Коммерциялық банктерде жылжымайтын мүлікті бағалау

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

БӨЛІМ I. ҚАЗАҚСТАНДА НЕСИЕЛІК ЖҮЙЕНІҢ ҚАЛЫПТАСУЫ ...

1.1 Қазақстанда ақша.несиелік саясатты мемлекеттік реттеу мен даму кезеңдері ... ...
1.2 Қазақстан Республикасының несиелік жүйесі: мәні, қызметтері және құрылымы ... ... ... ... ...
1.3 Несиелер: формалары, түрлері және олардың классификациясы ... ..

БӨЛІМ II. КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕРДЕ ЖЫЛЖЫМАЙТЫН МҮЛІКТІ БАҒАЛАУ ... ... ... ... ... ... ... ...

2.1 Жылжымайтын мүліктің нарықтық құнын бағалау әдістері мен салыстырмалы сату әдісін тәжірибеде қолдану ... ..
2.2 Алматы қаласындағы жылжымайтын мүлік нарығының маркетингісі ... ... ... ... ... ... ...
2.3 Жылжымайтын мүлік құнына әсер ететін факторлар және оларды жою жолдары ... ... ... ... .

БӨЛІМ III. НЕСИЕЛІК ЖҮЙЕНІ ЖӘНЕ БАҒАЛАУ ҚЫЗМЕТІНІҢ НОРМАТИВТІ НЕГІЗДЕРІН ЖЕТІЛДІРУ

3.1 Қазақстан Республикасында несиелеу жүйесін дамыту бағыттары
3.2 Бағалау қызметінің нормативті негіздерін жетілдіру ... ... .

ҚОРТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
КІРІСПЕ

Қазақстан Республиксында соңғы 2-3 жылда тұрақты экономикалық өсу байқалады, ол әрине біздің еліміздің әртүрлі нарықтарына өзінің әсерін тигізеді. Бұл жерде қозғалмайтын мүлік нарығы да қарастырылады. Және де, инвестициялық белсенділікьің төмендеуіне байланысты экономикалық өсудің біртіндеп баяулауына қарамастан, қозғалмайтын мүлік нарқы өзінің қызметін жалғастыруда. Және оның әрі қарай дамуына тек қана жақсы инвестициялық ахуал, мемлекеттің білімді экономикалық саясаты және тұрақты экономикалық өсу, соныменен қатар ішкі тұрақтылық және анықтылық сияқты жағымды алғышарттардың болуы жеткіліксіз. Соңғысына жетуге болады, егер де заңды негізде және нарықтағы жеке субъектілердің деңгейінде нарықтың объектілері мен субъектілеріне дұрыс анықтама берген жағдайда ғана.
Соңғысына жетуге болады, заңды түрде, сондай-ақ нарықтың жеке қатысушыларының деңгейінде де нарық субъектілері мен объектілеріне дұрыс анықтама берген жағдайда ғана. Қозғалмайтын мүлік объектілерінің тізімі Қазақстан Республикасы азаматтық Кодексінің 130-шы бабында көрсетілген. Қозғалмайтын заттарға (қозғалмайтын мүлікке) жер учаскілері, жер қойнаулары, оқшауланған су объектілері және жермен тікелей байланыстының барлығы, яғни бірден жерден екінші жерге ауыстыруға келмейтін объектілер, соның ішінде ормандар, көп жылдық көшеттер, ғимараттар, үйлер жатады. Қозғалмайтын заттарға жататындар мемлекеттік тіркеуге жататын әуе және теңіз кемелері, ішкі жүзу кемелері, космостық объектілер. Заңмен қозғалмайтын заттарға басқа да мүліктерді жатқызуға болады. Мысалы, кәсіпорын толығыменен мүліктік кешен ретінде қозғалмайтын мүлік болып табылады.
Бұл көзқарастан басқа қозғалмайтын мүлікке басқа да көзқарас бар, ол қозғалмайтын мүлікті тауар ретінде емес, табыс әкелетін материалдық формадағы капитал ретінде де қарастырады. Қозғалмайтын мүлік нарқы бағалар механизмі арқылы қозғалмайтын мүлікке сатушылар мен сатып алушылардың меншік құқық тарын бірге қарастыратын мәліметтер қызметін көрсетеді. ол дамудың үлкен перспективасына ие, өйткені қозғалмайтын мүлікпен операциялар перспективті бағалыққа ие, өйткені уақытына қарай үлкен берілімділкке ие.
Осы дипломдық жұмыс қозғалмайтын мүлік объектілерін бағалау технологиясына үздіксіз байланысты кәсіпорын мүлкін бағалау принциптері мен нарықтық құнына түсініктемені анықтауға арналған. Бағалау қызметінің негізі болып табылатын осы түсініктерді анықтағаннан кейін, қазіргі уақытта Қазақстанда қандай да бір түрде қалыптасқан қозғалмайтын мүлік нарығының қызмет етуінің барлық жүйесін түсінуге болады.
Бағалаудың кәісби нормалары – бұл кәсіби ұйымдар мен мемлекеттің өз мүшелерінің қызметіне бақылау жасау үшін құрылған бағалаудың кәсіби тәжірибесінің стандарттары. Стандарттарды білу бағалаушыларға бірдей сөздікті, түсініктемелік аппаратты және бағалау әдіснамасын қолдануға мүмкіндік береді.
Мүлікті бағалау классикалық және қазіргі экономикаға жүгінеді. ХХ ғасырдың 40 жылдарында көптеген елдерде негізінен бір-біріне ұқсас бағалау әдістемесі мен принциптері құрылған болатын, бірақта ХХ ғасырдың тек екінші жартысында ғана бағалау түсінігіне кәсіби пән ретінде көзқарастар дами бастады .
60-70 жж. бірқатар ұлттық бағалаушылар ұйымы өз мүшелері үшін кәсіби тәжірибелік қызмет стандарттарын құрды және жарыққа шығарды. Осы мысалға басқалары да ерді. Стандарттардың мазмұны нарықтың тәжірибелік қажеттіліктерімен кәсіби тәртіптегі ойлар үйлестірілді. Бірқатар елдерде стандарттар толығымен немесе біртіндеп ұлттық заңдарға және нормативті актілерге айналды. Кейбір ұйымдар ұйым мүшесі стандарттарды немесе соған байланысты этикалық нормаларды бұзған кезде оны кәсіби мәртебесінен айыру немесе сөгуге мүмкіндік беретін бақылау және атқарушы процедураларын шығарды.
Осылай, жоғарыда айтылғандардың барлығы дипломдық жоба тақырыбын таңдауды күнібіұрын анықтады және оның өзектілігін бейнелейді. Дипломдық жоба өзінің құрылымы бойынша келесідей бөлімдерден тұрады: кіріспе, үш негізгі бөлім, қортынды және қолданылған әдебиеттер тізімі.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1. Указ Президента Республики Казахстан, имеющий силу Закона «О банках и банковской деятельности в Республике Казахстан» (с учетом изменений и дополнений от 31.08.95г., 06.03.96г., 07.12.96г., 11.07.97г.)
2. Указ Президента Республики Казахстан, имеющий силу Закона «Национальном Банке Республики Казахстан» от 23.07.97г.
3. Бабичев М. Ю., «Банковское дело», Москва, 1996г.
4. Банки Казахстана, Алматы, №1, 3, 8, 10 2000г.
5. Банки Казахстана, Алматы, № 3, 2000г., стр. 30 – 35;
6. Деловая неделя, Алматы, № 9, 19 2000г.
7. Жуков Е. Ф., «Общая теория денег и кредита», Москва, 1997г.
8. Жуков Е. Ф., «Банки и банковские операции», Москва, 1997г.
9. Калиева Г. Т., «Кредитное дело», Алматы, 1997г.
10. Колесников В.И., «Банковское дело», Москва, 1998г.
11. Красавин Л. Н., «Международные валютно - кредитные и финансовые отношения», Москва, 1996г.
12. Котелкин С. В., «Основы международных валютно – финансовых и кредитных отношений», Москва, 1998г.
13. Лаврушин О. И., «Банковские операции», Москва, 1997г.
14. Лаврушин О. И., «Деньги, кредит, банки», Москва, 1997г.
15. Носкова И. Я., «Международные валютно – кредитные отношения», Москва, 1996г.
16. Панорама, Алматы, № 6, 8, 10, 11, 15 2000г.
17. Девид Полфреман, «Основы банковского дела», Москва, 2005 г.
18. Усоскин В. М., «Основы банковского дела», Москва, 2004 г.
19. Челноков В. А., «Банки и банковские операции», Москва, 1998г.
20. Черкасов В. Е., «Банковские операции», Москва, 2003 г.
21. Ильясов К.К. . Финансово-кредитные проблемы развития экономики Казахстана \\ Под ред.– Алматы: Бiлiм, 2006 г.
22. Кучукова Н.К. Макроэкономические аспекты реформирования финансово-кредитной системы Республики Казахстан в условиях перехода к рыночной экономике. – Алматы: Гылым, 2000 г.
23. Райзберг Б.А.. Курс экономики: Учебник \\ Под ред.– ИНФРА-М, 2006 г.
24. Сейткасимов Г.С.. Деньги, кредит, банки: Учебник \\ Под ред. проф. – Алматы: Экономика, 2001 г.
        
        КІРІСПЕ………………………………………………………….
БӨЛІМ I. ҚАЗАҚСТАНДА НЕСИЕЛІК ЖҮЙЕНІҢ ҚАЛЫПТАСУЫ....
1. Қазақстанда ақша-несиелік саясатты мемлекеттік реттеу мен ... ... ... ... жүйесі: мәні, қызметтері және
құрылымы……………….
1.3 Несиелер: формалары, түрлері және олардың классификациясы……
БӨЛІМ II. КОММЕРЦИЯЛЫҚ ... ... ... ... ... ... ... құнын бағалау әдістері мен
салыстырмалы сату әдісін тәжірибеде қолдану……
2.2 ... ... ... ... ... ... мүлік құнына әсер ететін факторлар және оларды жою
жолдары ……………..
БӨЛІМ III. ... ... ЖӘНЕ ... ... ... ЖЕТІЛДІРУ
1. Қазақстан Республикасында несиелеу жүйесін дамыту бағыттары
2. Бағалау қызметінің нормативті негіздерін жетілдіру………
ҚОРТЫНДЫ………………………………………………………….
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ.......................................
КІРІСПЕ
Қазақстан Республиксында ... 2-3 ... ... ... өсу
байқалады, ол әрине біздің еліміздің әртүрлі нарықтарына өзінің әсерін
тигізеді. Бұл жерде қозғалмайтын мүлік ... да ... Және ... белсенділікьің төмендеуіне байланысты экономикалық өсудің
біртіндеп ... ... ... мүлік нарқы өзінің қызметін
жалғастыруда. Және оның әрі қарай дамуына тек қана ... ... ... ... ... ... және ... экономикалық
өсу, соныменен қатар ішкі тұрақтылық және анықтылық сияқты ... ... ... ... ... ... егер де ... және нарықтағы жеке субъектілердің деңгейінде нарықтың объектілері
мен субъектілеріне дұрыс анықтама берген жағдайда ғана.
Соңғысына жетуге ... ... ... ... ... ... ... де нарық субъектілері мен объектілеріне дұрыс
анықтама берген жағдайда ғана. Қозғалмайтын мүлік ... ... ... ... ... 130-шы бабында көрсетілген.
Қозғалмайтын заттарға (қозғалмайтын мүлікке) жер ... ... ... су объектілері және жермен тікелей ... яғни ... ... ... ... ... келмейтін объектілер,
соның ішінде ормандар, көп жылдық көшеттер, ғимараттар, ... ... ... ... мемлекеттік тіркеуге жататын әуе және
теңіз кемелері, ішкі жүзу ... ... ... ... ... ... да мүліктерді жатқызуға болады. Мысалы,
кәсіпорын толығыменен мүліктік кешен ... ... ... ... ... ... қозғалмайтын мүлікке басқа да көзқарас бар, ... ... ... ... ... ... әкелетін материалдық
формадағы капитал ретінде де қарастырады. Қозғалмайтын мүлік нарқы ... ... ... мүлікке сатушылар мен сатып алушылардың
меншік құқық тарын бірге қарастыратын ... ... ... ... ... ... ие, ... қозғалмайтын мүлікпен операциялар
перспективті бағалыққа ие, өйткені уақытына қарай үлкен ... ... ... ... ... ... объектілерін бағалау
технологиясына үздіксіз байланысты ... ... ... ... мен
нарықтық құнына түсініктемені анықтауға арналған. Бағалау қызметінің негізі
болып табылатын осы түсініктерді анықтағаннан ... ... ... қандай да бір түрде қалыптасқан қозғалмайтын мүлік нарығының
қызмет етуінің ... ... ... ... кәісби нормалары – бұл кәсіби ұйымдар мен мемлекеттің ... ... ... ... үшін ... бағалаудың кәсіби
тәжірибесінің стандарттары. Стандарттарды білу ... ... ... ... және ... ... ... береді.
Мүлікті бағалау классикалық және қазіргі экономикаға ... ... 40 ... ... ... негізінен бір-біріне ұқсас бағалау
әдістемесі мен принциптері құрылған болатын, бірақта ХХ ... тек ... ғана ... ... ... пән ... көзқарастар дами
бастады[1].
60-70 жж. бірқатар ұлттық бағалаушылар ұйымы өз мүшелері үшін ... ... ... ... және ... ... Осы ... да ерді. Стандарттардың мазмұны нарықтың ... ... ... ... ... ... ... толығымен немесе біртіндеп ұлттық ... және ... ... ... ... ұйым ... стандарттарды немесе соған
байланысты этикалық нормаларды бұзған кезде оны кәсіби мәртебесінен ... ... ... беретін бақылау және атқарушы ... ... ... ... ... жоба ... күнібіұрын анықтады және оның өзектілігін бейнелейді. Дипломдық
жоба өзінің құрылымы ... ... ... ... ... ... бөлім, қортынды және қолданылған әдебиеттер тізімі.
БӨЛІМ 1. ҚАЗАҚСТАНДА НЕСИЕЛІК ЖҮЙЕНІҢ ҚАЛЫПТАСУЫ
1. Қазақстанда ақша-несиелік саясатты мемлекеттік ... мен ... ... қаржылық және ақша-несиелік ... ... ... және ... экономиканы терең
зерттеуге негізделеді.
Осыған байланысты өтпелі кезеңдегі Қазақстанның қаржылық және ... ... ... жүргізуге болады. Талдау толық болмайды, егер
де нарыққа өту кезеңінде республикада жүріп өткен объективті ... мен ... ... ... ... Олар ... ... кезең (1986-1989 жж.) өткен жылдардағы экономиканың дамуына
сындық ... ... ... ... бет алумен, өндірістерді
шаруашылық есеп пен өзін-өзі қаржыландыруға интенсификациялау (1986-1987
жж.), ... ... ... ... ... ... өңімдер мен тұтынушылық тауарлардың кең шеңберіне келісімідік
бағаларға көшумен ... ... ... жж.) ... нарықтық қатынастарды
енгізуге бет алу мен ... ... ... ... ... ... мінезделеді. Халыққа төленетін ақшалай
қаражаттардың ... ... ... өндірістік құрылысқа мемлекеттік
бюджеттен қаражаттарды ассигнациялауды қысқарту, ... ... ... ... ... ... жылдан бастап республикада өндірілген ұлттық табыс он екі бес
жылдықта бірінші рет 1989 ... ... 4,4 ... ... ... ... барлық сферасын қамтыды, ол халықтық
тұтыну тауарларына ғана емес, соныменен ... ... ... ... тудырды.
Үшінші кезең (1992 жылдан бастап, одан кейінгі жылдар). 1992 жылдың 2-
ші қантарында Қазақстан ... ... ... ... ... ... қадам жасалды: көптеген халықтық тұтыну тауарларына және
өндіріс құрал-жабдықтары бағалар еркін жіберілді, ... әрі ... ... мүмкін болмады, өйткені, әсіресе үлкен ... ... ... 1991 ... ... жағдайлар соншалықты қиын болды,
баспаларды ТМД-ның барлық елдерінде, соның ішінде Қазақстанда да ... ... ... шыға ... қарыздардың көлемінің қысқаруы бағалардың жоғарлауы есебінен
кәсіпорындардың (сондай-ақ шаруашылық есепке көшу мен ... ... ... ... ... жақсаруымен,
аяқталмаған өндіріс шығындарымен подрядтық ұйымдарға несиелер беруді
қысқартумен, несиелеу әдістерінің өзгеруімен, ... ... ... нормативтері өсімніің жетіспеушіліктерін уақытша толтыруға ертеректе
берілген ссудалардың, соныменен қатар өнеркәсіп пен ауыл ... ... ... ... несиелердің өтелуімен жүргізілді. Саудада
несиелердің қысқаруы бөлшек тауар айналымын бір ... ... ... ... ... ... ... жүрді.
Соныменен бірге, толығыменен республика бойынша қысқымерзімді ссудалар
бойынша қарыздардың қысқаруы халық ... ... ... мен ... ... ... ... болған жоқ, ... ... ... ... ... (1991 жылдың басында
1985 жылмен салыстырғанда 3,7 ... өсті және ... ... деректері бойынша 2,5 млрд. теңгені құрады).
Несиелік ресурстардың негізгі ... ... ... ... ... ... ... Банктер мен жабдықтаушыларға неғұрлым
үлкен қарыздарға ие болған совхоздар, колхоздар, ... ... ... кәсіпорындар және құрылыстық ұйымдар. Республиканың
халық шаруашылығындағы қаржылық жағдайлар мен төлемдік ... ... ... ... ... мен ... ... меншік иесінің болмауынан, істі тиімді жүргізуге экономикалық уәждің
болмауынан ... ... ... ... ... ... ... емес, бюджеттік тапшылықты жабуға жұмсалды.
Орталықтандырылған несиелік ресурстарды ... да ... ... ... ... ... 1991 жылы
берілген несиелерден шамамен 36 пайызы мемлекеттік қарызға келді. ... ... ... 1992 ... 1-ші ... ... КСРО ... есеп айырысуы бойынша сальдосын
дебеттік қылып, тапшылқты ... оны жою үшін ... ... ... ... ... ... білдіреді.
1992 жылдың 1-ші қаңтарында толығымен республика бойынша ... ... ... 206 ... өсті. Несиелік салымдардың өсуі халық
шаруашылығының барлық салаларында жүрді.
1991 жылы несиелік салымдардың құрылымында мәнді өзгерістер ... ... ... ... ... ... барлық несиелердің үлес салмағы 49,0 пайыздан 26,8 пайызға,
әлеуметтік бағдарламаларға 19,2-ден 14,2 пайызға, соныменен ... ... ... ... ... және ... ... кеңеюімен сәйкесінше 6,6-дан 6,3 пайызға және 1,5-нан 1,1 пайызға
қысқарды, бұл республикадағы несиелік қатынастардың жеткіліксіз ... ... ... ... 1992 жылы ... үкіметіне берілген
несиелік салымдар үлесінің бірден салыстырмалы төмендеуі ... ... ... тез ... ... ... ... қиындығын күшейті
есебінен мемлекеттің қаржылық жағдайының ... ... ... бұл ... кәсіпорындардың қаржылық жағдайына
бірден теріс әсерін тигізді, өйткені бағалардың өсуі ... ... тез ... ... ... ... ... мәселелерінің бірі тек
несиелік эмиссияның жалпы ... ғана ... ... ... негізгі бөлігі несиенің экономикалық табиғатына қайшы келетін
мақсаттарға берілді: мемлекеттік ... және ... ... ... ... жіберілді. 1992 жылы әрбір ... ... ... ... ...... ... көрсетуде,
әрбір үшіншісі – сауда мен коммуналдық шаруашылықта. Кәсіпорындарға
берілген ... ... ... ... ... ... ақы ... өтеуге
жіберілді. Мысаля, 1993 жылдың басында жұмысшылар мен ... ... ... ... ақша ... ... қамтамасыз
етілді.
Соңғы жылдары бағаларды ырықтандыру мен экономикадағы дағдарыстық
құбылыстар жағдайында банктік несиелер беруге рұқсатқа республиканың ... ... ... ... мен ... ... қысым күшейді,
оның өзі жеңілдетілген негізде ... ... ... ... ... және ... ... жүйесінің
тұрақты қызмет етуін қамтамасыз етуге тосқауыл болды.
Республикада экономикалық және қаржылық тұрақтылық қажіргі жағдайда
тиімді ... ... ... мен ... ... ... ол ақша мен несие эмиссиясын тұрақтандыру мен шектеуге
бағытталуы керек ... ... ... ... ... ... және
айналым сферасындағы пропорцияның бұзылуының жоғарлауымен, бағалардың ... ... ... ... жағдайларда Ұлттық банк пен үкімет тұрақтандыру кезеңіне өзінің
саясатының негізгі ... ... ... алды ... ... өндірістің
төмендеу қарқындарын және инфляция қарқындарын қысқарту, ұлттық валютаның
сатып алушылқ қабілеттілігін тұрақтандыру және т.с.с. ... ... ... ... банкі мен үкіметтің жүргізген белсенді
монетарлы саясатты көмегімен айналымдағы ақшаны реттеуге бағытталды.
Толығымен ... ... және ... валютаны тұрақтандыру
саясатын бірден шешу мүмкін емес. ... ... ... даму ... байланысты. Ішкі нарықты жақын ... және ... ... ... ... ... ... қабілетті сұранысты қолдау, салықтық реформаны іске асыру, бағалар
реформасы мен ... ... ... ... ... ... ... Сондықтанда оны енгізу кезеңділікпен жүргізілу керек. Сонда, әрбір
келесі кезеңге өтуге болады, егер де ... ... ... ... ... жағдайда ғана.
Экономикалық үрдістерді мемлекеттік реттеу қоғамдық жүйені басқарудың
ажырамас элементі болып табылады. ... да ... ... жүйенің
алдында қойылған мақсаттар мен тапсырмалардан мемлекеттің ... ... мен ... ... ... ... жүйесін жасап шығарды, оларға
жататындар: ... ... ... ... ... қаржыландыру көлемі, амортизация нормасы,
кәсіпорынның қорларына аударым нормалары, ... ... ... Осындай реттегіштедің қатарына несиелік реттегіштерде кіреді,
оған несиеге пайыздар, есептік ставка және орталық ... ... ... ... ашық ... орталық банктің
жүргізетін операцияларының көлемі жатады.
Соңғы жылдары Қазақстанда экономикалық өсу ... ... ... ... позитивті қозғалыстармен нығайтылып отырған жоқ:
инвестициялық белсенділік жоқ, ғылымисыйымды сектор үлесі төмен, ... ... ... ... өмір сүру деңгейі төмендеуде. Соңғы
жылдары байқалып отырған экономикалық өсу жағымды ... ... ... өсуі) және теңгені девальвациялауға әрекет
болып ... ... ... даму ... ... онда оны ... тәсілдермен негіздеуге болады. Қазақстан бір
жағынан – технологиялық және өндірістік потенциалы артта қалған және ... ... ел ... табылады, сондықтан да ол ... тең ... түсе ... Басқа жағынан, реформалау жылдарындағы
экономикалық құлдырауына қарамастан, ... бай ... ... болып қала береді. Сондықтанда экономикалық үрдістерге
мемлекеттің әрекет ету шараларының кешені қажет.
Үкіметтің іс-әрекеттер бағдарламасында ... ... ... ... жоғарлатуды, соныменен қатар экономиканың қайта ... ... ... ... ... құнды тауарлар шығаруға
бағытталған жаңа өндірістерді құруды ... ету мен ... ... күшейту анық көрсетіледі. Соныменен бірге, ... ... ... ... ету ... белгіленген.
Қазіргі кезеңде экономиканың көтерілуіндегі, бәсекеқабілетті тауарлар
мен қызметтерді өндіруді тездетудегі маңызды рөлді кәсіпорындардың ... ... ... алады, ол туралы 2010 жылға дейінгі
Қазақстан Республикасы дамуының ... ... ... оның
мақсаттары болып табылады:
- 2010 жылға жиынтық ішкі өнімдердің көлемін екі есеге өсіру;
- экономиканың ... ... ... ... ... ... тағы бір жолы ... экономикалық өсуді
қамтамасыз ету мақсатында бәсекеқабілетті, ... ... ... ... ... тәртіпке бағытталған ішкі
және сыртқы инвестицияның жоғарғы деңгейіне жету болып табылады. ... ... етіп ... ... қормен бірге даму бюджеті және
дамытудың мемлекеттік несиелік ұйымдары ... ... ... ... алға қойылып отыр.
Дамыту бюджетін жеңілдетілген сыртқы қарыздар, ... ... ... ... ... шығару жолымен ішкі ... ... ... жекешелендіруден кірістер, салықтық кірістердің бір
бөлігі есебінен құру ойластырылып отыр, ал жинақталған қаражат мемлекеттік
инвестициялау ... ... және ... ішкі ... ... жобаларды қаржыландыруға бағыттауға мүмкіндік береді.
Дамыту бюджетінің шығысы ... ... үшін ... және ... ... ... бойынша жүзеге асырылады.
Жобалардың тізімі потенциалды қарыз алушылардың, коммерциялық банктердің,
қызығушылық тудырып отырған министрліктер мен ... ... ... ... ... ... ... тікелей несиелендіру үшін дамытудың мемлекеттік несиелік
ұйымдарын (ДМНҰ) құру қарастырылып отыр. ДМНҰ – бұл ... ... іске ... ... ... ... институттар. Даму бюджетіндегі шоғырландырылған қаражаттар
оларды нақты кешенді бағдарламаларға әрі қарай салу үшін ... ... ... ДМНҰ ... ауыл ... тұрғын үй құрылысы,
шағын және орта бизнесті несиелендіру, инфрақұрылымдар сферасында құрылуы
мүмкін.
ДМНҰ негізгі ... ... ... бар экономиканың
приоритетті салаларындағы кәсіпорындарды, құрылымды ... ... ... ... бағдарламаларын құру
және жүзеге асыруды несиелендіру.дамыту бюджетінің ... ... ... қол ... және тепе-теңдік принциптерінде
жүзеге асырылуы керек. Мемлекеттік инвестициялық қоржын коммерциялық өзін
ақтайтын жобалармен қатар, өзін ... ... ... ие, ... және ... мәнді жобалардан тұрады.
ДМНҰ Үкіметпен белгіленген шекте қосымша несиелік ресурстарды тартуға
мүмкіндігі бар. ... ... құру ... ... приоритетті салаларда адресті инвестицияны
бағыттау, белсенді және кәсіби басқару кезінде ағымдағы ... ... жету ... ... ... ... ... мүмкіндік
береді.
ДМНҰ қарыз алушы кәсіпорындармен әрдайым тығыз өзара байланыс негізінде
белгіленген ... өзін ... ... ... ... ... ету үшін берілген несиелердің ... ... ... ... Несиелерді берудің қатаң іс-жосықтары мен
олардың әрі қарайғы тұрақты ... ... ... ... тәуекелдерді оперативті жеңуге мүмкіндік береді. ... ... мен ... ... үшін ... ... несиелендіру шарттары жобаларды жеке банктер жағынан
бірге қаржыландыруды жүргізу болуы мүмкін. ... және ... ... ... ... ... реабилитациялық және лизингтік
қызметтерді көрсете алады.
Қазақстанның Даму Банкінің ... ... атап кету ... ... инвестициялық саясатты негізгі жеткізушілерінің бірі болады.
Ішкі ұлттық жинақты шоғырландыратын институционалды инвесторларды әрі
қарай дамыту мақсатында дамыту ... ... ... ... ... мен ... ұйымдары Қазақстандық қор биржасындағы п
листингке өткен қазақстандық кәсіпорындардың акциялары мен корпоративті
бағалы қағаздарына өз активтерін салуын ... ... ... нақты
секторын несиелендіру мүмкіндігіне ие болады.
Инвестициялаудың ... ... ... құру ... ... 2010 жылға дейінгі Стратегиялық даму жоспарының
келесідей тапсырмаларын ... ... ... жеке ... мен ... ... емес қарыздарға мемлекеттік кепілдемелерді беру;
басқа несиелік институттармен ... ... мен ... ... ... ... ... ұйымдармен орта- және ұзақмерзімді
несиелерді беру, бірігіп қаржыландыру және тәуекелді бөлудің ... ... ... Ал ... алғанда:
- металлургия өнеркәсібінде және металлдарды өңдеуге жекелеген жоғары
технологиялық жобалар бойынша дамыту мемлекеттік ... ... және ... ... ... дамытудың мемлекеттік несиелендіру ұйымдарымен шағын кәсіпкерлік пен
импортты ауыстыруды қолдау ... ... ... ... несиелендіру;
- машина жасауда аз тоннажды өндірісті құру үшін дамыту мемлекеттік
несиелендіру ұйымдарының орта- және ұзақмерзімді несиелерді ... газ ... ... ... ... дамыту мемлекеттік
несиелендіру ұйымының орта- және ұзақмерзімді несиелендіруі;
- мемлекеттің қатысуымен ұйымның лизингтік қоры үшін ауылшаруашылығы
техникасын ... ... ... ... ... мемлекеттік несиеленлдіру ұйымының орта-
және ұзақмерзімді несиелендіруі,
- импортты ... ... үшін ... ... ... және ... ненсиелерді беруі,
- импортты ауыстыру бағдарламасы шегінде тоқыма өндірісін ... ... орта – және ... ... ... ... ... химия, фармация мен медицина
(микробиология, биохимия, биотехнология, генді инженерия) сияқты
сфераларын ... ... ... ... ... ... операцияларды мемлекеттік субсидиялаудың негізгі формаларының
бірі ресурстарды арзандату болып табылады, жекелеп алғанда, меншіктік
несиелік ... ... ... банктік несиелендіру кезінде банктік
пайызды субсидиялау.
Өндірушілер үшін маусымдық несиелерге қол жеткізуді қамтамасыз етудің
басқа формасы ... ... даму ... несиелендіру ұйымының
кепілдемесімен қамтамасыз ету болады. Маусымдық несиелендірудегі негізгі
тіреу агробизнес пен саланың ішкі ресурстарын мобилизациялауға жасалады:
- ... ... ... және ... ... ... өндірістік контрактацияны дамыту,
- агроиндустриалды сферада тік өндірістік интеграция ... ... ... ... ... сондай-ақ селолық
несиелік корпорацияларын құру арқылы (өзара несиеленлдіру қоғамдары
мен өзара сақтандыру);
- ... ... ... ... ... несиелері;
- операциялық лизингті дамыту.
«»Қазақстан -2030» даму стратегиясында, Қазақстан Республикасының
«Шағын кәсіпкерлікті мемлекеттік ... ... ... ... ... Республикасы үкіметінің іс-әрекеттер Бағдарламасын іске ... ... ... және Шағын кәсіпкерлікті қолдау бойынша
мемлекеттік бағдарламада, 2001-2002 жж. ... ... ... ... мен ... ... ... қазіргі
жүйесін жетілдіру бойынша шаралар анықталған.
Қазіргі кезеңде шағын кәсіпкерлік мемлекеттік және ... ... ... тереңдетілген әдістемелік негізделуіне қатаң мәжбүрлікте.
2001-2005 жж. Қазақстан Республикасының әлеуметті-экономикалық дамуының
индикативті жоспары жобасында шағын кәсіпкерлікті әрі қарай дамыту бойынша
шаралар ... ... ... ... ... ... ... секторларында ортамерзімді және
ұзақмерзімді несиелендірудің үлесін жоғарлатуға құрылған кәсіпкерлікті
қаржылық қолдау негізінде ... ... ... ... мен
несиелік серіктестіктерді құру; шағын ... ... ... ... жабдықтарды шығаруға мүмкіндіктері бар
компаниялардың дамуына бағытталған инвестициялық саясат; неғұрлым ... ... ... тікелей несиелендіру бойынша ... беру ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлікті қолдау қоры» ЖАҚ-ның мүмкіндіктерін кеңейту;
мемлекеттік тапсырыстарды орындауға ... ... ... ... ... үшін мемлекеттік сатып алу бойынша тендерлерді жеңіп алған
шағын кәсіпкерлік субъектілерін ... ... ... құру ... керек.
Шағын және орта кәсіпкерлікті қолдау қоры экономиканың бұл секторындағы
неғұрлым мәні жоғары мамандандырылған несиелік ұйым ... ... ... ... ... және орта ... ... қатар экспорттық несиелерді беру көмегімен қазақстандық тауарлар
экспортын қаржылық қолдау құралымен ... ... ... ... бизнеске қолдау жасау, кеңес беру және басқа да ... ... ... және орта ... ... бірқатар мәселелерді
шешуді талап етеді, және тек қаржы-несиелік жүйе жағынан ғана емес, сондай-
ақ белсенді мемлекеттік саясатты ... ... ... ... ... ... тапсырмасы экономиканың тиімді
қызмет етуі мен дамуына ... ... ... ... ... ... ... экономика субъектілерінің өзара ... ... және ... ... ... ғана ... болады, егер де
қоғамның әлеуметті-экономикалық күтілімдері, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... экономикалық саясаты. Салық, тариф, мемлекеттік тапсырыс,
инвестиция, валюта бағамдары, пайыздық ставка, жеңілдіктер және ... ... ... мемлекет ел Президентінің «Қазақстан-2030» стратегиясы
шегінде экономика субъектілерін басқару керек.
11 Қазақстан ... ... ... ... ... және
құрылымы
Несиелік және қаржылық операциялардың негізгі масасын ... ... ... ... банктік жүйе көрсетеді.
Қазақстанның банктік жүйесі 1990 жылдың 07 желтоқсанында Қазақ ССР-да
банктер мен банктік қызметтер туралы заңымен ... ... ... ... таза мемлекеттік үлгіден араласқа өтті. Республикада екі
деңгейлі банктік жүйе ... оның ... ... ... ... банкімен көрсетілді, ал төменгі – басқа банктер, оның құрамына
сол уақытта ... ... ... мамандандырылған банктер
(Промстройбанк, Агропромбанк, Жилсоцбанк, ... және ... ... емес банктер (акционерлік, корпоративтік, шаруашылық
серіктестіктер формасындағы және т.с.с.) кірді.
Толығымен несиелік жүйенің жалпы ... ... ... ... ... (сурет1):
Несиелік жүйемен өз қызметтерін орындау кезінде несиелік қатынастар
пайда болады. Қайтарымдылық және төлемділік шартында ... бос ... бөлу және ... бөлу ... ... ... мен ... арасындағы экономикалық байланыстар несиелік операциялардың
мазмұнын анықтайды.
Бірақта несиелік қатынастардың мазмұны ақшалай капиталды бөлумен ... ... және жеке ... уақытша қолдауына берумен ғана сарқылып
қоймайды. Несиелендіру процесі ... ... құн ... яғни ... ... ... айналымы үшін төлемді құралдардың қосымша массасы
құрылады. Төлемдік айналымның үлкен ағымы несиелік қатынастардың ... ... ... мекемелер мен алушылар және төлемшілер мен
несиелік ... ... ... ... құра ... жүйе ... ... қатынастар екіжақты мінезге ие және шарыушылық субъектілері
үшін де, сондай-ақ несиелік жүйе мекемелері үшін де бірдей қажет. ... ... ... ... ресурстардың құрылуын білдіреді, ал
оларды экономиканың ... мен ... бөлу – ... ... 1. Несиелік жүйенің құрылымы
Екіжақты қатынастар болуы мүмкін: ... ... мен ... ... ... жүйе мен ... ... мемлекет пен несиелік
жүйе арасында, әртүрлі мемлекеттердің несиелік мекемелерінң арасында.
Несиелік қатынастар несиенің ... ... ... еткен
кезде негізінен ақшалай формада жүзеге асырылады. Несиелік қатынастардың
сыртқы көрінісі несиенің формасын ... Ол ... ... мен ... ... ... қатынастардың өзгеруі несиенің
формалары мен несиелік қатынастардың мазмұнының өзгеруіне ... екі ... ... тауарлы және ақшалай. ... ... ... ... ... ... шаруашылық субъектілердің
бір-біріне берген ссудалары тауарлы форманы қабылдай ... ең ... ... ... Алып отырған субъект кредиторға ... ... ... ... ... қағаздар немесе басқа да
құжаттар жазып береді, олар ... ... ... алу үшін ... ұсынылады. Несиелік қатынастардың ... бұл ... ... мен банк ... ... Оның мазмұнындағы несиелік
қатынастардағы өзгерістер әсерінен тауарлы формадағы несие ақшалай формаға
ауысады. Осылай, тауарлы форма ... ... ... формасы, ең
алдымен банктік түрі пайда болады және ... жүйе ... және ... да ... ... ... ... асыру тәсілдері мен ұйымдастырудың құқықтық формалары
жиынтығымен мінезделеді. Несиелік қатынастардың екі жүйешелері ... ... және ... емес институттар шегінде. Осыған сәйкес
несиелік жүйенің екі негізгі ... ... ... ... ... ... несиелік жүйе қиында, көпзвенолы құрылымға ие болады. Егер де
классификациялау негізіне несиелік мекемелердің өз клиенттеріне ... ... ... ... онда ... ... ... үш маңызды
элементін бөліп көрсетуге болады: ... ... ... коммерциялық
банктер; мамандандырылған несие мекемелері ... ... ... және ... көрсетуге мамандануы, шаруашылық звеноларға көрсетілетін несиелі-
қаржылық қызметтерінің көлемі мен санына сәйкес несиелік жүйенің ядросын
банктік жүйе ... ал ... ... ... үйлестірудің ортақ
органы Орталық банк болып табылады.
Орталық (Ұлттық) банк – ... ... ... ... ... оның
мелекеттік, халықтық немесе ұлттық банк деп аталуына байланыссыз кез-келген
елдің басты эмиссиялық, ақша-несие ... ... ... ... банк ... «банктердің банкі». Ол жеке және заңды ... ... Оның ...... ... және ... да несиелік
мекемелер, соныменен қатар ол ... ... ... үкіметтік
ұйымдар.
Тікелей және тура әсер етуші мен ... ... және ... ... банк тек ... мекемелерге қатынасы бойынша жүзеге
асырады. Несиелік жүйенің басқа звеноларына ... банк ... тек ... әсер ете ... егер де олар ... ... нарықтың
әртүрлі секторларында несиелік және ақшалай операциялар жүргізген жағдайда
ғана.
Коммерциялық ... ... ... ... ... ... ... секторларына сүйенетін көпфункционалды мекемелер болып
табылады. Олар кәсіпкерлік тәжірибесінде әйгілі ... ... мен ... ... ... ... кез-келген
елдің несиелік жүйесінің дәстүрлі базалық звеносы, өзекті рөлді ... сол ... ... жеке ... ... ... ... салымдарын шоғырландыратын қаржылық жүйенің орталығы болып
қала береді. Ссудалық және инвестициялық ... ... ... өз ... ... ... ... жол ашылады.
Мамандандырылған несиелік мекемелер (оларды тағы да парабанктік ұйымдар
деп те атайды) нарықтық экономикада несиелік жйенің маңызды және ... ... ... ... Бұл ... экономиканың әртүрлі
звеноларында және халыққа несиелік жүйемен көрсетілген қызметтер толық
болмас ... ... не ... ... бір ... қызмет
көрсетуге, не қызметтің бір-екі түрін жүзеге асыруға бағытталады. ... ... ... ... ... ... ... қызметті ұсынуға шоғырландырылады.
Бұл мекемелер үшін екі жақты бағыныштылық мінезді: бір ... ... ... іске асырумен байланысты олар
Орталық банктің сәйкестендірілген ... ... ... ... ... да бір ... ... инвестициялық немесе басқа да
операцияларға мамандана отырып, олар ... ... ... түседі.
Несиелік жүйе, қаржылық институттар жүйесі ретінде, уақытша бос ... ... және ... ... ... Біруақытта ол
қоғамдық ұдайы өндіру үрдісінде маңызды макроэкономикалық қызметтерді
орындайды:
- біріншіден, инвестициялық ... ... ... ... ... иелері арасында ақпараттарды ... ... және ... ... төмендету
есебінен инвестициялық ресурстарды тиімді орналастыруды жоғарлатуға
мүмкіндік береді. Осы кезде инвестициялық ресурстарды ... ... ... ... сақтандырушылық
кепілдемелер жүйесін құру мен ресурстарды орналастыруды ... жүйе ... ... ... ... ... бойынша неғұрлым жоғары пайыз төлеуге ... ... ... ... ... ... мүмкіндігі бар бірінші класты
қарыз алушыларға банктердің бағыт алуы ... ... және ... қарыз
алушылары туралы деректерді сәйкестендірілген банктердің ... ... ... ол ... ... ... және сенімсіз
компаниялардың қаржы нарығына кіруіне мүмкіндікті шектейді. Мұндай саясат
қарыздық қаражаттарға мұқтаж ... тек ... ... өз ... ... қамданып қана қоймайды, сондай-ақ неғұрлым
перспективті бағыттар мен ... ... ... ... екіншіден, екінші ретті өз міндеттемелерін шығару бойынша ... ... ... инвестициялық ресурстарға экономиканың қажеттілігі
мен оларды ұсыну арасындағы қарама-қайшылық рұқсат берудің ... ... ... Ақша ... ... тәуекелдерді бөлісе келе,
несиелік жүйе тәуекелге икемді емес халық тобының ... ... ... ... ... ... ... жинақтардың өсуі
ақшаға деген сұраныстың азаюына және ссудалық пайыздың нарықтық ставкасының
төмендеуіне әкеледі. Егер де инвестицияға ... ... ... ... ... онда оның ... инвестициялық сұраныстың жоғарлауына
әкеледі. Икемсіз бағалар және ... ... ... ... өсуі ... өсуімен және сәйкесінше тұтынушылық шығындардың
азаюымен қысқамерзімді кезеңде табыстың мультипликаторлық кеңеюін шарттайды
және ... ... ... ... ... өтейді.ұзақмерзімді
кезеңде жаңа техника мен технологияға материализацияланған ... ... ... және ... жаңа ... ... қана ... жағынан ғана емес (қысқамерзімдегі ... ... ... ... ... мен жұмыспен қамтуды жоғарлаттудың факторы
болады.
Несиелік жүйенің микроэкономикалық қызметтеріне жататындар:
- клиенттерінң сұранысын ... ... ... ... қаражаттарын тарту кезінде, ал ... ... ... ... ... тәуекелдерді қысқарту;
- өндірістерді қаржыландыру көздерін кеңейту.
Несиелік институттардың несиелік және ... ... ақша ... ... ... болады. Салыстырмалы
төмен деңгейлі елдерде жинақталған инвестиция шетелдік ... ... ... ... ішінде халықтың ақша қаражаттарын
жинақтауы экономикаға жағымды ... ... ... ... ... және ... ... несиелік мүмкіндіктері де
жоғарылайды.
Әлемдік тәжірибе көрсетіп ... ... ... ішкі ... ... ие, ... ... формадағы шетел капиталын ... ... ... ... ал кей ... саяси
талаптармен шартталған. Инвестицияның ішкі көздеріне мемлекеттік бюджет
қаражаттарын, ... ... ... ... мен ... ... ... қатар халықтық жинақтарды жатқызамыз.
Жинақтар, ссудалық капитал мен ... ... ... ... қатынастар тікелей және кері байланыстардың төтенше қиын
жүйесін көрсетеді. Олардың ... мен ... ... ... ... ... экономиканың тиімділігі тәуелді болады. Сондықтан да, ... мен ... ... ... ... әрекеттердің тиімді механизмін
құру қиын да, қатаң мәселе болып табылады.
Нарықтық экономикада несиелік жүйе ... ... ... маңызды рөлді атқарады, олар алынған қаражаттарды ағымдағы жұмыстарын
жүзеге асыру үшін. Сондай-ақ өндірісті кеңейту үшін ... ... ... ... ... ... күштерді дамытуды қамтамасыз
теді. Несиелік жүйе салымшылардың ... ... ... ... ресурстармен операциялар жүргізеді.
Қазақстанның шаруашылықтандырудың нарықтық формасына көшуіне байланысты
және осы кезеңде экономикада бірқатар жандануға жету әлемдік тәжірибеде
жинақтаудың ... ... ... ... ... ... одан ... несиелік жүйе мен бағалы қағаздар нарығы ... ... ... бағалы қағаздар нарығы жеткілікті
дамымағандықтан , ... ... ... ... ... да несиелік жүйе
маңыздылығы өседі, бірақ қор ... ... ... жүйе ... ... жеткілікті өткізе алмайды.
Несиелік жүйені өзіне банктерді, зейнеткерлік қорларды, сақтандыру
қорларын және ... да ... ... ... қатар осы қорларды
басқаратын ұйымдарды кіргізетін жүйе ретінде қарастыруға болады. Сондай-ақ
қарастыруға болады:
1. несиелік-есеп ... ... ... ... ... ... несиелік ұйымдардың (қаржылық-несиелік институттардың) жиянтығы.
Осылай, несиелік жүйені екі жақты қарастыруға болады. Несиелік жүйе ... ... ... ... олып ... ... ... қатынастарының, несиелендірудің әртүрлі формалары ... ... ... ... бір ... ... ... ұйымды біріктірілген және өзінің тапсырмалары бойынша ... ... ... ... ... танылады. Құрылым жүйенің
ішкі формасы мен құрылуын бейнелейді. Құрылым жүйенің тұрақты жағдайын
сақтауға мүмкіндік береді және оның ... ... ... ... мен ... – екі ... ... байланысты және
өзара шартталған айырылмайтын жақтары, әсіресе жүйені ұйымдастыру. Олар
сәйкесінше үрдістің формасы мен мазмұны ретінде ... ... ... қызметі несиелендіру болып табылады.
Халықаралық тәжірибеде несиелендіруден алынатын сыйақы ... мен ... ... ... ... көзі ... табылады. Несиелендіру
жүйесі үрдістің мазмұны ... үш ... ... ... ... ... несие субъектісі, несиенің объектісі және несиені
қамтамасыз ету.
Несиелендіру жүйесінің базалық элементтері бір-бірінен ажырамайды ... ... ... және ... толықтырымдылығы несиелік мәміленің
сенімділігі мен пайдалылығын күшейтеді, ал олардың тұтастылығын бұзуға
талпыныс жүйені ... және ... ... ... бұзылуына
әкелуі мүмкін. несиелендіру жүйесінің барлық элементтерінің ... ... ... ... ... принципіне субъект ретінде несиелендіруге, сондай-ақ
ссуданы ... ... ... емес көзқарасты қалыптастыратын
дифференциялану принципі жатады.
Қазіргі жағдайларда ерекше мәнді объектіні, субъектіні және ... ... ғана ... ... маржо деңгейін, несиелік операциялардың
табыстылығы, тәуекелдерді қысқартуды ... ... ... ... ... принципі алады.
2. Несиелер: формалары, түрлері мен олардың классификациясы
Несие экономикалық категория ретінде өз формаларына ие ... ... да ... объект үшін мінезді тұрақты, қажетті байланыстардың
жиынтығын көрсетеді. ... ... оның ... ... ... ... және ішкі ... кезінде сақталатын
олардың негізгі қасиеттерінің ... ... ... мен ... ... ... қалай өзгерсе де, несиенің формасы оның
мазмұнын толық бейнелейді. Несиенің ... ... бар: бұл – ... ... ... ... болып табылады),
азаматтық (несиелендіру субъектілері азаматтар болып табылады), ... ... ... мемлекеттер болып табылады), банктік
(несиелендіру субъектісінің бірі банк ... ... ... ішінде
банктік несиеге тоқталайық.
Несиенің түрі – бұл ... бір ... ... ... ... белгілі бір қасиеттерге ие болатын оның түрлілігі.
Несиенің ... ... ... ... ... болып
табылмайды, ол экономикалық қатынастардың ерекше жағы ретінде несиенің
түсінігің нақтылайтын классификациялау категориясы.
Классификация – бұл ... ... мен ... да өте тар ... ... ... белгілері бойынша несиелерді топтастыру.
Банктік несие – бұл ақшалай ссуда түрінде ... ... ... ... мекемелерімен берілетін несие түрі. ... ... ... шекараларынан асып түседі. Бос ақшалай капиталдар кез-
келген салаға бөлінеді және ... ... ... ... кез-келген бағытта
қозғала алады. Банктік несие әмбебап болып табылады, өйткені банктер арқылы
қайта бөлінетін ... ... ... ... ... ... Осы ерекшелігі оның тез дамуының себебі болып саналады. Ссудалық
мәміле еркін мінезге ие болады, бұл ... ... ... ... оқшауланған. Несиелендірушінің мақсаты – пайыз ... ... ... ... банктік мекемелер жұмыс істейді, олар несиені
қайтарымдылқ, мерзімділік және пайыздық ... ... ... ... берілетін несиелер несие бойынша (негізгі қарызы ... ... ... ... қарыз алушының
сақтауына байланысты сапасы бойынша, қарыз алушының қаржылық жағдайы, ... ... ... ... ... ... несиені қамтамасыз ету
мен оның сенімділік және ликвидтілік дәрежесі бойынша ... ... ... ... оның өзі ... ... және жоғары
тәуекелді күмәнді несиелер болып жіктеледі;
• үмітсіз.
Стандартты несие – бұл ... ... ... және ... ... яғни:
- мерзімінде өтелмеген несиелерді жоқ деп мінезделетін меншіктік
капиталмен ... ... ... деңгейіне ие қаржылық-
тұрақты шаруашылық субъект болып табылатын қарыз алушы;
- ... ... және ... ... ету. Қарыз алушыға берілген
несие қамтамасыз етілген деп саналады банкке алуға үндеу ... ... етіп ... ... ... ол ... ... қарызы
мен оған қойылатын сыйақы үшін жеткілікті мөлшерде дұрыс құрылған
қамтамасыз ету ... ... ... ... олардың қайтарылмай қалуы мүмкін деген
белгісі қарастырылмайды.
Субстандартты несие деп танылады, егер де келесідей ... орын ... ... ... мен ... ... бойынша төлемдерді 30 күнге
дейін төлемесе;
2) төлеу уақытын бір реттен артық создырмаған.
Бұл топтағы несиелерге қаржылық жағдайлары тұрақты, ... ... ... ... ... ... ... мен
дайын өнімдердің өтемсіз қорлары) бар клиенттерге берілген несиелер жатады.
Қарыз алушыға сәйкестендірілген несиелік ақпарат саны ... ... ... деп ... негіздемелерінің біреуі бар
кездегі несие мойындалады:
1) негізгі қарызы мен сыйақысы (қызығушылығы) бойынша төлемдерін 30-
дан 60 ... ... ... ... бір ... артық ненсиенің төлеу уақытын создыру;
3) қарыз алушыға сәйкестендірілген несиелік ақпарат жинағы жоқ.
Банкте қарыз ... ... ... ... жағдайда клиенттерге
берілетін несиелер, төлем мерзімін сақтауына ... ... ... ... осы топтағы несиелерге жатады.
Жоғары тәуекелмен күмәнді несиелер деп келесідей негіздемелердің біреуі
бар болған кездегі несиелер танылады:
1) негізгі ... мен ... ... ... бойынша
төлемдерін 60-тан 90 күнге дейін кешіктіру;
2) негізгі ... ... ... (қызығушылықты) жабу үшін
табыстарын алудың негізгі көзінен қарыз алушымен ... ... ... бер сәттен бастап үш немесе одан
да жоғары рет) жеткіліксіздігі;
3) 1 жылдан артық емес мерзімге санацияларды жариялау;
4) қарыз ... ... ... ... бірақ оның қызметін
тоқтатуды жүргізбеген форс-мажорлық жағдайлар;
5) басқа банктерден алынған несиелері мен кепілдіктері ... өтіп ... ... ... ... ... деп ... негіздемелердің біреуі орындалған уақыттағы
несие танылады:
1) ... ... мен ... ... ... төлемдерін 90
күннен артық кешіктіру;
2) қарыз алушыны банкрот деп жариялау;
3) бір жылдан артық уақытқа санациялар жариялау;
4) қарыз алушыға материалдық ... ... ... өзінің
қызметін жалғастыруға мүмкіндік бермейтін ... ... ... ... да міндеттемелері.
Стандарттыққа жатқызылатын ұзақмерзімді несиелер (3 жылдан ... ... ... ... ... ... ... алушы ұсынған кезде, банк несиелерді субстандартты ретінде
классификациялауға құқылы.
Өзінің міндеттемелері бойынша сенімді төлемші репутациясына ие қаржылы-
тұрақты қарыз алушыға ... ... ... ... ретінде
классификацияланады.
30 күннен артық күнге аударылған сыйақыларды кешіктірген жағдайда банк
әрі қарай аударылатын сыйақы (қызығушылықтарды) баланста көрсетуін ... ... ... ... 60 ... ... ... онда банк баланстан алынған сыйақыларды емес, аударылған
сыйақыларды алып тастауы керек.
Контокоррентті несие ... ... ... жиі қажеттілік
тудыратын және банкпен ұзақ және ... ... бар ... ... ... ... ағымдағы өндіріс пен айырбасты
қаржыландыру үшін және ... ... ... ... ... неғұрлым қымбат несиелер қатарына жатады және банк пен
клиент арасында ерекше келісім-шартпен безендіріледі. Контокоррентті шотты
қызмет көрсеткеніне банк ... ... ... алушыдан айнымалы комиссия
алады. Контокоррент бойынша сальдо дебеттік және ... ... ... ... ... ... және ... сальдо ағымдағы төлемдерді
жүзеге асыру үшін қарыз ... ... ақша ... жоқ ... және оған ... ... ... бойынша кәсіпорынға келіп
түсетін барлық түсімдер мен басқа да кірістер кіргізіледі. Кредиттік ... ... ... ... және тез алу ... ... бойынша пайыздардың мөлшеріне сәйкес келетін клиенттің пайдасына %
төлеу үшін негіз ... ... ... ... ... ... алушының есептік шоты жабылады.
Контокоррентің түрлілігі овердрафт болып табылады, онда есептік ... ... ие ... бұл жеке ... ... аша ... клиент
өзінің есептік шотындағы өзінің қалдықтары мен түсімдерінен артық банктің
ресурстар ... ... ... ... ... ... ... алады.
Конткоррент сияқты овердрафтта бірінші кластық клиенттер үшін және аз деген
де екі шарттың сақталуы кезінде енгізіледі:
- ... ... ... ... ... оның
шығындарыннан жоғары болған кезде;
- осы банктің ... ... оның ... ... ... бір ... ... клиенттің келісімі талап етіледі.
Контокоррент бойынша және овердрафт бойынша ... ... ... ... ... ... ... сомасынан асып кетпеуі
маңызды.
Вексельді несие ұсынушы және ... ... ... ... ... ... екі ... болады: кепілдемелік және есептік.
Есептік несие – дисконтты алып тастаумен вексель бойынша төлем ... ... ... ... ... ... Есептік несие қарыз алушымен
есептік несие туралы келісім жасау негізінде беріледі. Есептік несие сомасы
мен мерзімі екі ... ... ... ... ... Векселдерді
есепке алу бойынша несие векселді сатып алу күнінде жазу жолыменен ... ... ... ... вексель құнынан дисконтты алып тастау). Несиені
өтеу төлем жасауға міндетті тұлғамен векселге төлем ... ... ... ... кезде жүргізіледі. Егер де төлемші төлем қабілетті ... ... ... ... ... ... ... да міндетті тұлғалар
несиені өтеулері қажет. ... ... алу ... ... ... ... банк ... сүйенеді:
• Қазақстан Республикасы Ұлттық банкінің ... ... ... ... ақша ... және ... нарығындағы пайыздық ставкалар
деңгейіне;
• вексельдің сапасына;
• ұсынылатын вексельдер көлеміне;
• банк үшін клиенттің маңыздылығы.
Банк есептік несие ... ... ... ... – шарт ... бұрын
оның несие қабілеттілігін тексереді. Банк ұсынушыға вексельді қайтаруға
және несиені өтеуді талап етуге ... ... егер ... ... ... ... ... теріс болса;
• вексель бойынша төлемші ... яғни ... ... ... жеткен кезде вексельді төлеу міндеттеме траттаты
бойынша ұсынылған қарсылық қабылданса;
• төлемшінің ... ... ... ... банк ... ... беру негіздемесін тексереді.
Вексел беруші несиесімен жай ... ... ... алу
қамбаттылығынан мүмкіндік болмағанда және есеп ... үшін ... ... ... ... ... рөлінде шығатын
кәсіпорындар қолданады. Мұндай жағдайда банк клиентпен ... ... ... ... ... ... алушы, несие ретінде келісімде белгіленген
жалпы сомаға несие беруші банктен вексель пакетін алады. Бұл ... ... жай ... ... ... төмен белгіленеді, ақшамен
салыстырғанда вексельдердің ... ... ие ... ... бұл ... ... ... ету бірінші класты банк
кепілдемесі немесе кепілдік фоормасында вексельдік несчие туралы келісіммен
қарастырылады. ... өз ... жеке ... шот ... ... етумен несиелерді береді. Вексельдермен несиелендіру екі түрде
жүзеге асырылады:
* қысқамерзімді вексельдермен несиелендіру;
* мерзімсіз вексельдермен несиелендіру. Вексельді ұстаушының ... ... ... ... айналым кезеңіне аударылатын пайыздар
болып табылады. Ал мерзімді ... ... ... ... сатып алу бағасы мен векселді өтеу бағасы арасындағы айырмашылық-
дисконт болып табылады.
Жалгерлік несие (лизинг) және ... ... ... бір ... ... ... құрал-жабдықтарын жалға алу
шартында берілумен ... ... ... ... оперативті, ол бойынша жабдықтар жалға алу мерзімінде толығыменен
сатып алынбайды, яғни лизингті ұстаушы шығындары лизингтің бастапқы ... ... ғана ... ... өйткені лизинг мерзімі қысқа (рейтинг –
1 күннен 1 жылға дейінгі лизинг, хайринг – 3 жылға дейінгі лизинг);
* қаржылық лизинг- ... ... ... лизинг, өйткені мерзімі ұзақ;
* қызмет көрсетумен лизинг, яғни жалға берілген жабдықты ұстаумен және
қызмет ... ... ... ... ... бірқатар
қызметтерін көрсетеді (қызметтердің толық жинағымен лизинг);
* ливередж лизинг – жалға берілетін жабдық құнының үлкен бөлігін ... ... ... ... лизинг;
* қоржындағы лизинг – жабдықтарды жалға беру кезінде, ғимараттар мен
үйлерді несиеге беру арқылы кәсіпорындарды ... ... ... ... - жалға алушы мүдесіне шығарушы-кәсіпорыннан жалға
берушінің мүлікті сатып ... ... ... – біруақытта шығарушы-кәсіпорынның өзінің мүлкінің
бір бөлігін лизингтік компанияға жалға алу туралы келісімді құра отырып
беруі;
* ... ... ... –лизингтің бірінші мерзімі өткеннен кейін
жалғасатын келісім-шарт;
* жанама лизинг, мүліктерді беру делдалдар ... ... ... ... лизингісі;
* қозғалатын мүлік лизингісі;
* бұрыңғы қолданылған мүлік ... таза ... егер де ... ... ... ... ... алушы өз мойнына алса;
* қызметтердің жартылай жинағымен лизинг – лизинг беруші лизинг затын
қызметі етуі бойынша жекелеген қызметтерін өз ... ... ішкі ...... ... барлығы бір елдің өкілдері
болып саналады;
* ... ...... ... жасаушылар әртүрлі елдер
болып табылады;
* экспорттық ...... ... шет елдері болып табылады;
* импорттық лизинг – лизинг беруші шет елдері болып табылады;
* фиктивті лизинг-мәсіле алып-сатарлық мінезге ие болады;
* нақты ...... ... ... жеңілдіктерге ие болады;
* ақшалай төлемді лизинг;
* компенсациялық ... ...... ... ... ... өнімдерді жеткізумен жүзеге асырылады;
* аралас төлеммен лизинг;
* құралдарды тартумен лизинг – бұл жалға берілген активтердің 80 ... ... ... лизингке берушінің алуын көрсететін формасы;
* лизинг "стандарт" – жеткізуші жабдықтарды кредиторға (банкке)
* "жеткізуге" лизинг – басқа ... табу ... ... ... сатуы.
Осыменен лизингтік операциялардың классификациясы бітпейді. Лизинг
салыстырмалы жаңа банктік өнім, оны ... ... ... ... және несиелендіру формасына да жатқызуға болады. Лизингтің
банктік несиеден ... ... ... ... ретінде қарыз алушы
мүлкіне меншік құқығын банк өзіне ... Оны ... ... кейін ғана
мүлік қарыз алушының меншігіне айналады. Банктермен лизингтік мәмілелерді
қаржыландыру ... екі ... ... ... ... Банк лизингке берушіні немесе лизинг алушыны несиелендіреді.
Қамтамасыз етілуі лизингтік мәміле және лизингтік төлемдер ... ... ... сатып алу. Банк лизанг берушіден регресске құқықсыз
оның клиенттерінен міндеттемелерін сатып алады. Бұл ... банк ... ... ... көшу кезінде банктер қызметінің бірігуі жүреді.
Біріктіруді құрудың мақсаты ірі шараларды қаржыландыруды ... ... ... ... ... ... ... олар несиелік, кепілдемелік және басқа да операциялар үшін құрылады.
Консорциум қандай да бір жобаны іске ... үшін ... ... уақытша бірігуін көрсетеді. мақсатқа жеткеннен кейін консорциум
не өзінің ... ... не жаңа ... ... ... ... ... үлестік қаржыландыру, соныменен қатар
оларды орындамауға материалдық ... ... ... ... құрылады.шетелдік несиелердің үлкен бөлігі консорциалдық
несиелер есебінен ... ... ... сенімділігі мен
қаржыландырылатын жобаның пайдалылығы несиелендірудің шартын анықтайды.
Консорциалдық ... ... ... ... келісімдермен
безендіріледі: бастапқы келісім консорциалдық несие болып ... ... ... ... оның ... құрылтайшыларының
құрамы, әрбір банк ресурстарының квоталары, консорциумді басқару ... бір ... ... банктер болуы мүмкін), қатысушылардың құқықтары
мен міндеттемелері тіркеледі. Консорциум мен қарыз ... ... ... ... ... келімсіммен немесе генералды
несиелік келісім-шартпен реттеледі. Осы келісімдердің ... одан ... ... келісім-шарт құрылады. Несиені өтеу уақыты келген кезде
қарыз ... ... ... тек қана ... алған қаражаттарын және
пайыздарын ғана қайтарып қоймайды, соныменен қатар консорциалдық ... және іске ... ... ... шығындарды және осы
операцияға қатысу сомасы мен ... ... ... ... ... ... да ... Басқарушы-банк
өзінің тікелей шығындарын жабатын ... мен ... ... ... және ... ... сыйақылар алады.
Банкаралық несие – банктердің өзара ... бос ақша ... және ... ... банк жүйесінің бастапқы құрылған
кезінде ... ... ... үшін ... ... ... ... банкаралық несиелер болып табылды. Бір-біріне қаржылық жағдайлары
негізінде банктер арасында банкаралық ... ... бас ... кейін несиелік келісім-шарт ... ... ... ... ... беру кезінде несиенің қайтарылуын қамтамасыз етуді талап
етеді және кепілдік келісімін құрады. Банкаралық несиелер әртүрлі формада
берілуі мүмкін. Егер де ... ... ... онда банкке
ссудалық шот ашылуы мүмкін. ал корреспонденттік шоттар бойынша берілген
барлық несиелер ... шот ... ... ... және оған ... ... ... келісім құрылады. Белгілі
бір мерзімге шоттағы қаражаттарды брондау кезінде несиелік ... ... ... ... негізгі объектісі төлемдік
айналымдағы үзіліс болып табылады.
Ломбардты несиелендіру – Ұлттық банкпен мемлекеттік бағалы ... қоя ... ... ... ... ... Ломбардтық несие
берілгені туралы келісім-шарт банктің жазбаша тапсырысы және ... ... ... ... банк ... құрылған бас несиелік келісім мен кепілдік
туралы келісім-шарты болған кезде ломбардтық ... беру ... ... ... ... ... Ломбардтық несие екінші деңгейлі
банктерге 28 күннен артық емес мерзімге беріледі және ... ... күні ... ... өтеу ... 10 ... ... аспауы
керек. Пайыздарды аудару қарыз алушы банктің корреспонденттік шотына несие
түскен ... ... ... Осы ... ... ... ... өтеу мерзімі басталған ... ... ... ... және
уақытын создыру жіберілмейді. Ломбардтық несие сондай-ақ басқа да мәндерге
ие. ... ... ... ... тез ... мүлік немесе
құқықтар кепілдігі де қарастырылады.
Ломбардтық несиенің маңызды түрлеріне жатады:
* талап етілген уақытта алу шартында бағалы ... ... ... ... ... ... Несие сомасы бағамдық құнынан 50-ден 90-
ға дейінгі пайызды құрайды, ал қалған бөлігі – маржа – сатып ... ... ... бағасы арасындағы айырмашылық – мәміле құрылған кезде қарыз
алушымен төленеді. Бағалы қағаздардың ... банк ... ... ... ... ... анықтайды. Кепілдік үшін бағалы қағаздардың
жарамдылығын есепке алумен бағалы қағаздар сапасының критериясы шығаратын
жақтың ... ... мен тез ... ... ... Тауарлар кепілдігіне ломбардтық несие.
• Бағалы металлдар кепілдігіне ... ... ... ... кепілдігіне берілетін ломбардтық несие. Мысалы: еңбек ақыны
төлеуге талаптар, сақтандыру келісімдері бойынша талаптар, депозиттер
және басқалары.
Қарыз алушы үшін ... ... құны ... және комиссиялық
төлемдерден құралады. Комиссиялық алымдар деңгейіең алдыменен кепілдіктегі
мүліктерді сақтау бойынша шығындарға ... ...... ... ... қоя ... несие. Ипотека несиені қамтамасыз етудің неғұрлым ... бірі ... ... ... ... ипотекалық ссуданың
түріне байланысты:
• Типтік (стандартты) ссуда, бұл кезде қарыз ... ... ... ал одан ... ... ... ... кезеңмен өтейді.
• Өспелі төлемдермен ссудалар. ... ... ... ... уақыт жоғарылайды, ал әрі қарай азаяды. Қарызды толығыменен
өтеу соңғы салымдармен жүзеге асырылады.
• Салымдар сомасының кезеңді ... ... Бұл ... ... ... (1,2 ... салымдар сомасы жоғарылап отырады.
• Кепілдік шотпен ипотека және ... ... ... ... ... ... шотына біршама сомасын салады және кезеңділік
салымдарын төлеп отырады. ... ... ... ... ... ... ... сомасымен ипотека қарыз алушы негізгі қарызын
немесе пайыздарын ғана ... ... ... ... ... ставкасын кезеңділікпен қарастыру ссудасы. Мұндай түрде
қарызды ұзақмерзімді кезеңмен өтеу кезінде ... ... ... пайыздық ставкамен ипотека. Ставка деңгейі келісім-шартта
нақты деңгей түрінде тіркеледі, ол қандай да бір ... ... ... байланысты болады. Ставканы қарастыру жылына 2-4 рет
жүзеге асырылады. Пайыздық ставканың бірден өзгеруін болдырмау ... ... ... ... ... өсімін бөлумен ссуда. Несие беруші ... ... ... ... өз ... қарыз алушы мәміле ... ... ... ... жоғарлауының бір бөлігін оған кері
• Кері аннуитетпен закладтық. Үйді ... ... оның ... ... ... ссудалар құрылыстық цикл үрдісінде ... ... ... ... ... ... Бұл ... жеке
тұлғаларға берілетін ссудалар да кіреді.
Банктік ссуда қарыз алушылардың ... ... ... ... ... емес ... емес мекемелерге (сақтандыру компаниялары мен
қаржылық компаниялар) ... ... ... ... ... өнеркәсбінің
кәсіпорындары, ... ... ... ссудалар.
• Ауылшаруашылығы кәсіпорындарына ссудалар ... және ... ... ... қаржыландыруға беріледі, нақты
айтқанда – ауылшаруашылығы техникасын, тыңайтқыштарды, тұқымдарды,
жем, витаминдерді, жанар-жағар майды, маллды және тағы ... ... ... ... ... негізінен
қысқамерзімді және ортамерзімді мінезге ие және салыстырмалы түрде ... ... және олар үшін ... ету көзі оны ... ... алынатын егін, малдар, ауылшаруашылығы ... жеке ... ... ... ... немесе кепілдіктер
алынуы мүмкін.
Бірақта ауылшаруышылығы ссудаларын беру банк үшін білгілі ... ... ... Бұл ... өндірістің табиғи жағдайларға
тікелей тәуелділігіне және ... ... ... ... Сондықтан да банктер беретін ... ... және ... ... ... ... ... шараларды қолдануға жол береді. Мұндай
ссудалар кооперативтерге делдалдық несие ... ... ... ... ... ... ... тұлғаларға ссудалар.
Әлемдік банктік тәжірибе жеке тұлғаларды несиелендірудің бірқатар
қағидаларын шығарды, оны кредиторшылар мен ... ... ... ... ... Банктен несие алу үшін жеке тұлға банктің арнайы құрылған
стандартты анкетасын көрсететін өтінішін ... ... ... Банк ... алу ... үшін ... болып саналады:
- қарыз алушының несиеқабілеттілігі мен ... ... ... ... ... ... ету туралы қортынды жасау.
Халыққа несиелік қызметтерді көрсету тұтынушылық және персоналды ссуда
түрінде беріледі және банктің маңызды қызметтерінің бірі болып ... ... ... ... ... ұзақ ... ... сатып
алуға немесе тікелей азаматтарға көрсетілетін әртүрлі ... ... ... яғни соңғы тұтынушылардың ... ... ... ... да ... ссуда
халықтың өмір сүру деңгейінің жоғарлануымен ... ... ... ... ... ... болғанға дейінгі уақытта қолдануға мүмкіндік
береді. Тұтынушылық несиелерді ерекше көп қолданатындар жұмысшылар ... ... ... ... ... және жеке-дара-кәсіпкерлер.
Шетелдік тәжірибеде және біздің тәжірибеде тұтынушылық ссудалардың көптеген
түрлері бар.
Олардың ... ... кең ... келесілер:
1. Мерзімі бойынша несиелер:
а) мерзімсіз несиелер белгіленбеген мерзімге банктермен ... ... ... ... ... яғни қарыз алушы банктің
бірінші талабы бойынша ссуданы өтеуі қажет, егер де банк ... ... ... онда ... ... ... ... банктік несие өтеледі.
б) мерзімдік несиелер:
-өте қысқа - 3 айға дейінгі;
-қысқамерзімді - 1 жылға дейінгі;
-ортамерзімді - 3-5 жылға дейінгі;
-ұзақмерзімді - 5 ... ... ... ... ... қарай:
-клиенттің мүлкін кепілдікке қою;
-заңды тұлғалардың кепілдемесі мен кепілдендіру;
-бағалы қағаздар. Несиені қамтамасыз ету ретінде банк ... ... ... ... ... акцияларын қабылдайды, меншік құқығын
беруді куәландыратын сәйкестендірілген заңды құжаттарды ... ... Бұл ... қағаздардың тек сақталуға берілгені ғана емес,
сондай-ақ залог ретінде банкке көшкенін растайтын ... ... Банк ... қағаздарды сатуға құқығы бар, егер де несие ... ... ... өтеу ... ... Ссудаларды беру әдістері бойынша. Жекелеген қарыз алушыларды
банктермен ... ... ... ... екі ... әдісіне сәйкес банкпен несие беру туралы шешім клиенттің
өтініші ... ... ... ... мәні ... белгілі бір лимиті шегінде несиені берумен қортындыланады.
Клиент несиелік карточкалар ... ... ... ... ... ... қажеттілігіне қарай несиені қолдана алады. әрбір карточка бойынша
және әрбір ... ... ... ... ... ... лимиті анықталған.
4. Өтелу тәртібі бойынша:
- біртіндеп өтелетін ссудалар (айсайынғы, тоқсан сайынғы, жыл ... ... да бір ірі ... ... ... берілетін олардың
мерзімі бітуі бойынша төлемімен бір ... ... ... ссуданы өтеудің жеке графигі белгіленген, несиелік ... ... ... сәйкес өтелетін ссудалар.
5. Пайыздарын төлеу тәсілдері бойынша:
- қарапайым ссудалар;
-несиені беру кезінде ссудалық пайызды ... ... ... ... ... ... ... бойынша:
- ұлттық валютадағы ссудалар;
- неғұрлым тұрақты валютаға баламасында ұлттық ... ... ... валютадағы ссудалар;
- бірнеше валютада берілетін ссудалар.
Тұтынушылық несиелердің кейбір түрлерін неғұрлым толық ұйымдастырылуын
қарастырайық.
Білім алуға ссудалар – бұл ... ... ... ... ... Оларды мектепте балалардың, студенттердің оқуына төлеу үшін
пайдаланады. Қарыз алушы барлық соманы бір ... алуы ... ... Ол
өзіне қажетті қаражаттарды белгілі бір уақыт аралығында – 5 жылға дейін ала
береді. Ссуданы өтеу ... ... ... ... ... орнын және тұрақты
табыс алғанға дейін 10 ... ... ... ... шарттармен ссудалар – күрделі сатып алуларға (үй, автомобиль,
үй салу және жөндеуге және басқалары) ... ... ... ... ... ... несиелерді беру кезінде сатып алу құны 100
пайызға несиелендіріледі. Ссуданың бұл түрі ... ... ... ... ... ... жай төлемдер, ай сайынғы ссудаларды өтеу мен банктік пайыздарды
жабатын;
- тек пайыздарын ... ал ... ... сомасы қарыз алушы
кіріс көргеннен кейін ... ... ... – бұл ұзақ ... тауарларды сатып алуды
және қызметтерге төлем ... ... үшін ... ... артықшылықты
орта мерзімді несие. Бұл несиені өтеу күнібұрын белгіленген әртүрлі үлесте,
деңгейде және мерзімде жүзеге асырылады.банктік тәжірибеде ... ... 3 ... ... ... ... ... мекеме саудалық фирманың делдалдық көмегінсіз несиені
береді. Ссуда тікелей банктің ... ... ... ... ... ... 12 айға дейін болады.
- банк клиентіне қаржылық қызмет көрсетуді саудалық фирмамен бірге
жүзеге асырады. Қарыз ... ... ... ... ... ... ... оның
құнының 20-30 пайызын ғана төлейді. Қалған бөлігі банктің берген ... Банк пен ... ... ... төлемін созу несиесін беру туралы
бас несиелік келісімді құрады. Бұл келісімде банктің ... алу ... ... ... фирмаға аудару міндеттемесін өз ... ... ... салынған соманы (20 ... банк ... ету ... ... ... бойынша соңғы төлем түскеннен кейін
банк бастапқы салымды (20 пайызды) саудалық ... ... ... ... ... жағдайда несие бойынша жауапкершілікті саудалық
фирма өз мойнына алады.
- вексель қолданылады. Сатып алушы тауарлардың 25-тен 40 ... ... ... ... ... ... несиенің әрбір тең үлесіне
сәйкестендірілген мерзімі бар вексельдер ... ... ... ... ... ... ... алмай саудалық фирма
пайдасына векселді ... ... ... векселді ( сатып алынған тауар)
қамтамасыз ету несиені қайтарудың сенімді кепілдемесі болып саналады.
Персоналды несиелер не ... ... ... ... түрінде,
не қалпына келтірілетін несие түрінде беріледі. Қалпына ... ... оны ... анықталған мөлшер шегінде қолдануға мүмкіндік
беретін несие. Мұндай ссуданы банктің кез-келген ... ... көзі ... ала ... ... ... несиелік келісім-шарт құрылмай-ақ
беріледі. Қымбат ... ... ... банк ... ... ... шотын
көрсетуді талап етеді. Ссуданы беру үшін негіз табыс (еңбек ақысы ... ... ... ... және банк пайдасына оған жеңілдіктер
саналады. Несие тең төлемдермен ... ... ... сомасы ссуданың
сомасына ссудаларды безендіруге пайыздарды және несиенің барлық кезеңіне
папйыздарды ... ... ... ... ... ... сомада
берілуі мүмкін; бірқатар жағдайларда қарыз алушыға талап ... ... ... арнайы несиелік шот ашылады, ол бойынша қолма-қол сомада
ақша алу үшін чек жазылады. Мұндай ... ... ... ... ... де, ... де мүмкін. соныменен бірге несиелендіру шарты әрбір
нақты жағдайда персоналды анықталады.
Персоналдық ... ... ... ... ... ... ... және басқа да жеке тұлғаларға рұқсатты овердрафт
жолымен несиелер береді. Бұл несие диспозициялық деп аталады, яғни ... ... ... талап етілетін ақша санын одан шешуге құқығы бар, ... ... ... ... ... ... Диспозициялық несиенің жоғары
бағасы оның қамтамасыз етілмейтін негізде берілуімен байланысты. ... ... ... және чектік кітапша көмегімен алуға болады.
Чектік ... ... ... ... шотының болуын қарастырады. Несие чектік
шоттағы қалдықтар біткен сәтте беріледі.
Көрсетілген банктік несиелердің ... өзін ... жоқ. ... ... жаңа ... мен ... әрдайым пайда
болып отырады. Бұл классификация шартты мінезге ие болады, ... ... ... бір ғана ... ... критерияларға жауап
береді және ... ... ... үшін ... ... Осылай, әлемдік тәжірибеде, жекелеп ... ... ... ... ... ... түрлері анықталған.
1997 жылдың аяғында Еуропалық Қайта құру мен Даму банкінің «Қазақстанда
шағын бизнесті ... ... қол ... ол 10 ... Бұл ... іске асыруға қатысатын банктермен
қазақстандық нарық үшін ... жаңа екі ... ... ... ... ... мөлшері $500-ден $30 мың арасында ауытқиды,
өтеу мерзімі 12 айға дейін. Микронесиелерді сауда, өндіріс, қызмет көрсету
сферасында ... ... ... ... ... ... жеке
кәсіпкерлерге және жеке тұлғаларға алуға болады.
2. Аз көлемдегі займдар, олардың мөлшері $30 ... $75 ... ... ... $125 ... ... олар 1-2 жыл мерзімге өндіріске және
қызметтерге ... екі түрі ... ... ставкалар жергілікті
банктермен нарықтық деңгейде қойылады, осы кезде жобаны бірге ... ... ... ... ... оның ... 30 ... қамтамасыз етуі
керек.
Сондай-ақ, банк-агенттер және гарант рөлінде шығатын жергілікті банктер
арқылы кәсіпорындарға ссудалар ұсыну үшін ... ... ... ... Азиялық Несиелік компаниясы арасында агенттік
келісімдер құрылды.
Несиелендіру шарттары:
- Несие сомасы 25 мың АҚШ ... 300 мың АҚШ ... ... ... несиелер АҚШ долларында беріледі және өтеледі;
- Өтеу мерзімі 3 жылға дейін, оның ішінде 6 айға дейін ... ол ... ... өтеу ... де, ... ... ... жүргізілмейді;
- Жылдық пайыздық ставкасы - 18%;
- Несиелерді өтеу ай сайын жүргізіледі.
Бұл несиелік жолмен ... ... тек ... және ... байланысты жобаларды қаржыландыруға беріледі.
Шағын және орта бизнесті несиелендіру ... ... ... өсуін айта кете, оларда бар мүмкіндіктің ... ... ... жоқ ... атап кетуіміз керек, және ол
бірқатар объективті және субъективті себептермен ... 2 ... ... ... ... ... Жылжымайтын мүліктің нарықтық құнын бағалау әдістері және салыстырмалы
сату әдісін тәжірибелік қолдану
Бағалаудың нарықтық әдістері жылжымайтын ... ... ... ... ... бұл жаңа ресурсты кәсіпорындар мен азаматтар ... ... Осы ... ... ... жерлері мен жылжымайтын
мүліктерін несие алу үшін кепілдікке қойғысы келген ... ... ... ... кезінде қосымша инвестицияларды тартуды есептеу қажет,
соның ішінде шетелдік.
Жекешелендірудің бірінші кезеңінде, біріккен ... ... ... ... мүлдем жасамайтын, немесе бағасын шамалап қоя
салатын. Инвестордың өзі ... ... Бұл ... объектілерге
қатысты болса, онда батыстық бағалау фирмалары тартылатын, олар ... ... ... ... ... ... сол ... біздің
активтердің нақты нарықтық құны төмендетілді.
Нақты материалдық қаражаттарымен нығатылған ... өз ... ... тырысатын жекешелендірілген кәсіпорындардың акйияларын
екінші ретті эмиссиялау кезінде де бағалау қажет. Дәл ... ... ... ... ... ... ... қашып құтылуына мүмкіндік береді. Бағалау сондай-ақ мүлікті
бөлу кезінде, жер мен қозғалмайтын мүлікті жақсы коммерциялық ... ... және ... ... ... барлық басқа да
операцияларда қажет.
Қозғалмайтын мүлік құнын жоғарлату және оның ... ... ... ... ... ... мүліктің нақты нарықтық
құнын анық және кәсіби бағалауға сүйенуі ... ... – бұл ... ... ... ... қағидалар мен әдістерді қолданумен,
сондай-ақ іс-жосықтық және ... ... ... ... ... ... ойы, яғни ... мүлік объектісінің құны
туралы кәсіби бағалаушылардың ойы.
Нарықтық құн неғұрлым ықтималды бағаны білдіреді, ол ... ... ... үшін қажетті барлық шарттардың саны кезінде бәсекелестік және
ашық нарықта меншік ... сату ... ... Мұндай шарттар
болып табылады:
1. Сатып ... мен ... ... ... ... ... ... Мәміле оған қатысушы жақтардың
біреуі үшін де ... ... ... Өз ... ... толық қанағаттандыруға ұмтыла
отырып әрекет етеді және шешім ... үшін екі ... ... ... ... Объект ашық нарықта жеткілікті уақыт тұрды және мәмілені
құру үшін ... ... ... ... ақшалай формада жүргізіледі немесе нақты ақшамен
төлем жасаумен салыстырылатын қаржылық шарттар келісілген.
5. Мәміле бағасы жай ... ... және ... ... ... ... ... несиелендіру қарастырылмаған.
6. Объект жай сұранысқа ие және ... ... ... етеді.
7. Объект жеткілікті тапшылықта, ... ... ... ... ... ... ... Объект шеттету қасиетіне ие және қолдан-қолға берілу
мүмкіндігі ... ... ... ... ... ... тигізеді, олар
әрдайым өзгеріп отырады, сондықтан да ... ... ... белгілі бір
уақыт аралығында ғана дұрыс.
Қозғалмайтын мүліктің нарықтық құны болашақ экономикалық жағдайлардың
көрінісі ретінде ... және бұл ... ... қозғалмайтын мүлік
нарығының өзгермелі жағдайына негізделген.
Қозғалмайтын мүліктің нарықтық ... ... үш ... ... ... ... салыстыру әдісі
2. шығындық әдіс
3. табыстарды капиталдандыру әдісі.
Сатудың салыстырмалы талдау әдісі.
Бағалаудың негізгі әдісі – бұл сатудың салыстырмалы талдау ... ... ... ... бар ... әсіресе бағаларды нарық ... ... және ... ... осы нарыққа талдау
жасауда ұқсас ... ... және ... ... ... алу. Әдіс нарықтық ұқсастықтармен сату үшін ... ... ... Бірақта бұл жұмыс үшін қалыптасып қойған жер ... ... ... ... ... ... ұқсас бағаланатын объектілерді сату-сатып алу
мәмілелері туралы дұрыс ақпараттардың жеткілікті саны кезінде қолданылады.
Салыстыру объектісін ... үшін ... ... неғұрлым жақсы және
неғұрлым тиімді қолдану болып табылады. ... ... ... қолданудың реттілігі:
• Сәйкес нарықта салыстырылатын объектілерді жақын арада сатылуы
бөлініп қаралады. Ақпарат ... ... ... ... ... ... ... электронды базасы,
риэлтерлі фирмалар, қозғалмайтын мүлік бойынша брокерлердің
досьесі, несиелік мекемелердің (ипотекалық ... ... ... құрылыстық-инвестициялық компаниялар,
жағдай жоқтар мен банкроттық ... ... ... Мәмілелер туралы ақпараттарды тексеру: негізгі қатысушылардың
(сатып алушымен немесе ... ... ... ... ... ... растау; сату шарттарын анықтау.
• Салыстырмалы объектілердің құндарын ... үш ... ... ... ... ... пайызбен, жалпы
топтастыру бойынша.
Салыстырмалы әдісті қолдану кезіндегі маңызды сәт ... ... ... ... ... ... Алынған
мәліметтердің орташа арифметикалық шамасы жіберілмейді. Қабылданған іс-
жосық әрбір алынған ... ... және ... ... оның ... ... ... енгізу. Енгізілген
түзетулердің саны мен дәрежесі аз болса, соғұрлым келісімді қортындылау
үрдісінде осы ... ... ... ие ... ... ретінде жергілікті нарықта дәстүрлі қалыптасқан
өлшеуіштер қолданылады. Қандай да бір объектіні бағалау үшін ... ... ... ... ... ... бірлігі ретінде салыстырмалы талдауды жүргізу кезінде
қолданылады:
- аудан бірлігіне бағасы;
- магистраль бойындағы жер ... ... ... ... ... ... ... үй-жай ауданының бірлігіне баға;
- үй-жайдың жалпы ауданының бірлігіне баға,
- ғимарат көлемінің бірлігіне баға;
- бөлмесіне бағасы;
- квартирасына бағасы;
- әкелінетін табыс бірлігіне ... ... ... ... ... ... ... мүлік объектілерінің мінездемесін жатқызады. Міндетті есепке
алуға жататын объектілерге жатқызады.
- меншіктің берілетін құқықтары құрамы;
- сату-сатып алу ... ... ... сату ... сату ... ... орны;
- физикалық мінездемелері;
- экономикалық мінездемелері;
- қолдану мінезі,
- қозғалмайтын ... ... ... ... ... сату бағаларына түзетулер келесідей
тәртіпте жүргізіледі:
- бірінші кезекте ... ... мен ... ... жататын
түзетулер жүргізіледі, олар алдыңғы нәтижелерге әрбір ... ... ... ... ... кезекте қозғалмайтын мүлік объектісіне тікелей жататын
түзетулер ... ол ... ... ... ... ... ... алатын нәтижеге көрсетілген
түзетулерді қолдану жолымен жүргізіледі.
Нарықтық ақпараттардың дұрыстығы мен ... ... ... ... үшін ... және сапалық әдіснамалар қолданылады. Есепке
қолданылатын түзетулерді негіздеу міндетті ... ... ... әдісімен алынған нәтижелердің деңгейі туралы ақырғы шешім бағалау
объектісімен неғұрлым жақын ұқсастықтары бар салыстыру объектісін сатудың
түзетілген ... ... ... ... ... ... ... әдісті жерді бағалау кезінде қолданылмайды. Тек кейбір жағдайларда
ғана оған жасалған жақсартулардан бөлінбей ... ... ... ... Жер ... және шығынсыз деп есептеледі, ал ... әдіс ... ... ... ... ... үшін ... Бұл әдіспен
есептеу кезінде жердің құны жақсартулар құндарынан ... ... ... ал жер басқа әдістермен бағаланады.
Шығындық әдіс инвестордың қозғалмайтын мүлікті сатып алған кезіндегі
мүмкіндіктерін ... ... және ... ... ... ... ... объектіге үлкен бағаны төлемейді,
өйткені шолу жүргізілген уақытта бағыты мен ... ... ... ... және возведение сәйкестендірілген участікті сатып алу оған ... ... бұл ... ... нәтижелерге әкеледі, егер де
қозғалмайтын нарықтағы сұраныс пен ... ... ... ... ... құны мен тозу деңгейлерін нақты бағалау мүмкін
болса.
Қозғалмайтын ... ... ... ... келесідей реттілікте
жүзеге асырылады:
- жер учаскісінің құнын анықтау;
- қалпына келтіретін немесе орнын ауыстыратын құнын ... ... ... үйлер мен ғимараттарды салу құнын анықтау;
- үйлер мен ғимараттардың жинақталған тозу ... ... жер ... құны мен ... мен ... ... келтіру
немесе орнын толтыру құндары сомасынан жинақталған тозуды шегу
арқылы шығындық әдісті қолдана отырып, қозғалмайтын ... ... ... ... ... жаңа ... ... кезінде; ғимараттарды
қайта құруда; қозғалмайтын мүлікті бағалау кезінде жоғары табысты анықтау
үшін салық салу мақсаттары үшін ... ... ... ... ... апаттардың әсерін бағалауда; арнайы үйлер мен ғимараттарды
бағалауда қажет.
Табыстарды капиталға айналдыру әдісі.
Капиталдандыру әдісі қозғалмайтын мүлікті неғұрлым ... ... ... және бұл ... ... максималды табыс әкелетін
қолдану түрін анықтаумен байланысты.
Қозғалмайтын ... ... ... ... ... ... әдісі келесідей реттілікте іске асырылады:
- болашақ табыстарды болжау;
- болашақ табыстарды капиталдандыру.
Қозғалмайтын мүлік басты объектілетінен алынатын болашақ табыстар ... ... ... ... беру қатынастары нәтижесінде операциялық
(эксплуатациялық) қызметтерден табыстар және ... ... ... табыстар табыстар туралы есепті құру жолымен
болжанады. Реверсиялаудан табыстар болжанады:
• реверсияның абсолютті деңгейін тікелей белгілеумен;
• иелік ету ... ... ... ... ... белгілеумен,
• капиталдандырудың терминалды коэффициентін қолданумен.
Тікелей капиталдандыру әдісінің ... ... ... ... және ... болып табылады.
Тікелей капиталдандыру әдісінде табыстардың болашақ ағымының қазіргі құны
меншік құқығына ... ... ... ... ... меншіктің
берілген құқығы үшін капиталдандыру коэффициентіне ... ... ... құқығының құнын есептеу үшін капиталдандырудың ... ... ... ... ... ... Бастапқы
ақпарат санына байланысты, қолданылады:
• салыстырмалы сатылымдар талдауы;
... жабу ... ... есеп.
Қаржыландыру жағдайларын есепке алмай қазіргі құнын есептеу кезінде
берілім ... ... ... ... не ... ... ... түрінде, не капиталдандырудың есептік үлгілері түрінде
нысандырылады.
Соңғы уақытта бағалаушылардың қызметіне ... және ... ... ... ... өсе ... Бұл қаржылық сферадағы жақын
арадағы оқиғалармен ... ... ... ... құруға талпыныс жасау кезінде несиелер фиаскоға ұшырады:
банктер өтірік сақтандырудан көп шығынға ... ... беру ... ... қозғалмайтын мүлікті алу жағдайында жоғалымдар мүлдем
болуы мүмкін емес. Осылай, ... ... пен ... ... ... ... ажырамас компоненті болып отыр.
Әрине, банктер ... ... ... ... ... ... болды. Және олардың барлығы қозғалмайтын ... ... ... ... ... ... мүлікті кәсіби бағалауға мұқтаждық тудырады.
Бағалау сондай-ақ аймақтық салықтық саясат шегінде де қажет. Әлемдегі
барлық елдерде жергілікті салық салу ... ... ... ... атқарады, оның есебінен жергілікті бюджеттің шамамен 70 пайызы
қалыптасады. Әрине, ... ... ... ... ... пайда
болуымен қозғалмайтын мүлік нарығын дамытуды ынталандыратын және осыменен
жергілікті бюджетті толтыруды қамтамасыз ... ... ... сондай
жүйесіне көшуге болады. Осыменен жергілікті әкімшілік жағынан ... ... ... ... ... ... бойынша қызметтердің құны бағаланатын объектілердің
типіне байланысты, жұмыстың ... ... және ... жүргізуге қандай
мамандар тартылып отырғанына қарай ... ... құны ... төлем тарифіне көбейтілген сағатпен, не объектінің ... ... ... ... ... ешқашан байланыстырылмайды.
«Эксперт PRO» ЖШС-де өндірістік тәжірибе өту кезінде, қызметкерлермен
бірге, Алматы қаласының ... ...... ... ... екі бөлмелі квартираға бағалау жүргіздік. Бағалау квартираның
кепілдемелік құнын ... үшін ... ... ... ... ... ... қатар
объектінің өзін және оның құрамдастарын, оның қазіргі жағдайын суреттеуден
және ... ... ... бөліп көрсетуден басталады.
Қозғалмайтын мүлік объектісін суреттеу.
Ерікті тұратын квартира, жалпы жағдайы жақсы, бес қабатты үйдің ... ... екі ... ... сантехникалық желіс бөлек, ас үй
және коридоры бар. ... ... ... ... ... қаласы, Әуезов
ауданы, Ақсай-3б ықшам ауданы.
Жалпы ауданы – 51,1 кв.м., ... – 22 ... ас үй – 10,8 ... ... – панель.
Кесте 1. Тұрғын үй мүлкін суреттеу
| Үй - жай ... кв.м. ... |17,4 ... |3,3 ... |6,9 ... |1 ... үй |10,8 ... |11,7 ... 2. ... ... тасы ... ... ... ... ... ... 3. ... ... ... ... |Зауыттық әрлеу ... ішкі ... |Түс ... ... ... ... ... ... ... ... ... зауыттық ... ... есік ... ... ... есіктер ... ... ... ... ... ... 4. ... қамтамасыз етілуі
|Суық сумен жабдықтау ... ... ... ... |Орталықтандырылған ... ... ... ... ... |Бар ... ... ... ... ету ... ... ... |
Алматы қаласындағы ... ... ... ... жүргізілді,
салыстырмалы объектілер, олардың маңызды мінездемелері мен ... ... ... ... 1 ... ... ... құндары
есептелінді.
Қозғалмайтын мүлік объектілерінің мінездемелері анықталды және ... ... ... ... сату шартына (нақты мәміле құрылған кезде жеңілдік ұсынылады);
- орналасқан жеріне;
- сәулеттік ... мен ... ... ... ... қамтамасыз етілуіне.
Жалпы ауданының 1 шаршы метрінің орташа бағалары анықталды, соңғы
түзетілген бағалар негізінде бағаланатын ... құны ... 5. ... ... ... объектілерінің бағасы
|мінездемелері |Жылжымайтын мүлік объектілері |
| ... ... ... |
| ... | |
| | |1 ... |2 объект |3 объект ... ... ... ... ... ... ... |Аксай ықшам |
|орналасқан |ауданы 3б ............ | | | | ... |1(5) |3(5) |3(5) |5(5) ... | | | | ... ... |51,1 |49 |50 |50 ... | | | | ... ... |30 |30 |30 ... | | | | ... |10,8 |12 |11 |10 ... санузел| | | | ... ... ... ... ... ... |изоляцияланған |изоляцияланған |изоляцияланған |
|материалдары | | | | ... ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... |линолеум |
|Инженерлік ... ... ... ... ... ... ... қалалық |
|қамтамасыз |сумен қамтамыз |сумен қамтамыз |сумен қамтамыз |сумен қамтамыз ... ... ... ... ... сумен |суық сумен |суық сумен |
| ... ... ... ету,|қамтамасыз ету,|
| ... ... ... |канализация, |
| ... ... ... ... |
| ... ... |энергиясымен |энергиясымен |
| ... ... ... ... ... |газ – |газ – |газ – |газ – |
| ... ... |орталықтан, |орталықтан, |
| ......... – бөлек|телефон – бөлек|
|Құны USD | |41500 |43000 |44000 ... | |847% |860 |880 ... | | | | ... алу шартына түзетулер %|-10% |-10% |-10% ... ... ... |762,24 |774 |792 ... ... ... |0% |0% |0% ... % | | | ... ... ... |762,24 |774 |792 ... ... мен |0% |0% |0% ... жағдайына | | | ... ... % | | | ... ... ... |762,24 |774 |792 ... ... |5% |5% |0% ... % | | | ... ... USD/кв.м |800,36 |812,7 |792 ... ... ... |0% |0% |0% ... % | | | ... ... ... |800,36 |812,7 |792 ... ... |0% |0% |5% ... | | | ... ... ... |800,36 |812,7 |831,6 ... ... USD/кв.м |814,89 | | ... ... ... ... | | ... ... USD ... | | ... құны KZT ... | | ... ... |0,7 | | ... құны USD ... | | ... құны KZT ... | | ... ... | |135,21 | | ... нарықтық әдіспен анықталған, қозғалмайтын мүлік объектісінің
нарықтық құны 5 630 233 (бес миллион алты жүз отыз мың екі жүз отыз ... ... 41640 ... бір мың алты жүз ... АҚШ ... құрады,
бағалауды жүргізу күніндегі Қазақстан Республикасы Ұлттық ... ... ... ... ... ... құны 0,7 ... (қамтамасыз ету ерекшілігін есепке ала отырып) коэффициентін
қолданумен алынған нарықтық әдіс ... ... ... ... құны ... (үш миллион тоғыз жүз қырық бір мың жүз алпыс ... ... ... ... ... ... Ұлттық банкінің бағамы
бойынша 29 148 (жиырма тоғыз мың жүз қырық сегіз) АҚШ ... ... ... ... ... ... ... маркетингісі
Жылжымайтын мүлік нырығының жалпы мінездемесі және оның ... – бұл ... ... ... ... ... ... сұранысты тудыратындар немесе сатып алушылар арасындағы ... ... ... ... ... ... ... мен сатушылар
талғамдары мен нәтижелері тауарларға, қызметтерге ... ... ... ... Осы ... ... рөлін атқарады, бұл
бағаларды басқара отырып ресурстар иелері, кәсіпкерлер мен ... ... ... ... ... ... ... жасайды.
Нарықтардың келесідей түрлерін бөліп көрсетуге болады, олар ... ... ... ... қызметтер және басқа да нарықтар.
Қозғалмайтын мүлік тауарлар ... ... осы ... нарықтағы
оның айналымы әртүрлі ресурстар мен ... ... ... ... ... ... байланысты.
Қозғалмайтын мүлік нарығы кез-келген ұлттық экономиканың мәнді
құрамдастарының бірі ... ... ... ... ... ... ... мүмкін емес, өйткені еңбек нарығы мен ... ... ... ... ... ете ... тіпті қаржылық
институттар (банктер, биржалар, инвестициялық ... және ... ... ... үшін ... ... сатып алу немесе
жалға алу үшін қозғалмайтын мүлік нарығының қатысушысы болуы керек.
Жылжымайтын мүлік нарқының дамуы көптеген факторлар санына ... ... ... орында сұрансы пен ұсыныс тұрады. Сұраныстың негізгі
қасиеті басқа параметрлердің өзгеріссіз болған кезіндегі тауарлар бағасының
төмендеуі сұраныстың өсуіне ... ... және ... ... келесідей факторларға байланысты:
- тұтынушылық талғам мен сатып алушылардың талғаулығы;
- сатып ... ... ... ... ... ... ... бірін-бірі ауыстыратын тауарларға бағалар;
- салыстырмалы болашақ бағалар мен табыстарды тұтынушылық күту.
Ұсыныс заңы ... ... саны мен ... арасындағы тура байланыс
болып табылады, яғни бағаның жоғарлауы ұсыныс деңгейін жоғарлатады, бағалар
төмендеген кезде ұсыныс ... Бұл ... ... ... ... ... төмен бағаға қарағанда, жоғары баға
тағайындалған ... өз ... көп ... ... ... ... ... екендігін куәландырады. Ұсыныстағы өзгерістер келесілерге
тәуелді ... ... ... және ... ... ... ... өндіру технологиялары; басқа тауарлар мен ... ... ... ... ... ... ... саны.
Қозғалмайтын мүлік тауарлық секторларға бөлінеді. Ондай секторлар ... ... ... ... ... нақты объектісі түріндегі тауар,
яғни құрылыс, қайта құру; қызметтер – ... ... ... ... Осы ... ... өз ... неғұрлым тар секторларға бөліне
алады, сондықтан да ... ... ... ... ... ... ... ие сату-сатып алу ... ... ... ... ... ... ... үйлер мен
тұрғындық емес үй-жайларға бөлінеді; олар өз алдына ... ... ... ... тыс ... ... тұрғын емес үйлер кеңселік (әкімшілік),
саудалық, өндірістік, көмекші, қоймалық және ... ... ... ... өз ... ... ... секторларға – жекешелендірілген
үйлер, кооперативті, муниципалды, ведомствалық, ... ... ... ... ... ... болып бөлунеді.
Тұтынушылық сегменттері басқаларынан мәнді ... ... ... ... ... ... Кейбір де олар орналасу
жағрафиясымен, ... ... ... ... ... кейбір де белгілі бір әлеуметтік топқа жатқызылуымен (сәтті
бизнесмендер, ... пен ... ... аз ... ... топ)
мінезделеді.
Нарықтық кеңісті бөлу кезінде көп бөліктер пайда болады, олардың
әрқайсысы қандай да бір ... ... және ... да бір ... жатқызылуымен мінезделеді. Нарықтың бұл бөлігі ... ... ... ... ... ... ... орнын көрсетеді.
Объектілерді функционалды бағыттауы бойынша қозғалмайтын ... ... ... құрамдас бөліктерге бөлінеді: жер (жер учаскілері) нарығы,
тұрғын үйлер нарығы, тұрғын емес ... ... ... ... нарығы.
Бұл сегменттердің әрайсысы өз еркімен дамиды, өйткені өз ... ... ... сүйенеді және мемлекеттік және муниципалдық меншікті
жекешелендіру саясатында мәнді айырмашылықтарға ие.
Қосымша ... ... ... ... ... ... ... объектіні сату және бағалау кезінде ерекше іс-жосықтар әрекет етеді
және мемлекеттік реттеу рөлі күшті, өйткені ... ... ... ... ... ... иесі ... табылады. Бұл нарықта салынып
бітпеген объектінің мақсатты бағытталуында да, ... ... ... да ... ... мүмкін.
Нарықтың жекелеген сегменттерінде қозғалмайтын мүлік өзін ... ... ... ретінде көрсетеді. Осылай, тұрғын үйлерді жалға
беру нарығы жыл маусымының ауысуы кезінде сұраныс пен ... ... Осы ... ... ... ... нарығы жыл мерзіміне
тәуелді емес, бұл жердегі ауытқулар тікелей жалпы ... ... ... ... ерекше түрін көрсетеді. Оны иелену,
пайдалану және билік ету құқықтары меншіктің ... ... ... ... Ол ... мүлікті қолдану, жылжымалы мүлікке жататын
тауарлардың кең санына қарағанда, ... ... ... ... ... ... Сондықтан да үй немесе басқада жылдымайтын
мүлікті сатып алу, сондай-ақ оныменен жүргізілетін басқа да ... ... ... ... ... ... ... органдардың және құқықтың басқа да субъектілерін есепке алуды
қамтамасыз етуге жүргізілген белгілі бір ... ... ... мүдделерді қуа отырып және салық салу бөлігіндегі өзінің
фискалды қызметін қамтамасыз ету үшін, жылжымайтын мүлікті есепке ... ... иесі ... сақтау үшін олармен жүргізілетін операцияларды
тіркеумен байланысты қызметтерді өткізеді.
Нарықтың әрбір сегментінде екі құрамдас саны туралы айтуға болады:
- бірінші кезекті, ... ... ... ... ретінде шығуын
мінездейтін. Мемлекет федералды, аймақтық және жергілікті билік органдары
ретінде нақты уақытта жылжымайтын ... ... ... ... ... екінші кезекті, онда сатушылар мен сатып алушылардың (жеке және заңды
тұлғалар) үлкен саны қызмет етеді.
Жылжымайтын мүліктің айрықша ерекшелігі, ол ...... ... ... ... үй) – ол жеке ... ... шығады, ал
макродеңгейде – инфрақұрылымның бір бөлігі ... ... және ... ... ... ... қатынастарды әрі қарай кеңейту
жолында қазақстандық ... ... ... ... ... бар.
Экономикалық мінездегі ... ... ... ... және ... ... соныменен қатар инфляциядан,
төлем жсалалмауынан, инвестицияларды сатып алыну мерзімінің жоғарлауынан
және ... ... ... ... ... ... ... ол барлық деңгейдегі атқару билік органдарымен белгіленеді. Бұл
келесідей аспектілерге байланысты, ... ... алу, ... ... ... ... түрлерін лицензиялау, жер
учаскілерін, тұрғын үйлер мен тұрғын емес үй-жайлар, аяқталмаған ... ... беру мен ... алу, беру ... ... ... даму ... мен масштабына нарықтық
инфрақұрылымның дамымағандығы күшті әсерін тигізеді.
Жер ресурстарының шектеулігіжәне қоршаған ортаны қорғаумен ... ... ... ... ол ... ... нарығына
жаңа субъектілердің енуіне объективті әсерін тигізеді.
Қазақстандық жылжымайтын ... ... ... ... ... ... және ... жеке сегменттерінің тең дамымауымен,
жетілдірілмеген заңдық база мен ... мен ... ... төмен
инвестициялық мүмкінділігімен мінезделеді. Осыменен ... бұл ... ойды және ... ... ... ... ... мүліктің барлық жіктеп көрсеткен ерекшеліктері жылжымайтын
мүлік нарығының барлық сегменттерінде ... ... ... ... ... ... ... жағдайда әрекет етіп отырған заңдармен ... ... ... ... ... бөлшектеп есепке алу
негізделген және неғұрлым сенімді шешім қабылдауға мүмкіндік ... ... ... ... қала ... жеке ... ... және құрылыстық, өндірістік және делдалдық ... ... ... құру үшін ... ... ... ... заң,
Жер кодексі және басқа заңдар мен нормативті актілер ... ... ... ... және ... ету формалары нәтижесінде азаматтьық ... ... ... ... яғни ... ... жалдау (пайдалану)
және жалға беру. Жер ... ... ... ... қою, ... жалға беру, айырбастау және т.с.с. келісімдер
бойынша азаматтық-құқықтық иелікке аударылады.
Табиғатты қорғау ... ... ... ... ... және су ... жанындағы территориялар бойынша
қатаң шектеулер сақталған. Өкілетті билік органдары жерлерді меншікке
ақысыз беру ... ... ... беру мен алып қою тәртібін бекітуге
құқықтары жоқ, ал олардың территориясында орналасқан жерлерге билік ... ... сол ... ... ... органдарында болады. Жерге
төлем енгізілді және ... ... бөлу ... ... ... мен ... жер ... бөліп беру белсенді жүргізіліп
жатыр.
Жер учаскілерін сатушылар мен саытп ... ... ... ... жергілікті ережелер бан екендігін және әрекет ететінін нақты
бауғалау керек және хабардар болуы ... Осы ... ... ... анықтайтын аймақтар мен коэффициенттер жүйесі шығарылады.
Нормативті бағалар ... ... ... ... ол ... ... мәмілелерүшін негіз ретінде қолданылуы мүмкін.
Жер нарықтарын құрудың бастапқы кезеңінде үлкен жер ... ... ... мен ... да ауылшаруашылығы кәсіпорындары заңды
негізде меншік құқықтарын безендіру ... ... ... ... ... беру ... құрылыс жүргізуге жерлерді бөлуге
қатысты.
Жер ... әрі ... ... үшін жер ... құру үлкен мәнге
ие болды, ол жер учаскілері шекараларын бөлуді нақтылауға және олардың
заңды иелері мен ... ... ... ... Бұл ... ресурстары мен жер құрылымы бойынша Қазақстандық комитетке және олардың
жергілікті бөлімшелеріне міндеттеледі.
Әрекет етіп отырған заңдарға сәйкес жер ... иесі ... ... ... билік жүргізу құқығына ие, яғни оны ... ... ... ... ... және ... құқығы бар.
Осы кезде азаматтық-құқықтық мінездегі бірқатар шектеулер сақталады,
әсіресе: жер учаскісінің иесі ерлі-зайыпты ... ... ... кездегі
жинаған меншікпен жеке-дара билік ете ... ... ... құру кезінде бұл нормалардың бұзылуы соттық тартыстың себебі болуы
мүмкін, жер учаскілерін сату-сатып алу ... ... ... ... мен ... ... ... сұрақтар шешілуі
керек. Жер учаскісіне меншік құқығы онда ... ... ... ... құқығын түсіндірмейді.
Жер учаскілерін және қала сыртындағы үйлерді сатып алушылар ... ... осы ... ... ... ... мінезін
есепке алу маңызды, ол анық айқындалған маусымдық мінезге ие. ... ... ... мен ... ... ... жартысында өсе бастайды
және мамыр-маусым айларында маусымдық шыңырау шегіне жетеді, одан ... ... ... ... және ... ... ең ... шегіне дейін төмендейді, өйткені сатып алушылардың күзгі
мезгілде жылжымайтын мүлікті сатып алу ерекше қызығушылықты тудырмайды. ... ... ... ... дейін тұрақты болады, ... және оның ... ... мен ... ... ... Бірақта жер нарығының ... ... ... жөн – егер де ... нарықта сұраныстың маусымдық төмендеуі
бағалардың құлдырауына әкелсе, онда 4 жылдық бақылау көрсеткендей, жаздың
аяғында жер ... ... ... және ... ... ал ... олардың өсуінің келесі кезеңі басталады. Жер ... ... өсуі ... басында байқалады, оның басы ... ... ... бір ... ай ... ... ... учаскілеріне сұраныстың маусымдық шегі ... ... және ... ... ашық күн ... және жарақтандырылмаған жер учаскілері бағаларында
мәнді айырмашылықтар бар. ... ... ... ... ... ... ... ол жерлерді тазалайды, жоспарлайды
және ... ... ... ... ... ... ... тұрады, бірақ та жеке-дара
құрылысшыларға бұл жұмыстарды жасау мүмкін емес. Элекртлендіру, газ, ... ... ... ... ... ... инженердік тораптарға қосу нүктесінен алыстығына
байланысты қымбатқа түседі.
Жер ... ... ... ... ... ... сұраныс пен
ұсыныс бағалары статистикасы негізінде, учаскілердің құны ... ... үй ... ... ... ... шаруашылығы үшін және
т.с.с.), қаладан алыстылығына, орналасқан жердің престижіне, ... ... су ... ... санына байланысты болады.
Тұрғын үй тұрғызу үшін учаскілерге бағалар барлық ... ... ... ... 20 ... ... ал кейбір жекелеген,
ерекше престижді жерлерде олардың айырмашылығы 500 пайызға ... ... ... ... ... учаскілер учаскілердің басқа
түрлеріне қарағанда ... және онда ... және ... үй-жайлар
тұрғызуға шектеулерсіз жүзеге асыруға болады.
Бір жерде орналасқан, бірақ құру дәрежесінің, ... ... ... ... ... ие учаскілер үшін бағалардың
айырмашылығы шамамен 10 пайыз шегінде болады.
Қазіргі кездегі жаңа ... құру ... ... күзет, сервистік және саудалық қызмет көрсету, сорпт ғимараттары
және т.с.с.) болашақта жер учаскісіне деген ... ... ... егер де олар жер ... иелерімен келісіммен нығайтылады.
Қаладан алыстылығы жер учаскісінің бағасына ... ... ... ... 30 ... жерде орналасқан жер учаскілері нашар
өтімділікпен ерекшеленеді және олардың бағасы 20километр ... ... ... 2-3 ... ... ал 50 ... алыс орналасқан
учаскілердің бағасы 2-3 есеге түседі.
Жердің ерекшеліктері мен ... ... ... ... 4 ... ... ... мүмкін.
Риэлтерлердің бағалауы бойынша ұсыныс бағасы сұраныс бағасын орташа 20-
40 пайызға өсіреді, бірақ толығыменен ақпараттандырылуының өсуі мен ... ... саны ... ... жердегі учаскілердің бағасын
теңестіруге әкеледі.
Ерекше атап кету керек, жер учаскілеріне қаражаттарды салу жылжымайтын
мүлікке инвестициялау ... орта ... үшін ... және қол ... табылады. Осы кездегі бағалық шегі жер учаскілерін сатып ... ... ... тыс жердегі үйлерді меншікке сатып алуға
қарағанда ... ... ... жер нарығы тұрғындар мен ... ... ... сұранысы мен оның масштабтарын есепке алумен даму және
оның субъектілері қатынастарының жаңа сапалы деңгейіне өту үшін ... ие. ... даму ... ... құқықтық базаның
және жер қатынастары механизмдерінің жетілдірілуімен байланысты.
Тұрғын үйлік сферасындағы жылжымайтын ... ... ... соңында тұрғындардың үй жағдайларын жақсартуға объективті қажеттіліктері
санымен анықталады.
Тұрған жері бойынша үй ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік қолдануға муниципалды ақысыз үйлерді беру;
- құрылыс құнының 70 пайызына ... ... ... ... сату;
- құрылыс құнының қымбаттауын жартылай компенсациялаумен үйлерден
тұратын жер беру;
- болашақта төлеумен өзіндік құны бойынша ... ... ... ... баға ... тұратын жерлерді сату.
Әлеуметтік қолданудағы тұрғын үй қоры бірінші кезекте мүгедектер ... отан ... ... Ұлы отан ... ... жалғыз басты
әйелдерге, бұрыңғы концлагерлердегі жас ... ... ... ... ... ... кезекке тұрғандарға – босатылған
офицерлерге, халықтық сот ... ... өкпе ... және ... үй ... жақсарту үшін бағытталады.
Басқа азаматтардың барлығы нарықтық баға бойынша ... ... ... ... алу ... өз тұрмыстық жағдайларын жақсарта алады.
Неғұрлым комфортты үйге ие болғысы ... ... ... ... ... ... төмен спасы мен төмен стандарттарына және
тұрғын үй қорының негізіг массасының мазмұнына сүйене отырып, ... ... ... ... бірнеше есеге артық болуы керек.
Тұрғын үй ... ... ... ... ... кәсіпорындардың тұрғын үй құрылысына капиталдық салымнан бас
тартуы және олардың қолындағы тұрған үй ... ... ... ... жердегі тұрғын үй қорларының үлкен бөлігі қайта құруды қавжет
етеді, өйткені олар канализациямен, орталықтандырылған жылу жүйесімен ... да ... ... ... ... ... экономикада нарықтық қатынастарға көшу мемлекеттік бюджет
есебінен тұрғын үй құрылысын қаржыландыру ... ... ... ... ... ... ... көзі болып табылатын.
Осылай, тұрғын үй тапшылығының қиындатылуы кезінде, тұрғын үйлерді
енгізу ... ... ... ... үй ... ... қатаң
бөлушілік механизмінің күйреуінің орын алуы тұрғын үй ... ... үй ... ... объективті қажеттілікті тудырады.
Үйлерді ақысыз жекешелендіру Қазақстанда қысқа мерзімнің ... және ... үй ... ... мен ... - меншік иелерінің кең топталуын құрды.
Елдегі жалпы ... ... ... ... Қазақстанда
үй нарығы тез қарқынмен дамуда. Оның ... ... – үй ... ... тұру ... ... үшін ... іздестіруге итермелейді.
Сурет 2. Үйді сатып алу тәсілдері
Сурет 3. Үйді сатып алу кезіндегі факторлар құрылымы
Тұруға бағытталмаған үй-жайлар нарығы бірнеше ... ... ... ... ... ... айрықшаланады: кеңселік,
саудалық, қоймалық және өндірістік.
Тұруға бағытталмаған ... ... екі ... белгілеуге
болады: бірінші және екінші кезекті нарық. Бірінші кезекті нарық қалалық
мүлікті ... ... ... ... ... ... жалға берілетін муниципалды қордағы тұрмайтын үй-жайларды ... ... ... ... және ... үшін ... ие ... қалаларда өте жай және әртүрлі үлесте дамып отыр.
Құзырлы муниципалды билік ... ... ... риэлтерлік
фирмалар, жеңіп алушы жалгерлік құқығының барлық мерзіміне біруақытта төлем
жасауы керек, әрі қарай жалға алу мерзімі ... ... ... ... жалгерлік төлемді уақытында төлеп отырады.
Тұрмайтын үй-жайларды жалға алушылар құқығынан басқа өз ... ... ... соған жақын жатқан территорияларды ... ... ... және ... алумен байланысты шығындардың
өсуіне әрдайым дайын болулары керек.
Жалгерлік төлемдердің құрылымындағы ... ... ... ... ... ... жылу- және суды тұтыну, электр энергиясы,
қоқыстарды шығару, территорияны тазалау, күзет, өрт-күзеттік дабылдандыру,
жалпы шаруашылық ... ... ... ... теледидарлық
антенналарға абоненттік төлемдер жүргізіледі.
Екінші ретті нарыққа қарағанда муниципалды коммерциялық конкурстардағы
тұрмайтын үй-жайларға жалгерлік төлемнің соңғы ставкалары ... және ... ... жері мен ... жеке кіру ... санына,
автомашиналарды қою үшін орындардың саны мен телефондық тораптардың санына
байланысты. Жалгерлік келісімді ... және ... ... ... ... мен ... шығындары нарықтық ставка бойынша ... ... ... ... кәсіпкерлік құрылымдар жеке кіру жері мен оларды жабдықтандыру
мүмкіндіктері бар үй-жайларға сұранысты туғызады.
Үй-жайлардың негізгі ... ... ... ... мен ... жақын келу жайлылығы үлкен мәнге ие. Жекелеген клиенттер үшін
телефондық тораптардың саны орналасқан жері сияқты мәнді ... ... ... ... ... тек кеңсе ретінде ғана емес, сондай-
ақ сауда залы, қойма немесе басқа бағытта ... ... ... беру
құны өседі. Жалға алушының жарғылық тапсырмаларына ... ... ... мен қайта жабдықтау оның жалға берушімен және құзырлы мемлекеттік
қызмет көрсетушілермен жазбаша ... ... ... ол ... мен ережелердің, соныменен қатар өрт және ... ... ... ... ... тұрмайтын үй-жайлар үй-жай меншігінің иесінен, ... ... және ... және ... меншік балансын ұстаушылардан
жалға алынуы мүмкін. Балансты ... ... және ... ... алу ... ... құру үшін ... иесінен рұқсат сұрау
керек. Астаналық муниципалды меншік үшін мұндай құқықты ... ... ... ... ... ... ... 25 пайызын беруге
құқықтары бар.
Кеңселік және қоймалық жерлерге мұқтаждық тудыратын фирмалардың саны
әрдайым өсіп ... Адам ... ... тапшылығы оларды жалға алу
бағасының өсуіне мүмкіндік ... ... ... ... бойынша ұйымдастырылған конкурстар мен аукциондардағы сатылатын
жалға алу құқығының да ... ... ... ... ... өйткені кеңселік аудандарға жалпы тапшылық сақталады. Соныменен
қатар, жалға алушыларды билік жүргізушілермен берілетін ... ... ... ... ... ... ... қорғауындағы особняктар мен қатардағы құрылыстық ғимараттардағы
орналастырылған үй-жайлар үшін жалгерлік шарттары айрықшаланады.
Келісуші жақтардың келісімділігі бойынша ... ... ... ... құны мен ... құн ... да кіруі мүмкін.
коммуналдық қызметтерге деген тарифтер өсуінің болжалмауымен ... ... ... ... ... ... ... жоғары шығару арқылы жабуды талғайды.
Адам тұрмайтын үй-жайлар нарығында төлем жасаудық әртүрлі ... ... ай ... және ... ... күнібұрын төлем жасау
артықшылыққа ие болып отыр.
Инфляциямен байланысты бағалық жағдай әрдайым өзгеріп отырады, ... ... ... осы ... ... талдауды жүргізу үшін
статистикалық мәліметтер саны жеткіліксіз болып отыр. Адам ... ... ... ... ... ... ... салыстырғанда
ақпараттық қатынасында ашықтылықпен мінезделеді. Жылжымайтын мүлік бойынша
мамандандырылған баспалар немесе тақырыптық бұрыштарда адам ... ... ... беру ... ... кездегі риэлтерлік фирмалардың
жасаған мәмілелері көлемі туралы деректер уақыт өткен ... көп ... мен адам ... ... ... ... алу құрылыс
орналасқан жер учаскісіне меншік құқығымен ... ... ... ... ... негізгі топтары үшін (жекешелендіру
процесі кезінде, немесе конкурстар мен ... ... алу ... ... ... немесе жалға алынған үй-жайға ... ... ... мен сатып алушылардың бұл тобына
жатпайтындар) ... ... ... ... ... ... ... жатыр. Бұрын
өкілеттіліктер мен кеңсе үшін үй-жайларға қажеттілік жоғары болса, қазір
саудалық, қоймалық және ... ... ... ... ... үшін келесідей қойма-өндірістік орындар-кеңсе-үй реттілігіндегі
үй-жайларды ... ... ... ... ... нарықтың потенциалды мүмкіндіктері кең. Үйлердің 90 пайызына жуығы
қазіргі кездегі өркениетті елдерде ақысын создыру шартында сатып ... үй ... ... кең ... ... ... ие болды. Басқа қалаларда ақысыз ... ... ... жеке ... беру ... ... ... мүліктің осы түрімен операциялар жасау үшін жаңа мүмкіндіктер
құрды.
Осыменен бірге квартираларды және басқа да үй ... ... ... да ... Осы ... ... ... кең таратылған түрі
квартираларды уақытын создырып сату алу ... Атап ... ... ... ... ... жылжымайтын мүлік қарызға алынған, үйдің ... ... ... ... ... ... ... азамат жылжымайтын активтердің (квартиралар, бау-бақшалық ... жер ... ... айналды. Сондықтан да қазақстандық
азаматтар бұл қатынастарда мәнді артықшылықтарға ие болып отыр.
Соныменен бірге осының барлығы ... ... ... жаңа ... ... ... Қысқаша оның схемасы мынадай.
Несиелендірудің материалдық қамтамасыз етілуі ... өзі ... ... өтеп ... ... сатып алушы оны жалға алушы ... ... ... ... ... ... салымын салады – 30 пайызға
жуық, ал қалған 70 пайызын ... ... ... ... банк ... ... оның ... фирмасы құжаттарды жинауды жүзеге асырыды, сату-
сатып алу мәмілелерін ... ... ... есеп айырысуды
жүзеге асрады және т.с.с. Сондықтанда комиссиялық жинақ мөлшері, мысалы,
Алматы қаласы бойынша ... ... ... 13 ... ... ... ... егер де сенімді ұйымдардың қатысуымен ... ... ... үй ... ... ... ... криминалдық
көрініске ие болды.
«Сол» долларлар – бұл квартираның нарықтық бағасы мен БТИ ... ... ... ... да ... долларды жою үшін екі
жолдың біреуін таңдау керек ... ... ... ... ... жоқ: ... жол – ... бағалау тәжірибесін нарықтың нақты шарттарына
сәйкестендіру; не радикалды жолы – бұл ... бас ... ... ... ... ... бақылау жасаудық басқа
формаларына көшу.
Әрдайым жоғарылап ... ... БТИ ... нарықтық бағаларға
күн сайын емес, сағат сайын жақындатып келеді.
Бұрын азаматпен сатып алынған квартирадан (немесе ... ... ... ... ... табыстардан барлық мүмкін болатын салықтар
алынып тасталған. Сондықтан да қандай көзқарас жағынан болмасын ... ... ... алу ... ... ... бұл тек ... тиесілі
меншік форомасын өзгертеді. Және осындай ... ... ... ... бір ... ... екі рет ... болып табылады.
Квартираларды нарықтық қайта бөлу тұрғын үй қорын қолдануды жақсартуға
мүмкіндік берді, коммуналдық квартиралардан көшуді ... ... ... ... ... 4. Үйге деген құнның өсу себептері
2.3 Жылжымайтын мүлік құнына әсер ететін ... және ... ... және ... ... орта факторлары, бағалауды орындау
кезінде негізінен есепке алатын факторларды таңдауға ... ... ... ... ... бір ... әсерін тигізеді және
осындай факторлар әсер етпейтін жылжымайтын мүлікпен салыстырмалы ... ... ... ... ... крек бағалаушылардың есебіне
тікелей әсерін тигізеді. Басқа жағдайларда қандай да бір ... ... ... осы ... ... ... болады. Қоршаған
ортаның сәйкестендірілген факторлары мен ластау жалпы жағдайда келесідей
категорияларды енгізеді:
• радон мен ... ... ... факторлар, ауаның ластануы
немесе шу;
• көршілес учаскілерден түсен немесе осы ... ... және ... ... ... ... ластанудың техногендік
факторлары;
• электрмагнитті және басқа да толқындар түріндегі ластану
факторлары;
... ... ... ... кезіндегі ластану факторлары.
Жылжымайтын мүліктің барлық класы қоршаған орта факторларының құнына
әсер етуге икемді, бірақ сатуға немесе ... ... ету ... жылжымайтын мүлік осы факторларға ерекше сезімтал болады.
Жылжымайтын мүлікті бағалау бойынша жұмыстардың құрамына жылжымайтын
мүлікке экологиялық ... ... ... Егер де ... ... оның құнына мәнді әсер етуі мүмкіндігі бар екендігіне
негіздеме болса, онда ол қоршаған орта ... ... ... ... ... ... ... керек.
Бағалаушы оның зерттеулерді жүргізу кезінде алған ақпараттарын қоршаған
орта бойынша экспертке беруі қажет. Қоршаған орта бойынша эксперт келесідей
сұрақтарға жауап беруі ... ... ... ... көзін сәтті және үнемді ығыстыруға болады
ма;
• кез-келген тәсілмен ластанудың немесе қауіптің әсерін ... бар ... ... бақылау жасайтын және оны реттеудің неғұрлым тиімді
құралы болып не табылады.
Ластану ... ... ... көзін жою мүмкін болған жағдайларда,
бағалау осы жою немесе ығыстыруға ... ... ... ... ... іске асырылады.
Жылжымайтын нарық басқа, нарықтар сияқты елдегі ... ... ... ... ... ... ... және өндірістің құлдырауы кезінде инфляциядан капиталды
қорғаудың неғұрлым әрекет ... ... бірі ... және ... ... ... салу болып табылды.
Жылжымайтын нарықта жүріп жатқан жағымсыз ... ... ... ... ... Оның әсері адам тұрмайтын үй-жайлармен,
жер учаскілерімен және қымбат үйлермен жұмыс ... ... ... ... мүлік нарығына жағымсыз әсер ететін негізгі факторлар
болып табылады:
1. Саяси тұрақсыздық.
2. Қаржылық сектордың тұрақсыздығы.
3. ... ... ... ... ... ... криминалдық жағдай.
5. Лицензияландыру жүйесінің жетілдірілмеуі.
6. Заңның жетілдірілмегендігі.
Федералды, сондай-ақ жергілікті билік ... ... ... ... ... ... ... ішінде ипотеканы
енгізу адамдардың табысын жоғарлату үшін нақты ... ... ... ... ... салу ... мемлекеттің қатаң
позициясы өзін ақтаған жоқ, осының әсерінен нарықтағы ... ... Бұл ... ... ... ... мен ... жұмыс істеуі кезінде толық расталған байқауды тудырады.
Барлық бар мәселелерге ... ... ... ... ... өзінде сезілмелі табыстар әкеледі. Нарықтағы криминалдық
құбылыстарды жою және ... ... ... ... қолдану
мақсатында жылжымайтын мүлік нарығынндағы ... ... ... ... заң қажет болады.
Ең соңында, жылжымайтын мүлік туралы заң өте ... онда ... мен ... ... ... ... объектілері, оның
кәсіби қатысушылары, олардың қызмет ету стандарттары, соныменен ... ... ... ... шектері анықталуы керек.
БӨЛІМ 3 НЕСИЕЛІК ЖҮЙЕНІ ЖӘНЕ БАҒАЛАУ ҚЫЗМЕТІНІҢ НОРМАТИВТІ НЕГІЗДЕРІН
ЖЕТІЛДІРУ
1. Қазақстан Республикасында ... ... ... ... ... ... қызметінің түрі бойынша цифрлар әлімімен және
ақшалар сомасымен байланысты және ... рух ... ... ... Бірақта банкирдің кәсіби қызмет ету сферасының ... ... ... ... ... ... Қазақстан үшін
дамыған болып табылмайды.
Потенциалды шетелдік инвесторлар, сондай-ақ ... ... ... ... болмауынан біз қанша жоғалтамыз. Мен экономиканың ... ... ... салым жасау үшін бизнес пен халықтың қаражаттарын
айналымға түсіретін ұйым ретінде банктердің сенімділігіне халықтың, ... ... ... ... анық тапшылығы кезінде біздің
банктік жүйе тоғысатын күрделі мәселелерді айтып отырмын.
Егер де ... ... ... ... ... қолдансақ, онда
нарықтық экономика жағдайында ақша экономиканың қаны болып табылады, ал
банктер оның жүрегі, ол ... ақша ... ... және ... ... ... етіп ... Әрине, егер де қандай да бір
органға қан жетпесе, онда олар ... ... ... ... да, ... ... Осы жағдайды біз Қазақстанда көре ... ... ... ... ... ... ... мен ауылдар құлдырауға ұшырайды да, бірқатар уақыттан кейін мүлдем
елдің экономикалық картасынан шығып қалады. ... ... ... ... кішкентай жүректі және анық қан жеткіліксіз үлкен адамға
ұқсайды, ол ... өмір ... ... ... мен ... ... ... кезеңділікпен сыртқы құйылым есебінен жалғастырады.
Бірақта осы жағдай тек ... ... ғана ... ... оның ... жасалған көп миллионды инвестициялары арқылы
Қазақстан Ресупбликасымен өзінің экономикалық ... ... осы елге ұзақ ... ... ... ... ... Біздің ойымыз бойынша, осы ауданда жағдайды ... ... ... ... керек. Қазақстан ресурстарын нарықтық
инфрақұрылымын жақсартуға салу керек, кең мағынада бұл жолдарды ғана жөндеу
емес, соныменен ... ... да. ... ... банктік ауданда
нарықтық инфрақұрылымның маңызды құрамдасы экономиканың банктік секторына
сенімділікті нығайтуға бағытталған Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... және ... ... құру болып табылады.
Егер де осы жағдайлар жасалмаса, онда біз ... ... ... соқтығысамыз. Халықтың негізгі бөлігінде ақша бар, бірақ та
олар ақшаны банктік жүйеде ұстауға талғамдылық бермейді. ... ... ... ... және ... ... ... сенімді инфрақұрылым
құрылмаған. Клиент өз ақшасын банкке сеніп тапсырады, ал банк ... ... ... ... конфеденциалдық талаптарын . өз міндеттерін
орындайды. Осы нарықтық экономика жағдайында барлық банктік жүйе ... тек сот өз ... ғана ... ... ... ... ... ақпаратты ашуды талап ете алады. Қазақстанда оның барлығы
мүлдем басқаша жүргізіледі, өйткені клиенттерінің ... ... ... ... ... ... бойынша кез-келген уақытта ... Біз ... ... ... төлеу қажеттілігін түсініп отырмыз,
бірақ та салықтарды ... ... ... «гуд ... есебінен
жүрмеу керек. Халықтың мемлекетке ... ... ... ... өтіп отыр, күмәнды табыс көзімен тұлғалардың тізіміне кіріп кетпес
үшін адамдар өз ... ... ... Банктер халықтың санасында
фискалды органдармен теңестірілмеуі ... ... ... ... ... ... ... салымшыларының сенімін толығымен жояды
да, бірнеше жүз миллион долларлардың ... ... ... ... ... бір ... елден тыс жерден ауыр шарттарда ақша табуы
керек, ал екніші жағынан, ... ... ... ... ... арқылы, өз бизнесінің жағдайы туралы ... ... ... ... ... ... мүмкінді
ағымын бірден қысқартады.
Көбінесе Қазақстанда өз бизнесін ... ... ... ... ұқсас болып табылады, өйткені олар да ... ... мен ... да маңызды параметрлердегі экономикалық жағдайдың
күнібұрын анықталған деңгейін күтеді. Өкінішке ... біз ... ... осы инвесторлардың да үкіметтік органдардың шешімдері мен ... ... ... ... ... ... үлкен
мәселелері бар. Егер де клиент билік ету құрылымының прессингісіне ... банк ... ... ... және сот ... ... ... жауып
тастайды және фискалды органдардың талабы бойынша олардың ... ... да, өз ... ... ... келтіреді. Соныменен банк
өзінің қолымен көп күш ... ... ... ... ... ... жағдайларда толығымен банктік жүйенің «гуд виллі» бұзылады,
өйткені ... ... ... ... барлығы соттың шешімі
бойынша ғана ... ... ... ... пен Қазақстан
экономикасына тигізілген жанама залал ... ... не ... ... ... ... ретінде банктік жүйеге ақша қаражаттарының
қажетті ағымын есептеу ... ... ... бойынша қоғамды нарықтық қайта құруда сәттілікке
жету қиын, және осы уақытта оның ... ... ... ... ... Тек экономиканы, сондай-ақ онымен байланысты адамдардың ... ... ... ... ... ... қайта құру жолында Қазақстанның
сәтті ... ... ... Біздің ойымыз бойынша, банктік
ынтымақтастық осы ... ... ... ... ... болып табылатын ойындардың ережелеріне Қазақстандық экономика
үшін қол жеткізе отырп, қатаң позициясын алу ... ... ... дамуының өзекті мәселелері.
Соңғы уақыттардағы байқалған бірқатар тенденцияларға ... ... ... жағдайы өндірістің әрі қарай қысқаруымен
және халық шаруашылығындағы бірқатар салаларда экономикалық белсенділіктің
төмендеуімен, ... ... ... ұзақ ... ... ... қарыздары мен жасалмаған төлемдері мәселелерінің
ушығуымен мінезделеді.
«Көлеңкелі» ... ... ... жетілдірілмеген салық
жүйесін және елде билік жүргізудің анықталмағандығының жоғары дәрежесін
айтып кету керек.
Экономика үшін ... ... ... өз ... валютасынан
қашуы болып табылады. Қазақстандықтар теңгеге сене қоймайды, ... ... АҚШ ... ұстауға ұмтылады. Ақшалай ресурстар елдің
кең экономикалық кеңістігіне бағытталған, көптеген аз ... ... ... ... ... бойынша халықтың қолында қазір бірнеше
миллиард АҚШ доллары бар, ол Ұлттық банктің алтынвалюталық ... ... ... жыл емес ... мәселе тұрғанына: қалай осы
ресурстарды жинақтау керек және өндірістік ... ... ... ... «долларландыру» өз алдына Қазақстанмен неғұрлым бай елдерді
несиелендіруді білдіреді және мемлекеттік ... және ақша ... ... ... ... ... ақша ... жоғарлайды.
Бірақта Қазақстан жағдайында банк сенімділігінің басты факторының бірі
билікпен ерекше қатынастарының саны ... ... ... ... ... сферасындағы сияқты, экономиканың басқа секторларының
бірінде ... ... ... ... үкіметтік араласу күшті
болмады.
Экономикалық орта үкіметтік жарлықтар мен ... ... ... мен ... тең қрол ... қамтамасыз ететін
нарықтың барлық шаруашылық субъектілері үшін қажетті шарттарды құру жолымен
қалыптасады, ал Қазақстан Республикасынң банктік ... ... ақша ... ... ... ... ... мен әлеуметтік мүдделердің
теңдігі негізінде қалыптасады.
Сондықтан да мемлекет ... ... ... ... ... біртұтас кешенін ұйымдастыру, ұлттық капиталдың барлық
формаларынң өзара әрекеттері мен ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етуді дұрыс жолға қою үшін
оларға банктік ... ... ... ... болады.
Біздің көзқарасымыз бойынша, үкіметке экономикаға мемлекеттің әсерінің
әрі қарай төмендеуін ... өз ... ... ... ... оған ... ... үшін көп еркіндік беру, республика
халқын жұмыспен қамту ауданында радикалды жақсартулар, қатаң шығындық
тәртіп, ... бір ... ... ... ... қысқартылуы, саясат
пен нақты экономика арасындағы байланыстырушы звено ретінде коммерциялық
банктердің рөлін жоғарлату. Бұл ... ... ... және ... құралдарын, соныменен қатар дамудың сәйкестендірілген критериялары
мен бастапқы деректерін анықтау керек.
Егер де экономиканың нақты секторына инвестиция салудың ... ... ... банктік жүйе дамуының анық ұзақ ... ... онда ... туралы сөзді қозғаудың қажеті жоқ.
Бірінші кезекті шаралар ретінде халық шаруашылығы үшін ерекше ... ... және жеке ... ... ... ... үшін мәнді салықтық жеңілдіктерді
қарастыру қажет.
Осы, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... банктердің рөлін және отандық экономика дамуының ... ... ... ... ... ... ... өсіреді.
Әрине, жоғарыда аталып көрсеткендей, республиканың банктік сферасындағы
қалыптасқан жағдай барлық экономиканың қиын ... ... ... ... ... ... ... салмақты коммерциялық банктердің
өздері салады.
Қазақстанның банктік жүйесі ... ... ... үшін мінезді
негізгі мәселелердің ішінде, келесілерді атап көрсетуге болады:
• Меншіктік ресурстар базасының нашарлығы;
• Банктерде қалыптастырылған жүйелік экономикалық ... ... ... ... ... ... не мүлдем жоқтығы;
• Коммерциялық банктердің қызметтерін реттейтін және мониторингті ... ... ... ... ... ... бір жиынтығы
түріндегі қызметтерінің нақты бағыттамаларының болмауы;
• Банктерді бағдарламалық қамтамасыз ету мен компьютерлендірудің төменгі
деңгейі;
... ... ... ... ... ... ... еңбегінің басты өнімі, құралы ... ... ... ... ... ... ... бос ақшалар жоқ. Біздің
экономика ақшалай қатынастарында ... ... ... ... ... ... бар жоғы 8-10 ... құрайды (қалыпты
жұмы істейтін экономикада 20-25 пайыз). Ақша саны қатынасында қандай нақты
бағдарламаны Ұлттық Банк жүргізетінін ... ... ... ... отандық банктер кедей. Әлемдік ... ... ... бұл ... ... ... кетеді.
Нақты уақытта қазақстандық банктерде ұзақмерзімді қаржыландыру үшін
жағдайлары жоқ. Олардың депозиттік ... ... ... ... ... ... ... және технологиямен жарықтандырылу деңгейі
болып табылады.
Қазіргі банктердің қызметі маркетингтің барлық құралдарын қолданғаннан
кейін ... ... ... ... ... ... келесідей негізгі бағыттардағы
жұмыстарды енгізеді:
• Банктік ... мен ... ... ... ... ... үлесін анықтау, клиенттік
базасын және нарықтағы бәсекелестік жағдайға талдау ... ... ... ... ... және банк
клиенттерін анкеталау бойынша ақпараттарды қолдана ... ... ... ... ... ... көлемімен банк
қызметіне сұранысты салыстыру жолымен нарық сыйымдылығын оқып-
үйренуді жүргізу. Осы кезде клиенттерінің тудырып ... ... ... ... ... ... күшті және әлсіз жақтарына баға ... ... ... ... Жаңа ... өнімдер мен қызметтер құруға, жаңа клиенттерді тарту
және клиенттік базаны кеңейтуге, клиентке көрсетілетін сервистің
жаңа түрлері мен ... құру мен ... ... ... қызметтер мен өнімдерге тарифтер мен ставкалар ауданында
банк саясатын қалыптастыруға ... ... ... мен қызметтерді өткізу арналары мен сұранысты
және жарнамалық ... ... ... ... банктердің маркетингтік қызмет көрсету
қызметі орталықтандырылмаған және мағынасы бойынша ... ... ... ... ... ... мәселе коммерциялық банктер
арасындағы ақпараттық байланыстардың дамымағандығы болып табылады. Бұл
жағдайда ... ... ... ... ... ... ... жоқ, коммерциялық банктер арасындағы күшті ... ... ... ... ... ... ... қазақстандық банктер
басқа банктерде шоттары бар клиенттерді несиелендіруге тура ... ... ... клиенттің төлемқабілеттілігі және сенімділігі туралы
объективті ақпаратқа ие емес, ал ... ... ... банктерден алу
мүмкін емес, өйткені олар коммерциялық құпияны құрады.
Банктік сферадағы бастаманың біртұтас бірігуі күрделі мәселе ... ... ... ... ... ... ... сыртқы
ортадан қорғалған.
Республикада Ұлттық банктің құрамында ерікті шаруашылқ ... және ... ... ... ... туып ... тапсырмасына коммерциялық негізде әртүрлі ақпараттармен ... ... ... банктерді әдістемелік жасалымдармен қамтамасыз
ету, мағлұматтар жинау және ... ... ... ... ... ... ... ұшырады, және олардың бірнеше мың қызмеркерлері жұмыссыз болып
қалды, сондықтан да банктің мүддесін қарастыратын және олардың жұмысшыларын
заңды түрде ... ... ... ... ... қаржы-несие мекемелерінің үлкен топтарын құру ... ... ... ... ... ... табылады:
• Жұмысшылардың жалақысын реттеу және олардың мүдделері мен құқықтарын
қорғау;
• Кәсіби оқыту үшін сәйкестендірілген мемлекеттік мекемелермен ... ... ... ... ... ... ... бойынша ұйым құрамына
қатысу және т.б.
Жаңа жағдайларға нарық субъектілерінің біртіндеп үйренуіне қарамастан,
көптеген несиелік мекемелерде ауыр ... ... ... Кіші және ... ғана ... ... ірі ... клиенттерінің кетуі олардың
жабылуын тездетеді.
Біздің республикамыздағы неғұрлым күшті коммерциялық банктердің ... ... мен ... өзгертуде, жүргізілетін операцияларға
сенімділікке өз ... ... ... өздерін жағымсыз әсерлерден
сақтандыруға тырысады.
Нақты уақытта Қазақстанда юанктік нарықтың қайта ... ... Ірі ... ... ... серіктестерімен операцияларын
қысқартты. Неғұрлым тұрақты және ірі банктермен өмір-сүруге жағдайы ... ... мен ... алу жолымен банктік капиталды табиғи жолмен
үйлестіру процесі жүріп жатыр. Мұны ... ... ... ... ... ... ... 1994 жылдағы 237 банктен 2000 жылы 53-
ке дейін қысқаруымен көрсетуге болады.
Нарық жағдайында тек әмбебап коммерциялық ... ғана өмір ... ... ... ... ... әртүрлі секторларына және
бизнес сфераларына салынған. Оларға қатал бәсекелестік күрестен өту ... ... ... ... ... стратегиясы алады.
Әрбір коммерциялық банк нарықтағы өз позициясын нығайтуға тырысады,
оның кейбір сегменттерін монополизациялауға ... ... ... ... ... позицияны алуға мүмкіндік береді. Ол ... ... ... ... ... алуға мүмкіндік береді.
Осылай, банктік қызметтер нарығында өз ... ... ... ... ... ... жүргізетін, өзінің өтімділігін әрдайым
бақылай алатын, өзінің клиенттерімен неғұрлым тиімді жұмыс істейтін банктер
ғана ... түсе ... ... ең ... ... ... қазіргі имиджімен
бағаланады.
Имидж қоғаммен фирманы немесе тауарды, жеке ... ... ... ... ... – бұл ... осы ... байланыстырып
отырған барлық күтімдері мен ойларының жиынтығы.
Экономиканың басты секторы ретінде имидж ... ... біз ... да бір коммерциялық банк бейнесін елестетеміз. Сондықтанда әрбір
коммерциялық банктің жағымды имиджін ... ... ... ... ... ... керек.
Банк нарықтық экономика жағдайында тек коммерциялық ұйымды көрсетіп
қана қоймайды, ол қоғамдық институт статусына ие ... ... ... ... өнімдерге деген қажеттіліктерін қанағаттандырады,
экономиканың және барлық ақшалай айналым жағдайына ерекше әсерін тигізеді,
ұлттық валютаның ... ... ... және ... ... ... оның ... жоғары пайда табуға ғана бағыттап қоймайды,
сондай-ақ саланың аймақтың және толығымен елдің экономикалық дамуына ... ... ... оңды ... ... ... ... жағдайының
сенімділігі мен қамтамасыз етуі сияқты фактор әсерін тигізеді. Коммерциялық
банктер негізінен өз шоттарында заңды және жеке ... ... ... ... ... ... есебінен жұмыс істейді,
ол олардың иелерінің ... ... ... ... ... байланысты және әсер етеді. Сондықтан да несиелік ресурстарды
орналастыру ... ... ... саясатпен көрсетілген,
баланстарының ликвидтілігін сақтауға, ақшалай қаражаттардың сақталуы ... ... ... ... ... құруға
салымшыларының алдындағы өз жауапкершілігін түсіне отырып, банк ... ... ... ... өз ... ... ... банктердің толықты имиджі қоғамның ойында әртүрлі
аспектілерді қабылдау есебінен құралады – ... ... ... қаржылық
жағдайы мен қоланылатын технологиясы мен техникалық ... ... ... ... ... тиесілі сервисін күтеді. Клиенттердің өз
банктеріне деген ... тез ... ... ... ... пен сапалы
қызмет етуді талап етеді.
Қазір банктің әрбір жұмысшысы біледі, кім ағымдағы шотты ... ... де ... Әлі күнге шейін көптеген банктер кеңес іздеуші
клиентті құрыққа ... ... ... ... ... және ... ... барлық
салыстырылымдар клиент үшін өте қиын жетеді. Бірақ соңғы уақытта жағдай
өзгере бастады. Оған ... ... ... ... ... ... клиенттер сыйақы ствакаларына ғана емес, сондай-ақ
дивидендтер мен табыстар, банктік алымдарға да ... бөле ... де ... ... уақыт өзгерісіне икемделе алмаса, өзінің
нақты және потенциалды клиенттеріне ... ... мен ... ете ... онда шетелдік банктер осы жағымды сәтті пайдаланып
кетеді. Банктік істе протекционизм уақыты өтіп келеді.
Көптеген коммерциялық банктердің ресурстық ... ... ... Осыған орай, корпоративті клиенттер ... ... ... ... ... жеке ... ... істеу мәселесіне бөліп отыр.
Қазақстандық банктік капиталдардың ... ... ... мен ... ... нақты уақытта отандық экономиканың
инвестициялық қажеттіліктеріне және өнеркәсіптік өндірістің ... ... ... ... ... ... ... жиынтық
банктік капиталы 148,3 млрд. АҚШ долларын құрайды. және ... ... ... ... ... ... отандық банктерді
ірілендіруге бағытталған.
2005 жылғы инфляцияға салыстырмалы жағымды болжамдар Ұлттық банктің
несиелері ... ... ... ... ... Қайта
қаржыландыру ставкасы 16 пайызға дейін, ... ... ... ... дейін төмендетілді.
Халықтың депозиті 5,3 пайызға өсті, шамамен 60 млрд. ... ... ... жоғарлауымен бірге банктердің несиелік операциялары да
кеңейтілді. Теңгелік ... ... ... ... ... ... ... 21,5 пайызға дейін көтерілді, ал валюталық ссудалар бойынша
20,6 пайыздан 19,7 пайызға ... Бұл ... ... ... ... ... ... туралы куәландырады.
Банктер қаржыландыруға кәсіпорындардың қажеттілігінің 7 пайызын ... ... 50 ... ... ... ... келеді. 30
пайызға жуығын кәсіпорындардың өзара міндеттемелері алады. Қарызға алынған
ақшалардың бағсының өте ... ... ... ... өз
қаражаттарын қолдануға тырысады. Банктер өз жағынан нақты секторға ... ... ... ... ... ... ... бағамының тұрақтануына қарамастан, банктер әлі де ссудалық қоржынында
калюталық несиенің үлесін жоғарлатуда.
2005 жылдың сәірінде банктердің жиынтық активтері 345 млн. ... ... ... ...... 75 ... ... (былтырғы
жылдың мартындағы 50 млрд. теңгеге қарағанда).
Былтырғы жылдың ... ... 57 банк ... етті (2004 ... 71 ... 2003 ... басында 82). Соның ішінде бір мемлекеттік,
және 22 – ... ... (12 ... ... қоса алғанда). Нақты
уақытта республикада барлығы 53 банк ... ... ... ... ... ... ... Бағалау қызметінің нормативті негіздерін жетілдіру
Бұл бөлімде бағалау қызметінің нормативті негіздері талқыланады,
бағалауға ... ... ... ауданы мен ерекшеліктерін мінездейтін
жылжымайтын мүлік ... ... ... ... ... ... ... негізгі талаптарды дұрыс және жеткілікті бағалаудың негізі болып
табылады.
Қазіргі күні Қазақстан Республикасында бағалау қызметін жүзеге асыру
үшін негіз ... ... ... оңай ... ... ... туралы» заңы
күшіне енген сәттен бастап, ... ... ... ... ... ... заңды жүзеге асыру үшін
бірдей ... ... жоқ, ... ... ... ... бағалау стандарттары жоқ;
- министрліктер мен ведомствалар ... ... ... үшін ... нормативті база жоқ.
Бағалаушылар міндетті сақтандыру полисіне ие болуы керек, бағалау
объектісін бағалау туралы келісімді құру үшін ... шарт ... ... сомасының не минималды, не жеткілікті мөлшері ... ... ... ... ... ... етуші құралы
ретінде сақтандыруды қолдануға мүмкіндік бермейді.
Бағалаушылар өз қызметтерін кәсіби қайта дайындау дипломы ... ... ... ... ... сәйкестендірілген дипломы негізінде жүзеге
асыруы керек.
Қазір бағалау қызметі ауданында кәсіби қосымша ... ... ... ... ... ... талаптар қойылады, ал ... ... ... ... ... ... беріледі.
Бағалауға қолданылатын міндетті стандарттардың болмауы Бағалаушылармен
Бағалаушылардың әртүрлі отандық және шетелдік ... ... ... ... ... әсіресе қолданылады:
• мүлікті бағалау мен стандарттар бойынша халықаралық комитеттің
стандарттары;
• еуропалық (ТЕССЛ/А);
• бағалаушылар ... ... ... ... жүйеде қызмет ететінін өзі таңдайды – егер ... ... ... ... егер де ... ірі бастыстық фирма
орналастырса, онда ол есеп берудің таныс жүйесіне ... ... ... ... ... есеп пен ... ... стандарттары
белсенді жақындастырылуға келеді). Бірақ сол жеткілікті кең тараған
стандарттардың өзі тек қана ... ... ... ... ... ... әлі жоқ.
Стандарттар жүйесіндегі маңызды орынды бағалаушылар этикасының
кодекстері алады. Бағалаушының ... ... ... ... ... олардың жоспарларының, ... ... ... тұр. ... ... бағалаушылардың
негізгі этикалық талаптарын орындауын талап ету маңызды. Бұл талаптар
мынадай:
Бағалау ауданындағы қызметте ... өз ... ... ... іс-әрекеттерді жасамауы керек.
1. Басқа бағалаушының кәсіби репутациясына залал келтірмеу немесе күмән
туғыздырмау.
2. Бағалаушылар ... ... ... оған ... болған
стандартты бұзуын жасыру.
3. Тұтынушылар қызметін түсінбеушілікке ... ... ... мен ... тәжірибесі және басқалары шындылыққа жанаспаған
уақыттағы мағлұматтарды жариялау; бұл ... ... ... ... ... иелік ететін кәсіби тәжірибесі мен квалификациясын сәтті
орындау үшін талап етілетін ... ... ... ... ... қарай жұмысты орындауға алу.
5. Егер де ... ... оның ... ... ... ... ... орындау кезінде анықталса
(осындай ... ... ... әрі қарайғы әрекеті клиентпен келісу фактісі
жазбаша формада тіркелуі керек), онда ... ... ... ... ... ... ... жеке қызығушылығының тууын күткенде
немесе пайда болғанында жұмысты орындауға кірісу.
7. Бір істе бір ғана ... ... ... ... егер ... ... ... берушілер келіп, өзара келіскен болса, онда ол
бірнеше тапсырыс берушіге қызметкөрсете алады.
8. Клиентіне ... емес ... ... ... формадағы
деректерді күнібұрын беру.
9. Бағалау бойынша жұмыс авторын өтірік айту, жұмысқа қатыспаған ... ... ... ... ... қол қоюды боолдырмау.
10. Жұмысты бірнеше бағалаушы, не бағалау фирмасы ... ... оның ... ... ... болмауын жіберу, әсіресе ол
ерекше ойға ие болса.
11. Қандай да бір меншікті ... ... ... үшін ... екі ... одан да көп ... жалданған жағдайда, жұмысты
жүргізу кезінде бір-біріне кеңес беру ... ... ... ... ... жеке ... мүдделеріне тәуелсіз түсінбеушілік
тудырып ... ... ... ... оған ... ... жасыру
немесе өсіріп айту.
13. Егер де келесі шарттардың біреуі ... ... ... ... құн анық ... деп ... барлық гипотезалық жіберілімдер суреттелген және олардың әрқайсысын
қолданылуы жеткілікті ... ... ... ... ... етіп ... ... келтірмейді, егер қайшылық ... онда оның ... ... ... ... ... орындау мақсатталығы мен пайдалылығы
уәжделінген;
д) жіберілген гипотезалық бағалаулардың біреуі де анық ... ... ... ... ... орындау заңды және нақты ... ... ... ... ... ... үлес ... бағалау
немесе кез-келген формадағы рецензиялау бойынша ... ... ... ... ... ... жабық немесе анық емес формада, яғни орындалған жұмыс
келісімінде белгіленгеннен басқа кез-келген ... ... ... Тұтынушыдан (клиенттен) алу.
Заңның толық болмауы және нашарлығы менеджменттің жалпы құқықтық
сауатсыздығы мен ... ... ... ... ... Меншік
иелері сапасыз бағалау нәтижесінде шығынға ұшырайды, ал ... ... ... ... ... жауапкершіліктен
кетуіне мүмкіндік береді. Осы кезде шыншыл және ... ... ... ... пен ... ... қою көмегімен
нарықтан ығыстырып шығарады. Осындй жағдайда ұяты бар Бағалаушы болу ... ... ... ... ... ... ажырамас бөлігі ретінде қарастырады. Шыныменен, оның пайдасына
бірнеше нақты айғақтар ... ... ... және ... яғни ... ... ... ақша-
несие саясаты тез өзгереді. АҚШ-та Федералды резервтік жүйе кеңесінің
ашық нарықтық комитеті күнделікті бағалы қағаздарды ... алу ... ... және осылай ақшалай ұсыныс пен пайыздық ставкаға
әсерлерін тигізеді.
2. Саяси қысымнан нашар тәуелділік. Мысалы, Мемлекеттік Думаға жаңа ... ... ... жоғарлатуға қарағанда, салықты не бар ставканы
жоғарлатуды өткізу қиын болады, бірақ есептік ставканы өзгерту ... ... ... ... ... қатар, өзінің табиғаты жағынан
да фискалды саясатқа қарғанда ақша-несие ... ... және ... ... ... келеді. Мемлекеттік шығындардағы өзгеріс
тәкелей ресурстарды қайта бөлуге тікелей әсерін тигізеді.
3. Монетаризм, оның өкілдері ақша жағдайы мен ... ақша ...... ... ... ... деп дәлелдейді және
фискалды саясат салыстырмалы тиімсіз екендігін аргументтеді.
Бірақта, ... ... ... бір ... ... және нақты
әрекет етуі кезіндегі бірқатар қиынтықтармен соқтығысады:
1. Циклдік ассиметрия, яғни егер де ... ақша ... ... онда ... ... ... ... керек нүктесіне жетеді, ол ақша
ұсынысын шектеуді көрсетеді. Сол уақытта арзан ақша саясаты коммерциялық
банктерді ... ... ... ... яғни ... беру
мүмкіндігі бар, бірақта ол соңғысы шыныменен ссуда беретінін және ... ... ... ... ... сондай-ақ Орталық
банктің ойластырған ойын ... ... ... ... ала ... уақытта бар ссуданы халықпен қолдануға мүмкіндік береді.
Осы циклдік ассиметрия тек терең дағдарыс кезінде ақша-несие саясатының
күрделі ... ... ... ... уақытта артық резервтердің
жоғарлауы ... ... ... ... және соныменен ақша
ұсынысын да көтереді.
2. Ақша айналым жылдамдығының өзгеруі. Осылай, ... ... ... ... ... ақша ұсынысын ... ... ... ретінде қарастыруға болады. Осыған байланысты кейбір
кейнсиандықтар ақша ұсынысына қарсы бағытта ақшаның ... ... ... ие ... деп ... ол несие-ақша саясатының
өзгеруімен соңғысының өзгеруін ... ... ... ... ... ... Орталық банктің саясатымен шектеледі, ал ақша ... ... ... ... Және ... ... ... ақша
ұсынысын жоғарлату үшін саяси шаралар қолданылған ... ... ... құлдырайды.
3. Инвестицияның әсері, яғни ақша-несие саясатының іс-әрекеті қиындайды
және инвестицияға сұраныс қисығы орналасуы ... ... ... ... ... ... ... ставкалардың жоғарлауына
бағытталған банктердің несиеқабілеттілігін қысу ... ... ... ... ... ... іскерлік оптимизм, технологиялық
прогресс немесе болашақтағы ... ... ... ... ... ... бағалы капиталға да өседі. Мұндай жағдайларда жиынтық
шығындарды тиімді қысқарту үшін ... ... ... ставкаларды өте
жоғары көтеру керек. Және ... ... ... ... жоюы ... және ... ... арзан ақша саясатын жоққа
шығарады.
Осылай, экономиканы мемлекеттік реттеу құралы ретінде орталық ... ... ... ... ... ... және ... жақтары ие
болады. Соңғыларының қатарына, мысалы, басқарушы мекемелер бір уақытта ақша
ұсынысын да, және пайыздық ставканы да ... ... ... ... ... мақсаттары дилеммасын жатқызады. Жоғарыда
айтылғандардан келесідей шешім жасауға болады, елдегі экономикалық жағдайды
жақсарту үшін ... ... ... ... тек ішкі ... белсенділікке Орталық банктің несиелік саясаты әсерлерін анық
жоспарлау және болжау кезінде ғана мүмкін болады.
Қазіргі ... ... ... ... ... несиенің теориялық негіздерін білу ... ... ... ... ... ... беретін
құралдар ретінде ссудаларды рационалды ... үшін ... шарт ... жүйе ... жинақтардың масштабын кеңейтеді, ақшалай
қаражаттардың бір саладан екніші салаға көшуін ... ... ... береді
және сондықтан да өндіріс тиімділігінің өсуіне жағдай жасайды.
Несиелік жүйенің рөлі мен ... ... ... несиелік салымдардың жалпы көлемі, кәсіпорындар мен ұйымдардың
негізгі және айнымалы капиталын қалыптастырудағы банктік ссуданың үлесі,
жиынтық ... ... және ... ... ... нарықтық экономикада ... ... Ол ... ... ... үлкен көлемі өтеді, ол әртүрлі
несиелік, делдалдық, инвестициялық жіне ... да ... ... ... бос ақша ... ... ... етуші капиталға
айналдырады. Қазақстан экономикасының нарықтық қатынастарға көшуі несие
рөлін жоғарлатпай мүмкін болмайды. Жоғарыда ... ... ... ... үлкен рөлді атқарады. Біріншіден, несиелендіру жүйесі кезінде
жаңа төлемдердің түрлері ... ... және ескі ... ... ... ... шығындарын үнемдеу арқылы және
қаражататрды өндірістік және коммерциялық ... ... ... ... ... ... да экономикалық жүйе айналымда жүрген ақша саны
реттеледі. Несиелендіру жүйесі арқылы мемлекет салалық және аймақтық ... ... ... ... даму ... жүзеге асырылады.
Несиелендіру жүйесі несиелік операцияларды жүзеге ... ... ... ... ... алғы ... ... сондықтан да банктік несиеге осы
жұмыста көп көңіл бөлінді. Дәл, осы ... ... ... ... ... және ... рөлді ойнайды.
Банктердің несиелік операцияларды дұрыс жүргізуі негізгі табыстарды
алуға әкеледі, ол банктің ... мен ... ... ... және ... ... қарыз алушыға және толығымен
қоғамға ... ... ... ... бұл ... ... ... маңыздылығы жоғарылайды, ол толығымен алғанда экономиканы
тұрақтандыру мен нығайтудың ... ... ... ... ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Указ Президента Республики Казахстан, имеющий силу Закона «О банках ... ... в ... ...... изменений и
дополнений от 31.08.95г., 06.03.96г., 07.12.96г., 11.07.97г.)
2. Указ Президента ... ... ... силу Закона
«Национальном Банке Республики Казахстан» от 23.07.97г.
3. Бабичев М. Ю., ... ... ... ... ... Казахстана, Алматы, №1, 3, 8, 10 2000г.
5. Банки Казахстана, Алматы, № 3, 2000г., стр. 30 – ... ... ... ... № 9, 19 ... ... Е. Ф., ... теория денег и кредита», Москва, 1997г.
8. Жуков Е. Ф., «Банки и банковские операции», Москва, 1997г.
9. Калиева Г. Т., «Кредитное ... ... ... ... В.И., «Банковское дело», Москва, 1998г.
11. Красавин Л. Н., «Международные валютно - кредитные и ... ... ... ... С. В., ... ... валютно – финансовых и кредитных
отношений», Москва, 1998г.
13. Лаврушин О. И., «Банковские операции», Москва, 1997г.
14. Лаврушин О. И., ... ... ... ... ... ... И. Я., «Международные валютно – кредитные отношения», Москва,
1996г.
16. Панорама, Алматы, № 6, 8, 10, 11, 15 2000г.
17. Девид Полфреман, ... ... ... ... 2005 ... ... В. М., «Основы банковского дела», Москва, 2004 г.
19. Челноков В. А., ... и ... ... ... 1998г.
20. Черкасов В. Е., «Банковские операции», Москва, 2003 г.
21. Ильясов К.К. . Финансово-кредитные ... ... ... \\ Под ... Алматы: Бiлiм, 2006 г.
22. Кучукова Н.К. Макроэкономические ... ... ... ... ... Казахстан в условиях перехода к рыночной
экономике. – Алматы: Гылым, 2000 г.
23. Райзберг Б.А.. Курс ... ... \\ Под ... ... 2006 ... ... Г.С.. ... кредит, банки: Учебник \\ Под ред. проф. ... ... 2001 ... ... деятельность в экономике. Учеб. пособие/ Под общ. ред. ... ... В.Д. – М.: ИКЦ ... 2003. ... банктер: инвестициялық, инновациялық, есептік,
ипотекалық, тұтынушылық несиелер, ссудалы-жинақтық
Пошталық бөлімшелер
пошталы-жинақтық мекемелер
Пошталы-жинақтық жүйе
Мамандандырылған несиелі-қаржылық
институттар
Ұлтытқ эмиссиялық банк
Аймақтық эмиссиялық банктер
Эмиссиялық банктер
Эмиссиялық емес ... ЕМЕС ... ... ... ... Факторингтік фирмалар Ломбардтар Несиелік серіктестіктер
Өзара несие беру қоғамдары Сақтандыру қоғамдары Инвестициялық компаниялар
Зейнеткерлік қорлар ... ...

Пән: Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 63 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасында тұрғын үй және коммерциялық жылжымайтын мүліктер рыногының қалыптасуы мен дамуы37 бет
Маркетингтік коммуникация түсінігі мен түрлері38 бет
Азаматтық құқықтық қатынастар41 бет
Баға құрудың теориялық негіздері37 бет
Двигательдің түрлері. іштен жанатын поршеньді двигательдердің жұмыс принциптері44 бет
Жерге орналастыру жұмыстары67 бет
Жылжымайтын мүлік ипотекасы18 бет
Жылжымайтын мүлік ипотекасының ұғымы және заңдық базасы49 бет
Жылжымайтын мүлік нарығы21 бет
Жылжымайтын мүлік нарығының жалпы моделі20 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь