Жапонияның дәстүрлі мәдениетінің ерекшеліктері және модернизация мен вестернизация үрдістері

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

1.ТАРАУ. ЖАПОНИЯНЫҢ ДӘСТҮРЛІ МӘДЕНИЕТІНІҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ ЖӘНЕ МОДЕРНИЗАЦИЯ МЕН ВЕСТЕРНИЗАЦИЯ ҮРДІСТЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .9
1.1. Жапон мәдениетінің қалыптасуының маңызды кезеңдері ... ... ... ...9
1.2. Жапон дәстүрлі мәдениеті . азиялық мәдениеттердің қойнауы ретінде ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .16
1.3. Жапон дәстүрлі мәдениетінің модернизациялануы мен вестернизациясы . жаһанданудың алғышарттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...24

2.ТАРАУ. ЖАҺАНДАНУ . ВЕСТЕРНИЗАЦИЯ МЕН МОДЕРНИЗАЦИЯ ҮРДІСТЕРІНІҢ ЖАЛҒАСЫ РЕТІНДЕ: ЖАПОН МӘДЕНИЕТІНІҢ ТРАНСФОРМАЦИЯЛАНУЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...32

2.1. Жапонияның жаһандану кезіндегі сыртқы мәдени саясаты ... ... ..32
2.2. Жаһандану кезеңіндегі Жапонияның бұқаралық мәдениеттің жаңа орталығы болуға ұмтылысы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .40
2.3. Жапониядағы конфессия аралық толеранттылық: Исламға деген көзқарас ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..50
2.4 Жапон тілі мәселесі: Вестернизация үрдісінің тіл құндылықтарына кері әсері, тілдің батыстануы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...57

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 66

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..69

ҚОСЫМША.
ХХ ғасырдың соңғы онжылдығы мен XXI ғасырдың бірінші онжылдығы әлемдік қауымдастық өмірінің барлық салаларын қамтитын терең жаһандық өзгерістермен ерекшеленді. Бірлесіп, ол - жаһандану үрдісі деген атауға ие болды. Бұл үрдіс әр түрлі елдердің экономикалық, әлеуметтік, мәдени байланыстарының тығыздануы мен өзара әрекеттенуін, мемлекеттік шекаралар арқылы түрлі тауар, қаржы мен адамдардың еркін орын ауыстыруын, трансұлттық корпорациялар және халықаралық ұйымдардың құрылуымен сипатталады. Осының барлығы белгілі бір деңгейде кез-келген қоғамның немесе жеке аймақтың өміріне айтарлықтай әсерін тигізетіні айқын. Әлемнің әр мемлекеті басқа мемлекеттермен белгілі бір байланыста болып табылады, сондықтан тек қана өзінің қалауымен кез-келген әрекетке бара алмайды және халықаралық қауымдастықпен мақұлданатын іс-әрекеттер жасауына міндетті. Ең алдымен, әлемдік дамудан артта қалып қалмауы үшін, тұрақты түрде соңғы ғылыми-техникалық жетістіктерге сай болуы керек, ол әсіресе дамыған елдер үшін өте маңызды.
Жаһандану – бір жақты емес, қайшылықтарға толы үрдіс болғандықтан, оның теріс жақтары да бар. Оның басты себептерінің бірі – адамзаттың әлеуметтік-экономикалық және саяси дамуы деңгейлерінің әр түрлілілігі. Бүгін осы әр түрліліктің өте үлкен болғаны соншалық, адамзат әр түрлі кеңістіктерде өмір сүріп жатыр деген тұжырым айтуға да болады.
Жаһандану – Батыстан Шығысқа қарай жүретін ерекше әлемдік қозғалыс және оны тек экономикалық тұрғыдан ғана қарауға болмайды. Қазіргі технологиялардың интернационализациясы жағдайында, мәдени және саяси аспектілерді де назарға алу керек. Жаһандану үрдісі барлығын қамтитын сипатқа ие [1].
Жалпы айтқанда, жаһандану бүкіл әлемге экономикадан, саясаттан, мәдениет пен әлеуметтік салада байқалатын жаңа талаптар қойды. Жаһандану үрдісінің ең үлкен ықпалына түскен – мәдениет саласы болып табылады. Кейбір мәдени мәселер мен тақырыптар жаһандық сипатқа ие болып, енді бір немесе бірнеше мемлекет шеңберінде шешуін таба алмайды. Мысалы, мәдени ағымдардың бүкіл әлемге таралуы. Әдетте, бұл мәселеде ұлттық үкіметтің реттеу және бақылау түріндегі әрекеттерінің күші жете қоймайды.
Жапония жаһандану үрдісіне түскен ең алғаш мемлекет болды. Бұл үрдіс оған Мэйдзи кезеңі кезіндегі елдің оқшаулану саясатынан кейін, елдің ашылуымен бірге келді. Бірақ, ол үрдістер жаһандану деген атаудан гөрі, вестернизация, модернизация не болмаса еуропеизация деген атауларға сай болатын. Расында да, Жапонияның әлемге ашылуы ең бірінші Батыс елдері арқылы жүріп отырды. Осы үрдістерге енген әлемдегі ең алғашқы мемлекет болса да, ол айтарлықтай сәттіліктерге жете алды, сонымен қатар өзінің дәстүрлі құндылықтарын сақтап қалуға да уақытында шаралар қолдана алды. Мүмкін, сол себептен де қазір Жапония – ғылым мен техникасы, жалпы дамуы жағынан алдыңғы қатарлы ел болса да, дәстүрлі мәдениеті әлі де жадынан жоғалмаған, мәдениетке тұнып тұрған ел болып отырған.
1. Іңкәрбаев Е. Т., «Глобализация: за и против», «XXI ғасырдағы Қазақстан-Ресей ықпалдастығы және жаһандану үндеулері» - Ресейдің Қазақстандағы Жылына арналған конференция, 23-24 қаңтар 2004 ж.
2. Конституция Японии. http://asiapacific.narod.ru/countries/japan/constitusion_of_japan.htm.
3. Декларация Мехико о политике в области культурной политики. http://portal.unesco.org/culture/en/ev.php-URL_ID=12762&URL_DO=DO_TOPIC&URL_SECTION=201.html.
4. 2001 жылғы Жапон Үкіметінің поп-мәдениетті реттеу мақсатында шығарған «Мәдениет пен өнерді тарату туралы негізгі заңы». www.bunka.go.jp
5. 2007 жылғы Жапон Үкіметінің поп-мәдениетті реттеу мақсатында шығарған «Мәдениет пен өнерді тарату туралы негізгі заңы». www.bunka.go.jp
6. 1950 жылғы Жапонияның « Мәдени құндылықтарды қорғау туралы заңы». www.bunka.go.jp
7. ЮНЕСКО-ның Жапониядағы «Мәдени мұра» тізімі. http://ru.wikipedia.org/wiki/Список_объектов_Всемирного_наследия_ЮНЕСКО_в_Японии.
8. Жапония Білім, мәдениет, спорт, ғылым мен технологиялар Министрлігі бағдарламалары. http://www.mext.go.jp/english/.
9. Жапон Қоры бағдарламалары. http://www.jpfmw.ru
10. 1980-жылғы Жапонияның «Мәдениет кезеңі» саяси доктринасы. www.bunka.go.jp
11. Нихон оёби нихондзин. 1918, № 746, 23-26-б.
12. Нихон токэй нэнкан. Токио, 2007, 69-б
13. Business week. http://www.businessweek.com/chapter/katz.htm www.knogg.net Richard Katz, Japan: The System That Soured.
14. Сюкё нэнкан. Хэйсэй 18 нэн хан. (Религиозный ежегодник на 2006 г.). Токио, 2007, 31-б.
15. The Asia Shimbun. Islam in Japan. 04.05. 2007.
16. Times. www.time.com/time.
17. Официальный сайт Агентства по культуре Японии. Политика по распространению японского языка. http://www.bunka.go.jp/ english/pdf/chapter_06.pdf.
18. Мир словарей. http://allfi.biz/glossary/eng/G/glocalization.php
19. Japan echo web. http://www.japanechoweb.jp/category/society-culture. The Post-Bubble City and Japan’s New Wave of International Design.
20. Wikipedia. Japanization. http://en.wikipedia.org/wiki/Japanization.
21. http://www.businessweek.com/chapter/katz.htm www.knogg.net Richard Katz, Japan: The System That Soured.
22. www. makkawaty.livejournal.com.
23. Япония – страна восходящего солнца. http://japanization.ru/
24. Japantimes. http: //search/ japantimes.co.jp/cgi-bin/fl20061024zg.html.
25. Greider W. One World, Ready or Not: The Manic Logic of Global Capitalism. London, 1997
26. Ohmae K. The Borderless World: Power and Strategy in the Interlinked Economy. New York, 1999;
27. Фукуяма Ф. Конец истории и последний человек. М., 2004.
28. Хантингтон С. Столкновение цивилизаций. М., 2007.
29. Иноземцев В. Л. Вестернизация как глобализация и «глобализация» как американизация // Вопросы философии. 2004.
30. Панарин А. С. Глобализация // Глобалистика: Энциклопедия. М., 2003.
31. Амин С. Вирус либерализма: перманентная война и американизация мира. М., 2007;
32. Beck U. What is Globalization? Cambridge, 2000;
33. Robertson R. Social Theory, Cultural Relativity and the Problem of Globality . Minneapolis, 2007.
34. Федотова В. Г., Колпаков В. А., Федотова Н. Н. Глобальный капитализм: три великие трансформации. М., 2008.
35. Бергер П. Культурная динамика глобализации // Многоликая глобализация. М., 2004.
36. Befu Harumi. Globalization from Botton Up:Japan’s Contribution. – Japanese Stadies. 2003, vol.23, №1.
37. Кузнецова Т. Ф. Время культуры// Тезаурусный анализ мировой культуры: Сб. науч. трудов. Вып. 8. М., 2006.
38. Ғабитов Т. Мүтәліпов Ж., Құлсариева А. Мәдениеттану. Оқулық. –А., 2001.
39. Қанағатова А. Мәдениеттану негіздері .- А., 2001.
40. Төкенов Ө.С. Мәдениеттану негіздері.- А., 2000.
41. Арыстанбекова А., Глобализация. А., 2007.
42. Аят. Б. « Мәдени төңкерістің мәні», 2007.
43. Алпатов В. М. Япония: язык и культура. М., 2008.
44. Денисов Ю. Д. Является ли Япония научно-техническим лидером? // Япония: мифы и реальность. М., 1999.
45. Катасонова Е. Л. Японская культура в контексте глобализации: взгляд из Японии // Япония и современный мировой порядок. М., 2002.
46. Катасонова Е.Л. Япония: вызов западной цивилизации? // Япония: мифы и реальность. – М., 1999.
47. Молодяков. В.Моделирование образа Японии (Япония: переворачивая страницу). М., 1998.
48. Титаренко М. К вопросу о глобальном значении интернационализации японской духовной культуры // Проблемы Дальнего Востока. 1993.
49. Чугров С. В. Неисповедимые пути национальной идентичности // Мировая экономика и международные отношения. 2004.
50. Чугров С. С. Социокультурная традиция и внешнеполитический менталитет современной Японии. Рукопись диссертации на соискание ученой степени доктора социологии. М., МГИМО, 2007,
51. Чугров, С. В. К вопросу о сочетании традиционализма и модернизма в современном японском мышлении // Политические институты на рубеже тысячелетий. Дубна. 2001.
52. Bellah R. N. Imagining Japan: The Japanese Tradition and Its Modern Interpretation. Los Angeles, 2003;
53. Карибэ Ё. Традиционная японская идентичность М., 2004;
54. Сакаия Т. Что такое Япония? М., 1992;
55. Главева Д. Г. Традиционная японская культура: Специфика мировосприятия. М., 2003;
56. Чугров, С. В. Япония уточняет свою идентичность перед вызовами глобализации: Восток встречается с Западом // Глобальные вызовы — японский ответ. М. 2008.
57. Мещеряков А. Модернизационный опыт Японии..2007 г.
58. Жуков. А. Е. История Японии. 1968-1998 г.г. Институт Востоковедения.
59. Connors. L.The Emperor's Adviser. Saionji Kinmochi and Pre-War Japanese Politics. L., 1987.
60. Лоти. П. Собрание сочинений. Т. 1. М., 1910; отдельное изд.: М., 1992.
61. Iwabuchi Koichi. Resentering Globalization. Tokyo, 2002.
62. Elger Tony and Smith Chris. Global Japanization?The Transnational Transformation of the Labour Process. L., 1994.
63. Эрнест фон Гессе-Варгет. Япония и японцы. С.-Петербург 1904, 67-б.
64. Иэнага Сабуро. История японской культуры. М., 1972., 97-б.
65. Игнатович А. Н. Буддизм в Японии. М., 1987., 78-б.
66. Конрад Н. И. Культура эпохи Хэйан. М., 1973., 89-б.
67. Григорьев Т. П. Японская художественная традиция. М., 1979., 60-б.
68. Дж. Б. Сэнсом Япония. Краткая история культуры Japan. = A Short Cultural History. — 2-е изд.. — Евразия, 2002., 509-б.
69. Окакура Тэнсин. Идеалы Востока, 1904, Киото, 15-б.
70. ГршиепеваЛД. Формирование японской национальной культуры. М., 1986. 5-б.
71. Конрад П.И. Очерк истории культуры средневековой Японии. М., 1980. Кузнецов ЮД., 56-б.
72. Бреславец Т. И. Поэзия Мацуо Басё. М., 1981., 34-б.
73. Мещеряков А. Н. «Восточные Арабески. Книга японских обыкновений» - М.: Наталис, 1999. 25-б.
74. Дайсэцу Судзуки. «Основы Дзэн-буддизма» - М.: Издательство «Эксмо», 2002. 69-б.
75. Штейнер Е. «Дзэн-жизнь. Иккю и окрестности» - СПб.: Петербургское востоковедение, 2006. 110-б.
76. Митио Морисима. Капитализм по Конфуцию", "Курьер Юнеско", М.,1988., 56-б.
77. Навлицкая Г.Б., СирщыпИ.М. История Японии. М„ 1988. Литературный гид: Культура и литература современной Японии // Иностранная литература. 1993. №5.
78. Дайсаку Икеда «Верить в человека» - СПб.: Петербургское востоковедение, 2004., 70-б.
79. Кини А.Г. Динамика социально-полит. действия в традиц. обществе (ислам). М., 1996. 46-б.
80. Кравченко А.И. Культурология: Учебное пособие для вузов. - 3-е изд.- М.: Академический проект, 2001. 89-б.
81. Bаyas H. Op. сit., p.10.
82. Lennon A. The Battle of Hearts and Minds: Using Soft Power to Undermine Terrorist Networks. – Washington, 2003., 3-б.
83. Гаджиев К.С. Имидж как инструмент культурной гегемонии // Мировая экономика и международные отношения, 2007, № 12, 4-б.
84. Современное состояние и перспективы российской японистики: симпозиум 2006. – М., 2007, стр. 78.
85. Молодякова, Э. В. Деятельность Японии в рамках программы ЮНЕСКО «Всемирное наследие» // Ассоциация японоведов России. Японский опыт для российских реформ. 2006.
86. Стапран, «Бунка сангё» или как культура возрождает регионы // Ассоциация японоведов России. Японский опыт для российских реформ. 2005.
87. Зуев А, Журнал «Отечественные записки». №4 (24). 2005. URL: http://www.strana>oz.ru/?numid=25&article=1097.
88. Kikuchi, Japanese Modernisation and Mingei Theory. Cultural nationalism and Oriental Orientalism. London, New York. 2004. 53-б.
89. Тимонина, И. Л., Корпоративная культура Японии: общее и особенное // Портрет современного японского общества. 2006. 120-б.
90. Hannerz Ulf. Notes on the Global Ecumene. New York, 1989, p. 69–75.
91. Allen M., Sakamoto R. Popular Culture. Globalization and Japan. New York, 2007, 12-б.
92. Tamamura Toyoo. Kaiten sushi sekai isshu. Tokyo, 2000 (https://dspace.library.uvic.ca:8443/bitstream/handle/1828/1311/Rumiko Tachibana MA Thesis.pdf;jsessionid=2FBB8E6E5DC57120C0FEEFBB8E116024?sequence=1).
93. Рафаэль Мендес. Фукусимский кризис затягивается. http://www.inopressa.ru/article/18apr2011/elpais/fukushima.html.
94. Борис Жуков. Японский автопром вооружается дозиметрами. http://91.149.145.37/article/78963.
95. Игнатович А. Н., Светлов Г. Е. Лотос и политика. М., 1989, 25–30 б.б.
96. Abu Bakr Morimoto. Islam in Japan: Its Past, Present and Future. Islamic Center Japan.1980, Tokyo, 5-б.
97. Ямаути Масаюки. Хиракарэта сякай то сонно тэки (Открытое общество и его цели). –Гайко фораму. 2002, т.2, № 1. – www. gaikoforum. Com.
98. Penn Michail. Islam in Japan. Harvard Asia Quarterly. – www. Asiaquarterly.com/content/ view/16.
99. Сакураи Кэйко. Нихон-но мусуриму сякай (Мусульманское общество в Японии). Токио, 2003, 106-б.
100. Stanlaw J. Japanese Language: Language and Culture Contact. Hong Kong University Press. 2004,. 57–59 б.б.
101. Suzuki Takao. Kotoba no chikara. Tokyo, 2006, 232-б.
102. Пильняк Бор. Камни и корни. М., 1935,.76-б.
103. Loveday L. J. Language Contact in Japan. A Socio-Linguistic History. Oxford, 1996, 101–103 б.б.
104. Tsukamoto Kunio. Gairaigo koozui ni ukabu hookoo. – Gairaigo. Tokyo, Kotoba-Yomiuri, 1993, 44-б.
105. Endoo Hachiroo (ed.). Nihonjin no eigo, gaikokujin no nihongo. Tokyo, Sanseidoo, 1995.
106. Aitchison J., Lewis D. W. (eds.). New Media Language. London – New York, Routledge, 2003, 24–26 б.б.
107. Ishiwata Toshio. Wasei eigo to kokusai tsuuyoogo. – Gairaigo. Tokyo, Kotoba-Yomiuri, 1993.
108. Yamamoto Masao. Bairingaru wa dono yoo ni shite gengo o shuutoku-suru no ka. Tokyo, 1996, 51-б.
109. Stanlaw J. «For Beautiful Human Life»: the Use of English in Japan. – Re-Made in Japan. Everyday Life and Consumer Taste in a Changing Society. New Haven – London, 1992, 75-б.
110. Tobin J. Introduction: Domesticating the West. – Re-Made in Japan. Everyday Life and Consumer Taste in a Changing Society. New Haven – London, 1992, 3–4 б.б.
        
        Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
.............................................3
1-тарау. Жапонияның дәстүрлі мәдениетінің ерекшеліктері және ... ... ... ... қалыптасуының маңызды
кезеңдері...............9
1.2. Жапон дәстүрлі мәдениеті – ... ... ... ... ... мәдениетінің модернизациялануы мен вестернизациясы
– жаһанданудың алғышарттары...........................................24
2-тарау. Жаһандану – вестернизация мен модернизация үрдістерінің ... ... ... ... Жапонияның жаһандану кезіндегі сыртқы мәдени саясаты..........32
2.2. Жаһандану кезеңіндегі Жапонияның бұқаралық мәдениеттің жаңа
орталығы болуға
ұмтылысы....................................................................
.............40
2.3. Жапониядағы конфессия ... ... ... деген
көзқарас....................................................................
..............................................50
2.4 Жапон тілі мәселесі: Вестернизация үрдісінің тіл құндылықтарына
кері әсері, тілдің
батыстануы..................................................................
.............57
Қорытынды...................................................................
.................................66
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... мен XXI ... бірінші онжылдығы әлемдік
қауымдастық өмірінің барлық салаларын қамтитын терең жаһандық ... ... ол - ... ... деген атауға ие болды. Бұл
үрдіс әр ... ... ... ... ... байланыстарының
тығыздануы мен өзара әрекеттенуін, мемлекеттік шекаралар арқылы ... ... мен ... ... орын ... ... және ... ұйымдардың құрылуымен сипатталады. Осының
барлығы белгілі бір ... ... ... ... жеке ... айтарлықтай әсерін тигізетіні айқын. Әлемнің әр мемлекеті басқа
мемлекеттермен белгілі бір байланыста болып ... ... тек ... ... ... ... бара ... және халықаралық
қауымдастықпен мақұлданатын іс-әрекеттер жасауына міндетті. Ең ... ... ... ... ... ... тұрақты түрде соңғы ғылыми-
техникалық жетістіктерге сай болуы керек, ол әсіресе дамыған ... үшін ... – бір ... ... қайшылықтарға толы үрдіс болғандықтан, оның
теріс жақтары да бар. Оның басты себептерінің бірі – адамзаттың әлеуметтік-
экономикалық және ... ... ... әр ... ... осы ... өте үлкен болғаны соншалық, адамзат әр түрлі кеңістіктерде өмір
сүріп жатыр деген тұжырым айтуға да болады.
Жаһандану – ... ... ... ... ерекше әлемдік қозғалыс және
оны тек экономикалық тұрғыдан ғана қарауға ... ... ... жағдайында, мәдени және ... де ... алу ... ... ... ... қамтитын
сипатқа ие [1].
Жалпы айтқанда, жаһандану бүкіл әлемге экономикадан, саясаттан, мәдениет
пен әлеуметтік салада байқалатын жаңа талаптар қойды. Жаһандану ... ... ... ... – мәдениет саласы болып табылады. Кейбір мәдени
мәселер мен тақырыптар ... ... ие ... енді бір ... бірнеше
мемлекет шеңберінде шешуін таба алмайды. Мысалы, ... ... ... ... Әдетте, бұл мәселеде ұлттық үкіметтің реттеу және бақылау
түріндегі әрекеттерінің күші жете қоймайды.
Жапония жаһандану үрдісіне түскен ең ... ... ... Бұл үрдіс
оған Мэйдзи кезеңі кезіндегі елдің ... ... ... ... бірге келді. Бірақ, ол үрдістер жаһандану деген атаудан гөрі,
вестернизация, ... не ... ... ... ... ... Расында да, Жапонияның әлемге ашылуы ең бірінші Батыс елдері
арқылы жүріп отырды. Осы ... ... ... ең ... ... да, ол айтарлықтай сәттіліктерге жете алды, сонымен ... ... ... ... қалуға да уақытында шаралар қолдана алды.
Мүмкін, сол себептен де қазір Жапония – ғылым мен ... ... ... ... ... ел болса да, дәстүрлі ... әлі де ... ... ... ... ел ... отырған.
Жапония осы модернизация, вестернизация мен еуропеизация ... ... ... ... ... Және осы ... барлығын
орындап та шықты. ... ... ... ... Жапония бірден
қарқынды даму жолына түсіп, дәстүрлі мәдениеті де ... ... ...... жалғыз өндірісі жағынан алға шыққан ел болғандықтан,
ХХ ғасырдың соңындағы Азия дағдарысы мен ... ... ... ... ... ... Содан кейін ол өзінің барлық қоғамдық ... ... ... Осыған байланысты, Жапонияда 90-жылдары
белең алған ... ... ... ... айтуға болады. Жапонияда
баршаға таныс болған, ... ... ... ... ... ... ... және тарихта «үш интернациолизация» деп аталды. Дәл ... өмір ... ... ... және ... ... ... саласында да айтарлықтай өзгерістер болды. Осы кезде жапондық
дәстүрлі жүйелер шыдамдылық пен мықтылыққа сыналды.
Қазіргі ... ... ... «қуып жету» моделіне жүгініп келген, яғни
басқа дамыған елдердің дайын даму схемаларына, ... ... ... сәттілігі мен нәтижелігін дәлелдеген институттарына сүйеніп,
жаңа даму сатысына шығуды мақсат етті.
Ал оның ... ... ... ... ... ... ... келеді. Сонда да, жаһандану жағдайларында, Жапония ... ... ... ... оған тек ... ғана ... ... әлемнің бір бөлігі бола тұра, алдыңғы ... ... ... бірі және батыс қауымдастығының тең
құқылы мүшесі болып отыр. Осындай ... ... ... ... ... ... ... ретінде қандай құндылыққа ие екені
туралы ойланады, яғни мәселе ұлттың «өзін-өзі» бағалуында жатыр. Жаһандану
үрдісі ... ... ... идентификациясын тануда экономика,
саясат пен ... ... ... ... ... айтарлықтай жетістіктерге
жете алды. Жаһанданудың жаңа талаптары жағдайында, Жапония ... ... ... ... ... ... ... да, Шығысқа да жатуында.
Жапония – батыстың саяси және ... ... ... ... ... Оған ... ... терең
ұлттық дініне кететін икемделушілік дүниетанымы көмек береді.
Солай, Жапония жаһандық талаптарға жауап бере отырып, ... ... ... ... ... ... Жаһандану үрдісі
жағдайында, Жапония мүмкіндігінше өзінің ұлттық мүдделерін ескеріп, өзінің
мәдени екершелігін сақтауға барынша тырысуда.
Бітіру жұмысы ... ... ... ... ... жұмысы
тақырыбының өзектілігі, қазіргі әлемде өзара байланысты әлемдік жүйені
білдіретін, ... ... яғни ... деп ... ... болғанымен және оның жалғасып жатқанымен анықталады.
Жаһандану әлем ... ... ... мәдени
құныдылықтарын, діндерін, салты мен дәстүрлерін қалыптастырады және өзі де
оның ... ... ... әлем ... әлеуметтік салада ... ... ал өз ... ... ... оның ішінде Шығыстың
дәстүрлері мен Батыстың жаңашылдығы бірігетін жапон ұлттық ... мен ... ... ... ... ... даму тарихында сырттан келген діни буддизм доктриналары,
конфуцийлік этико-діни жүйесі, Қытайдан игерілген өнер мен ... ... ... ... ... (1868 ж.) ... ... қарқынды түрде вестернизация, және модернизация үрдістері жолына
түсті. ... ... ... шегі ... ... жылдары (1945–1952 жж.) кезінде ... ол ... ... халқы
батыстық либералды демократия құндылықтарына баули бастады. Жапондықтар көп
уақыт бойы ... ... ... ... рух, батыстық
технологиялар» деген ұранмен өмір сүрді. Сонда да, ... ... ... ... ... және ... дамуда ғана емес,
сонымен қатар, ... ... ... ... ... да жетті,
сондықтан технология деген сөз де, рух, дәстүр деген ұғым да ... ... ... ... ... ... ... жалпы ұлттық күші жағынан
АҚШ-қа ғана жол беретін ... ... ... ... ... мен экономикадағы сәттіліктерімен қатар, Жапония әлеуметтік-мәдени
салада айтарлықтай ... ... ... ... ... рет, Мэйдзи реставрациясы мен
американдық оккупациядан ... оның ... мен ... пен ... байланыстырудың жапондық құралымен таныстыру үшін шетелдіктерге ашты.
Айта кетерлік жайт, Жапония – ... ... ... отар болып
қалмаған және батыстық құндылықтарды ... ... ... ... алған жалғыз азиялық мемлекет болып табылады. Жаһанданудың қазіргі
кезеңінде бұл ... Азия ... ... ... ... ... ... саясатын жүргізіп отыр.
Жапондықтар үшін мәдениетттің жаһандануы мәселесі ... ... ... ... ұлттық мәдениеті - екі ғасырға созылған Токугава кланының
оқшаулану саясаты кезінде қалыптасқан жабық типтегі ерекше ... ... ... ... мен ... ... ... елдің ашылуы,
сонда да жапондықтардың шетелдіктерге қатысты психологиялық тұйықтығын жоя
алмады. Басқа халықтармен салыстырғандағы жапон ұлтының тұйықтығы, ... ... ... және ол ... ... ... да ... қала береді. Бірақ, мәдениеттің жаһандануы жапондықтарға енді жабық
болып қалуға мүмкіндік бере алмайды, тек қана сырттан ... ... ... ... Еуропа мен АҚШ-қа қатысты болғандай өзінің мәдениеті мен
түсінігіне қарай икемдеп, бейімдей алады.
Жаһандық мәдени және ... ... ... ... ... өте ... жапондықтар өзінің мәдени
жетістіктерімен, рухани құндылықтарымен бөлісуге ... ... ... ... деректік негізі: Бітіру жұмысында қолданылған деректік
көздерді келесі топтарға бөлуге болады:
1-топқа Жапонияның ішкі және сыртқы ... ... ... ... ... ... оның ... Жапонияның ең басты
құжаты – 1947 жылы 3 мамырда күшіне енген Конституциясы, ... ... ... ... ... жөніндегі Мехико декларациясы», 2001
және 2007 ... ... ... ... ... ... шығарған
«Мәдениет пен өнерді тарату туралы негізгі заңы», 1950 ... « ... ... ... заң» [2-6] ... Жапонияның сыртқы мәдени саясатын іске асыруға негіз жасайтын
бағдарламалар, стратегиялар мен ... ... ... ... тізімі, Жапонияның білім, мәдениет, спорт, ғылым мен ... іске ... ... ... ... Қорының іске асырып
жатқан бағдарламалары, 1980-жылғы Жапонияның «Мәдениет кезеңі» саяси
доктринасы ... ... ... ... ... және ... ... көрген ресми материалдар, заңдар, ... мен ... ... «Нихон оёби нихондзин», «Нихон токэй нэнкан»,
«Business week», ... ... ... 18 нэн ... «The Asia Shimbun. ... Japan», «Times» [11-16] және тағы басқалары.
4-топқа ғаламтор ... ... ... ... жатады [17-24].
Бітіру жұмысының зерттелу деңгейі: Қазіргі замандағы мәдени жаһандану
мәселесі бүкіл әлем ... ... ... ... Алайда,
жаһандану мәселесі мен жаһандану ғылымы туралы әдебиеттердің көп ... ... ... ... ... саясат саласына
арналған. Ал жаһандану үрдістерінің ... және ... ... ... өте аз боп ... Ал ... жаһандануы
мен оның Жапониядағы ерекшеліктері мен белгілері мәселесіне келсек, онда
осы үрдістің ... ... мен ... ... және осы үрдісті
философиялық мәдениет және мәдениеттану позициясынан зерттейтін жұмыстар
сирек кездеседі.
Жаһандану ... ... ... 3 топқа бөлуге болады. Оның
біріншісінде, осы ғылымды зерттейтін ғалымдар қазіргі замандағы ... ... ... адамзат тарихындағы жаңа саты ... Осы ... ... ... ... ... ... мемлекеттердің ұлттық шекараларын жояды және ортақ мәдени,
әлеуметтік және саяси стандарттары ... ... ... ... ... тигізеді. Мәдениетке келетін болсақ, жаһандану үрдісі,
өзіне бұқаралық мәдениет (масс-мәдениет) сипаттарын бейімдейтін, жаһандық
мәдениет ... ... ... көзқарастар: В. Грейдердің [25], ... [26], Ф. ... [27] ... толықтай берілген.
Жаһандану феноменін зерттеушілердің екінші тобы – ... ... ... адамзат тарихында жаңа сатыны құрмайды, керісінше, ол
батыстық модельдегі капитализм отаршылдығының жалғасы ... ... ... ... әскери және геосаяси ... ... ... АҚШ ... ... келеді. Әлемнің қақтығысшылдығы өсіп келеді,
ол ланкестік актілерінде, әр ... ... және ... ... ... айтуы бойынша, жаһандық мәдениеттің,
әсіресе, жалпы планеталық ... ... ... ... ... керісінше, қазіргі тұрақсыздық жағдайларындағы кейбір өркениеттер
қақтығысу қасиетіне ие болып отыр. Осындай көзқарас: С. ... ... [28], В.Л. ... ... как
глобализация и «глобализация» как американизация» [29], А.С. Панаринның
«Глобализация» [30] атты еңбектерінде берілген.
Ғалымдардың ... ... ... ... ... олар жаһандануды қоғамдар мен жалпы әлемдік тәртіпті күрделі
өзгерістерге алып ... ... көп ... үрдіс деп анықтайды.
Олардың ойынша, жаһандану мемлекеттік ... ... ... ... мемлекеттің мәртебесі мен рөлін өзгертіп, ... ... ... ұйымдарға тапсырады. Мәдениет бір қалыпта тұрмайды
және тұрақты ... ... ... ... да ... ... ... көпшілігі, жаһандану үрдісі
батыс капитализмінің таралуымен тікелей байланысты деп ... ... ... ... ... мынандай
еңбектері берілген: С. Амин - «Вирус либерализма: ... ... ... ... [31], У. Бек - «Жаһандану ... не?» [32], ... - ... теория, теория относительности культуры и проблема
глобальности» [33], Г. Федотова - «Глобальный ... три ... ... ... даму ... әсер етуі мәселесімен шетел ... ... П. ... [35], Х.Бэфуді [36], Т.Ф. Кузнецованы
[37] және тағыда басқаларды жатқызуға болады.
Мәдени ... ... ... ... ... ... ... Т. Ғабитов [38], А. Құлсариева [38], А.
Қанағатова [39], Ө. Төкенов [40], А. ... [41], Б. Аят [42] ... ... ... және ... ... ... мәселесін
зерттеген ғалымдар: В. М. Алпатов [43], Ю. Д. Денисов [44], Е. ... [45, 46], В. Э. ... [47], М. ... [48], С. В.
Чугров [49, 50, 51].
Р.Беллдің [52], Ё. Карибэнің [53], Т. Сакаияның [54], Д. Г. ... С. В. ... [56] ... ... ... ... мен ... туралы мәселелері айқындалады.
Жапонияның дәстүрлі мәдениетінің әлемге ашылу уақытынан бастап көрген
өзгертулері мен ... ... ... ... басталған
вестернизация немесе еуропеизация мен модернизация ... ... А.А. ... ... [57], А.Е. Жуковтың
[58], В.Молодяковтың [47 Л.Коннорстың [59], П. Лотидің [60] ... ... ... ... ... таралуы мәселесін К. Ивабути
[61], Е. Л. Катасонова [45, 46], Элгер Т. Мен Смит К. [62] және ... ... ... ... ... ... жұмысының зерттелу обьектісі
– дәстүрлі мәдениет, оның вестернизациясы, модернизация мен жаһандануы.
Бітіру жұмысының зерттелу пәні: ... ... ... ... ... мен ... ерекшеліктері.
Бітіру жұмысының мақсаты: Бітіру жұмысының мақсаты – ... ... ... ... және ... ... ... табылады.
Бітіру жұмысының міндеттері: Қойылған мақсатқа келесі міндеттерді
орындау ... жету ... ... негізінде «дәстүрлі ... ... ... ... және ... ұғымдарының мәні мен болмысын түсінуі;
2. Жаһандану кезеңінде жапон мәдениетінің трансформациясының мәнін
ашу;
3. Жапония ... ... ... ... жапон мәдениеті
идеясын сараптау;
4. Мәдениет жаһандануы заманындағы жапон бұқаралық мәдениетінің
идеялық құндылығын анықтау;
5. ... ... ... ... ерекшелігін зерттеу;
6. Жапон дәстүрлі ... ... ... мен
жаһандану сатыларындағы игерген жаңалықтары мен мәдениет
болмысындағы ... ... ... Вестернизация, модернизация мен жаһандану кезеңдеріндегі жапон
қоғамындағы діни жағдай мен тіл мәселесін саралау.
Жұмыс құрылымы: Бітіру ... ... 2 ... 7 бөлімнен,
Қорытындыдан, Пайдаланған әдебиеттер тізімі мен Қосымшадан тұрады.
1. Жапонияның дәстүрлі мәдениетінің ерекшеліктері және модернизация мен
вестернизация үрдістері
1.1 Жапон ... ... ... ...... ... ерекшелігі бар мемлекет. Жапондықтар туралы ең
бірінші деректер б.з.д. I ғасырға ... ... ... ... ... аңыздар мен тарихи мұралар қалдырылған жапон хроникалары пайда
болды.
Жапондықтардың сенімдеріне – ... ... ... ұлты күн ... бастау алады дейді. Ал Аматэрасудың тікелей ...... жылы ... ... ... ... ... жапон
иператорларының династиясына бастау салған Дзимму императоры (Дзимму-Тэнно)
болған.
Жапондықтардың ұлттық психологиясы, қандай да бір басқа этникалық ... ... ... мен жаңа жаңалықтардың әсерінен қалыптасады,
бұл ... ... ... ... артып отыр.
Көптеген ғасырлар бойы Жапонияда әдемілікке деген сезім культке айналып
кеткен. Өзіндік бір діни культке ... ... ... ... ... кең ... тілінде күнделікті өмірдің маңызды бөлігін сипаттайтын мынадай
эстетикалық түсініктер бар: ханами – ... ... ...... және ...... ... табыну ұрпақтан ұрпаққа беріліп отыратын дәстүр. Ол өмірдің
барлық кездерінде ... ... ... және ... өздерінің ойынша, әдемілікке ... ... ... ... тек ... ... олардың ұлттық мақтанышы.
Жапондықтардың әдемілікті осылай қабылдауы, оларды аса сезімталдыққа
итермелейді. Оларға барлық затқа жеке ... ... ... ... тіпті, қойылған мақсатқа тек объективті жолмен ғана жету ... да. ... ... ... ... барлық халықтарда тән, бірақ
жапондықтарда бұл - ұлттық дәстүрдің ... ... ... ... нақты айтқанда дәстүрлілік жапон ұлтының жүріс- тұрысына,
күнделікті өміріне және ойларына еніп, онық мінезінің басты сипаты болып
қалыптасты.
Жапон ... ... ... ... кейін оны ұлттық,
мәдени және тұрмыстық элементтермен ... ... ... ... мәдени мұраларына ұқыпты қарайды, олар ... шәй ... және ... ... ... құндылықтарын қазіргі
кезге дейін сақтап келген. Қазіргі кездегі динамикалық қоғамда ... ... ... және оны өнердің дәстүрлік формаларынан таба
алады.
Жапондықтар барлық заттан ... ... көре ... оның ... ... жатыр.
Жаңа жылда әр үйдің ауласында ұзақ өмір мен ... ... ... ... ... пен ... ... болатын қара өрік
пен бамбуктың ... ... ... ... мен ... ... ... әсіресе, отбасы жүйесінің дәстүрлік құндылықтарының
әсері өте күшті, ол әрқашан да консервативті ... ие ... ... әрекеттері белгілі бір тыйымдармен шектелген, олар: жанұя ұжымына
сүйену мен жанұя ... ... ... ... ... еді ... Жапонияда дәстүрлерге, ертедегі шақтарға, ежелгі ескерткіштерге
үлкен ... ... ... ... ... ... ... нормалары мен мәдениет формаларын өзгертпей сақтауға ұмтылады.
Оларға қалыптасқан өмірді мәдени мұра ретінде қабылдап, оған ұқыпты ... ішкі ... ғана ... ... ... де ... бөлу,
стильге көңіл бөлу тән, осының арқасында, жүріс-тұрыс формасы ... ... ... ... ... ... ... ойларында және
әлеуметтік жүріс-тұрысындағы дәстүрдің өміршеңдігін ... ... ... ... ... ... ... тигізеді.
Жапондықтар өзінің тарихи дамуындағы әр кезеңде ... ... ... ... бәрін қабылдаған. Бөтен мәдениеттің әр
элементі жапондықтарға ... ... ... ... көшіріп алу прагматикалық сипатқа ие болды, тіпті бұл көшіріп
алу емес, Жапонияның әлеуметтік және ... да ... ... ... Осы үрдістердің барлығында этноцентризм, жапондық
ұлттық мінездің – өз ұлты үшін мақтаныш сезімін күшейтетін орта ... ... ... және ... ... ... нәтижесінде қалыптасқан. Күнделікті табиғи апат қорқынышы,
жер өңдеуге жарамды құралдардың аздығы жапондықтардың ... ... ... ... ықпал етті. Жапон мәдениеті үнді
немесе қытай ... ... орта ... ... енді ... болып
жатқан. Сондықтан жапон мәдениетінің дамуында ерекше әрекеттілік пен сыртқы
әсерлерге сезімталдылық тиесілі болды.
Жапон ... ... ... (III-VI ғ.ғ) ... ... ... атқа ие ... Кофун – алдынғы жағы шаршы типтес, артқы жағы
домалақ болып келетін, жан-жағына ор қазылып су толтырылған қорғандар.
III – IV ... ... ... ... ... ... Мива ... қасиетті рухы өмір сүреді деген түсінік пайда болды.
VII ғасырда Қытайдан тэнно - ... ... ... ұғым алынды. Патша Мива
тауынан өзінің жерін басқара отырып, басқа ... ... ... және ол ... елді басқару шеберлігін шыңдаған ... ... ... ... ... – тэнно-құдай императоры деген
культ пайда болды. Оның бойында құдайдың ... мен ... ... ... ... ... ... қатар патша болу салтанаты арқылы
ол өз қызметіне аяқ басатын. ... ... ... ... ... жамылғының астында белгілі бір уақыт өткізу керек. Осыдан кейін
оған касиетті рух кіреді деген сенім қалыптасқан.
Жапондықтардың ұлттық ... ең ... ...... культі
(синто) және рухтың қасиеттенуі (ками). Бұл дін – синтоизм деп аталды.
Жапонияда ... ... кең етек алуы VII ... екінші
жартысына келеді. Синтоизмнің мәдениетке ... ... ... ... етті. Ол діни мерекелерді ... және ... елде ... дін ... ... ... құрды. Реформалар кезеңі жаңа,
алғашқы астаналық қаланың – ... ... ... ... ... Ол 694-710 ж.ж ... патша резиденциясы болды [64].
Ал 710 жылы Нара аймағында ең алғашқы тұрақты астана – Хэйдзё-кё (Әлем
цитаделінің астанасы) салынды. Осы ... ... ... ... дамуының
жаңа кезеңі – Нара (710-794) басталды.
Фудзивара мен Хэйдзё (Нара) сияқты ең ... ... ... абыз-
геоманттардың ұсыныстары бойынша, таулар мен өзендермен қоршалған далаларда
салынған. ... ... ... сарайына дейін таулармен,
орлармен жалғасқан Судзаку-оки магистралі өтетін. Микадо ... ... ... ... ... ... жоспарын қарағанда
тұйықталған төртбұрышты белгілейді. Оның ... тірі ... ... пейзаждық декоротивтік саябақ болған.
Идеялық-саяси бытыраңқылықты жою үшін жапондық басқарушылар буддизмге
жолықты. Оның ... ... ... ... ... ... жаңа типінің пайда болуына көмек берді, ... ... жаңа ... ... болды.
Жапонияға буддизмнің кіруі VI ғасырда, елге Корея мемлекетінің
елшілігінің ... ... ... ... Сога ... ... және одан ... бүкіл елге тарай бастады. Нара кезеңінде буддизм
Жапонияның мемлекеттік діні бола ... ... әлі ... жоғарғы
таптарында ғана мойындалған, ал төменгі таптарда белгісіз болып қала берді.
Жапонияға буддизмнің келуі сәулет өнері мен ... ... ... әсер ... Осы ... дейін қарапайым халық пен
жоғарғы тап адамдарының баспаналары келбетімен емес, тек көлемдерімен ... Енді ... ... ... ... бір ... бола
бастады. Ақ сүйектерді жерлегенде де өнердің бір ... сала ... ... ... ескерткіштерін қойған, қола айналар мен қола
қоңыраулармен әшекейленген. ... ... өзі ... ... ... ... ең бірінші храмдар корей және қытай әсерінен пайда болса
да, өзіндік ерекшеліктері болды, мысалы, олардың ішінде сыйынатын бөлмелер
болмады.
Ең ... ... ... 596 жылы Сога ... ... ... Қазір ол кездегі храмнан тек Будданың отырған үш метрлік ескерткіші
ғана сақталған. VI ... ... ... мемлекет айналыса
бастады. VII ғасырдың ... ... елде 46 ... діни ... ... ... негізгі нысаны Будданың өзі мен
буддалық пантеонның өкілдері ... ... ... бейнесі өнердің бір
бөлігі ғана емес, сенім мен діни ... ... ... ... ... ... ... айрықшалайтын 32 негізгі және 80 қосымша
сипаттарын, сонымен қатар қолдың орналасуының түрлі ... ... ... ... ... ең ірі ... құрылыс 743-752 ж.ж салынған буддалық
монастырлық кешені Тодайдзи – «Шығыстың Ұлы ... ... Ол 90 ... алып ... ... 16 метрлік Будданың статуясы бар «Ұлы Будда
Залы» орналасқан ірі ... ... ... ... ... ... кезіндегі жапон
мәдениеті жергілікті дәстүрге сүйенген және ол ... ... ... ... көшіріліп алынған мәдениет сол қалпында сақталмады, ол ұлттық
дәстүрлерге байланысты қалыптасуы керек еді. Нара ... ... ... ... ... сенімге биліктегілер белсенді ... ... ... Осы мақсатпен, астана 784 жылы Нагаокаға, ал 784
жылы Хэйан-Кё (Киото) қаласына ауыстырылды. Енді ... ... ... ... мәдениеті өзінің келесі даму кезеңінде ... ... ... ... бай ... ... кезеңі ортағасырлық жапон ... ... ... ... тануына деген құмарлығымен, шеттен алынған формаларға
өзіндік ерекшелік енгізе алуымен, алтын ғасыры бола алды. Бұл ... ... ... әдеби жанрының қалыптасуында: әңгімелер, романдар,
лирикалық бес жол өлеңдерде айқын көрінді.
Хэйандық мәдени дәстүр ... ... мен ... шектелетін
салтанаттардан, мистикалық даосизмнен, конфуциялық ілім мен құпиялы
буддизмнен құралды. Бұл Қытайдан ... ... ... екі ... ... мен Сингонның Жапонияда нақтыланғанынан кейін көрінді.
Таймицу (жапондық ... ... көп ... бойы ... ... діни ... болған Сайтё (767-822) ілімін Жапонияға алып
келді. Бұл ілімнің ... ... ... тірі ... Будданың түрлі
келбеттерінің бірі болып табылады. Бұл ертедегі жапон сеніміне ... ... ... сана ... жоғарғы деңгейіне жету тек бірнеше туылуынан
кейін ғана мүмкін болады деп айтылған. Тэндайды ... ... Хиэй ... ... ... ... негізін салушысы Кукайдың (774-835) айтуынша,
Будданың тіршілігіне тірі емес ... да ... және ... ... жоғарғы
Будданың денесі. Адам құдайға діни салтанаттар арқылы жете алады. Сингонның
орталығы Киотоның жанындағы Коя тауы болды.
Хэйан ... ... ...... ... ... және ... Кукай болды. Оның ең маңызды ашуы – қытайлық
курсивтік жазудық негізінде ... ең ... ... ... алфавиті
Хирогана болды. Кейіннен бұл алфавиттің сөздері басқа жүйенің белгілерімен
жазыла бастады, осылай ... ... ... жазу ... ... жаңа бөлімі –каллиграфия пайда болды.
IX ғасырдың басында, Кукайдың арқасында қарапайым қала тұрғындары мен
төменгі шен адамдарының балалары үшін ... ... Ал ... үшін ... ... ... Бұл оқу ... төрт
факультет болды: негізгісі тарихи-филологиялық, заң, ... ... Оқу ... ... ... ... және алты ... салтанат, музыка, әдебиет, математика, ... ату және ... ... ... ... ... отбасыларда жеке мектеп
болды, ал университеттік білім жоғарғы саты болып саналды.
Діни ... ... ... ... салтанаттардың
әсерінен пластиканың аса дамуы белең ... ... ... ... ... және көп ... құдайлар образдары танымал ... көп ... ... ағаш пен ... лак ... ... ... мен иконалар қолданылған. Буддалық
иконаға тиесілі сипат – мандала – шеңбер болған. Ол – ... ... ... орналасқан Ғаламның геометриялық сызбасы түрінде
көрсетілген. Осы ... ... ... ... ... ... қалалар
жобалары жасалған.
Хэйан кезеңінде қытай бейнелеу өнеріне бәсеке тудыратын ... ... ... ... ... ... Оның туындыларын ақсүйектер ... ... ... Суретшілер ширмаларға, ... ... ... ... сурет салған [66].
Жапон мәдениетінің келесі кезеңі – ... ... ... ... ... ... әскери-феодалдық табы келді. Осылай сёгунат,
яғни әскери ... ... ... бұрынғы әскери аймақ болған Камакура
жеріне көшірілді, сондықтан осы кезеңнің аты Камакура деп аталды.
XII-XIII ғ.ғ ... ... ... ... Ол ... ... ... болды. Осының әсерінен XIV ... ... ... ... ... ... тану деген
эстетикалық тұжырым қалыптасты. Сонымен қатар, құм мен тас ... ... ... ... ... бейнелеу өнері мен атақты шай салтанаты
пайда болды [67].
Камакура ... ... өнер де ... ... ... Бұл XIII ғасырда кең етек ... дзэн ... ... ... ... ... – 1333 жылы ... Асикага кланының
сёгундарының келуімен басталды және өзінің атын әскери үкімет орналасқан
Киотоның бір ...... ... ... ... ... өзгеріс пайда болады. Оған
дейін «жалпылық» стилінің ... ... ... ... ... ... ... алдындағы басты алаң мен галерея жоғалды.
Бөлмелердің көлемі кішірейді, құпиялы бөлмелер пайда ... ... ... ... Жаңалық ретінде қозғалатын қабырғалар мен
қақпалар ... және ... ... ... интерьері үй жанындағы бақ
кеңістігімен үйлесе алатын болды. Жапондықтардың ... ... ... ... ... ... сезімталдылығын оятты.
Аралдарға күз келгенде үйлерді үйеңкі ағашының қызыл ... ... ... ... шие – ... ағашының гулденген
қызғылт гүлдерін сыйлайды. Жаңа жыл күндерінде үйлер бамбук пен ... ... және ... ... ... ... ғ.ғ. сәулет өнерінің ерекшелігі, ағаштан жасалған кішігірім
жартылай сарай, ... ... ... 1398 жылы ... ... ... «Алтын павильон» салынды, ал 1408 жылы ол монастырға айналған
[68].
Екінші және үшінші ... ... аз ... ... өз қолына мықты басқарушылар Ода ... мен ... ... ... ... ... ... күткен бейбітшілік орнады.
Басыбайлы мәдениет пайда болады, феодалдардың үлкен мұнаралары бар ... ... Оның бірі ... ж.ж. ... «Ақ тұра сарайы»
болды. Бұл – жоғары орналасқан пирамидалы тастан ... ... ... ... еді. Оның ... ... ... қақпан-қақпа, жер үсті және жер
асты қабаттары, құпия есіктер мен ... үш ... ... ... ... бейнелеу өнері – су мен тушьпен
салынатын суреттер пайда болды. Бұл өнер түрі XV ... ... ... ... ... ... ... міндеті бейнеленіп жатқан заттың
рухын қағаз бетінде қозғалта білу еді.
Дзэн өнерінің шарықтау шегі мен ...... – «но» ... ... ... ... бұл танымал формасы ... ... ... ... ... Ол ... VIII ... пайда болған және
шаруалардың еңбегімен байланысты билер жиынтығы болып табылады. Оның ... және ... да ... ... болады. Бұл театрдың ең бірінші
даму сатыларындағы танымал болған тұлғалар – актер мен драматург ... оның ұлы ... еді. ... осы ... «но» театрын қазіргі кездегі
таныс формасын: ... ... ... киіп ойнайтын, ... ... ... ... ... комедиялық формасы жеке театрдың түрі ... ... ... атқа ие ... Кёгэн әдетте «но» ... ... ... «Но» мен ... ... бірге
ойналатын «ногакудо» театрында тек қана ер адамдар ойнаған.
«Бунраку» қуыршақ театры соңғы деректер бойынша XVI ғасырдың ... ... «Но» мен ... сияқты бұл жерде де, ер адамдар ойнаған.
«Кабуки». Алғашында, VII ғасырда бұл театрдағы спектакльдерде әйел
адамдардың ... ... ... 1629 жылы ... ... ... жағдайын ойлап, актрисаларға ойнауға тыйым салынды. Осыдан кейін,
Мэйдзи кезеңіне дейін Жапонияда актрисалар болмаған. Кабукидің ... ... ... драмалық өнербасты орынға шықты. Солай, сахнада
атақты маманданған драматургтердің туындылары пайда болған.
Эдо ... ...... ... ... кезеңі мен Жаңа
заман кезеңінің басы. Бұл үшінші сёгунат – ... ... ... ... Бұл ... аты жаңа ... - ... (Токио) байланысты
қойылған. Мәдени құндылықтардың басты тұтынушылары мен жаратушылары үшінші
тап – қала ... ... ... ... Бұл декоротивті-қолданбалы
өнердің гүлдену ... ... ... ... ... ... ... лактан жасалған туындылар, керамикалар жасаған,
ширмаларға, ... ... ... ... ... тыс аймақтарда
түрлі түсті және алтын лактан жасалған бұйымдар өте танымал болған екен.
Олар түсті ... ... ... ... көп рет ... ... ... бұйымдары алтын мен жылтырмен инкрустацияланған, ойып қашау
мен рельефпен байытылған.
XVII-XVIII ғ.ғ. қара және ақ ... ... ... ... ... жаңа түрі ... болады. Керамика мен лакпен, ... бері ... ... әсемділігімен айрықшаланатын фарфор
бәсекеге түсті.
Билік қала тұрғындарына киім ... ... мата ... ... ... маталарды қарапайым суреттермен әрлеу өнері дами
бастады. Жапондықтардың ұлттық киімі – кимононың ... жыл ... ... – адамның жасына, мінезіне тіпті ... сай ... ... ... ... ... көзге анық түспейтін түстермен, гүлдер,
құстар, бұталар мен бет желпуіштердің суреттерімен ... ... ... ... ... ... бір түрі – ... пайда
болуы байланысты. Бұл өнердің бір түрінде ғасырлардың сәулетшілік өнерінің
дәстүрлерінің қорытындысы бейнеленеді. Жапон ... ... ... ... ... ... ... үшін, нэцке – түйме–салпаншақ
қолданған. Бейнелеуде танымал объект – түлкі болды, себебі жапондықтардың
көзқарасы ... ол өз ... ... ... ерекшелікке ие жануар
еді. Және де, күріш пен молшылық құдайы түлкі бейнесінде болған деген сенім
бар еді [64, ... ... ... ... жапон мәдениеті, Үндіқытай
аймағының мәдени ерекшелігін ... ... ала ... ... жекелігін
жоғалтпады. Жапон мәдениеті, өзінің дамуының барлық сатыларында ... ... оны ... ... сай ете алуымен, табиғатқа деген
қамқорлығымен, адамзат әлемі мен құдайлар әлемі ... ... ... ... дәстүрлі мәдениеті – азиялық мәдениеттердің қойнауы ретінде
Жапонияның дәстүрлі мәдениеті ... ... ұлы ... ... оны ... кезде бірқатар ерекшеліктерді ескеру
қажет. Біріншіден, ол ... ... ... әсерімен қалыптасқан,
сонымен қатар Азияның ұлы мәдениеттерінің жетістіктерін өзіне сіңірген.
Шынында да, Азия жалғыз және ... ... ... екіге бөліп отырған
Гималай таулары қытайлық және үнділік ... ... ... тек ... ... Араб ... серілігі, парсылық
поэзия, үнділік ойлау – барлығы, азиялық әлемнің ... ... ... ... әр ... мен ... көрсетеді.
Ислам, атты әскер түріндегі, әскери киімдегі ... ... ал ... – азиялық ойлардың барлық жүйелері өзен ... ... ұлы ... ... ... ... Көп ... бойы
сақталған егемендігі Жапонияны азиялық ойлар мен ... ... ... ... Жапон ғалымы Какузо Окакуроның айтуынша: «Жапония
азиялық мәдениеттердің мұражайы». Осындай тезисті айтудың нақты негізі бар.
Мысалы, Нара ... ... онда ... ... өнері мен Тан
кезеңіндегі Қытай мәдениетінің туындыларын еске ... ... ... тән аса ... ... сипаты бар. Яғни,
халықтық сенімдердің нормативті функцияларымен негізгі шығыстық діндердің
(конфуцийшілдік, ... және т.б) ... ... ... ... әлі
ұзақ уақытқа дейін үлкен рөлге ие ... ... ... ... ... ... жапон дәстүрлі мәдениетінің қазіргі замандағы рөлін былайша
айқындайды: «Фудзивара аристократиясы тәртібіндегі Тан идеалын бейнелейтін,
қапастағы дзен-буддизм мен Но ... ... ... ... ... мен ... музыкасы – біздің қазіргі заманда да ляззат пен ... [69]. ... бұл ... ... ... ... ... мен жаңалықтарды
өзіне сіңірсе де, нағыз азиялық рухты сақтай алды.
Жапон дәстүрлі мәдениеті бірегей және ғажайып ... ... ол ... ... ... Бір ... ... мәдениетімен салыстырғанда,
таңғажайып сыпайылық, шынайылығы көбірек, ал салтанаттылығы азырақ болып
келеді. ... ... ... ... ... ... батырлық,
жауынгерлік пен жанқиярлық, осының барлығы тек ислам ... ... ғана тең. ... ... ... асқынған намыс
сезімі мен императорға, оқытушыға немесе басқа да ... ... ... ... ... ... жат, қарапайымдылық пен
кішіпейілділік ... ... ... ... ... пен ... талғамы, интерьер жабдықтарының ерекшелігі; күнделікті қарбаластан
арылу мен табиғи ... ... ... табу ... басқа
халықтар мен мәдениеттердің жетістіктерін өзіне сіңіре отырып, өзіндік
ұлттық ... ... ... ... ... барлығы жапон
дәстүрлі мәдениетінің қысқаша сипаты болып келеді.
Жапон мәдениетіне қытай және үнді өркениеті жан-жақтан ... ... ... ... индуизм, конфуцийшілдік, даосизм, ... ... ... сай, қайталанбас сипаттар енгізіп,
құндылықтарын сіңіре алды. Оған дәлел ретінде, дзэн-буддизмді, ... ... таза ... ... екенін айыра аламыз
[70].
Жапон мәдениетінің өзгешелігінің қалыптасуында ... ... ... мен ... ... ... ... қарастырсақ:
Синто – құдайлар жолы. Бұл – ежелгі жапон діні. Оның ... ... ... ... ... да, ... ... бір ауыздан оның Жапонияда
бастау алып, ... ... тыс ... ... Синто ежелгі
аңыздардың тегін білдіреді, себебі, ертедегі буддалық синтоизмде таңғажайып
әлем – жапондықтар пір тұтатын құдайлар мен ... ... ... ... өте ... ... ... жабайы халықтардың сенім формаларына ... - ... ... ... өлілерге табыну, көсемге табыну және
тағы басқаларын өзіне сіңіргені мәлім. Басқа халықтар сияқты, жапондықтар
да, қоршаған ... ... ... ... мен ... делдалдары саналатын сиқыршы, дуагер мен шамандарды қастерлеген.
Одан ... ... ... ... синтоистік шамандар, түрлі құдайлар
мен ... ... ... храмдарда салттар жасайтын абыздарға айналды.
Буддизм Жапонияға біздің заманымызға дейін кірген ... ... ... ... ... V-VI ... тигізе
бастады, ол кезде Жапонияға буддалық монахтармен қатар ... ... ... ... ... келді. Тарихшылардың арасында, жапон
қоғамына буддизмнің қалай сәтті енгені туралы ортақ ой жоқ ... да, ... бір ... мың ... ... елге ... негіз салғаны дәлел
болып табылады. Қандай ... да, ... ... ... ғғ.) ... ... көмегін тигізген, классикалық жапондық ... ... ... ... ... ... Және де, дәл осы ... басқарудың теориялық негізі буддизм болып келетіні, ал ол
сэйкё-итти – саясат пен дін бірлігі деген ... ... ... те ... ... ... және діни өмірінің негізінде
маңызды орын алған. Жапонияда пайда болғаннан ... ... ... ... ... Оның гүлденуі XIII ғасырға келеді,
осы уақытта конфуцийшілдіктің буддалық сенімнің билігінен шығып, ... алуы ... ... Сол ... елде феодалдардың күресі,
әлеуметтік толқулар мен ... ... ... еді, дәл осындай
оқиғаларда конфуцийшілдік елдің тұрақтылығы мен ... ... ... ... тигізді [68, 30-б.].
Конфуцийшілдік пен буддизм, қытайлық саяси және философиялық ой-пікір
Жапонияның ертеде қалыптасқан ... ... (VII-IX ғғ.), ... әсер етті және ол ... ... қытай нұсқасы бойынша жүрді. Бұл
өзгерістер, халық өмірі мен басқару саласының барлық ортасын ... ... ... ... ... Осындай заңдардың ішінде ең
маңыздысы Тайхо заңдар жинағы ... ... Ол ... жаңа екі ереже
енгізілді: мемлекеттің жер қорына иелену және әр адамның жеке жер ... ... ... ... ... жұмыстары жүргізілген үшін, VII-IX
ғасырды заңдар кезеңі деп атайды. Бірақ бұл уақыт ... да ... ... ... және мемлекеттік өмірге заңның ... ... ... ... ... етіп қала ... ... оның үстіне
мемлекеттік заң шығып, халықтың санасында жаңа идея – заңдылы идеясы енді.
Бұл идеяның ... ... ... тамыры терең болғаны соншалық, елдің
түрлі таптарындағы ... ... ... ... факторлардың
бірі болып қалыптасты.
1185 жылдан кейін ... ... ... ... ... мен оның ... елде ... рөлін жоғалтып алды. Іс жүзінде билік
сёгунға тиесілі болды, ал орталық Камакура ... ... ... көп ... ... соғыстар нәтижесінде елде орталықтанған
мемлекет ... ... оның ... «жапондық Иван Грозный» аталған Тоётоми
Хидеёси келді. Самурайлар кастасы немесе буси ... өмір ... ... ал ол ... ... ... ... енгізіп, дзэн-буддизм
құрметті орынға ие болады. Дәл осы дзэн-буддизм Жапонияны ұлы рухани ... алып ... ... ... ... ... ықпалын
тигізді. Дзэн ілімінің ортағасырлық Жапониядағы жалпыны қамтитын әсерінің
себебі, феодалдардың тап ... ... ... ... ... мен ... тәртіпке келтіре алатын тәжірибелік жүйеге мұқтаж
болған. Өзінің айнымас салт жоралары және машықтандырғыш ... ... осы ... ... бере алды, ол өлім культін
ұстанатын самурайлармен мақұлданды.
Токугава Иэясудың билігі кезінде жапон ... ... ... және сол ... Жапонияның мықты мемлекет болуына негіз салынды.
Сёгунаттың саясаты көбінесе ... мен ... ... ... ... ... ... ішкі тұрақсыздықты реттеуге бағытталды. Күрделі
экономикалық стратегия, оңшыл қадамдар, көп ... ... ... ... ... сезімін эстетикалық талғам арқылы тұрақтандыру ... ... дін мен ... ... ... тұжырымдарды керек
етті. Буддизм, синто мен конфуцийшілдік, кейін бакуфу әскери үкіметі
қолданған жаңа ... ... ... септігін тигізді [71].
Негізінде, Токугава Иеясу бір қарағанда мүмкін емес әрекет ... ... өлім ... ... ... ... материалдық өнім ... ... ... ... ... ... – семсер философтарына айналдырды.
Сёгундар жасаған нәтижелі және күшті машина, өзінің көптеген ... ... ... ... ... буржуаздық реформалар
кезіндегі заманауи мемлекет құрылым құруда қолданылды. Сондықтан, биліктің
жаңа басқару жүесінің қалыптасуы саяси ... ... ... ... ... үкіметі дәстүршілдік пен жаңашылдықтың, ... мен ... ... ... ... ... амал табу ... Батыс саяси ойы әсеріндегі биліктің жаңа философиясы негізгі 4
қағиданы қалыптастырды: ... ... кең ... кеңеске
негізделді, жеке тұлға өзінің қажеттіліктерін ... ... ие, ... ... барлығынан жоғары, «өткен уақыттың
негізгі салттары» батыстың нұсқаға орын ... ... ... мен ... ... ... буржуаздық Жапонияның синтезін
көрсететін жаңа заманауи мемлекет құрылымы пайда болды [71, 70-б].
Қытай өнері мен ... ... ру, ... ... ... культіне негізделген синтоизмге, буддалық иррационализм мен
үнділік бейнелеу формаларынан, мәдениеті мен өнерінен ... ... ... ... ерекше қыр-сырға ие. Бұл ерекшелік ... ... ... ... ... ... ... Алкейдің шумақтары,
Петрарканың сонаталары, Пракситель мен Микеланджелоның мүсіндеуі өзінің
формасы жөнінде шүбасыз болы келеді және оның ... ... ... ... ... ... тыс ... жоқ, ал оларға ... ... ... ... ... өз ... ... Еуропалық
суретшілердің, мүсіншілердің, ақындардың басты ......... ... ... қағидаға негізделген әсемдік идеалын табу. Ал
жапондық ақындар, ... мен ... мен шай ... мақсаты
мүлдем басқа. Олар «табиғат – барлық ... ... ... ... ... шығармашылығында нағыз әсемділік, табиғат әсемдігі
байқалады, оның мәнінде ғаламның шифры ... ... ... ... адамға болмыстың терең негізін түсінуге мүмкіндік беретін
ерекше эстетикалық сезім пайда болады.
Жапон шығармашылығына тән – ... ... ... ... ... ... ... салондық ойыннан алады және ... ... ... ретінде, XVII ғасырдағы атақты жапон ақыны
Байсёнің хайкайын келтіруге болады:
Ескі тоған.
Суға бақа секірді.
Тыныштықта шолп еткен су ... ... ... ... ... да ... ... пен қас-
қағымның элементтерін біріктіру бейнеленеді.
Дәстүрлі жапон өнерін қиыршығыстық мәдениеттің символы ... ... ... емес. Дәстүрге сәйкес, иероглифтік жазулар
мифтік басқарушы мен мәдени тұлға Фуси ... ... ... ... ... ... Иероглифтерден, нәтижесінде бейнелеу өнері,
олардың әсерінен поэзия пайда болды. ... ... ... ... тілін жасай алды.
Барлық қиыршығыстық мәдениетке поэзия мен ... ... ... ... сай; XV ғасырда Жапонияда өлең шумақтары мен ... ... ... ... ... өнері екі түрлі белгіден тұрады – жазбаша
(өлең, колофондар мен мөрлер) және ... ... ... ... және ... ... ... мәнін түсіндіретін элементтер болып
табылады. Бір туындының мағынасын, сурет пен өлеңнен жеке-жеке түсінуге
болмайды. ... ... ... ықпал еткен дзэн-будддизм, сондықтан,
туындының болмысын түсіну үшін ол ... ... ... ... [67, ... ... ... үлкен танымалдылыққа ие, әсіресе XIX ғасырдағы
атақты суретшілер У. Хиросигэ мен Е. ... ... ... ... алады. Укиёэ графикасы театрдың үлкен ықпалын сезінді.
Жапон театрының классикалық формаларынан шетелдегі ең танымалы – Но ... ... ... ... ... жапон мәдениетінің анимистік
элементтері жатыр. Но театры Жапонияның ортағасырлық әскери ақсүйектері
арасында ... ... ... оның ... қаталдығынан самурайлық
рухтың ригоризмімен байланыстылығы байқалды. Самурайлардың қатаң этикасына
қарағанда, Но театрының эстетикалық қаталдығына актерлердің талғамдпаздыққа
ие ... ... ... қол ... сол ... ... күшті, ұмытылмас әсерін қалдыра алатын. Но ... ... қиял ... ... келеді. Оның көріністерін, ваки («куәгер»)
қиялынан туатын елестер бейнеленетін үлкен ... ... ... ... ... ... көрермен өзінің жанының ең
терең бұрышына көз ... ... ... жиі ... – Но ... салыстырғанда, кейін пайда болған театр формасы
болып табылады, оның пайда болуы XVII ғасырға сай ... Айта ... Но ... ... ... жаңа ... образда сақталған, ал
Кабуки оған ұқсамайтын бағытта ... ... ... ... ... ие ... және сол ... әлемнің мәселелері мен
қиыншылықтарына көңіл бөлді. Бір-бірін толықтырған Но мен ... ... ... да өте ... өнер ... өзгерістерді, Жапонияда ертеден бастап діннің, әсіресе,
буддизмнің әсерінде болған, ... ... де ... ... ... сәулет
өнерінің әсеріне түскен жапон ғибадатханалары мен буддалық ... ... ... XVI-XVII ... ... сәулет өнерінде, діни
сипаттан зайырлыққа қарай өзгерістер орын ... ... ... ... ... жоғалтты. Архитектурада басты ... ... мен шай ... ... павильондар алды. Осы
тұрғыда Кацура сарайының ансамблі ерекше мысал бола ... Бұл ... ... ... ... жапон дәстүрлі сәулет өнеріне ... ... ... ... ... айқындайды. Қазіргі замандағы
атақты ... ... ... ... ... «Барлығы біздің іс-
қимыларымызбен ауысып тұрады». Кацура сарайында кеңістік тірі және ... ... ... ... ... ... ... еуропалық
сәулетшіліктің жүйелік ... ... онда ... және
интернационалдық кеңістіктердің бірге өмір сүруі ... [67, ... ... ... ең ... ... бөліктерінің бірі – жапон
бағы болып табылады, ол барлық мәні мен маңызы жағынан еуропалық сипаттарға
қарама-қарсы болып келеді. Айта ... ... XVII ... соңы мен XVIII
ғасырдың басындағы еуропалық саябақтарда, ... ... ... ... түп ... болған қытай бақтарының әсері байқалған. Жапон
бағындағы ... ... ... ... ... мен ... жеке-жеке ғана маңызды емес, сонымен қатар философилық
түсініктердің ... ... де ... зор. Азшылдық пен ... ... ... ... пен ... табиғатты көреді және
оны баршаға тән макрокосмо секілді таниды. Сондықтан, ... ... ... ... ең ... ... ... қатынасты және оны
сезінуді көрсетеді.
Адамның қажеттіліктері шебер қолынан шыққан өнер туындысын тек ... ... өнер ... ... ... яғни адам ... әлемінің бір бөлігімін деп санауы өте ... ... ... ... ... ... ... ерекше салаға әуесқой
шығармашылық, басқа ... ... ... ... ... шай ... өлең ... хош иістерді араластыру, музыкалық ... ән айту мен ... ... ... ... және тағы басқалары.
Оған сонымен қатар, күнделікті өмірдегі киімдегі сән мен ... ... ... лак, ... ... пен ... ... шайға арналған қораптар, жатады.
Мәдениеттің тарихи дамуы түрлі ... ... және ... ... ... ... ... жаңа заманға
ауысу уақытындағы жапондық қала тұрғындарының мәдени жетістіктерінің бірі –
дзэн монастырьлерінен көшіріліп ... одан ... ... ... ... ... Шай ішу түрлі тап адамдарының – ... ... ... ... ... қарапайым халық арасында көп ... ... ... Және қоғамның әр ... бұл ... ... ... ... мәдениет: гүлдер аранжировкасы (икэбана), шай салтанаты және
басқалары дзэн-буддизмге лайық ... ... ... ... ... ... ... деген дзэн тұжырымы бойынша,
өмірдің баянсыздығы пен мөлдірлігі түсінігінен, барлық ... ... ... ... байланысты деген нәтиже шығады. Ұзақ емес ағымдық
құбылыстардың (шие ағашының ... мен оның ... ... ... ... ... ... жоғалуы және т.б) барлығы ... ... ... ... байланысты, адам өмірі неғұрлым қысқа
болса, ... ... және есте ... ... өтеді. Осындай жағдайда,
жапондық үшін әлем көрінісі «осы ... және ... ... қағидаға сүйенеді.
Дзэн-буддизм саласындағы маман Д. Судзукидің айтуынша: «дзэн ... ... ... сондықтан дзэн үшін әлемнің басы, не аяғы жоқ» [74].
Дзэн іліміндегі уақын тұжырымының ... ... ... ... ... ... драмада (Но, драма- баллада), бейнелеу өнерінде
(монохромдық, портрет), ... ... ... ... ... шай
үйшіктері), қолданбалы өнерде (лакталған қорапшалар, ширмалар, экрандар),
күнделікті ... (шай ... ... мен ... жұпар иістерді
араластыру, каллиграфия), жапондықты тәрбиелеуде, әсіресе, оны күрес
өнеріне баулуда (дзюдо, ... және т.б) ... ... ... ... ... қалу ... иэмотолар – белгілі бір
өнер түрін шеберлікпен игерген және өздері басқаратын мектептерді үлкен
құрмет пен ... ие ... ... ... ... өнердің көп
түрі діни рух пен мистицизмге толы болғандықтан, онымен айналысқан ... бір ... пен ... ... ... ... жүйесі қазіргі уақытта да, жапондықтардың көзқарасына үлкен
әсерін ... ... ... ... пен ... ... ... алады.
Дәстүрлі жапон өнерімен айналысу - тұлғаны жетілдіру құралы болып табылады,
сондықтан, жапондықтардың ... ... өнер ... ... ... жетудің деңгейлері өте көп болғандықтан, оны үйрену өмір ... ... ... ... ... ... ... бүкіл халқын
дерлік қамтиды. Сол арқылы, жапон мәдениетін ... ... ... ... ... өтіп отыра алады.
Жапондық діни-мәдени дәстүрлердің маңызы, жаңа ... ... және ... ... ... айқын
көрінеді. Жапон экономисті Митио Морисима «неге дәл ... ... ... ... ... ... ... келе, бұл үрдісте
конфуцийшілдіктің рөлін айта кетеді. Оның ойынша: «Жапон капитализмі – ... ... оның ... мен ... ... ... ұлтшылдық пен милитаристік сипаттарымен байланысты.
Батыс жағынан төнген қауіп алдындағы екі жүз ... ... ... ... тәрбиеленген интеллигенция елді біріктіріп, жаңа,
күшті, заманауи үкімет құра алды. Дәл осы конфуцийшілдіктің ... ... ... ... тап ... және ... қайшылықтарымен аз
уақыт ішінде бір ұлтқа оңай біріге ... [76]. ... ... ... ... – батыс нұсқасындағы заманауи капиталимзнің ... ... ... ... ... – ол, Жапонияда үлкен қиындықтармен орнаған,
демократиялық қоғамның өмір ... ... ... ... ... ... тап ... арасында бөлуді жүзеге асырғаны туралы
жоғарыда айтылып кетті. Осыған байланысты, Жапонияда капиталистік экономика
құрылды, ал оның ... ... ... өмір ... ... ... компаниясына деген адалдығы мен акционерлік ... ... ... тән ... ... және оның ... ... ұқсас елдердің таң қаларлық
экономикалық ... осы жаңа XXI ...... ... ... ... алып келеді. Осындай жылдам дамудың басты себептерінің бірі –
азиялық мәдениеттерге тән ... ... ... топ ... арнап өзін
құрбандыққа әкелуі, өзінің мүдделерін екінші орынға қоюға дайындығы. Дәл
осы қасиеттер, келешекте ... ... ... ... халықтарынан
асыратын артықшылық әкелуі таң ... ... ... ... ... өздерінің жеке құқықтарын қорғауға ұмтылады, олардың қоғам алдындағы
міндеттері жоққа келіп тіреледі. Танымал діни және саяси қайраткер Д. Икэда
жаңа ... Азия мен ... ... ... ... туралы ойды құптайды:
«Жапония батыс өркениетінен, жаңа, тынықмұхиттық өркениетке ауысу үрдісін
басқару міндетін алу ... ... ... - ... саясаттан, адами рух күшінің қару күшінен
жеңген кезі болып табылады, сондықтан, бұл жағдайда ... ... ... жанасады. Себебі, мәдениет адамзаттың бейбіт іс-әрекеті
шеңберіне кіреді, ал конструктивті мәдениет алмасу ең ... ... ... ... ... қажет етеді. Мәдени теңдік пен басқа
мәдениеттердің ... ... айта ... ... ... мен ... мұхитының
мәдени-тарихи маңызы – билік пен қару арқылы реттеуде емес, енді, мәдениет
пен адамгершілік арқылы реттелуінде» деген ... ... ... Алайда,
бұл тұрғыда жаңа ғасырда қандай мәдениет басым болады және билейді деген
сұрақ туады. ... ... мен ... мен толғанулардың нәтижесінде
Д. Икэда бұл рөлге, ... ... ... пен ... ... жапон мәдениетін қояды [77].
Жапония өзінің ... және ... ... арқылы жүретін отаршыл
саясатын бастап та кеткен. Және бұл ... ... ең ... ... ... болып табылады. Себебі, ең қу және қауіпті бақылау – ол мәдениет
түріндегі бақылау. ... ... ... ... көзқарастары мен мәдени
және идеологиялық құндылықтарын ... ... ... оқшаулану ашықтыққа жол беруі керек. Бірақ, тек ... бір ... өзі ... бұл ... ... ... ол үшін нақты
бір құрал ... Сол ... ... ... жаңа типті моделі қажет. Ол
ұлттық қайшылықтарды жойып, ерекше ойлау қабілеті бар, ... ... ... болуы керек. Осындай адамдардың прототипі тарихта бар – Мэйдзи
кезеңіндегі модернизацияны жүргізген тұлғалар ... ... ... ... ... жат ... ... қабылдай
алатын, бөтен мәдениетке сіңісе алатын және ең бастысы жапондық құндылықтар
жүйесін басқа ... ... ... ... ... – осы жаңа
«интернационалдық», «әлемдік» жапондықтың бейнесі болу керек. Осындай діни-
мәдени фанатик Жапонияның ... ... ... ... ... кейін қалған аймақтарда жүзеге асыра алатын хақ.
Жалпы айтқанда, Жапония мен оның ықпал ... ... оның ... діни ... ... жапон мәдениеті артында жасырылып қалады.
Бірақ, бұл жаңа үрдіске қарсы шығатын жаңа ... ... ... да ... ... ... ... модернизациялануы мен вестернизациясы –
жаһанданудың алғышарттары
Мәдени вестернизация – батысқа жатпайтын елдердің ... ... ... белгілі бір элементтерді сіңіру нәтижесінде болатын
әлеуметтік-мәдени қайта құрулар. Мәселе дамыған елдердің ... ... ... немесе қорқытумен өз мәдениетін таратқанында ... ... ... ... ... ... енуі жаңа заманнан
басталады. Вестернизация ұғымында тек қана ... ... ... ... ... ... мен ... мәдениетін
игеру ғана жатқан жоқ. Ең ... оның ... ... реттеудің
әлеуметтік-мәдени нормаларын ( демократия, саяси құрылымдар, адам ... ... ... ... ... толеранттылық, ақпарат және
шығармашылық бостандығы және т.б.) игеру жатыр. Осы сипаттар бойынша, ... ... ... Жапония мен бірқатар Шығыс Еуропаның
«посткоммунистік» ... ... ... ... даму ... ... елдер «вестернизация тек аз деңгейде түскен елдер» деп ... ... ... оның ақпараттық ашықтығына, қоғам
мүшелерінің осы жаңа өмір салтымен ... ... тағы ... байланысты. Ал бір елдің жастар тобы ғана ... ... ... ... ... жүре ... ... басқа да
тап және топтар өкілдеріне ол үлкен ықпалын тигізе алмайды. ... ... ... ... ... күштерінің қарсылығын
тудыратыны айқын. Ол көтереліс, толқу немесе басқа да ... ... ... ... ... ... ... шығушыларының ең
айқын тобы – ол дін ... ірі ... ... ... болып
табылады. Олардың бұл қарсылығының ең басты себебі – белгілі бір ... ... ... айырылу қаупі, немесе ел мәдениетінің дәстүрлі
сипатына айырылу қаупі болып табылады [79].
Модернизация – адамзат даму мен ... ... ... және мәдени құрылыста) арқылы қызметіндегі мақсатына ... ... ... ... жаңа ... тарихындағы айрықша сипат ... ... ... ... өмір ... сол ... ... идеяларын
іске асырып жатты. Ал қалған әлемде «модернизация» ұғымы тар ... ... ең ... ... ... ұғымға келіп тіреледі. Басқа сөзбен
айтқанда, осы «қалған» елдер өз алдына қуып жететін ... ... ... өмір ... құру ... ... қойды. Себебі, жапондық
құрылымдар ... ... ... қабілетті емес болып табылатын.
Мамандар модернизацияның екі ... ... ... ... модернизация.
Ұйымдасқан модернизация – елдің өз бетімен жаңа даму жолына түсуі
және эволюцияны дайындау ... ... XVIII ... ... ... ... ... капитализмге өтуі. ... ең ... ... ... ... санасын өзгерту
арқылы мәдениеттен басталады.
Ұйымдаспаған модернизация – дамыған ... ... ... ... ... Ол ... ... артта қалуын жою және
шетелден тәуелді болмау мақсатында қабылдайтын «қуып жету» ... даму ... ... ... ... ... кейін даму жағынан
бірнеше ғасырға артта қалып қалған, сондықтан, ... ... ... рет қуып ... тырысулар жасады. Осындай мақсатта XVIII ғасырдағы
пётрлік реформалар, XX ... ... ... 1985 ... ... құру мен 1991 —1993 ... аралығындағы
экономикалық реформалар өтті.
Ұйымдаспаған модернизация шетелдік құрылғылар мен патенттерді сатып
алу, сырттан технологияларды енгізу, ... ... ... ... ... іске асырылады. Осындай өзгерістер әлеуметтік ... ... да ... ... ... ... ... өзгереді, жаңа
билік құрылымдары енгізіледі, елдің Конституциясы шетел аналогтарына қарай
ауыстырылады.
Ұйымдаспаған ... ... ... экономика мен саясаттан
басталады. Басқа сөзбен айтқанда, ұйымдасқан - «төменнен», ал ...... ... ... ... ... қамтып үлгермейді, сондықтан мықты әлеуметтік қолдау таба алмайды.
Олар қоғамның барынша ... ... ... ... ... ... XIX ғасырда болды, ол кезде, интеллигенция «батысқа жақтар» және
«славянофилдер» ... ... ... ... ... мен ... игеруді талап етті. Ал екіншілері, өзіндік даму жолына
түсуді, яғни ... ... ... ... ... бүкіл халықты рационалды құндылықтар жағына шығаруға ... ... ... Ресейде сәтсіздік көрді [80].
Адамзаттың көп бөлігі өмір сүрген және өмір сүріп жатқан Азия елдерінде,
Жапония вестернизацияға ... ... ел және де, ең ... ... да, ... ... ие болған мемлекет болып табылады. ... ... ... ... мен ... ... ... осындай жолдан
өткенін және қалай бөлек аралдық ... ... ... ... айналғанын түсіну маңызды.
XIX ғасырдың ортасында ... ... ... жерлерінде
жайғасып алған. Ал ... ... ... ... ... ... аз
елдердің санатында болған.
Екі ғасырдан уақыт бойы Жапония сыртқы ел үшін ... мен ... ... ... ... 1854 жылы ... үкіметі батыс державаларының (АҚШ, ... мен ... ... ... ... ашуға мәжбүр болды, ал
1868 жылдың өзінде Токугава сёгунаты құлады – ол ... ... ... үшін және ... ... ... үшін ... ғылыми-
техникалық және әскери потенциалға ие болмады. Атақты самурай семсері
батыстық винтовкалар мен кемелердің ... ... тұра ... әлемнен ұзақ уақыт бойы оқшаулануы елге бұрын болмаған ішкі
бейбітшілік пен ... ... ... осы ... бойы Батыс әскери-
техникалық қатынаста алысқа кетіп қалған еді. Патриоттық көңіл-күйдегі
самурайлар ... жою» ... ... ... ... қылыштарымен
бірнеше еуропалықтарды өлтірді, бірақ олардың қолынан келетін осы ғана еді.
Осындай жағдайларда сёгунатқа қарғыстар ... ... ... ... мен ... ... ... бола алмайды деп санап,
оны жоюға тырысты. Сонда да, шыққан азаматтық соғыстан ... ... тән ... ... күштер келді. Сёгунат құлап, император
тағына Мэйдзи императоры отырды (1867-1912 жылдар аралығында).
Батыс өркениеті мен мәдениетімен кездесу жапондықтардың ... ... ... тудырды. Оған дейін олар өздерін өзін-өзі ... ... ... революция мен соғысқа толы «варварлық» Батыстан ... жоқ деп ... 1825 ... өзінде танымал ойшыл Аидзава
Сэйсисай «жаңа ... атты ... ... ... ... ... туралы және батыс елдерін жек көрінішті
етіп жазған. Ал, Жапонияға ... рөлі ... ... дене ... ... берген. Алайда, батыс елдерінде оның ... ... ... да оны ... ... ... ... еді.
Аидзаваның тұжырымына қарамастан, «бас» мүлдем басқа жерде орналасыпты.
Енді жапондықтар, олардың елі мақтауға тұрмайды деп ... ... ... ... ... ... түсті: жапондықтар өзіне сенімді
адамдардан әлсіз, сенімсіздікке толы адамдарға айналды, біраз уақытқа дейін
олар ... ... ... мен ... географисын мақтан тұтуды қойды.
Олар өздерінің «мәдениетті емес» ата-бабалары мен ... ... ... ... көрсете бастады, бұрын ... ... ... көлемінің енді азшылығына көңілдері толмады. Бұрын жер, су
мен күрішке қанағат еткен жапондықтар енді елде ... ... ... бола ... ... ... өте ... болды.
Өздерінің денесін де әлсіз де ұсқынсыз деп ... Сол ... ... бас ... ... ... келгендері соншалық, енді ... ... иіс ... ... ... Осындай ағарған тері ұрпақтан-
ұрпаққа беріледі, кейін жапондықтар еуропалықтарға ұқсап кетеді деген ... ... мен оның ... ... ... ... бас
тартып, өздерінің модернизациялық сипатын көрсеткісі келіп, ел алдына
еуропалық косьтюмдер киіп шықты.
Жапония өзіне ұялу ... ... ... еуропалық державалармен
кездесіп ол өзінің әскери және экономикалық жағынан артта қалғанын көрді,
батыс ... ... ... ... тұра алмайтынын түсінді. Өзінің
еркінен тыс Жапония «ашылуға» міндетті болды, ... ... ... ... ... қол ... Елге ... кедендік
тарифтер орнатуға мүмкіндік бермеген келісімдердің ... ... ... да, оның ... ... аса зор болды – бұл жерде
елдің егемендігін жоғалту мәселесі тұрды [57].
Императордың ... ... ... ... ... мен ... ... бұйрығын орындау үшін Мэйдзи үкіметі 1868 жылдан бастап
қоғам өмірінің барлық ... ... ... Бұл үрдіс
өндіріске ғана емес, саясатқа, ғылымға білім беруге, құқыққа, мәдениеттің
барлық салалары, күнтізбеге, ... ... ... мен ... әсер ... ... да, модернизация үрдісінде құндылықтардың «кіріс»
және ... ... ... ... екі ... елде ... батыстық
құндылықтардан эйфория сезімі пайда болды. Барлық жапондықтар өмірінің
барлығын еуропалық сипатқа ... ... ... ... жол, ... телеграф сымдары, баспа шығарылымдары, пошта кеңселері, сигаралар
мен ...... ... ... ... ... тасымалдана бастады.
Адамдар батыстық көзқарастан, еуропалық техника мен ... ... еді. ... ірі саяси қайраткер Иноуэ Каору барлық даусымен
күріштен бас тартып нанға, кимонодан бас тартып еуропалық ... ... ... ... ... ... деген ұран пайда болды. «Барлық
батыстық заттар үздік, ал шығыстық құндылықтар көңіл аударуға да тұрмайды»
деген ой ... ... бұл ... ... ... Тіпті, тарихи
ескерткіштерді қирату, ... ... ... өнер туындыларын жою
оқиғалары да орын ... ... Нара ... ... ... бес ... әсем ... қиратылды. Сол кездегі батыстанушы ғалым,
либерал Фукудзава Юкити бұл үрдістерді сынап, былай ... ... ... деп ... және оның ... ... ... өмірдің
ерекшелігін тіпті түсінбейтін мыңдаған адамдар батысты барлығынан үздік
деп санап, оны уағыздайды да ... [58, ... ... ... ... өзіне алып, көшіріп алған
техника мен технологиялар ғана ... ... ... ... емес сипатта
болатын саяси институттар мен ... ... соң ... ... Бұл ... ... үшін жат – жекелік, еркіндік, ... да ... ... ... ... ... ... жетістіктерін (бу мен
электрден бастап, эпидемияға қарсы екпелерге дейін), еуропалық идеялар мен
доктриналарды (теңдік, ... ... ... бостандықтар) қолдану,
еуропалық институттар (министрлер кабинеті, саяси партиялар, ... ... ... ... ... тамаққа ет қосу) тұрды. Осының
бәрін Жапония ... ... ... ... іске ... Қытаймен
соғысқа дейін «өркениетті елге» қатысты барлығына, оның ішінде парламентке
ие болған. Жапонияда вестернизация үрдісі ... ... ма, бұл ... ... ... ену үшін бе, немесе оның маңызды бір бөлігі болу
үшін қолданды ма ... ... ... ... ... Жапонияның Мэйдзи
кезеңіндегі вестернизациясын биліктегі отырған, саяси билікті ... ... ... ... ... алатын
элита басқарып отырды деп айтуға болады. Шынымен де, ... ... ... ... ... жапондықтар, әсіресе, жас өспірімдер
Еуропа мен Америкаға ... қуып ... ... ... көп ... ... қорынан қаржы бөліп жіберген, ал елге оралғаннан кейін ... ... ... мен интеллектуалдар ретінде қызмет
атқаратын. Ал өзінің қаржысымен, «өзінің жеке бағдарламасымен» алыс ... ... ... ... ... ... ... және не үшін жіберу керек, кімге «батыс ілімдерін»
көріп, сезініп келуге болатынын шешті. ... ... ... бірден
шешілетін болған. Біріншіден, жапондықтар шетелде не көреді және нақты оны
кім көретінін бақылап отырды. Екіншіден, ... ... ... ... ... бар және өз ... көрсете алатын» көмекшілер
табатын болды. Үшіншіден, жапондықтардың көбісі батыстық ... ... ... ... бейімделген нұсқасын алып отырды. ... ... ... ... сәтті түрде қалыптастыра алды [47, 125-
б].
Өркениетті әлеммен келісімге келе отырып, Жапония өзінің ... ... ... ... еді. ... студенттерге дейінгі жапондықтар ел алдында еуропалық
көйлектер ғана кию керек болды және ... көп ... ... ... ... ... жат ... да жаңа салттарды сақтауға
міндетті еді. ... ... ... әдебиетінде, шетелдегі барынша
батыс құндылықтарын үйреніп жатқан, барлаумен емес, жат мәдениетті үйренуге
тырысып ... ... ... жиі ... ... [47, 31-б]. ... – болашақ соңғы генро, ... XX ... ең ... ... ... - ... ... Франциядағы өткізген
өмірі (1871—1880) [59, 6-7 б.б]. Ол, ... ... ... ... ... ... де айтылған: «Жапондықтар – Годшо ... ең ... ... ... ... басына дейін киіндірген
қараңғы адамдар еді».
Техникаға келсек, бұл жерде барлығы жақсы қарқынмен дамып жатты: ... ... ... жол, кейін шоссе жолдары жүйелері салына бастады, замануи
әскери, сауда және жолаушы флоты пайда болды, Токио, одан ... ... ... ... аз ... ең үздік еуропалық типтегі ... ... ... ойлау сипатындағы» шетел әдебиеттері аударылды және
басылды: европалық авторларға, олардың прогрессивтігі ... ... ... ... ... ... кешіріліп отырды. Елде саяси
партиялар мен клубтар, парламент, тіпті нағыз заңды ... ... ... образын модельдеу басқа да ... іске асып ... ... ... ... қатар, «хризантема елінің»
– ешкімге қауіп төндірмейтін, керісінше, барлығына ұнауға ... ... мен шай ... елі ... қалыптаса бастады [47, 56-
б].
1860 жылдан бастап жапондықтар жоғарғы деңгейде Еуропада, ... ... ... мәдениеті мен дәстүрлерін уағыздады және олар ешқандай да
«жабайы» емес, тек «ерекше» сипаттағы көзі ашық ... ... ... 1860 ... ... ... жарылысы (бум)» және одан ... ... сән де ... ... құрамдас бөлігі
болған. Жапонияға еуропалық саяхатшылар, ғалымдар, ... ... ... олар ... ... ... ... ғана көре алды.
Себебі, көптеген шетел қонақтарының қолдары тілді ... ... ... түсе алмауымен байланды, олардың делдалдары
жанындағы жолсеріктері ғана болды. ... ... ... ... ... ... ... аз болғаны түсінікті. Мысалы,
Пьер Лотидің сатиралық «Хризантема ханым» ... ... орта ... ... ... дейін Жапония туралы өзінің жеке ... [60, ... ... ... ... ... «сыртқы нарыққа» жұмыс
істей бастайды: олардың бірден ағылшын немесе ... ... ... ... ... ... ... мен жапондықтардың тарихы,
саясаты, философиясы, діні, мәдениеті мен тұрмысы жөнінде ақпарат беріп
отырды. К. ... ... И. ... ... ... ... туралы асыра айту қиын, олар қазіргі уақытқа дейін қайта басылып
жатыр және мұқият оқуға тұрарлық еңбектер ... ... ... олар ... кезеңінің интернационализациясының басты сыртқы өнімі – ... ... ... ... тигізді. Бұл жерде ... ... арам ойы ... да, олар өз ... ... ... мүддесіне
сай шетелдіктер білуге, көруге тиіс Жапонияны ... Ал ... ... Хью ... «Жапонияны батыс халықтарына түсіндірген
тартымды жартылай шындықтың ... деп ... ... ... ... парадокс болмаса да, жапондықтардың арасындағы өздерінің
дәстүріне деген ... ... ... қала ... ... көбінесе
американдық ғалым, Токио университетінің философия пәнінің оқытушысы Э. ... ... ... ... ... ... ол ... дәстүрлі
бейнелеу өнерінің ірі маманы болды, үкімет ең ... ... ... ... ... ... және ... Токиолық өнер мектебін ашқан
жергілікті мамандарды дайындады.
Жапонияның Батысқа көңілі аса ауып кетсе де, ... ... әлі де ... Биліктегі тұлғалар вестернизацияны тек
прагматикалық түрде ... ... ... қоғамдық құрылысқа
енгізуден аулақ болды. Ескі ... ... ... ... ... ... ... қабылдамады. Ал, Ұлтшыл
бағыттағы қоғам қайраткерлері бұл үрдіске ирониялық тұрғыдан ... ... өз ... қояды деп күту үстінде болды.
Жалпы айтқанда, модернизация жолына түскен жапондықтар ұлттық, дәстүрлі
ерекшелігін жоғалтып алудан қорықпады. Белгілі бір салаларда тез ... бұл ... ... аса зор ... ... оның ... ... қаптауда әкелінді. Кейбір батыстық тұжырымдар дәстүрлік
сипаттарға ұқсас болған. Мысалы, ... адам ... ... ... ... ... ... жапондық «дзицугаку» ілімі,
батыста танымал болған позитивизмнің ... атты ... ... деп ... 80ж.ж ... ... ... қарсы ұлтшыл сипаттағы
ішкі қарсылықтар өсе бастады. Бұл ... ... ... ... көрінді.
Дәстүрлердің жандануы мен ұлттық мәдени құндылықтар пайдасына ... жан ... ... ... [58, 81-б].
«Мэйдзи исин» кезінің маңызды үрдісі – Жапонияның вестернизациясы ... ... ... ... ... ... жат ... айналып кетті. «Батыстық ілімдер» енді жапондықтар үшін жақын бола
бастап, енді олардың шетелде ... ... ... ... ... ... ... рух» дағдарысты бастан кешіріп жатты, ал одан шығу ... ... ... ... отырды. Және олардың ішіндегі
алысты болжай алатындары ксенофоб болған емес және паназиятизм идеяларымен
шектелмеді: ... өзі ... ... қуып ... оны ... ... астына біріктіруге шақырды, сонда да ол ... ... ... ... Ал жас ... ... және
«батыстанушы» Сайондзидің шәкірті Ф. Коноэ өзінің «Англо-американдық
тәртіпке ... (1918 ж. ... ... ... [11]. ... ... ... әлемдік саясатқа қатысуына қарсы емес, «ақ
империализм» мен вильсонизмге қарсы болды.
Осындай үрдістің дамуы бірнеше себептерге байланысты болды. Оның ... - ... ... ... ... ұлттық құндылықтарын батыстың
әсеріне қарсы тұратын күш ретінде қолдануға тырысты. Олар ... ... ... ... тұлғаларға сыйластық, жеке мүдделерді
ұлттық мүдделерге бағындыру идеяларын пайдаға ... ... ... көзі ашық ұлтшылдықтың жақтастары да болды. Оның
өкілдері «анти-батыстықтар» ... Олар тек ... ... ... ... ... отырып, еуропалық өркениеттен тек ең жақсысын
алуға тырысты.
Көзі ашық ... ... мен өнер ... көріне бастады. Ең
бастысы, елдің ежелгі тарихына ... ... өсе ... 1884 ... ал 1885 жылы ... қоғам құрылды. Сол кезден
бастап тарихи материалдар мен құжаттарды ... ... ... ... [58, ... ... ... «мэйдзилік модельге» ұқсас, одан сәтті нәтиже бере
алатын ... ... ... 1868 жылы еш ... болмады: немесе
біріккен түрде вестернизацияны іске асыру, немесе отарға айналу. Сонымен
қатар «Тайсе демократиясының» да ... ... ... дәстүрлі
және милитаристік қоғам жағдайында. Мысал ... ... ... 1920 ж.ж ... ... ... ... 1926
жылғы Пилсудскийдің «санациясына» дейінгі Польшаның , Салазарға дейінгі
Португалияның аянышты тағдырын еске ... ... Бір ... айтқанда,
әсіресе демократиялық дәстүрі дамымаған, тіпті жоқ болған елдерде, оның
ішінді әрине, Жапонияда демократия қаншалықты кең ... ... ... әлсіз болған. Ал демократия қаншалықты әлсіз болса, соншалықты ... ... ... ... ... қаншалықты ұзақ күтсе,
соншалықты ол қатаң болған. Егер ... ... ... ... ... ... мен ... тағдырындай болатыны әбден мүмкін
еді.
Модернизация үрдісі Жапонияда ... ... ... ... өзінің дәстүрін жойып жатқандай сезім туды. Шын мәнінде,
модернизация дәстүрлі құрылымдарды жою ... ... ... ... арқылы жүзеге асты. Шетелдік тәжірибені ... ... ... өтті және ... ... болды. Нәтижесінде қоғамның
сұранысына жауап беретін құндылықтар алынып, жапон дәстүрі құрыған жоқ.
Жапондықтардың прагматизмі оларға дәстүрлі құндылықтардан ... ... ... ... мүмкіндік берді. Бұл – Жапонияның Батысқа қажетті
жауабын, Қытайға ... ... бере ... бір ... ... ... терең тарихи тамыры бар әлеуметтік-психологиялық факторлар,
оның ішінде жапондықтар мен қытайлықтардың қалған әлемге ... ... рөл ... ... ... өркениетін түгелімен өзіне сіңіре
отырып, өзінің ұлттық мәдениетінің ... ... ... жаңа ... ... түсе ... Ал қытайлықтар, өзінің бүкіл тарихында басқа варварлық
бірлестіктерге мәдени донор болып, көп ... бойы ... ... ... де, ... ... үйрену мүмкіндігін қолдана алмады.
2-тарау. Жаһандану - вестернизация мен модернизация үрдістерінің жалғасы
ретінде: жапон мәдениетінің трансформациялануы
2.1. Жапонияның жаһандану әлеміндегі сыртқы мәдени ... ... мен ... ... пен ... ... ... үрдістер жаулап алған, халықаралық туризмнің ... ... және ... ... мен жаһанданудың басқа да бейнелері
іске асып жатқан әлемде, мәдениет пен саясаттың өзара байланысы ... ... ... пен ... ... мәселелері өзекті бола бастады.
Қазіргі әлемнің көшбасшы мемлекеттерінің бірі ... ... ... ... саясатына ерекше көңіл бөлген жөн.
Мәдениет сөзі ... ... ... ... ... ерекшелейтін, айрықша көрінетін рухани және материалдық,
интелектуалдық және эмоционалдық ... ... ... табылады.
Мәдениеттің жаһандануы ұлттардың өркениетіне өте үлкен әсер ... ... ... ... ... көбінесе мәдениеттердің ерекшелігі мен
халықтардың қайталанбастығын құртады.
Сыртқы мәдени саясатты кең мағынада, мәдениетті ... ... ... ... ... ... ... жандандыру, дамыту мен
тарату жөніндегі қағидалар мен ... ... ... ... ... ... Тар ... сыртқы мәдени саясат – мемлекеттің
мәдениет саласындағы қызметі [3].
Жапонияда мемлекеттің сыртқы ... ... екі ... ... ... ғылым мен техника Министрлігінің шеңберіндегі мәдениет
Агенттігі (MEXT) мен Жапонияның сыртқы істер ... ... ... қоры ... Мәдениет жөніндегі Агенттік негізінен ішкі мәдени
саясатқа жауап береді, бірақ оның ... ... ... ... шетелдіктердің арасында тарату сыртқы мәдени саясаттың маңызды бөлігі
болып табылады. Ал, бүкіл ... 19 ... бар ... қоры ... ... іске асырады.
Кез-келген басқа мемлекет сияқты, Жапонияның сыртқы мәдени саясаты,
шетелде елдің жағымды имиджін қалыптастыруға, сонымен қатар ... ... ... ... ... революция жағдайында экономикалық және әскери күш нәтижелі
бола алмайды, оның орнына одан да әсерлі мәдени күш, яғни ... ... power) ... ... күш» ... ... ... күшпен
байланысы жоқ барлық ресурстар қарастырылады [82]. ... ... ... ... ... егер «қатаң күштің» мақсаты - қару арқылы
қарсыласты қорқыту немесе жазалау болса, ... күш» ... ... ... ... бейтараптандыруға мақсат қояды. «Жұмсақ күштің»
негізінде мәдениет пен құндылықтар, идеялар, символдар, аңыздар және ... ... [83]. MEXT пен ... ... ... Министрлігі «жұмсақ
күш» саясатының шеңберінде мемлекеттік деңгейде жүргізілетін, жапон тілін
тарату туралы және ... ... және ... ... ... ұлттық поп-мәдениетін уағыздау туралы бағдарламалар
атқарады.
Қазіргі кезде, Жапонияның мәдени әсеріне тиімді ... ... ... тілінің таралуы ең маңызды фактор ретінде қарастырылады. Жапон тілі
саласындағы ең танымал мамандардың бірі, Кэйо Университетінің профессоры ... ... ... ... ... ... жеткізу – елдің ұлы
державаға айналуының бір ... [46, 186-б]. ... ... ... таралуы, жапон мемлекетінің сыртқы мәдени саясатының артықшылыққа
ие маңызды міндеті ... ... ... ... ... ... болатын Мәдениет жөніндегі
Агенттік маңызды 5 бағдарлама жасады, ол MEXT-тің ... ... ... ... өмір ... шетелдіктерге жапон тілін үйрету
жөніндегі бағдарлама;
2. Жапон ... ... ... қолдау жөніндегі бағдарлама;
3. Босқындарға жапон тілін үйретуді қолдау жөніндегі қорды ұйымдастыру;
4. Қытайдан келген ... ... ... ... ... тілін үйретудің жағдайы мен үйрету шараларын жақсарту.
Бірінші бағдарлама ... ... ... бір ... ... ... жапон тілін үйрету үшін тиімді жағдайлар жасалады, жапон тілі
сыныптары ұйымдастырылады және ... ... өмір ... оқу ... ... ... ... зерттеу жұмыстары
жүргізіледі. Екінші бағдарлама өз еркімен жүргізілетіндіктен және ... ... ... ... жағымды жағдай ... үшін ... ... ... төрт ... қатысуға шақырады және
оның бәріне бақылау жасайды. Ол жобалар мынадай: оқу курсын жасау, ... ... ... және ... ... ... семинарлар жүргізу.
Үшінші бағдарлама бойынша Агенттік, жоғарғы оқу ... ... өмір ... ... ... ... алуды ұсынады.
Агенттік сонымен қатар, жапон тілін Үндіқытайдан ... және ... ... ... және ... оқу ... ... үйрету туралы өз еркімен жасалған шараларды ұйымдастыру ... ... ... ... мәні – ... Қытайдан келген
репатрианттардың жапон тілін оқуына оқу материалдары мен ... және ... ... ... ... ... өсіп жатқан жапон тіліне деген сұранысқа
жауап ретінде Агенттік жапон тілін үйренудегі қиындықтарды жою ... ... ... ... мен ... ... жөніндегі Агенттіктің жапон тілін тарату туралы ... ... ... уақытша немесе тұрақты өмір сүретін
шетелдіктерге қатысты болып отыр, яғни бұл саясат елдің ... ... ішкі ... ... мәселе болып табылады. Бұл әрине, Жапонияда
өмір сүріп жатқан және қай ... ... өз ... ... көз ... Жапонияның имиджін жақсы жағдайда сақтауына
әсерін тигізеді.
Шетелде жапон тілін тарату жөніндегі сыртқы мәдени саясатын Жапон ... ... Бұл қор ... ... ... ... ... арнайы ұйым ретінде құрылған және де Жапонияның әлемдік қауымдастық
елдерімен атқаратын мәдени алмасудың маңызды тірегі болып ... ... ... ... болуынан бастап, жаһандық халықаралық мәдени алмасудың
нәтижелілігін арттыру үшін қызмет атқарған. Қордың ... ...... мен ... ... түсіністікті дамыту болып табылады. Оның
қызметінің стратегиялық бағытын Жапонияның СІМ-і анықтайды [17].
Жапон ... ... ... бірі – ... ... үйренетін адамдардың
санын арттыру. Дәл осы аспект ... ... және ... ... ... тілді білу халықтар арасында өзара түсінушілік пен байланыс
үшін ... ... ... ... ... Жапон Қоры бірталай мемлекеттерде
өзінің басты мақсатын іске асыру үшін қызмет атқаруда. Мысалы, Ресейде ... ... ... ... ... кең ... бірақ Ресейде Қордың ресми
өкілдігі болмағандықтан белгілі бір қиындықтар туады. 2006 жылы ... ... ... қазіргі жағдайы мен ... ... ... ... ... ... бұл ... туралы
былай деді: «Ресейдегі Жапон Қорының қызметінің нәтижелілігі үшін ... ... ... ... Қорының өкілдігі жоқ. Біз «Үлкен Жетіліктің»
арасындағы осы өкілдік жоқ жалғыз мемлекет ... ... ... ... ... ... болып өтуі үшін, Жапон
Қорының орыс тіліндегі бір бөлімін ашу ... ... ... ... ... үшін ... тигізуі мүмкін болар еді.
Үшіншіден, ресейлік телеарналардың бірінде «Жапон тілі сабақтары»
бағдарламасын ... ... ... ... ... билігіндегі тұлғалар ұлттық поп-мәдениетке дұрыс
көңіл бөлмеді, себебі мәдениеттің бөлек түрлерімен айналысу ойға қонымсыз
болған. Бірақ, «жұмсақ күш» ... ... ... шетелдегі
Жапонияның имиджін нақтылаудағы, ұлттық элитарлық және ... ... ең ... ... ... шықты. Бірақ, басқа жағынан, ... ... ... көрсету әрқашан дұрыс қабылданбауы мүмкін.
Жапон Үкіметі поп-мәдениетін ... ... ... пен ... тарату
туралы негізі заң» (2001ж) арқылы бірінші қадамдар жасай бастады. Бұл заңда
манга, ... мен ... ... ... өнердің жаңа ағымдары туралы
айтылған. «Japan Times» газетінің штаттық ... Идэн ... ... шеңберінде поп-мәдениетті тарату жолында айтарлықтай әрекеттер
жасалмағанын айтады: «Теория бойынша бұл заң жаңа саяси ... мен ... ... негіз жасау үшін жасалған».
Мәдени саяссаттағы жаһандық өзгерістерге, оның ... ... ... ... бөлшегі ретінде көңіл бөлінуіне байланысты,
жапон ... оны ... ... ... ... ... ... 2007 жылы , «Мәдениет пен өнерді тарату туралы екінші негізі
заңы» жария етілді. Бұл шаралар ... ... әсер ... оның
ішінде, Мәдениет жөніндегі Агенттік медиа-әртістерді дайындауды қолға алып,
Жапония мен шет елдерінде ұлттық ... ... ... ... ... тілін таратуда жапон билігі белгілі бір сәттіліктерге жетсе,
ал «жұмсақ күштің» басқа аспектісі – ... ... әлі ... ... жаһандану гомогенизацияға әкелмей, үлкен әртүрлілікке және
көпполярлылыққа жол ашып, динамикалық түрде дамыды, ... ... ... мәдени саясатын көруге болады [84].
Ұлттық ерекшелікті сақтап қалу Жапонияның ... ... ... ... ... ... ол өзінің бүкіл тарихында шетелдік мәдениетті
өзіне тартып, ыңғайлаған. Орта ғасырларда Жапония ... ... ... қалыптастырды, ал Мэйдзи реставрациясынан кейін, батысқа ... ... ... С.В. ... ... ... ... дәстүр мен инновациялық сипаттар тиесілі. Осылай, Жапонияда екі
түрлі сипат пайда болды: сыртқы (институционалдық) – ... және ...... мен мемлекеттер арасындағы шекаралардың ... ... ... ... өзінің мәдени ерекшелігі ... ... ... ... саясаты, жаһандану
жағдайындағы ұлттық сипатты сақтау мен қолдау үшін ... ... ... ... ... ... бойынша жүргізіледі:
1) Мәдени мұраларды сақтау (ЮНЕСКО-ның ... ... ... ... ... ... ... мәдени жандандыру (дағдарыстық ... ... ... Сыртқы мәдени саясат (Әлемдік сахнада Жапонияның жағымды имиджін
қалыптастыру, оны ... ... ... ... тарату арқылы
жүзеге асыру).
Жапонияның мәдени мұраларды сақтау жөніндегі қызметі - ... ... ... ... ... ... ... «Әлемдік мұралар»
тізімі мен «Қауіп төніп тұрған әлемдік мұра» тізіміне түрлі ... үшін ... ... ... және ... құндылықтарды сақтау мен
оларды әлемге таныту ... ... ... ... Жапонияда 1950 жылы
қабылданған «Мәдени құндылықтарды қорғау туралы заң» жұмыс ... ... ... ... былай айтылған: «Бұл заңның мақсаты – жапон
халқының ... әлем ... ... ... ... үлес қосу жолында, жапон мәдениетін сақтау мен мәдени
құнылықтарын қолдану [85]. Осы ... ... ... ... ... жасалған. Басты талабы «мәдени мұра нысандарын ұлттық,
аймақтық және муниципалдық деңгейде заңды және ... ... ... ... ... және табиғи мұраларды ... ... ... ... заңы толығымен сәйкес келеді.
Белгілі бір нысан әлемдік мәдени және табиғи мұра ретінде тіркелуі үшін,
ол басты ...... әлем үшін аса ... ... ... ... жылғы деректер бойынша Жапонияда әлемдік мұраның 14 нысаны бар,
оның ішінде 10 мәдени, 4 табиғи ... ... ... Бұл Италиямен (41),
Қытаймен (35) және Ресеймен (23) салыстырғанда әлдеқайда аз, ... ... 1992 жылы ... және ... тізіміне жылына
бір нысан қосатынын ескерсек, үлкен нәтиже күтуге болады.
1996 жылы мәдени мұра ... ... ... ... ішінде
орналасқан Атомдық Үйдің (Гэмбаку) ескерткіш қирандылары тіркелген. Бұл
ғимарат 1945 жылы 6 тамыздағы атом ... ... ... ... ... және оның ... күшін сезінген. Гэмбаку Үйі
«адамзаттың негативті мұралары» және ... ... ... ешқашан
қайталанбайтын үміт символы болып табылады.
Соңғы жылдары Жапония бүкіл әлемде орналасқан ... мұра ... мен ... құру ... ... ... ... ат салысады. Жеке
айтып кетсек, ... ... ... ... бірлескен қор құрып,
Камбоджадағы Ангкар ескерткішін сақтауда көп қызмет атқарған. ... ... ... ... ... ... ... жасап, 2003 жылы
ол ескерткіш қауіп төніп тұрған ... ... ... ... ... ... ... бағдарламасы шеңберінде мәдени
мұраларды қорғау жөніндегі қызметті нәтижелі атқару үшін, өзінің барлық
қаржылық, материалдық, техникалық және ... ... ... ... ... ... ... бағыты – аймақтарды мәдени
жандандыру. Әдетте, өндіретін және өңдейтін кәсіпорындары немесе ірі ғылыми-
зерттеу орталықтары бар ... ... ... және өмір сүру ... болып табылады.
Бірақ, осындай кәсіпорындар жабылған жағдайда, елдің немесе сол аймақтың
экономикасы, елдің бюджеті үшін ... зор ... пен ... ... ... құрылады.
1980 жылдан бері Жапонияда кіші қалалар мен ... ... ... ... ... ... ... қайта құрылымдануына байланысты
зауыттар мен фабрикалар ... ... ... ... ... жұмысын тоқтатқан.
Осының себебінен, халық арасында жұмыссыздық өсіп ... ... Н.В. ... сөзі ... ... ... осындай
жағдайда, экономиканы «мәдени бағытқа» немесе «мәдени индустрияны»
дамытуға – ... ... ... сәтті болып отыр. Осының арқасында
жаңа жұмыс орындарын ашуға ғана емес, аймақтардың ... үшін жаңа ... ... қол ... ... ... құрылуы жаһандық үрдістердің бейнесі болып табылады.
Ол бір жағынан, аймақтардың экономикасын қолдап, әлемде Жапонияның тартымды
имиджін қалыптастырады. Басқа жағынан, ... ... ... ... ... ... айналдырады.
С.Э. Зуев мәдени индустрияны «бір ... ... ... мен өмір ... ... ... ... оларды «өмір салттары»
атты жаһандық нарықтарда ... ... және ... ... ... ... - деп ... Оның ойынша «соңғы 10-15
жылда аймақтық ... ... ... ... жаңа формалары ... ... ... ... ... кенеттен болған жағдай емес.
Оның бәрі – жаһандық мәдени ... ... ... ... ... қайта жандануға мүмкіндік беретін институттар болып табылады [87].
Жапонияның ... ... ең ... ескі ... ... арнап қайта құрылғылаудан ... ... ... ... ... ... бос ... алаңдары халықтық
қолөнершілерге арзан бағамен сатылған. Дәл осы жерде, көптеген дәстүрлі
жапон қолөнері қайта жанданды, ... ... ... қаласы жапон
дәстүрлерінің орталығы және көптеген жапон және шетел туристерінің ағымын
тартатын қала ... ... ... ... ... ... ... «мингэй
теориясын» (халықтық өнер теориясы) айта кетуге ... Оның ... ...... ... ... ... табылады.
Бұл теорияның мәні – жаңа модернистік идеяларға, ... ... ... ... мен ориентализмге ... ... ... ... негізгі 12 критериін бөліп көрсетеді:
1. Қолөнер әдемілігі;
2. Жекелік әдемілігі;
3. Қолдану/функциялану әдемілігі;
4. Денсаулық әдемілігі;
5. Табиғилық әдемілігі,
6. Қарапайымдылық әдемілігі;
7. Дәстүр ... Түзу емес ... ... емес ... ... ... ... және адал еңбек әдемілігі;
12. Батырлық және құпиялылық әдемілігі ... ... ... кезеңінде пайда болған, ал ... оның ... ... ... ... ... бұл
модернизмнің аяқталуы мен постмодернизмнің басталуы кезі болып ... ... ... ... ... жатқан мәдени саясаттың көрсетуі
бойынша, «мингэй» мәдени индустрияның маңызды бөлігі болып табылады. ... ... Юко ... ... құбылысын былай бағалайды: «Мингэй өліп
қалған, бірақ, ... ... тым ... ... тым ... ... ... «мингэйге» айналған бұл ұғым қазір де қолөнер
саласында көптеп ... [88, ... ... ... ... теориясы» сияқты, оған негізделген мәдени
артефактарды жапондықтар нағыз жапон ... ... ... Сол арқылы, «мингэйді» өзінің ұлттық және мәдени ерекшелігін
сақтау мен ... үшін ... зор ... ... ... бұл ... кейін жаһандану үрдістері арқасында түрленуге шалдыққан
ұлттық ерекшелік туралы айтылуда. Осылай, Юки ... ... ... ... және ... ... елестейтін стиль - «шығыс философиясы»
немесе «жапон ... деп ... да, ... ... ... «аутентикалық» дәстүрі мен постмодернистік символы
ретінде ... Ал олар өз ... ... ... жаңа ... мен ... болып табылады».
«Мингэй» стиліндегі өнімдер мәдени индустрияның бір бөлігі бола отырып,
елдің ... ірі ... ... ... қазіргі жағдайында халық
қолөнері мен ... ... ... аймақтық қана емес, жаһандық ... ... ... ... ... ... ... қағидасы қызметін бастайды.
«Глокализация» (Glocalization) - ағылшын тіліндегі «globalization»
(глобализация) және «localization» ... ... ... ... термин. Бұл ұғым әдетте, жаһандық ... ... ... ... ... нарыққа арналатын өнім немесе қызметке қатысты
қолданылады. Яғни, өнім немесе ... түрі сол ... ... ... мен ... ... сай болу ... Сәтті түрде глокализацияланған өнім немесе ... ... аса ... ... ... ... ... мәдени индустрия арқылы белгілі бір аймақтың
ерекшелігін таныстыру мен ... ... ... Ал ... елдің имиджіне лайықты жағдай туғызады [88, 243-б].
Сыртқы мәдени саясат – мәдениет саласындағы Жапонияның ... ... ... ... ... Жоғарыда айтылғандай, Жапония
өте ұзақ уақыт бойы өзінің қажеттіліктеріне ... ... ... Ал, ... ... соғыстан кейін, жапон және батыс
мәдениеттері ... ... ... ... ... мәдениетіне
сүйенбей, өзінің ұлттық мәдениетін әлемге белсенді ... ... ... Бұл жағдайлар Жапонияның сыртқы мәдени саясатының ... ... ... бір ... ... Бір ... ... халықаралық сахнаға толығымен шығуы, басқа жағынан, мәдениет
саласындағы ... ... ... күшейді. Осы қызмет жүзеге асуы үшін
маманданған жаңа ... ... ... ... ... мәдени
қызметке бюджеттен бөлінетін қаржы да көбейді.
1980 жылы Жапонияда «Мәдениет кезеңі» атты саяси доктринасы жарияланды,
оның ... ... ... ... тіреледі:
1. Халықаралық істерде басшылық рөлін Еуропа мен АҚШ ... ... ... ... Еуропацентристік «модернизация» кезеңі аяқталып, оның орнына
«мәдени кезең» ... Бұл ... ... ... әлеуметтік
қатынастарының идеалы негіз болатын, батыстан ерекшеленетін жаңа
қоғам пайда болды [46, 182-183 ... ... ... ... ... ... ... ерекшелік идеясын және бүкіл ... ... ... ... ... ... ... сырттағы мәдени саясатының кейбір жағдайларын ресейлік
тарихшы Е.Л. Катасонова былай тұжырымдайды: «Мемлекеттің халықаралық ... ... тым ... ... ... ... ... емес, үкіметаралық деңгейде өтуі және тек ресми ... мен ... ... ... ... жасау арқылы ғана өтеді.
Елде тек соңғы жылдарда ғана ... ... ... ... нәтижелі
өткізу мақсатында үкіметтік және үкіметтік емес ұйымдардың арақатынас
«жүйесін» құру ... ... ... [46, 184- ... ... мәдениеті оның экономикалық бөлшегімен ұсынылған және
өзінің стратегиялары бар жапон компанияларымен қаржыландырылады. Жапондық
тұтынатын ... ... ... ... мен ... ... ... мотивациясын ынталандыру жолдары мен
шаруашылықты мемлекеттік реттеу, тағы да ... ... ... ... ие және Жапонияның мәдени экспорты үшін маңызды ... ... ... ... моделіне келетін болсақ, жапон
компанияларында тұлға ... ... ... орнату, жеке тұлғаның ортақ
іске толық адалдығы, ... ... оның ... мен ... алдындағы
компанияның толық міндеттілігі қағидасы («маргакаэ») үстемдіккке ие.
Ұжымдық бірлік – жапондық қана емес, батыс компанияларына да тән ... ... ... ... корпоративті мәдениет анализі шеңберінде
ерекшелеуге болады. ... И. Л. ... ... ... ерекшелігі – жеке мүдделердің топ мүдделеріне абсолютті бағынуы.
Оның нәтижесінде, топтың кейбір ... ... ... ... ... Бұл ... ... корпорациялары....батыстан ғана емес,
батыстық басқару тұжырымын игерген көптеген азиялық компаниялардан ... ... ... ... ... ... өркениет
нұсқаларының бірі» атты ... ... ... ... ... ... ... ұжымдық интерпретациясына сәйкес, оның мүшелері
ұйымның, компанияның барлық талаптарына көнеді және өзін ... ... ... ... ... және өз ... ... де, бұл өзгермейтін қағида. Себебі, олар жұмыс орнында барынша түрде
гормониялық қатынастарды сақтап қалуға тырысады». С. В. ... ... ... ... қазіргі жағдайдағы жапондықтардың еңбегін ұйымдастыру
бонустар жүйесі мен ... да ... ... ... ... келе ... ... сонда да патерналистік әлеуметтік құрылым ұлттық
санада мызғымас болып қалатынын айтады [51, 363-б]. ... дәл ... және ... ... ... ... таныстыруда.
Жапонияда қалыптасқан күшті корпоративті мәдениет, жаһандық өзгерістерге
жақсы бейімделе алмайтындықтан өзінің жетіспеушілік ... ие. ... И. Л. ... былай дейді: «Қазір даму сатысының қуып-жету
сатысының аяқталуы мен жылдам өзгеретін ... ... ... тез
ыңғайлану қажеттілігімен ... ... ... ... ... ... ... де түзетуге мәжбүр. Ал бұл –
корпоративті басқаруды ... ... ең қиын ... ... отыр»
[89, 128-б].
Сонымен, Жапонияның жаһандану кезеңіндегі мәдени саясатының басты үш
бағытына анализ жасап, ... ... ... ... ... ... ... қорғау жөнінде белсенді және қызмет атқара отырып,
Жапония ... ... ... ... мәдени аураның»
маңыздылығына көңіл бөлуге шақырады. Себебі, бизнестің мәдениетті жұтып
қоятын заманында жаһанданудың ... бір кері ... үшін оны ... ... ... билігі елдің аймақтарын дәстүрлі мәдениетті нарық ережелері мен
бизнес заңдарына ... ... ... ... Осылай, жаһандану
үрдістерінің мәдени саласы үшін барынша ... ... жағы ... ... ... ... ... болды;
3. Жапонияның қазір шетелге таныстырып, таратып жатқан корпоративті
мәдениет ... ... ... қуып жету ... даму ... ... оның топтық және жекелікке қарсы сипаты Жапонияның
қазіргі дамуы үшін кері әсерін ... ... Ал, ... ... ... ... бұл модель тіпті өмір сүре алмайды.
2.2. Жаһандану кезеңіндегі Жапонияның бұқаралық ... ... ... ұмтылысы
XXI ғасырдың басында жаһандану үрдісі ... ... ... ... оны «орталық» және «шеткі» деп екі бөлікке бөлді.
Осы уақытқа дейін жаһандық ағымдар ... ... ... ... ... ... ... негізгі салаларын басып алды. Ол
өзіне экономиканы ғана емес, саясат пен мәдениетті де ... ... ... ... жеке ... объектісі ретінде қарастыруға
болады.
Соңғы онжылдықта ... ... ... жаңа ... ... үрдісінің траекториясы едәуір өзгерді: жалпымен
мойындалған әлемдік орталық АҚШ-пен ... өзін ... ... орталық» деп атайтын және басқа да алдыңғы қатарлы елдер, оның
ішінде Жапония пайда ... ... ... өзін ... ... ... ... белсенді көрсетуде [90].
Жапония әлемдегі лидерлік позициясын сақтау және әлемдік ... әсер етуі үшін XXI ... ... өзінің мүдделерін мәдениетке,
оның ішінде ең танымал және ... қол ... ... ... ... жағына бұрды. «Time» журналы бұл жаңа пайда болған сыртқы саяси
стратегияны былай тұжырымдайды: ... ... ... ... ... ... ... да, бірақ елдің қазіргі музыка, өнер, сән,
дизайн мен басқа да бұқаралық мәдениеттің ... жаңа ... ... рөлі енді ... ... «Покемон» әлемнің 65
елінің мектеп оқушыларының жүрегін жаулаған және ... ... ... 65 %-ы ... шығарылады... Соңғы онжылда Жапонияның
өндірістік экспорты 20 %-ға ... ... ... 3 есе ... 12,5 млрд ... ... Аллен және Р.Сакамото зерттеушілерінің образдап айтуы бойынша:
«Жапонияның қазіргі заманғы бұқаралық ... ... одақ ... сондықтан оның бүкіл әлемге тарауын қамтамасыз ете алды» [91]. ... ... ... ... мен мемлекеттік амбицияларының күрт өсуі
және жапондықтардың өздері жасаған қиыршығыстық өркениеттің ... ... ... ... ... ... ... өзін жайлап халықаралық
объектіден субъектіге айналып жатқан, белсенді іс-әрекет жасайтын күш,
жаһанданудың маманданған және ... ... ... ... отыр. 80
ж.ж басында Жапония агрессивті түрде әлемнің экономикалық ... ... ... ... ... елдер оны мәдениет жағынан пассивті деп
айыптаған. Танымал ... ... ... ... ... Оэ Кэндзабуро
мен басқа да жапон интеллектуалдары бұл жағдайға шын мәнінде қарсы шығып
отырды. Кэндзабуро өзінің шетелдік ... ... деп ... ... ... ... ... керемет екенін білесіздер, бірақ
бізді, жапондықтарды «Хонда» қызықтырмайды. Бізді тек ... ... ... ... ... ... ғана» [61, 2-б].
80-жылдардың басында жапон үкіметі, өзінің ... ... ... ... жеткізу үшін, оған қоса ары қарай бизнестің
гүлденуіне мәдени алғышарттар құру үшін, ... ... ... ... түсті. Бұл бағыттағы саясат қазіргі заман мен болашаққа ... ... ... Көптеген елдерге басында, Батыс елдері үшін жапон
экзотикасы болып саналатын – самурай фильмдері, Ноо мен Кабуки ... ... ... ... ... суреттерінің көрмесі, жапон табиғаты
мен ежелгі сәулет өнерінің туындылары, роликтер, ... ... ... күрескерлері мен басқа да спорт түрлерінің өкілдерінің өнері және тағы
басқалар ... ... ... мен ... сүйенген жапон
мәдениеті алдында әлемдік деңгейдегі мүмкіндіктер шектеулі болған.
Дәстүрлі жапон мәдениетімен ... ... бұл елге ... ... да, ... елдердің тұтынушыларының сұранысы жаңа заманға,
демократияға, әмбебаптылық пен жаңа технологияларға негізделген. Ал ... ол ... ... ... жалғыз және абсолютті лидер болып
қалыптасқан американдық бұқаралық мәдениет қанағаттандыра ... ... ... ... ... индустрия нарығына әсер ету
негізгі алты трансұлттық корпорациялар арасында бөлінген. Олар: «Сони»,
«Тайм ... ... ... ... Ньюс ... және ... ... жаһандық маңызы бар голливудтық студиялардың иелері болды.
Оларды ... ...... телевидение, радио, кабельді желі,
дыбыс жазу, баспасөз және тағы ... ... ... мен
формасын анықтайтын «идеялар ... деп ... ... ... ... мәдениет шеңберінде болатын күрес пен
бәсекелестіктен кем түспейді. Себебі, ... ... ... 50-60 млн
көрермен мен тыңадушыға тікелей жол табу мәселесі де ... ... ... ... Г. ... ... «Әр үй күрес
алаңына айналады».
Коммуникативті жүйелердің дамуы мен жаңа ... ... ... ... ... ... пайда болуы жалпыға
ортақ жаһандық кеңістік құрды. Ал бұл кеңістікке жалпы ... үшін ... және ... ... жаңа ... ... ... жаңалықтар
қажет болды. Міне, сол кезде Жапонияның техникалық потенциялы өзінің барлық
көлемінде сұранысқа ие ... Ол, ... көп ... ... ... мен рухани құндылықтарын жоятын «американизацияны» құртуға деген
ұмтылысын өз ... ... ... ... мен ... жаңа ... ... негізінде Жапония өз мәдени стратегиясын
қайта қарастыруға мүдделі болды. Қоғам мен ... ... ... ... ... ... мәдени көшбасшылыққа жете алмайтынын түсінді.
Себебі, бұл шетелдіктер үшін қиын болып табылатын. Бұл үшін, жалпыға ... ... ... ... еді, себебі бұл, тұтынушы қоғамының
болмысы болып табылады және жаңа ... ... ... ... ... ... ... басқыншылығының агрессивті түрін
таңдады. Бұған дәлел ретінде анимэ мен мангаға арналған сайттардың ... ... 10 ... ... айтуға болады. Бұл сайттардың көбеюінде жапон
өндіруші компаниялары, максималды аудиторияны қамту үшін ... ... Осы ... тез ... ... ... мәліметтерге жылдам қол
жеткізу мүмкіндігі, бұл жанрдағы ... ... ... ... Бұл ... ... ... өз жұмысын негізгі 3 бағытта жүргізеді:
1. Кез-келген өнімді ұсынудың жаңа сапалы мүмкіндіктері;
2. ... ... ... ... ... ... Материалды кез-келген аймақтық және жергілікті жағдайларға бейімдеу.
Жапония үшін жаһандану үрдісіне белсенді кіру ғана ... оны ... ... ... екенін, жапон қоғамы басқалардан ертерек ... ...... жаңа ... ... мен оның ультра жаңа
технологияларға негізделген мәдени технологиялардың пайда болуы еді.
Қазір Жапонияда «жұмсақ күштің» бір ... ... ... ... ... мен рөлін жақсы түсінеді. Сонымен қатар, осында
мәдени құндылықтардың ... ... жоқ. ... ... ... ең ... ... мұра үшін Жапонияның және оның ... ... ... ... керек. Бұл жерде мынандай логика туады
– Жапонияны түсіну үшін оның тарихы мен мәдениетінің негіздерін тану керек,
ал оның ... ... ... түрі – ... ... және ... ... ұшыраған аз бөлігі ғана. Бірақ, дәл осы арқылы жапон
тарихы мен ... ... ... ең ... жол ... ... ... мәдени дипломатиясы жөніндегі Консультативті
кеңесі ұсынған тұжырымдама бойынша, ұлттық ... ... ... ... ... үшін ... саты деп көрсетіледі. Ол ... ... ... ... мен ... ... мәдени өнімдерде
эстетикалық сезім мен дәстүрлі ... ... паш ... авторлары оларды елдің мәдени дәстүрлерінің жаңа бейнеленуі
деп сипаттайды. «Қарапайым адамдар әлемдік ... ... және ... және әлеуметтік мәселелерге әсер ететін ғасырда, оларға жапон
мәдениетіне енетін оңай жол ұсыну өте ... Олар бұл ... ене ... ... ... ... ... құндылықтарды таба алады». Концепцияның
басты авторларының айтуы бойынша: «Жапонияның ... ... ... ... міндеті тұр» [19].
Шын мәнінде, бұл - Жапонияның жаңа әлемдік ... ... ... ... ... тигізу сияқты амбициациялық ұмтылыстарының белгісі
ғана. Бірақ қынжылтатыны, ... ... ... ... «ой
билеушісі» болу секілді агрессивті ... күйі ғана ... ... ... ... әлемге ұсынып жатқан жаңа бағыттарында бейнелеу құндылықтары
мен моралдік нормалардың тарлығы болып отыр. Бұл ... ... ... ... ... ... ... жатуын қоймай, енді ... ... ... ... олардың жұмыстарында «әлемнің
жапондануы» деген ұғым пайда бола бастады.
Осылай, Т. ... мен К. Смит ... ... ... ... ... ... менеджменті, сонымен қатар, тұрмыстық
және рухани мәдениетінің жаһандық ... ... ... ... осы ... ... ... оны «американизация», «вестернизация»
сияқты ұғымдармен бір деңгейге қояды [62, 31-59 ...... ... ... ... қарағанда доминант
болатын, ассимиляцияланатын және оларға өзінің ықпалын тигізетін үрдіс
болып ... ... да, ... үрдісі туралы айту әлі ертерек, ал оны
«американизация» ... ... ... ... ... ... американдық мәдениет және оған ... ... ... өмір сүру ... ... және тағы ... кең көлемде таралуы ... ... ... ... және ... ... объективті себептермен және мақсатты түрде
солтүстікамерикалық ... ... ... ... ... ... Week» ... «Жапон мәдениеті АҚШ-та үлкен бизнес
болды...Жапон мәдени ... ... ... ... ең ... поп-
мәдениет пен ойыншықтар нарығы арқылы еніп ... ... ... кең ... ... және бұл ... ... арналардан
да үлкен аудиторияны қамтиды [13].
Осы үрдіс одан да бетер азиялық елдерде өтіп жатыр. Дәлел ... және ... ... ... ... ... 9 ... өзінде 1998 жылғы 5.5 млрд иеннен 2002 жылы 14.6 млрд
иенге өсіп, барлығы 200 млрд ... ... айта ... болады. 1970 жылы
жапон телебағдарламаларының саны 2200 ... 1980 жылы оның саны ... жылы – 19540 ... ал ...... жетті.
Сонымен қатар, кей мамандар «тікелей емес жапондану» ... ... ... Оның мәні – ... ... ... басқа елдерге тікелей
Жапониядан емес, олардың мәдени әсері ... ... ... ... ... бастапқы сатысында мәдени өнімдер тікелей
Жапониядан таратылған. Белгілі бір ... ... ... осы ... ... «жапонданудың» қосалқа орталықтары болып табылады, ... осы ... ... ... ... үшін ... ... «Сейлор Мун батыр қыз» атты анимэнің ... ... ... ... ... ... ... кейін бүкіл Латын
Америкасы елдеріне сатылып кеткен. Басқа мысал – Нидерландыда ... ... ... мен ... алынған. Жапон ғалымы Тамамуро Тоё өзінің
«Кайтэн-суси» кітабында ... емес ... ... ... ... ... [92].
Әлемді «жапондандыру» идеясының авторлары жапондық бұқаралық мәдениеттің
американдық бұқаралық мәдениетпен салыстырғанда екінші ... ... ... оның ... ... ... іздеу керек. Бірақ
олардың ойынша, ... ... ... ... елдердің нұсқаларына
қарағанда, ең бірінші өзінің ерекше және ... ... ... ... ие ... ... замандағы жапон бұқаралық
мәдениетінің ұлттық ... ... ... ... әлемде ерекше
тартымдылық пен үлкен сұранысқа ие болып отыр.
Алайда, жапон бұқаралық мәдениеті өзінің негізіне ұлттық болмысын ... ... ... ... көшіріп алды. Міне, барлығына таныс осындай
факторлардың болғаны үшін, жапон музыкасы мен жалпылық ... ... ... ... ... да ... қарқынмен жаулап алуда. Сонда да,
бұл сәттіліктің басты ұлттық ... ... ... ... ... ... мәдениеттің қарапайым қайталамасы ғана болар еді.
Мәдениеттанушы ғалым ... ... ... ... батыстық поп-
мәдениетке өзіндік басқа нұсқа ұсынып, сол арқылы ... ... ... ... және ... етіп ... [36, 9-б]. Оның айтуы бойынша,
қазіргі жапон мәденитінің түпнұсқасын Батыста іздеу ... Ал ... ... ... ... ... жарамды етті. Яғни, бұл жапондық поп-
музыканың да, теледраманың да, анимэнің де батыста ... ... ... ... ... табылады.
Жапонияның қазіргі мәдени өмірін зерттеп жүрген ғалымдардың барлығына,
Жапонияның мәдениетін Азияға таратуға қатысты ... ... ... ... сипатқа негізделгенін және ол арқылы әлі күнге дейін
Корея мен Қытайда ... ... ... ... жою ... мәлім. Бүгін мәдениет қазіргі ... ... ... үшін жаңа геосаяси жағдайларға бейімделе ала ... ... ... ... жағымды шарттар жасайды.
Оған мысал ретінде, Оңтүстік Кореядағы әлі күнге дейін сақталған күрделі
және қарсылықтары көп мәдениетті ... ... Бір ... бұл елде ... ... ең ... танымалдылыққа ие, ал басқа жағынан, әлі де
жапон мәдени индустриясын корей нарығына ... ... ... 1998 ... ... ... ... фильмдерін таралымға шығару заңды
түрде жазаланатын. Тіпті, жапон актерлері ... ... ... ... өте қиын ... ... қатар Кореяда жапондық танымал
музыканы таратуға тыйым салынған болатын. Ал, Кореяның ең үздік жоғарғы оқу
орны – Сеул ... ... ... ... ... дейін жапон
тілінің кафедрасы болмаған. Осылардың себептері - тарихтағы осы екі елдің
қарулы қақтығыстары мен ... 35 жыл бойы ... ... ... ... жапондық жаңалықтарға, әсіресе жасы үлкен корейліктер
күдікпен қарауы ... ... ... ... ... ... басқаша
көңіл-күй мен ынтығуды корейлік жастар арасында ... ... ... ... ...... 13 пен 22 жас ... болып отыр. Сеул Ұлттық Университетінде ... ... ... бойынша, респонденттердің 65,5%-ы ... ары ... ... ... ал 55%-ы ... нақты және тереңірек танысуға ұмтылысын білдірді.
Уақыт өте келе корейлік антижапондық сезімдер сиреп бара жатыр. Қалай
дегенмен, ... ... үшін – ең ... ... мен ірі ... ... өмірге қажетті технологиялардың қайнар көзі және ... ... бар ... да, ... Жапонияның бұқаралық мәдениетіне деген қызығушылық
өсуде. Жапондық баспа өнімдері шеттен келетін журналдардың 85 %-ын ... [22]. Ал ... ... ... ... енді ... ... тудырмайды. Бір сөзбен, Кореяның жалпылық және ... ... ... ... ... ... ... Жапония психологиалық тұрғыдан алғанда өзін Америка мен
Азияның арасында сезінді, бірақ, ол әлемдік ... ... ... ... азиялық образын жойып, батыс еліне жатқызу мүмкін емес.
Соғысқа дейін жапондықтар өздерін Азиялық өркениеттің бір бөлігі ... оны ... ұлт ... қарастырды. XX ғасырдың 30-
жылдарының империялық сипаттарын жапон үкіметі мен жеке ... ... ... ... елдің мәдени стратегиясында да өзгерістер байқала
бастады – Жапонияның ... ... ... «күш ... ... ... ... империализмінің» бір көрінісі болып табылады
[50, 338-б].
Азиялық тыңдаушылар американдық әртістерден гөрі ... ... көп ... ... «Американдалған шығыс жұлдыздарының
костюмдері, шаш ... мен ... ... ... себебі азиялық эстрадалық идолдар көбінесе шынайылыққа жақын ... әр ... ... ... ... сипатты таба алады. Дәл
осы табынушы мен ... ... ... голливудтық жүйеден
жапондық идолдар жасау ... ... - деп, Бэфу ... ... [36, 7-8 б.б]. ... Азия ... жапон
сәні мен косметикасының танымалдығының себебі де осы, бірақ көбінесе бұл
физиологиялық жақындық: дене ... тері ... ... тағы ... ... ... үлкен рөл атқаруда.
Қазір аналитиктер Токионың мәдениет саласындағы Азия мен батыс
арасындағы позицияларын болашақта нығайтуды ... отыр және ... ... ете ... ... үшін ... ... жеткілікті кең кеңістік қалдырып
отыр. Ағылшын жапонтанушысы Г. Хуктың айтуынша: « Қазіргі Жапония, АҚШ пен
Шығыс Азия ... үш ... ... бұл ... ... ... Яғни, бұл жерде АҚШ-тың Жапония мен Азиядағы жаһандануымен
қатар, Жапонияның Азиядағы жаһандануы қарастырылады» [50, 338-б].
Жапония - ... ... ... ... ... ... ... жаңа ұғымды жапондық «Сони» корпорациясының жетекшісі
Морито Акио ұсынған, одан кейін Мадридтегі ХХII ... ... (1990 ж) ... ... өз жақтастарын тапты.
«Глокализация» үрдісінде модернизацияға түскен аймақтық мәдениеттер
жаһандық мәдениетпен бірігеді, бірақ жаңа ... ... ... ... ... антропологтар бұл үрдістіі өнімнің «мәдени өзгеруі»
немесе ... деп ... ... өнімдерді бейімдеудің осы
бағытында нарықтарды білу мен ... ... ... түсіну және ұсынылып отырған мәдени өнімді нәтижелі ... ... ... ... ... енгізу қажет.
Мысалы, манга мен анимэнің басқа елдерге таралуы бірнеше ... Ол - ... ... ... ... ... ... байланыспауы, тағы басқа өзгешеліктер болып отыр. Бұл ерекшелік
жапондық комикс-мәдениеттің бейнелеу тілінің ... ... ... ... ... Тэдзукидің өзі манганы, онсыз ... ... ... емес - мысырлық иероглифтермен салыстырады. Сол сияқты, визуалды
сөздіксіз, символиканы, манганың оқу негіздерін, өзгеше ... код ... ... ... ... ... көптеген жапондық манга мен
анименің артықшылықтары мен тереңдігін түсіну қиын ... ... ... жапондық комикс-мәдениеттің басқа елдерге таралуы үшін өте
күрделі бейімделу жөніндегі жұмыстар атқарылады.
Осылай, Кубо ... мен Анна ... ... ... ... ... ... ханшайымы» мен «Сэйлор Мун - батыр қыз»
анимэлері АҚШ-та, американдық ... ... сай ... ... жете ... [93]. Бұл ... ... алып, сәтсіздіктің
себептеріне анализ жасап, «Покемондардың» жапондық авторлары бұл ... ... ... үшін ... ... ... Өзгеріске
батырлардың аты, музыкасы, сюжет, т. б түсіп, 700 мың $ жұмсалды.
Мәдени индустрия үшін өндіруші ... ... ... ... ... маңызы бар. Мысалы, «Макдональдс» ресторандары, оның басты
өнімі - гамбургерлер Азияда ешқандай бейімделуісіз-ақ танымалдылыққа ... ... «бұл ... ... мәселе - осы ... ... ... ... ... осы ...... сәтілігі
американдық өмір стилімен байланыстырылады» [36, 11-б]. Басқа сөзбен
айтқанда, өнімнің ... ... ... ... құны да
қосылады, бұл тіпті дәмі ... ... ... тағамдарды да артынан
алып шыға алады.
Ал, жапондық тауарлармен жағдай басқаша. Көптеген елдер үшін ... ... ... ... ... тартымды етеді және көп ... ... ... ... және әлемдік экономикалық
жетістіктермен байланыстырылады. ... ... ... ... ... тәжірибесімен байланыстырып, ол шығарған өнімге көзқарас
дәл осындай болады.
Кристина Роша ... ... ... шай салтанатының
таралуы мәселесімен айналыса отырып мынандай нәтижеге келеді: ... ... ... ... ұрпақтарының шай салтанатының ұлттық
дәстүрлерін сақтап отырғанының арқасында, жергілікті тұрғындар осы ертедегі
жапон ... ... ... ... ... Басқа елдер сияқты,
Бразилияда да экзотика мен әдемілікті еске түсіретін ... ... ... сән ... Жапония – Бразилиядағы сәндік тренд ретінде
қабыланатын, сонымен ... ... ... мен ерекшелік элементтерін
жоғалтпаған, ең алғашқы еуропалық емес супердержава бола алды. Мүмкін, ... ... ... табу ... шай ... үйренуге түрткі
болған шығар.
Жапония белгілі бір жағымды құбылыспен байланыстырылғанда, тіпті,
жапондық атаулар, мысалы, ... ас ... ... ... ... ... тудырады. Және керісінше, жапондық құндылықтар жағымсыз
сезімдер тудыратын қоғамдарда, ... ... ... ... ... ... тойтарыс беру аса үлкен қиындық тудырған
жағдайда, оның өндірушілері бірнеше жолдарды қолданады. Біріншісі – ... ... ... ... жою ... ... ... жоғарғы
сапалы өнім ұсынатын Жапония мен бұрын өзін ... ... ... ... ... ... ... қашықтықты көрсету [36, 16-
б]. Бірінші орынға тұтынушы қызығушылығы қойылады. Сондықтан, жапон өнімі
шетелде басқаша аталуы мүмкін, яғни ... ... ... ... ... жапон кәсіпорны өзінің өнімі үшін кез-келген, жапон
тілінде немесе ағылшын тіліндегі атау таңдауға ... ... ... ... ... ... ... атау сырттта белгілі бір
қиындықтар туғызуы мүмкін. Байқап ... ... ... Жапония
ішінді басқа атау – «Мацусита дэнки» атауын қолданады. Тағы бір мысал:
«Sony ... ... ... ... ... ... ... стратегиясының мәні – Жапонияның ... ... ... ... үшін, тауардағы барлық ұлттық ерекшеліктерді минимумға жеткізу
болып табылады» [36, 17-б].
Жапонияда қазіргі орын алып жатқан ... ... де, ... ... біраз әлсіреп қалды. Бұл - наурыз айында болған бірқатар
жер сілкіністері мен одан ... ... атом ... ... ... ... жарылыс оқиғалары болып ... ... ... елге көп ... ... таралған. Дәл осы себептен,
әлем мемлекеттері жапон тауарларына сенімсіздікпен қарап, тіпті ... ... ... үшін ... дерт ... Ол ... ... экспорты, электрмен қамтамасыз ету жүйесі, елдің имиджі мен ... ... жапа ... бұл ... соңы ... АЭС-тің иесі, TEPCO компаниясы өкілдерінің ... ... ... үшін алты ... ... айға дейінгі уақыт
қажет». Жер сілкінісінен кейінгі бір ай уақыт ішінде үш реакторда ... ... ... және ... зардаптарын жою туралы шешімдер жаңа
қиындықтар туғызуда [93].
Фукусима реакторынан бөлінген радиоактивті изотоптар жағалаудағы судан
ғана ... ... ... де ... Осы ... ... 29
елдің үкіметі тамақ өнімдерінің, ... сүт ... ... күшейтуге шешім қабылдады.
“Фукусима-1”атом станциясындағы апаттардан кейін, ... ... да ... ... ... ... жасауда. Радиацияға
байланысты Жапондық автомобиль өндірушілерінің ассоциациясы ... ... және ішкі ... жіберілетін барлық автомобильдерді
толық тексеруден өткізіп отыруға шешім қабылдады. Ассоциация осы шешімді
Nissan компаниясы ... ... ... автомобильдерін радиациялық
тексеруден өткізуі туралы жариялағаннан кейін қабылдады. JAMA мамандарының
айтуынша, бұл шаралар шетелдік тұтынушыларды тыныштандыру үшін ғана ... ... ... радиациялық тексеруерді оңайлату үшін жасалып
отыр [94].
Осы қиыншылықтар үшін жапон тауарлары өте ұзақ ... ... ... түсуі
анық болып отыр. Әлемде Жапон имиджі ... ... үшін ... ... одан ары ... әбден мүмкін.
Тауар өздігінен «анонимизацияға» түсе алады. Мысалы, анимациялық
фильмдер қатаң ... ... ... айрықша ұлттық сипаттарынан арылуы
мүмкін. Ал балаларға арналған «Құдыретті ... Жат ... ... шоу, американдық көрермендер үшін күрделі бейімделу
жұмыстарынан өткен. Осы жобаның таралуы, оның ... ... ... ... ... ... пен ... алып келді. Бірақ, барлығы
ойлағандай, бұл ... ... - АҚШ ... ... ... ... 1975 ... Жапониядағы балалардың теле-бағдарламасында пайда болып, сол жерден АҚШ-
қа 1993 жылы ... ... ... көп бөлігін ұлттық сипаттардан
арылтады, оның себебі, шетел көрерменінен туатын қандай да бір ... ... ... Бұл әсіресе Кореяда жүзеге асады: жапон ... ... ... ... ... ... ауыстырылады және тағы
басқа.
Алайда, «анонимизация» - тауарды ... ... ... сипаттарынан
арылту – тіптен әмбебаптылыққа алып бармайды. Мысалы, ... ... ... ... үшін «анонимизацияға» түсуінің ... ... ол ... де оған ... ... ... әр ... мәдени тауар экспортталанатын мемлекеттің
ерекшелігіне байланысты. ... ... ... Анна Алисонның
айтуынша, жапон мәдени ... ... ... барлық ұлттық сипаттан
айырылып барады. Дәл осындай ойды Сираиси Сая да ... ... ... келбетсіздігі, оны әмбебап және түрлі елдерге оңай экспорттайтын
тауар жасай алады» [36, ... үшін ... ... ... ... және ... деп ... емес. Өзінің мәдени саясатында, Жапония, ең бастысы өзінің ұлттық
өмірлік көзқарасына сүйеніп, ... ... ... ... креативті күш ретінде қабылданады. ХХI ғасыр технологиялары ұлттық
өнімді жаһандық өнімге жылдам айналдыруға ... ... ... «жапондық
негіз» аз уақыт арасында өзінің бастапқы маңызын жоғалтып алуы оңай, сонда
да, жапондық өнімнің нәтижесінде шыққан жаңалықтардың ... ... ... ... ... үшін ... трансформациялау
мүмкіндігін қамтамасыз етіп және әлем нарығына ... ... ... ... үшін ... ... жасап, өркениет аралық
диалогқа жаңа мүмкіндік ... ... ... ... ... ... ... отыр. Жапонияда жасалған көптеген мәдени жобалар жаһандық
масштабта ... және ... ... ... ... Басқа
сөзбен айтқанда, Жапония мәдени ... ... ... ... ... ... жаңа жаһандық мәдени кеңістіктің пайда болу
үрдісіне белсенді ат салысуда. Яғни, ... пен ... ... өмірі мен көзқарасының жаңа өмір салтын насихаттауда.
Ал, қазіргі Жапонияда орын алған зілзала ... ... жаңа ... ... ... ... бұл ел үшін ғана ... әлемдік даму
үшін де жаңа саяси сананы қалыптастыруда.
2.3. Жапониядағы конфессия ... ... ... ... ... ... дін барлық саяси, экономикалық, әлеуметтік және мәдени
үрдістердің қатысушысы болған. ... ... ... ... ... ... салаларына діни факторлардың әсер етуінің
тұрақты үрдісін байқауға болады. ... ... ... ... ... келу үрдісі айқын көрінуде, яғни, саясаттың «дінденуі» басталып
келе жатқандай.
Бірақ, конфессия аралық бейбітшілікке, келісім мен ... ... және әр ... іс ... де, сөз жүзінде де лайықты жауап ... ... ... дін ... ... көрсетлуде, ал басқа жағдайларда
оларға сенімсіздік пен ... ... ... ... бір діннің
«агрессивтік» мен «экстремизмдік» ұрандарын бүкіл дінге жабуға ... ... бір ... немесе адамның сол жердегі мүддесіне орай жасалып
отырған саясат ... ... ... діни ... кең ...... ... негізінде өмір сүруі плюрализм мен ... ... ... табылады. 2004 жылғы ... ... ... ... ... ... саны 108,6 млн адам, 93,8 млн буддистер мен
2,1 млн христиандар бар. Ал жаңа ... деп ... ... ... саны ... ... ... әр
түрлі дін өкілдері 214 млн адам, ал ... ...  130 млн ... ... бұл ... емес ... ... көптеген жапондықтар өзін тең
деңгейде синтоист пен буддист деп санайды ... мен ... ... ... ... ... «Діни
жылнамадағы» ресми статистиканы құрудың құралдары да өзгеше. ... өзі ... ... ... ... тек ... Діни ұйымдар жөніндегі Комиссияға түсетін ақпараттарды қолданады.
Сондықтан бұл шығарылымда түрлі діни ... ... ... ... ... ... ... қағидасына сәйкес, белгілі ... ... ... ... ... мен қала ... ... автоматты түрде сол қауымның мүшесі болып ... ... ... өмір ... ... ... ... болып табылады. Сонымен қатар, әр буддалық храм өзінің мүшесі
ретінде, храмдық ... ... ... ... ата-бабалары храм
жанындағы молаларда жерленгендерді санайды. Әр отбасы өз ... ... ... ... ... ... алады. Буддалық абыздар жеке мүшелердің жуық
санын білу үшін отбасылардың санын 2,5-ке ... ... мәні ... еркін жұмыс істей береді және өзінің сенушілерінің қатарына барлық
халықты кіргізеді немесе ... ... ... ... Бұл ... бір ... бірнеше рет санап жіберуі де ... ... ... ... ғана ... ... санын бере алады, себебі
«шоқындыру» салтанатынан өткендер ғана ... деп ... 2005 ... 31
қаңтарында олардың саны 2 595 397 болды [14]. ... ... ... түрлі типтік, ұлттық және аймақтық діни ұйымдар (сюкё дантай) жұмыс
істейді. Олардың көп бөлігін «діни ... ... ... ходзин) болып
саналатын культтік мекемелер (храмдар, шіркеулер) құрайды, ... ... ... ... ресми емес, негізгі үш конфессиямен байланысы жоқ
24 803 діни ұйымдар мен ... бар [12, ... ... адамның бүкіл өмірін бақылайтын және бағындыратын
ортақ діни ұйым ... Және ... діни ... ... ғана ... Айтылып кеткендей, әр отбасы мекен-жайына байланысты синтоистік
шіркеуге тіркелген және белгілі бір отбасылық дәстүрге байланысты ... сай ... ... ... – қауымдық дін, ал буддизм – отбасылық
дін деп санауға болады. Көптеген діни салтанаттар шіркеулік ... ... ... ... ... Үй мен ... – діни өмірдің
орталығы болатын. Жапондықтардың діни ... көп ... ... ... бір салтанат арқылы жасалады.
Діндердің елде бірігіп өмір сүруі ерте тарихқа кетеді. Жапондықтардың
діни санасының негізінде синто жатыр, ... ... ол дін ... ... ... ... мен ... нормалардың жиынтығы
ретінде қолданылатын.
Жапондықтар өздерінің аралдарын құдай жаратқаны, ... ... ... аңыздармен сіңісіп кеткен, солай олардың
діни саналарының бір жағы ... ... ... ... ... мен пайғамбарлары жоқ. Сондықтан, бұл өзіне буддизмді ғана емес,
конфуцизм мен даосизмді, кейін христиан дінін де ... ... ... буддизмді жат элемент ретінде қабылдамады, өз ... ... ол ескі ... бас ... ... етпеді. Оның жапондық
нұсқасы әлеуметтік және дәстүрлік құндылықтарға сай болды.
Жапондықтардың діни сана сезіміне ... ... де ... ... Ол ... ... күрделі жүріс-тұрыс мысалдарын, нормалары ... алып ... ... ... мен конфуиий ілімдерінің ... ... ... тән ... көзқарастарын қалыптастырды.
Тарихшы Т. Фудзисаваның айтуы бойынша: «Синто – тамыр, конфуцийшілдік -
жапырақтары мен ... ал ... - ... мен ... [14, ... мен ... ... діндер ретінде бірге өмір сүреді. Біріншісі
ел мен оның ... ... ... ... болғанын, шіркеулердің
құрылысының канондары мен түрлі діни-мерекелік ... ... осы ... дейін жеткізді. Ал екіншісі, өнер туындылары толы ... ... ... ... ... ... ... жасау
дәстүрлерін алып келді.
Конфуцийшілдік жапондық мәдени дәстүрге үлкен әсер еткен ... ... алып ... ... ... Ф. ... айтпақшы,
«Конфуцийдің көлеңкесі әлі күнге дейін Жапония қоғамы арасында жүр» [14, 68-
б].
Даосизм халықтың сеніміне, ... және ... ... ... ұғымын
алып келіп әсер етті. Сондықтан, осылардың арасына христиан діні келді де,
білім беру мен ... ... ... әсерін тигізді. ХХ ғасырда
пайда болған жаңа діндер ескі діндерге өзгеріс енгізіп, оларға өздерінің
жаңа ... ... бір ғана ... ... адам – ... ... ... болып
табылады. Сондықтан Жапонияда, Еуропадағы сияқты діни доктриналардың күресі
мүлдем болмады. Жапондықтар белгілі бір ... ... деп ... Олар
көбінесе түпкі мағынадан гөрі, формасына, мерекелерге, салтанаттарға көңіл
бөледі. Киотодағы буддалық храмның қызметкері Т. Фукитаның ойынша, ... ... діні дәл осы ... жағы ... танымал болып отыр.
Ол шығыстық діндердің салтанаттылығына ... ... ... Фукитаның
сөзінше, бір жапондық синтоистік, буддистік храмдар мен ... бара ... таң ... жайт емес.
Көп жағдайда жапондықтардың сенімі жай ғана салттар мен ... Олар ... ... және ... ... аттарын
білмейді, бірақ аңыз бойынша олардың бар екендігмен таныс. Осы тұрғыдан
қараса, онда барлық ... ... ... келеді. Тіпті өзін дінге
бағынушы емеспін ... әдет ... ... ... адам ... ұлттық мерекелерді діни салтанаттарды өткізеді. Көптеген ... ... ... бір ... боп ... ауыз-екі тілмен
таралып, жыл сайынғы мерекелерде және басқа да шараларда көрініс ... ... діни ... ... ... оған арнайы «жыл
сайынғы мерекелік іс-әрекеттер» (нэндзю гёдзи) ... ... ... Олар
күнтізбеде бөлініп көрсетіледі, оларға ... ... ... ... энциклопедия шығарылады, барлық храмдарда олардың өтетін
уақыты туралы мәлімет ілінеді және газеттер мен ... ... ... діни емес ... ... ... діни қатынастарды реттеу бірқатар нормалар арқылы жүзеге асады.
Дінге байланысты ел ... да ... ... ... ... ... ... «Ешқандай мемлекеттік қаржы немесе басқа
да мүлік қандай да бір мемлекеттік емес діни ... не ... ... ... немесе филантропиялық мекемелердің қолдануына
немесе пайдасына бөлінбейді» деп ... Осы ... 1947 ... қоғамдық (саяси) және жеке (діни) өмірдің арасына айырма салды,
ал бұл өз ... ... ... өз ... ... ... ... бұл мәселені тек өзіне қатысты, жеке мәселе деп санайды,
сондықтан қандай дінге қатысың бар деген сұрақ этикаға жатпайтын, ұят ... ... Ал ... ... ... қай буддалық мектепке жатады»
деген сұрақ әбден орынды сұрақ болып қабылданады.
Жапондықтар, мысалы қандай да бір саяси ... ... ... ... ... тудырмайды. Жапониядағы ең бірінші әйел адам
– Т. Дои - Социал-демократиялық партияның көшбасшысы, одан ... ... ... ... ... ... құралдары оның жоғарғы
рангідегі саясаткер екендігін мадақтап, ешқайсысы оның ... ... Дәл сол ... ... БАҚ оның ... конфессияға қатысы бар
екендігін сөз ... ... ... ... ... басқа да
христиандар аз емес, бірақ бұл ... ... ... әсер ... ... ... ... заң барлық діни ұйымдарға храмдарға, шіркеулерге
иеленуге, шаруашылықтық қызметпен айналысуға рұқсат береді, сонымен ... ... ... діни ... ... келтіруге тыйым салды.
Заң бойынша діни ұйым тіркеледі немесе таратылады.
Қазіргі діни өмір, екінші дүниежүзілік соғыстан ... ... ... ... өзгерістермен түсіндіріледі. Ең
бастысы, ол шіркеудің мемлекеттен алшақтауы болды. Шіркеулер мен ... ... ... ... ... қауымдардың тұрғындарына
синтоистік шіркеулерге баруға тыйым салынды. Буддалық храмдар жүйесінің
жағдайы аграрлық реформаның ... ... ... ... ... ... ... айырылды. Ең қатты соққы ... ұсақ және орта ... ... Ал ірі храмдарға реформа болар болмас әсерін тигізді,
себебі ... ... ... ... құрылыстар мен орман болған.
Реформа ... ... ... кей ... ... сатты, олар
коммерциялық мақсатта қолданыла бастады. Бұл ... ... ... ... алып ... ... мен шіркеулердің бұрынғы позицияларын әлсіреткен бірден-
бір себеп – урбанизация болды. Дәл осы ... ірі ... ... алып ... ... ... Азаматтық кодекс бойынша,
отбасы – буддалық ... ... ... заңды тұлға болып
табылатын. Осы кодекстің ... ... ... ... ... ... ... жоққа шығарды. Қалаға келген адамдар не синтоистік, ... ... ... ... Ал ... ... ... еш құрал болмады. «Нағыз жапондық» рухани құндылықтардың
толығымен құлдырауы жағдайында, енді ХХ ... ... ... ... ... жаңа ... ... басталды және жүздеген жаңа
топтар жарық көрді.
Барлық жаңа діндерге тән сипаттарың бірі – ... ... ... діни ... ... тәжірибесіне мен қағидаларына түсіндіру
жағынан оңай ... ... ... ... ... ... ... осы
діндер адамдардың қарапайым қажеттіліктеріне ... ... ие және ... тән ... ... деген
ұмтылыстарын тиімді пайдаланады [95]. Жаңа діндерді бірнеше типтерге бөлуге
болады: ... (12 ... ... буддалық емес, аралас немесе
синкретикалық және дінаралық бірлік қозғалыстары.
Міне, Жапонияға XX ғасырдың екінші жартысындағы ... діни ... діні ене ... ... ... жаһандық сахнада ең белсенді бағытты
осы ең жас дін алып отыр. Ол әлемнің ... ... ... ... ... және ... ... болмайтын нағыз күшке айналды.
Осы жағдайда ислам әлемі ... ... ... бірі ... қалыптаса
алды.
Бір қарағанда, Жапония мен исламның ешқандай байланысы жоқ сияқты болып
көрінеді. Бірақ Ислам мен ... ... ... жайт бар. ... және Орта ... ... ... Азия-Тынық мұхиты
аймағындағы мұсылман секторындағы үрдістерді ... ... ... ... ... тудыратын мәселелер – энергетикалық
ресурстармен қамтамасыз ... оның ... ... мен ... ... ... ... Ислам әлемімен байланыстыратын халықаралық
лаңкестікпен ... ... ... ... ... ... қатынасы бейтарап, кей кезде тіпті жағымды болып табылады. ... ... ... ... Таяу және Орта ... ... үшін және ... қарсы күресіне қызығушылықпен қарайды, ... мен ... ... лаңкестікпен тікелей байланыстырмайды.
Исламның Жапонияда пайда болу тарихы салыстырмалы түрде қысқа болып
келеді. Жапон ... ... ... туралы ең алғашқы мәліметті «бірінші
қолдан» емес, шетелдіктерден, оның ішінде ең ... ... ... ... ... бұл ... екінші қолдан басқа
форматта келгені ... ... осы ... ... ... ... көп ... бойы қалыптастыра алмады. Тек XIX ... ... ... ... ... ... сол кезде Құран жапон тіліне
аударылды. Жоғарыда ... ... ... діни ... ... ... костюмді, өмір салтын діни сипаттар деп емес,
ұлттық ... ... деп ... ... ... санасында
мұсылман халықтарының мәдени дәстүрінің бір бөлігі ... өз ... ... жыл ... Исламның жағымсыз образы пайда болса да, ... ... ... ... ... түрде жағымды жағдайда өмір
сүріп жатыр. Осы мәселенің маманы Абу Бакр Моримото ... деп ... ... ... ... ... ... Жапонияға толығымен
христиан әлемінен келген. Сондықтан, осы канал ... ... ... ... ... ... ... Мысалы, Дантенің «Керемет комедия»
туындысындағы Мұхаммед пайғамбардың ... ... ... ... ... жапондық христиандардың еңбектеріндегі бойынша халық
өзінің санасына исламның қате бейнесін қалыптастырды. ... ... ... ... мен ... ... мен ... басып
алушылармен байланысты болып көрнеді» [96].
Өткен ғасырдың 90-жылдары жапондықтардың исламға деген көзқарасы өзгере
бастайды. Васэда университетіндегі ... ... ... ... ... немесе Ұлыбританиядағы мұсылмандарға ... ... ... ... ... Оның ... Жапония мен осы
елдердегі мұсылмандардың қоныстану жағдайына байланысты. Мысалы, Лондонда
мұсылмандар жабық, кішігірім қоғам құрған, ал ... олар ... ... ... ... ... олар Жапониядағы өміріне
қанағаттанады және олар қоғамда белгілі бір орын ала алады ... ... ... ... ... ... Сауд Аравиясы мен Жапониядағы
өмірді салыстыра ... ... ... шыққанын айтып қалды. «Джедда
мұсылман қаласы және исламның орталықтарының бірі болса да, ол ... ... ... дұрыс сақтамайды. Ал Жапонияда мұсылмандар тұрмаса
да, олардың құндылықтары мен өмір салты ... ... ... ... ... ... ... әсіресе 2001 жылдың 11 қыркүйегіндегі
оқиғалар бұл жағдайларға кері ... ... ... ... ... қармастан (мешітке балағат сөздер айтып телефон
соғу, ... ... ... жою және т.б), ... ... айтуынша
олардың конфессиясына деген қатынас жақсы. Оның себебі, жапон ... ... ... ... ... жағымды позицияны
ұстанады. «Әсіресе, кез-келген жағдайда араб мемлекеттерінде ... ... ... ... ... ... әлемнің
мұсылмандарын лаңкестік пен бейбітшілікке қауіп мәселесіндегі ... ... ... Және бүкіл ислам әлемі туралы кері көзқарас тудырып
жүрген лаңкестерге қарсы белсенді күреске ат салысу өте қажет» [97].
Жапондықтар, ... бұл ... тек ... деңгейде ғана қабылдайды.
Сонымен қатар тіл ... де бар, ... діни ... ... ... ... қиындықтар туғызады [98]. Соңғы кездері ислам орталықтарын
қаржыландыру да төмендеп кетті, себебі қаржыландыратын ... мен ... ... ... айыптардан қорқатын болды. Бұл Жапонияның Ислам
орталығының жағдайына да әсер ... ... ол діни ұйым ... ... ... қызмет етеді. Орталық 30 жыл бойы
ақпараттық-уағыздаушылық ... ... ... ... ... ... ... басқа шетелдіктердің арасынан айыра қоймайды.
Жапонияда шетелдіктерден оғаш қылықтар күтеді және олар ... ... және ... мәдениетінен айырады. Бірақ Жапониядағы мұсылмандар
осындай стереотиптертыс болмайды, әсіресе, егер ... ... ... қай ... жататынын ашық жарияламаса. Алайда, олар ешқандай
кемсітушілікке түспейді. Сонда да, ... ашық ... ... ... бар. ... ... ... міндетін толығымен
орындауға жағдай болмай қалады (намаз оқу, ораза ұстау және т.б).
Жалпы ... ... ... өз өмір салтын ашық жариялап,
өздерінің мұсылман екендігі туралы жар ... ... ... олар
өздерінің салттарын үлкен қалалардағы бірнеше мешіттерде жүзеге ... ... ... қаласында мұсылмандар бір ірі ғимаратты сатып алып,
оны мешіт ретінде қайта құрып алды. Оған ... ... ... жеке
пәтерлерде өтетін болған. Дәл солай Нагоя ... ... ... ... дүкен ғимаратын сатып алып, орнында мешіт салды. Мешіт – жай
ғана намаз оқитын жер емес, мұсылман ... өмір ... ... ... ... ... бір қабатты 30-40 мешіт бар [15]. ... ... ... ... 60-қа жуық орын бар. Олардың көбісі көлемі
жағынан үлкен кеңістіктер ... ... ... ... ірі ... ... ... намазханаға арналып жасалған. Бірақ, көбінесе, осындай
намазға арналған орындар ... ... ... жергілікті жапон-мұсылмандары шын ... ... ... ... ... Кэйконың айтуынша, «жапондықтардың жапон-
мұсылмандарына деген қатынасы, жалпы ... ... ... [99]. ... бұл, мұсылмандық тамақ пен ішімдікке деген қатал
тыйымдардың ұлттық дәстүрлерге сай келмеуінде шығар, сондықтан белгілі бір
дәстүрлі мерекелерде ... пен сын ... ... ... өмірде мұсылман қауымы белгілі бір ыңғайсыздықтар көрсе,
ал дипломатиялық деңгейде жапондықтар жағымды жағдай туғызуға ұмтылатынын
көрсетеді.
70-жылдары ислам ... ... ... ... кеткен кезде жаңа
сыртқы саяси қиыншылықтар туған. 1973 жылы мұнай дағдарысынан ... ... ... ... ... ол ... ... көп қиыншылық
тудырды. 1973 жылы араб-израиль қақтығысынан кейін жапон үкіметі ... ... ... ... Осы ... ... бір ... психологиясына әсер етті. Үлкен көмірқышқыл энергетикасының қоры
бар Таяу Шығыстың маңызын түсіне отырып, ... ... ... ... және араб ... көп көңіл бөле бастады.
Бірақ, жапон үкіметінің мектептер мен университеттерде исламмен танысу
үшін айрықша ұмтылыстары ... ... ... ... ... жақсарту туралы бастауларға қарамастан, жапон жағы
халқын Исламмен таныстыру жөнінде ешқандай ... ... ... ... ақпарат көзі ретінде тек қана БАҚ беріледі. Жалпы, ... ... ... қатынаста болады. Олар Ислам әлемін жартылай
өркениетті, кедей және әлсіз дамыған ... деп ... ... көбісі
Ислам деген не екенін білмейді, себебі, оларға Ислам еш ... ... діні ... ... ... ... ... Исламға деген, оның ілімдері мен салттарына ... ... бар. Ал ... ... ... ... оның осы ... жатқан дипломатиялық қызметіне байланысты болады. Ал ол, қазіргі
кезде АҚШ-тың Үлкен Таяу Шығыс аймағындағы стратегиясына ... ... ... тілі ... Вестернизация үрдісінің тіл құндылықтарына кері
әсері, тілдің батыстануы
Тіл саласындағы жаһандану мәселелері негізгі екі ... ие: ... ... ... қолдану және оның басқа тілдерге әсер етуі, бірақ
бұл екі ... ... ... ... ... ... өтпеген.
Жапонияда қарқынды еуропеизация үрдісі XIX ... 50-60 ... ... ... ... басынан бастап батыс тілдерінің
арасында ағылшын тілі маңызды орынға ие ... ол оған ... ... ие
болған голланд тілінің орнын басып ... ... ... ... мен ... ... қарым-қатынасқа түсу арқылы
Иокогама мен басқа да қалаларда жапон-ағылшын пиджиндер (тіл делдалдары)
көбейе ... [100]. ... ... қатынастардың осындай түрі
танымалдылыққа ие болмады, ал пиджиндер ХХ ғасырдың ... ... ... ... кезінде американдық әскерилердің жергілікті тұрғындармен
қарым-қатынасы үшін қайта жанданып (бамбукты ағылшын тілі), сонда да өмір
сүруі ұзақ ... ... ... және одан ... ... ... ... шет тілдерін үйрететін батыстық кітап мәдениетін игеру үрдісі
үлкен рөлге ие болды. Мэйдзи ... ... ... қайраткерлері үшін
еуропеизация үрдісі батыс тілдерін, оның ішінде ең бірінші ағылшын тілін
үйренуге ... ... деп ... Радикалды тұлғалар тіпті жапон
тілінен бас тартуды ұсынды, ал ұстамдылар жалпылық ... ... ... ХХ ... ... ... пайда болған батыстық
типтегі алғашқы университеттерде сабақтардың кей бөлігі немесе ... ... ... ... ... кезеңінің танымал қайраткері Мори
Аринори жапон тілін ағылшын тілімен ауыстыру туралы ... ... ... ... туралы ірі американ лингвисті Д. Уитнимен хат жазысып тұрды, ... өз ... бұл ... ... ... қараған [100, 64-65].
Бірақ іс жүзінде бұл утопиялар іске аспақ тұрмақ, жалпылық ... де еш ... ... Сол ... мектептерде оқытылмай тек
жоғарғы оқу орындарында ғана үйретілген шет тілдері мәдени ... ... ... ғана ... ... ... әлеуметтанушы лингвисті
Судзуки Такаоның айтуынша, шет тілдерін 1945-жылға ... ... 1-2 ... игерген [101]. Сонымен, Жапония мәдениеті үшін күрделі өзгерістер
әкелмейтін, шетелден алынған ілімдер тек ... ... бір ... ... ... ... Көптеген жаңа сөздер шет тілдерінде емес,
жапон тілінде не ... ... ... ... ... шет
тілінен енген сөздермен аталған ( кейіннен гайрайго деп аталып кетті, сөзбе
сөз аударғанда «сырттан келген сөз» деген мағынаны ... әр ... ... ... ... тұрды, бірақ Мэйдзи
кезеңінің соңына қарай оның 75 %-ы ... ... ... ... ... [100, 68-б]. Солай, осы тілдің жапон тіліне үлкен ... ... ... ... еді. ... да, Жапония Британияның
да, Американың да отары болмаған, оларға тәуелді ел де болмаған, ал ... ... рөлі әлі ... ... ... ... ... ғасырдың соңы мен ХХ ғасырдың басының өзінде осы ... ... деп ... ... ... ... Такаоның айтуынша, Мэйдзи уақытында kangaku (қытай мәтіндері мен
қытай мәдениетін зерттейтін ғылым) eigaku-ге (ағылшын ... мен ... ... туралы ғылым) айнылып кетті [101, 230-б]. 1926 және
1932 ж.ж ... ... ... ... Б. А. ... Жапония
еуропезиция емес, американизация үрдісіне түсіп жатқанын байқап кеткен
[102]. Бұл ... ... ... ... ... – жапон тіліне
сырттан келген сөздер американдық қана емес, британдық нұсқадағы ағылшын
тілінен де ... Ал ... бұл ... ... ... ... ал ... жақсы білетін жапондықтар үшін ол американдық диалект ретінде
қабылданады (оны ... ... ... ... Жаңа ... ... ... оккупация кезеңі (1945–1952) Жапонияда ағылшын тілінің
әсерін күшейтті, бірақ, ол көбінесе гайрайго санының ... алып ... 60 ... шет тілінен енген сөздер тек қана американдық ... ... ... Жапон тілінің Мемлекеттік институтының мәліметтері
бойынша, ... ... ... 94,1%-ы ... ... ... бірақ оның қалған 5,9%-ы XVI–XIX , ғасырлар мен ХХ ғасырың
басында енген сөздер болып табылады. Жапон ... ... ... ... саны өте көп. ... жалпы зерттеу мәліметтері бойынша, 1994 жылы
жарыққа шыққан әр түрлі жанрлардағы 70 журналдардағы 45 385 ... ... сөзі ... ... ... яғни үштен бір бөлігінен көбісі (34,8%)
батыс ... ... ... Ал оның 90 %-ы ... ... ... енген сөздер.
Жапониядағы өмір салаларының бірқатары американизмдерге берілген. Л.
Лавдидің кітабындағы ... ... ... ... 53%-ы,
маркетинг терминдерінің 75%-ы, сауда терминдерінің 80%-ы, ... 99%-ы ... ... ... ... сөздер [103].
Одан басқа да, осындай терминдердің саны өте көп, ... ... ... ... сән, ... техниканы қолдану, яғни тұтынушылықтың
барлық салаларында қолданылады. ... ... мен ... олар 97%-ды құрайды [99]. Әдетте, өнім неғұрлым жоғарғы сапалы
және элитарлық болса, соғұрлым ол жерде гайрайго кездеседі.
Жапон тілінде ... ... ... ... ғана ... ... ... тілінің таралуынан әлдеқайда асып кеткен.
Жапонияда шет тілдерін оқу екінші ... ... ... ... ... Ол тек 1947 жылы, яғни ... ... ... басталды.
Көпшілік ағылшын тілін Жапония үшін «әлемге ашылатын терезе» деп санады.
Сол кезде жоғарғы оқу орындарындағы ... ... ... ... ... ... ал ... қайта дайындаудан өткізіп жатты [104].
Бұл ... ... де ... ... ... 551 мектепте басқа шет
тілдері оқытылады. Ал, ағылшын тілін үйретуге ресми міндетті емес ... ... ... ... арасында оңдағаны ғана басқа
тілдерді оқиды. Ағылшын тілін ... орта ... ... орта
мектептердің (кото-гакко) 70%-ында және барлық жоғарғы оқу ... [100, ... ... беру ... ... ... – жоғарғы оқу орнына
түскендегі ағылшын тілінен өте қиын әрі күрделі емтихан, ол үшін өте ... пен ... ... үшін төленетін қаражат кетеді. Жапондықтар үшін
осындай кезең ағылшын тілінің ең қажет болған кезі болып ... тілі ... өте ... тіл деп ... оны ... ... бағамен бағалайды. Осыдан жапондықтардың тілді жақсы
меңгергені туралы ой қалдыруға ... ... ол ... ... ... ... ... көптеп жазылады. Әсіресе, осындай ақпарат ... ... ... тілі мұғалімдері мен шетелдіктердің берген сұхбаттары
жиналған кітаптарда берілген [105]. ... және ... ... ағылшын тілін нашар біледі деген мақалалар жиілеп кездеседі.
Жапондықтар шетелдіктермен толыққанды ... ... ... ... туралы
шетелдерде әңгімелеп бере алмайды деген тағы басқа да шағымдар ... оған ... ... де бар. ... ... ... ... ағылшын тілін қандай деңгейде меңгергені туралы халықаралық зерттеу
жұмыстары нәтижесі бойынша – Жапония тізімнің артынан ... ... ... [103, 99-б]. 1998 ... Н. ... ... ... нәтижелер ұқсас болды: Жапония БҰҰ елдерінің арасында ... ... ... жж. Азия ... ... орында қалды. Бұл нәтижелер біржақты
болып көрінуі мүмкін, сондықтан Л. Лавдидің жүргізген ... ... ... 461 әр ... жас ... 54%-ы ... ағылшын тілін
оқығаннан бері оны ұмытып қалған, 9%-ы ғана жұмыста қолданады (көбінесе ... 5%-ы ... ... ... ал 0,4%-ы үйде қолданады
[103, 175-176 б].
Қалай болса да, ағылшын тілін барлығы да оқыған, Жапонияда ... ... ... ... мектепте 6 жыл, орта мектепте 3 жыл, ... 3 жыл ... Орта ... бірінші сыныбынан бастап ағылшын тілі
міндетті пәндердің бірі болып оқытылады. Себебі, бастауыш ... ... ... ... ... Осы ... жапондықтардың тілді нашар
білуінің себептерінің бірі деп ... ... да, ... тілін 10 жыл
үйренсе де, жапондықтар оны меңгере алмайды, әрине олардың есінде «I ... ... «It is a pen» ... оңай ... ... және ол ... септігін тигізеді. Бірақ, егер жапондыққа «Am I in Tokyo?» ... ба?) ... оңай ... ... олардық түсінбей жауап бере
алмайтыны әбден мүмкін [100, 285-б].
Осындай жағдайдың бірнеше себебі бар.Жоғарыда айтылып кеткендей, ағылшын
тілін кеш -12 ... ... ... ...... ... ескі және
консервативті болуында, тілді грамматика мен әдеби шығармаларды ... ғана ... ... ... жоғарғы оқу орнына түсетін ағылшын
тілінің емтихандары да ескі ... ... Осы ... жою ... ... ... ... жатады [105, 193-б]. Жапонияда соңғы онжылдықтағы
ағылшын тілі жағдайының жақсаруы оқытудың арқасында емес. ... ... ... ... Жапония – ағылшын тілін ... ... ең қиын жер ... да, басты себеп – ынталандырудың жоқтығы. Л. Лавдидің ... ... тілі – ... танымал пәндердің бірі ... ... тілі ... ... ... ... ... тілін
үйренуге үлкен ықылас өмірде бір рет, тек жоғарғы оқу орнына түсу ... ... ... ескі жүйедегі болса да ағылшын тілінің емтиханынсыз
айтулы оқу орнына түсу ... ... Одан ... ағылшын тілін мамандығына
қатысты оқитын түлектер ғана қолданады.
Тілді меңгеру үшін жапондықтардың шетелдеріне саяхаттарының ... ... ... олар ... топ ... ... ... қорытынды: ағылшын тілі мектептен кейін қажет болмаса, оған сұраныс
та артпайды [105, 24-б].
Жапон авторларының айтуынша, 60-жылдардың басында ... ... ... ... да, оған ... қызығушылық түсіп кетті, тек 90-жылдарда ... ... КСРО ... ... тілін оқудың сыртқы шектеулері
болғандықтан, КСРО қирағаннан ... ғана ... ... ... пайда
болды. Ал Жапонияда сыртқы шектеулер болмағанымен, ішкі шектеулер бар.
Жапония мен АҚШ ... ... ... экономикалық және саяси
шектеулерден де маңызды болып келеді.
Сонда да, Жапония ағылшын тілін басқа елдерден нашар ... де, ... тым ... шыққан деп қабылдауға болмайды. Қазіргі әлемде ағылшын
тілін білетіндер өте көп, бірақ оны шын ... ... ... ... ірі ... тілді білетіндер кіші елдерден де аз. Дж. Стенлоудың
кітабында Еуропадағы әлеуметтік сұраулардың ... ... ... ... ... ... 3%-ы ғана ... тіліндегі
телебағдарламаларды түсіне алады. Тек Скандинавия мен Бенилюксте ғана ... 10%- дан ... [100, 297-б]. ... тілінің жаҺандануы мен
интернеттегі ағылшын тілінің үстемдігі аңыз болып саналады. Ал ... ... ... мен ... ... ... үшінші орынға шығып отыр [106].
Алайда, Жапониядағы ағылшын тілінің үлкен ... мен оны ... ... ... өмір ... қалай түсіндіруге болады?
Жапонияда батыс елдеріндегідей ... ... ... ... ... ... тілдерді үйрену деген әдет ертеден-ақ байқалған.
Осыған Судзуки Такаоның айтқандарын қосуға болады. Ол ... деп ...... ... ... мен ... енуі үшін ашық, ал
шетелдіктермен адами қатынас жасау үшін жабық ел». Оның ... ... ... ... ... ... ... қашқақтайтын, аулақ
жүретін адамдар [101, 141-б].
Сонда да, жапондықтар арасындағы ағылшын тілін нашар жағдайы мен ... ... ... ... не? Л. ... ... бұл ... бір-біріне қарсы шықпайды. Оған мысал ретінде, Жапония тарихындағы
қытай мәдениетін өзіне сіңірсе де, жапон-қытай екі тілділігі ... ... ... ... ... де, ... ... тілінде оқи
алмаған. Қазір де, жапон провинцияларының тұрғындары бір де бір шетелдікті
көре алмайды, ... ... ... олар ... ал ағылшын тілі
оларға мектеп пен теледидар арқылы жетеді. Ал ... ... ... ... өз ... сүріп жатыр, қытайлық лексика топтары (канго) да, ... ... ... жоқ. ... кангоның көпшілігі ғана емес,
гайрайго да Жапонияда ... ... ... ... ... ... мен ... тілін бір-біріне көмектесуден басқа, кедергі келтіруі
де мүмкін [107].
Халық ... ... ... ... оны ... ... ... поп-музыкада қолданылатын гайрайго көптеген оқырман
мен ... үшін ... ... ол ... имиджді жасайды. Оларды
түсіну үшін, түсінікті сөздерді басқаларымен ... ... ... ... ... тілді АҚШ тауарлары ғана емес, жапон
тауарлары да жарнамаланады. АҚШ алдында олқылық сезімі туса да, ... ... ... ... ... жапон мәдени стереотиптері бұзылатын жерлерде
қолданады. Ағылшын және ... ... ... ... ... ... келтіреді: эстрадалық әнде – ... ... әйел адам ... үйленуге ұсыныс жасайды, жапон мәдениетінде әйел адам жағынан бұл
іске жол берілмейді, ... ол ... ... ... ... ... ... баспалдақтарда немесе басқа жерлерде ... ... ... ... ... ... ... мынандай жазбалар
кездеседі: Mitsui Grandioso Club, немесе Sake. One cup. Ozeki (Ozeki – ... ... ... ... ... ... жапон-ағылшын
тілін Japlish, Janglish, Japanished English және тағы ... ... ... және олар ... музыкада, жейделердегі жазуларда және көптеген
басқа жерлерде көрінеді. Айта кетерлік жайт, эстрадалық әндерде (мысалы,
рэп ... ... ... жат ...... ... ... тіпті
Пушкин шығармаларын да ұйқассыз аудара береді): рэперлер қиындық көрсе де
ұйқастырып өлең құрап жатады. ... ... ... ... ағылшын тілі туралы қандай да бір мәліметке ие, бірақ еркін сөйлей
алмайды. Жапон поп-музыкасын ... ... ... ... ... ... тыңдаушылар үшін түсінікті-ағылшын тілі жасалады. Сонымен
қатар, нағыз американдық нұсқадағы ... тілі ... ... да
бар. Жеке университеттер де бар, мысалы ... ... ... ... де ... таза ағылшын тілінде
өткізіледі. Жапондық ағылшынтілдік «Daily Yomiuri» газетінде 2007 жылы 24
қыркүйекте ... ... ... келтірсек: «16 мың ... ...... ... Жапон рак ассоциациясы өзінің
конференциялары мен жетістіктерінің ... ... ... өткізу туралы шешім қабылдады». Бұл шешімнің басты себебі, осындай
шараларға Жапониядан ғана емес, Азия мен ... ... де ... ... ... ... аталған «Daily Yomiuri» газетінен басқа да
жапон ... ... ... тіліндегі жеке газеттер бар: «Japan
Times», «Asahi Daily News» және ... ... ... екі ... ... ... ... аса бағалауға болмайды. Тіпті екі
тілдік сайттарда жапон тіліндегі ақпарат салыстырмалы түрде ... ... ... ... ... жазылғандай, сол онкологтардың бірінші пресс-
конференциясында жапон жағынан қатысушының бірі қойылған сұраққа жауап бере
алмай, жапон тіліне ауысып ... ... екі ... ... ... Бір жағынан, Жапонияда ағылшын
тілі барлық жерде қабылданады, ол ауа сияқты қажет және қоғам атмосферасына
тіл керек деп ... Ал ... ... ... екі ... аса
таралмаған, тек жеке немесе отбасы деңгейінде қолданылады деседі.
Сырттай бақылаушыға Жапонияның ірі қалаларындағы ағылшын тілінің маңызы
өте зор болып ... ... ... ... атаулар ағылшын
тілінде жазылады және соңғы онжылдықта оның саны өсіп кеткен. Сонда да бұл
көрсеткіштер ... елде ... ... ... ... ... ағылшын
тіліндегі атаулар жоқ, Киото-Осака ... ... ... ... баратын екі басты станцияның атауы ғана ағылшын тілінде
көрсетілген, ал кіші ... ... ... ... ... ... жапон көзқарасы бойынша, өздері үшін – ... ... ... үшін – ... ... ... оны тек ... ғана қолдану керек. Көптеген жапондықтар үшін шетелдіктермен
байланысу қызығушылық тудырмайды, оларға өздерінің жапон тілі де ... ... ... ... ... Жалпы жағдай бұрынғыдай қалуда, бірақ, Д.
Коидзуми премьер-министрінің билігі кезінде Жапонияда ағылшын тілі ... ... ... жөнінде белгілі бір шаралар атқарылған.
Жоғарыда келтірілген халықаралық мамандардың нашар көрсеткіштері себебінен
мемлекеттік органдар ... ... ... ... ... ... бірқатар шаралар орындауға кірісті. 2000 жылы үкіметтік комиссия
ағылшын тілін ... сай lingua franca, яғни ... ... ... ... орнатуға шешім қабылдады. 2003 жылы білім министрлігі жаңа
жоспар қабылдады, оның мақсаты – барлық орта және ... орта ... ... ... ... ... ... ал жоғарғы оқу
орындарының ... ... ... ... қолдануға ынталандыру. М.
Обути премьер-министрі ... ... ... жж.) ... ... ... ... тіл статусын беру мәселесі қаралды, бірақ ол
ешқандай жалғасын таппады [101, 62-б]. Сонымен қатар ... ... ... ... ... бастау мәселесі талқыланып жатса да, әлі күнге дейін
енгізілмеді. Токио және басқа да жоғарғы оқу ... ... ... ... оқытудың біртіндеп жаңа әдісі енгізілуде, алайда оны тек ірі
университеттер үшін ғана жарамды деп айтып жатады.
Ағылшын тілі ... үшін ... ... бар ... ... ... өтуде. Бір жағынан, АҚШ-тың ағылшын тілін енгізу арқылы қысым
жасауы туралы ... ... [108]. ... ... ағылшын тілін АҚШ
тілі деп емес, американдық мәдениет пен американдықтармен байланысы ... ... ... ... тілі деп ... ... деген идея
жанданып отырады. Жоғарыда айтылып кеткендей, ... ... ... ... ... ... Азия мен ... елдеріндегі
әріптестермен тәжірибе алмасу мақсатында ағылшын тілін ... ... ... ... ағылшын тілінің американдық нұсқасына аса
еліктеу байқалатыны ... ... ал ол өз ... басқа халықтармен,
оның ішінде Азия ... ... үшін ... ... бастап, Эстонияға дейінгі түрлі мемлекеттердің тәжірибесіне
сүйеніп, американдық ағылшын тілінің артықшылығы жоқ ... ... 67-б]. ... ... араб ... ... қарым-қатынаста ағылшын
тілінің қажеттілігі туралы айтылады. Әсіресе, Судзуки Такао ... ... рөлі ... көп ... Оның ... ... тілін біздің
уақытта тамыры жоқ өсімдікпен салыстыруға болады: екінші дүниежүзілік
соғыстан ... ол ... тіл ... ... ешкімнің меншігі емес, жалпыға
тән тіл болып қалыптасты [101, ... ... ... ... 10-20 жыл ... ... жақсы
біледі. Сонда да, дәстүрлі мәдени оқшаулану күштірек, ағылшын ... ... ... қиындықтар тудырмайды, ал мамандардың ... да ... одан да ... ... екі талай мәселе болып табылады.
Қазіргі кездегі Жапониядағы ағылшын тілінің рөлі, бұрынғы кездегі қытай
тілімен ... Дж. ... ... ... ... ... ... гайрайгоны түсінбесе де, ол маңызды емес. Маңыздысы,
оны біз түсінеміз» [109]. Дәл ... ... да, ... ... ... ... бұл канголар екінші мәрте қытай тіліне қайта
еніп жатқаны таңғаларлық жайт емес. Қазір ондай ... ... ... ... ... ... ... тілінен жеке-жеке енген office және lady
сөздері бірлесіп - ...... ... ... ... ... енді Жапонияда жасалған office lady сөзі ... ... және ... ... енген сөз ретінде қарастырылады. Бұл
кезінде қытай тілі үшін ... ... ... ... тілі ... ... ... (камбун) заманауи нұсқасы секілді. Екі нұсқа ... ... өмір ... ... тек ... ... мәртебесінде ғана болса, Жапонияда
мүмкін ... ... таза ... ... еді. ... ... оккупация жылдары өз еркімен батыс мәдениетінен бірінші ... ... ... қоса өзіне сіңіріп алды. Одан кейін, ... мен ... ... ... ағылшын тілімен де қайталанды. Ол
мәселенің растығын батыстық та, жапондық та зерттеушілер қолдайды.
Судзуки Такао жапон ... ... ... ... ... ... айтады. Өзіне сіңіру сипатымен қатар, жапондықтар бөтен
мәдениеттен өзіне керек элементтерді ғана ... ол ... де ... ... қытайлану кезеңінде болған, қазіргі американизация дәуірінде де
жалғасып ... [101, 143-б]. ... ... айтуынша:
«Жапондықтардың данышпандылығы олардың ойлап табушылығында ... ... ... ... мен ... ... ... Еуропа мен
АҚШ мәдениеттерінен белгілі бір ... ... ... ... ... енген барлық элементтер өзгеріске түсіп, өз өмірін
сүруде, кейде ... ... ... өзгереді [110].
Бұл бағалардың барлығы шынайы болып келеді. Соңғы бір жарым ғасырда
Жапония қуып жету ... даму ... ... мәдениетінен, оның ішінде,
соңғы 60 жылдықта, ... ... ... өзіне қажетті
элементтерін сіңіру ... ... Ол ... мен ... ғана емес, ағылшын тіліне де қатысты. Алайда, ағылшын тілі
өзіндік қарым-қатынас ... ... ... ... ... жаңа ... ... септігін тигізуде. Сондықтан, Л. Лавдидің тұжырымымен
келіскен жөн: ... тілі ... үшін ... ... оның ... енуі
түпкілікті емес, тек жеке элементтік деңгейдегі вестернизацияны бейнелейді
[103, 96-б].
Қорытынды
Қазіргі жаһандану ... ... ... ... жаңа
өзгерістерге, вестернизация мен модернизация үрдісіне түсіп ... ... Осы ... арқасында әр түрлі халықтардың мәдениеттері мен
дәстүрлері бүкіл әлем мәдениеттерімен ұштасып, ... ... ... ... туғызады. Осындай жаһандық үрдістер бүкіл әлемде орташа
санағанда, 20-30 ... ... ... ... ал ... осы ... одан
ерте түскен жалғыз мемлекет болып табылады.
Жапония, жалпы даму тарихынан белгілі, ... ... ... ... ... ... мен салттарына сай бейімдей
алатын, осы ... ... ... мол ... ... ... Дәстүрлі
мәдениетінің негізіне бүкіл азиялық мәдениеттердің элементтері, ... мен ... ... ... жапон мәдениетіне, енді жаңа
талаптар бойынша батыс құндылықтары да ене бастады.
Жапония екі ғасырдай ... ... ... ... кезеңінде бүкіл
әлемге ашылып, жаңа құндылықтардың ... ... ... Сырттан,
негізінде батыстан келген жаңа вестернизациялық және ... ... ... ... ... ... ... мәдениеті – батыс
және шығыс құндылықтары сәтті симбиоздалған, әлемдік мәдениетте ... мен ... ... бар, ... ... ... ... Жапонияда жылдам жүргені соншалықты, тіпті
жапондықтар өзінің ... ... ... ... ... Шын ... ... құрылымдарды жою негізінде емес, оларды белсенді
қолдану арқылы жүзеге ... ... ... ... ... ... өтті және биліктің бақылауында болды. ... ... ... беретін құндылықтар алынып, жапон дәстүрі құрыған жоқ.
Толығымен аяғына нық ... ... енді ... ... өзінің
позицияларын нақтылау үшін, ең бірінші, өзінің сәтті және жағымды имиджін
жасау керек болды. Ал осы ... ... ... ... ... ... жүзеге асыруды мақсат етті.
Бұл тұрғыда Жапония өзінің имиджін күшпен ... ... ... ... яғни ... ... ... мен дүниетанымдық көзқарастарын
тарату жолын таңдады. Осы саясат шеңберінде ... ... ... мен ... ... бір ... көрсету, шетелде жапон тілін
оқытатын курстар өткізу бағдарламалары, яғни жапон тілінің әлемге таралуын
ынталандыру, ... ... ... ... ... ... түсіндіретін бағдарламалар жасау, жапон мәдениетін әлемге
түсінікті ... ... ... яғни жапондық бұқаралық ... ... ... ... ... ... саясатының басты үш
бағытына анализ жасап, келесі қорытындыларға келуге болады:
1. Өзінің мәдени мұрасын ... ... ... және қызмет атқара
отырып, Жапония әлемдік қауымдастықты «көзге көрінбес мәдени
аураның» маңыздылығына көңіл бөлуге ... ... ... ... ... ... мәдениетті нарық ережелері
мен бизнес заңдарына бейімдеу арқылы дамытып жатыр. Осылай,
жаһандану ... ... ... үшін ... ... жағы болып табылатын мәдени индустрия саласы пайда
болды;
3. Жапонияның қазір шетелге таныстырып, таратып жатқан ... ... ... ... қуып жету ... ... ... Бірақ, оның топтық және жекелікке қарсы
сипаты Жапонияның қазіргі ... үшін кері ... ... мүмкін.
Ал, даралық бастауға негізделген Батыс елдерінде бұл ... ... сүре ... ... ... ... әкелген жаңа үрдістерге
байланысты, жаһандану үрдісінің траекториясы ... ... ... ... орталық АҚШ-пен қатар, өзін «маманданған» ... ... деп ... және ... да ... ... ... оның
ішінде Жапония пайда болды.
Жапония, қазір өзін әлемдік жаһанданудың аймақтық орталығы ... ... Ол ... ... әлем ... сапалы, лезде
қызмет көрсете алатын, кез-келген аймақ жағдайларына бейімделе алатын ... ... үшін ... ... ... кіру ғана ... оны ... асыру тиімді екенін, жапон қоғамы басқалардан ертерек түсінді.
Басты мәселе – Жапонияның жаңа гуманитарлық ... мен оның ... ... негізделген мәдени технологиялардың пайда болуы еді.
Сондықтан, Жапонияның ... ... ... ... ... тұжырым бойынша, ұлттық бұқаралық ... ... ... ... үшін бастапқы саты деп көрсетіледі. Осы қызметте бастапқы
тарату тауары ретінде жапондық анимэ мен ... ... және ол ... ... ... Әлем ... арқасында жапон мәдениетіне
қызығушылығын ... ... ... жаңа ... ... түсінігінен кейін, жаңа «жапонизация» ұғымы ... мен ... ... ... - «глокализация» саласындағы маман ... ... ... ... ... ... ... мәдениетпен бірігеді, бірақ жаңа мәдени жағдайларға бейімделуге
міндетті болады.
Жапония осы жаңа үрдістер шеңберінде ... ... ... ... әскери тәжірибесін ысырып, көзге көрінбейтіндей, ұмыттыруы
қажет. Себебі, осы ... ... ... мен ... ... үшін ... жағдай тудыруға кедергі келтіреді.
Жапония жаһандану әлемінде қазір ерекше құбылыс болып отыр. Жапонияда
жасалған көптеген мәдени жобалар жаһандық ... ... және ... бағыттарын қалыптастырады. Басқа сөзбен айтқанда, Жапония мәдени
саладағы жаһандану үрдістерінің жаңа аймақтық ... ... ... ... ... ... болу үрдісіне белсенді ат салысуда. Яғни,
Батыс пен Шығыстағы миллиондаған адамдардың ... мен ... ... ... ... діни ... кең ... – барлық конфессиялардың
келісімі негізінде өмір сүруі ... мен ... ... ... ... ешқашан адамның бүкіл өмірін бақылайтын және ... діни ұйым ... Және ... діни ... бір ... ... болмаған. Әр отбасы мекен-жайына байланысты синтоистік шіркеуге
тіркеліп, белгілі бір отбасылық ... ... ... ... ... Яғни, Жапонияда адамның қандай ... ... ... қарқынды еуропеизация үрдісі XIX ғасырдың 50-60 жылдар
аралығында басталды. Осы жаңа ... ... ... оны, ішінде,
әсіресе, жапон тіліне үлкен ықпал етті. Басынан бастап батыс тілдерінің
арасында ... тілі ... ... ие болды, ол оған дейін үстемдікке ие
болған голланд тілінің орнын ... ... Бұл ... ... ... ... жаңа ... – гайрайгодан көрінді. Гайрайго әр түрлі ... ... ... ... ... ... ... қарай оның 75 %-ы
ағылшын тілінен енген сөздер ... ... осы ... ... ... үлкен әсері оккупацияға дейінгі уақытта
басталған еді. Сонда да, ... ... та, ... та ... ... мен ... ... ел де болмаған, ал ағылшын тілінің
әлемдік рөлі әлі ... ... ... ... ... XIX
ғасырдың соңы мен ХХ ғасырдың басының өзінде осы салада қазір жаһандану
деп аталатын үрдіспен ... бір ... ... ... қуып жету түріндегі даму жолында, батыс
мәдениетінен, оның ... ... 60 ... ... американдық
мәдениеттен өзіне қажетті ... ... ... ... Ол
технологиялар мен парламенттік құрылымға ғана ... ... ... де
қатысты. Алайда, ағылшын тілі өзіндік қарым-қатынас құралы ретінде емес,
жапон тілінің жаңа ... ... ... ... ... ... американизмдер үшін ашық, бірақ оның тілге енуі түпкілікті емес, тек
жеке элементтік деңгейдегі вестернизацияны бейнелейді.
Кезінде, қытай мен ... ... ... ерекшеліктері мен
американдықтардың жаңашылдықтарын сіңірген жапон мәдениеті, енді әлемге
өзінің ... ... ... барлық жағынан дайын және оны іске
асырып та жатыр.
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
1. Іңкәрбаев Е. Т., ... за и ... «XXI ... ... ... және жаһандану үндеулері» - Ресейдің Қазақстандағы
Жылына арналған конференция, 23-24 ... 2004 ... ... ... ... Мехико о политике в ... ... ... 2001 ... Жапон Үкіметінің поп-мәдениетті реттеу мақсатында шығарған
«Мәдениет пен өнерді ... ... ... ... ... 2007 жылғы Жапон Үкіметінің поп-мәдениетті реттеу мақсатында шығарған
«Мәдениет пен ... ... ... ... заңы». www.bunka.go.jp
6. 1950 жылғы Жапонияның « Мәдени құндылықтарды ... ... ... ... Жапониядағы «Мәдени мұра» тізімі.
http://ru.wikipedia.org/wiki/Список_объектов_Всемирного_наследия_ЮНЕСКО
_в_Японии.
8. Жапония Білім, мәдениет, спорт, ғылым мен технологиялар Министрлігі
бағдарламалары. http://www.mext.go.jp/english/.
9. Жапон Қоры бағдарламалары. http://www.jpfmw.ru
10. ... ... ... ... саяси доктринасы.
www.bunka.go.jp
11. Нихон оёби нихондзин. 1918, № 746, ... ... ... ... Токио, 2007, 69-б
13. Business week. ... Richard Katz, Japan: The System That ... Сюкё ... ... 18 нэн хан. ... ... на 2006 г.).
Токио, 2007, 31-б.
15. The Asia Shimbun. Islam in Japan. 04.05. ... Times. ... ... сайт ... по ... Японии. Политика по
распространению японского ... ... Мир ... ... Japan echo web. ... Post-Bubble City and Japan’s New Wave of International Design.
20. Wikipedia. Japanization. http://en.wikipedia.org/wiki/Japanization.
21. http://www.businessweek.com/chapter/katz.htm www.knogg.net Richard
Katz, Japan: The System That ... www. ... ...... ... ... http://japanization.ru/
24. Japantimes. http: ... ... Greider W. One World, Ready or Not: The Manic Logic of ... London, ... Ohmae K. The ... World: Power and Strategy in the ... New York, ... Фукуяма Ф. Конец истории и последний ... М., ... ... С. Столкновение цивилизаций. М., 2007.
29. Иноземцев В. Л. Вестернизация как глобализация и ... ... // ... ... 2004.
30. Панарин А. С. Глобализация // Глобалистика: Энциклопедия. М., 2003.
31. Амин С. Вирус либерализма: перманентная война и ... ... ... Beck U. What is ... ... 2000;
33. Robertson R. Social Theory, Cultural Relativity and the Problem ... . ... ... ... В. Г., ... В. А., Федотова Н. Н. Глобальный капитализм:
три великие трансформации. М., ... ... П. ... ... глобализации // Многоликая
глобализация. М., 2004.
36. Befu Harumi. Globalization from Botton ... ... ... Stadies. 2003, vol.23, ... ... Т. Ф. ... культуры// Тезаурусный анализ мировой культуры:
Сб. науч. трудов. Вып. 8. М., 2006.
38. Ғабитов Т. Мүтәліпов Ж., ... А. ... ... ... ... А. Мәдениеттану негіздері .- А., 2001.
40. Төкенов Ө.С. Мәдениеттану негіздері.- А., ... ... А., ... А., ... Аят. Б. « ... ... ... 2007.
43. Алпатов В. М. Япония: язык и культура. М., 2008.
44. Денисов Ю. Д. Является ли ... ... ... ... мифы и ... М., ... ... Е. Л. Японская культура в контексте глобализации: взгляд
из Японии // Япония и современный мировой порядок. М., 2002.
46. ... Е.Л. ... ... ... ... // ... мифы и
реальность. – М., 1999.
47. Молодяков. В.Моделирование образа Японии ... ... М., ... ... М. К ... о ... ... интернационализации
японской духовной культуры // Проблемы Дальнего Востока. 1993.
49. Чугров С. В. Неисповедимые пути ... ... // ... и ... ... ... Чугров С. С. Социокультурная традиция и внешнеполитический менталитет
современной Японии. Рукопись диссертации на соискание ... ... ... М., ... ... ... С. В. К вопросу о сочетании традиционализма и модернизма в
современном японском мышлении // Политические институты на рубеже
тысячелетий. Дубна. 2001.
52. Bellah R. N. ... Japan: The Japanese ... and Its ... Los Angeles, 2003;
53. Карибэ Ё. Традиционная японская идентичность М., 2004;
54. Сакаия Т. Что такое Япония? М., 1992;
55. ... Д. Г. ... ... ... ... М., 2003;
56. Чугров, С. В. Япония уточняет свою идентичность перед вызовами
глобализации: Восток ... с ... // ... вызовы —
японский ответ. М. 2008.
57. Мещеряков А. Модернизационный опыт Японии..2007 г.
58. Жуков. А. Е. История Японии. ... г.г. ... ... Connors. L.The ... Adviser. Saionji Kinmochi and ... Politics. L., 1987.
60. Лоти. П. Собрание сочинений. Т. 1. М., 1910; отдельное изд.: М.,
1992.
61. Iwabuchi Koichi. ... ... Tokyo, ... Elger Tony and Smith Chris. Global ... ... of the Labour Process. L., 1994.
63. Эрнест фон Гессе-Варгет. Япония и ... ... 1904, ... Иэнага Сабуро. История японской культуры. М., 1972., 97-б.
65. ... А. Н. ... в ... М., 1987., 78-б.
66. Конрад Н. И. Культура эпохи Хэйан. М., 1973., ... ... Т. П. ... художественная традиция. М., 1979., 60-б.
68. Дж. Б. Сэнсом Япония. Краткая история культуры Japan. = A ... History. — 2-е изд.. — ... 2002., ... ... ... ... ... 1904, Киото, 15-б.
70. ГршиепеваЛД. Формирование японской национальной культуры. М., 1986. 5-
б.
71. Конрад П.И. Очерк истории культуры средневековой ... М., ... ЮД., ... ... Т. И. ... ... ... М., 1981., 34-б.
73. Мещеряков А. Н. «Восточные Арабески. Книга ... ... ... Наталис, 1999. 25-б.
74. Дайсэцу Судзуки. «Основы Дзэн-буддизма» - М.: Издательство ... ... ... Е. ... Иккю и ... - СПб.: ... 2006. 110-б.
76. Митио Морисима. Капитализм по Конфуцию", "Курьер Юнеско", М.,1988.,
56-б.
77. ... Г.Б., ... ... ... М„ 1988. ... ... и ... современной Японии // Иностранная литература.
1993. №5.
78. Дайсаку ... ... в ... - СПб.: ... 2004., ... Кини А.Г. ... социально-полит. действия в ... ... М., 1996. ... ... А.И. Культурология: Учебное пособие для вузов. - 3-е изд.-
М.: Академический ... 2001. ... Bаyas H. Op. сit., ... Lennon A. The Battle of Hearts and Minds: Using Soft Power ... ... Networks. – Washington, 2003., 3-б.
83. Гаджиев К.С. Имидж как инструмент культурной гегемонии // ... и ... ... 2007, № 12, ... ... ... и перспективы российской японистики: симпозиум
2006. – М., 2007, стр. 78.
85. Молодякова, Э. В. ... ... в ... ... ... ... // ... японоведов России. Японский опыт
для российских реформ. 2006.
86. Стапран, «Бунка сангё» или как ... ... ... //
Ассоциация японоведов России. Японский опыт для ... ... Зуев А, ... «Отечественные записки». №4 (24). 2005. URL:
http://www.strana>oz.ru/?numid=25&article=1097.
88. Kikuchi, Japanese Modernisation and Mingei Theory. ... and Oriental ... London, New York. 2004. ... ... И. Л., Корпоративная культура Японии: общее и особенное //
Портрет современного японского общества. 2006. ... Hannerz Ulf. Notes on the Global Ecumene. New York, 1989, p. ... Allen M., Sakamoto R. Popular Culture. ... and Japan. New
York, 2007, 12-б.
92. Tamamura Toyoo. Kaiten sushi sekai isshu. Tokyo, ... ... ... ... ... ... ... Жуков. Японский автопром вооружается дозиметрами.
http://91.149.145.37/article/78963.
95. ... А. Н., ... Г. Е. ... и ... М., 1989, 25–30 б.б.
96. Abu Bakr Morimoto. Islam in Japan: Its Past, Present and ... Center ... Tokyo, ... ... Масаюки. Хиракарэта сякай то сонно тэки (Открытое общество и
его цели). –Гайко фораму. 2002, т.2, № 1. – www. ... ... Penn Michail. Islam in Japan. Harvard Asia ...... view/16.
99. Сакураи Кэйко. Нихон-но мусуриму сякай ... ... ... ... 2003, 106-б.
100. Stanlaw J. Japanese Language: Language and Culture Contact. Hong Kong
University Press. 2004,. 57–59 б.б.
101. Suzuki Takao. Kotoba no chikara. Tokyo, 2006, ... ... Бор. ... и ... М., ... Loveday L. J. Language Contact in Japan. A ... ... 1996, ... ... ... Kunio. Gairaigo koozui ni ukabu hookoo. – ... Tokyo,
Kotoba-Yomiuri, 1993, 44-б.
105. Endoo Hachiroo (ed.). Nihonjin no eigo, ... no nihongo. ... ... ... J., Lewis D. W. (eds.). New Media ... London – New
York, Routledge, 2003, 24–26 б.б.
107. Ishiwata Toshio. Wasei eigo to kokusai tsuuyoogo. – ... ... ... Yamamoto Masao. ... wa dono yoo ni shite gengo o ... ka. Tokyo, 1996, ... Stanlaw J. «For ... Human Life»: the Use of English in Japan. –
Re-Made in Japan. Everyday Life and Consumer Taste in a ... New Haven – London, 1992, ... Tobin J. ... ... the West. – Re-Made in ... Life and Consumer Taste in a Changing Society. New Haven ... 1992, 3–4 б.б.
Қосымша
Жапониядағы мәдениет саласындағы мекемелер
Жапон Қоры
(The Japan Foundation)
Жапон Қоры – Жапония мен әлемнің басқа елдері арасында ... ... ... ... ... ... ... ұйым болып
табылады. Қордың ...... мен ... барлық елдерінің
халықтарының түсінушілікте өмір сүруі үшін іргетас құруға өз ... ... ... Қоры 1972 жылы ... ... ... Министрлігінің эгидасы
астындағы ерекше заңды тұлға түрінде, Жапонияның халықаралық ... ... ... ... ұйым болып құрылды. 2003 жылы ... Қор ... ... ұйым ... алды.
Қордың иелігінде Токиодағы басты кеңсе мен Киото қаласындағы бөлімшесі,
екі бағынышты құрылымы: ... ... тілі ... мен ... ... институты, сонымен қатар, әлемнің 20 мемлекетінде 22 ... ... ... негізі үкіметтік капитал салымдарымен басталған; Қордың
ағымдық шығындары капитал басқарудан түскен қаржыдан, үкіметтік субсидиялар
мен жеке сектордың ... ... ... Қоры ... ... ... үш бағытта атқарады:
1) Мәдениет пен өнер саласындағы алмасу бағдарламасы. Жапон Қоры
қазіргі Жапонияның әр ... ... ...... ... ... қазір бүкіл әлем халқының назарын өзіне аударып
отырған ... ... Одан ... Қор ... ... ... және өнер қайраткерлері, қарапайым азаматтар
мен жастар арасында алмасуы үшін жаңа мүмкіндіктер ... ... ... Қоры әр ... ... бейнелеу өнері, ән айту
өнері, видео және ... ... ... ... ... табылады.
2) Шетелде жапон тілін оқыту жөніндегі бағдарлама. Шетелде жапон тілін
оқитындардың және оқытатындардың санының көбейту ... ... ... ... ... ... ... бағдарламаларды іске
асырады:
← Шетелге жапон тілін оқытатын оқытушыларды бағыттау;
← Жапон тілінің деңгейін анықтайтын ... ... ... ... ... тілінің оқытушылары мен жапон тілін оқитындарға Жапонияда
тәжірибеден өтуді ұйымдастыру;
← Оқу құралдарын және тағы басқаларды ... ... ... ... мен зияткерлік бағдарламаларды
қолдау. Жапон Қоры халықаралық диалог пен зерттеу ... ... ... ... зерттейтін ғылыми-зерттеу ұйымдарына
және жеке зерттеушілерге қолдау көрсетеді. Қор сонымен ... ... ... ... көрсетеді. Одан басқа, Қор
жаһандық мәселелерді шешу және өркениетаралық диалог тақырыбындағы
зияткерлік алмасулардың нығаюы мен ... ... ... ... ... ... гг.)
1. Жапон мәдениетімен танысуға ... ... ... ... ... ... қолдау жөніндегі бағдарлама;
3. Шетелдегі көрмелерді қолдау жөніндегі бағдарлама;
4. Жапонияны шетелде ... ... ... ... мен
аудармаларды қолдау жөніндегі бағдарлама;
5. Жапон қалалық және жастар ... ... кино және ... ... ... ... қолдау жөніндегі
бағдарлама.
Жапон Қорының бөлімшелері:
Мәдениет істері жөніндегі ... ... ... ... – білім, мәдениет, спорт, ғылым
мен технология Министрлігінің (MEXT) арнайы органы болып табылады. Ол ... ... ... мен ... ... ... құрылды. 2007 жылы сәуір
айында оның басына мәдениет істері жөнідегі комиссар Тамоцу Аоки келді.
Агенттіктің бюджеті 1989 жылы ¥ 37800 ... ... ... ... ... 1% ғана ... ... істер жөніндегі агенттік халықаралық
деңгейде Жапонияның мәдениті мен өнері ... ... ... ... ... ... ... саналатын мәдени құндылықтарды ... Осы ... ... ... ... ... авторлық
құқық, ұлттық тілдің жағдайын жақсарту деген ... ... ... ол ... өнер және ... ... ... театр, би,
бейнелеу өнер мен кино салаларындағы мәдени шараларды ... ... мен ... ... мен ... тапсырады.
Агенттік Киото мен Токиодағы заманауи өнер мұрайжайларын, Токиодағы Ұлттық
мұрайжайды қаржыландырады.
Агенттіктің мәдени ... ... ... ... Екінші
Дүниежүзілік соғыстан кейінгі қирандыларды қалпына келтіру үшін ... жыға ... ол 2500 ... ... ... ... ... ежелгі астаналар: Асука, Хэйджо мен Фудзивара, 275-тан астам табиғи
орындарды және 1000-ға жуық ұлттық ... ... ... ... ... ... бірі – дәстүрлі өнер мен қолөнер
түрлерін сақтау болып табылады. Оның ішінде: жеке ән айтушылар мен ... ... және тағы ... өнер ... ... жөніндегі агенттіктің эгидасының астындағы мекемелер:
Токио мен ... ... және ... ... ... мұражайы, Токио мен
Нарадағы мәдени ерекшеліктерді зерттейтін институттар, Халықтық ... ... ... ... мен бейнелеу өнеріне арналған Ұлттық Қор.
1980 жылы агенттік Ұлттық Но театры мен ... ... ... үлкен
септігін тигізді.
Білім, мәдениет, спорт, ғылым мен технологиялар Министрлігі
Бұл – мәдени-танымдық, және ... ... іске ... ... ... Оның ... 1871 жылы 2 қыркүйекте ... ... ... ол ... ... кеңестің құрамдас бөлігі
болды. Ал 1885 жылдан бері Министрлер кабинітне ... 1999 ... ... ... министрлігі» туралы заңға сәйкес, оның мақсаты – білімді дамыту,
ғылымның, ... ... пен ... ... дамуы арқылы
шығармашылықтық және адамгершілігі мол халықты тәрбиелеу болып табылады.
Тарихы: 2 қыркүйек 1871ж — ... ... ... ... 1885 ж — ... аппараттың реформасы себебінен мәдениет
Министрлігі Жапонияның Министрлер кабинетіне бағынатын ... ... ... толық атауы - білім, ғылым және мәдениет Министрлігі.
2001 — Орталық мемлекеттік ... ... ... ... ... мен ... басқармасымен біріктірілді
Білім, мәдениет, спорт, ғылым мен технологиялар Министрлігінің құрылымы
|Комиссарлар хатшылығы ... және ... ... |
| ... ... бөлімі |
| ... ... ... ... ... |Мәдениет және өнер бөлімі |
| ... тілі ... |
| ... істер бөлімі ... ... ... мәдениет бөлімі |
|департаменті | |
| ... ... ... |
| ... мен ... мұралар бөлімі |
| ... мен ... да ... |
| ... ... ... ... ЯЗЫКА ЗА ГРАНИЦЕЙ.
Программа ориентирована на ... ... ... ... ... по распространению преподавания японского языка,
целевой аудиторией ... ... ... и ... ... ... где ... японский язык в
странах, где сложно оказать финансовую поддержку на ... из ... ... на участие в данной программе могут быть следующие лица:
Некоммерческие учебные ... с ... ... ... ... (включая ассоциации преподавателей японского языка и научные
общества) в странах, где нет отделений ... (все ... ... ... ... Индонезии, Тайланда, Филиппин, Вьетнама, Малайзии, Индии,
Австралии, Канады, США, Мексики, Бразилии, Италии, Великобритании, Испании,
Германии, Франции, ... ... и ... ... организации, которые в
соответствии с государственным законодательством ... ... ... ... от ... ... организаций, не могут
участвовать в этой программе. Страны, в которых есть отделения ... не ... ... в ... ... ... помощь будет
оказываться со стороны иностранного отделения Японского Фонда, то вы можете
узнать подробную ... о ... ... непосредственно в
отделении Фонда в вашей стране.
Финансовая поддержка:
Финансовая поддержка оказывается в ... ... ... ... японского языка, проводимых иностранными
образовательными учреждениями с изучением ... ... и ... В ... от ... ... подать несколько заявок
на оказание необходимой помощи. Примеры помощи, которую может оказать Фонд
описаны ниже:
(1) ... ... ... по ... ... ... компенсируется часть расходов на проведение мероприятий,
таких, как конкурс ... и ... ... и др., ... ... ... интереса окружающих к изучению японского языка и мотивации ... его ... Фонд не ... ... призы для конкурса выступлений на
японском языке непосредственно из Японии.
(2) гонорар: ... ... ... на ... ... ... тех организаций, которые планируют начать
курсы японского языка или увеличить количество ... ... ... ... ... которые планируют в ближайшем будущем
перейти на самостоятельное финансирование. ... ... ... уже работающим специалистам.
(3) помощь по закупке учебных пособий: компенсируется часть расходов
на покупку основных и дополнительных ... ... ... ... ... языка для проведения занятий. Однако Японский фонд
не может закупить и прислать учебные материалы непосредственно из ... ... ... ... ... ... ... семинаров, мастер-классов, симпозиумов, встреч по обмену опытом,
которые ориентированны на преподавателей японского языка.
(5) ... ... ... ... ... расходов на
составление и публикацию учебных материалов, отвечающих учебной программе и
запросам преподавателей.
(6) ... со ... ... компенсируется часть
расходов на осуществление проектов, ... для ... ... ... и обучения преподавательского состава,
организованных организациями-заявителями.
Порядок отбора: Решение ... ... на ... анализа проекта с
точки зрения следующих пунктов и с учетом ... ... ... ... ... ... оказана поддержка в стране,
регионе
Число грантов: Около 200. (В 2010 году было ... 153 ... ... ... заявок)
Крайний срок приема заявок: 1 декабря 2010 года.
Уведомление о ... ... ... 2011 ... ... ... мұра ... тізімі.
|№ |Суреті |Аты ... ... |Год |
| | | | ... ... в |
| | | | | ... |
|1 | ... ... |607 ж |1993 ж |
| | ... ... | | |
| | ... |префектурасы | | |
| | ... | | | |
|2 | ... ... ... |1993 ж |
| | ... ... |ж.ж | |
| | |(Ақ тұра ... | | |
| | ... | | | |
|3 | |Яку ... ... |— |1993 ж |
| | | ... | | |
|4 | ... ... |— |1993 ж |
| | |и ... | | |
| | ... | | | |
| | ... | | | |
|5 | ... |Киото , Сига |806 ж 1994|1994 ж |
| | ... ... | | |
| | ... | | | |
| | ... | | |
| | |. | | | |
| | ... и Оцу | | | |
| | ... | | | |
|6 | ... и|Тояма, Гифу |— |1995 ж |
| | ... ... | | |
| | ... | | | |
| | ... | | | |
|7 | ... ... |XX в. |1996 ж |
| | ... | | | |
| | ... | | | |
|8 | ... |Ицукусима, |VI ғ. |1996 ж |
| | ... ... | | |
| | | ... | | |
|9 | ... Нара ... |VIII ғ. |1998 ж |
| | ... ... | | |
| | ... | | | |
| | ... | | |
| | |: | | | |
| | ... | | | |
| | ... | | | |
| | ... | | |
| | ... | | | |
| | ... | | | |
| | ... | | | |
| | ... ... | | ... | ... ... ... |1999 ж |
| | ... |префектурасы |ғғ. | |
| | ... ... | | | |
| | ... | | | |
| | ... | | | |
| | ... мен | | | |
| | ... | | | ... | ... |Окинава аралы |XII—XVII |2000 ж |
| | ... | |ғғ.. | |
| | ... ... | | |
| | ... ... | | | |
| | ... | | ... | |Кии ... |X—XI ғғ. |2004 ж |
| | ... ... | | |
| | ... | | | ... | ... ... ... |— |2005 ж |
| | ... | | | |
| | ... ... | | ... | ... ... |1526 ж |2007 ж. |
| | ... шахтасы|префектурасы, | | |
| | | ... ... | | |

Пән: Мәдениеттану
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 103 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Саяси модернизация."23 бет
Саяси модернизация14 бет
Қазақстан Республикасындағы саяси модернизацияның ерекшеліктері39 бет
"екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі жапонияның жағдайы"5 бет
''Дәстүрлі мәдениеттегі кикілжің жағдайларды шешу тәсілдерін психологиялық талдау”56 бет
10 сынып оқушыларына ұлттық киім стиліндегі киім үлгісін дәстүрлі емес әдістер негізінде әзірлеуге үйрету68 бет
1945-1980 ж.ж. Жапонияның экономикалық дамуы23 бет
8-сынып оқушыларына сәндік-қолданбалы өнерді оқытуда дәстүрлі мәдениетке баулу77 бет
XV-XVIIIғғ. Қазақтардың дәстүрлі мәдениеті9 бет
Xvi-xviіі ғғ. қазақ-орыс елдері арасындағы дәстүрлі елшілік байланыстар тарихы10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь