... ... ... мен техногендік апаттар кезінде құтқару жұмыстарын ... ... ... айқындау;
Алматы қаласы «Құтқару ... ... ... және өткізу
ерекшеліктерімен танысу.
НЕГІЗГІ БӨЛІМ
1. Төтенше жағдайлар және олардың көздері
1.1 Төтенше ... ...... (адамдарға, жануарлар мен өсімдік ... ... ... ... ... ... әсер ... құбылыс, обьект, субьект Қауіптілік төтенше жағдайдың тууынан
пайда болады.
Төтенше ...... бір ... ... жағдайда пайда
болатын табиғи апаттар мен адамдардың іс-әрекетінен ... ... ... ... ... т.б, нәтижесінде адам өміріне,
денсаулығына қауып ... қаза ... ... ... ... ... сайын төтенше жағдайлар планетамыздағы 2,5 – 3 млн ... ... одан ... ... ... ... 50 – 100 ... құрайды, бұл цифрлар тұрақты өсуде [3].
Төтенше жағдайлар үш негізгі белгілер бойынша жіктеледі [4]:
пайда болу себебі бойынша;
ведомстволық қатыстылығы бойынша;
аумақтық таралуы бойынша.
Пайда болу ... ... ... ... табиғи,
техногендік, әлеуметтік, экологиялық деп жіктеуге болады (1-сурет).
1-сурет. Төтенше жағдайлардың пайда болу себептеріне байланысты
жіктелуі
Ведомстволық қатыстылығы ... ... ... ... бөлінеді:
құрылыста, өндірісте, коммуналдық – тұрмыстық қызмет көрсету саласында,
көлікте, ауыл шаруашылығында, орман шаруашылығында, ... ... ... [4].
Төтенше жағдайларда зардап шеккен адамдар ... ... ... ... ... ... зақымдағыш факторының таралу
аумағына байланысты төтенше жағдайлар объектілік, жергілікті, өңірлік,
жаһандық ... ... ... ... ... жағдайлардың аумақтық таралуы бойынша жіктелуі
Объектілік төтенше жагдайға авария, табиғи зілзала ... ... ... ... ... ... ... элеуметтік мақсаттағы
объектінің аумағы шегінен ... бұл ... ... ... ... немесе туындауы мүмкін болса:
5-тен астам, бірақ 10-нан көп емес адам қаза болса;
50-ден астам, бірақ 100-ден көп емес ... ... ету ... ... қоршаған ортаға және шаруашылық жүргізу
объектілеріне келтірілген материалдық залалдың мөлшері бес ... он ... ... ... ... ... ... табиғи және техногендік
сипаттағы төтенше жағдай жатады.
Жергілікті төтенше жағдайға ... ... ... ... апат
нәтижесінде төтенше жағдай аймағы өндірістік немесе әлеуметтік мақсаттағы
объектінің ... ... ... және ... екі ауданының шегінен
шықпаса, бұл ретте мынадай салдарлардың бірі туындаса ... ... ... ... бірақ 50-ден көп емес адам қаза болса;
100-ден ... ... ... көп емес ... ... ету ... денсаулығына, қоршаған ортаға және шаруашылық ... ... ... ... ... он бес мыңнан жүз
мыңға дейінгі айлық ... ... ... табиғи және техногендік
сипаттағы төтенше жағдай жатады.
Өңірлік төтенше жағдайға ... ... ... ... апат
нәтижесінде төтенше жағдай аймағы бір облыстың кемінде үш ауданының аумағын
қамтыса не төтенше ... ... ... екі облысының аумағында
болса, бұл ретте мынадай салдарлардың бірі туындаса ... ... ... астам, бірақ 200-ден көп емес адам қаза болса;
500-ден астам, бірақ 1500-ден көп емес ... ... ету ... ... ... ... және шаруашылық жүргізу
объектілеріне келтірілген материалдық залалдың мөлшері жүз мыңнан екі жүз
мыңға дейінгі айлық ... ... ... ... және техногендік
сипаттағы төтенше жағдай жатады.
Жаһандық ... ... ... ... ... ... апат
нәтижесінде төтенше жағдай Қазақстан Республикасының үш және одан да ... ... ... не ... ... ... қамтыса, бұл
ретте мынадай салдардың бірі туындаса немесе туындауы мүмкін ... ... адам қаза ... ... ... ... ету жағдайлары бүзылса;
адамдардың денсаулығына, қоршаған ортаға және шаруашылық жүргізу
объектілеріне келтірілген материалдық залалдың мөлшері екі жүз ... ... ... ... ... ... және техногендік сипаттағы
төтенше жағдай ... ... ... ... емес дүлей күштерінің (жер
сілкінісі, сел, су ... ... қар ... дауылдар, құрғақшылық,
орман және дала өрттері т.б.) тууынан болатын табиғи сипаттағы төтенше
жағдайлар ... ... көп ... зиян мен залал экеледі (3-сурет
).
3-сурет. Табиғи сипаттағы ... ... ... ... даму ... ... сипаттағы төтенше
жағдайларды туғызуға ... ... ... ... байланысты.
Адамның өндірістік және шаруашылық әрекетінен туындайтын ... ... деп ... минут сайын әлемде жарылыс, өрт болуда, үйлер мен ... ... ... ... ... да қауіпті заттардың орасан мөлшері
тасталуда, көлікте, өнеркәсіпте, ауыл ... ... ... авариялар мен апаттар болуда.
Өрт, жарылыс, көлік пен өндірістегі авариялар адамдарға есепсіз қайғы
мен қасірет әкеледі. Жыл ... ... ... ... мен ... 1
млн – ға жуық адам қаза болады, 8 млн адам жарақат алады [3]. Техногендік
сипаттағы төтенше ... ... ... ... ... ... ... жағдайлар жіктемесі
Заманауи қоғамның өмірінде әлеуметтік сипаттағы ... ... ... ... ... кепілдікке алу, ұрлық, ...... ... мен ... ... адамдардың жаппай толқуы,
т.б.) ерекше орын алады. Олардың жалпы саны, ... ... ... өсу ... ... ... жағдайлардың спецификалық ерекшелігі
мынада: олардың барлығы адамдар арасындағы ... ...... ... ... және адам ... байланысты келеді. Мұндай жағдайларды
адамдар саналы түрде жоспарлайды, ... және ... ... ... қылмыстық, қаржылық пен жеке мүдделерін шешу үшін ... ... жету үшін олар ... да сорақы әдістерді қолданады: қорқыту,
бопсалау, зорлық-зомбылық, алдау, кепілдікке алу, ұрлық, адам өлтіру, ... ... ... жағдайлар жіктемесі
Адамзаттың Жер бетінде комфортты сүруі үшін экологиялық төтенше
жағдайларға ... мән ... ... Мұндай төтенше жағдайларға мыналар
жатады: өсімдіктер мен жануарлардың құрып – жоғалуы, ... ... ... мен эрозиясы, атмосфераның ластануы, әлемдегі ... ... ... ... ластануы, су қорларының сарқылуы,
аумақтардың шөлейттенуі, т.б. жатады ... ... ... ... ... Табиғатта кездесетін төтенше жағдайлар және олардың көздері
Табиғи сипаттағы төтенше жағдайлар – дүлей зілзала (жер сілкінісі,
сел, көшкін, су ... және ... ... өрт, ... мен ... ... ауылшаруашылық өсімдіктерінің және орман кеселдері ... ... ... ... ... ... ... айтқанда, мұндай жағдай табиғи сипаттағы төтенше жағдай
ошақтарының белгілі бір аймақта ... ... ... соғатын процестер
немесе қауіпті табиғи кұбылыстардың нәтижесінде ... ...... ... ... ... бұзып, үлкен
материалдық құндылықтарды жоғалтуға соқтырады, сонымен ... ... ... ... ... ... кенеттен пайда болатын табиғи
құбылыс.
Қауіпті геологиялық құбылыстар мен ... ... ... ... ауыл шаруашылық малдары мен жануарларына, экономика
нысандарына және қоршаған табиғи ортаға зақымдаушы ... ... ... мүмкін геологиялық жағдайлар жатады.
Жер сілкінісі – жер қыртысында немесе мантияның үстіңгі бөлігінде
кенеттен болған қозғалыс пен ... ... ... ... болған және
елеулі ауытқу түрінде үлкен қашықтыққа таралатын ... жер асты ... ... қозғалысы.
Зардап шеккендердің саны жер сілкінісінің орны мен күшіне, халықтың
тығыздығына, құрылыстардың ... мен ... ... зақымдаушы фактордың екінші рет пайда болу мүмкіндігіне, халықтың
және ... ...... ... (ІҚҚ) ... ... (сусыма, тас құлау) – бұл ең алдымен тау ... ... ... ... ... ... және жерасты ... ... ... құлама және тік жарға тау жынысының үлкен
массасының, өзен алқабы мен теңіз жағалауының бөлініп, ... ... – тау ... өз ... әсерінен және тау
баурайының шайылуы, тау жынысының шамадан тыс сулануынан болатын ... ... ... және ... да ... ... жынысы массасының жылжуы.
Сел – тау жартастарының сынықтары мен су қоспасынан тұратын, қатты
жауын немесе қардың қарқынды ... ... - ақ, қар ... мен ... ... ... таулы өзендер мен ... ... ... болатын үлкен қиратушы күштің лай-тас аралас қарқынды су
тасқыны.
Қауіпті гидрологиялық құбылыстар мен процестер. ... ... – әр ... ... ... гидродинамикалық факторлар-дың немесе
екеуінің қосындысының әсер ... ... ... ... ауылшаруашылық
малдары мен дәнді дақылдарына, экономика нысандары мен қоршаған ... ... ... шығу тегі ... ... ... ... немесе
гидрологиялық процесстердің нәтижесі.
Су басу – құрғақ жерді уақытша су алу, апаттық құбылыс болып табыла-
тын судың ... ... Су ... су тасу ... ... ... ... көтерілу нәтижесінде, жинақтау, жел толқыту нәтижесінде, сондай-
ақ гидротехникалық кұрылғылардың бұзылу кезінде болуы мүмкін.
Су тасу – жыл ... ... бір ... ... ... сайын
қайталанатын, шағын су көлемімен, жоғарғы және ұзақ мерзімді су деңгейінің
көтерілуімен сипатталатын және ... ... ... қар мен ... ... ... өзен суы ... фазасы. Су тасуларды көктемдік,
көктем – жаздық, жаздық деп ... ...... өмірі мен денсаулығына кауіп төндіретін,
экономика нысандарына және қоршаған табиғи ... ... ... ... ... ... қардың және (немесе) мұздың таудың тік баурайымен
қозғалуы.
Қауіпті метеорологиялық ... мен ... ... ... және ... экономика нысандарына және
қоршаған табиғи ортаға зақым келтіретін немесе келтіруі ... ... ... ... ... олардың қосындысының ықпалынан
туындайды. Олардың қатарында:
Дауыл – жылдамдығы 32 м/с асатын (115 км/с аса), ... ... ... күші бар ... ... – үзақ ... 20 м/с аса ... соғатын өте
күшті, теңізде қатты толқын және құрғақ жерде қирату тудыратын жел.
Күшті жел – ... жер ... ... 14 м/с аса жылдамдықпен
қозғалуы.
Табиғи өрттер. Табиғи өрт – апаттық түрде пайда болатын және табиғи
ортада таралатын бақылаусыз жану ... ... деп – ... ... ... немесе қирау, адамдардың отты
абайсыз пайдалануы нәтижесінде белгілі бір аймақта өрттің пайда болуы ... ... ... ...... қорғауды іске асыру үшін
ұйымдастырылған орман шаруашылығы мен қала ормандарының, ... ... ... ... ... жөніндегі мемлекеттік
органдардың арнайы қызметі болып табылады.
Эпидемия – нақты бір ... ... саны ... ... ... ... ... уақыт пен кеңістікте күшейе түсетін
белгілі бір аймақта адамдардың жаппай инфекциялық ... ... ... ... ... сипатын алады, яғни белгілі бір табиғи ...... ... бірнеше мемлекеттің немесе құрылықтың
аумағын қамтуы.
Эпизоотия – белгілі бір аумақтың шегінде бір мезгілде ... пен ... ... ... бір ... ауруға шалдығу деңгейінің әдеттегі
санынан айтарлықтай асатын, бір немесе бірнеше түрдегі ... ... ... ... ... Ол ... ... алады.
Эпифитотия – ауылшаруашылық дақылдарының жаппай жойылуы және ... ... ... ... ... пен ... өсімдіктерінің жаппай, біртіндеп күшейе түсетін ... және ... ... ... санының бірден өсуі.
1.3. Техногенді сипаттағы төтенше жағдайлар және олардың көздері
Техногенді сипаттагы төтенше жағдайлар – ... ... және ... ... өрт ... ... әсер ... улы, радиоактивті және
биологиялық жағынан қауіпті заттарды ... ... ... бар) авария,
үйлер мен ғимараттар ... ... ... ... ... ... электр – энергетикалық және коммуникация жүйелеріндегі,
тазарту құрылыстарындағы авария туғызған төтенше жағдайлар [2].
Техногенді сипаттағы төтенше ... ... ... ... ... ... анықталатын немесе көрінетін, физикалық, химиялық
және биологиялық іс-әрекеттермен немесе ... ... ... ... ... мен ... ... экономика нысандарына және қоршаған табиғи ортаға жағымсыз
эсер ететін қауіпті оқиғаның құрастырушысы.
Химиялық авария – адамдардың қаза ... ... ... ... ... шикізаты мен жемнің, ауылшаруашылық ... ... ... немесе қоршаған табиғи ортаның химиялық
ластануына ... ... ... ... ... ... ... кауіпті объектілік авария.
Биологиялық авария – адамдардың өмірі мен ... ... ... үшін ... ... ... табиғи ортаға залал
келтіретін көлемде қауіпті биологиялық заттардың ... ... ... ...... нысанда қалыпты пайдалану жобасымен алдын-
ала көрсетілген шекарасынан ... ... және ... сәулелердің
шығуы мен төгілуіне алып ... ... ... ... ... ... радиациялық қауіпті нысандағы авария.
Өрттер (жарылыстар). Өрт жарылыс қаупі бар ...... ... нақты пайда болатын қаупін туғызатын, тез тұтанатын және
өртенумен жарылу қаупі бар заттарды шығаратын, пайдаланалатын, ұқсататын,
сақтайтын ... ... ...... көлемде энергияның едәуір бөлігінің кенеттен
босауы мен қоса ... ... ... және ... ... ... ... Оның нәтижесінде қоршаған кеңістікте техногендік төтенше
жағдайларға алып келуге немесе ... ... алып ... ... соққы
толқыны пайда болады және таралады.
Жарылыс қаупі бар зат – жалын, діріл ... ... ... ... ... кауіпті оқиғалар. Көліктегі ...... ... зардап шеккендерге ауыр дене жарақатын салуға, көлік имараттары
мен қүралдарын жоюға және зақымдауға немесе ... ... ... ... алып ... ... Қазақстан Республикасының аумағында болған төтенше жағдайлар
деректері
2007 жылы жедел деректер бойынша Қазақстан Республикасының ... жол – ... ... ... 21637 ... жағдайлар мен табиғи
және техногендік сипаттағы оқиғалар тіркелді (2006 жылдың осы мерзіміне
қарағанда 9,1% аз). Бұл ... 5781 адам ... ... (2006 жылдың осы
мерзіміне қарағанда 4,5% аз), оның ... 1591 адам қаза ... (2006 ... мерзімінде 7,2% аз). Алдын-ала деректер бойынша материалдық зиян 4139,7
млн, ал 2006 жылы – 9417,2 млн ... ... ... 1) ... ... техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар саны 17763 оқиға
болып отыр (ТЖ ... ... 82,1% ), ал ... 96% - ын (17060) ... ... өрттер құрайды. 2006 жылмен салыстырғанда оқиғалар ... ... ... 7,2% - ға кеміді. 2130 адам зардап шекті (2006 жылға
қарағанда 23,7% - ға кем), ... 1156 - сы қаза ... (2006 ... 11,3% - ға ... ... төтенше жағдайлар саны 3874 оқиғаны немесе жалпы ТЖ
санының 17,9% - ын құрайды. Бұл 2006 ... ... 17,1% - ға ... 3651 адам ... ... ... ... жалпы саны 2006 жылға
қарағанда 11,9% артық), 435 қаза болды (зардап шеккендер ... ... ... 93,3% - ы суда қаза ... ... ... ... Қарағанды – 15,2% (3284), Шығыс
Қазақстан – 13,3% (2888), Оңтүстік Қазақстан – 9,2% (1996), Алматы – ... ... – 8,6% (1860), ... – 7,9% (1701) облыстарына және
Алматы ... – 5,4% (1179) мен ... – 3,2% (700) ... ... саны ... ... 4,8 рет, ... облысында
2,3 рет, Қостанай облысында 1,5 рет, ... ... 1,4 рет, ... 32,8%, Қызылорда облысында 10,3% өскен, осының салдарынан адам
өлімі Ақтөбе облысында 73,3% (55 ... ... ... 83,3%, ... 46,2% (30 ... ... саннан олардың ең көп бөлігі Қарағанды – 15,1% (241), Алматы – 11,1%
(177), Шығыс ... – 11,1% (177), ... – 8,2% (130), ... – 6,4% (102), ... – 6,3% (101), ... Қазақстан
облыстарының – 5,2% (83), Астана қаласы – 6% (95) мен Алматы қаласының ... (73) ... ... ... ТЖМ – ның күштері авариялық – қүтқару жүмыстарына
59872 рет шығу ... 13707 адам ... 9480 адам ТЖ ... ... ... 492 ... бірінші медициналық көмек көрсетілді.
Өрт сөндіру қызметі мен авариялық – құтқару жұмыстары дабыл ... ... ... ... ... – 16964 ... 3561 – ... құтқару
жұмыстарына, 27872 – есепке өрт деп алынбайтын жану жағдайларына ... – 1500) ... ... өрт ... ... 2177 ... 843 адам ... Жеке құрамның 9863 адамы және 2565 техника
бірлігі тартылды. Жылдың басынан ТЖМ – ның өрт ... ... ... адам ... құтқару қызметімен есепті кезеңде төтенше ... мен ... ... 611 шығу ... ...... операцияларының
барысында суда – құтқару қызметімен 513 адам құтқарылды, (оның 194 – і
бала), 164 ... ... ... ... ... ... ... 101 – і
бала), 131 адам ТЖ аймағынан көшірілді (оның 79 – ы ... ... ... 2007 жылы 17763 төтенше жағдай мен
техногендік сипаттағы оқиға (2006 жылғымен ... 7,2% аз), ... 17060 (96%) ... және ... өрт ... 2130 адам ... оның ішінде 1156 қаза болды.
Көліктік авариялар мен оқиғалар. ... ... ... республи-када
2007 жылы автожолдар мен теміржолда және авиациялық көлікте 117 ... ... ... бұл ... 386 адам зардап шекті, ... 276 адам қаза ... ... жылдың осы мерзімімен ... ... ... ... мен ... саны 20,6% - ға ... Қазақстан Республикасы аумағында 2006-2007 жылдарда болған ТЖ
мен оқиғалардың негізгі көрсеткіштері
Өткен жылда автожолдарда ірі жол – ... ... 39 ... 315 адам ... ... оның ... 237 адам қаза тапты. Өткен
2006 жылмен кезеңмен салыстырғанда 38 ... ... одан 351 адам ... оның 223 қаза ... жылы ... ... мен оқиғалардың 65 хабары тіркелді,
54 адам зардап шекті, олардың ішінде 35 адам қаза болды. Өткен 2006 ... ... ... көлігінде 48 авария болып, онда 31 адам ... 16 адам қаза ... жылы әуе ... ... мен ... ... 12 хабар
тіркелді, 13 адам зардап шекті, оның ішінде 4 адам қаза тапты. 2006 ... ... 11 ... ... ... 5 адам ... шегіп, 2 адам қаза
тапты.
Өткен 2007 ... 1 ... су ... ... мен ... 2007 жылы ... тұрмыстық өрт, газ
жарылыстары, техногендік сипаттағы қайғылы оқиғалар, жарылыстар және оқ-
дәрілердің ... ... 17358 ... ... Бұл ... 1434 адам ... олардың 735-і мерт болды, өткен 2006 жылдың осы ... 31,6% және 16,9% -ға ... ... ... ... 2007 ... ішінде 17060 өндірістік және
тұрмыстық өрт шықты. Онда 1087 адам зардап ... 510 адам қаза ... зиян 3550,1 млн ... ... ... 2006 ... ... салыстырғанда өрт 7,3% -ға, материалдық зиян 60,6% -ға, өрт
кезінде адамдардың қаза ... 23,2% -ға ... ... туралы 2007 жылы 19 хабарлама келіп түсті. Бұл
жағдайда 34 адам ... ... 2 адам қаза ... ... 2006 жылдың осы
мерзімінде 19 хабар түсіп, 13 зардап шегіп 2 адам қаза ... жылы ... мен ... туралы 177 және техногендік сипаттағы
қайғылы оқиғалар туралы 102 хабар тіркелді. Бұл жағдайда 276 адам зардап
шегіп, олардың 144-і қаза ... ... 2006 ... осы ... ... ... табылуының 204 және техногендік сипаттағы 146 ... ... ... еді, онда 408 адам зардап шегіп, олардың 97 -і қаза тапты.
Өндірістік авариялар. Өткен жыл ... ... ... 213 ... ... мен ... тіркелді. Бұл жағдайда 229
адам ... ... 138 адам қаза ... ... 2006 ... осы ... ... жағдай мен оқиғалар болды, 274 адам зардап ... 173 адам ... ... ... қамтамасыз ету жүйесінде 44 төтенше жағдай
тіркелді, зардап ... саны 13, оның ... 7 адам қаза ... ... жылдың осы кезеңінде 34 төтенше жағдай болды, онда 18 адам ... 4-уі қаза ... ... мен ... ... ... ... авариялар.
Өткен жыл ішінде қатты әсер етуші улы заттың (ҚӘУЗ) таралуы туралы 27 хабар
тіркелді, соның салдарынан 68 адам ... ... және ... 4 ... ... 2006 жылдың осы мерзімінде ҚӘУЗ табылуы мен таралуына
байланысты 23 ... ... ... ... саны – 17 адам, 1
радиобелсенді зат табылды.
4 – ... ... ... 1 ... ... анықталды.
Табиғи төтенше жағдайлар. 2007 жылы 3874 табиғи төтенше жағдай болды,
бұл 2006 жылғы осы кезеңмен салыстырғанда 17,1% - ға аз. 3651 адам ... ... 435 – і қаза ... және геологиялық құбылыстарға байланысты 39 оқиға
тіркелді, онда 132 адам зардап шегіп, 11 адам қаза ... ... 2007 жылы 1059 ірі ... ... ... Бұл өткен
жылға қарағанда 30,81% - ға кем.
Жер сілкінісі. 2007 жылы республика аумағында Рихтер шкаласы бойынша 3
баллдық жиіліктегі 9 жер ... ... 2006 ... осы ... ... ... болған [12].
2 – кестеде Қазақстан Республикасы аумағында 2003 – 2006 ... ... ... мен ... салыстырмалы көрсерткіштері
келтірілген.
7-суретте Қазақстан ... ... 2003 – 2007 ... ... ... мен ... салыстырмалы көрсеткіштері диаграмма
түрінде көрсетілген.
7-сурет. Қазақстан аумағында 2003 – 2007 жылдары болған ТЖ мен
оқиғалардың салыстырмалы ... ... ... ... 2003 – 2007 ... ... мен оқиғалардың салыстырмалы көрсеткіштері
2. Қазақстан Республикасында төтенше жағдайлардың алдын алудың және жоюдың
мемлекеттік жүйесі
Қазақстан ... ... және ... атқарушы
органдарының авариялардан, апаттардан және табиғи ... ... ... ... ... алу және жою ... ... ... осы ... ... ... саясатты қамтамасыз
ету мақсатында Қазақстан Республикасының Үкіметінің «Төтенше жағдайлардың
алдын алудың және жоюдың мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... алудың және жоюдың мемлекеттік
жүйесінің негізгі міндеттерін, жұмыс істеуінің ұйымдастырылуы мен ... ... ... алдын алудың және жоюдың мемлекеттік ... ... ... және ... ... ... ... (ТЖ) алдын
алуға;
ал олар пайда болған жағдайда - зардаптарын ... ... ... мен
денсаулығына төнетін тікелей қауіп-қатерді жою жөніндегі құтқару, ... ... және ... ... ... ... ... халықтың
тұрмыс-тіршілігін қалпына келтіру);
халықтың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге, ... ... ... ... ... ... ... зиянын азайтуға арналған.
Төтенше жагдайлардың алдын алудың және ... ... ... ... уақытта және соғыс кезінде төтенше жағдайлар туа қалған жағдайда
олардың ... алу, ... ... мен ... ... және
мәдени құндылықтарды, қоршаған табиғи ортаны ... ... ... саясат жүргізу;
халықты, аумақтарды қорғауды, техникалық және экологиялық қауіпсіз-дікті
қамтамасыз ету жөніндегі ұйымдастыру, экономикалық және ... ... ... ... ден қою, ... зардаптарын жою, олардың туындау
себептерін тексеру тәртібін айқындау;
- мониторинг пен ... ... ... ұйымдастыру;
авариялар, апаттар, табиғи және экологиялық зілзалалар, жұқпалы ауру-лар,
эпизоотиялар, эпифитотиялар ... ... ... төтенше жағдайлардың алдын
алуға, адамды және оның тіршілік ету ортасын ... ... ... ... сала объектілерінің тұрақты жұмыс істеуін ... ... ... және ғылыми-техникалық бағдарламалар
әзірлеуді және оларды орындауды ұйымдастыру;
Төтенше жағдайлардың алдын алудың және жоюдың мемлекеттік ... ... мен ... ... және ... беру ... төтенше
жағдайларда іс-қимыл жасауға күштері мен ... ... ... ету, ... жою ... жұмыстарды жүргізу;
төтенше жағдайлардың әлеуметтік-экономикалық зардаптарын болжау ... ... ... ... ... ... кезекте
қамтамасыз ету;
халықты төтенше жағдайларда іс-қимыл жасауға ... және ... ... ... алудың және жоюдың мемлекеттік жүйесінің маман кадрларын
әзірлеу және ... ... ... ... ... және жою, ... апаттар мен табиғи
зілзалалардың зардаптарын жою ісінде шет мемлекеттерге көмек ... ... ... ... асыру болып табылады.
ТЖМЖ құрамына мыналар кіреді:
аумақтық органдарымен және ведомстволық ... ... ... ... ... ... жөніндегі орталық атқарушы
органы;
- өздерінің құзыретіне кіретін ... ... ... жағдайлардың
алдын алу мен жоюды қамтамасыз ететін орталық және ... ... ... ... ... ... және ... атқарушы органдардың, ұйымдардың іс-қимылын
үйлестіру үшін ... ... ... алу және жою ... мынадай
комиссиялар қүрылады:
Төтенше жағдайлардың алдын алу және жою ... ... ... ... мен ... төтенше жағдайлар жөніндегі аумақтық
комиссиялары;
Қазақстан Республикасы орталық ... ... ... ... ... комиссиялары;
- мұнайдың төгілуіне ден қою жөніндегі ұлттық комиссия;
көліктегі қауіпсіздік пен терроризмге қарсы іс-қимылды қамтамасыз ... ... ... ... ... ету ... облыстық (қалалық)
комиссиялар;
- республикалық және аумақтық эвакуациялық комиссиялар;
орталық және ... ... ... эвакуациялық және эвакуациялық
қабылдау комиссиялары;
Азаматтық қорғаныс бастықтарының ... ... ... меншік
нысандарына қарамастан, ұйымдардың төтенше ... ... ... және ... ... ... аумақтық, функционалдық және салалық (объектілік) кіші жүйелерді
қамтиды және олардың екі деңгейі бар:
жергілікті;
республикалық ... ... ... алудың және жоюдың мемлекеттік жүйесінің
аумақтық кіші жүйелері қабылданған әкімшілік-аумақтық бөлініске сәйкес
келеді.
Төтенше ... ... ... және ... ... ... (сурет 8):
республикалық (мемлекеттік) деңгейде:
Қазақстан Республикасының Конституциясы мен заңдарына сәйкес Қазақстан
Республикасының ... мен ... ... ... жағдайлар жөніндегі орталық атқарушы орган (Төтенше жағдайлардың
алдын алудың және ... ... ... ... ... істеуі және одан
әрі дамуы, ... ... ... ... ... және жоюдың
мемлекеттік жүйесін жедел басқару);
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... және ... мемлекеттік жүйесінің функциялық және салалық кіші
жүйелеріне ... ... ... ... ... орталық атқарушы органның аумақтық органдары
ТЖМЖ аумақтық кіші жүйелерін басқару кезінде жұмыс аппараты болып табылатын
жергілікті атқарушы ... ... ... ... ... ... ... (қызметкерлер), ұйымдар басшылары (ТЖМЖ
объектілік кіші жүйелерінің басшылары);
кәсіпорындар мен ұйымдардың ... ... ... алдын алудың
және жоюдың мемлекеттік жүйесінің ... кіші ... ... ... және ... күштері мен кұралдарына мыналардан кіреді:
Төтенше жағдайлар жөніндегі орталық атқарушы ... ... ... және ... ... органдардың кезекші қызметтері;
қауіптілігі ықтимал объектілердің кезекші диспетчерлік қызметтері;
апаттар медицинасы орталықтарының диспетчерлік қызметтері;
өртке қарсы қызмет органдарының бөлімшелері;
төтенше ... ... ... ... органның органдары;
радиациялық және ядролық қауіпсіздікке ... ... ... органдар;
теңізде және ішкі су айдындарында мұнай операцияларын ... ... ... ... ... жүзеге асыратын
органдар;
көлікті қауіпсіз пайдалануды бақылайтын органдар;
сәулет-құрылыс бақылайтын органдар;
Мемлекеттік санитарлық-эпидемиологиялық қадағалау органдары;
ветеринария, фитосанитария, жануарлар мен өсімдіктер ... ... ... жүзеге асыратын органдар;
қоршаған орта мен табиғи ресурстардың, оның ішінде гидрометео-рология және
табиғи ортаның ластануы ... ... ... ... қорғау саласында мемлекеттік бақылауды жүзеге асыратын
органдар;
8-сурет. Қазақстан Республикасы ... ... ... ... және
жоюдың мемлекеттік жүйесі» құрылымы
сейсмологиялық байқау және жер сілкінісін ... ... ... тау көшкіндерінің және қар көшкіндерінің мониторингі қызметтері;
- орман және дала ... ... ... ТЖ ... мен ... мыналар жатады:
азаматтық қорғаныс бөлімдері;
- республикалық және аймақтық аэромобильді жедел-қүтқару жасақтары;
өртке қарсы қызмет органдарының бөлімшелері;
суда құтқару қызметінің құралымдары;
сүңгуір авариялық-құтқару жасақтары;
авариялық-құтқару және ... ... ... оның ... ... құтқару, газдан құтқару, фонтанға қарсы және басқа да
мамандандырылған қызметтер;
051 құтқару ... ... ... күзету және қорғау қызметін қоса алғанда, орман-
да өрт қауіпсіздігін қамтамасыз ету ... ... ... және объектілік құралымдары;
сел, су тасқыны және қар ... ... ... ету жөнін-дегі
қызметтер;
- Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігінің үнемі әзірлікте ... ... ... және ... ... ... әскерлері
және басқа да әскер түрлері әскери бөлімдері;
бірыңғай авиациялық іздестіру-құтқару қызметі.
Төтенше жағдайлардың алдын алудың және ... ... ... ... ... ... етуді автоматтан-дырылған ақпараттың-
басқару жүйесі (ТЖ ААБЖ) жүзеге асырады.
Төтенше жағдайлар туындаған кезде жағдай туралы ... ... ... ... кенттер, ауылдар (селолар),
ауылдық (селолық) округтер ... ... ... ... ... Республикасы төтенше жағдайлар жөніндегі орталық атқарушы
органының аумақтық органдарына;
ұйымдар – өздерінің өкілеттігіне сәйкес дереу орталық ... ... ... ... жағдайлар жөніндегі орталық атқару-шы
органының аумақтық органдары – ... ... ... ... ... ... ... орталығы» мемлекеттік
мекемесіне береді.
Жаһандық және аймақтық төтенше жағдайлар туындаған жағдайда ... ... ... ... ... ... жөніндегі орталық
атқарушы органының аумақтық органдары – Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... - ... ... ұйымдардағы төтенше
жағдайлар туралы «Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар ... ... ... ... мекемесіне;
Қазақстан Республикасының төтенше жағдайлар жөніндегі орталық ... - ... ... ... ... ... Республикасының
Үкіметіне, орталық атқарушы органдарға береді.
Төтенше жағдайлардың алдын алудың және жоюдың мемлекеттік ... ... ... және ... ... төтенше жағдайлардың алдын алу
және іс-қимыл жасау жөніндегі шараларды жоспарлау, ... және ... ... қарай жүйенің жұмыс істеуінің үш тәртібі:
күнделікті қызмет тәртібі;
аса жоғары ... ... ... ... ... ... ... алдын алудың және ... ... кіші ... мен ... бір ... түрлі
режимдерде жұмыс істей алады.
Төтенше жағдайларды жоюды Төтенше жағдайлардың ... ... ... ... жүйесінің аумақтық немесе төтенше жағдайлар пайда болған
аумақтар мен объектілердің ведомстволық кіші жүйелерінің күштері ... ... ... ... ... ... қорғау тәсілдеріне үйретуді
Қазақстан Республикасының жергілікті атқарушы органдары, төтенше жағдайлар
жөніндегі орталық атқарушы ... ... ... ... істейтін,
оқитын және тұрғылықты жерлердегі сабақтарда, жаттығуларда ... ... ... және ... ... кезінде, сондай-ақ
дербес жүзеге асырады.
3. Төтенше жағдайлардан халықты қорғаудың ... ... ... орта мен ұйымдарды төтенше жағдайлар кезіндегі
қорғаудың негізгі принциптері. Халықты ... ... — бұл ... ... ... ... халықты қорғау тәртібін анықтайтын ҚР үкметі
ресми ... ... ... апат, зілзала мен осы заманғы зақымдау қүралдарының
салдарынан қорғау жөніндегі шараларды жүргізу сипаты, ... мен ... ... ... ахуалды бағалау мен ... ... ... ... ... ... АҚ ... анықталады.
Осы заманғы зақымдау құралдарынан халық пен шаруашылық объектілерін
(ШО) қорғаудың негізгі принциптері мыналар [15]:
1. Қорғаныс шараларын өз ... ... және ... Ол ... бейбіт және соғыс жағдайындағы АҚ жоспарларын ... ... - ... ... ... ... маңызды кұрамдас
бөлігі. Оның мәні бейбіт және соғыс уақытындағы жағдайды талдау мен
бағалау, ... ... ... АҚ ... ... болып табылады;
б) халықты ТЖ мен осы ... ... ... ... даярлау. Моральдық - психологиялық қасиеттерді және АҚ мен
ТЖ бойынша оқып-үйрену қажеттігіне ... ... ... және жеке ... құралдарын жинау және
оларды пайдалануға әзірлікте үстау;
г) көшіру шараларын даярлау;
д) ... және ... ... ... ... ... ... жұмысының сенімділігін және тұрақтылығын көтеру жөніндегі
шараларды ... ... ... ... ... мен ... анықтаудағы
салыстырмалы көзқарас.
Қорғаныс шараларының сипаты мен ... ТЖ ... ... ... ... ... және ... маңызы
мен жергілікті жағдайларға байланысты.
Бірінші кезекте ... ... ... ... пен ... қорғау жөніндегі шаралар АҚ тобына жатқызылған қалаларда,
оларға іргелес елді ... ... және ... ... іске
асырылады: қызметтері соғыс уақытында да тоқтамайтын кәсіпорындардың
жұмысшылары мен қызметшілерін, сондай-ақ АҚ ... ... ... ... ... мүшелерін қауіпсіз аймаққа таратып қоныстандыру;
АҚ бойынша топтарға жатқызылған қалалардағы ... ... ... бар ... ... мен осы ... үшін
ыңғайластырылған және болжанған орындарға, сондай-ақ құрылыстары ... ... ... ... ... ... салынатын қарапайым
панаханаларға жасыру.
Бейбіт уақыттағы ТЖ жағдайындағы міндеттерді шешу кезіндегі ... ... мен ... ... ... ... ҚР ... үшін тән зілзала түріне, сондай-ақ аса кауіпті ... ... ... ... Қорғаныс әдістері мен құралдарын анықтаудағы кешенді көзқарас.
Халықты қорғау жөніндегі шаралардың кешенділігі ТЖ сипатына байланысты
қорғаныс әдістері мен құралдарын ... ... ал ... ... ... түрі мен ... орай ... нақты жағдайда қалыптасқан ахуалға олардың қайсысының барынша
сәйкес келетіндігіне басымдық бере отыра ... ... ... ... дәл қолдана білу кажет.
а) Инженерлік шаралар.
Халықты қорғаныс ғимаратына жасыру жау шабылуы ... ... ең ... ... ... ... ... шаралары.
Көшіру шараларын дер кезінде жүргізу ТЖ жағдайында халықты алып кетуге
(тасуға), сондай-ақ оны қарсылас жақ осы ... ... ... ... зақымданудан сақтауға мүмкіндік береді.
в) Радиация мен химиядан ... ... ... мен ... ... ... ... бірыңғай АҚ
шараларының кешені ретінде қарастырылады, ол мыналарды ... пен АҚ ... ... ... сүзу және айдау құралдарымен;
- радиациялық барлау приборларымен (ДП-5В, ИМД-5, ПМД-21);
химиялық барлау приборларымен (ВПХР, ШІХР, ҚӘУЗ ... ... ... ... газталдағыштарымен (АГП-1);
дозиметрлік бақылау приборларымен (ИД-1, ИД. ДП-22В, ДП-24) ... ... ... ... және ... ахуалды анықтау мен бағалауды;
халыққа радиоактивтік, химиялық зақымдану турады хабарлауды;
азық-түліктің, судың, мал мен ... ... жол ... ... ... және ... зақымдану жағдайында халықты қорғау режимдерін
әзірлеуді;
жердегі, ғимараттағы ... ... ... ... судың, азық-
түліктің улы затпен ластануын анықтау үшін халықтың "Мастер-1", "Сосна",
"Белла" тұрмыстық дозиметрлерін пайдалануды;
- радиоактивтік ... және ... ... ... ... ... ... ТЖ мен осы заманғы зақымдау құралдарынан қорғау бойынша
медициналық шаралар халықты иондаушы сәулелерден, улағыш, ... әсер ... ... және бактериалдық құралдармен зақымданудан ескерту немесе
дәрежесін төмендету мақсатында жүргізіледі.
Ол ... ... және ... ... жүргізуді;
халық пен АҚ бөлімшелерінің жеке құрамын зақымданған кезде өз-өзіне ... ... ... ... оқып-үйретуді;
халық пен АҚ бөлімшелерінің жеке құрамын дәрі-дәрмекпен қамсыз-дандыруды;
- объектілердің радиоактивтік, ... ... және ... ... ... ... ... санитарлық-ветеринарлық және эпидемияға қарсы шараларды жүргізу.
д) Өрттен қорғау шаралары.
Бұл - ... пен ... ... ... ... мақсатында
жүргізілетін техникалық және ұйымдық шаралардың кешені. Өрттен қорғау
шаралары ... ... өрт ... ... ... елді ... мен ... объектілерінің өртке қарсы
беріктігін көтеру жөніндегі инженерлік-техникалық және өрттен сақтандыру
шараларын ... ... ... мен ... ... ... ахуалын багалау мен оны бақылауды;
- өрт ошақтарын, сондай-ақ қала ... ... және ... ... ... ... ... жайылтпау мен сөндіруді.
Сөйтіп, қорғау әдістері мен құралдарын анықтаудағы кешенді көзқарас
қана халықтың сенімді қорғалуын қамсыздандырады.
Жеке және ... ... ... ... ... білу бүкіл
халықты ТЖ мен осы заманғы зақымдау ... ... ... етеді.
4. ҚР Қарулы Күштерімен тығыз байланыста қорғаныс ... ... ... ... ... ... табысты орындауда ҚР Қарулы Күштерімен
тығыз байланыстың үлкен маңызы бар. ... ... ... ... ... ... мазмұнына ҚР Қарулы Күштерімен
тығыз байланыс бойынша негізгі мәселелер ... ... ... ... АҚ және ТЖ ... гарнизондарының
хабарлау және осы органдардан олар орындаған шаралар туралы кері ақпарат
алу тәртібі;
коменданттық қызметті ұйымдастыру және ... ... ... мен ... көшірудің негізгі бағыттарындағы қозғалысты реттеу;
гарнизон әскерлерін, жергілікті қорғаныс объектілерін, көшірілген халықты
қауіпсіз аймаққа ... ... ... ... және зілзала, ірі авария мен апат ... ... мен ... және ... ... ... ... мәселелерін
келісу. АҚ мүддесі үшін барлау жүргізу үшін ... ... ... ... бөлімдердің барлау құрылымдарын және техниканы ... және ... ... мен ... ... ... белгілеу;
көлік, медицина, инженерлік, материалдық-техникалық құралдар мен ... ... ... шаралар;
санитарлық – эпидемиялық ахуал туралы ақпарат;
халықты көшіруде басқару үшін байланыс және ... ... ... ... ... әдістері. Халықты осы заманғы зақымдау
құралдарынан және төтенше жағдайлар кезінде қорғауды ... мен ... ... осы ... ... ... және төтенше жағдайларда
құрбандыққа ұшырауын болдырмауға немесе азайтуға бағытталған қорғаныс
шараларын іске ... ... ролі ... ... ... ... мыналар:
қорғаныс ғимараттарына жасыру;
халықты таратып қоныстандыру және көшіру;
жеке және медициналық қорғаныс құралдарын қолдану;
дер кезінде хабарлауды ұйымдастыру;
азық-түлікті, суды, мал мен ... ... ... қатты әсер
ететін улы заттармен және бактериалдық құралдармен зақымданудан қорғау;
радиациялық, химиялық, бактериологиялық ... ... ... ... ... қорғау, санитарлық-гигиеналық, эпидемияға қарсы және сақтандыру
шараларын ... ... ... ... пен ... ... ... сақтау;
адамдарды, техниканы, киім мен аяқ-киімді санитарлық тазалауды және аумақ
пен ғимаратты залалсыздандыруды жүргізу.
Қорғаныс ғимараттарына жасыру — ... осы ... ... әсіресе жау шабуылы қауіпі жағдайында қорғаудың негізгі және
ең сенімді әдісі.
Таратып қоныстандыру және АҚ топтарына жататын қалалардың халқын, ... ... ... әсерінің қауіпі нақты төнген халықтың бөлігін қорғау
үшін жүргізіледі. Бұл ... ... ... ... ... алып кету және оларға жеке қорғаныс ... ... ... панаханада жасыру жолымен қауіпсіз аймақтарға
орналастыруды ... ... ... ... ... осы ... ... қолданылуы салдарынан қорғаудың негізгі әдісі болып табылады.
9-сурет. ТММЖ жүйесіндегі қорғау шараларының түрлері
Жеке және медициналық, ... ... ... осы ... ... ... факторларының ықпалын әлсірете алады. Жеке
қорғаныс құралдары радиоактивті, улағыш, қатты әсер ететін улы ... ... ... зақымданудан қорғауға арналған. Медициналық
қорғаныс құралдары ... ... ... ... ... немес әлсіретуге арналған. Оларға радиациядан ... ... және АИ-2 жеке ... ... ... қорғау құралдары мен жеке химиядан қорғау пакеті жатады.
Халықты қорғау республика Азаматтық Қорғанысының басты міндеттері
болып ... ... ... - ең ... ... және ... ... - бейбіт және соғыс уақытындағы ... ... мен ... ... Қазақстан Республикасы
Мемлекеттік жүйесі барлық шараларының басты ... ТММЖ ... ... төтенше жағдайлардан қорғау
шаралары ... ... ... ... ... зардаптары және жапа ... ... ... ... ... ... Табиғи апаттар (жер сілкінісі, су тасқыны) кезінде құтқару
жұмыстарын ... және ... ... ... - ... кездейсоқ құбылыс. Жер сілкінісі кенеттен
пайда болады да қасқағым сәтте өтеді. Жер ... ... ... ... ... ... көпірлер, каналдар, тоғандар мен ... ... ... су ... ... ... беру ... байланыс бұзылады, қар көшкіні, сел, сырғыма мен қопарылыс пайда
болады. Тау жыныстарынан тастар құлайды, өрт пайда ... ... ... ... кезіндегі қондырғы мен ... ... ... ... өзінің зақымдалуынан болатын шығыннан бірнеше
есе асып түседі [18].
Жер ... ... ... және ... - ... ... АҚ мен ТЖ ... әуелі мыналарды жасайды:
үйінді астынан және өртеніп жатқан ... ... ... ... ... ... шеккендерді көшіру үшін және ... ... ... ... ... болған өртті жайылтпау және сөндіру;
адам өміріне қауіп төндіретін коммуналдық - энергетикалық тораптар-дағы
апат ... ... ... және апат ... ... ... ... не бұзу;
зардап шеккендерге алғашқы медициналық көмек көрсету, қажет болған ... ... ... ... ... ... ... панажайларды ұйым-дастыру,
оларды қажетті азық - түлікпен қамтамасыз ету.
Су тасқыны зардабын жою мен авариялық - ... ... ... АҚ және ТЖ ... мен ... ... ... жүргізеді:
су тасқынына байланысты көшірудің басталғаны мен тәртібі туралы халықты
хабардар ету;
халыққа ... ... ... орын, оған келу ... ... ... ... ... елді ... ... қоғамдық ғимараттар мен жергілікті тұрғындардың үйіне қоныстандыру;
су басқан аумақтағы адамдарды іздеуді жедел ұйымдастыру;
су ... ... ... ... ... су ... әкету;
зардап шеккендерге алғашқы медициналық көмек көрсету, қажет болған жағдайда
оларды ауруханаға апару;
баспанасыз қалған адамдарға уақытша ... ... ... ... азық - ... ... ... тасқыны салдарынан өндіріс нысандарында, коммуналдық – энерге-тикалық
пен байланыс желілеріндегі аварияларды жою.
4.2. Техногенді апаттар (өндірістік авариялар, өрт, ... ... ... ұйымдастыру және өткізу
Техногендік апаттар кезінде ... ... ... денсаулығын және жұмыскерлік жағдайын көтеру шаралары қолға
алынады.
Бұл жиынтық ... ... ... ауыз ... және де ... қажеті бар
құралдармен қамсыздандыру,
бактериологиялық, химиялық, радиоактивті зақымданудан азық-түлікті, су
қоймалары және су беру ... ... ... ... медициналық қамсыздандыру;
ТЖ ахуалында іс-әрекет тәртібін жасау және өз уақытында орнату;
тұрғындарды санитарлық тұрғыдан қарау;
әзір өнімдерді, шикізаттарды, ... ... ... ... ... жасау;
тұрғындарға нақты ақпар беру;
адамдардың моралдық-психологиялық және психологиялық тұрақты-лығына көмек
беру шараларын жасау;
- ... ... ету ... ... ... апаттар кезіндегі құтқару жұмыстарын жүргізу барысында,
негізгі күш пен құралдарды зардап ... ... ... ... ... апат аумағында қалғандарды шығару үшін жедел жетуге бағытталады.
Құтқару және басқа да ... ... ... ... мен амалдар
жалғасымдығы ғимараттың бұзылуына; коммуналдық, энергетикалық, ... ... ... және ... ... алу мен химикалық
зарардану дәрежесінен; құрама ... әсер ... өрт және ... ... ... адам ... ... мүмкін жерлерде қираған құрылыстарға, бұзылған
ғимараттарға және құтқару жұмыстарын ... ... ... ... жол ашу ... бағытты қозғалысқа кіретін жолдар ені 3-3,5 м, екі бағытты қозға-
лысқа кіретін жолдар ені 7 м болуы тиіс. ... бір ... ... ... 150-200 м ... 15-20 м созылымдығымен ажыратқыштар жасалады [20].
Кіріс ... ... үшін ... ... мен ... қатыстырылады.
Тапсырма алған өрт сөндіру құрамалары жұмыс нысандарына бағыт алып,
жол бойы кездескен өрт ошақтарын өшіріп жүреді.
Қираған құрылыстар астынан адам ... ... ... ... мен АҚ ... айналысады. Бірақ, бұл жұмысқа басқа да барлық
тұрғындарды қатыстыру керек.
Барлау мәліметтеріне сүйеніп, адам ... мен ... ... ... ... Жеке құрама панаханаларды іздестіріп,
қорғаныс құрылыстарында қамалып қалған адамдармен ... ... ... ... ... ол үшін ... ... есік,
ірге, су-жылу құбырларын тықылдатуды пайдаланады. Ең алдымен желдеткіш
арналары ... ... ... ... таза ауа ... ... адамдар жасалған жол арқылы мына амалдармен шыға-рылады:
қолмен, плащпен, ... ... ... ... ... т.б.
заттар арқылы. Адамдарға алғашқы медициналық жәрдем көрсетіп, қауіпсіз
аудандарға шоғырландырады.
Құтқару жұмыстарына ... ... әрі жаңа ... ... адам ... ... оқшаулау мен жою бойынша жұмыстар,
әдетте құрама буындарымен су құбырлары, ... ... газ, ... ... ... ... іске ... пен технологиялық жүйелеріндегі авария мен
бұзылу зардабын жоюдағы негізгі амал - ... ... және ... ... ... ... өшіру мақсатында су жіберу сорабы стансалары мен үңғымалар ... ... ... су айдау резервуарлары іске қосылады.
Жылу берілістер жүйесі аварияға ұшыраған кезде, ... ... ... ... сыртқы жүйемен ажырататын ысырманы іске қосады.
Газ тарату ... ... ... ... жеке газтаратқыш пен
газголдерлі стансалардың ... іске ... ... ... ... тығындалады, әрі шикі балшықпен сыланып, жапырақты резинамен
оралады. Құбыр саңылаулары тығыз ... ... ... ... ... резинамен оралады. Газ жану ... оның ... ... жалын құм, жер, балшық, саз арқылы өшіріледі. Газбен ... ... ... ... мен ... ... ... қолдану арқылы іс-шаралар жүргізу қажет.
Электрқуаты жүйелеріндегі аварияларды жою, тек ток ажыратылған ... ... ... ... ... ағытумен, сымдарды
кесумен) жүргізіледі. Электр жұмыстарында жүйе аумағы екі ... ... ... ... жою ... ... суларды бұрып,
зиян шеккен жерін ажыратады.
Технологиялық құбыр ... ... ... ... ... пен өрт болдырмау мақсатында (құбыр ... және ... ... ... ... ... барысында қираған ғимараттарды бұзу жүмыстары
көтергіш, трактор ... жару ... ... ... неше түрлі тіреулер арқылы іске асырылады.
Азаматтық қорғаныс құрамалары ҚӘУЗ-бен ластану ... ... ... әрі ... ... пен ... залалсыздандырады.
ҚӘУЗ бар коммуникациядағы аварияларды жою барысында ... ... жеке ... крандарды және т.б. айдағыш қондырғыларды
жабады, улы зат құбыр арқылы әрі таралмас үшін құбыр шеттерін ағаш ... ... ... муфталарды орнатады.
Техногенді төтенше жағдайлар кезінде адамдарды құтқару ТЖ-ын жою
процесінің бір бөлігін ... олар ... ... жұмыс кешенін
көрсетеді.
Сипаттамасы бойынша адамдарды техногендік апаттар ... ... үш ... ... ... ... ... қосалқы.
Техногендік апаттар кезіндегі құтқару жұмыстары адамдарды құтқарып
алумен тікелей байланысты, оған мыналар кіреді:
басылып не қамалып қалған ... ... ... ... ... шығарып алу (оларға жету жолдарын жасау);
зардап шеккендерге алғашқы медициналық жәрдем көрсету;
зардап ... апат ... ... ... (жедел) жұмыстар мыналарды қамтиды:
өрт сөндіру;
коммуналды - энергетикалық, техникалық желілердегі апаттарды жою;
тосқауылдарға кіру жолдарын жасау;
осал құрылыстарды күшейту [22].
ЖҰМЫСТЫҢ ... МЕН ... ... Алматы қалалық "Құтқару ... ... ... ... ... сараптау нәтижесінен туындалған жиі
кездесетін жол - көлік ... ... ... ... ...... ... кезінде құтқару жұмыстарын ұйымдастыру-дың
әдістері. Кезекші - диспетчерлік пунктіне авария немесе апат туралы түс-кен
ақпараттан кейінгі ... ... ... ... ... ... ... жедел жету;
оқиға болған жерде бақылау жүргізіп, жағдайды бағалау; қолда бар құралдар
мен құтқарушылармен адамдарды ... ... ... ... қорқыныш
- үрейге бой алуын болдырмау;
құтқару жұмыстарының ... ... ... күш пен ... ... мен ... анықтау;
бөлімшелерге (құтқарушыларға) нақты міндеттерді ... ... ... ... ... ... ... ұдайы қадағалау, қажет болғанда ... ...... ... ... «Құтқару қызметінің» жұмысы.
1) ЖКО кезінде жапа шеккендерді құтқарушы топтың міндеттерін
алдын ала белгілеу.
Жол - көлік оқиғасы ... ... ... - ... жұмыс-
тарына бірнеше құтқарушыдан тұратын құтқару топтары жұмылдырылады. Мысалы,
5-6 адамнан тұратын топтың құрамы мынадай болып келеді:
топ командирі – ... ... ... ... және ... ... ... бірлесе әрекет етуді ұйымдастырады;
жүргізуші - көліктік құралды ... ... ... ... мен ... да ...... инструменттерін энергиямен
жабдықтау құрылғыларының жұмысын, ЖКО ... ... ... құтқарушы – зақымдалған көлік құралын маталудан босатады, ондағы
зардап шеккендерді көліктен шығарып алады;
құтқарушы – ... - ... ... ... ... ... факторларды туғызатын жұмыстардың (жанармайдың төгілуін
қадағалайды, жану ошақтарын ... және ... ... ... ... да ... заттарды жинап, алып тастайды) алдын алады, оқшаулайды және
олардың әсерін болдырмайды, ... ... ... авариялық - құтқару жұмыстары орнын қоршайды;
медциналық қызметкер – зардап ... ... ... ... ... зақымдалған автомобильден шығарып алуға көмектеседі.
2) Авариялық - ... ... ... ... 3 ... бөлу.
3) ЖКО-ның қосымша зақымдаушы факторлары әсерін төмендету
немесе жою ... ... ... ... ... ... жапа шегушілерге алғашқы
медициналық көмек көрсету үшін оларға жету жолын шұғыл қамтамасыз ету.
Жапа ... ... ... бірінші кезекте мынадай меди-циналық шаралар
көрсетіледі: шокқа қарсы терапия, жарақаттан дененің ... ... ... ... ... ... ... зақымдалған көліктен шығарарда,
егер оның бір жері сынса ... ... ... оны ... бір ... және осы ... ... авариялық құтқару жұмыстары кезінде
қозғамау.
Жедел жәрдем автомобилі келіп жеткен соң, жарақаттанған адамды ... ... ... ... - ... ... ... қолданылатын техникалық құралдар. Жол –
көлік оқиғалары ... жою ... ... - ... ... ... пневматикалық, электрлік және қол ... ... ... мен ... ... ... бөлшектеу үшін, тек қана гидравликалық пен пневматикалық
қол инструменттері пайдаланылады ... ... - ... ... ... ... орнықтыру, бөлшектеу және көтеру кезінде пайдаланылады. Аталған
операциялар әртүрлі типтегі гидравликалық ...... ... ... қайшылар, ашқыштар, қайшы – ашқыштар, күштік ци-
линдрлер және донкраттармен ... ... ... ... ... ... тораптарын және кузовтың түрліше беттерін кесуге арналған.
Қайшылар автомобиль кузовы бетін кесу үшін қолданылады.
Ашқыштар автомобиль есіктерін ... ... алып ... ... ... орындықтарды жылжытуға, прибор тақтасын ажыратуға, рульдік
колонканы итеріп шығаруға, автомобильді көтеруге арналған.
ЭКСПЕРИМЕНТ ... ЖӘНЕ ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру және
өткізу ерекшеліктері
Қазақстан Республикасы Президентінің 1997 жылғы 20 шілдедегі №3358
Жарлығына сәйкес және ... ... ... 2001 ... 3 қазандағы
3/229 қаулысымен «Алматы қаласы Құтқару ... ... ... ... құрылды [27].
«Құтқару қызметі» мемлекеттік қазыналық коммуналды кәсіпорнын құрудағы
мақсат – Алматы қаласы тұрғындарына олардың ... ... ... ... ... ... экстремалды оқиғаларға ұшыраған
жағдайда кезек күттірмес ... ... ... ... ... мыналар кіреді [28]:
тұрғындардан кез келген төтенше оқиғалар, ... болу ... бар ... ... ... туралы мәліметтерді бірыңғай 051 телефон нөмірі
бойынша қабылдау;
зардап шегушілерге шұғыл көмек ... ... ... ... ... жазатайым оқиғалар туралы ақпаратты топтастыру және өңдеу;
тұрғын халықтың тіршілігін қамтамасыз ету, түрліше экстремалды жағдайларға
үшыраған азаматтарға ... беру ... ... ... ... бірлесе әрекет етуді ұйымдастыру;
өз құзыретіндегі авариялық – құтқару жұмыстары кешенін ұйымдастыру және
жүргізу;
төтенше ... мен ... ... қалалық жедел және авария-лық
қызметтерді ... ... ... ... ... жедел шара қолдану үшін өзінің құрылымдық
бөлімшелерінің тұрақты ... ... ... ... ... даярлау және оларды тиісті аттестаттау
органдарына сынақтан өтуге ұсыну;
халықты қорғау аясындағы ... ... ... мен ... ... ... әрекеттерге оқып – үйрету дайындығына қатысу;
қажет болған жағдайда, жұмыс мамандықтары мен ... ... ... ... ... шеше алатын ерікті құтқарушылардың
жеңіл басқарылатын, ұтқыр бөлімшелерін жасақтау.
Алматы қаласы «051 Құтқару қызметі» мемлекеттік қазыналық ... ... ... ... ... [29].
Алматы қаласы «051 Құтқару қызметі» МҚКК – ыны мынадай бөлімдер-ден
тұрады: инженерлік ... ... ... ...... ... кезекші – диспетчерлік қызметі, азаматтық қорғаныс пен төтенше
жағдайлардың материалдық қорлар бөлімшесі, медициналық ... ... ... ... Алматы қаласы 051 - «Құтқару қызметі» МҚКК-ыньң
құрылымы
Инженерлік ... ... ... Құрамында 22 арнайы техника,
арнайы техникаға арналған 2 ангар, материалдық – техникалық қамсыздандыру
қоймалары бар. Отряд ... мен ... ... төтенше жағдайлар
зардабын жоюды, жедел құтқару жұмыстарын атқаруды, инженерлік – техникалық
жөндеу жұмыстарын (құлағалы тұрған ... ... ... ... жүйелеріндегі ақаулар мен апаттарды жоюға, т.б.) жүргізуді
атқарады.
Авариялық – ... ... ... мен техногендік төтенше жағдай-
лардың алдын алу, олардың зардабын жою, ... ...... ... ... Отрядтың балансында 72 көлік бірлігі бар,
олардың 23 бірлігі табиғи мен ... ... ... ... кезекші – диспетчерлік қызметі тұрғындардан кез келген
төтенше оқиғалар, пайда болу қаупі бар ... ... ... ... мәліметтерді бірыңғай 051 телефон нөмірі бойынша қабылдауға, зардап
шегушілерге шұғыл көмек ... ... ... ... мен ... ... туралы ақпаратты топтастыру және өңдеуге, қалалық
бағыныстағы басқа да жедел қызметтердің ... ... ... ... ... ... экстримді жағдайларда алғашқы
медициналық жедел ... ... ... ... ... ... жүргізеді.
АҚ және ТЖ материалдық қорлар бөлімшесі ... ... ... ... ... ... ... Бөлімшеде төтенше
жағдайлар бола қалған кезде, 11000 адамды уақытша ... ... ... ... ... бар. Бұларды толық жинақтылықта төтенше
жағдай орнына жеткізетін, әрқайсысының көлемі 6 м3 болып келетін 20 ... ... ж. ... ... ... ... қаласы 051 «Құтқару
қызметі» МҚКК-ында 289 адам қызмет атқарады, оның ішінде инженерлік ... ... – 45 ... ... ... – 62 ... ... қызмет көрсететін топ – 6 адам; радиологиялық, бактериоло-
гиялық пен химиялық барлау жүргізетін топ – 6 ... ... ... ... – 22 ... ... ... – 37 адам.
2008 жылы Алматы қаласы «Құтқару қызметі» ... ... ... ... жағдайлардың зардабын жою бойынша біршама жұмыс
атқарылды. Жыл басынан 051 пультіне қала тұрғындарынан ... ... ... ... және ... да кезек күттірмейтін жұмыстар туралы 320 мыңнан аса
хабар келіп түсті. Авариялық – ... ... 10 ... аса оқиға орнына
шығу жасады. 943 адам, оның ішінде 345 бала құтқарылды.
Алматы ... 051 ... ... 2009 жылы ... ... ... – құтқару жұмыстарының деректері.
Жалпы ақпарат:
1) 051 телефонына барлығы 28352 ... ... ... қызметі» 683 шығу жасады, оның ішінде 138 шығу ... ... ... ... ... ... ... Баланың ғимарат ішінде қамалып қалуына байланысты – 20 ... ... адам ... ... – 0, адам ... ... – 19 шығу,
шығудың қажетсіздігі – 1;
4) Қарт адамның қамалып қалуы – 20 шығу, оның ... адам ... – 7 ... адам ... ... – 13 ... шығудың қажетсіздігі
– 6, дененің анықталуы – 2 ... ... ... 67 шығу жасалды, оның ішінде қажетсіздігі – 25;
6) Мәйіттің анықталуы – 6.
Жол – көлік оқиғасы:
7) Авариялық – құтқару отряды ... жол – ... ... 30 ... 25 адам құтқарылды, 5 адам көліктен шығарылып алынды.
Басқалары:
9) Жарылғыш құрылғыға байланысты – 7 шығу ... оның 5 – ... 7 ... ... Халыққа медициналық көмек көрсету – 12 рет;
12) «04» коды – газда қалып қойған тамақ бойынша – 11 шығу.
Алматы қаласы 051 ... ... 2009 жылы ... ... ... – құтқару жұмыстарының деректері.
Жалпы ақпарат:
1) 051 телефонына барлығы 23760 қоңырау түсті.
2) ... ... 540 шығу ... оның ішінде 94 шығу адам
өміріне қауіп төнген жағдаймен байланысты.
Адамдардың қамалып ... ... ... ... қалуына байланысты – 21 шығу, оның ішінде
адам өміріне қауіптісі – 1 шығу, адам ... ... – 20 ... ...... адамның қамалып қалуы – 23 шығу, оның ішінде адам өміріне қауіптісі –
4 шығу, адам өміріне қауіпсізі – 6 ... ... ... – 10, ... – 3 ... ... 33 шығу ... оның ішінде қажетсіздігі – 15;
6) Мэйіттің анықталуы – 2.
Жол - көлік оқиғасы:
7) ...... ... ... жол – ... ... 20 ... 22 адам құтқарылды, 5 адам көліктен шығарылып алынды. Басқалары:
9) Жарылғыш ... ... – 2 шығу ... оның 1 – ... ... құтқарылды;
Халыққа медициналық көмек көрсету – 12 рет;
Қатты әсер ететін улы заттар бойынша – 4 шығу;
газда қалып қойған тамақ – «04» коды ... – 7 ... ... ... ... ... ... Құтқару қызметіне 2009 жылы ақпан және ... ... ... ... ... ... ... авариялық
құтқару жұмыстарын шығудың жиі болуын көрсетті. Олар жол – көлік ... ... ... жөнінде, иісті газбен улану, тұрғын үйлерде
газ жарылуы, өрт, тауда қар көшкіні астында қалуы, ... ... ... ... қамалып қалуы. Осылардың ішінде жол – ... ... ... ... ... иісті газбен улану шақырулары жиі
кездесетіндіктен осы оқиғаларға нақты тоқтауларды жөн ... ... ... 2009 жыл. ... 13.32 – де ... – диспетчерлік пунктке
Әуезов ауданында Момышұлы көшесі мен Төле би ... ... ... соқтығысқаны туралы ақпарат келіп түсті. Авариялы – құтқару
тобы оқиға орнына 11 ... ... ... тобы ... болған жерге жедел бақылау жүргізіп жағдайды
бағалады. Оқиға орныңдағы жағдайдың негізінде, ... ... ... ... ережелерін сақтамағандықтан, оның екі ... ... Бұл ... ... ... қатты түйісуінің нәтижесінде
мыжылып, есіктері ашылмайтын болып, ішінде ... ... ... ... көліктер де қатты ақаулар алған, ішіндегі жүргізушілерінің ес-түсі
жоқ.
11-сурет. Құтқару қызметін шақыру оқиғаларының жиілігі
Топ командирі келесі ... ... ... оқиға болған жерді қоршап, көліктер мен ... ... ... ... қалған «Гольф» автомашинасын эвакуатордың көмегімен өз
қалпына орнықтыру жүргізілді. Оның ... ... ... көмектен
бас тартты.
«Ниссан» автокөлігінің жүргізушісін ... ... алу ... ... төбесі электрлі кескіштермен киылып алынып тасталды.
Зардап шеккен адам көліктен ... ... алып ... ... ... ... ... медициналық шаралар көрсетілді:
шокты болдырмас үшін, ауырсынуды басатын промедол ... ... ... жақ ... ... ашық ... қанды тоқтату үшін жгут салып,
жарақатын өңдеп, таңдық;
келесі машинадағы адамнан клиникалық өлім белгілері (есі-түсі жоқ, ... көз ... ... ... жоқ) байқалды. Бұл адамға жедел ... және ... ... ... ... ... көлігі келгенше тірілтіп
алынды.
Көліктерден шығарылып алынған 6 ... ... ... ... ... ... олар жедел жәрдем автомобилімен № 7 ... ... 2009 жыл. 18 ... күні ... 9.43 – те 051 «Құтқару қызметі»
кезекшілік – диспетчерлік ... № 136 орта ... мина ... ... ... ... ... – құтқару отряды оқиға орнына жедел жетті.
Оқиға орнында жағдайдың ахуалы анықталған соң, ... ... 540 ... түрде сыртқа, қауіпсіз алыс жерге шығарылды, мектеп ғимаратына
олардың жіберілуі тоқтатылды, ... ... ... ... ... мен нұсқау бойынша әрекет ете бастады. Дереу барлық адамды
мектептен көшіру және ... ... ... ... ... ... ... Мектеп ғимараты мен оның төңірегін визуальды байқау
және арнайы жарылғыш жат іздеуші иттермен ... ... ... ... ... ... ... қызметінің құрамындағы психолог ... мен ... ... ... көрсетті. Сағат 10.45 – те
ақпараттың жалған болып шыққанына байланысты, дабыл тоқтатылды.
5 наурыз 2009 жыл. Сағат 11.38 – де ...... ... түтінен уланған адамдар жайлы шұғыл ақпарат келіп ... ... ... ... ... көшесі 18 үйде болған төтенше оқиға орнына
жеткен авариялық – құтқару тобы пештің дұрыс түтін ... ... ... ... ... ... Құтқару отряды зардап шеккендерді
шығарьш алуды өз алдарына міндет етіп ... ... ... ... алып ... ... белгілері мынадай болғанын анықтадық;
Денелерін зіл басқан, бастың қысылуы сезілген, маңдай мен самай қатты
сырқыраған, ... ... ... ... ... ... ... қызарып
ысып кеткен, әлсіздік пен қорқыныш байқалған.
Маңдай күре тамырының жалпы тамырдың соғуы жиілеп кеткен, жүрегі айнып
құсқан, ... ... ... пен ... ... ... ұйқы ... дененің
температурасы 38-40 °С дейін көтеріліп адамдар шала естерінен ... ... ... ... ... көмек шаралары
көрсетілді.
Зақымданушыны жатқан күйінде тезірек таза ... ... ... ... келтіретін киімдерін шешіп (жаға мен белбеуді ағыту), зақымданушыны
ыңғайлы етіп жатқызып тыныс алу бұзылғанын ... ... ... ... ... ... ... спиртін иіскеткіздік және
оттегімен ұзақ демалдырдық. Олардың үшеуі, орташа уланғандар стационарлы
ауруханаға ... ... ... жөнелтілді, соның ішінде бір бала
жағдайларының ауырлығына байланысты қаза болды.
12 ... 2009 жыл. ... 14.31 – де 051 ... ... № 94
мектеп директорынан ғимарат ішіне ... улы газ ... ... ... ... ... ... жедел жеткен авариялық құтқару ... ... 700 ... ... ... ... қауіпсіз жерге шығарды.
Мектеп ғимараты және оның ауқымы қоршауға алыңды. Химик – құтқарушылар
«Мегакон – 1» ... ... ... заттардың құрамын анықтауға кірісті.
Ауадағы күкіртті газдың ШДК ... 23 есе (11,8 ... көп, ... аса ... ... ... ... Уланған оқушыларға алғашқы
медициналық көмек көрсетілді, олардың сегізі №1 ауруханаға жіберілді.
ҚОРЫТЫНДЫ
1. ... ... шығу ... ... ... және ... іс-әрекетінен) деп бөлінеді.
Антропогендік түрлері техногенді, әлеуметтік және экологиялық деп
бөлінеді.
Табиғи және техногенді ... ... ... ... ... ... жүргізуді, апат болған жердің көлемін, қирау дәрежесін,
зақымдану аймағын, таралу бағытын, ықтимал шекарасын анықтау;
б) апат ... ... ... ... ... ... ... құтқару;
в) зардап шеккендерге алғашқы медициналық көмек көрсету, ... ... ... ... ... пен ұйымдарды ТЖ қаупі туралы құлақтандыру;
д) тікелей қауіп төніп тұрған нысандар мен елді мекендерді анықтау;
е) ... ... ... елді мекендерге көшіріп - қоныстандыру;
ж) апат ... ... ... ... ... және ... желілеріндегі болған авариялар мен апаттарды
жою;
051 «Құтқару қызметінің» төтенше жағдайларда ... ... ... ... ... ... көмегімен шұғыл түрде
жүргізіледі.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Төтенше жағдайлар және ... ... ... материалдар-дың
ақпараттық - әдістемелік жинағы. № 4 (32) ... 2007. – 120 ... және ... ... ... ... туралы" Қазақстан
Республикасының 1996 жылғы 5 шілдедегі №19 Заңы.
Сычев Ю.Н. Безопасность жизнедеятельности в чрезвычайных ситуа-циях. – ... и ... 2007. – 224 ... ... Оқу құралы. I кітап /Мемлекеттік тілге аударған Н.Ә.
Жүнісбаев. – ... ТЖ жэне АҚ ... ... ... ... және техногендік сипаттағы төтенше ... ... ... ... ... Үкіметінің 2004 жылғы 13 желтоқсандағы №1310
Қаулысы.
Тіршілік қауіпсіздігі: Оқу қүралы. II кітап /Мемлекеттік тілге ... ... - ... ТЖ жэне АҚ республикалық курстары, 2005.-160 б.
Приходько Н.Г. Безопасность жизнедеятельности. – Алматы: ВШП ... - 366 ... В.С. ... ... - М.: ... ... -410 ... Мастрюков Б.С. Безопасность в чрезвычайных ситуациях. - М.:
Издательский центр «Академия», 2006. - 336 ... Оқу ... I ... / ... С.К. ... ... ... АҚ республикалық курстары, 2008.-179 б.
Раздорожный А.А. Охрана ... и ... ... -
М.: Издательство «Экзамен», 2007. - 510 с.
12. Төтенше жағдайлар және ... ... ... ақпараттық – әдістемелік жинағы. № 1 (33) шығарылым,
2008. - 120 б.
«Төтенше жағдайлардың алдын алудың және жоюдың мемлекеттік ... ... ... ... 1997 ... 28 тамыздағы № 1298 Қаулысы.
Постник М.И. Защита населения и ... ... в ... - Минск: Вышэйшая школа, 2003. - 472 ... ... Ю.Г. ... ... - М.: ... «Академия», 2004. - 320 с.
Арустамов Э.А. Безопасность жизнедеятельности. - М.: Издательско
- торговая корпорация «Дашков и Ко», 2005. - 496 ... С.В., ... В.А., ... А.Ф. ... ... М.: Высшая школа, 2004. - 360 с.
Основы защиты населения и территории в чрезвычайных ситуациях /Под ... ... М.: ... МГУ, 1998. - 240 с.
Безопасность жизнедеятельности: Учебник / Под ред. С.В. Белова. -М.: Высшая
школа, 1999. - 360 с..
«Авариялық – ... ... және ... ... ... ... 1997 жылғы 27 наурыздағы №87- 1 Заңы.
Ұйымдардағы төтенше жағдайлар және Азаматтық қорғаныс бойынша сабақтарға
арналған оқу құралы. - ... ТЖ және АҚ ... ... 2003. ... ... ... және ... қорғаныс жөніндегі материалдардың
ақпараттық – әдістемелік жинағы. № 2 (22) шығарылым,
2005. - 120 б.
23. ... ... және ... ... ... ... - әдістемелік жинағы. № 2 (26) шығарылым,
2006. - 120 б.
24. ... ... және ... ... ... ... - әдістемелік жинағы. № 3 (23) шығарылым, 2005.-
120 ... - ... ... по ликвидации последствий
ДТП для аварийно – спасательных служб и формирований.
www.dtprescue.ru/34927.һtm1 - ... ... ... и обес-печения
аварийно - спасательных работ при ... ... ... ... ... Төтенше жағдайлар және азаматтық қорғаныс ... ... - ... ... № 2 (30) ... 120 ...... – Алматы қаласы әкімдігінің сайты.
www.emer.kz – Төтенше жағдайлар министрлігінің сайты.
www.almaty051.org – Алматы қаласы 051 «Құтқару қызметі» сайты.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 40 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Алматы қаласында қысқы олимпияда өткізу мүмкіндігі41 бет
ТЖ кезіндегі құтқару жұмыстары мен басқа да шұғыл жұмыстарды ұйымдастыру және жүргізу10 бет
Авариялық-құтқару қызметi мен құрамаларының мiндеттерi4 бет
Азаматтық қорғаныс жүйесінің құрылымы мен ролі6 бет
Азаматтық қорғаныс мәселелері14 бет
Азаматтық қорғаныс туралы3 бет
Апаттық-құтқару қызметтері мен құрылымдарының міндеттері туралы7 бет
Апаттық-құтқару қызметтерінің міндеттері мен әрекеттері. Құтқарушының құқықтары мен міндеттері5 бет
Жерсілкінісі кезіндегі құтқару жұмыстарын жүргізу ерекшеліктері7 бет
Зақымдаушы факторлардан халықты инженерлік қорғау. Зақымдану ошақтарындағы құтқару және басқа да шұғыл жұмыстар10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь