Салықтарды алу әдістері мен тәсілдері

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 6

Ι. САЛЫҚТАРДЫ АЛУ ӘДІСТЕРІ МЕН ТӘСІЛДЕРІНІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ

1.1. Салық салудың экономикалық мазмұны, қалыптасу ерекшеліктері ... .. 9

1.2. Салықтарды өндіріп алу және оны қолданудың қажеттілігі ... ... ... ... 13

ΙΙ. АЛМАТЫ ҚАЛАСЫ БОСТАНДЫҚ АУДАНЫ БОЙЫНША САЛЫҚ БАСҚАРМАСЫНЫҢ САЛЫҚ ЖҮЙЕСІНДЕГІ ӨНДІРІП АЛУ ШАРАЛАРЫН ҚОЛДАНУ ТӘЖІРИБЕСІ

2.1. Салық басқармасындағы мерзімінде орындалмаған салық
міндеттемелерін орындауды қамтамасыз ету шаралары ... ... ... ... ... 22

2.2. Салық басқармасындағы салықтардың бюджетке түсуін қамтамасыз ету
жағдайлары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 31

2.3. Салық берешегін өндіріп алудың амалдарын салық басқармасы
тәжірибесінде жүзеге асыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 37

ΙΙΙ. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ САЛЫҚТЫ ӨНДІРІП АЛУДЫ ҰЙЫМДАСТЫРУ МЕХАНИЗМІН ЖЕТІЛДІРУ БАҒЫТТАРЫ

3.1. Салық субъектілерінен салықтарды өндіріп алу жолындағы кездесетін
мәселелері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 48

3.2. Салықтарды өндіріп алуды оңтайландыру барысында заңнамаларды
жетілдіру жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 55

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 62

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 65

ҚОСЫМШАЛАР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 67
Қоғам дамуы тарихында ешбір мемлекет салықсыз өмір сүрген емес. Себебі, қоғамдық қажеттіліктерді қанағаттандыру үшін мемлекетке белгілі бір мөлшерде ақшалай қаражат көзі қажет, ал олар тек қана салықтар арқылы ғана жүзеге асырылады. Салықтар мемлекеттік бюджеттің негізгі кіріс көзі болып табылатындықтан, оның уақытында және толығымен мемлекет қазынасына түсіп отыруы қазіргі нарықтық экономикадағы күрделі де өзекті мәселелердің бірі болып табылады. Сондықтан да, ондағы салық санкцияларын қолданудың маңызы өте зор.
Еліміз бұрынғы әкімшілік-жоспарлы экономикадан нарықтық экономикаға өткен кезде мемлекет алдында көптеген экономикалық қиыншылықтар кездескен. Солардың ішіндегі ең өзекті мәселелердің бірі – салық және салық салу мәселесі болды.
Салық мемлекеттің іргетасы болғандықтан, тиімді салық жүйесін құру біз үшін өте қажет, өйткені қазіргі кезде еліміздің мемлекеттік бюджетінің 80-90 % - ын салық және салықтық емес басқа да түсімдер құрайды, яғни олар бюджет кірістерінің негізгі қайнар көзі болып отыр. Салық салуды барынша жетілдірмейінше қазіргі кездерде орын алып отырған қаржы тапшылығын және бюджетті толықтыру мәселесін шешу мүмкін емес. Салық заңдарының орындалуын қамтамасыз ететін механизмді жетілдіру мемлекеттің ең басты мақсаттарының бірі болып отыр. Бүгінгі таңда қоғамдағы көптеген келеңсіз жағдайлармен бірге салықтан жалтару да үлкен орын алып отыр. Әрине салықтан жалтарудың макроэкономикалық кері салдары мемлекетке едәуір зиян келтіретіндігі белгілі. Сондықтан да, салық санкцияларын яғни ерікті және мәжбүрлі өндіріп алуды қолдану – салықтан жалтаруға қарсы күресудің алғышарты негізінде туындап отыр.
Салық саясатының негізгі мәселелері уақыт өткен сайын әлеуметтік және саяси сипат алып келеді. Оның тиімді және дұрыс қызмет етуіне тек экономикалық сипаттағы ғана емес, азаматтық қоғамды, саяси тұрақтылықты сақтау және мемлекет егемендігі мен тәуелсіздігін тұғырландыру сияқты мәселелер де тәуелді.
Салық салу механизмі – кез-келген экономикалық жүйедегі ең маңызды тетік. Салық салу мемлекеттік реттеудегі ең басты әдістердің бірі, әлеуметтік-экономикалық саясаттың табысты болуы оның тиімділігімен тікелей байланысты.
1. «ҚР салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» салық кодексі. 01.01.2009 ж. //
2. ҚР «Әкімшілік құқық бұзушылық туралы» Кодексі \ 2007 жыл
3. ҚР «Бюджет туралы» Заңы / Егемен Қазақстан, 8.12.2007 жыл.
4. Қазақстан Республикасының Конституциясы, 77-бет., 3.2-т., 62-бет., 7-т.
II. Оқулықтар мен оқу құралдары
5. Ермекбаева Б.Ж. «Салық және салық салу» \ Алматы, 2003.
6. Н. Лян. Т.Юръева. Уклонение от налогов: цивилизиационный подход. // Аль Пари. №2. 2005 г.
7. Идрисова Э.К. Налоги и налогоблажения в Казахстане. Учебное пособие. Алматы. 2003г.
8. Үмбеталиев А.Д., Керімбек Ғ.Е. «Салық және салық салу» \Алматы, 2006.
9. Черник Д.Г. «Основы налоговой системы» / Москва 1997, ЮНИТИ.
10. Нурымов А. «Налоги РК и развитых странах» / Алматы 2005.
11. Ермекбаева Б.Ж., Арзаева М.Ж. «Шет мемлекеттердің салығы» / Алматы 2004.
12. Исполнение доходной части государственного бюджета за 2007 год. / Сагындыков М. – Вестник налоговой службы РК -№2 февраль 2007.
13. Кыстаубаев Р. «Анализ исполнения плана налоговых обязательств» // Вестник налоговой службы РК -2004 -№ 3 Март – 22-23 беттер.
14. «Қазақша-орысша орысша-қазақша терминологиялық сөздік» Экономика және қаржы. / «Рауан» баспасы / Алматы 2000.
15. Ермекбаева Б.Ж. «Жалпы мемлеккеттік салықтар». Оқу құралы /Алматы, Экономика, 1997жыл.
16. Аттапханов К. А. Фискальная система государства: роль и вопрос совершенствования - Алматы: Ғылым, 1997г.
17. Брызгалин А.В. Налоги и налоговое право. \Учебник \ Москва 1998г.
18. Ильясов К.К., Идирисова Э.К. Налоги развитых государств.\ Алматы, Қаржы-қаражат, 1997г.
19. Құлпыбаев С.К., Баязитова И.Т. Қаржы теориясы. – Алматы, 2001 жыл.
20. Ілиясов Қ.Қ., Құлпыбаев С. Қаржы \ Оқулық \ Алматы 2005 жыл.
21. Сейдахметова Ф.С. Налоги в Казахстане. \ Учебное пособие \ Алматы «LEM», 2002г.
22. Канто Е. Джеймс Д., Лаффер А. Экономика ұсынысының негіздері, Нью-Йорк, 1993ж.

III. Мерзімді басылымдар
23. Тетроев Я. О справедливом изъятии налогов \\ Фин. Казахстана, №7, 1997.
24. Генрих Шнитгер. К вопросу о политической экономики налогов//Юрист, 2006ж., №3, 37-бет.
25. Сагадиев К. Время снижать налоговое бремя.//Казахстанская правда. № 12. 2008 г.
26. Е Галиев, А.Аушанов. Административные правонарушения в области налогооблажения/.Юрист. №2. 2006г.стр 50-53
27. Жакупова Р.Б. Проблемы привлечения к ответственности за налогового правонарушения // Налоговый консультант . 2003. №7
28. Бейсенбаев Б. Криминологические характеристика уклонения от уплаты налогов с организаций. / Фемида. .№1.2005
29. Е.Нұрлыбаев. Салық қызметіне сапалық өзгеріс қажет. // Егемен Қазақстан. №4. 2008ж.
30. А. Нурумов. Влияния налоговой нагрузки на экономический рост Республики Казахстан.// Аль Пари. №1. 2006 ж
31. Құрманұлы Ж. Жеке тұлғаларға салынатын табыс салығының реттеу қызметі \\ ҚазМБА хабаршысы, №1, 2000 жыл.
32. Аттаханов Қ. Басты міндет-ел экономикасын сауықтыру //
Қаржы-қаражат -2002 -№ 7-3-9 б
33. Қаражан С. Дамудың бір кепілі салық/заң және заман-2002 №4-47 б
34. Финансы РК : Ежегодный статический сборник 1990-2001
35. Алиев Р.В. интересах налогоплательщиков и государства \\ Информационный бюллетень МФ РК, №8 1998.
36. Брызгалин А.В. Справедливость как основной принцип налогооблажения \\ Финансы, №8 1997
37. Сейдахметова Ф. Отдельные проблемы налоговой системы РК и способы их решения \\ Вестник предпринимателя, №9 2001.
        
        Мазмұны
Кіріспе …………………………………………………………………………….. 6
Ι. Салықтарды алу әдістері мен тәсілдерінің теориялық негіздері
1.1. Салық салудың экономикалық мазмұны, қалыптасу ерекшеліктері …… ... ... ... алу және оны ... ... ... 13
ΙΙ. Алматы қаласы Бостандық ауданы бойынша Салық басқармасының салық
жүйесіндегі өндіріп алу ... ... ... ... басқармасындағы мерзімінде орындалмаған салық
міндеттемелерін орындауды қамтамасыз ету шаралары …...…………. 22
2.2. Салық басқармасындағы салықтардың бюджетке ... ... ... ... ... ... берешегін өндіріп алудың амалдарын салық басқармасы
тәжірибесінде ... ... ... ... ... ... ... өндіріп алуды ұйымдастыру
механизмін жетілдіру бағыттары
3.1. Салық субъектілерінен салықтарды өндіріп алу жолындағы кездесетін
мәселелері …...………….…...………….…...………….…...………….….. 48
3.2. Салықтарды өндіріп алуды оңтайландыру барысында ... ... ... ... ... ... ... тізімі …...………….…...………….…... 65
ҚОСЫМШАЛАР …...………….…...………….…...………….…...………….…. 67
Кіріспе
Қоғам дамуы тарихында ешбір мемлекет салықсыз өмір ... ... ... ... ... үшін ... белгілі бір
мөлшерде ақшалай қаражат көзі қажет, ал олар тек қана салықтар ... ... ... ... ... ... ... кіріс көзі болып
табылатындықтан, оның уақытында және толығымен мемлекет қазынасына түсіп
отыруы қазіргі ... ... ... де ... мәселелердің бірі
болып табылады. Сондықтан да, ондағы салық ... ... ... ... ... ... экономикадан нарықтық экономикаға
өткен кезде мемлекет алдында көптеген экономикалық қиыншылықтар кездескен.
Солардың ішіндегі ең өзекті мәселелердің бірі – ... және ... ... ... ... ... болғандықтан, тиімді салық жүйесін құру біз
үшін өте қажет, өйткені қазіргі кезде еліміздің мемлекеттік бюджетінің ... % - ын ... және ... емес басқа да түсімдер құрайды, яғни олар
бюджет кірістерінің негізгі ... көзі ... ... ... салуды барынша
жетілдірмейінше қазіргі кездерде орын алып ... ... ... ... ... ... шешу мүмкін емес. Салық заңдарының орындалуын
қамтамасыз ... ... ... мемлекеттің ең басты мақсаттарының
бірі ... ... ... ... ... ... ... жағдайлармен
бірге салықтан жалтару да үлкен орын алып отыр. Әрине ... ... кері ... ... ... зиян келтіретіндігі
белгілі. Сондықтан да, салық санкцияларын яғни ерікті және мәжбүрлі өндіріп
алуды қолдану – салықтан ... ... ... ... ... отыр.
Салық саясатының негізгі мәселелері уақыт өткен сайын әлеуметтік және
саяси сипат алып ... Оның ... және ... ... ... ... ... ғана емес, азаматтық қоғамды, саяси тұрақтылықты
сақтау және мемлекет ... мен ... ... сияқты
мәселелер де тәуелді.
Салық салу механизмі – кез-келген экономикалық жүйедегі ең ... ... салу ... ... ең ... ... бірі,
әлеуметтік-экономикалық саясаттың табысты болуы оның тиімділігімен ... ... ... ... ... ... және
әлеуметтік қайта құрулар соған сәйкес шешімдер мен ережелерге негізделеді.
Оларды ... ... ... ... ... ... өсім,
қаржылық тұрақтылық, азаматтардың өмір сүру деңгейінің жоғарлауы, олардың
қауіпсіздігі және тағы ... ... жете ... ... ... ... ... біруақытта басқарушылық шешімдерді қабылдау
арқылы қажетті шараларды қолдану турасында қорытынды ... ... ... ... ... және ... ... мемлекеттік реттеушіліктің рөлін арттыруда көрініс
береді. Бұл салықтардың маңыздылығын билік құрылымдарын қажетті құралдармен
қамтамасыз ету ... ғана ... ... ... ... ... әсер ету ... элемент ретінде де арттырады.
Салық жүйесін реформалау бүгінгі күнге дейін әлі де ... ... ... оның ... республикада бәсекелестігі жоғары нарық
субъектілерін қалыптастыруға, ел экономикасының ... ... ... бастама болды.
Салық саясаты әлемдік тәжірибеде ... ... және ... ... ... ... ... салық төлеуде қателіктер жіберу, төлем ... ... ... ... ... ... және ... түрде салықтан
жалтару, салықты өндіріп алу процестерін жан-жақты жетілдіруге, оны кеңінен
пайдалануға негіз болып отыр.
Соңғы кездері заңды және ... ... ... ... ... жалтару кең таралды. Бұл өз ... ... ... ... ... ... мен оны жүзеге асырудың көптеген
механизмдерін тиянақты түрде сараптаудан өткізуді талап етті. Сонымен бірге
олардың ... ... ... ... ... ... табыс бөлігін
қалыптастыруға тура және жанама әсерін зерттеу ... ... ... ... ... қаржылық жүйесін
тұрақтандырудың басты шартарының бірі салық ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету болып табылады.
Осы ережелерді дұрыс сақтау арқылы ... ... ... ... тыс ... төлемдер мен түсімдердің өз уақытында және толық
түсуі, дұрыс ... ... ... ... ... ... ... алу ауыртпалығы салық қызмет ... ... бұл ... қандай жағдайда болмасын өзекті мәселе болып қала
береді.
«Салықтарды өндіріп алудың ... және ... ... ... ... ... ... мақсатым – салықтарды ерікті және
мәжбүрлі түрде өндіріп алу мәселесін теориялық және ... ... ... ол ... ... ... ... мақсатта төмендегі міндеттерді орындау қажет:
- Салық ... ... ... ... ... тұрғыдан зерттеу;
- Салықты өндіріп алуды жүзеге асырудың қажеттілігін саралау;
- Алматы қаласы Бостандық ауданы бойынша салық басқармасының ... ... ... алу амалдарының механизмін
қарастыру;
- Салық берешегін өндіріп алудың практикалық ... ... ... ... Салықты өндіріп алу шараларын дұрыс жолға қоюды жетілдіру.
Зерттеу обьектісі болып Қазақстан Республикасындағы ... ... және оны ... ... заңмен қамтылу жағдайы болып
табылады.
Жұмыстың фактілік негізі болып Қазақстан ... ... ... ... ... ... беретін Алматы қаласы,
оның ішінде ... ... ... Салық басқармасының сандық мәліметтері
болып табылады.
Жұмыстың теориялық және әдістемелік негізі болып отандық және шет ... ... ... ... арнайы басылымдар және
салық салу ... ... ... ... өндіріп алуды заң
тұрғысында қамтамасыз ететін ... да ... ... Салықтарды алу әдістері мен тәсілдерінің теориялық негіздері
1.1. Салық салудың экономикалық мазмұны, қалыптасу ерекшеліктері
Салықтар – бұл мемлекетке заңды ... ... бір ... және белгілі
бір мерзімде төленетін міндетті төлемдер болып табылады.
Салықтарды ... ... ... және ... ... ... ... қоғамдық мүддесін біріктіруді қамтамасыз
етудің белгілі бір әдісі болып табылады.
Салықтың мәжбүрлі төленуі екі ... ... ... ... түрде яғни, міндетті төлем салық ... ... ... ... егер ... ... өз ... өз еркімен
орындамаса, онда мемлекет одан ақшаны күшпен тартып (өндіріп) алады. Осы
салықты ... ... ... ... ... ... әр ... ерекшеленеді. Жалпы, салықты өндіріп алу ... ... ... ... ... арзан түсуі тиіс.
Салықтардың көмегімен мемлекет қоғамдық функцияларын орындауға керекті
ресурстарды өз иелігіне алады. ... ... ... бөлінуін
өзгеріске түсіретін әлеуметтік қамтамасыз ету шығындары ... ... ... ... ... ... ағымдағы жылдың
қаңтар айынан бастап күшіне енген жаңа салық ... ... ... ... ... түрлері салынады: корпорациялық табыс салығы,
қосылған құн салығы, ... ... шикі ... мен ... ... ... салық, жер қойнауын пайдаланушылардың
салықтары мен арнаулы төлемдері, әлеуметтік салық жер ... ... ... ... және мүлік салығы.
Енді әрбір салықтар жіктемесіне жеке-жеке тоқталатын болсақ, Қазақстан
Республикасында фискалды ... ... ... салықтық түсімдердегі табыс
салығынан кейінгі екінші орынға ие жанама ... ... ролі ... ... Оның ... ... құнға салынатын салық, ең алғаш 1954 жылы
Францияда негізі қаланған болатын. Қазір ол әлемнің 42-ден ... ... ... қолданылады.
Жанама салықтар, жоғарыда атап өткеніміздей, бағаға ... ... ... ... салықтар, олар салық төлешінің ... ... ... ... емес. Жанама салықтар мемлекеттің
фискалды мүдделерін білдіреді. ... ... ... баға ... ... ықпал жасауы және тұтыну құрылымына әсер етуі мүмкін.
Бұдан басқа, ... ... үшін ... тура ... ... ... ... шығыстарына салық салудың өсуі ... ... ... салынатын салықтар болып табылатын акциздерді, сатудан ... ... ... ... ... ... көбірек артықшылығы
болады, өйткені: олардан жалтарыну қиынырақ; олармен ... аз ... олар ... деген ынталандырмаларды аз
қысқартады; тапшылықтың ... ... ... ... ... ... қоса олар тұтынушыға таңдау құқығын сақтап қалады;
салықтардың жасырымдылығын қамтамасыз ... және ... ... ... ... ... болатынын есте ұстау қажет: экономика дағдарысы
жағдайында, тұралашылықта, өндірістегі, саудадағы және экономиканың басқа
да ... ...... салуды тұтынысқа объективті ... ... Осы ... ... ... ... қысқармайды, тіпті
кейде халықтың жұмыспен қамтылуының төмендеуінің нәтижесінде оны әлеуметтік
қолдауды кеңейту, ... ... ... ... оның ... ... ... қолдауға жұмсалатын ... ... ... ... ... ... ... қажеттігі пайда
болды. Бөлу процесіндегі белгілі бір теңестіруге жанама салықтардың өзіндік
әлеуметтік бағыттылығы ... ... ... ... ... ... отырады.
Жанама салықтардың ішіндегі ең маңыздысы 1992 жылы енгізілген ... ... ... – ҚҚС ... ... ... төлеуші мемлекетке оны
төлеу нәтижесінде шеккен шығынның орнын бағаны көтеру жолымен толықтырады
және салықты ... ... ... ... ... салу объектісі
материалдық шығындарсыз өндірілген өнім болып саналатын қосылған құн ... ... құн ... ... ... ... мысалы, жарнамаға
жұмсалатын және басқа бірқатар шығындар қамтылуы ... ... және ... төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы ҚР-ң
кодексі бойынша қосылған құнға салынатын салық деп ... ... ... ... ... ... ... өткізу бойынша салық салынатын
айналым құнының бір бөлігін ... ... ... ҚР аумағындағы
тауарлар импорты кезіндегі аударымды айтады. Салық салынатын ... ... ... тиісті ҚҚС сатылған тауарлар үшін төленуге ҚҚС
сомасы арасындағы айырма ретінде анықталады. ... ... ... айналым және салық салынатын импорт ҚҚС-ң салық салу объектілері
болып болып есептелінеді. ҚҚС төлеушінің ... ... ... жасаған
айналым салық салынатын айналым болып табылады, оған ... ... ... құн салығынан босатылған және өткізу орны ... ... ... ... ... ... ... мөлшері, оған
қосылған құн салығын қоспай, мәміле жасаған тараптар қолданатын бағалар мен
тарифтерді негізге ала ... ... ... құны ... ... ... құны қандай бір өзгеріске түскен жағдайда,
салық салынатын айналым ... ... ... ... ҚР-ң кеден
заңнамасына сәйкес мағлұмдамалануға тиісті, ... ... ... ... ... қосылған құн салығынан босатылғандарын қоспағанда
салық салынатын импорт болоып табылады. Салық салынатын ... ... ... ... белгіленетін импортталатын тауардың кедендік құны,
сондай-ақ қослыған ... ... ... ... ҚР-на тауарлар
импортты кезеңдегі салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер
сомалары қосылады.
Жұмыстарды, қызмет көрсетулерді өткізу ... ... кез ... ... ... ... көрсетулерді соның ішінде олардың тегін
орындалуын, ... ... ... өзге ... үшін кез ... ... ... салынатын салық мөлшерлемесі 15 пайызға тең және салық
салынатын айналым мөлшеріне қолданылады. Экспортқа тауарлар өткізу бойынша
айналымға, ... ... ... ... ... ... ... ставка бойынша қосылған құн салығы салынады.
Кеден заңнамасына сәйкес ҚР-ң кеден ... ... ... ... болып табылады.
Жанама салықтар арасынадағы фискалдық маңызы жағынан ... ... - ... ... ... ... ... мен қызметтер
көрсетуден, өндіріліп алынатын баждар мен алымдар болып табылады. Жанама
салықтардың ... ... ... ... ... кірістеріндегі салықтың
түсімдерінде олар шамамен 2,5 % құрайды.
Акциздер – бағаға қосылатын және сатып ... ... ... ... Акциздерді өзінің айрықша ерекшеліктеріне қарай монопольды
түрде жоғары бағалары мен ... ... ... ... ... Акциздер көрсетілген қызметтерге де салынуы мүмкін, бұл орайда
салық сомасы тарифке кіреді. ... ... ... ... ... мен ... бұйымдары акциздерді жинаудың толықтығын
қамтамасыз ету және оның ... ... ... ... және ... мақсатында міндетті түрде таңбалауға жатады.
Корпорациялық табыс салығы бюджет түсімдерінде едәуір орын алады. Бұл
салықты Ұлттық банк пен ... ... ... ... ... ... ... Арнаулы салық режимін
қолданушы заңды тұлғалар шағын бизнестің субьектілері, шаруа (фермерлік)
қожалықтары, ауыл ... ... ...... ... ... ... түрлері корпорациялық табыс салығын ... ... ... салу механизмі заңды тұлғалар салықты есептеу,
төлеу тәртібін, алу шарттарын, жеңілдіктер мен санкцияларды, ... ... ... ... бұл ... ... сәйкес мынаған саяды:
салықты табыс алатын заңды тұлғалар, резиденттер мен бейрезиденттер, соның
ішінде кәсіпкерлік ... ... ... ... коммерциялық емес
ұйымдар да төлейді 2[ 7] .
Салық төлеушілер корпорациялық табыс салығын ... ... ... орны ... ... ... және бұл салық бойынша аванстық
төлемдерді бюджетке салық кезеңі ішінде ... ... ... ... ... ... ай сайын төлеп тұруға міндетті.
Салық кезеңі ішінде ... ... ... ... ... кезеңі
үшін корпорациялық табыс салығы ... ... ... есептеп
шығарылған оны төлеу есебіне жатқызылады.
Жер қойнауын пайдаланушылардың салықтары мен ... ... ... ... ... ... ... қазбаларды, жер қойнауын
пайдалануға байланысты бірқатар төлемдер бар, оларды шартты түрде салықтық
сипаты бар ... ... үшін ... ... ... бір ... болады. Оларға үстеме пайдаға салынатын салық, жер ... ... ... су үшін төленетін төлем, орманды
пайдаланғаны үшін төлем және басқалары жатады. Аталған төлемдер ... ... ... ... ... ... ... мөлшерінің шамасы
шығарылатын және шаруашылық қызметте пайдаланатын материалды, шикізатты,
минералды ресурстарды алу, тұтыну, ... ... ... ... ... ... пайдаланушы үшін белгіленген салық режимі тек қана ҚР- ның
Үкіметі белгіленген ... жер ... ... ... ... Келісімшарттардың негізгі түрлеріне қарай жер
қойнауын пайдаланушыларға салық салудың екі үлгісі ... үлгі жер ... ... Салық кодексінде көзделген
салықтар мен басқа да міндетті төлемдердің барлық ... ... үлгі жер ... ... ... бөлу ... ҚР-ң үлесін
төлеуін, сондай-ақ Салық кодексінде көзделген салықтар мен басқа ... ... ... ... ... көздейді, оларға шикі мұнай
мен басқа пайдалы қазбаларға салынатын акциз, үстеме ... ... жер ... ... ... ... қосылмайды.
Жер қойнауын пайдаланушылардың салықтары мен арнаулы төлемдері
мыналарды қамтиды: ... ... ... ... жер ... арнаулы төлемдері: қол қойылатын; коммерциялық табу;
роялти; Өнімді бөлу ... ҚР- ң ... ...... ... ... бірі. Ол 1999 жылдан
бері бұған дейін қолданылып келген әлеуметтік ... ... ... ... ... медициналық сақтандыру, халықты
жұмыспен қамту қорларына аударылатын ... ... ... орнына
енгізілген. Аударымдардың жиынтық мөлшерлемесі еңбекке ақы төлеу қорларының
28 % мөлшерінде белгіленді, ал төленетін ... ... ... ... Әлеуметтік салықтан түсетін түсімдер мемлекеттік
бюджетке 17% түсім береді. ... ... ... - ... төлеушілердің
жекелеген санатттары - шағын бизнестің субъектілері, ... ... ... - ауыл ... өнімдерін өндірушілер, кәсіпкерлік
қызметтің жекелеген түрлері үшін белгіленетін және салықтардың ... ... мен ... ... ол ... салық есептемесін
берудің оңайлатылған тәртібін қолдануды көздейтін бюджетпен есеп айырысудың
ерекше тәртібі.
Кәсіпкерлік қызметтің жекелеген түрлеріне арналған арнаулы ... ... ... ... ... бильярд, лото ойындары саласында қызмет
көрсететін ... және жеке ... ... ... ... ... ... тіркелген жиынтық
салық әлеуметтік салық, төлем көзінен салынатын жеке табыс салығы негізінде
есеп ... ... ... ... ... ... ... 30 пайызын, қосылған құнға салынатын салық - 70 пайызын
құрайды. Қалған ... мен ... да ... ... ... белгіленген
тәртіппен төленеді. Тіркелген жиынтық салықтың базалық ең төменгі және ең
жоғарғы мөлшерлемелерін ... ... ... ... ... объектісі бойынша белгілейді.
1.2. Салықтарды өндіріп алу және оны қолданудың қажеттілігі
Жалпы салықтық қатынастар мемлекет пен кәсіпорын арасындағы ... ... ... Бұл ... мәні ... ... ... салық төлеуші заңмен бекітілген салықтармен алымдарды төлеуге
міндетті.
Салық төлеушінің салық заңдарына ... ... ... ... деп танылады, оған сәйкес салық төлеуші :
1) салық міндеттемелерін дер кезінде және толық ... ... ... ... ... ... ... заңдарын бұзушылықтарды
жою туралы заңды талаптарын орындауға, сондай-ақ қызметтік
міндеттерін атқаруы ... ... ... ... жасамауға;
3) нұсқама негізінде салық қызметі органдары лауазымды адамдардың салық
салу объектісі және ... ... ... ... ... табылатын
мүлікті тексеруіне жол беруге;
4) салық есептілігі мен құжаттарды заңда көзделген тәртіппен ... ... ... қолма-қол ақшамен, төлемдік банк карточкаларымен,
чектермен сауда операцияларын жасаған ... ... ... тұтынушылармен ақшалай есеп айырысуды фискалдық жадысы ... ... ... ... ... ... ... қолына бақылау чегін бере отырып жүргізуге міндетті.
Осы салық міндеттемелері ішіндегі ең негізгі мақсаты – ол ... және ... ... ... ... Мемлекет салық қызметі органы
арқылы салық төлеушінің өз салық міндеттемелерін толық көлемінде ... ... ал олар ... ... оларды қамтамасыз ету жөніндегі
тәсілдерді және ҚР Салық кодексінде көзделген тәртіппен мәжбүрлеп орындату
шараларын қолдануға құқылы.
«Салықтық ... ... - ... заңын бұзуы деген сөз.
«Салықтық құқық бұзушылық» - бұл мемлекетпен бекітілген ... мен ... ... ... ... ... бас ... болып
табылады.
«Салық төлеуден жалтару» - мемлекеттің кірісіне ақшалай қаражаттарды
төлеу ... ... ол ... ... мүмкіндігі бола тұрып,
әдейілеп орындамауы 3[ 6].
Американ экономисті А. ... бұл ... ... ... ... неғұрлым жоғары болуы, экономикаға соғұрлым кері әсер етеді.
Ал бұл өз кезегінде ... ... ... ... ... салық
ауыртпалығы жоғары болған сайын, салық төлеушілер салықты төлеудің емес,
салықтан қалай жалтарудың ... ... ... ... ... - ... салық ставкалары кәсіпкерліктің дамуын тежейді, адамдардың ... ... ... ... ... жалтару түсінігі – салық төлеуге байланысты салық төлеушінің
заңсыз іс-әрекеті болып табылады. Салықтан жалтарынудың салық декларациясын
бермеу, ... ... ... ... ... құжаттарды бермеу
сияқты көптеген нысандары бар. ... ... ... ... мынадай
жағайларда көп туындайды. Салық төлеушінің салықтық сауаты аздығынан, салық
заңын дұрыс білмегендіктен немесе өте жоғары салық ставкаларының ... ... ... ... істемегендіктен және т.б. ... ... ... ... ... ... зиян келтіреді зиян келтіреді. Бюджет тапшылығы көптеген
елдердің экономикалық қиыншылықтарының негізінде ... және оны ... ... ... ... ... мақсаты болып
табылады.
Сондықтан бұл жағдайларда салықтардың жиналуын жақсарту мәселесіне ... ... ... ... ... ... ... қауіп төндіретіні
туралы айтып кеткен жөн. Ол төмендегі жағдайларда бейнелейді:
1. Егер мемлекетке тиісті бюджеттік қаражаттар түспесе, онда ... ... ... ... ... ... ... тәртіпті төлеушілерге
қарағанда ұтымды жағдайда болады, ал олардың іс-әрекеттері ... ... ... ... ... таралуы бюджеттің кіріс ... ... ал ... ... ... жаңа салық
түрін енгізу және ... ... ... арқылы
толтыруға мәжбүр болады.
Сондықтан да, үкімет пен ... ... ... мен уақытылы төлемуіне бақылау жүргізу керек, Салық әкімшілігін
жүргізу - бұл салық қатынастарын ... ... ... ... ... ... жүргізудің қажетті шарты болып табылады. Қазіргі кезде
салықтан жалтарудың көптеген жолдары бар. Олар мына ... ... мен ... ... ... ... заңы
нормаларын дұрыс түсіндірілмеуіне әкелетін нақты ... ... және ... ... ... тәжірибесіне сүйене
отырып жасалынатын заңдардың жоқтығы. Бұл жағдайда салық төлеуші уақытында
салық ... ... ... ... ... ... та нормативтік-құқықтық актілеріндегі кемшіліктерге байланысты
табыстарын жасырады;
екі жақты ... ... Бұл ... ... ... ... барлық талаптарын дұрыс орындайды. ... ... ... ... аса ... салық төлеушілердің
ресми есеп берулерде сату көлемін және ... ... ... ... туады. Екі жақты жазу ресми органдар үшін және өзінде
жүргізеді. Біріншісінде - тек ... ... ... ... минималды нәтижелері көрсетіледі. Екіншісінде шынайы, нақты,
яғни бизнестің дамуына ... ... ... ... тіркеусіз кәсіпкерлік қызметпен айналысу. Мұндай
жағдайда кәсіпкерлер контрактілерде, келісім-шарттарда, шот-фактураларда ,
банктік ... және т.б. ... ... ... кез ... ... ... тіркеу нөмірі) қояды да салық органдарында есеп бермейді
және әдеттегідей олар ұзақ өмір ... ... ... төлем
қарыздарын жинақталуы бойынша «салық органдарымен ... ... ... өту. ... төлеуші жұмыс істейді, салық бойынша
есеп береді, бірақ бюджетке ... ... ... және ... ... өз ... сатып, салық органдарымен байланысын
жоғалтады. Әдетте, олар жалған мекен-жайлар мен жалған ... ... ... ұсталынатын жеке табыс салығын төлемеу немесе толығымен
төлемеу. Бұл ... түрі - ... ... ... ... яғни кәсіпорынның өзі шығаратын немесе бартер арқылы алынған
өнімдермен төлеуімен байланысты болып ... ... ... ... ... еңбекақыны анықтау қиынға түседі. Табыс жасыру мақсатында жалғaн
тұлғаларға нарядтарды жазып беру ... ... ... ... ... көрсету; шегерістерді көбейту арқылы табыстарды жасыру
- өзіндік құнға кәсіпкерлік саласының басшыларының, жұмыскерлерінің тұтыну
шығындарын енгізу жолымен жүзеге ... ... әдіс ... ... салықтарды төлеуін үнемдеуге мүмкіндік береді. ... ... ... ... ... ... ... ұсталынады,
жиһаз, тұрмыстық техника сатып алынады, газеттер мен журналдарға жазылу
жүзеге ... ... ... деген атпен өз игілігіне ... ... ... ... ... ... ... жалған банкроттылық. Бірнеше фирмаларды бірдей құрылтайшылар ашады да,
біраз ... ... ... бір ... ... фирмаға аудара
бастайды, ал содан кейін біріншісін банкрот деп жариялайды;
* жасалмаған операцияларға немесе бағасын жоғары етіп көрсетілген ... ... Бұл ... кез ... ... тән ... және ... бағаларды қолдану арқылы табысын төмендетіп көрсетуге ... Бұл ... ... ... ... ... ... беретін, оларды бухгалтерлік кітаптарда бейнелеу үшін
жөнелтпе құжаттары жазылады. Мұндай жалтарудың түрі ... ... ... оны ... ... ... қиынға соғады. Мысалы, егер де
қызметтер шетелде көрсетілсе, әсіресе, белгілі бір мемлекеттерде (офшорлы),
онда оны анықтау өте қиын ... ... ... ... ... Бұл ... ... қызмет ресми
түрде бір тұлғаның атынан жасалынады да, іс ... ... ... жүзеге
асырылады;
* жеке тұлғаларға қызмет көрсету мен тауарларды өткізу. Салықтан ... ... ... кең ... және оны ... болдырмау өте қиын. Ол
кішігірім коммерциялық кәсіпорындар арасында ... Жеке ... ... - ... ... ... үшін накладнойларды
жазбай-ақ тауарлар өткізуге, қызметтер көрсетуге мүмкіндік береді. ... ... ... бар, өйткені көптеген ... ... Бұл ... екі ... салықтан жалтару көрінеді. Біреуі импорт
сатысында, екіншісі - сату сатысында. Кеден декларациясында көрсетілген іс
жүзіндегі құны оның ... ... ... өзгеше болады. Салық төлемдерін
азайтуға бағытталған құқық бұзушылықтар өте кем, ... ... ... ... олар ... ... ... ішінде басты
орын алады.
Салық төлеушілердің мұндай заңға қарсы іс-әрекеттері тек салықтардың
жоғары болуынан емес, сондай-ақ, салық төлеушілер ... ... ... ... ... ... барлығы «көлеңкелі экономиканы» тудырады. Шаруашылық
субъектілердің көбі белгілі бір ережелерді бұзу ... ғана өмір ... ... қызметкерлері әртүрлі себептерге байланысты бұл құбылыстарды
толығыменен бақылап отырған жоқ, ол себептерге: кадрлардың төмен ... ... ... ... қызметкерлерінің жалақының төмен
болуын және т.б. жатқызуға болады. Сәйкесінше, салық салу ... ... ... заңды қызметі қаншалықты жылдам «көлеңкелі»
салаға ауысып кететініне көзімізді жеткізуге болады.
«Көлеңкелі экономиканы» үлкен көлемі, ақша ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлік қызметтін нақты көлемін
төмендету бойынша тырысуы, мүлік ... ... ... - салықтық түсімдерін
мемлекеттің бақылай алмауына әкеледі.
«Көлеңкелі бизнес» - ... ... және ... ... ... ... бақыланбайтын кез-келген қызмет ретінде
қарастырылады. Бұл ... ... ... ... ... ... ... мүлікті пайдалануға мүмкіндік береді. Осындай
тіркелмеген шаруашылық кызмет - көлеңкелі экономика мемлекетке мүлдем ... ... ... ... өтіп кетуі, экономикаға, әсіресе
бюджеттің кіріс жағына едәуір залал келтіреді. Кейбір ... ... ... өнім ... заңды ЖІӨ- нің 40 %- ын құрайды ... ... ... ... бұзушылықтармен күресудің екі негізгі
әдісін бөліп көрсетеді:,
1. Ескерту (превентивті шаралар);
2. Жазалау (репрессивті шаралар).
Салық бұзушылықтар санын азайту үшін маңызды ... – ол ... ... ... ... ... табылады. Алдын-ала ескерту
шараларының кешені өзіне мыналарды қосады: салық ... ... ... беру ... ... ... өзгерістері туралы уакытында
баспаларда шығарып тұру, едәуір жиі кездесетін және ауыр салық бұзушылықтар
туралы жариялап отыру және ... есеп ... ... ... ... органдар
үшін және кәсіпкерлердің меншікті пайдалануы үшін; біріншісінде қызметтің
тек аз ... ... ... екіншісінде басқару мен бизнесті дамытуға
қажетті, ақикатты нәтижелер көрсетіледі.
Белгіленген ... әр ... ... ... ... ... есептеу
және төлеу кезіндегі стандартты емес ахуал кезінде салықтар ... ... ... ... ... ... ... бухгалтерлік есепті жүргізу тәртібін бұзған жағдайда, есеп-қисап
құжаттарын жою немесе жоғалту кезінде, мағлұмдалған табыстың және тұтынуға
арналған шығыстарға, ... ... ... ... ... салық
салу объектісін анықтаудың әдістері.
Салықтарды мәжбүрлі өндіріп алудың ... ... ... ... ... орындалмаған салықтық міндеттемесін
орындау:
1) төленбеген ... және ... ... басқа да міндетті төлемдер
сомасына өсімпұл есептеу;
2) банк шоттары бойынша шығыс операцияларын тоқтата тұру;
3) ... ... ... берешегі есебіне мүлікке билік етуін
шектеу тәсілдерімен қамтамасыз етілуі мүмкін ... ... мен ... ... өтеу ... ... ... орындату шараларын, сондай-ақ салық заңнамасын бұзғаны үшін
жауаптылыктың өзге де шараларын ... ... ... ... ... салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер
төлеу мерзімі күнінен кейінгі күннен бастап, өткен ... күн үшін ... ... қайта қаржыландыру ресми мөлшерлемесінің 1,5 еселенген
мөлшерінде ... ... ... қоса ... ... ... әрбір күн
үшін есептеледі.
Заңды тұлғаның және жеке ... банк ... ... ... ... тұру ... актілерде белгіленген тәртіппен:
салық төлеуші салық есептемесін тапсыру мерзімі аяқталғаннан кейін 10 жұмыс
күні ішінде оны ... ... ... ... ... ... бастап
отыз жұмыс күні өткеннен кейін салық берешегін ... ... ... ... адамдарының салық салу объектілері мен салық
салуға байланысты объектілерді салықтық тексеруіне, қарауына жол ... ... ... банк ... бойынша шығыс операцияларын тоқтата тұру
туралы ... ... ... ... он жұмыс күні ішінде салық берешегі
өтелмеген жағдайда салық берешегі есебіне мүлікке ... ... ... органдары салық төлеушіге мерзімінде ... ... ... ... ету ... қолданғаннан кейін,
мәжбүрлеп өндіріп алу шараларын қолдануға құқылы. Салықтарды мәжбүрлеп
өндіріп алу ... ... ... ... ... ... ... есебінен;
дебиторлардың шоттарынан; билік етуі шектелген мүлкін өткізу есебінен;
акциялардың қосымша эмиссияларын мәжбүрлеп ... ... ... ... ... барлығы салықтан жалтарынудың мәселелерін
жоймайды. Тек ... ... ... ... ... бойынша
есептелінбеген төлемдердің сомасы бюджет кірістерінің үштен бір бөлігін
құрайды. Салық төлеушілер ... ... ... мен ... аса жетіктелінген әдістерін қолданады, салық ... ... беру ... жиілеп барады.
Салық салудан жалтарынудың әр алуан әдістері болады. ... ... ... ... ... ... ... бойынша оларды өндіріп
алудың ерекшелігіне байланысты жасырыну қиынға түседі. Бірақ тауар-ақша
операцияларын есепке алудан іс жүзінде жасыру ... ... ... салықты төлемеуді мүмкін етеді.
Табыстарға салық салу ... ... ... ... ... ... айналыс шығындарын (шегерімдерді) арттыру арқылы табыстың
мөлшерін азайту болып табылады; материалдық шығындарды жалған ... ... ... ... ... бөлшек сауда бағасы бойынша сатып
алынғанына сілтеме жасау, немесе тікелей жалған есеп-қисап құжаттарын жасау
жолымен өнімнің ... ... ... ... ... ... амортизациялық аударымдардың сомасын көтеріңкілеу ... және ... ... құралдардың құны көтерілуі мүмкін.
Салық салынатын ... ... ... ... ... ... және кәсіпкерлік қызметпен байланысты емес ... ... ... ... ... ... ... арқылы
қол жетеді. Оларға мыналар жатады: белгіленген нормалардан тыс іссапар
шығындары; негізгі ... ... алу; ... тыс ... ... әр ... мәдени-ағарту шараларына қатысу жөніндегі шығыстар; салық
бойынша жеңілдіктері бар ұйымдармен өнім ... ... ... жалған келісімшарт жасасу (кейін кем жеткізуге немесе
келісімшарттын орындалмауына ... ... ... ... ... ... ... берілген көлеміне
қарамастан олардың бүкіл құнын шығындар есебінен ... ... ... ... құндылықтарын сатып алу және көрсетілген
қызметтерге қолма-қол ақша ... ... ... қиын бастапқы
құжаттар бойынша шығындарға жалған біріктіру; салық заңнамасын бұзғаны үшін
салық ... ... ... ... ... ... (өзіндік құн) қосылған құнға салынатын салықты шығындарға
есептен шығару есебінен көтеріледі.
Табысқа салық салудан ... ... ... ... ... түсім - ақшаны кемітіп көрсету және жасырып қалу болып табылады. Бұл
бұзушылық қиын анықталады, ... ... ... ... үшін
тексеріліп отырған төлеушінің тауарының (қызмет көрсетуінің) қозғалысымен
байланыстырылатын (сәйкестірілетін) ... ... ... ... пен өзге де шаруашылық - қаржы операцияларының фактілерін ... ... ... және ... ... толық
компьютерлендірілмеуі бұзушылықты айқындауға көп уақытты ... ... ... ... халықаралық қаржы-экономикалық
қатынастарында да ашылып отыр. Бұл үшін шет ... кең ... ... ... ... тарту саясаты жүргізілетін елдің «салықтан бас
сауғалауы» деп аталатыны пайдалыналады. ... елде ... ... пайданы, пайыздық табыстарды, дивидендтерді салықтан алып шығуға
мүмкіндік жасайды. Мұндай ... ... ... ... ... ... ... мағлұмдамалау міндетті емес оффшорлық, еркін,
арнаулы аймақтарда ... ... қол ... ... ... ... ... ұйымдастырылуы мүмкін, олар арқылы төлемдер өтеді
және салықты азайту немесе одан толық ... ... ... ... ... ... төлемеу немесе азайтып төлеу «салықтық моральдің»
құлдырауын, мемлекеттік органдардың және мемлекеттің өзінің ... ... ... ... ... ... ... күреске салық органдарының жұмысында зор маңыз
берілуі тиіс.
Жоғарыда атап өткеніміздей, салықтар мемлекеттің өмір сүруінің ... ... ол ... ... ... ... келтірілген
ережелердің толықтай және сапалы орындалып отыруына мейілінше мүдделі болып
келеді.
Сондықтан кез-келген ... ... ... үшін ... ... ... 1. ... жауапкершіліктің түрлері
* Худяков А.И. - Налоговое право Республики Казахстан – Алматы – 2003г.
Салықтық ... ... ... бақылау - бұл заңдардың
барлық салаларына таратылатын мемлекеттің жалпы функциясы болып ... ... ... ... арқылы және мазмұндалған нұсқаманың
орындалуын кадағалай отырып мемлекет құқықтық реттеушіліктін қандай салаға
қатысы болмасын өзінің ... ... ... ... да,
қоғамның саяси жүйенің субъектісі ретінде іс - әрекет ... ... ... ... ... орындалуына деген бақылау басқа салалардағы
бақылаумен салыстырғанда тұтастай және біртұтас қарастырылады.
Уақыт өте келе, көптеген өзгерістер болып, ... ... ... ... ... ... дамуы, салықтық жазалаулар әр заманның
өзінің талабына сай қалыптасып келе жатты.
Қазақстанда салықтық-бюджеттік саясатты ... ... ... ... ... ... ... салық түрлерін көбейтуді
мақсат тұтып отырған жоқ. Сондықтан салық органдарының салықтардың ... ... ... ... ... сай ... ... отыру болып
табылады.
Салық төлеушінің жауапкершілігін арттыру мәселесі неғұрлым дұрыс жолға
қойылатын болса, соғұрлым салықты өндіріп алу шаралары ерікті ... ... ... ... ... Бостандық ауданы бойынша Салық басқармасының салық
жүйесіндегі өндіріп алу шараларын қолдану тәжірибесі
2.1. Салық басқармасындағы мерзімінде орындалмаған салық міндеттемелерін
орындауды ... ету ... ... ... үшін өте ... роль ... қаржылық жағдайы және мемлекеттің ... ... ... ... көбінесе салықтарға байланысты болады. Сондықтан мемлекет
салықтардың тиімді қызмет етуіне, ... ... ... ... құқық
нормаларын орындауына ерекше көңіл бөліп отырады. Осындай ... ... ... заңдарында салық заңын бұзғаны үшін белгілі бір
жауапкершілік ... ... ... ... нормалар арқылы салықтық
қатынастардың қозғалуын қамтамасыз етеді.
Осы мақсатта, салық төлеушінің белгіленген мерзімде орындалмаған салық
міндеттемесін орындау: 1) ... ... және ... ... басқа да
міндетті төлемдер сомасына өсімпұл есептеу; 2) банк шоттары бойынша шығыс
операцияларын ... ... 3) ... ... салық берешегі есебіне
мүлікке ... ... ... ... ... етілуі мүмкін.
Мерзімінде орындалмаған салық міндеттемесін орындауды қамтамасыз ... ... 2) және 3) ... ... ... салық төлушіге
осы Кодекстің 84 тарауының 607-бабында белгіленген ... ... ... қолданылады.
Салық төлеушінің нақты мекен-жайы (тұрғылықты жері) бойынша болмауыма
байланысты пошта ... өзге де ... ... ... ... ... мерзімінде орындалмаған салық міндеттемесін орындауды
қамтамасыз етудің көрсетілген тәсілі салық ... ... ... ... бойынша болмауы туралы салық қызметі органдары жасаған
актінің және салық төлеушінің орналасқан жерін анықтау ... ... ... ... ... органдары жауабының негізінде бес жұмыс күн
ішінде қолданылады.
Салық төлеушінің ... ... ... болмауы туралы акт пошта
немесе өзге де байланыс ұйымы салық төлеушінің нақты ... ... ... ... ... жіберілген хабарламаны қайтарған күннен
бастап бес жұмыс күнінен ... ... ... ... ... есептелетін осы баптың 3 -тармағында
белгіленген мөлшер өсімпұл болып танылады.
Өсімпұл сомасы салық берешегін өтеу бойынша салық міндеттемесін ... ... ... ... ... ... үшін ... де шараларын қолдануға қарамастан есептеледі және төленеді.
3. Өсімпұл салық және ... ... ... да ... төлемдер төлеу
мерзімі күнінен кейінгі күннен бастап, өткен әрбір күн үшін ... ... ... ... ... ... ресми
ставкасының 2,5 еселенген мөлшерінде бюджетке төлеген күнді қоса алғанда,
мерзімі өткен әрбір күні үшін есептеледі.
4. ... және ... да ... ... өсімпұлдардың, айыппұлдардың
сомаларын, банк шоттарынң есебінен шығару кезектілігін ... ... ... ... банк шоттарының есебінен шығарылған ... ... банк ... ... ... ... ... кассаларының салық және ... да ... ... ... ... ... ... қолма-қол ақшаны
бюджетке аударуды (есептеуді) кешіктіргені үшін ... ... ... ... ... ... ... ұйымдарға өсімпұл
есептеледі.
5. Салық төлеушіні банкрот деп ... сот ... ... не ... ... ... ... шешім қабылданғанда, не оңалту ... ... ... ... ... ... немесе ұйғарым күшіне
енген күннен бастап, жиналған берешек сомасына өсімпұл ... ... ... ... ... бір себебі қызмет көрсететін банктің
таратылуы болып табылған жағдайда, мәжбүрлеп таратылған ... ... ... ... дер ... ... үшін өсімпұл банкті
мәжбүрлеп тарату туралы шешім күшіне енген кезден бастап есептелмейді.
7. Берешегінің өтеу үшін сот ... ... ... ... жарияланған акцияларды мәжбүрлеп шығару туралы сот шешімі
күшіне енгізілген кезден бастап оларды ... ... ... ... ... ... Жеке тұлға хабар-ошарсыз кетті деп тану туралы сот шешімі күшіне ... ... оның күші ... дейін берешек сомасына барабар берешек
өсімпұл есептелмейді.
9. Салықтың артық төленген сомасы расталған жағдайда, осы ... 599 ... 2- ... ... ... ... жүргізу мерзімі бұзылған
ретте салық төлеушнің артық төленген салық сомасын есепке алуды ... ... ... артық төленген сомасына барабар ... ... ... ... осы ... ... ... колданылмайды.
1. Заңды тұлғаның және жеке ... банк ... ... ... ... ... ... тұру Қазақстан
Республикасының заң актілерінде белгіленген тәртіппен:
1) салық төлеуші салық есептілігін тапсыру ... ... ... ... күні ішінде оны табыс етпеген;
2) белгіленген төлеу мерзімі күнінен бастап 30 жұмыс күні ... ... ... ... салық кызметі органының лауазымды адамдарының, осы Кодексте ... ... ... ... бұзған жағдайлардан басқа реттерде, салық
салу объектілері мен салық салуға байланысты объектілерді салық тексеруіне,
қарауына жол бермеген;
4) осы ... 609- ... ... ... ... ... ... (тұрғылықты) жерін анықтау мүмкін ... ... ... бойынша шығыс операцияларын тоқтата тұру салық берешегін
өтеу жөніндегі ... ... ... ... ... ... қолданылады.
2. Салық төлеушінің банк шоттары бойынша шығыс операциялары тоқтата тұру
туралы салық органының ... ... ... ... ... ... Банкімен бірлесе отырып белгілеген нысан бойынша
шығарылады және банк ... банк ... ... ... жүзеге
асыратын ұйым оны алған күннен бастап күшіне енеді.
3. Салық төлеушінің банк шоттары бойынша шығыс ... ... ... ... ... ... ... немесе банк операцияларының жекелеген
түрлерін жүзеге асыратын ұйымдар сөзсіз орындауға тиіс.
4. Шығыс операцияларын тоқтата тұру туралы өкім ... ... ... банк
шоттары бойынша шығыс операцияларын тоқтата тұру себебі ... ... бір ... ... ... банк ... бойынша шығыс
операцияларын тоқтата тұру туралы өкімнің күшін жояды.
Салық төлеушінің банк шоты ... ... ... Республикасының
заңдарына сәйкес банк тиісті салық органына салық төлеушінің банк шотының
жабылғаны туралы ... ... шот ... ... операцияларының
тоқтатыла тұратыны туралы өкімді қайтарады.
5. Салық және бюджетке төленетін басқа да ... ... ... ... ... өсімпұлдардың есептелген сомасы туралы хабарламаға
шағым жасалған жағдайда, банк шоттары бойынша шығыс операцияларын тоқтата
тұру жүргізілмейді.
1. ... ... банк ... ... ... ... тұру ... шешім шығарылған күннен бастап 10 жұмыс күні ішінде
салық берешегі өтелмеген жағдайда, салық берешегі ... ... ... ... ... ... шектеу туралы шешім уәкілетті ... ... ... ... ... ... ... ауыртпалығын тіркеу Қазақстан
Республикасының заңдарына сәйкес жүргізіледі.
2. Салық төлеушінің мүлкіне билік ... ... ... ... меншік
құқығындағы (мүлікті шаруашылық жүргізуге беру туралы шартта оны иеліктен
айыруға тыйым салу көзделген жағдайлардан басқа реттерде) мүлікке қатысты
шығарылады.
Салық төлеушінің қаржы ... және ... ... ... ... ... туралы шешім шығарылған кезде салық органы осы мүлікке қатысты
шешім шығарылған кезден бастап оның күші жойылғанға дейін ... ... ... ... ... дейін осы мүлікті алып қоюға, ал салық
төлеушіге шарттың талаптарын ... ... ... ... ... лизингке және қайта кепілге беруге) тыйым салынады.
3. ... ... ... ... туралы шешімді салық органы салық
төлеушінің жеке шотынада бар салық берешек сомасы туралы деректердің
негізінде қабылдайды.
4. ... ... ... ... ... шешімнің негізінде салық
төлеушіге
мүлікті иелену, пайдалану және оған ... ету ... ... ... ... ... отырып, салық берешегі сомасына мүлік
тізімдемесінің актісін жасау жүргізіледі.
Билік ету шектелген ... ... ... ... ... ... негізінде айқындалатын оның бағасы көрсетіле отырып
немесе Қазақстан Республикасындағы бағалау ... ... заң ... ... ... бағалау негізінде жүргізіледі және уәкілетті
мемлекеттік орган белгілеген нысанда және тәртіппен екі дана ... ... ... актісін жасау кезінде салық төлеуші мұндай ... ... және ... ... ... ... құжаттардың нотариалды
куәландырылған көшірмелерін табыс етуге міндетті.
Салық органы мүлікке билік етуді шектеу кезінде ... ... ... ... ... шектеу туралы шешімді және мүлік тізімдемесі
актісінің бір данасын тапсыруға міндетті.
5. ... ... ... ... ... ... ... 1 жұмыс
күнінен кешіктірмей салық органы мүлікке билік ... ... ... ... ... ... мәжбүрлеп өндіріп алу шаралары.
Салық тексеру актісі ... ... ... ... ... ... органдары мәжбүрлеп өндіріп алу ... ... ... өндіріп алу шаралары қолданыла бастағанға дейін салық
төлеушіге осы ... 607- ... ... ... ... ... мәжбүрлеп өндіріп алу мынадай тәртіппен:
1) банк шоттарындағы ақшасының есебінен;
2) қолма-қол ақшасының ... ... ... ... ету шектелген мүлкін өткізу есебінен;
5) жарияланаған акцияларды мәжбүрлеп шығару арқылы жүргізіледі.
Салық берешегін банк шоттарындағы ақша ... ... ... ... ... ... және есеп айырысулар бойынша,
сондай-ақ салық тексерулері нәтижелері бойынша есептеген салық берешегі
сомалары төленбеген немесе толық төленбеген ... ... ... ... ... ... ... және дербес салық төлеуші
болып табылмайтын оның құрыльмдық бөлімшелерінің банк ... ... ... ... ... ... ... тармақтың ережелері Қазақстан ... ... ... ... ... актілеріне сәйкес өндіріп
алуға жол берілмейтін банк шоттарына колданылмайды.
2. Салық төлушінің банк шоттарынан салық берешегі сомасын өндіріп алу ... ... ... қамтамасыз ету болып табылатын ақшаның көрсетілген
қарыздардың өтелмеген негізгі ... ... ... ... салық
органының инкассалық өкімі негізінде жүргізіледі.
3. Банк салық төлеушінің бір ... ... ... ... ... өндіріп
алу туралы салық органының инкассолық өкімін орындаған кезде, банк салық
салық органына салық төлеушінің аталған банкте ашқан ... банк ... ... ... ... ... егер салық органы мұндай
инкассолық өкімдерді сол сомаға, берешектің сол түрі ... сол ... үшін ... салық органының инкассолық өкімдердің орындалғандығын
растайтын төлем құжатын қоса тіркеп, салық органына орындаусыз қайтарады.
4. ... өкім ... ... ... белгіленген нысан бойынша ұсынылады және онда салық ... ... ... ... берешегі сомаларын өндіріп алу жүргізілетін
банк шоты көрсетіледі.
5. Салық төлеушінің ... ... ... ақша ... ... ... ... төлеушінің шетел валютасымен жүргізілетін
банк шоттарынан салық органдары теңгемен ұсынған инкассолық ... ... ... Клиентке қойылған талаптардың бәрін қанағаттандыру үшін ... ... ... ... ... ... ... өндіріп алуға
инкассолық өкімді банк немесе банк операцияларының ... ... ... ұйым ... кезектегі және аталған өкімді алған қүннен
кейінгі бір операциялық күннен кешіктірмей, банк ... бар ... ... ... ... банк шотында (шоттарында) ақшасы ... ... ... ... ... талаптар қойылған жағдайда
банк осы шотқа ... ақша ... ... және Қазақстан Республикасының
Азаматтық кодексінде белгіленген кезектілікпен салық берешегін өтеу есебіне
клиенттің ақшасын алуды жүргізеді.
8. ... ... ... ... ... алу ... инкассолық
өкімді орындауға, инкассолық өкім шығараған салық төлеушінің банк шотында
ақша болмаған жағдайда, инкассолық ... ... ... банк
заңдарға сәйкес салық төлеушінің банк шоты жабылған ... ... ... ... төлеушінің банк шотының жабылуы туралы хабарламамен
бірге тиісті салық органына қайтарады.
Салық берешегі сомасын қолма-қол ақша есебінен өндіріп алу.
1. ... ... ... колма-қол ақша есебінен өндіріп алу банк шоты
болмаған немесе жеткіліксіз ... ... ... ... ... ... ... алу құжаттарында көрсетілген салық
төлеушінің қолма-қол ақшасын ... ... ... валютамен) салық
органының алып қоюы салық берешегі сомасын қолма-қол ақша есебінен өндіріп
алу деп танылады.
3. Қолма-қол ақшаны алып қою ... ... ... ... ... алып қою ... ... рәсімделеді.
4. Салық төлеушіден алынған қолма-қол ақша алып қойылған күннен бастaп бір
жұмыс күнінен кешіктірілмей, кейіннен бюджетке ... етіп ... банк ... ... үшін банкке немесе банк операцияларының
жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымға тапсырылуға тиіс. Банк шоттары
болмаған жағдайда, ... ... ... ... ақша ... алынған
күннен бастап бір жұмыс күнінен кешіктірілмей бюджет есебіне алынуға тиіс.
Салық төлеушінің ... ... ... оның ... ... алу ... келетін болсақ, оның ережесі төмендегідей:
1. Салық төлеушінің банк шоттарында ақшасы және қолма-қол ... ... ... болған жағдайда салық органы ... ... ... ... салық төлеушіге берешегі бар үшінші бір тұлғалардың
(бұдан әрі- дебиторлардың) банк ... ... ... ... ... ... берешегін мәжбүрлеп өндіріп алудың қабылданып жатқан
шаралары туралы ... ... ... ... ... ... 10 ... кешіктірмей хабарлама жіберген салық органына дебиторлық берешек
сомаларын ... ... ... ... табыс етуге міндетті.
Дебиторлар тізімі осы тармақта ... ... ... ... ... ... төлеушіге салықтық тексеру жүргізеді.
1-2. Ұсынылған дебиторлар тізімінің немесе дебиторлық берешек ... ... ... ... ... ... ... дебиторларға
дебиторлық сомасы шегінде салық төлеушінің салық берешегін өтеу есебіне
олардың банк ... ... ... алу ... хабарлама жібереді.
Осы бапта көзделген жағдайды қоспағанда, ... ... ... ... 20 жұмыс күнінен кешіктірмей хабарлама жіберуші салық органына
хабарлама алған ... ... ... ... жасалған өзара есеп
айырысудың салыстыру актісін табыс ... ... ... есеп ... ... ... осы ... мерзімде табыс етпеген ... ... ... аталған
дебиторларға салықтық тексеру жүргізеді.
1-3. Дебиторлық берешек сомасын растайтын салықтық тексеру актісі және
дебиторлардың банк шоттарындағы ақшасынан ... алу ... ... кезде олар өзара есеп айырысулардың салыстыру актісін табыс етпейді.
1-4. Салық төлеуші салық берешегін өтеген жағдайда дебиторлар тізімі
мен ... есеп ... ... ... ... ... ... төлеуші мен оның дебиторының арасындағы өзара есеп
айырысуды ... ... ... ... ... ... ... төлеуші мен оның дебиторының атауы, олардың тіркеу нөмірлері;
2) салық төлеуші мен оның дебиторы тіркеу есебінде тұрған салық ... ... ... мен оның ... банк шоттарының деректемелері;
4) дебитордың салық төлеушіге берешек сомасы;
5) салық төлеуші мен оның ... ... ... ... ... ... ... жасалған күні.
3. Өзара есеп ... ... ... немесе дебиторлық
берешек
сомасын растайтын салықтық тексеру актісінің негізінде салық органы ... ... ... сомасын өндіріп алу туралы инкассолық өкімді
дебитордың банк шотына ұсынады.
4. ... ... ... ... ... банк операцияларының
жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымы осы ... 50- ... ... ... салық төлеушінің салық берешегі сомасын
өндіріп алу туралы салық органы ... ... ... ... Осы ... ... сәйкес өзара есеп айырысуды ... бола ... ... ... ... табыс еткен кезден бастап
90 жұмыс күні ішінде салық төлеушінің пайдасына дебитор төлем ... ... ... ... ... ... шегінде салық төлеушінің
салық берешегі сомасын өндіріп алу туралы инкассолық өкімін дебитордың банк
шотына ұсынуға құқылы.
Салық ... ... етуі ... ... ... салық берешегі есебінен өндіріп алу.
1. Салық төлеушінің - заңды тұлғаның және жеке ... ... ... ... ... және дебиторларының банк шоттарындағы
ақшасы болмаған немесе жеткіліксіз болған жағдайларда салық органдары оның
келісімінсіз ... ... ... ... ... ... билік етуі
шектелген мүлкінен өндіріп алуды жүргізуге құқылы.
2. ... ... ... ету ... мүліктің шектеу алып
тасталғанға дейін сақталуын және тиісінше күтіп ұсталуын ... ... Ол ... ... ... ... ... ету шектелмеген
мүлікті аукционға дайындау жөніндегі шығындарды ... ... ... ... ... ... ... үшін Қазақстан Республикасының
заңдарына сәйкес жауаптылықта болады.
Сурет 2. Салық берешегін өндіріп алу тәртібі
* «Салық және бюджетке төленетін ... да ... ... ... ... ... ... төлеушінің билік ету шектелген мүлкін салық берешегі есебінен
өткізу тәртібіне келетін болсақ, ... етуі ... ... ... ... ... ... оның жүргізу тәртібін
Қазақстан Республикасының Үкіметі белгілейді.
Салық төлеушінің - жарғылық капиталына мемлекет қатысатын ... ... ... ... ... ... ... салық төлеуші - жарғылық капиталына
мемлекет қатысатын акционерлік қоғам салық берешегі ... ... ... мемлекеттік орган Қазақстан Республикасының заңдарында
белгілентен тәртіппен, сотқа жарияланған акцияларды мәжбүрлеп шығару туралы
талап-арызбен жүгінуге құқылы.
Салық ... ... деп ... келсек, салық берешегі сомасын заңды
тұлға, жеке ... ... ... ... ... ... заң актілеріне сәйкес оны банкрот деп тану жөнінде шаралар
қолдануға құқылы. ... деп ... ... ... ... Республикасының банкроттық туралы заңдарына ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету
жағдайлары
Келесі ретте, салық берешегін өндіріп алуда салық бақылауының
қаншалықты ... және ... ету ... ... Салық
басқармаларының жұмыстарын қарастыру арқылы талдайтын болсақ, мысалға
Алматы қаласы Бостандық ... ... ... ... ... атап ... жалпы, салық бақылауы салық төлеушілер мен
салық объектілерін және соған ... ... ... ... ... ... төлеушілердің салық органдарына тіркелуімен тұрады.
Салық төлеушілерді есепке алу бойынша жұмыстарға ... ... ... 1 қаңтарындағы жағдай бойынша салық басқармасында есепте тұрған
салық төлеушілердің жағдайын келесі кестеде ... ... ... 1
Бостандық ауданы бойынша есепке тұрған салық төлеушілер саны
01. 01. 2008 ж *
|Салық телеушілер ... ... ... |
| ... саны ... ... |
| | |і | | ... ... |13727 |4867 |1601 |7259 ... тұлғалар |2180 |1986 |179 |15 |
* ... ... СБ ... ... келтірілген кестенің ішінде жалпы салық төлеушілердің салық
органымен байланысын үзген - 7259 салық төлеушілер, оның ... ... ... ... ... саны -17, ... ұшырағандары
104 субъекті болып табылады.
Бостандық ауданы Алматы қаласындағы іскер аудандардың біріне жатады
және ондағы салық басқармасына тіркелген ... ... ... ... ... болып келеді. Алып - сатумен айналысатын және қызмет
көрсетудің неше түрімен айналысатын кәсіпкерлік субъектлерінің caпа ... ... ... ... ... басымдау болып келеді.
Мысалға, сауда, автомобильдер мен басқа да тұрмыстық техникаларды жөндеумен
айналысатын және басқа ұсақ ... ... ... ... саны
жағынан барлық салық төлеушілердің жартысына жуығын, яғни 40 %- дан ... ... ... ... ... ... айналысатын және
жылжымайтын мүліктермен операцияларды жүзеге ... ... ... ... -12 % , ал мүліктермен операциялар 17 % ды алып ... келе ... ... қызметтің түрлері дамыған сайын,
олардан бюджетке түсетін салық сомаларының да ... ... ... ... ... ... бақылау қызметінің күшейте түсуіне мүмкіндік
береді.
Енді салықтық түсімдерге келетін ... ... ... ... ... Алматы қаласы бойынша жалпы салықтық түсімнің 22 %
шамасындағы мөлшерін береді. 2006 ... ... ... ... ... және оны ... ... (2-кесте) мен суреттен (3-сурет)
көре аламыз.
Кесте 2
2006-2008ж. Бостандық ауданы бойынша салықтық түсімдердің өсу серпіні *
(мың ... |2006 ж |2007 ж |2008 ... |2008 ж |
| | | ... | ... ... ... ... |43 975 646,0 |46 211 832,0 ... түсімдер |1728662,0 |25389284,0 |39577808.0 ... |
* ... ... СБ ... ... ... ... ауданының Салық басқармасының 2007 жылдың 12
айы бойынша бюджеттің кіріс бөлігіне 26213885,0 мың теңге ... осы ... ... ... ... отырған сомамен салыстырғанда 126,1 %- ... ... ... жылмен салыстырғанда бұл сома, 5876636,0 мың ... отыр ... өсім ... ... 46 211 ... 3. ... ж. Бостандық ауданы бойынша түсімдердің өсу қарқыны
*Бостандық ... СБ ... ... 12 айы ... ... ... ... салықтық және
салықтық емес төлемдер мен алымдардың жоспарланған 43 975 646 мың ... 46 211 832 мың ... ... яғни ... ... ... 2 236 ... теңге түсті. Осылайша , есеп бойынша Алматы ... ... ... 22,7 % Бостандық ауданына тиесілі.
Сурет 4. 2008 жылғы Бостандық ауданы бойынша түсімнің Алматы қаласы
бойынша түсімдегі үлес салмағы
*Бостандық аудандық СБ ... ... ... 29 033 017 мың ... ... 105 ... Жергілікті бюджетке 17 178 816 мың ... ... 105 ... ... ... ... ... салықтардың түрлері
алады: корпоративті табыс салығы - 15 378 318 мың ... ... 33 ... құн ... - 12 520 073 мың ... ... 27 %, ... салық-
7 649 048 мың теңге немесе 17 %, жеке табыс салығы - 5 984 403 мың ... 13 ... ... СБ ... 2008ж бюджет деңгейіне түскен
түсім мөлшері*
(мың тг.)
|Бюджет деңгейлері ... ... ... |
| ... ... ... % ... жалпы түсімдер |46 211 ... |
| |832,0 | | ... ... түсім |29 033 017 |30484667,8|104,9 ... ... ... |17 178 816 ... |
* ... аудандық СБ мәліметтері бойынша.
Енді жалпы түсімдегі салықтық түсімдердің ... ... ... болсақ
оны келесі 5- суреттен байқауымызға болады.
Корпорациялық табыс салығының алатын орны ... ... ... ... бюджет ... ... ... де ... ... бірін иеленіп ... олар ... ... ... да ... ... ... орынды қосылған құнға салынатын салық алып отыр, үшінші орында түсім
жағына әлеуметтік салық ... ... ... ... ... ... жоғарылатудың да қажеттілігі күннен күнге арта түседі.
Сурет 5. 2008ж. Бостандық ... СБ ... ... салықтардың жалпы
салықтық түсімдердегі алатын орны
* Бостандық аудандық СБ мәліметтерінен.
Қазіргі таңда шағын кәсіпкерлік субъектілерінің 8273 заңды ... оның ... ... ... - 5401, ал оның ішінде 175
заңды тұлғалар ... ... ... ... ... - бұл
халыққа қызмет көрсету сферасында және тұрмыстық қызмет көрсету, ... ... ... бар) сферасындағы кәсіпорындар. Қызмет
атқаратын заңды тұлғалардың ... ... ШКС ... 68 % ... ... орта ... ... түскен түсімдердің үлесі 67,3 % оның
ішінде ШКС- дан 13,1 %. 2007 ... ... ... ... ... өсуі, Қазақстан кәсіпкерлерінің 1 Форумыңда ҚР
Президенті жарияланған мароторийдің ... әсер етуі ... ... ... ауданындағы шағын кәсіпкерлік сферасында шамамен 22 876
адам қызмет атқарады, бұл аудандағы жұмыспен ... ... 29 ... 2007 ... ... ... орындарының 2220 - ға ... 10 % ... бұл да ... ... дамуы мен заңдастыру
процесіндегі тиімді қозғалыс және де 2007 жылы тексерудің азаю жағдайының
оң ... ... ... 2007 жыл бойы ЕДБ- тер, ... ... ... және «АТФ Банк» аталған ауданда шағын бизнес субъектілеріне 22 ... ... ... 6052 ... ... ... ... бюджеттен шағын
бизнес субъектілерін несиелеу бағдарламасы бойынша осы ... ... ... ... 22 480 мың ... ... берілген,
қосымша 126 жұмыс орындары ... 2007 жылы КБК ... ... ... ... 1327 мың ... ... өтелген, сонымен
қатар аталған салық төлеушілер бойынша бюджеттік түсімдер жоғарлаған.
2008 жыл басындағы ... ... бір ... ... бойынша
жергілікті бюджетке 98 635 мың теңге ... ... ... ЖШС - ... ... базардың алып жатқан жердің көлеміне салынатын салық бойынша
үнемі мәселелер ... ... ... бойынша жыл сайынғы
жетіспеушіліктер 5000 мың теңге ... жыл бойы ... ... ... ... ұлғайту бойынша
жүгізілетін жұмыстардың сапасын жоғарлату және әкімшілік жағдайын жақсарту
мақсатында көптеген әрекеттер жасаған. Өткізілген ... ... ... ... ... ... ... орындалуы, нақтылай келсек
тек бес өндірістік емес төлемдер мен екі КТС бойынша КБК ... ... ... Бұл ... ... 68% - ... мекеме арқылы ҚР- да кызмет атқаратын резидент
емес заңды тұлғаның таза ... 71 % - ... ... ... ... 25% - ... бюджетке түсетін басқа да түсімдер
108102 94% - арыз беру өтініштері ... ... ... 93% - қоршаған ортаны қорғау бойынша заңды бұзуға салынған
айыппұлдар
203113 51 % - ... ... ... ... да ... ... ... қаражаттар
1081 10 82% - азаматтық қаруды тіркеу мен қайта тіркеу
Алайда, қалыптаскан жағдайға әсер еткен объективті себептер мен алдын
ала ... ... бар. Енді ... ... ... тоқталсақ.
101102 (резидент емес заңды тұлғалар) коды бойынша 2008 жылы болжанған
1 502 462 мың теңгенің орнына жалпы 1 024 348 мың ... ... ... 68 ... 31.12.07 ... ... 189 мың ... құрады. 12 ай
бойы ең көп түсімдер сәуір айында болған -319 627 мың ... , бұл 2008 ... ... КТС 14.04.06 ... ... түсіндіріледі, осылайша
«Сайпем Казахстан» филиалымен 157040 мың теңгеге төлем жүргізілген,
Қазақстандағы «Бейкер Хьюз ... ... 171233,1 мың ... ... ... 103 коды ... болжамның орындалуы 71% құрады, жалпы болжанған
1209 421 мың теңгенің орнына 864 286 мың ... ... 31.12.05 ... жетіспеушілік 1 131 мың теңгені құрады.
Осылайша төлемнің ең көп атқарылған кезі ол маусым айында болды, бұл
келесімен түсіндіріледі : ... ... АҚ үшін 17.06.06 жылы ... 726 салықтық тексеру актісінде есептелген 212064,5 мың теңге сомасында
салық төленген, ... ... ... ... нәтижесі бойынша АТФ Банк
құрылтайшыларына резидентті заңды тұлғаларға дивиденттер ... ... ... көзінен 139 563,7 мың теңге көлемінде салық ұсталған және ... 166656,4 мың ... ... ... ... 78 ... көрсетілген жоғарғы табысты
алудың нақтыланбағанынан 2008 жылдың желтоқсанына болжалған жоспардың
орындалмауына әсер ... үшін ... 635 мың ... ... ... қаруды
тіркеу мен қайта тіркеу бойынша мемлекеттік баждардан (аңшылық суық
қарудан, ... және ... ... ... ... 521 мың
теңге түсті, бұл болжамның 82 % ... ... ... ... ... де ... ... төлейтін жалпы 3086 адам тіркелген, соның ішінде
2007 жылы 1394 адам тіркелген және қайта тіркелген. Болжамның ... ... ... алып жүру ... 3 ... ұзартылған, яғни
төлем үш жылда бір рет төленеді, сонымен қатар ... ... ... ... қаланың басқа ауданына қателесіп төлеу әрекеттерінің
болуы.
Былтырғы жылдың салық ... ... ... ... ... әкімшілік құқық бұзушылықтар анықталып, жеке тұлғаларға, лауазымды
тұлғаларға, ... ... ... ... салынған.
"Салықтар және басқа да міндетті төлемдер туралы" ҚР Кодексіне және КР
әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексіне ... ... 530 ... ... ... ... ... көлемі 134543,2 мың
теңге болса, бюджетке алынғаны 63098,2 мың ... ... ... ... кесте негізінде анықтап көруге болады.
Кесте 4
Әкімшілік жауапкершіллікке тартылғандар саны*
| ... ... ... ... |
| |р саны ... ... ... айыппұл |
| | ... | ... ... |
| | | | |% ... |406 ... |61709,1 |46,3 ... ... | | | ... |124 |1507,2 |1389,6 |92,1 ... | | | | ... | | | | |
* ... аудандық СБ мәліметтерінен.
Республикалық бюджетке түсетін басқа да салықтық түсімдер бойынша
болжанған 88 695 мың ... ... 22 022 мың ... ... ... болжам 25 %
жүзеге асырылған.
31.12.07 үшін КБК нің бұл түрі бойынша ... 7174 ... тең ... және де 1 76 ... төлеушілер есебінен құрылған, олардың
ішінде 7096,8 мың теңге ... 170 ... ... кәсіпорындар
болып табылады. Негізгі төлемеушілер, «Служба единого заказчика» - 32,3 мың
теңге, «Оним» АҚ - 1 13,6 мың ... ... АҚ - 9,9 мың ... өз ... ... ... шек қойылған, Қаржы Полициясы
Департаментіне кәсіпорын ... ... ... ... жіберілген.
2008 жылы төлеушілер тек 35 қызмет аткаратын кәсіпорындар болды. Өткізілген
салықтық тексерудің нәтижелері бойынша олардың ... : ... ... ... 17191,3 мың ... «Тасбулат Ойл» корпорейшн ЖШС - 3389,3
мың ... ... РПЦ ... ЖАҚ - 1010 мың ... екі ... қателесіп төлемді аударған, ал қалғандары ... ... ... ... ... ... ... алатын
басқа да санкциялар. Жалпы өрт сөндіруші инспекцияның салған айыбы есебінен
төлемге тартылғандар 2 салық телеушілер: «Алматыоблтяжстрой» АҚ - 41,8 ... және ... АҚ - 8,7 мың ... ... арыз ... төленетін мемлекеттік баж 38610 мың теңге
болжалған сомманың 36363 мың теңгесі ... ... ... 94% , ... ... ... ... қарастыру, сонымен қатар заңды
тұлғалардың есеп айырысу шотынан Арнайы ауданаралық ... ... ... ... ... ... төленетін мемлекеттік баж. Жыл соңында
сотқа арыздар мен өтініштер түседі және осыған байланысты ... аз ... ... ... ҚҚС өтеу ... 2008 жыл үшін ҚҚС - ғын қайтару
бойынша дипломатиялық және сол денгейдегі ... 162 ... ... 163594,4 мың ... ... ... ... бойынша айналымы
бар салық төлеушілер бойынша ҚҚС өтеу 2008 жылы 225294,3 мың теңгені құрды.
2.3. Салық берешегін ... ... ... ... басқармасы
тәжірибесінде жүзеге асыру
Бостандық ауданы бойынша салық басқармасымен: экономикалық-бақылау
жұмысын қарастырсақ, ... 1895 ... ... жүргізілген және
ұйымдастырылған, оның ішінде 378 құжаттық, 205 тақырыптық, 121 ... ... Есеп беру ... ... айыппұл 3003633,6 мың
теңге соммасында қосымша есептелген. 2007 жылмен салыстырғанда ... 176 - ға ... АІІБ және ... ... ... ... мақсатында рейдтер өткізеді. Жыл басынан басталған кезеңде 294
рейд өткізілген, 315 адамға 175587 мың ... ... ... салынған
және аталған мәселерді нақтырақ төмендегі суреттен байқауға да болады.
Салық ... ... ... 2008 жыл бойы ... ... ... 308635,2 мың теңгеге төмендеуіне қол ... 48 % ... Бұл ... ... ... ... жетістік болып табылады және де бюджетке төленетін салықтар бойынша
жетіспеушілік 01.01.07 жылы - 1017 437,2 мың ... ... 01.01.08 ... ... 708 800 мың ... ... .
Сурет 6. 2008ж. Бостандық аудандық ... ... ... ... ... ... бойынша сандық үлесі
*Бостандық аудандық СБ мәліметтерінен
Енді жетіспеушіліктің құрылымына тоқталсақ: ҚҚС -35,8 %; корпоративті
табыс салығына- 29,4 %; жеке ... ... -10,1%; ... ... ... салық - 8,8 %.
Бұл мәліметті келесі суреттен көруге болады. Суреттен байқағанымыздай
ҚҚС салығы бойынша бюджетке ... ... ... ... ... салықтарға
қарағанда үлесі әлдеқайда жоғары. Екінші орында корпоративтік табыс салығы
тұр. ... ... ... ... ... ... екі салықтан түсімдер
салыстырмалы түрде басқа салықтарға қарағанда көп, ... ... қалу ... де ... Сондықтан, аталған салықтар бойынша салық
бақылауын күшейтіп отыру керек.
01.01.08. жылы қызмет атқармайтын 2073 кәсіпорын бойынша жетіспеушілік
сомасы 464194,9 мың ... ... ... жетіспеушіліктің 65,5% құрады,
мысалы:
- «Қазақстандық мақта компаниясы» ЖШС, ... ірі ... ... ... ... атқармайды) ҚҚС бойынша жетіспеушілігі 21000 ... ... ... салынатын салық 12400 мың теңге, есеп айырысу
шотына шектеу қойылған, 52 инкассолық өкімдер ... ... ... - не хат ... 7. 2008ж . ... аудандық Салық басқармасындағы салықтық
жетіспеушіліктің құрамы
* Бостандық аудандық СБ мәліметтерінен.
- «Сател» БК АҚ ... ... ... 105197,4 мың ... ... 13 ... ... шығарылған, есеп ... БТИ, МАИ, ... ... ҚПД - не, Әділет
басқармасына хат жазылған.
- ... АҚ 61890,8 мың ... ... АҚ ... ... ... 85268,8 мың ... құраған
Жоғарыда көрсетілген кәсіпорындар қарыздарды өтеу бойынша барлық заңды
талап ету ... ... ... жабу үшін және 2007 жылдың 12 айы үшін түсімдердің
толықтылығын қамтамасыз ету ... ... ... ... ... өз ... үшін - ... салықтық есеп беру формаларын ұсынбауы
және ЖЗҚ бойынша тізімді ұсынбау - салық ... 2250 ... ... шығыс операциялары тоқтатылған.
Жалпы соммасы 132864,4 мың теңге болатын 136 ... өз ... ... ... ... ... ... 3765944 мың теңге соммасында 14816
инкассалық өкімдер шығарылды, оның ... 277295,7 мың ... 2600 ... ... ... ... жыл үшін 86545,6 мың ... соммасында 547 қолма-қол ақша қаражаттары
алынды , 2006 ... ... бұл 136 ... 52746,6 мың ... ... шоты ... қарыздарды алу жұмыстары өткізілген: жалпы соммасы
66250,7 мың ... ... 144 ... өкімдер шығарылған, оның ішінде 40
дебиторлық 22846,9 мың ... ... жыл үшін 22 ... ... ... болып жарияланды.
Алайда, жетіспеушілікке қарсы жасалған ... ... ... ... бұл ... ... әрқашан , яғни жетіспеушілік
факторлары болып табылады. Бұл қызмет атқармайтын кәсіпорындардың өткен
жылдағы жетіспеушілік сальдосы, есеп ... мен ... ... ... ... ... міндетті төлеу үшін салық төлеушінің есеп
айырысу шотында қажетті ақша ... ... емес ... ... 2008 жылы жергілікті бюджетке жалпы 17
178 816 мың теңге түсімдер түсті немесе болжам 105% орындалды.
2008 жыл бойы ... ... ... ... және анықталды. Оның
ішінде элиталық коттедждер мен қымбат тұратын пәтерлер, ... ... ... бен 216 пәтерлер есепке алынған, оның ішінде 63 котедждер мен ... ... ... және де 16 644 мың ... төленген. Учаскеге
шығу бойынша қатаң есеп беру формасы ФЛ-1 қайта қарастырылып, 6877 мың
теңге жиналды. Жыл бойы жеке ... жер ... бөлу мен ... ... ... ... Алматы әкімінің шешімімен салықтық
есепке 1208 тұлғалар тіркелген. Салықтық есепке тұру ... ... ол ... иелерінің СТН мен нақты мекен-жайын дәл бермеуі.
Жергілікті салықтар бойынша ( көлікке салынатын салық, ... ... ... ... ... әр ... салықты төлеу уакыты , қолдану әдісі
туралы БАҚ , «Шахар», ... ... ЖАҚ, ... ... ... ... салу обьектілері бойынша аудандық
электрондық база ... ... 25350 ... ... ... ... 878 ... салық төлеу, бюджеттік жоғалтулар 5754 мың теңге
болды. Ауданда 3569 сауда орны бар 4 базар қызмет аткарады. Жыл ... бір рет ... ... жергілікті бюджетке 98635 мың
теңге соммасында түсімдер түсті. Жыл бойы сыртқы жарнаманы орнату бойынша
төлеушілерді ... мен ... ... ... ... мақсатында көптеген іс
әрекеттер жүргізілді. Үнемі „Жарнама" ҚКК- мен талдау мен салыстырулар
жүргізіледі, ал ... ... ... ... ... ... Жыл ... қарастырылып отырған төлем бойынша 290 төлеушілер
болса, ал 31.12.07 жыл үшін бұл ... 406 - ға ... ... ... ... 102958 мың теңге болды. 2009 жылы жарнамаға, алкогольдік
сусындарға және ... ... ... ... өсуі күтілуде.
Енді, 2007 жылдың бірінші тоқсаны бойынша аталған салық басқармасының
тексеру нәтижесінде ... ... ... салық сомалары бойынша
бақылау жұмыстарына тоқталатын болсақ, онда 01.04.07 жылғы ... ... 705 955 мың ... ... 01.01.07 жылғы
көрсеткішпен салыстырғанда 60 499 мың теңгеге немесе 8,5 пайызға ұлғайған.
01.01.07 жылға жетіспеушілік 645 456 мың ... ... Бұл ... ... ... ... 104 382 мың ... азайған. 01.04.06 жылы
жетіспеушілік 810 337 мың теңгені ... ... ... ... ... бойынша жетіспеушілік 281 335,6 мың ... ... ... сомасының 40 пайызын құрайды.
Сонымен бірге, Алаш Банк ЖАҚ- ның - 10962,8 мың ... ... ... ЖШС - 5,500 мың ... ... ... 01.04.05 жылы жетіспеушілік сомасы 650 783,2
мың теңге. Салықтық дау-дамай актісі ... ... ... - 23 557,8 мың ... ... салықтық дау-дамай актісі ҚР
Қаржы Министрлігімен орны толтырылмаған, Алан ЖШС жетіспеушілігі ... ... - 15 151,2 мың ... ... Бұл ... ... ... жетіспеушіліктің 7,8 пайызын яғни 55 171,8 ... ... ... төрт ... жетіспеушілік төмендеп келеді. Егер 01.01.05
жылы жетіспеушілік 1363,5 ... ... ... 01.01.06 жылы 1017,4 ... ал 01.01.07 жылы 708,8 ... ... ... 01.01.08 жылы 645,6
миллион теңгені құрады.
2008-ші жылдың l-ші үш ... ... ... ... ... ... ... көрсетті:
01.01.2008 жылдан 01.04 2007 жылға дейін жүзеге асуды қамтамасыз ету
барысында жүзеге асырылып жатқан шаралар туралы, мерзімінде өтелмеген
салық міндеттемесі және ... ... ... ... өндіріп алудағы
атқарылып жатқан шаралар туралы 10667 хабарлама тапсырылған, 2008
жылдың, 4 - ... ... ... ақпараттық
хабарламалардың саны 3 802 бірлікке өскен.
Сурет 8. Бостандық аудандық ... ... ... ... өсу ... ... төлеушінің банктегі есеп шоттары ... ... ... тұру шараларына келетін болсақ, 2008 жылы Салық
басқармасы салықтық қарыздарын төлемегені үшін кәсіпорындардың 523 ... ... ... ... 87 банктік есеп шот есептерін көрсетпегені
үшін шығыс ... ... 2008 ... ... ... және одан көп ... ... шек қойылды.
Сурет 9. Салық төлеушілердің шығыс операцияларын тоқтата тұру жөніндегі
шаралар*
* Бостандық аудандық СБ мәліметтерінен.
2008 жылы ... ... 232 204,5 мың ... 48 ... мүлкін
қолдану шектетілді, өткен жылдың осы мерзімімен ... ... саны ... азайған (10, 11 суреттер).
Сурет 10. Мүлкін қолдану құқығын ... ... ... өндіріп алынған
шектеу саны. *
салық сомалары *
Ал тізімге алынған мүлік сомасы 216 954 мың ... ... ... ... ... жалпы сомасы 48 348,5 мың теңге болатын 30
кәсіпорынның алдындағы қарызы жабылды. Ал ... ... 183 090,1 ... ... алдындағы қарызына орай, 17 кәсіпорынның ... ... ... жоқ, ... ... қолданудан шектелген 6 кәсіпорынның
мүлкі арнайы аукционға жіберілді
Банктік есептердегі ақшаның есебінен ... ... ... алу 2008-
ші жылы жалпы сомасы 1 446 028,7 мың теңге ... ... ... 1746- нан 268 653,2 мың ... өндіріп алынды.
Сурет 12. Банктегі есеп шотынан салықтарды өндіріп алу
*Бостандық аудандық СБ мәліметтерінен.
Өткен жылдың 4-тоқсанымен салыстырғанда азаю байқалады: 3749365,0 ... ... ... саны 6307 ... ... ... ... салықтық қарызды өндіріп алу
бойынша салық әкімшілігін қарастыратын болсақ, ол төмендепдей мәліметтермен
қаматамасыз етіледі. (13-сурет)
Сурет 13. Банктік ... ақша ... ... ... өндіріп
алу*
* Бостандық аудандық СБ мәліметтерінен.
Салықтық қарыздарды қолма-қол ... ... алу ... 2008 жылы
жалпы сомасы 16309,0 мың теңгеге 124 рет қолма-қол ақша алынды, ... 4- ші ... ... 204 ке және ... 1608 ... ... 14. ... - қол ақша ... ... алу 2007-2008ж *.
*Бостандық аудандық СБ мәліметтерінен.
Салықтық қарыздарды дебиторлардың есебінен ... алу ... ... ... ... сомасы 141597,8 мың теңгеге 34 инкассолық шектеу
қойылды. Олардың ішінде 23 ... 22546,1 мың ... ... ... ... 4- ші тоқсанындағы көрсеткіштермен салыстырғанда
көбею байқалады, 21 ... 12290,0 мың ... ... қойылып,
20 шектеуден 12218,0 мың теңге өндіріп алынды.
2008 жылы бюджет алдында ... бар ... ... ... ... ... 39 ... жіберілді және дебиторлардың
банк есебінен ақша-қаражатын 253494,5 мың теңге сома өндіріп алу ... ... ... ... ... болып саналуын қарастыратын болсақ, 2008
жылы жалпы сомасы 46421,5 мың ... ... бар13 ... ... ... ... ... түсті. 2006 жылдың 4- ... ... саны 13- ке, ... сомасы 46421,5 мың теңгеге
көбейді. Соның ... ... ... ... экономикалық сотына
жалпы сомасы 6508,4 мың тг болатын 2 ... ... 15. ... ... ... ... өндіріп алу*
*Бостандық аудандық СБ мәліметтерінен.
Салық және өзге де ... ... ... ... ... бір уақытта ҰЗҚ- на аударылатын МЗЖ- ң қарызын
азайту жөніндегі шаралар жүргізілуде.
01.04.2008 жылы ЖЗҚ-на салынатын ... ... 74206,0 ... ... 01.04.07 жылмен салыстырғанда 11161,0 мың теңгеге азайды.
Кесте 5.
Бостандық аудандық салық басқармасының 2008 жылдың басындағы жағдайы
бойынша жетіспеушілік мөлшері ... *
|1 ... ... ... ... |ауытқу |
|Резидент заңды тұлғалардан алынатын |206045 |290746 |84701 ... ... | | | ... емес заңды тұлғ.табыс салығы.|157 |4708 |4551 ... ... ... ... алынатын |1090 |1050 |-40 ... ... | | | ... ... ... емес ... |1309 |1279 |-30 ... алнатын табыс сальғы | | | ... ... ... жеке ... |21664 |24234" |2570 ... | | | ... ... ... |28770 |23420 |-5350 ... ... |61841 |61 940 |99 ... ... |46116 |47533 |1417 ... ... ... табыс |24964 |14855 |-10109 ... | | | ... ... жерлерден алынатын жер |6840 |5160 |-1680 ... | | | ... ... салынатын жер |0 |178 |178 ... | | | ... ... алынатын жер |7552 |6011 |-1541 ... | | | ... ... ... құралдарына |824 |830 |6 ... ... | | | ... ... ... ... ... |321 |-184 ... жер ... |0 |6 |6 ... |222274 |208876 |-13398 ... емес ... салынатын ҚҚС|0 |120 |120 ... оның ... арақ |0 |0 |0 ... |119 |119 |0 ... |183 |183 |0 ... ... |610 |601 |-9 |
| | |0 | ... ... ... ... |0 | |0 ... |0 |0 |0 ... |31 |31 |0 ... |14350 |28 104 |-596 ... |645456 |705955 |60499 ... аудандық СБ мәліметтерінен
2008 жылы ҰЗҚ- салынатын МЗЖ қарызы бар агенттерге 1673 хабарлама
жіберілді, жауап ретінде ҰЗҚ- ның 32 ... ... 454 ... ... бойынша, банктегі шоттарының шығыны тоқтатылды. Салық төлеушілердің
есептік ... ... ... 10643,1 мың теңгеге 136 инкассолық шектеу
қойылды, олардың ішінде 10220,6 мың теңгеге 128 шектеу өндіріп ... ... 2007 жылы ... ... 523 ... төлеушінің. есеп
бермегені үшін - 469 салық төлеушінің банктегі шоттарына ... ... ... ... 2008 ... жетіспеушілікті сараптайтын
болсақ, онда 01.01.2008 жылғы көрсеткіш бойынша жетіспеушілік 645455 ... ... ... жылдың осы мерзімімен салыстырғанда 63345 мың ... 8,9 % - ға ... 01.01.08 жылы ... ... 708800 ... ... ... басынан бері салыстырғанда ... жылы ... саны ... ... жоғарыдағы суреттер мен кестелерден
байқап отырғанымыздай, жалпы жетіспеушіліктер салықтық бұзушылықтар уакыт
өте келе азайып ... Бұл ... ... салық әкімшілігінің сапасының
жоғарылағанын, салық төлеушілердің салық құқығын сақтауға құқылы болып
отырғанынан хабардар ... ... ... ... ... алуды ұйымдастыру
мeханизмін жетілдіру бағыттары
1. Салық субьектілерінен салықтарды өндіріп алу жолындағы кездесетін
мәселелері
Заңсыз айналымның субъектілері болып заңға ... ... оны ... ... ... ... табылады. Олар шығарылатын тауарлар ... ... ... бірақ олар мемлекеттің бақылауынан шығып
кеткен. Оларды сатудан түскен түсім ресми есеп ... ... ... төленбейді және сол себептен ол мемлекеттік бюджетке зиянын
тигізеді. Қылмыстық айналым ... ... ... ... құқықтың
нормаларымен емес, "түсініктерімен", яғни келісу арқылы реттеліп отырылады.
Салық салу жағынан қарасақ, қылмыстық ... шек ... ... ... және соған байланысты ол мемлекеттік бюджетке түсетін
түсімдерді қамтамасыз eтe алмайды және қамтамасыз етпеуі керек.
Заңды және ... ... ... ... ... мен
объектілері бойынша ұқсас келеді. Ол заңсыз ... да ... ... және басқарушылық дұрыс емес ... ... ... "шығарылып тасталған" күйде болып қалды деген сөз. Қазақстандағы
барлық ... ұйым ... және ... ... таңдау жолында болады.
"Көлеңкеге кету" немесе кетпеу туралы шешім ... ... ... ... ... негізделеді.
Заңды айналым шегінде жұмыс ... ... ... ... ... ... болуына, бұзылған және даулы құқықтарды
қорғау үшін сот және ... ... ... ... ... және басқа да бақылаушы органдардың, тексерісі жағдайында қосымша
тәуекелден сақтануға мүмкіндік береді. ... ... ... заңды және заңсыз ... ... ... ... және ... ... субъектілері мен объектілерінің
ұқсастығы көлеңкелі айналымды туғызатын факторлар азайған кезде шаруашылық
жүргізуші субъект заңды ... ... ету ... бар ... ... ... Ұйымды кұқықтық нормалар ... ... ... және ... айналысқа өтуіне итермелейтін
басты факторлар мыналар: ... және ... ... тұрақсыздығы;
заңнаманың жетілмеуі; салықтық ауыртпалық көлемінің бизнесті жүргізу үшін
мемлекеттің жасаған жағдайымен сәйкес ... сот ... және ... ... ... нәтижелілігін төмен деңгейде болуы; ... ... ... ... ... ... ... қалыптасып
қалған дәстүрлер9[ 45] .
Мемлекет күрделі экономикалық өзгерістерді енгізуде инвестициялық
ресурс аламыз деп ... ... жас ... ... ... ... көп болмады, соған қарамастан олар инвестицияны көбейту тәсілін
тапты. Осылайша, инвестициялық ... ... ... ... ... ... оны ... кейінге қалдырып, өндірісті дамытуға мүмкіндік
берілді. Алайда инвестициялық салықтық несие шарттары жиі бұзылып ... ... және ... ... ... айналым дәстүрі іскерлік
репутациясы жоқ кәсіпкерлер, бұл жағдайды өндірісті ... ... ... өз кажеттіліктеріне пайдаланды.
Кейбір шетел инвесторлары мен оларды қызықтыратын отандық шаруашылық
жүргізуші субъектілер арасындағы қатынастар барлық ... ... ... ... ... ... ... техникалық қайта
құру ұсыныстары мен көпмиллиондық инвестициялар құю ... ... ... ... ... ... ... алу жүргізілді, ал
кейіннен инвестицияларды бақылау үшін деген сылтаумен директорлар ... ... ... ... Мұндай саясаттың салдары болып күрделі
және рентабельді ресейлік өндірушілердің батыс өндірістерін ... ... ... ... бұл ... ... ... жоғары табысты және экологиялық таза салаларынан Батыс пайда ... "кір" және ... ... - ... тиіп ... Бұл ... да
салықтық құқық бұзушылыққа көптеп әкеліп отырды.
Нақты секторда болған өзгерістер ... ... да ... ... ... жатқан құқыққа қарсы әрекеттерді анықтау күннен күнге
қиындап, оларды құқыққа қарсы деп тану қиын ... бара ... ... тікелей
бұзудан - салықтан жалтарудан - шаруашылық жүргізуші субъектілер салық
төлеуден жалтаруға ... ... ... операциялар жүргізу нәтижесінде
салық салу объектілері тумайды, немесе салық төлеу бойынша міндеттеме
көрінбейді. Құқыққа ... ... ... ... ... ... ... бөлінеді немесе олар мемлекеттік органдардың компетенциясының
түйіскен жерінде болады, соған байланысты осы ... ... ... ... ... ... ... Салықтан жалтару мақсатымен
заңнаманың толық жасалмауымен, мемлекеттік ... ... және ... ... және ... ... ... ғана емес, сонымен бірге өндірістің технологиялық ерекшеліктерін
де пайдаланады. Салықтық қылмыстың ұйымдасқан, топтық сипаты орын алуда.
Сонымен ... ... ... ... ... жүргізілетін дәстүрлі
құқыққа қарсы істер саны төмендемеуде.
Көрсетілген ... ... ... ... ... ... ... іс", "экономиканың заңсыз (көленкелі)
секторы" нақтылау жайлы сұрақты актуалды етуі тек ... ... ... беру мен белгілі бір іс қай ведомствоның құзырына жататынын
анықтау үшін ғана емес, ... ... ... ... ... ... үшін де ... Бұл сонымен қатар оның белгілі
схемалар практикасын жалпылауға, мемлекеттік органдардың оны ... ... ... ... ... ... береді10 [29].
Шаруашылық жүргізуші субъектілердің құқық бұзушылық әрекеттері бюджетке
түсімнің толығымен түспей қалу ... ... зиян ... ... ... зиян да бар - ... ... ... ... ... ... бюджетке аударуға ынталанады. Тағы да
бір ... ... зиян түрі ... ... ... ... айрылып
кетуі мен оларды өзара салыстыру бойынша қиыншылықтардың ... ... ... ... ... ... бюджетке қаражат аудару
мен есепттеуді жүзеге асырудың дұрыстылығын бақылап ... ... ... ... ... ... ... да салыстырмалы талдау жүргізуді қиындатады.
Алайда, құқық бұзушылық әрекеттерге жол беретін басты себебі болып
заңнаманың кемшілігі ... ... ... ... ... ... құраса (оның мағынасы оны құраушылардан ерекшеленетін болса),
онда "сомаланған келісімге" қарастырылған ережелерді ... ... ... жоқ. Мұндай құбылыстардың экономикалық мәнін толық
зерттемеу, олардың тек анықталу процедурасының толық жасалмауына ғана ... ... ... ... ... дәлелдеу қиындығына да әкеп
соқтырады.
Сонымен қатар "салықтық жүйенің " дәстүрлі түсінігі толық емес ... ... ... ... ... шығаруға болады. Осы ... ... ... ... ... ... ... нәтижені дұрыс ... ... ... ... әсер ... ... әсер етуі,
қойылған ... ... ... еместігімен сипатталады.
Көбінесе көңіл несиелік-қаржылық және ... ... ... ... ... де ... жүйе ... өндіріс
пен несиелік-қаржылық жүйені біріктіріп, басты орын алады, ол ... бөлу ... және ... тез әсер ... мүмкіндік береді.
Сонымен бірге ол онымен байланысты сфераларға: ... пен ... ... ... мен ... қаржылық және
материалдық ағымына оптимизациялайтын және ... ... ... ... ... ... неғұрлым нақты және тез әсер етуге тек оны
мемлекеттік органдар арқылы, әсіресе салық пен басқа да ... ... ... отыруын қамтамасыз ететін органдар арқылы жүзеге асырғанда ғана
жетуге болады. Ресейлік ... ... ... ... деңгейдегі
салықтық қылмыстармен ерекшеленеді, сондықтан мемлекеттік ... ... ... органдарының ролін және экономикадағы
процестерге әсер ... ... ... ... ... ... ... болады. Қазіргі кездегі тұрақтылық байқалған кездің өзінде де
экономикаға әсер ... ... ... ... ... және ... бағынбайтын салық төлеушілерге күш көрсету әдістерін
сырып тастаудың қажеті жоқ.
Салықтық қылмыстар мен құқық бұзушылықтардың экономикалық ... ... ... ... ... ... балансы мен қаржы қаражаттарының
ағып кетуін зерттеуге ... ... ... ... ... немес "сұр"
өмір сүруі туралы шешім қабылдауына тек ... ... ... ... ... ғана ... ... бірге қайта қаржыландыру ставкасы
да, несиелік-қаржылық жүйенің басқа да ... әсер ... ... ... құқық бұзушылықты табу мүмкіндігіне әсер ететін және осы түрдегі
тәуекелдерді сақтандыру үшін ... ... ... ... әсер ... ... және ... қорғау орғандарының, жұмысының
нәтижелілігін ескеру керек. Сонымен қатар "крыша" деп аталатын ... ... ... ... мен шығындарды, фирмамен
табыс алуына әсер ... ... да ... ... ... ... ... пайдасы мен шығынының көлемін ... ... ... ... және содан кейін фирма көлеңкелі
секторға өту туралы мүмкіндік немесе қажеттілік туралы шешім қабылдайды.
Сонымен ... ... ... әр ескерілген факторлардың, қаражат сомасының,
өтімділікке қажет тәуекелдердің және т.б. ... мен ... ... ... өз ... мен ... ... табысты максимизациялау мақсатымен сәйкестендіреді.
Мемлекет, өз алдына құқықтық шеңберден тыс ... ... ... ... үшін өз ... мен ... ... назар көлемін реттеу арқылы әсер ете ... ... ... несиелік-қаржылық жүйе өлшемдер тұтынушыларға тауарды
жеткізуге кеткен көліктік шығындар, энергоресурстарға төлем, ... ... ... бағалары және т.б. оларға әсер ету арқылы салықтық түсімдерді
емес, тәуекелдердің әсер етуін көбейту керек екенін ... айту ... ... ... ... ал фирманың кеңейтілген өндіріс циклын
үзіп тастауы мүмкін және болашақта мемлекетті ... ... ... ... мүмкін. Фирма барлық салықтарды бүгін төлеу керек пе, әлде
ертең қосымша шығындар ... ... пе ... сұрақты өзі шешуі керек. ... ... ... ... шешу ... олар өз компетенциясы
шегінде қатаң жұмыс істейді.
Бизнестің заңсыз экономика секторына кету деңгейі жүргізіліп жатқан
салық ... ... ... ... ... және ... саясаттың дұрыстығының сынағы (тест) ретінде қабылдануы керек.
Заңсыз айналымның, қылмыстықтың құрылымы мен ... ең көп ... ақша ... әсер ... - ... ... жүргізуші
субъектілердегі артықшылығы немесе кемшілігі. Қаражаттарды олардың аса
тапшылығы кезінде іздестіру ... ... және ... да экономикалық
құқық бұзушылықтарға әкеп соқтырады. Бартерлік қатынастар да құқыққа ... ... ... ... ... олар ... операцияларды
мемлекеттік органдардың бақылуының деңгейін төмендетеді Осылайша, Ресейлік
экономиканың дәстүрлі мәселесі - монетизацияның төмен ... ... ... ... ... болуына және заңнаманы бұзу бойынша
көптеген схемалардың пайда болуына әкеп соқтырды жалақы төлемеу, ... ... есеп ... ... шетелге капитал шығару
көбінесе салықтық және валюталық заңнаманы бұзу ... ... ... бұл ... ... ... ... Онда екі құрама бөлік бар -
қылмыстық ақша және "сұр" ... ... ... ... ... өнім ... бақылаудағы оффшорлық фирмаға бағаны
түсіру арқылы немесе белгіленген мерзімде табыстың бір бөлігін ... ... ... өндірушінің қарамағында қалатын қаражатарды
жатқызуға болады.
Заңды экономикадан қаржы ... алып кету ... ... кету ... ... ... болып табылады.
Елдегі жағдайға байланысты, бизнеске ... ... ... ... ... Сондықтан олардың заңды экономикаға қайта әкелінуі
экономикалық мотивтерге негізделуі ... ... ... ... ... секторында жетуі керек, ал көлеңкелі секторда операция
жүргізу кезіндегі тәуекелдер өте жоғары болуы ... ... ... ... ... әкеліну механизмін ол ... ... ... және ... қылмыстық бірлестіктердің қаржылық базасының нығайтуға
жұмыс істемеуі үшін тартылатын капиталдың сапалы бағалануы жағынан ... ... "Сол ... ... алды, "ол жақтан" да өткізе ... ... ... тек ... жуу" кезінде ғана салуға құқы
бар және салыну тиіс, бірақ бұл кезде ол заң ... ... ... ... ... ... тиіс.
Айтылғаннан бұл процесте кұқық қорғау органдарының әрекеттерінің
ерекше экономикалық бағыттылығы ... ... ... ... ... капиталды заңдастыру бойынша мемлекеттік органдардың жүргізген
шараларының барлық кешені көлеңкелі секторға қаражаттардың құйылуына шек
қою бойынша ... ... ... ... тыс ... кезінде "ұсталып
қалу" тәуекелі салық төлемеуден түскен пайдамен жабылмайтындай ... ... кір ... ... кетуге жол бермеу бойынша қызмет
етуіне ... ... ... басқа оны жүзеге асыру мүмкіндіктерін де
ескеру керек. Мысалы, салықтық қылмыстың патенттілігі осы ... ... ... әсер ... Сол ... лигитимді іс-әрекетті ынталандыру
бойынша шаралар құқық корғау және ... ... ... күш көрсету
шараларымен толықтырылуы керек. Aтaп ... ... ... ... бір ... қылмыс пен құқық бұзушылықты анықтағанда, алдын
алғанда, жойғанда ... және ... ... ... ... ... ... қорғау және бақылау органдарының, ... ... ... ... ... ... ... немесе онын несиелік-қаржылық органдар арқылы
төлеу арқылы жүргізілген есепке ... ... ... кезінде болған
салықтық құқық бұзушылықтарды анықтау және жою сияқтылар болу ... ... ... факторы ретіндегі есепке алынбаған
өнімнің айырбасына қарастырылып отырған органдар ... ... ... ... ... ... кезеңінде есепке алынбаған
өнімнің белгілі бір ... ... де, ол ... ... өңдеудің келесі
кезеңдерінің барлығынан өтіп, тұтынушыға дейін жетуі тиіс11[28].
Өндірістің технологиялық ерекшеліктерінен басқа салықтық қылмыстардың
өмірлік циклын да ... ... ... ... бұзушылық бірнеше сатыдан
тұрады. Нақты түрде айтатын болсақ, салықтық ... ... ... тауардың "өмірлік циклына" сәйкес келеді. Бірінші кезеңде салық
телеуші салық төлеуден қалай қашып құтылудың жаңа ... ... ... - бұл схема салық төлеушілер арасына тарайды. Ол туралы ... мен ... ... ... ... ... кезең басталады, онда
бұл схемаға қарсы күрес жүргізу бойынша "тәжірибе жинақтау", салықтық құқық
бұзушылықты анықтау мен ... ең ... ... мен ... ... Төртінші кезең мемлекеттік органдардың ... ... және ... ... төтеп беруі, соның нәтижесінде
олардың ... және ... ... ... болады. Бесінші кезеңде құқық
бұзушылар мен мемлекеттік органдар арасындағы тепе теңдік минималды ... ... ... ... жұмысы жоғарыда сипатталған ... даму ... мен ... ... экономикалық негіздерінің
жойылуына, бақылаушы және құқық қорғау ведомстволарымың пайдасына "еңбек
шығындары" балансын қамтамасыз ете ... ... тұру ... ... ... ... ... жоғары, осыған сай бухгалтерлік құжаттары да ... ... ... ... жағынан таңдау арқылы тексерген жөн. Бірақ
салық салу базасын бұзуға алып келетін ірі ... ... ... ... қатысты құжаттарды жаппай тексеру әдісімен ... ... ... жаппай тексеру еңбекті көп қажет етеді, көп ... ... аясы тар және ... көп ... бере алмайды. Сондықтан кейбір
жағдайда ... ... ... ... ... яғни ... есеп ... өз есептерін қолдана отырып, соңғы кезде
қарқынды дамып келе жатқан ... ... ... ... ... саласының аясына жеке бөлген дұрыс. Салық инспекторы
тексеріс кезінде кездесетін дұрыс жолға қойылмаған бухгалтерлік ... ... де ... ... Кең ... құрылым тораптары бола отырып
(еншілес кәсіпорындар, ... ... бір ... ... және т.б.) ... кәсіпкершілік субъектілері өздерінің
табыстарын жасырып немесе ... ... ... ... ... ... тиімділігін арттыру мақсатында барлық қолда ... ... ... тексеруді оның барлық құрылымдық бөлімшелерінде,
тауар өткізуіне қызмет көрсету орындарында бір уақытта бастаған жөн. Қолма-
қол сауда жасайтын кәсіпорындар мен ... ... ... ... ... емес. Мұндай жағдайда бақылау-төтенше шаралар, қаржылық және
сауда серіктестіктерін (сатып алушылар, жеткізушілер) қарсы тексеру ... ... ... ... бар ... ... ... Салықтарды өндіріп алуды оңтайландыру барысында заңнамаларды жетілдіру
жолдары
Жоғарыда атап өткеніміздей салықтарды өндіріп ... ... ... және ... да ... оның ... ... құқық бұзушылық»
туралы кодекспен (ӘҚБтК) реттеліп отырады. Оның 209- бабы ... ... пен ... да ... ... ... көрсету" деп
аталады, ендеше, ол бюджетке төленуге ... ... пен ... да ... сомасын азайту түріндегі мемлекетке зиян тигізетін жағдайлардың
алдын алуға бағытталуы тиіс. Осылайша, ӘҚБтК 209 - бабының ... ... ЖТС- нан ... алу мақсатында декларация да зиян сомасын үлкейтіп
көрсеткені үшін әкімшілік жауапкершілік ... және олар ... ... белгіленген.
ҚР ӘҚБтК қарастырған құқықтық нормасының ... ... КТС ... ЖТС ... ... ... зиян келтірілуі
мүмкін болған кезде салықтық құқық бұзушылықтың бір түрін алдын алу құралы
ретінде толығымен ақталған норма ... ... ... ... ... 139- ... ... КТС салық кезеңіне Салық кодексінің 135
бабының 1- тармағына сәйкес, Салық кодексінің 132- ... ... ... ... жасалған түзетулерді ескере отырып және Салық кодексінің
137- бабына сәйкес зиян ... ... ... ... ... ... ... 1-тармағына сәйкес, кәсіпкерлік қызметпен айналысудан келген
зияндар, сонымен қатар салық төлеушінің кәсіпкерлік қызметінде қолданылатын
ғимараттарды, кұрылыстарды сату салдарынан ... ... ... салық
кезеңіндегі салық салынатын табыстың есебіне өтеу үшін 3 ... ... ал ... кодексінің 137- 6., 1-т. көрсетілген шығындар ... ... ... өтеу үшін ... ... егер салық
төлеушіде есептік салық кезеңінде салық салынатын табыс ... ... ... ... ... азайту да мүмкін емес болады. Ал СК 137-
6., 1-т белгіленген мерзім өткен кезде салық төлеуші ... ... ... ... тиісті салық кезеңінде салық салынатын
табыстың болмауы салдарынан корпоративтік табыс ... ... ... жоқ ... табылады. Ендеше, декларацияда шығын сомасын үлкейтіп
көрсету жағдайында төленуге тиісті салықтарды азайтып ... ... зиян ... қаупі де жоқ. Сонымен қатар ҚР ӘКБтК қарастырып
отырған осы ... ... ... ... ... ... ... заңды тұлғаны жауапкершілікке тарту бойынша көптеген жағдайлар
кездеседі. ... ... ... ... ... ... ... табыстың, оның жоқ болу себебінен, өзгеруіне әкелмейтін жағдайлар
үшін әкімшілік жауапкершілікке тарту жүзеге ... Бұл ... ... ... КТС ретінде қандай да болмасын сома төлeyгe жатуы
немесе жатпауына тәуелсіз, яғни салық ... ... ... ... ... келтірмеуіне тәуелсіз түрде қолданылуы мүмкін. Осылайша, ҚР
ӘҚБтК 209- бабының құқықтық нормалары салық сомаларын ... ... ... ... 209- ... 2-тармағында өз құқықтық мәнін
жоғалтады, өйткені салық төлеуші жауапкершілікке ... зиян ... ... тек ... ... құқық бұзғаны үшін жауапқа тартылуы мүмкін
12[27]. Заң шығарушы бұл ... ... ... ... ... көрсету
арқылы аз мөлшерде төлеу салдарынан мемлекетке зиян келтіргені үшін ... ... ... ... көздегені анық, алайда бұл ол
заңнамада толығымен ашылып көрсетілмегендіктен, тәжірибе ... ... ... ... ... ... ... сомасын өсіріп
көрсету үшін жауапкершілікке тарту ... ... 209-6., 2- ... белгіленген норма салық төлеуші төленетін
салық сомасын төмендетіп ... ... ... зиян ... ... ... алғышарттар болмаса да жауапкершілікке тартылуы
мүмкін болатын кезде құқық қорғау емес, жазалаушы мәнге ие ... ... ... бір ... ... деп ... және ... 209-6., 2-
тармағының негізінде әкімшілік жауапкершілікке тартылған ... ... ... ... ... ... ... болуы мүмкін. Мұндай
жағдай көбінесе өндіріс сферасында, өндірістік объектілерді салуға ... ... ... ... ... кездеседі. Бұл кезде салық қызметінің
лауазымды тұлғалары салық төлеушінің дәл осы ... ... ... салық және басқа да міндетті төлемдер сомасын азайтып көрсету
үшін әкімшілік жауапкершілік қарастырылатын ӘҚБтК 209-6. 1- тармағы бойынша
тағы да жауапкершілікке ... ... бар ... ... ҚР ... 209-
б., l-2- тармағында декларацияда салық сомаларын азайтып көрсету түріндегі
бір құқық бұзушылық үшін ... ... ... ... ... ... белгіленген, өйткені декларацияда шығын сомаларын
экономикалық жақтан ... ... ... кезеңдердегі декларацияларда КТС
немесе ЖТС азайтуға әкеледі. Қарастырылып отырған жағдайда ҚР ӘҚБтК ... 1,2- ... ҚР ... 77- ... 3- ... 2
-тармақшасына қайшы келеді. Бұл тармақта «бір құқық бұзушылық үшін ешкім
екінші рет қылмыстық немесе ... ... ... [4] делінген.
Сонымен қатар ҚР Конституциясының 62- ... 7- ... ... ... ... ... ... керек"14[4].
Мемлекеттік қаржылық бақылау органдары, ішкі ... ... ... ... ... ... ... сондай-ақ
мәслихаттардың тексеру комиссиялары мүшелерінің іс-әрекеттеріне Қазақстан
Республикасының заңдарында ... ... ... жасалына алады15[3].
ҚР ӘҚБтК 209- бабы экономикалық өсуге бағытталған ҚР Конституциясына,
салық заңнамасына және мемлекеттің салық ... ... ... керек.
Жоғарыда айтылғанға байланысты, қаралатын мәселедегі қоғамдық қатынастарды
жан-жақты құқықтық реттеу үшін ҚР ... 209- ... ... және оған
қатысты ескертуді алып тастауды ұсынамыз16[26].
■ Әкімшілік кодекстің 665- бабында ... ... ... іс ... ... ... немесе күшін жоюға негіздемелер жайлы
айтылған. Мұндай шартты белгілеме ... ... қате ... ... ... орган соттың немесе салық органының лауазымды тұлғасының Үкімінің
күшін жоя алмайды. ... ... ... шешім немесе Үкім жойылмайды,
ол тек жарамсыз деп танылады.
■ Әкімшілік құқық ... ... ... ... ... құқық бұзушылық көлеміне ... ... ... ... ... деп ... Өйткені көптеген жағдайда салық
органының басшылары немесе әкімшілік соттың судьясы салық ... үшін ... ... салу ... ... ... бұзғандарды
ЭҚБтК-ң 68- бабына өз шешімдерін негіздеп, ... ... ... Бұл бапқа сәйкес, "Әкімшілік құқық бұзу арқылы
келтірілген зиянның аз ... ... ... ... ... ... ... уәкілетті судья немесе орган (лауазымды ... ... ... ... ... тек ... ескерту жасаумен ғана
шектеліп, әкімшілік жауапкершіліктен босатуына болады.
Әкімішілік құқық бұзушылықтың аз ... - бұл ... ... осы Бөлімнің ерекше бөлімінің баптарында ... ... ... құқық бұзушылықпен келтірілген зиянның мөлшерінен артық
болуы ... ... ... ... ... қаласының мамандандырылған әкімшілік
сотындағы салықтық құқық бұзушылықтар бойынша қарастырылған бірнеше істерді
мысалға ... ... ... ... ... ... мамандандырылған
әкімшілік соты "лицензиялау ережесін сақтау мен ... ... ... және ... ... ... құзырындағы жекелеген
қызмет түрлерін өндіру, сақтау мен сату ережесін сақтау" мәселесі бойынша
бойынша Салық басқармаларының 2007 жылдың ... ... ... ... ... ... ... комитеттерінен сотқа істер келіп түсті.
Сол бойынша мен тәжірибеден өткен Судья қаңтар ... ... ... ... 6 іс ... Бұл істер бойынша жүргізілген рейдтік
тексеріс нәтижесінде бас ... ... ... ж ... ... негізінде №1 Дүкенді ... ... осы ... ... ... ... ... жоқ екенін
анықтаған, және ол ҚР ... ... 549- ... ... ... Үкіметінің үкімімен бекітілген ереженің 3-т. 2-т. бұзуына және ҚР
"ӘҚБтК" 213- бабының 1-т. ... ... Бұл ... өнімнің алу
бағасын олар бойынша шот-фактура мен ... жоқ ... ... ... ... ... ... жалпы сомасы 4010 теңгені
құрады. Сот ... ... ... директоры бұл тауарларда есептік-
бақылау маркаларының болмау себебін олардың алдыңғы ... ... ... ... ... ... ... түсіп қалғанымен
түсіндірді. Директордың кінәсі толығымен дәлелденгенше қарамастан, сот оны
өз ... ... үшін оның ... ... ... ... үшін және ҚР "ӘҚБтК" 213 бабының ... ... ... ... құқық бұзушылық арқылы келтірілген зиян көлемінен
көп болуы себебімен яғни зиянның аз мәнділігі ... оны ... ... тек ауызша ескертумен ғана шектеліп қойды.
Осы сияқты ҚР "ӘҚБтК"' 213- бабымен қаралатын осыған ұқсас қалған ... ... - ... ... бұзушылық арқылы келтірілген зиян
көлемі 1,780 теңгені, екіншісінде - 5420 ... ... - ... ... – 2156 тг, ... - 6480 ... ... Алты
іс бойынша да сот шешімі бойынша ҚР "'ӘҚБтК" 68- бабына сүйене отырып сот
тек ауызша ескертумен ғана ... Бұл ... ҚР ... 213- ... ... басында айтып кеткендей 10 АЕК- тен, басталатынын айта кету
керек.
Менің ойымша, сот ... ... ... ... ... егер ... аз мәнділікке сүйеніп, жауапқа тартпай қоя берсе, онда біздің елде
салықтық құқық бұзушылықтар күннен күнге ... ... ... ... ... оларға заңсыз тауарды сатып алып, оларды тез өткізіп
жіберіп (ал ... ... ... өте тез ... бәрімізге белгілі),
өткізбегенін бір жерге тыйып қойып, салық органы ... ... ... ... салып (оның өзінде ол абайсызда тиылмай қалған тауар болуы
керек) сотта тек ауызша ... алып жүре ... ... ... ... Алматы қаласының мамандандырылған ауданаралық әкімшілік сотының
мәліметтері бойынша (7- ... 213- бап ... ... ... ... 2005ж. ... 213 және 2006 жылы 192 іс ... түсіп, оның тек
2005 ж бойынша 166 ісі және 2006 жылы бойынша 148 ісі қарастырылды. Ал оның
сәйкес ... 80 %- ы (132/166 *100) және 66 %- ы ... ... ... ... ... жауапкершілік пен әкімшілік
жазалаудан босату) ҚР әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің ... ... ... ... ... жауапкершіліктен құқық
бұзушының ... ... ... мойындаған кезде, құқық бұзудың аз
мәнділігі кезінде, уақыттың өтіп кетуіне ... ... ... ... бұзушының әкімшілік жазалауға кедергі жасайтын жағдайға
немесе ауруға шалдығып қалуына байланысты босатылады. Қарастырылған екі жыл
бойынша бұл істер ҚР ... 67, 68 ... ... яғни ... ... бұзушының өзінің құқық бұзғанын мойындағаны үшін
және құқық бұзудың аз ... үшін ... ... ... ... істердің, жартысынан көбі тоқтатылып, соған байланысты салықтық
құқықты бұзған жеке және ... ... өз ... ... ... ... ... тартылмайтынын көруге болады.
Кесте 6
Салықтық құқық бұзушылықтар бойынша жалпы шаралар көрсеткіші
|Шығарылған |Қаралғаны |Қайтарыл |Тоқтатыл
|Айыппұл ... | | ... саны | |ды |ды ... | | | | | | | | | ... |213 |166 |47 |132 |41 |60 | |2008 |192 |148 |15 |98 |41 |45 ... қ. ... ... ... ... мәліметтері
бойынша.
Бұл тек салықтың бір түрі бойынша ғана жүргізілген талдама. Ал салықтың
басқа ... ... ... ... ... ... ұқсас шығарған
шешімдері қаншама. Олардың бәрін ... бұл ... ... ... өте ... ... көрсететіні анық.
Сол себептен менің ойымша, ҚР "ӘҚБтК- ... ... ... ... түрде немесе процент белгілеу арқылы салу
керек, және ҚР ... ң" 68- ... тек ... ... ... кезде ғана
қолдану керек.
Қазіргі кездегі салық кодексі бойынша негізгі өндіріске ... ... ... Олар КТС ... ... ... ... құру, жұмыс істеп тұрғандарын кеңейту мен жаңарту мақсатында
инвестициялық жобаларды ... ... ... төлеуші заңды тұлғалардың ЖЖТ-
нан қосымша шегерімдер жасауға құқық беру, мұндай салық төлеушілерді ... ... ... ... ... ... мен жаңарту мақсатында
инвестициялық жоба шеңберінде жаңадан пайдалануға ... ... ... мүлік салығын төлеуден босату, ... ... іске ... үшін ... жер ... бойынша жер салығын
төлеуден босатуды қарастырады.
Қазақстанның инновациялық саясатына ... өз ... ... ... өз ... ... ... КТС сомасын
30 %- ға төмендету және өздері шығаратын тауарларға сертификат берілген
жағдайда КТС сомасын 50 %- ға ... ... ... ... ... мұнай кәсіпорындар санаулы ғана. Мысалы, 2006 жылы ҚР бойынша
177334 шағын кәсіпорындар, 107020 орта ... және 2011 ... бар ... ... Яғни, ірі кәсіпорындар жалпы
кәсіпорындардың 1 пайызын ғана құрайды. Сол ... ... ... яғни дайын тауарларды пайдаланатындарға пайыз ... ... деп ... Өйткені, бұл көрсетілген жеңілдікті
әсіресе иивестициялау бойынша жеңілдікті тек ... ... ... алады. Ал шағын және орта бизнеспен айналысатын кәсіпорындарға
олардың пайдасы өте аз. Мемлекетке өз пайдасының 30 %- н ... ... өз ... ары ... ... ... ... калады, сол
себептен кәсіпкер не ақырында ... ... өте аз ... ... не ... ... өту" жолдарын іздейді.
КТС- нан басқа Салық кодексі жұмыс берушінің әлеуметтік салығына, ... жеке ... ... және ҚҚС- ң ... ... ... себептен әсіресе осы салықтар бойынша ... ... өте ... ... ... 2007 ... бірінші жартысындағы жүргізілген
тексерісі бойынша мәлеметтерге сүйенсек, ... ... ... 80 ... 91850 мың ... айыппұл салынып, оның 117496 теңге
көлеміндегі сомасы ... ... ... ҚҚС ... ... ... болады. Ал егер кәсіпкер заңды түрде барлық салықтарды
төлейтін болса, онда оның ... ... ... ... ... ... ... алмайды. Нәтижесінде бәрі де зиян шегеді:
мемлекет - табысты толық ... ... - ... ... жетіспеушілігінен, кәсіпкерлер - екі жақты бухгалтерияны жүргізу
проблемаларынан. Сондықтан кәсіпкерге заңды жұмыс істеуі үшін жағдай ... ... қалу үшін ... ... ... ... ... салық салынатын табыстарын азайтуға мәжбүр болады. Ол үшін
шегерімге жататын сатып ... ... ... ... ... қызметтер бойынша растайтын құжаттар (кассалық чектер, салықтық
шот-фактуралар және т.б.) сатып алынады. Мысалы, ... ... ... ... ... ... 5 %- ы бойынша сатып алынады. Қаражаттар
мемлекет бюджетіне емес, заңсыз құжаттар беретін бір күндік ''паразиттік"
кәсіпорындарға ... ... ... ... ... үшін ... ... есеппен 15-25 %- ға жақындату керек, егер осылай жасасақ,
кәсіпорындарға заңды ... ... ... ... да, ... ... беретін: барлық сома мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... бюджетке соғұрлым ақша
қаражаттары көп түсетіні және ... ... ... ... ... «дамыған Европа елдері КТС ставкасын азайту арқылы
өздерінің терриорияларында кәсіпорындарды орналастыру бойынша ... ол ... ... ... КТС ставкасы жылдан ... ... ... ... 2001 жылы ... өзгерістер Италияда – 34 %-
дан 33 %- ға дейін, Португалияда – 30 % -дан 25 %- ға дейін, Словакияда– 25
%- дан 19 %- ға ... ... – 31 %- дан 28 %-ға ... Венгрияда–18%-дан
16 %-ға, ал Германияда 26,5 %- дан 25 %- ға дейін болды»18[24].
Сонымен қатар Қазақстандағы салық ставкаларын төмендетудің ... мәні бар: ... ... ... ... болған сайын
Қазақстанда тұрақты кәсіпорны бар шет ел кәсіпорны үшін тек екі ... ... ғана ... ... ... ... ... үнемдеуге әкеледі
(өйткені оның өз еліндегі салық ставкасы ... ... ... ... ... ... тікелей инвестицияның түсуіне ықпал
етеді19[25]. Осылайша, жоғарыда айтылғандардан, ең басты мәселелердің бірі:
Қазақстан Республикасында ... ... ... ... ... болдырмауға әлі де жетпегендігімізді және кәсіпкерлік
қызметті мемлекеттік реттеудің әлі де болса жетілдірілу ... ... ... ... ... экономиканың маңызды элементтерінің бірі болып
табылады. Ол мемлекеттің шаруашылықтың ... ... ... ... басымды жақтарын анықтауға әсер етуінің басты ... ... ... ... ... ... ... жүйесі әлемдік
тәжірибеге сай келуі керек.
Біздің елдегі салық заңнамасының тұрақсыздығы, салық ставкаларын, салық
түрлерін, олар ... ... ... ... ... және ... ... тигізетіні анық, сонымен қатар олар инвестиция тартуға кедергі
жасайтыны анық. Тәжірибе салық жүйесінің тек қана ... ... ... көрсетті: салық төлеушіні тонай отырып
салықтар оған ... ... ... және сол ... ... салу ... ... массасын азайтады.
Салық салу облысындағы реформаторлық өзгертулерді талдай келе, берілген
ұсыныстар негізінен салық жүйесінің жекелеген элементтеріне ғана ... ... ... ... ... ... мен ... салу объектілерін, бір салықты күшейту немесе оны басқа салық түрімен
ауыстыруға байланысты) болғанын ... ... ... ... ... ... қатынастарды
құқықтық реттеуді, нормативтік ұйғарымдамалардың ықшамдылығы мен бір
бірімен келістігін қамтамасыз етуге, ... ... ... ... ... ... ... қатынастардың қатысушыларының
қарым-қатынасын реттеуге, олардың құқықтарын қорғауды ... ... мен ... ... және ... ... ... бағытталған болатын. 2009 жылдың 1 қаңтарында күшіне
енген ҚР Салық ... ... ... ... ... жүзеге
асырылады. Алайда, сонымен қатар көптеген шешілмеген мәселелер де ... ... ... ҚР ... кодексін қабылдау арқылы жүйелендіру
қолданыстағы біртұтас салық жүйесінің объективті талабы болды. ... ... ... ... біріктірген, бір-бірімен логикалық жағынан
келісілген институттар құрамы бар ерекше заңдық күші бар ... ... ... ие ... Осылардың бірі болып салықтық құқық бұзушылықтар
мен оған қатысты ... ... ... ... ... пен ... да ... төлемдерді төлеуден
жалтаруға тырысуын мемлекет заңдық ... ... мен ... ... ... бұзғаны үшін жауапкершілікке ... ... ... ... ... ... салық органдарын құру арқылы
алдын алуға тырысады.
Табыстар туралы декларацияны тапсырудан жалтару өте көп кездеседі.
Табыстарды жасыру және ... ... ... ... ... ... ... жасау немесе оларды орындамау ... ... және ... да ... ... ... болып табылады.
Салықтық құқық бұзушылықтардың құрамыңың жүйесін белгілей ... ... ... құқықтық қатынастардың катысушыларына мемлекеттік
шараларды қолданудың аймағының ... ... ... - ... ... ... салық органдары мен соттардың жауапқа дұрыс тартуына ғана
себепкер болмай, сонымен қатар оларды ... ... ... ... ... ... мен құқықтық қатынастардың ... да ... ... ... тартуды болғызбайды.
Айтылғандарды қорытындылай келе, мынадай тұжырымға келуге болады салық
заңнамасын сақтау ... ... ... ... ... ... талабына
байланысты, шаруашылық жүргізуші субъектілердің өз міндеттерін орындау
салықтық ... ... үшін ... ... және ... ... жазалауды, яғни айыппұл салуды болғызбайды.
Экономикалық қатынастардың дамуының ... ... ... салыққа және салық органдарына деген қатынасы мәжбүрлі түрде
болмау керек. Өйткені, салық ... ... ... ... ... ... ғана шешу ... емес.
Салықтық кұқық бойынша құқық бұзушылықтар үшін әкімішілік мәжбүрлеп
алу жүйесі салық төлеушілерді ... ... ... жартылай көндіру
арқылы салық төлеуге ынталандыруға бағытталған.
Салық төлеу арқылы қоғамдық игіліктерді ... бөлу ... ... ... ... ... ... етілмеген халық және
өндірістік шығындар болып, экономиканың қажетті салалары өмір сүре ... ... ... құқық бұзушылықтар үшін әкімшілік-құқықтық
жауапкершіліктің ... ... ... тырыстым. Бұл
салыстырмалы ... жаңа және ... ... мәселе болып табылады.
Әкімшілік жауапкершілік субъектілерін анықтау тек теория үшін ғана емес,
сонымен ... ... ... ... де өте маңызды болып
табылатынын айта кету керек. Бұл әкімшілік ... ... ... ... ... ... ... көрсетуге,
жауапкершілік субъектісінің сәйкес ... ... ... ... ... ... ... туралы көптеген құқықтық таластардың
алдын алуға мүмкіндік береді.
Аталған, тақырыптың маңыздылығы осы сферадағы ... ... ... ... салықтық құқық бұзушылықтарды реттейтін
заңнамалардың бір біріне қайшы келуіне көңіл бөлуіне негізделеді. ... ... ... шаруашылық жүргізуші субъектілердің орындауы,
сақтауы өте маңызды болып табылады. ... ... ... ... ... реттеу механизмінде маңызды орын алады.
"Әкімшілік құқық ... ... ... ... ... күресудің және салықтарды өндіріп алудың басты кұралы болып
табылады. Алайда бұл нормаларда мемлекеттің мүдделерімен қатар басқа ... ... ... ... ... қатар Қазақстандағы салық ставкаларын төмендету арқылы
Қазақстанға тікелей ... ... және ең ... ... ... ... ... ықпал етуге болады.
Осылайша, осы жұмыста зерттелген ең басты мәселелердің бірі, ... ... ... ... ... ... ... арасындағы қайшылықты жағдайларды жою бойынша ұсыныстар беріліп,
кәсіпкерлік қызметті мемлекеттік реттеуді жетілдірудің кейбір ... ... ... ... және ... ... «ҚР салық және бюджетке төленетін басқа да ... ... ... ... ... ж. ... ҚР «Әкімшілік құқық бұзушылық туралы» Кодексі \ 2007 ... ҚР ... ... Заңы / ... Қазақстан, 8.12.2007 жыл.
4. Қазақстан Республикасының Конституциясы, 77-бет., 3.2-т., 62-бет., ... ... мен оқу ... ... Б.Ж. «Салық және салық салу» \ Алматы, 2003.
6. Н. Лян. ... ... от ... ... ... //
Аль Пари. №2. 2005 г.
7. Идрисова Э.К. Налоги и налогоблажения в Казахстане. Учебное пособие.
Алматы. 2003г.
8. Үмбеталиев А.Д., ... Ғ.Е. ... және ... салу» \Алматы, 2006.
9. Черник Д.Г. «Основы налоговой системы» / Москва 1997, ... ... А. ... РК и ... ... / Алматы 2005.
11. Ермекбаева Б.Ж., Арзаева М.Ж. «Шет ... ... / ... ... ... ... ... бюджета за 2007 год. /
Сагындыков М. – Вестник налоговой службы РК -№2 февраль 2007.
13. Кыстаубаев Р. «Анализ исполнения ... ... ... ... ... ... РК -2004 -№ 3 Март – 22-23 беттер.
14. «Қазақша-орысша орысша-қазақша ... ... ... ... / ... ... / Алматы 2000.
15. Ермекбаева Б.Ж. «Жалпы мемлеккеттік салықтар». Оқу құралы /Алматы,
Экономика, 1997жыл.
16. Аттапханов К. А. Фискальная система ... роль и ... - ... ... 1997г.
17. Брызгалин А.В. Налоги и налоговое право. \Учебник \ Москва 1998г.
18. Ильясов К.К., ... Э.К. ... ... ... ... Қаржы-
қаражат, 1997г.
19. Құлпыбаев С.К., Баязитова И.Т. Қаржы теориясы. – Алматы, 2001 ... ... Қ.Қ., ... С. ... \ ... \ ... 2005 жыл.
21. Сейдахметова Ф.С. Налоги в Казахстане. \ Учебное пособие \ Алматы
«LEM», ... ... Е. ... Д., ... А. ... ... негіздері, Нью-Йорк,
1993ж.
III. Мерзімді басылымдар
23. Тетроев Я. О справедливом изъятии ... \\ Фин. ... №7, ... ... ... К ... о ... экономики налогов//Юрист,
2006ж., №3, 37-бет.
25. Сагадиев К. Время снижать налоговое бремя.//Казахстанская правда. № 12.
2008 г.
26. Е ... ... ... ... в ... №2. ... ... Жакупова Р.Б. Проблемы привлечения к ответственности за налогового
правонарушения // Налоговый консультант . 2003. ... ... Б. ... ... ... от ... с ... / Фемида. .№1.2005
29. Е.Нұрлыбаев. Салық қызметіне сапалық өзгеріс қажет. // Егемен
Қазақстан. №4. ... А. ... ... налоговой нагрузки на экономический рост Республики
Казахстан.// Аль Пари. №1. 2006 ж
31. Құрманұлы Ж. Жеке тұлғаларға салынатын табыс салығының реттеу қызметі
\\ ... ... №1, 2000 ... ... Қ. ... ... ... сауықтыру //
Қаржы-қаражат -2002 -№ 7-3-9 б
33. Қаражан С. Дамудың бір кепілі салық/заң және заман-2002 №4-47 б
34. Финансы РК : ... ... ... ... ... Р.В. ... налогоплательщиков и государства \\ Информационный
бюллетень МФ РК, №8 1998.
36. Брызгалин А.В. Справедливость как основной принцип ... ... №8 ... ... Ф. ... ... налоговой системы РК и способы их
решения \\ Вестник предпринимателя, №9 2001.
IV. Интернет сайттары
38. www.stat.kz.
39. ... ... ... ... ... ... ... www.kz-today.kz
-----------------------
САЛЫҚТЫҚ ЖАУАПКЕРШІЛІКТІҢ ТҮРЛЕРІ
Субъектілермен
байланысты
Объектілермен
байланысты
салық төлеушінің жауапкер -
шілігі
салық
агентінің
жауап-
кершілігі
банк ... жеке ... ... ... ... ... ... салу объектілерін төмендету
табысты есептеу бекітілген тәртібін бұзу
салық ... ... ... ... бұзу
салықты төлеу тәртібін бұзу
САЛЫҚ БЕРЕШЕГІ
1. Өз еркімен төлеу
2. Банктік шоттарда ... ... ақша ... ... ... ... ақша есебінен өндіріп алу
4. Дебиторлар есебінен өндіріп алу
5. Шектелген иелігіндегі мүлікті сату есебіне өндіріп алу
6. Қосымша акция эмиссияларын мәжбүрлі шығару
7. ... деп ...

Пән: Салық
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 65 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Микроэкономика пәнін зерделеу186 бет
Түркі тілдерін салыстырмалы-тарихи тәсілмен зерттеу6 бет
Түркі тілдерін салыстырмалы-тарихи тәсілмен зерттеу. 2.Салыстырмалы-тарихи зерттеу (XYIII-XIX ғғ.) Европа, Ресей ғалымдарының зерттеулері5 бет
Түркі тілдерін салыстырмалы-тарихи тәсілмен зерттеу. салыстырмалы-тарихи зерттеу (xyiii-xix ғғ.) Европа, Ресей ғалымдарының зерттеулері5 бет
Қазақстан Республикасында салық жүйесінің қалыптасуы және оның даму кезеңдері, сонымен қатар кезеңдерде енгізілген өзгерістерді талдау, бюджеттің салықтық түсімдері және фискалдық саясатты ұйымдастыру тәсілдері60 бет
"Тіл және ұлттық мінез."16 бет
5-сыныптың «Ежелгі дүние тарихы» оқулығымен оқушылардың жұмыс істеуі42 бет
Auto cad жүйесінде электрлік принципиальді схемаларды жобалау9 бет
Delphi16 бет
Graph кітапханасын қолдану21 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь