Қазақстан Республикасындағы жылжымайтын мүлік рыногының даму мәселелері

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

1 ЖЫЛЖЫМАЙТЫН МҮЛІК РЫНОГЫНЫҢ ӘДІСТЕМЕЛІК.ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .6

1.1 Жылжымайтын мүлік рыногының мәні, мақсаты, және оған әсер етуші
факторлар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..6
1.2 Жылжымайтын мүлік рыногының құрылымы мен оның қызмет етуінің ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..13
1.3 Жылжымайтын мүлік рыногының шетелдік тәжірибесі ... ... ... ... ... ... ... 22

2 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ЖЫЛЖЫМАЙТЫН МҮЛІК РЫНОГЫНЫҢ ДАМУ МӘСЕЛЕЛЕРІ (ТҰРҒЫН ҮЙ МӘСЕЛЕСІ) ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .30

2.1 Тұрғын үй рыногының қалыптасуы мен дамуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...30
2.2 Қазақстан Республикасында тұрғын үй рыногының инфрақұрылымын дамыту мәселелері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 38
2.3 Тұрғын үй рыногы туралы мемлекеттік бағдарламаның Астана және Алматы қалалары бойынша жүзеге асыру мәселелері ... ... ... ... ... ... ... ..46
2.4 Қазақстан Республикасында тұрғын үй рыногының даму болашағы мен басымдықтары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...55

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 62
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...64
ҚОСЫМША ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Қазіргі кезде Қазақстанда рыноктық экономиканың қалыптасуына бағытталған қайта құруларды жүзеге асыруға байланысты, елдің экономикалық бәсекеге қабілеттілігін арттыру мәселесі арта түсуде. ҚР Президентінің «Қазақстан - 2030» Жолдауында экономикалық өсу стратегиясы шетел инвестициялары көптеп тартылған, мемлекеттің белсенді рөлі бар рыноктық экономикада екендігі айтылған. Тұрақты дамушы мемлекеттің маңызды салаларының бірі – тұрғын үй саласы. Осы саланы дамытуда мемлекет тарапынан «2030 жылға дейін Қазақстан даму стратегиясының іске асырудың болашақтағы шаралары туралы» бағдарламасы өнеркәсіп, денсаулық сақтау, білім берудің маңызды нысандарын жобалау мен жылжымайтын мүлік рыногы және тұрғын үй мәселерін шешуді қарастырады.
Бұл бітіру жұмысында қазіргі экономикалық жағдайда маңызды болып табылатын қолжетімді тұрғын үй сатып алу мен жылжымайтын мүлік рыногын дамыту мәселелеріне арналған. Мұнда жылжымайтын мүлік рыногы түсінігі, қалыптасқан теориясы мен маңыздылығы, сипаты мен құрылымы, мақсаты мен оның жүзеге асу жолдары, шет ел тәжірибесі және оның Қазақстан экономикасында жүзеге асырылуы қарастырылған.
Жылжымайтын мүлік экономикасының проблемалары кең ауқымды, күрделі мәселелер жиынтығын қамтиды. Олардың Қазақстан ұлттық экономикасының рыноктық қатынастарға өтуі және сол қатынастар жағдайындағы іс-әрекеттерге байланысты туындайтын көптеген сұрақтарға жауап іздеу барысында шешу қажеттілігі алдымызда тұрғаны анық. Бұл мәселелердің негізгі тобын жылжымайтын мүлік объектілерін жалпы экономикалық проблемалар аясында сараптау және зерттеу мәселелері құрайды.
Диплом жұмысына таңдап алынған тақырыптың тағы бір маңыздылығы тұрғын үй рыногы және тұрғын үй құрылыс саласын айтарлықтай деңгейде қалыптастырып және дамытып, экономиканы тұтастай алғанда осы саланың үлесін жоғарылату болып саналады.
Зертеу тақырыбының өзектілігі: оның өзектілігі жылжымайтын мүлік рыногын дамыту мен ғылыми пайымдауда, сондықтан негізгі жағдайларға Қазақстан Республикасындағы жылжымайтын мүлік, жылжымайтын мүлік рыногын жетілдіру бағдарламаларын айқындау мен оны тәжірибе жүзінде тану мүмкіндігі. Сондай-ақ жеке меншік тұрғын үйді иемдену әрбір жанұя үшін бірінші қажеттілік болып саналады. Тұрғын үйді қаржыландырудың бұрынғы кеңестік жүйесінің бөлігі ретінде Қазақстанда тұрғын үй құрылысын қаржыландырудың дәстүрлі жүйесі – мемлекеттік тұрғын үй құрылысы үшін бюджеттік ресурстарды орталықтан бөлу және тұрғын үй шарттарын жақсарту қатарында тұрған азаматтардың арасында тегін бөлу болып табылады.
1 Назарбаев Н.Ә. Қазақтан-2030 Даму стратегиясы.-Ақиқат, 2005. №4.-3-4б.
2 Назарбаев Н.Ә. «Қазақстан экономикалық, әлеуметтік және саяси жедел жаңару жолында». -Астана, 2005.-15-16-бет.
3 Назарбаев Н.Ә. «Қазақстан өз дамуындағы жаңа серпіліс жасау қарсаңында: Қазақстанның әлемдегі бәсекеге қабілетті 50 елдің қатарына кіру стратегиясы».-Астана, 2006. -1 наурыз. 2-3б.
4 Волочков Н. Г. Справочник по недвижимости. – М.: Инфра-М, 1996.- 17с.
5 Балабанов И.Т. Операция с недвижимостью в России. – М.: Инфра-М, 1996. -13с.
6 Фридман Дж., Орлуэй П. Жылжымайтын мүлікке пайда әкелетін анализ бен бағалау.-М, 1995.-5б.
7 Максимов С.Н. Основы предпринимательской деятельности на рынке недвижимости. – СПб.: Питер, 2000. - 33с.
8 Асаул А.Н., Карасев А.В. Экономика недвижимости. – www.aup. Ru\buks\ m.- 7б.
9 Грязнова А.Г., Федотова М.А. Оценка недвижимости. – М.: Финансы и статистика, 2004.- 31б.
10 Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі. А.: 1999.-58-59б.
11 Харрисон Г. С. Оценка недвижимости. – учеб. пособие М.: 1994.- 45-44б.
12 Байгісиев М.Қ. Жылжымайтын мүлік экономикасы. А.: Қазақ университеті, 2003.- 126-128б.
13 Статистический ежегодник под ред. Султанова. Алматы, 2006-73-78с. 264-270с.
14 Статистический ежегодник Казахстана. Агенства РК по статистике. Алматы, 2005-588с.
15 Есипова В.Е. Теория и методы оценки недвижимости. СПб.:1998. – 356б.
16 Абдиева К.С. Строительство В РК. Статистический сборник. А.: 2005.-96с.
17 Мукалиев Н.К. Реализация государственной программы развития жилищного строительства в Республике Казахстан на 2005-2007годы. Анализ иперпективы // Банки Казахстана. -2006. №12.-С.-16-19.
18 Юсупова Д. Жилищная Программа Правило выбора: в основе расчета – семейный бюджет // Банки Казакстана.-2007. №1.с.30.
19 Семыкина Ю. Замки на песке // Континент.-2007. №2.-с.38-42.
20 Семыкина Ю. Квадратный метр мечты // Континент.-2007. №5.-С.-52-55.
21 Семыкина Ю. Под крышей дома своего // Континент. -2007. №-2.-С.8-22.
22 Иванов В.В. Модель системы эффективного управления недвижимостью // Менеджмент в России и за рубежом. - 2005. №5.-С.8-9.
23 Баянбаева А. Мировой опыт формирования жилишных контракных сбережений // Аль-Пари.-2005. №2.-2005.-С. 79-82.
24 Курманов О. Ставки растут основные индикаторы рынка недвижимости США // РЦБК.-2006. №15.-С.21-23.
25 Байтасов Б. Недвижимость Алматы: сегодня и завтра // РЦБК.-2005. №15.-С.37-39.
26 Турлыбекова Ж.А. Қазақстан ипотекалық компаниясы және тұрғын үй құрылысын дамытудың мемлекеттік бағдарламасы // КазҰУ хабаршысы.-2006. №1.-С29-30.
27 Аналитический обзор рынка недвижимости Астаны // РЦБК.-2005. №15.-С.30-33.
28 Курманалина А.К. О ситуации на рынке жилья Казахстана и реализации жилищной политики // Қаржы-қаражат.-2007.№1.-С.14-16.
29 Избуллаевна Г.М. Жилищное строительство в условиях перехода к рыночной экономике // Вестник КазНУ.-2005. №6.-С.110-112.
30 Оңлабаев К. Вопросы развития жилищного сектора в условиях рынка // Саясат. -2006. №8.-С.37-39.
31 Токбаева Ж. Развитие инфраструктуры жилищного рынка в Казахстане (на примере Мангистауской облости) // Қаржы- Қаражат.-2005. №6.-С.67-70.
32 Искакова М. Нарық жағдайындағы құрылыс материалдары өндірісінің қалыптасу жүйесі мен басымдықтары // Ақиқат.- 2006. №5.-С.58-60.
33 Токбаева Ж. Проблемы инвестиционной активности на рынке жиилья // Транзитная экономика.-2005.№5-6.-С.111-116.
34 Рахым Е. Баспана бағасы бас берер емес // Жасалаш.-2007 19 сәуір.-1-2б.
35 Тайжан Б. Тұрғын үй құрылысы экономиканы алға сүйреуші қуатты күш / Егемен Қазақстан.-2005 30 желтоқсан.-6б.
36 Алдаберген Ә. Ипотекалық несие – тұрғын үйді алуды жеңілдетеді // Егемен Қазақстан.-2005 1 қаңтар.-2б.
37 Әбішев Ж. Баспана бірінші кезектегі мәселе // Егемен Қазақстан.-2005 11 сәуір.-2-3б.
38 Есқали Ө. Баспаналы болу бақыты // Егемен Қазақстан.-2007 5 маусым.-3-4б.
39 Әбішев Ж. Нарық және баға // Алматы ақшамы.-2005 20 тамыз.-2б.
40 Карамурзов Р.Б. Становление ипотечного жилищного кредитования в Российской Федерации и РК: канд. ғыл. канд. дис. автореф. – Москва, 2006.-15-17с.
41 Чиркова В.Н. О государственной программе развития жилищного строительства в РК и стран СНГ на 2005-2007 годы. Доклад.-Алматы, 2005. 1-3с.
42 Даурбекова С.Ж. Конкурентноспособность строительной продукций : проблемы и пути их решения: ғыл. канд. дис. автореф.- Алматы, 2005.-8-9бс.
        
        ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
Экономика және бизнес факультеті
Экономикалық теория кафедрасы
ДИПЛОМ ЖҰМЫСЫ
ҚАЗАҚСТАН ... ... ... ... ДАМУ ... курс ... ... ... ... ... ... ... бақылаушы: _________________________________ Абдилова Ә.Ч.
Кафедра меңгерушісі:
э.ғ. д. ... ... ... ... «Қазақстан Республикасындағы жылжымайтын
мүлік рыногының даму мәселелері».
Диплом жұмысы 2 тараудан, 65 беттен ... Онда ... ... Жұмысты жазу барысында 42-әдебиеттер, мерзімді басылымдар мен
заңдарды пайдаландым.
Кілт сөздер: жылжымайтын мүлік, бастапқы және ... ... ... рыногы, рыноктық құн, тұрғын үй ... ... ... ... ... 1 шаршы метрінің құны, ... үй ... ... ... үй ... ... тарту және тағы басқа.
Диплом жұмысының мақсаты. ... ... ... ... қазіргі әлеуметтік-экономикалық ерекшелігін талдау,
бітіру жұмысында қарастырылған модельдерді ... ... ... рыногын дамытудың теориялық және практикалық мәселелерін ... ... ... ... ... іс ... ... асыру болып
табылады. Қандай болмасын, оның негізгі ... ... ... ... ... болып табылады.
Жоғарыда көрсетілген мақсат келесі міндеттерді ... ... ... ... ... терминіне экономикалық тұрғыдан сипаттама беріп,
мазмұны мен құрылымын анықтау;
- Жылжымайтын ... ... ... ... ... Жылжымайтын мүлік бойынша шетелдік тәжірибелерді талдау;
- Еліміздегі тұрғын үй рыногының қалыптасуы мен дамыту жолдарын талдау;
- Мемлекеттік ... үй ... ... ... ... ... бойынша талдамалар жасау;
- Тұрғын үй рыногының даму болашағы мен басымдықтарын көрсету;
МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
.............................................3
1 ... ... ... ... Жылжымайтын мүлік рыногының мәні, мақсаты, және оған әсер етуші
факторлар................................................................
..........................................6
2. Жылжымайтын мүлік рыногының ... мен оның ... ... ... ... ... ... ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ... ... ... ... (ТҰРҒЫН ҮЙ МӘСЕЛЕСІ)……………………………………………………………..….......30
1. ... үй ... ... ... ... ... ... үй рыногының инфрақұрылымын дамыту
мәселелері..............................................................
..........................38
3. Тұрғын үй ... ... ... бағдарламаның Астана және Алматы
қалалары ... ... ... ... ... ... үй рыногының даму болашағы мен
басымдықтары............................................................
...................................55
ҚОРЫТЫНДЫ...................................................................
.................................62
ПАЙДАЛАНҒАН ... ... ... ... экономиканың қалыптасуына
бағытталған қайта құруларды жүзеге асыруға байланысты, елдің ... ... ... ... арта ... ҚР ... - 2030» Жолдауында экономикалық өсу стратегиясы шетел
инвестициялары ... ... ... ... рөлі бар ... екендігі айтылған. Тұрақты дамушы ... ... бірі – ... үй ... Осы ... ... мемлекет тарапынан
«2030 жылға дейін Қазақстан даму стратегиясының іске ... ... ... ... өнеркәсіп, денсаулық сақтау, білім берудің
маңызды ... ... мен ... ... ... және тұрғын үй
мәселерін шешуді қарастырады.
Бұл бітіру ... ... ... ... ... болып
табылатын қолжетімді тұрғын үй сатып алу мен ... ... ... ... ... Мұнда жылжымайтын мүлік рыногы ... ... мен ... ... мен ... ... мен ... асу жолдары, шет ел тәжірибесі және оның Қазақстан экономикасында
жүзеге асырылуы ... ... ... ... кең ... күрделі
мәселелер жиынтығын қамтиды. Олардың ... ... ... қатынастарға өтуі және сол қатынастар жағдайындағы іс-әрекеттерге
байланысты туындайтын көптеген сұрақтарға жауап ... ... ... ... тұрғаны анық. Бұл мәселелердің негізгі тобын
жылжымайтын ... ... ... ... проблемалар аясында
сараптау және зерттеу мәселелері ... ... ... ... ... тағы бір маңыздылығы тұрғын
үй рыногы және ... үй ... ... ... ... және дамытып, экономиканы тұтастай алғанда осы саланың үлесін
жоғарылату болып ... ... ... оның ... ... мүлік
рыногын дамыту мен ғылыми пайымдауда, ... ... ... Республикасындағы жылжымайтын мүлік, жылжымайтын мүлік рыногын
жетілдіру ... ... мен оны ... жүзінде тану
мүмкіндігі. ... жеке ... ... үйді ... ... ... ... қажеттілік болып саналады. Тұрғын үйді қаржыландырудың бұрынғы
кеңестік жүйесінің ... ... ... ... үй ... дәстүрлі жүйесі – мемлекеттік тұрғын үй құрылысы үшін
бюджеттік ресурстарды орталықтан бөлу және ... үй ... ... ... ... ... тегін бөлу болып табылады. Тұрғын үй
құрылысын ... ... ... және ... ... ... ету шартында тұрғын үйді иемдену үшін қаражаттардың негізгі
көздері халықтың жеке қаражаттары, сонымен ... ... ... ... ... ... үй ... халықтың ұзақ мерзімді несиеге
қажеттілігі туындайды. Көптеген шетел елдерінің тәжірибесі мемлекеттік
саясатты ... және ... ... тұрғын үй рыногын маңызды деңгейде
анықтайтын және ... ... ... қаржыландыратын жүйеге ақырындап
трансформацияланатынын дәлелдейді. Халық ... ... ... ... ... жаңа ... белсендіреді, құрылыс материалдарын
шығару, маманданған техника ... жаңа ... ... ... көп салаларының тез дамуына әкелді. Зерттеу нәтижесінде
алынған қорытындылар мен ... ... ... әрі ... теориялық
қарастыруға, сонымен қатар Қазақстан экономикасының алдында тұрған өзекті
мәселелерді шешуге бағыталған.
Бітіру ... ...... Республикасының рыноктық
қатынастар дамуының қазіргі әлеуметтік-экономикалық ерекшелігін талдау,
бітіру жұмысында қарастырылған ... ... ... ... рыногын дамытудың теориялық және практикалық мәселелерін ... ... ... үй рыногының қазіргі жағдайы мен дамуын
бағалау, сонымен қатар ... ... ... іс ... ... болып табылады. Қандай болмасын, оның негізгі критериі тұрғын ... ... ... және ... ... ... мақсатқа жету үшін келесі міндеттерді жүзеге асыру керек:
- Жылжымайтын мүлік терминіне экономикалық тұрғыдан сипаттама ... мен ... ... ... мүлік қызметінің тиімділігін арттыратын факторларды
анықтау;
- Жылжымайтын мүлік бойынша шетелдік тәжірибелерді талдау;
- Еліміздегі тұрғын үй ... ... мен ... ... ... Мемлекеттік тұрғын үй салуды дамыту бағдарламасын ... ... ... ... ... бір ... ... сипаттама беріп кетейік.
Бірінші тарау «Жылжымайтын мүлік рыногының теориялы әдістемелік
негіздері» деп ... және ... ... ... мәні, мақсаты,
және оған әсер етуші ... мен ... ... рыногының құрылымы
мен оның қызмет етуінің ерекшеліктері» және «Жылжымайтын ... ... ... атты үш бөлімнен тұрады. Бұл тарауда экономикалық
теориядағы – жылжымайтын мүлік, ... ... ... ... осы ... ... экономист-ғалымдардың теориялық-әдістемелік
ерекшеліктері зерделенеді. Сондай-ақ, жылжымайтын мүлік пайда болу алғы
шарттары мен ... ... ... ... мен ... ... ... арттыратын факторлар, әлемдегі алдыңғы қатарлы
дамыған елдердің ... ... ... ... ... ... Республикасында жылжымайтын мүлік рыногының
даму ... ... ... Бұл тарауда, тікелей елімізге ... ... ... ... үй ... қатысты болып табылады.
Біріншіден, Қазақстан ... ... үй ... ... ... еіншіден, тұрғын үй рыногының инфрақұрылымын дамыту мәселелері,
үшіншіден, тұрғын үй рыногы туралы мемлекеттік ... ... ... ... бойынша жүзеге асыру мәселелері, төртіншіден, Қазақстан
Республикасында тұрғын үй рыногының даму ... мен ... ... ... ... ... ... экономикалық
мәселелері және оның қалыптасуындағы рөлі Д. Фридман мен ... ... ... Г.С. Харисонның, И.Т. Балабановтың, А.Г.
Грязнова және М.А Федотовтың, В.Е. Есипованың, В.А. ... ... ... ... қатар отандық экономист ғалымдардың М. ... К.С. ... С.Ж. ... В.Н. ... және тағы ... ғалымдардың еңбектері кеңінен ... ... Бұл ... ... ... Казахстана», «РЦБК», «Аль-Пари»,
«Вопросы экономики», «Саясат» сияқты арнайы басылымдарда жиі қарастырылады.
Сонымен қоса, бұл диплом ... ... ... Елбасы
Н.Ә.Назарбаевтың Қазақстан халқына арналған Жолдаулары мен ... ... Атап ... ... «Бәсекеге
қабілетті Қазақстан үшін, бәсекеге ... ... ... бәсекеге
қабілетті халық үшін», «Қазақстан экономикалық, әлеуметтік және саяси жедел
жаңару жолында», «Қазақстан өз дамуындағы жаңа ... ... ... ... ... ... ... 50 елдің қатарына кіру
стартегиясы», «Қазақстан Республикасында 2005-2007 жылдарға арналған тұрғын
үй ... ... ... ... және ... ... 2008-2010 жылдарға арналған бағдарламасы». 2005-
2014 ... ... ... ... ... мен құралдар
өнеркәсібін дамыту бағдарламасы», ҚР-ның статистика бойынша ... де ... ... ... жалпы ғылыми әдістерімен ... ... және т.б.) ... ... ... ... ... нақты-тарихи, экономикалық-тарихи, салыстырмалы.
Диплом жұмысының құрылымы мазмұнынан, ... екі ... ... ... ... және ... ... жалпы көлемі 65 бет. Диплом жұмысында 8–кесте, ... ... ... ... ... ... ... РЫНОГЫНЫҢ ӘДІСТЕМЕЛІК-ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Жылжымайтын мүлік рыногының мәні, мақсаты және оған ... ... ... ие ... ... даму ... таңдап алғалы бері
экономикамызда рыноктық қатынастар ... ... ... ... ... ... ... айналып отырған жылжымайтын мүлік
рыногы қалыптасты. ... ... және ... ... ... ... ... рыногы», «Рыноктық құн» тағы сол
сияқты терминдер ... ... ... және жылжымайтын мүлікті бағалау»
сияқты түсініктердің пайда болуы ... ... ... ... жағдайларда қолданылады [38, 2б.].
Жылжымайтын мүлік рыногының ... ... ... мүлік рыногы» термині негізінде біз нені түсінетінімізді
анықтап ... ... ... ... ... ғана ... емес,
сонымен қатар оны тәжірибе жүзінде қарастыру ... ... ол ... ... ... бірінші кезекте кімнің қызығушылығы
жылжымайтын мүлікпен байланысты екенін бөліп алуға, ал ... ... ... ... ... тән ... ... өзара байланысы мен бір-біріне тәуелділігін ашып көрсету
арқылы, соның негізінде өзіңнің осы ... ... ... ... қалыптастыруға мүмкіндік береді.
Егер әдебиеттерге сүйенетін болсақ, оларда жылжымайтын мүлік рыногы –
жылжымайтын мүлікке ... ... ... деп ... Дж. ... мен П. ... ... танымал еңбегі
«Жылжымайтын мүлікке пайда ... ... бен ... ... берілген: «Жылжымайтын мүлік рыногы – бұл нақты бір ... ... жеке ... және ... байланысты қызығушылықтарға
құқықтардың берілуі, бағалардың белгіленуі мен жерді ... ... ... ... кеңістіктерді бөлу» [8, 5б.].
Экономикалық болмыста жылжымайтын мүлік көп қырлы, сондай-ақ жан-жақты
рөл атқарады. Ол ... ... ... ... кез ... ... ... бөлігі, мәмілелер объектісі, дербес басқару
объектісі және инвестициялық актив тағы басқа бола береді.
Жылжымайтын ... ... ... да ... ... ... Мысалы, Г. Харрисонның «Жылжымайтын мүлікті бағалау» еңбегінде:
«Жылжымайтын мүлік дегеніміз - физикалық объект ретіндегі жер және ... ... ... ... ... ... көпшілігіне тән
белгі олардың жермен байланыста болуы…» (Р. Ф.- ның Азаматтық кодексі, ... [13, ... ... ... ... ... қарастырғанда оның бір
мезгілде әр түрлі экономикалық ... ... ... ... мүліктің бір ғана объектісін пайдалану үшін де, ... беру ... ... бір ... соң ... сату үшін де ... алуға болады.
Жылжымайтын мүлік әр түрлі ... үшін бір ... ... бір түрі және жеке ... ... ... реалды активтер
ретінде қарастырылып жүр. Ресейлік дерек көздерін алып ... ... ... іздеп табуға болады екен.
Мысалы, И. Т. Балабанов: «Жылжымайтын мүлік қаржылық актив ... деп ... Н. Г. ... ... ... ... ... деп көрсетеді [7, 13б.].
Экономикалық ресурс ретіндегі жылжымайтын мүліктің екі жақтылығы ... алу ... мен оған әсер ... ... да ... алға
тартады. Егер жылжымайтын мүлік жалға немесе сенімді басқаруға беру ... табу үшін ... ... қаржылық активтердің бір түрі ретінде
қарастырылады, ал егер ол өндірістік немесе жеке ... үшін ... ... ... бір түрі ... қарастырылады. Сондықтан, жылжымайтын
мүлікті кәсіпорынның қызметі үшін пайдаланған ... ... ... ... ... да, ... ... тыс пайда
табу үшін алынған жылжымайтын мүлікті «инвестициялық» жылжымайтын мүлік деп
атайды. Сонымен жылжымайтын ... : ... ... ... ... бір ... және ... жылжымайтын мүлік (өндірістік
немесе жеке пайдалану) түрлерінде ... ... ... ... беріледі.
Жылжымайтын мүлік рыногы бір-бірінен баға деңгейімен, ... ... ... ... тиімділігімен және басқа
да факторлармен айырылатын аймақтық, жергілікті рыноктардың ... ... ... рыногы кез-келген ұлттық экономиканың маңызды
құрамдас бөлігі болып табылады. Жылжымайтын мүлік үлесіне - әлем ... ... ... ұлттық байлықтың маңызды құрамдас бөлігі. Жылжымайтын
мүлік рыногынсыз жалпы ... бола ... ... ... рыногы, капитал
рыногы, тауарлар мен қызметтер мен рыногы және тағы басқа рынок өзінің
қызметін ... ... үшін ... сай ... ... ... мүлікті сату жөніндегі отандық тәжірибені ескере отырып,
жылжымайтын ... ... бұл – ... ... ... ... ... қамтамасыздандырудың, мүлік шеңберіндегі ... және ... ... операциялардың жиынтығы.
Кесте 1- Бағалау объектісі ... және ... ... анықтамасы
бойынша жылжымайтын мүлік түсінігі
| ... ... |
| | ... ... ретінде |Азматтық кодекс анықтамасы бойынша|
| | ... ... ... ... және |Мемлекеттік тіркеу міндеттілігі |
|онымен барлығы тығыз байланысты |Жер учаскелері ... ... |Жер ... ... ... ... су ... |
|Маңызды су объектілері ... ... |Көп ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... |
| |Әуе ... |
| ... жүзу кемелері |
| ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі. А.: 1999.-58-
59б.
Осындай ... ... ... ... ... ... – яғни ... механизмдер жылжымайтын мүлік құқықтардың
ауысуын, жылжымайтын мүлікті қолданудың түрлі ... ... ... бөлу мен ... ... ... етеді.
Бірақ та бұндай анықтама негізінде жылжымайтын мүлік рыногы сферасынан
жаңа жылжымайтын мүлік объектілерін тұрғызу мен оларды басқару, тұрғызылған
объектілерді ... ... ... ... ... бөлініп
шығады. Ал рыноктың ... ... ... ... ... ... ... байланысты: инвесторлар ... ... ... ... оларды оған иелену құқығы, дәлірек
айтқанда ол ондай құқық емес, ... ... ... ... табыс
құқығы, оның сенімділігі қызықтырады. Сонымен қатар жылжымайтын мүлікті
қолдаушыларға да ... ... ... ... және де ... ... қолданылу сапасы, объктіні қолданумен байланысты
шығындар көлемдерінің де маңыздылығы кем ... ... да ... ... екінші жаққа көшуі – бұл жылжымайтын мүлік ... ... әлі де ... ... ... ... ... жылжымайтын мүлік рыногының дұрыс ... ... ... ... ... ... – бұл ... объектісін тұрғызуды, өткізуді, пайдалану мен ... ... ... ... ... ... жүйесін
айтамыз [9, 33б.].
Бұндай жағдайда жылжымайтын мүлік ... ... ... ... ... кіреді:
- Жылжымайтын мүлік объектілерін тұрғызу негізінде – инвесторлар,
құрылысшылар, ... мен ... ... ... ... мүлікке құқықтардың бір жақтан екінші жаққа көшу процесі
кезінде – сатушылар мен ... ... ... ... мен жалға
берушілер және тағы басқалар арасында;
- Жылжымайтын мүлік объектісін пайдалану процесінде – меншік иелері мен
басқарушылар, ... мен ... және ... ... ... арасында өздерінің мазмұны бойынша елеулі түрде бір-
бірінен ерекшеленеді, ... ... ... бір бастаудың, яғни,
жылжымайтын мүлік объектісінің тұсында бірікке. Бұл объектінің ... ... ... ... анықтайтын басты фактор болып
табылады.
Жылжымайтын мүлік объектісі өзіне тән тұрақтылық (қозғала алмаушылық)
бірегейлік, ұзақ уақыттылық, ... ... ... жердің қайта
өндірілмейтіндігі (қайта қалпына ... ... ... Бұл ... ... ... ... ескертеді, соның
ішіндегі бағаның құрылу дербестігі, сатушылар мен сатып алушылар ... ... ... мен одан шығатын аймақтық экономиканың
және заңды-нормативтік базаның және тағы ... ... ... ... рыногында болатын процестердің жоғарғы тәуелділігі.
«Рынок» жалпы алғанда сұраныс және ұсыныс қатынастарын реттейтін жүйе
ретінде анықталады. Тар мағынада «рынок» ... мен ... ... алу орны ... ... ... ... мүлік рыногының
ерекшелігі болып, ол арнайы сату және ... алу ... ... ... ... түсінігі бұл ... ... ... ... алуды білдіреді..
Жылжымайтын мүлік рыногы – бұл әрбір объектінің ... ... ... ... ... ... ... (1-кесте)
сияқты өзінің нақты ерекшеліктерімен байланысты жетілмеген бәсеке рыногы.
Кесте 2 - Жетілген және жетілмеген бәсеке ... ... | ... ... рыногы ... ... ... |
| | ... және ... тауарлар |Стандартталмаған тауарлар, өйткені |
| ... ... өз ... ... |
| | ... ... көп болуынан, |Әрбір объектіге тән қаржыландыру мен |
|олардың бағалар деңгейіне әсері |күрделі заңдық-құқықтық ... ... ... ... ... |
| ... ... |
| | ... қатысушыларға толықтай, қол |Келісімдер туралы анық, толық, дер |
|жетерліктей анық мәліметтердің ... ... алу ... |
|болуы. | |
| | ... ... ... ... |
|орталықтандырылған. | |
| | ... ... ... ... операциондық шығындар. ... ... ... А.Г., ... М.А. ... недвижимости. – М.:
Финансы и статистика, 2004.- 31б.
Соңғы ... ... ... ... ... ... ... компаниялардың, қаржы ұйымдары мен
үкіметтік агенттіктердің, бағалаушылар мен ... ... ... ... ... ... ... етуінің елеулі ерекшеліктері
салдарынан жетілген бәсеке рыногына жатқызуға ... ... ... ... ... объектілерінің ерекшелігі;
- Жылжымайтын мүлікке тән рыногының жері;
- Капитал рыногының әсері;
- Сұраныс және ... ... ... ... ... болмауы.
Жылжымайтын мүлік рыногының дамуы анықталады:
- экономикалық өсу немесе осындай ... ... ... ... ... жағымды қысқа мерзімді жағдайлар туылса да, бұндай
жағдайлардың болуы өте ... ... ... сатып алудың қаржылық мүмкіндіктері, бұндай
жағдайдың болуы өз кезегінде аймақтың экономикалық даму ... ... ... ... жұмыс орындарының болуымен оның
сипатына байланысты;
- қандай да бір ... ... ... мен жылжымайтын
мүлік құны арасындағы өзара байланыс. Кейбір ... ... ... себебі, олардың негізгі өнеркәсіптік салалары елдің басқа
аудандарына ... ... ... ... ... ... Бір
өнеркәсіптік салаға тәуелді аудандарда құлдырау жағдайы болып, ... ... ... өзгерістері жағдайында жылжымайтын
мүлік рыногының тұрақсыздығы орын алады.
Жылжымайтын мүлік рыногы ... ... ... ... ... экономикалық дамуын, саяси тұрақтылығын анықтайтын факторлардың
айрықша әсерінде болады.
Жылжымайтын мүлік рыногына әсер етуші факторлар арасында күрделі себеп
салдарлық байланыстарды ... ... ... ... ... арқылы бейнелеуге
болады (Сурет 1).
Сурет 1 - ... ... ... әсер ... ... арасындағы
күрделі себеп-салдарлық байланыстар.
Алынған көзі: Грязнова А.Г., Федотова М.А. ... ...... и ... 2004.- ... ... рыногына әсер етуші факторлар
1. Жылжымайтын мүлік рыногын мемлекеттік реттеу ... ... ... сату және сатып алу мәмілелерін реттейтін
нормативтік актілер;
2. Жылжымайтын мүлікпен мәміле ... ... ... ... Аймақтық деңгейде жылжымайтын мүлікпен мәміле жасауды шектейтін
жеке нормативтік актілер;
2. Жалпы экономикалық жағдайлар:
1. Ұлттық табыс ... ... ... көлемі;
3. Еңбекке қабілетті халықты жұмыспен қамту;
4. Қаржылық активтердің табыстылық мөлшері;
5. Елдің төлем балансы;
6. Сауда балансының жағдайы;
7. Капитал түсімдері;
8. Капитал ... ... ... өсуі;
10. Тұтынушы бағасының индексі.
3. Микроэкономикалық жағдайлар:
1. Аймақтың экономикалық дамуы;
2. Жұмысқа қабілетті халықты жұмыспен қамтуды әртараптандыру;
3. Аймақ дамуының ... ... ... ... ... Аймақтан капиталдың шығуы;
4. Аймақтағы әлеуметтік жағдайлар:
1. Этника аралық және әскеру қақтығысу мүмкіндігі;
2. Жеке меншік капиталына қатынасы;
3. Шетелдік капиталына ... ... ... ... ... жұмыссыздық деңгейі;
6. Аймақ әкімшілігінің ... ... ... ... ... ... ... Аймақтағы экологиялық жағдай;
2. Дамыған инфрақұрылымның болуы.
1-ші суреттен ... ... ... және ... ... ... жағдайы сияқты микроэкономикалық факторлар ерекше орын алады.
Егер макроэкономикалық факторлардың әсері салыстырмалы ... ... ... ... жылжымайтын мүлік рыногының жағдайы микроэкономикалық
факторлармен анықталады. Жылжымайтын мүлік рыногына әсер ... ... ... ... ... келеді [9, 31б.].
1.2 Жылжымайтын мүлік рыногының құрылымы мен оның қызмет етуінің
ерекшеліктері
Жылжымайтын мүлік рыногы күрделі, ... ... ... оны ... ... ... ... болады:
1) Жылжымайтын мүліктін тауар ретіндегі үш бірлік мәнінен
шыға отырып ... ... ... 3 ... ... ... ... мүліктің дамуы;
- жылжымайтын мүліктің айналымы;
- жылжымайтын мүлікті басқару мен ... ... ... тән ... ... және ... ... тартымдылығы, көлемі, динамикасы олармен байланысты
қаржылық ағымдарға тәуелді. Олар келесідей бөлінеді:
- капитал салымының инвистицияларына ... ... ... тауарлық (жылжымайтын мүлікке құқық айналымын қаржыландыру)
- пайдаға (жылжымайтын мүлікке ... ... ... айналысы секторы жылжымайтын мүлік объектілеріне
рыноктық бағаны ... ... ... басқару мен пайдалану
секторы – жылжымайтын мүлік объектілерінің қандай да бір ... ... ... ... әсер ету ... бақылап отырады. Осыдан
жылжымайтын мүлік объектілерінің пайда әкелетін түрлерін тұрғызуда даму
секторына сұраныс ... ... ... жеткіліксіз түрде дамуы (бұл
процесс қазіргі ... ... ... ... жатыр), даму секторына
сұраныс тікелей айналыс секторынан туып отырады.
Қазіргі уақытта жылжымайтын мүлік ... даму ... ... ... тыс ... ... ... күштері жеткілікті инвесторларадың ... ... көп ... ... ең ... жерлерде орналасуы бойынша және түрлі
объектілерге инвестициялау бойынша ұсыныстар);
- инвестициялық жобаны ... ... ... ... ... мүлік объектісін қандай мақсаттарға қолдануға байланысты
және оны пайдалануға өткізуге дейінгі мерзім аралығында жасалатын
мәмілелер);
- даму ... ... ... ... және үнемді құрылыстың сапалы жасалынып шығарылған
технологиялардың ... ... ... ... ұзақ ... ... ... Мәмілелерді жасау әдісіне байланысты жылжымайтын мүлік рыногын
бастапқы және қайталама рыноктар деп ... ... ... бұл – қайта салынған және жекешелендіріліп алынған
объктілермен жасалатын ... ... ... – бұл ... ... ... пайдалануға берілген
объектілермен байланысты және оларды қайта сатумен байланысты ... ... ... ... ... әдістері бойынша мәміле жасау.
Бастапқы және қайталама рыноктар, біріңғай жылжымайтын мүлік рыногының
2 бөлігі бола отырып, олар бір-біріне өзара әсер ... ... ... ... ... ... ... жаңа құрылыстың қаншалықты
тиімді болатынына ерекше бағыт бола алады.
Жылжымайтын мүліктің бастапқы және ... ... ... ... ... әсер етуі ... мүлікті инвестициялауға
қатысты дұрыс шешімді таңдау мен айналыс сферасын ... ... ... ... ... танылады. Сонымен қатар бұл жағдай
жылжымайтын мүлік рыногындағы мәмілелер біз ... жеке және ... ... ... ... ... ... туғызады.
Бірақ та жағдайдың бар қиындығына ... ол ... ... ... ... ... ... жағдайдың әсерін жалпы
ұлттық және аймақтық ... ... ... мүліктің бастапқы және
қайталама рыноктарындағы бұндай жағдайлардың ... ... ... Мысалы, сұраныстың төмендеуінен жылжымайтын мүліктің қайталама
рыногы оған ұсыныстың төмендеуі мен ... ... ... ... ... ... Бұл ... бағалардың төменгі шегі келесідей 3
фактормен анықталады: объектіні сатып алу бағасы, ... ... мен оның ... ... ... ... шығындар деңгейіне
пайда деңгейінің сәйкес келуі. Бағалардың немесе ұсыныстың төмендеу көлемі
едәуір ... ... ... ... жағдай басқаша болып келеді. ... ... ... кететін шығындар деңгейімен анықталады: бұл ... ... ... объектіні салушы тікелей шығынға ұшырайды. Бұл
жерде ... ... және ... ... ... ... ... қуаттары мен ресурстарын пайдалануға мүдделі ұйымдар қатысады да
(бұл әсіресе мердігерлерге тән), құрылыс процесін ... ... ... ... ... қатар ұсынысты дереу ұлғайтуда мүмкін емес, себебі
жылжымайтын мүлік объектілерін тұрғызу ... ... ... ... ... жылжымайтын мүлік рыногы шеңберіндегі мәмілелер түрлеріне
байланысты жылжымайтын мүлік рыногын келесідей бөлуге болады:
- сату-сатып алу рыногы;
- жалдау рыногы;
- ... ... ... ... (сенімді басқару) рыногы және тағы басқалар
4) Пайдалануға дайын дәрежесі бойынша:
- аяқталмаған құрылыс;
- қайта қалпына келтіруге ... ... ... және тағы
басқалар.
5) Меншік формасына байланысты:
- жеке меншіктегі жылжымайтын мүлік объектілері;
- мелекеттік және муниципалды жылжымайтын мүлік ... ... ... өнеркәсіптік объектілер;
- ауыл шаруашылық объектілер;
- қоғамдық ғимараттар мен құрылыстар;
- дем ... ... және тағы ... Қызмет ету мақсатына байланысты:
- тұрғын үй;
- өндірістік ғимараттар;
- өндірістік емес ғимараттар мен орындар ... ... және ... ... үйлер;
- сауда орындары мен қоғамдық тамақтандыру орындары және тағы ... ... ... ... ... ... жер рыногы;
- ғимараттар мен құрылғылар;
- мүліктік кешені ретіндегі кәсіпорындар;
- кондалиниумдар;
- заттай құқықтар;
- көпжылдық көшеттер.
Жоғарыда аталған жылжымайтын мүлік рыноктары ... ең ... ... рыноктары, тұрғын үй және коммерциялық (адамнан басқалар
үшін салынған құрылыстар) болып табылады [7, ... ... ... ... ... ... бұл ... сатып алушылар мен инвесторлар. Екіншіден, ... ...... ... ... ... мен ... алушылар ретінде
кез-келген меншік түріндегі кәсіпорындар, үй ... ... ... ... ... құрылыс ұйымдары маңызды орын
алады. Олар жаңа тұрғын үйлерді, тұрғын үй емес объектілерді ... ... ... ... ... үшін ... ... сатушылар сата алады.
Жылжымайтын мүлік объектілерін сатуды қамтамасыз ететін жылжымайтын
мүлік рыногының қатысушылары кәсіби делдалдар болып табылады: ... ... ... брокерлер, риэлторлар, бағалаушылар, ... ... ... ... ... ... ... берушілер, диллерлер, уәкілетті тұлғалар, девелоперлер, ... ... ... менеджерлер, жаппай ақпарат құралдары.
Жылжымайтын мүлік рыногының ... ... ... түрлі рыноктық құрылымдар қалыптасып қызмет ... ... ... ... ... ... өзара байланыстар мен
өзара қарым-қатынастар ... ... ... ... де,
мақсаты жылжымайтын мүлік ... ... ... қанағаттандыру
болып табылады.
Ең тараған көзқарастардың бірі болып – бұл ... ... ... ... бір түрі ... сипатталынып, оның инвестициялық
рынокқа құрылымдық ... ... ... ... ... ... ... алушылар мен инвестор-сатушылардың жиынтығы – олардың
арасындағы ... алып ... ... ... ... сатушылар мен сатып алушылар қызығушылықтарының келісім-құралдарын
қолдану мүмкіндігі;
- сатушылар мен ... ... ... ... ... осы ... айналыста жүрген тауарлардың құны мен тұтыну құны
арасындағы экономикалық қатынастардың көрінуі;
- нақты ... ... ... ... ... және ... ... және әлеуетті мүмкіндіктерін құйған тұтынушылар жиынтығының
болуы;
- инвестициялаған ... ... ... ... алу үшін ... қажеттілік.
Бірақ та жылжымайтын мүлік рыногы өзіне тән ерекшеліктерді иемденеді:
- Инвестициялар деңгейінің мейлінше жоғары болу қажеттігі.
Инвесторға өзінің қалауы бойынша жылжымайтын мүлік ... ... ... қиындықтар тудырады. Ол үшін үлкен көлемдегі қаражат құралдары қажет
етіледі. Ол ... ... ... төмендету арқылы алуға болады,
екіншіден инвесторда жеткілікті қаражат болмауы да ықтимал.
Мысалы, офистік ғимараттан 5 % көлеміндегі жылжымайтын ... ... ... қиынға соқтырады және де бұндай ... ... ... ... алу ... ғимараттың негізінде салынған офис, инвесторға дербес
жылжымайтын мүлікті ... ... ... ... ... қажеттілігі.
Жылжымайтын мүліктің табыс көзіне айналуы үшін ... ... ... ... ... ... деңгейі басқару
тиімділігіне тікелей байланысты. ... екі ... ... ... инвесторлар үшін жылжымайтын мүлік ивестиция объектісі
ретінде күрделі актив ... ... ... ... ... ... ... білімі бар инвестор
үшін жылжымайтын ... ... ... ... ... ... объект болуы мүмкін.
Жылжымайтын мүлік кешенін және объектілерін тиімді басқару ... және ... ... ... ... ... мүлікті
меншіктенуші, пайдаланушы мемлекет және қоғамның экономикалық, әлеуметтік
қызығушылығын жүзеге асыру.
Жылжымайтын мүлікті тиімді басқарудың ... ... ... ... ... ... ... кешенін және жеке
объектілерінің экономикалық құндылығын жоғарлату;
- жылжымайтын мүлік активтерін ... ... ... ... ... максималдау;
- сатып алушыларға, арендаторларға қызметтерді көрсету көлемін, сапасын
жоғарлату;
- мемлекеттік және муниципалдық билік ... ... ... ... қамтамасыз ету;
- мақсатты, әлеуметтік топтардың жағымды имиджін қолдау.
- Жылжымайтын мүліктің әртектілігі.
Бір аудан шегінде араласуы мүмкін бір үлгідегі ... ... ... ... ... алшақтығына жал беретін фактор болып
саналады.
- ... ... ... ... ... ... ... салыстырғанда инфляциядан
қорғану мүмкіндігі жоғары. Жалдау ақысы немесе баға ... ... ... табыс инфляциямен қатар өседі.
- Жоғары трансакциялық шығындар.
Жылжымайтын мүліктен жасалынатын ... ... ... ... қажетсінеді. Коммерциялық жылжымайтын мүлік үшін
бұл шығындар объекті бағасының шамамен жоғары және объекті бағасынан 10%-ға
дейін жетуі ... ... ... ... ... мүліктен алынатын табыстың
төменгі корреляциясы.
Қаржылық активтерден алынатын табыспен ... ... ... табыстың салыстырмалы тәуелсіздігі жылжымайтын мүлікті
қаржылық ... ... ... ... болуына жағдай жасайды.
- Баға құрылуының ерекшеліктері.
Қор рыногындағы бағалар бағалы қағаздармен жасалынған ... ... ... ... ... ... мүлік
рыногындағы баға құрылуы – соңғы сатылу нәтижесі мен мәмілеге қатысушылар
арасындағы келіссөздер ... ... ... Осыдан – жылжымайтын
мүлік рыногына қарағандағы бағаның ... ... ... және ... жиі ... ... ... қаражаттардың сақталуы.
Жылжымайтын мүлік инвесторларға олардың инвестициялық қаражаттарының
сақталуына едәуір кепілдік ... Жер – ... ... оның ... ... ... мен ... – ұзақ ... бола ... ... ... сақталуын қамтамасыз ету
үшін қосымша күш жұмсалуын қажет ... ... ... үшін).
Активтердің өзге түрлерімен салыстырғанда жылжымайтын мүліктің
бірақатар ерекшеліктері боғанмен оны жалпы тәуекелді ... ... ... ... ... жалпы инвестициялық портфельдің бір бөлігі деп
қарастыпуға ... ... ... ... ... өндіріске немесе
өзіндік тұтынуға қажетті тауар ретінде де қолдануға болады.
Сөйтіп, жылжымайтын мүлік рыногын – ... ... ... салыну сферасы ретінде және жылжымайтын мүлік операциялары
кезінде пайда болатын ... ... ... ... ... ... қатынастар жылжымайтын мүлікті сату және сатып ... ... ... ... жалға өткізу, ипотекаға беру
және тағы басқа жағдайларда инвесторлар арасында пайда болады.
Жылжымайтын ... ... ... алу – бұл ... жай сату
және сатып алу емес, бұл табыс әкелетін капиталдың, яғни, құнның ... ... ... ... ... ... ... тауарлар
ретінде қарастыру қалыптасқан.
Басқа тауарлармен салыстырғанда жылжымайтын ... ... ... ... жиі ... ... бұл ... салымдарды жоғалту тәуекелдігі басқа тауарлардың тәуекелділігіне
қарағанда жоғары болуы ... ... ... ... – бұл ... ... ресурстарды
(топырақ, су, минералды және өсімдік ресурстары) иемденетін жер учаскесі,
сонымен ... оның ... ... ... мен ... ... Сонымен бірге жылжымайтын мүліктің ажыратылмайтын бөлігі: оның
құрамындағы объектілерді айтуға болады. Олар ... бір ... деп ... ... Өйткені ол сату-сатып алу
мәмілелерінде, салынған мүліктер туралы құжаттарды ... ... ... ... және ... ... ... бағалауда өте
маңызды мағынаға ие болады.
Жылжымайтын мүліктің тауар ретіндегі мәні үш бірлікті:
- жылжымайтын мүлік объектісінің ... ... ... ... ... ... ... қуаттылығымен тағы
басқаларды бейнелейтін физикалық сипаттамасы);
- заңды сипаттамасы (рыноктық айналыста объектінің өзі емес, жылжымайтын
мүлік объектісіне құқықтары қатысады);
- ... құны ... ... ... ... ... ... жұмсалатын шығындар (ағымдағы және күрделі жөндеу, су, газ,
электр жүйесі және тағы басқа), ... ... беру мен ... құнының көтерілуі) туралы мағлұмат ... ... ... ... ... объектісінің әрбіреуі өмірлік циклында
бірнеше кезеңдерден өтеді, яғни:
- ... - ... ... объектісін дамытудың инвестиционды
құрылыстық кезеңі (инвестиционды ой, жылжымайтын мүлік объектісінің
бағытталуын анықтау, оның ... ... ... беру, қалпына келтіру
құрылысы) мен оны пайдалануға беру кезеңі. Бұл ... ... ол ... көп құрамдас бөліктерден тұрады.
- Бұрыннан тұрғызылған жылжымайтын мүлікке құқықтардың айналысы – яғни
сату, ... беру және тағы ... ... Бұл ... ... салынған инвестициялар қайтарылып, табыс алудың бастапқы кезеңі
басталады және де ... ... ... және ... ... алады.
- Жылжымайтын мүлік объектілерін басқару – қалалық инфрақұрылымдар мен
коммуналды шаруашылық ... ... ... ... сақтау. Бұл кезең анағұрлым ұзақты және жылжымайтын мүлік
объектісін мақсатқа лайықты ... мен ... және ... жою ... көлемі шектелінеді.
Нақты рыноктағы жылжымайтын мүліктің тауар ... ... 1-ден оның ... ... жатқызылады.
Жылжымайтын мүлік объектілері жергілікті аймақтан ажыратылмайды, яғни оның
ажыратылмас ... ... ... ... ... ... жылжымайтын
мүлікті жергілікті жердің жалпы жағдайымен бірге сатып алады.
Қайталанбайтындық, әр тектілік, біріңғайлық жылжымайтын ... бір ... ... құрастырады. Объектілер көлемі мен жобалануы
бойынша, коммуналды ... ... ... мен ... ... (су ... ... жүйесі, кондиционализациялау, лифт және тағы басқа),
конструктивті элементтері мен әшекелендіруі бойынша бір-бірінен ... ... ... бір ... ... – бұл ... тауарларға
қарағандағы өмір сүру ұзақтығы. Жылжымайтын ... өмір сүру ... ... иесіне жөндеулер (күрделі және косметикалық) мен
физикалық тозу темптеріне бақылаулар жүргізуді міндеттейді. Сонымен қатар
жылжымайтын ... ... ... ... сипатталынады.
Құрылыс немесе ғимараттарды қалпына келтірудің орташа ұзақтығы 3-3,5 жылды
қамтиды.
Жылжымайтын мүлік объектілеріне тұтынушы мен ... ... ... ... тауар сияқты тауар сипаттамаларының (тауарды көре
елестету ассиметриясы) дәл ... ... ... ... ... үйге деген қажеттілікті қанағаттандыратын тауар болып,
көп жағдайларда пәтерлер мен тұрмыстық үйдің бір ... ... ... мекемесі тарапынан өндіретін тауар – бұл көппәтерлі немесе ... ... ... ... ...... ... болғандықтан оны сатып алу процесінде
күрделі қаржылық сызбалар жиі қолданылады. Яғни, оларды атап өтетін болсақ:
бастапқы жылжымайтын мүлік ... ... ... және есепке
алынуы, ипотеканың көптеген түрлері және тағы ... ... ... ... ... және ол мәміле заты болып ... ... ... ... екінші бір тұлғаға өткізу процесі
күрделі болғандықтан, оған тауар ретіндегі ... ... ... ... оны тез ... өткізу мүмкін емес [15, 356-357б.].
Жылжымайтын мүліктің ерекше сипаттамалары бұл тауарды рынокқа ... ... ... ақпарат базасын қалыптастырады. Инвестициялық
шешімдерді қабылдаумен байланысты және ... ... ... ... ... ... ... болады:
- жылжымайтын мүлік рыногының ағымдағы және ... ... ... жергілікті және аймақтық жылжымайтын мүлік рыногының параметрлері және
тағы ... ... ... ... ... ... бір ... нақты бір уақыт ... ... пен ... ... анықтау үшін қажет. Талдау жұмысының төменгі сапада жүргізілуі,
жылжымайтын мүлік рыногын дағдарысқа алып келуі мүмкін.
Мысал ... 90-шы ... ... ... ... жылжымайтын
мүлік рыногының дағдарысын келтіруге болады, яғни, жаңа құрылысқа аса көп
және ретсіз ... ... ... жаңа ... ... салынуына
алып келіп, нәтижесінде үйлердің сатылмай қалуы орын алды.
Тауар рыногына тән сипаттамалардың болуы, жылжымайтын мүлік рыногы мен
инвестиция рыногы ... ... ... болуын жоққа шығармайды.
Олар елдің біріңғай рыногының дербес, өзінше бөлек ... ... ... ... рыногының әлеуметтік-экономикалық мәнін зерттейтін
тағы да бір ... ... осы ... қызмет көрсету рыногымен
ұштастырады.
Қызмет көрсету рыногы адамның өзіне тән қасиеттері мен ... өмір ... ... ету мен ... ... ... ... байланысты рыноктың бір түрі болып табылады.
Жылжымайтын мүліктің әрбір объектісі нақты процестерге ... ... ... ... рыногы – тұрмыстық қажеттілктерді қамтамасыз ету.
Тұрмыстық үйлердің ... ... ... ... ... (пәтерлер және тұрғын үй қорынан бөлмелердің иелері ) кең
қатарын құрған. Нарықтық ... өту ... ... үйлер
құрылысындағы капитал салымдарының ең негізгі қайнар көзі болған
мемлекеттік бюджет ... ... ... ... ... Тұрғын
үйлер рыногы қалалық және ... тыс ... ... рыноктарына
бөлінеді.
- Тұрғын емес жай рынок - кәсіпорындарды жекешелендіру есебінен
құрылды. ... емес жай ... ... алу және ... ... ... басым орын алады. Бұл рынокта өзінің келешектегі
дамуы үшін үлкен қорлары бар, ... ... ... Бұл ... ... тағайындалуы бойынша сараланатын бірнеше
сегменттерге бөлінеді: кеңселі, ... ... ... Жер ... ... – ауыл шаруашылығы өндріспен, ... ... ... орындармен қамтамасыз ету.
Жылжымайтын мүлік рыногы нақты бір ... ... ... және ... ... табиғатына сәйкес қызмет
көрсету рыногына жақын.
Бірақ, жылжымайтын мүлік рыногы – ... ... ... рыногының
құрамдас элементі деген пікірдің қалыптасуы ... ... ... – ерекше
тауар болғандықтан, өзіне тән белгілерді иемденеді:
- өндірушіден бөлінбейтіндігі;
- сақталмайтындығы;
- сезгішсіздігі (ұстап, естіп, көре алмайтындығы);
- сапасының тұрақсыздығы.
Сонымен ... ... ... ... иемденетін
тауарлармен байланысуы немесе байланыспауы мүмкін, бірақ ол жағдайда да бір
зат сияқты пайдалы емес, нақты бір ... түрі ... ... ... объектісімен ұсынылатын қызметтер түрі, жоғарыда
келтірілген белгілердің барлық жиынтығына сәйкес келмейді. Негізінде ... ... ... шеттеген жағдайларда орындалу мүмкін және
сақтануға мүмкіндігі бар және ... ... ... мүлік объектісінің пайдалығы өзінде емес, керісінше қызмет
процесі мен оған ... ... ... ... ... ... ретінде пайдалы. Бұл жағдай жылжымайтын мүлік
рыногын жалпы ... ... ... бір ... ... айтсақ өзінің
зерттелуінде жүйелі және жеке зерттеу принциптерін ... ... ... ... ... ... ... рыногының ерекше бір түрі
ретінде сипаттауға мүмкіндігін береді.
Экономико-философиялық ... ... ... ... ...... коммерциялық, әлеуметтік, экономикалық және басқадай қызметтерді
жүзеге асыруға қажетті жағдайларды құрумен ... ... ... ... әдістерді жалпылау арқылы ... ... ... ... ... ... ... табиғаты айтарлықтай күрделі болғандықтан және оның бір
мағыналы анықтамасын берудегі салмақты ... ... жоқ ... оны тауар, инвестиция және қызмет көрсету ... ... ... [11, ... ... ... – бұл бірікке категория және ... ... ... ... тән, ... ... ... табылады (Сурет 2). Сатушылар мен сатып алушыларды ... ... ... ... ... ... тар ... ешқандай қайшылықтарды туғызбайды.
Сурет 2 - Жылжымайтын мүлік рыногы және оның ... ... ... ... ... А.Н., Карасев А.В. Экономика недвижимости. – www.aup.
Ru\buks\ m.- 7б.
Жылжымайтын мүлік рыногының ... – оның ... мен ... ... ... қабылдаудан тікелей байланысты. Бұл
талдаулар қаншалықты түрде сапалы орындалуынан инвестициялық (мүмкіндік
беретін ... ... ... ... ... ... мүлік рыногының анализі арнайы дайындығы мен кәсіптілігі
бар маманданған аналиктер мен жылжымайтын мүлік ... ... ... ... ... ... ... Бұл стандарттар
түрлі түсініктерді жоққа шығаратын біріңғай ... ... ... дұрыстығы мен толықтығын қамтамасыз етуі тиіс. Жылжымайтын
мүлік рыногының кәсіби зерттеулері әлі кәсіпкерлік қызметтің ... ... ... ... ... ... жылжымайтын мүлік рыногының
қарқынды дамуы оның қолданбалы анализінің қалыптасуына алып келері сөзсіз
[8, 7б.].
1.3 ... ... ... ... ... ... жылжымайтын мүлік рыногының қалыптасуы
рыноктық экономиканың факторларының бірінен ... ... ... алып, жекешелендіру рыноктық қатынастарға белсенді түрде араласа
бастаған ... ... ... алып ... ... ... ... рыногы сферасына сай шетелдік жұмыс тәжірибесін белсенді
түрде ... ... ... ... ... дамыған елдерде
жылжымайтын мүлікті зерттеудің мол тәжірибесі бар.
Шетелдерде сұраныс деңгейі өте жоғары тауар – ол ... ... үй, оны ... ... ... бес ... иелік етеді деп
есептейді сол ... ... Олар ... ... үй қоры ... бір ... ... сондықтан олар
көлемі, орналасқан жері, салынған уақыты, ішкі құрылымы, ... ... ... жағынан жіктеледі.
Екіншіден, тұрғын үй – жылжымайтын мүлік: тұрғын үйді бір ... ... ... ... болмайды.
Үшіншіден, тұрғын үй пайдалануы ұзақ мерзімді мүлік: егер оны жөндеп
ұстаса, ... ... ... ... үй қымбат тауар, оны сатып алу үшін орта ... өзі ... ... көшіп-қону шығындары да аз емес, көшіп-қонудың ақшалай
құнымен бірге психологиялық та шығындары бар: үйреншікті орта – ... ... ... ... ... ... анық.
Тұрғын үйдің екі түрлі сипаттамасы ажыратады:
Бірінші сипаты бойынша, тұрғын үй өзінің көлемімен (тұрғын үй алаңы м)
бөлмелердің орналасумен, асүйлік жабдықтардың ... және ... ... көрсету жүйесімен (жылу, су ... мен ... ... ... ету) ... ... үй қозғалмайтын
болғандықтан оның тұрған орнына да ерекше мән беріледі.олай болса, тұрғын
үйді ... ... үйді ғана ... үй ... ... сипаттары жиынтығын
қоса алады.
Тұрғын үй қорының біріңғай ... ... ... ... ... және үй ... ... жеріне және
сапасына қарай жіктелетіндігін көрсетеді. Егер тұрғын үйге ... ... ... ... оның ... ... ... ұзақ уақыт
аралығын қамтиды.
Тұрғын үй рыногы үшін оны пайдаланудың ұзақ мерзімділігі мынадай ... ... ... үй иесі ... физикалық тозу қарқынын қадағалап,
жөндеу мен техникалық қызмет көрсетуге қаражат бөліп жасайды.
Екіншіден, жыл сайын рынокқа «ескірген» үйлер ... ... ... жыл ... жаңа ... ... тұрғын үй қорының 2-3% -ын құрайды, мұның
өзі бір онжылдық ішінде жаңа тұрғын үйлер, ... ... ... ... ... аспайдыдеген сөз, немесе пайдалану мерзімі 10 жылдан ... ... ... ... 80%-ға дейінгі отбасылар өмір сүреді. ... ... ... ... ... «ескі» үйлер басым, сондықтан сатуға
шығарылған үйлердегі аз ғана өзгерістердің өзі бағаға әсер ... ... үй ... оның ... тозу ... қадағалай алады. Ол бұл
әрекетке ынталы да болады, себебі үйді ... ... оның ... ... ... ... жоғарылатады, нәтижесінде сатып алушы әрленген
үй үшін көбірек төлеуге ... ... ... үй ... ... ... екі салдары бар: біріншіден, үйдің
қымбаттығы сатып алушыларды меншік иесі болғаннан гөрі жалға алушы ... ... ... ... 3-тен 1-і ... ... ... АҚШ-та орта табысты отбасылардың көпшілігі үй ... ... көзі деп ... және ... ... ... айқанда
олардың ақша жинақтары тұрғын үйге салынған. Тұрғын үй алу үшін ... үйін ... ... ... ... ... схемалар
қолданылады.
Тұрғын үйді пайдаланудың ұзақ ... ... үй ... ... әсер ... Ол ... сатып алушының өз мүмкіндіктерін сараптауы
арқылы әсер етсе, ұсынысқа рынокта ұзақ уақыт бойына тұрып ... ... үй ... ... болғандықтан жылжымайтын мүлік рыногында
күрделі қаржылық ... ... Оған қоса ... ... құқықтық сипатта жүзеге асады, себебі, меншік ... ... ... ... да ... және қиын прцестер.
Шет елдерде тұрғын үй рыногы және жалға алушылар мен пәтер жалдаушылар
арасындағы қатынастар қатаң шектелген. Тұрғын үй ... ... ... ... ... ... үй ... заңнаманы талдап жасау және қабылдау;
- тұрғын үй құрылысын ынталандыру;
- салыстырмалы төмен табысты ... ... ... ... ... мемлекеттік тұрғын үй саясатының мақсаты - әрбір
адамды оның қажеттілігіне және экономикалық мүмкіндігіне сай тұрғын ... ету. ... ... ... ата-аналарға (Франция, Нидерланды),
басы бос ... ... ... Германия), табысы төмен
отбасыларға, қарт және ... ... ... ... ерекше назар
аударады.
Сарапшылардың бағалауы бойынша өнеркәсібі дамыған ... ... ... ... 80-ші ... орта ... бір пәтердегі тұрғындардың
саны Германия мен Данияда 3,9, жалпы ... 2,4-2,6 адам ... ... сату және сатып алу, әдетте, жылжымайтын мүлік бойынша
арнайы агенттіктер арқылы ... ... Олар өз ... үшін ... құнының
Италияда – 3-6%-ын, Германияда – 5-6%-ын, ... - ... мен ...... ... ... ретінде алады. Одан
басқа мұндай мәмілелерді тіркеу үшін алымдар төленеді. Олар, Бельгияда
мәміле құнының – 17%, ... мен ... - 10, ... – 4, ... – 1% ... елдерінде тұрғын үй сферасы тек рыноктық күштермен бөлшектеп
реттеледі. ... ... үй ... яғни ... ... ... ... саясатын жүзеге асыруға, тұрғын үйді жөндеуге және
пайдалануға беруге, ... ... ... ... ... ... ... Аз қамтамассыз етілген азаматтарға қолдау жүйесі барлық
елдерде пайдаланылады, бірақ ... түрі ... ... ... ... ... ... және көптеген пәтер алушылар
әлеуметтік көмекті пайдалана отырып, бұл ... ... ... ... ... ... ... үй сатып алушылар банктерден, басқа
да қаржылық мекемелерден мақсатты займдар ала алады. Бұл займдардың мөлшері
Бельгияда тұрғын үй құнының 85-90%-ын, ...... ... ... ... мен Германияда 80%-ын құрайды.
Европалық елдерде тұрғын үйге бағаның ... екі ... ... ... ... бойынша (Швеция, Финляндияда) тұрғын үйге ... ... ... ал ... аз ... ... ... Екінші модель бойынша арендаға алынған тұрғын ... ... ... ... ... ал субсидиялар тұрғын үй алушыларға
әлеуметтік жалдау кезінде беріледі.
Әлемдік жылжымайтын мүлік рыногындағы ахуал барынша ... ... ... 70 ... ... ... өсті. 40 трлн. долларлық айырмашылық
дамыған елдердің жиынтық жалпы ішкі ... тең ... ... бойынша әлемдік жылжымайтын мүлік рыногы әлдеқайда ...... ... ... Халықаралық Валюта Қоры бірқатар елдердегі тұрғын үй
рыногындағы даурықпаның салдарынан бағаның ... да ... ... келмейтіндей өсуіне алаңдаушылық танытуда. Жылжымайтын
мүлік рыногындағы синхрондық қызулықтың ... ... ... ... ... ... ... өтімділіктің шектен тыс асқынуы
болып отыр. Оның өзі төмен пайыздық ставкалардан ... ... ... ... ... кездегі ұстанымы себеп болған.
АҚШ-тағы тұрғын үй жылжымайтын мүлігіне деген жоғары сұраныс ақша
монипуляциялары үшін негіз ... ... ... ... ... ... өз рентасын ... ... үй ... ... пікірі бойынша, әлемдік экономика үшін ... ... ... ... Қоры экономикаларына барынша қауіп
төніп тұрған Ұлыбританияға, ... ... мен ... ... ... отыр. Бұл мемлекеттерде 1997 жылдан бастап баға 50%-дан
астамға өсті, мұны тек қана ... ... ... еш ... ... ... ... үй жылжымайтын мүлігінің
рыногы жоғары қарқынмен өсуде. Украинада, ... ... ... ... мүлік рыногында тіпті әлемдік өлшемдер тұрғысынан алғанда да
бұрын-соңды болмаған “кеуек” өсіп шыққан [24, ... ... ... ... ... 1970 жылдан 2001 жылға
дейін түрлі елдерде жылжымайтын мүлік рыногы күйреп ... ... ... Баға ... ... ... 30 пайызды құраған. АҚШ-
та жылжымайтын мүлік рыногындағы “кеуектің” ... ... ... ... ... алу ... тек 1,4 есе ... болған, бірақ та
мұндай айырмашылық “суыну” жөнінде шаралар қабылдаудың айқын ... ... ... ... 1970 ... бастап, әлемнің
дамыған елдерінде жылжымайтын мүлікке бағаның жоғарылауы байқалды, нақты
айтқанда өсімнің орташа ... ... 3% ... Осы ... негізгі
себептері: экономикалық даму және халықтың жан басына шаққандағы табыстың
өсуіне байланысты, ... ... ... ... ... ... құрылыс
бойынша заңдардың көбеюі, құрылыс секторында тұрғын үй сапасының жақсаруы
және ... үй ... ... ... ... ... ... инвестиция өсуін ынталандыруға бағытталған ақша-несие саясатын
жүргізуі.
Кесте 3 - ОЭСР ... ... ... ... ... өзгеру
динамикасы (орташа кезеңге пайыз түрінде)
|Елдер ... ... ... ... ... жеке меншік | | | | ... ... | | | ... ... ... | | | | ... мың ... |7869 |1105 |1218 |4992 ... | | | | ... ... |100 |100 |100 |100 ... (мың шаршы | | | | ... |6167 |108 |132 |1295 ... ... |78,4 |9,8 |10,8 |25,9 ... меншік (мың шаршы | | | | ... |1702 |997 |1086 |3697 ... ... |21,6 |90,2 |89,2 |74,1 ... ... ... | | | | ... ... |- |106,9 |126,0 |97,1 |
| |1990ж. |1999ж. |2000ж. |2005ж. |
|1 ... ... орташа| | | | ... (мың ... |- |6,7 |12,0 |29,9 ... көзі: Курманалина А.К. О ситуации на рынке жилья Казахстана и
реализации ... ... // ... ... тұрғандай, құрылыс сеторында кенет өзгеріс байқалды.
1990 жылдан 1999 жылға дейін халықтың қажетті төлем ... ... ... ... Осы ... ... ... бірі елде
жаңа құрылыс көлемінің төмендеуіне байланысты бастапқы рынокта ұсыныстың
кенет төмендеуі ... ... ... құрылыс секторындағы екі
тенденцияны көрсетеді: біріншісі – мемлекеттік емес секторда ... ... үлес ... ... өсуі, яғни жеке меншіктің үлесі
жоғарылады. Егер 1990 жылы ... ... мен ... ... ал 2005 жылы ... үй құрылысының 74% жеке меншік сектор
үлесіне тиді. Екінші тенденция – ... ... ... ... ... ... өсуі ... айтып кеткен жөн, Қазақстанда бастапқы рыноктағы тұрғын үйдің
бағасының өсуі жалғасуда. 2000 жылы ... ... ... үй ... ... ... бағасынан 1,5-2,5 есе жоғары болды. Егер 2000 жылы ... ... құны 12,0 мың ... ... ал 2005 жылы 29,9 мың ... есе ... [41, ... жылы тұрғын үй құрылысының жалпы көлемінің үлесі 3,9 %-ға ... ... үйді ... ... ... алаңының 68,5% халықтың
қаражаты есебінде енгізілді.
Тұрғын үй қоры регистрінің мәліметі бойынша 2005 ... ... ... ... үй ... ... алаңы – 252,7 млн. шаршы
метрді, сонымен бірге қалаларда – 153,0 млн. ... ... ... ... 99,7 млн. шаршы метрді құрайды. ... ... ... ... 96,9% ... (244,9 млн. ... метр ) және 3,1% мемлекеттің
меншігі (7,8 млн. шаршы метр) алады.
Қазақстан ... ... Н. Ә. ... 2005 ... ... ... әлеуметтік және саяси жедел ... ... ... халқына жолдауында: «Тұрғын үй құрылысы біздің
экономикамызды дамытудың жаңа локомотиві болуы ... ... ... ... Президентінің Жарлығымен 2004 жылдың 11-
маусымында 2005-2007 жылдарды Қазақстан ... ... үй ... ... бағдарламасы, сонымен қатар 2004 жылдың 28
маусымында үкіметтің ... оның ... асуы ... шаралар жоспары
қабылданды [4, 15-16б.].
Бүгінгі күні тұрғын үй құрылыс секторын ... ... ... ... Бұл ... Республикасының 2005-2007 жылдарға арналған
тұрғын үй құрылысының мемлекеттік бағдарламасын ... ... ... ... сәйкес 2007 жылдың соңына дейін 12 млн. шаршы метр
енгізу жоспарлануда. ... ... ... ... бойынша 2005 жылы барлық жеке меншік формаларының мекемелері
мен ... және ... ... ... ... ... 5 млн. шаршы
метрі ... ... ... ... ... ... ... үйді пайдалануға беру динамикасы 3 суретте
көрсетілген:
Сурет 3 - ... ... ... ... үйді ... ... ... Статистический ежегодник под ред. Султанова. Алматы, 2006-73-
78с. 264-270с.
Қазақстан Республикасында тұрғын үй құрылысын дамытудың мемлекеттік
бағдарламасын жүзеге асыру ... 2005 жылы ... ... үйдің
жалпы алаңының 160,3 мың шаршы метрін пайдалануға енгізілді ... 121,7 ... ... ... 4 - ... жылы ... және Астанаға жеке тұрғын үйлерді іске қосу
Алынған көзі: ... ... ... ... РК ... ... 2005-588с.
2001-2005ж. Алматы және Астанада жеке тұрғын үйлерді енгізуде ... ... ... ... ... ету ... ... Алматы қалаларында құрылыстың кенет жоғарылағандығын көрсетеді.
Мынаны айтып кеткен жөн, Қазақстан Республикасы ... ... ... үй ... саласында үлкен өзгерістер болды. Астана
қаласындағы құрылыспен қатар республиканың аймақтарында тұрғын үй ... дами ... ... ... көрсетіліп тұрғандай республикада
2005 жылы тұрғызылған ... ... үй ... ... алаңының үлес
салмағын Павлодар (11%), Батыс Қазақстан (10%), ... ... ... (9,1%), ... ... (6,9%) ... және ... (6,6%) және жергілікті атқарушы органдарының несиелеу үлесінде
Алматы (201%), Астана (12%) ... және ... ... ... (8,9%), ... ... (8,6%) облыстары алады [42, 8-9б.].
2005 жылы Республиканың барлық аудандарында тұрғызылған тұрғын үй
көлемінің жалпы ... 2004 жылы ... 2 есе ... ... ... өсу ... (2,8 есе), ... (2,3 есе), Қарағанды (2,1 есе),
Жамбыл, Оңтүстік Қазақстан, Павлодар (2 есе), Ақмола, ... ... (1,8 есе), ... Қазақстан (1,7 есе) облыстарында ... және ... ... өсу 2.2 және 1.7 есе ... 5 - ... ... ... жалпы алаңының мың шаршы
метр тұрғын үйді пайдалануға енгізу
| |2003 |2004 |2005 |
| ... ... ... ... |барлығы |Пайыз |
| | ... | ... | ... |
| | ... | ... | ... ... |2111 |136 |2591 |122,7 |5041 |184,2 ... | | | | | | ... ... |39 |121,9 |56 |143,6 |102 |183,1 ... ... |92 |112,2 |102 |110,9 |290 |279,5 ... ... |133 |110,8 |146 |109,8 |263 |181,3 ... ... |191 |129,1 |304 |159,2 |430 |139,0 ... Қазақстан|82 |132,3 |115 |140,2 |202 |168,2 ... ... |273 |447,5 |81 |29,67 |164 |201,5 ... ... |447,5 |109 |141,6 |174 |145,6 ... |37 |100 |136 |367,6 |233 |211,7 ... |35 |116,7 |49 |140 |113 |227,4 ... |74 |160,9 |92 |124,3 |136 |148,4 ... | | | | | | ... |122 |99,19 |168 |137,7 |228 |130,4 ... | | | | | | ... ... |135,3 |57 |123,9 |109 |197,5 ... |43 |430 |62 |144,2 |117 |181,3 ... | | | | | | ... |314 |153,2 |382 |121,7 |756 |199,6 ... | | | | | | ... ... |261 |113,5 |421 |161,3 |1108 |212,0 ... қаласы |292 |109,8 |311 |106,5 |616 |173,8 ... ... ... С.Ж. ... строительной продукций
: проблемы и пути их решения: ғыл. ... дис. ... ... ... ... үй ... қалыптастырудың негізгі тенденцияларын
талдау рыноктық қатынастарды дамыту үшін елде негізгі заңнамалық-құқықтық
тапсырмалар құрылғандығын көрсетеді. Солардың негізінде ... үйге ... ... жеке ... ... ... коммуналды қызметке
төлемдері бойынша мемлекеттік шығындардың ... аз ... ... үшін ... үй ... компенсациялар беріледі.
Қазіргі кезде тұрғын үй рыногының деңгейі және ... ... ... әсер ... ... факторларының бірі болып табылады.
Елдің экономикасы мен халықтың қызығушылығына бағытталған тұрғын үй рыногы
экономиканың ... ... ... ... ... ... үй рыногының қалыптасуы жаңа үйлердің құрылысын кеңейту және
бар үйлердің пайдалануын жақсартуға ынталандыру әсерін ... ... үй ... үлесі қоғамның өндіргіш күштерін ... ... ... ... ... саласын даму болашағында әлеуметтік
бағдарламасын және ғылыми-техникалық прогресті даярлауда қажетті жағдайлары
болып табылады.
Тұрғын үй құрылыс ... ... ... ... ... мемлекетке қатысты. Э. Пашина осы ... ... ... ... анықтады: «біріншіден, құрылыс индустриясын ... үшін ... ... құру ... ... ... рыногында жұмыс істейтін
банктрлердің жартысынан көбі осы ... ... ... тұрған негізгі
кедергілердің бірі ... ... ... деп еске ... ... ... белсенді дамуына кедергі жасайтын ... ... ... ... (19%), ... тұрақсыздық (12%), тіркеу
ісінің күрделілігі және ұзақтығы (8%) жатады. Мемлекеттің ... ... ... үй ... қаржыландыру үшін бюджеттік емес құралдарды тарту болып
табылады. Бұл – халықтың ... ... ... компанияларының
жеке қаражаттары, сондай-ақ тұрғын үй ... ... ... ... және ... мемлекеттік қолдауларының әртүрлі
формаларының болуы.
Тұрғын үй саласын реформалау ... тип ... ... ... мен ... ... ... орындалуын қадағалап отыратын
органдарды қосатын ... ... ... ... 2 негізгі бағытын ... ... ... үй ... ... ... және ... үй құрылысы бойынша нақты
салаларды дамыту. Тұрғын үй ... ... ... ... ... ... бақылауымен жүзеге асуы қажет. Экономиканың бұл
секторында реформалардың ... ... ... ... ... мен тұрғын үй міндеттерін ... ... ... ... ... асуы ... ... үй сферасы елдің экономикасының жағдайына
үлкен әсер етеді. Р. Страйктың айтуы бойынша: «Тұрғын үй ... ... ... ... ... Оған кем дегенде он жылдай уақыт кетеді».
Бүгінгі таңда Қазақстан халқы мынадай мәселелерді кезіктіреді: ... ... ... үй ... ... ету төмен, жаңа үйді күту
уақытының ұзақтығы және күтушілер ... ... ... ... үй ... жағдайы туралы мәліметтерге жүйелік талдау жүргізу,
әсіресе тұрғын үй секторында рыноктық қатынастарға өту ... ... ... [29, ... Қазақстан Республикасында тұрғын үй рыногының
инфрақұрылымын дамыту ... мен ... ... ... ... ... ... дұрыс режимін қамтамасыз ету бойынша нақты қызметерді
орындайтын және рынокқа қызмет ... ... ... қосатын
инфрақұрылымдық кешеннің болуын қажет етеді. Тұрғын үй ... ... ... ... және ... ... күштерімен қамтамасыз етіледі.
Жылжымайтын мүлікпен жұмыс істейтін және жылжымайтын мүлік рыногында
қызмет көрсететін жеке ... ... ... ... ... компаниялары мен банктер) өздерінің ... ... Олар ... ... ... ... ... және осы сферасының
әлуетті мүмкіндіктері туралы халыққа ақпарат ... ... ... ... ... енді ... ішінде тұрғын үйлер рыногы басқа сегменттерге қарағанда едәуір кең
дамыған. Жылжымайтын мүліктің тұрғын үй сферасына ... және ... мен ... ... ... ... және уақытша тұру үшін қажетті
тұрғын үй сферасының инженерлік, инфрақұрылымдық элементтері және ... ... ... ... ... ... жылдары қызмет
ете бастады. Азаматтар көптеген ... ... ... ... сату, сатып алу немесе жылжымайтын мүлікпен кез-келген ... ... ... деп ... ... ... Көп ... бұл
маклерлердің қызметі заңды емес болып табылады және келісімдердің
сенімділігіне ... ... ... ... үйді сату және ... алу кезінде жылжымайтын мүлік бойынша
маманданған агенттіктерге қарайласу қажет. Бұл агенттіктердің комиссиондық
жинақтары пәтердің сату құнының 5-8% құрайды және ... ... ... Сенімді агенттіктер әдетте осы келісім ... ... ... ... төлемдерді банк арқылы жүзеге асырады.
Жылжымайтын мүлік рыногында ипотека, жылжымайтын мүлікті коммерциялық
бағалау, қаржылық құрылыстың жеке аралас схемалары ... ... ...... бағалаушылар, делдарлар және тағы басқа пайда
болды. Қазақстандық жылжымайтын мүлік ... ... ... ... үйдің қажетті жолдарын табу және жекешелендіру, безендіру
бойынша халыққа делдалдық қызметтерді ұсынатын жылжымайтын ... ... ... ... ... ... ... бизнесі пайда
бола бастады. Алматы қаласында болашақта ірі риэлторлық фирмаларға айналған
компаниялар ұйымдастырылған ... ... ... жергілікті
риэлторлық бизнестің дамуына өзінің үлесін қосқан және Алматыда белсенді
жұмыс істей ... және ... ... ... ... ... ... мүлік рыногының дамуы риэлторлық бизнестің қалыптасуына
әкелді. ... ... ... қызметерін тек қазақстандық
компаниялар ғана ... ... ... ірі ... және ... ... және девелоперлік фирмалар, банктер және ипотекалық компаниялар да
пайдаланады. Рынокта көрсететін риэлторлық қызметтің ауқымы сату-сатып ... ... ... ... ... ... ... зерттеулерді бағалаудың алдында заңды құралған құжаттарға
экспертиза және ... ... ... ... Қазақстанның әрбір облыстық орталықтарда, ірі және шағын
қалаларда риэлторлар қызмет атқарады. Едәуір ... ... ... ... ... және ... ... ерекшеленеді. Тек
Алматыда 100-ге жуық жылжымайтын мүлік бойынша ресми тіркелген ... ... ... риэлторлық агенттіктер – бұл 4-10 жұмысшылар
істейтін, соңында үлкен фирмаларға ... ... ... саны ... ... ... ... шағын компаниялар және Қазақстанның ... ... мен ... құру болып табылады. Соңғы жылдары
көптеген агенствалар қызметінің осы немесе басқа сферасында ... алу, ... ... ... ... үйді жалға алу,
коммерцилық жылжымайтын мүлік, жер учаскелері, коттедждер, заңды тіркеулер,
басқару, ипотекалық ... ... ... үйді ... алу және ... ... та ... агенттіктер көрсететін қызметтен және сапасын
әрқашанда ... ... ... риэлторлық бизнестің
дамуының жетістіктерінің болумен бірге, заңнамалық және атқарушы деңгейде
жақын арада шешу ... ... ... бар. ... кезде жылжымайтын
мүлік рыногы толығымен ұлттық экономика және жеке аудандардың экономикасын
құрайды. Сондықтан жылжымайтын мүлік ... ... ... ... ... ... білімдеріне байланысты.
Тұрғын үй мемлекеттік емес жеке меншіктің пайда болуы кәсіпкерлік
қызметтің ерекше сферасы – ... ... ... ... Өткен жылдарға қарағанда қаражаттарды салу үшін ... ... ... операция болды, онда негізгі капиталға ... ... 2005 жылы ... 2006 ... ... жарты
жылдығында 24,5%-ға өсті.
Сурет 5 - 2005 ... ... ... түрлері бойынша негізгі
капиталға инвестиция құрылымы
Алынған көзі: Токбаева Ж. ... ... ... ... ... (на ... Мангистауской облости) // Қаржы- Қаражат.-2005. №6.-
С.67-70.
Сонымен, Қазақстанда жылжымайтын мүлік рыногы едәуір ауқымды бола
бастады. ... ... осы ... сапалы жұмыс істеуге қабілетті
риэлторлық құрылымдарға қажеттілік өсе бастады.
Қазақстанда жылжымайтын мүлік рыногы ... даму ... ... жылжымайтын мүлік рыногының негізгі ... ... ... және Атырау қалалары жатады. ... ... саны ең ... ... ... ... – жаңа және тез ... астанасы, ал үшіншісі – республикада ... ... ... Қазақстан Республикасында облыс орталықтарының
ішіндегі жылжымайтын мүлік рыногы дамыған қала – Ақтау болып табылады. ... екі жыл ... бұл ... ... ... ... ... жоқ, жай ғана болды. Соңғы жылдары елде ... ... ... ... ... ... дамуымен байланысты, Ақтау
қаласында тұрғын үй рыногы жоғары деңгейге жетті. ... ... ... ... қосқанда жылжымайтын мүлік ... ... ... ... ... Астана қаласындағы сияқты
деңгейде тұр. ҚР энергия және минералды ресурстар министрі В. Школьниктің
ақпараты ... ... 2005 ... ... 2015 жылы жыл сайынғы
мұнай өңдеу көлемін жоғарылатуды көздейді. Осындай песпективада Ақтаудағы
жылжымайтын ... ... ... ... ... ... өсуіне байланысты тұрғын үй ... ... ... саны ... және олардың рынок ұйымына
әсері жоғарылап келеді, ал халыққа ... ... ... ... ... ... кезеңінде ол өзіне қайталама тұрғын үйді
жалға алу және сату және ... алу ... ... асыру кезінде тек
делдалдық емес, сонымен қатар коммерциялық және индустриалдық жылжымайтын
мүлік объектілерінің жаңа ... ... үйді ... ... ... жылжымайтын мүлікті дамыту бойынша жобаларды жүзеге
асыруға және даярлауға, сондай-ақ жылжымайтын мүлікті басқаруға ... ... ... Риэлторларының Ұлттық Ассоцациясы республикада
экономикалық және әлеуметтік қайта құруларды жақсартуда маңызды рөл ойнайды
[31, ... ... ... Ұлттық Ассоциация келесідей
қызмет түрлерін жүзеге ... ... ... мүлік рыногын дамыту мәселелері мен
тенденцияларының ағымдағы жағдайын оқу;
- Өз ... ... ... ... ... үшін ... ақпараттық, аналитикалық, конъюктуралық зерттеулерді
дайындау;
- Қазақстанда жылжымайтын мүлік рыногы үшін ... ... ... ... ... көрсету;
- Жылжымайтын мүлік рыногына әртүрлі қатысушылар арасында бірлестікті
дамыту және ... ... ... ... ... ... ... мүлікпен сауда инвестициялық және құрылыс қызметі және
тағы басқаларға қатысты коммерциялық ақпараттың ақпарттық ... ... үй ... ... ... тұрғын үй құрылысын
инвестициялайтын құралдар және тұрғын үйді сатып алу несиемен қамтамасыз
ететін ... ... ... ... Республикасындағы қаржы
рыногында тұрғын үйді сатып алу және ... ... ... несилеу
болашағы мен мәселесі маңызды актуалдылыққа ие болады.
«Астана-финанс» АҚ 1999 жылдың ... ... ... ... ... ... несилер қамтамасыз ете бастады. Ипотекалық
несиелеу жүйесін дамыту мақсатында Астана қаласының Маслихатының шешімімен
2001 жылы 25 ... ... ЖАҚ ... асыратын «Астанада
тұрғын үй құрылысы және ... ... ... бағдарламасы»
қабылданды. Бұл бағдарлама Республикада Астананың орталық атануына
байланысты ... өсу ... ... ... ... ... мен ... тұрғын үй рыногын қалыптастыру және тұрғын үй ... ... ... халқының сапалы ... ... ... ... өмір ... төлем формасы және бағасы бойынша қол ... ... ... үйді иемдену үшін несилеу және қаржыландыру ... ... ... ... ... үшін ... ... мемлекеттік коммуналды тұрғын үй қоры категориясына жатқызылған тұрғын
үйді тегін қамтамасыз ету тәжірибесінен коммерциялық ... үй ... ... жеке қаражаттары есбінде иемдену тәжірибесіне өту.
2001 жылы «Астана-финанс» компаниясы Қазақстанның ... ... ... ... ... ипотекалық компания» ЖАҚ
бірігіп ипотекалық несиемен қамтамасыз ету бойынша бағдарламаны бастады.
Қазақстан Республикасы ... ... ... қаулысымен 2000 жылғы
20 желтоқсанында - ... ... ... ... ... ... «Қазақстандық ипотекалық компания» ЖАҚ «Астана-финанс» ААҚ-
мен бірігіп қайталама рынокта ... ... ... бойынша тұрғын
үймен қамтамасыз етудің «Пилоттық» жобасын жүзеге асыру басталды. Бұл жоба
ең алғаш Алматы және ... ... ... ... ... осы ... халқына мерзімі 3-тен 10 ... ... ... ... ... қамтамасыз ету қарастырылған. Қазақстандық
ипотекалық компаниясының несиелеуімен бұл жобаның табысты ... ... ... кеңейді және қазіргі кезде ол республиканың ... ... ... ... ... ... мақсаты – қаржы
рыногында «несие алу» жолымен ипотекалық несие ... ... ... ... қаржыландыруды, сондай-ақ ипотекалық ... және ... ... ... рынокқа инвестиция тартуды жүзеге
асырады.
Компания қызметінің ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етілген ипотекалық тұрғын үй
несиесі бойынша талап ету құқығын банк - партнерден ... алу және ... ету ... қамтамасыз етілген облигацияларды, ... ... ... ... несие рыногында Компания арзан қаражат көзі
болып табылады және ипотекалық бизнесті қаржыландыруың сенімді көзі ... ... ... ... бірі және тұрғын үй
ипотекалық ... ... ... ... ... ... – несиенің
берілуі мен оның кері қайтарылуы компания бағдарламасы боынша, шетелдік
валюталарға қатыссыз, тек қана ... ... ... ... ... ... берілетін несие сыйақысының рыноктағы
көрсеткішінің ең ... ... ... несие мерзімінің
ұзақтығымен ерекшеленеді. 2002 жылы ... 230 мың ... ... ... үй ... Олардың 30% ипотекалық несиелеу бағдарламасы бойынша
жүзеге асырылды. 2003 жылы Қазақстан Ипотекалық Компаниясы 2002 ... ... ... үй кредиттерін 8 есеге жуық сатып алды ... ... 2004 жылы 1 ... 5488 несие бойынша несие берешегінің
қалдығы жоспардағы 49000 млн. теңге орнына 8116 млн. теңге болды [26, ... ... ... ... ... ... тартылған
мемлекеттік емес қаржыландыру көздерін ғана ... ... ... ... қаржыландырады. ҚИК ... ... ... арасында
бәсекелестіктің өсуіне және ипотекалық несиелеу жағдайларының жеңілдеуіне
мүмкіндік жасады. Мысалы, 2001 жылдың басында банктер ... 3 ... ... береді, ал теңгемен несие бойынша сыйақы қойылымы жылдық
28 %-ға ... 2003 ... ... ... мерзімдері 20 жылға дейін өсті,
ай сыйақы қойылымы жылдық 12 %-ға азайды. Нәтижесінде ... ... ... ... бар бөлігі ұлғайды.
Шетелдік ипотекалық несиелендіру тәжірибесімен танысып, ең ... ... ... ... үшін ... ... АҚ құрамында арнайы құрылымдық бөлім – ... ... (АЖО) ... АЖО ... осы ... компьютерлік
бағдарламалар мен жабдықтар пайдаланылады. Бұл банктердің ипотекалық
несиелер бойынша ... ... ... ... ... және ... ... едәуір азайтуға жәрдемдеседі [32, 58-60б.].
Тұрғын үй құрылыс жинақ ... ... үшін ... үй ... ... 2000 жылы ... Республикасының Заңы қабылданды. Ипотекалық
несиелеудің екінші деңгейі 2003 жылы ... ... ... ... ... ... ... капиталы 100%-бен мемлекеттің
қатысуымен) қызметімен ... және дами ... ... үй ... ... ... ... мақсаты халықтың үлкен бөлігіне қолжетімді
тұрғын үй шарттарын жақсарту бойынша шараларды белсенді қылдыру. Бастапқы
кезеңде ... үй ... ... банкінің басымды бағыттарының қатарына
барлық елдер ... осы ... ... ... ... инфрақұрылымын құру болды [18, 30б.].
Тұрғын үй ... ... ... Қазақстан Республикасының
территориясында тұрғын үй шарттарын құру үшін қарыз алу ... ... ... үй ... 50%-нан кем емес) жеке жинақтардың ... ... үйді ... ... білдіреді. Бұл тұрғын үй
құрылыс ... ... ... деңгейлі банктерден ипотекалық ... ... ... ... салу үшін ... ... ... бірақ
жеткілікті тұрақты табыстары бар азаматтар категорияларына арналады.
Құрылыс жинақ жүйесі арасындағы ... ... рөлі ... ... төлемдер жолымен – осы жинақтарға салымдар
бойынша салымшыларға сыйақылар берумен, ... үй ... ... қолдау
көрсетумен сипатталады.
«Қазақстан Республикасында тұрғын үй құрылыс жинақтары ... ... ... ... ... үй ... ... жүйесі арқылы несие
алудың шарттары ... бола ... ... ... үй ... ... ... қорланудың көлемі тұрғын үйді иемденетін
құнынан 50-ден 25 ... ... ... ... бағдарлама
шеңберінде несиемен қамтамасыз ету уақыты 25 жылға созылды. Басқа жағдайда
оның ұзақтығы қорлану мерзіміне байланысты. ... ... ... ... ... ... ... қарағанда 3 есе көбейді, яғни
200-ге дейін айлық есептік көрсеткіш. Мысалы, 2004 ... ... ... ... ... ... бойынша 11028 теңге
құраса, 2005 жылдың соңында сыйақының максималды ... 38840 ... үйді ... және ... ... ... ... үй қарыздары үлкен
сұраныспен пайдаланылады. Бұл мақсаттарға банктен 1,5 млрд. ... ... мың ... ... ... ... үй ... басқа
банктердің ипотекалық несие бойынша міндеттерін ... ... үй ... үшін ... жылдағы кезеңде тұрғын үй құрылыс жинақ ... ... ... ... етуші заңнамарына сәйкес құрылыс жинақ
жүйесіне қатысушылар салымдардың жүзеге асқаннан кейін, одан ерте ... үйді ... ... Тұрғын үй құрылыс жинақ жүйесінің дамуы мынадай
шараларды жүргізген ... ... ... ... үй ... ... ... ұзақ мерзімді тұрақтылығы
мақсатында 12,26 млтд. теңге мөлшерінде тұрғын үй ... ... ... ... 1,9 ... ... ... тұрғын үй құрылыс жинақтау
банкіне ұзақ ... ... ... қамтамасыз ету;
- ұзақ мерзімді қарыздарды тұрғын үй құрылыс банкіне тарту;
- аудандарда салымшыларды ... үшін ... ... ... үй ... ... өкілеттілік желілерін кеңейту;
- 2,34 млрд. теңге мөлшерінде тұрғын үй құрылыс жинақтаушы банкінде
салымдар бойынша сыйақы төлемдері бюджеттік ... ... үй ... ... ... ... жүзеге асу
нәтижесінде ... ... 100 мың ... ... ... ... [17, 16-19б.].
«БТА Ипотека» АҚ ипотекалық ... ... ... ... болып табылады. Компания Қазақстан Республикасының ең ірі банкі –
Туран Әлем Банкінің басқармасымен 2000 жылы қарашада құрылды. Бүгінгі ... ... ... ... ... ірі ... ... табылады. Қазіргі кезде орталық офисі Алматы қаласында, сонымен қатар
компанияның өкілеттіктері Астана, Атырау, Ақтау, ... ... ... және ... ... ... ... ипотекалық несиелеуді дамытатын келесідей ... ... ... рыноктағы тұрғын үйді сатып алуды несиелеу;
- бастапқы рынокта тұрғын үйді сатып алуды несиелеу;
- бар тұрғын үйді жөндеуге ... жеке ... ... несиелеу,
- коммерциялық жылжымайтын мүлікті сатып алуды несиелеу;
- бар коммерциялық жылжымайтын мүлікті ... және ... ... көп ... ... үй құрылысын қаржыландыруды ұйымдастыру;
Компания өздерінің тұтынушылары үшін қарыз ... ... ... мәміле жасау кезінде қажетті ... ... ... ... ... ұзақ ... ... жылжымайтын мүлікті тауып беруге, несиені ... ... ... ... сатып алып, оны тұтынушының атына
тіркеуге көмектеседі. ... ... ... ... шешім
қабылдайтын несиелік комитет қызмет етеді.
Компания тұтынушылардың ыңғайлылығы үшін ипотекалық ... ... ... ... ... ... қарыз алушылардың квалификациясын,
құжатар жинағын жүргізетін ... ... ... тәуелсіз заңды
тұлғаларды дамытады. Ипотекалық брокерлер неселік мекемеге байланысты емес,
ол тұтынушыларға кеңес беру ... ... ... Компания
тұтынушыларға ... беру ... ... ... on a ... Code ... on ... information for Home Loans) ... ... жылы 25 ... Астанада ҚР қаржы министрлігі «Қазақстандық ипотекалық
компания», екішші деңгейлі банктер - «Альянс Банк», «Астана-Финанс», «БТА-
Ипотека», ... ... ... ... ... «Ұлттық банк», «АТФ Банк» - 2005-2007
жылдарға ... ... үй ... ... ... ... ... бойынша серіктестік туралы меморандумға қол қойды.
Жылжымайтын мүлік рыногының тұрақтылығы және ... ... ... ... ... ... қызметі үшін
келісімге қатысушылар арасында тәртіпті ... ... және ... үшін ... ... маманданған негізде қамтамасыз ететін
құрылымдар едәуір маңызды. Сонымен, ... ... үй ... дамып келеді, бірақ жақын арада көптеген мәселелерді шешу
қажет. Жақында ...... КС» ... ... ұйымдасуымен,
Астана қаласы әкімдігінің ҚР Индустрия және Сауда министрлігі, сондай-ақ
Қазақстан құрылысшылары ассоциациясы мен ... ... ... Конгресс-холы ғимаратында «Ипотека. Жылжымайтын
мүлік. Сақтандыру – 2006» бірінші ... ... ... ... ... ... ... рыногының жылжымайтын мүлікті бағалаудың
жаңа шарттары мен механизмдері бойынша кәсіптік ... ... ... Оған ... Ипотекалық компания»,
«Қазақстанның тұрғын үй ... ... ... ... бірге
«Альянсстройинвест», «Базис-А» корпарациясы «Астана-Недвижимость», «ARUANA
LTD», «Шар-құрылыс», «Ақмола құрылыс материалдары», «Билдинг строй Астана»,
«NSK ... ... ... ... servise ... ... ... «BTA Build investment Company» ЖШС-тері және «БТА
Строхования» компаниясы мен ... ... ... ... өз өнімдерін
көрсетуге мүмкіндік алды.
Ипотекалық несие, тұрғын үй құрылысы жинақтарының жүйесі, жылжымайтын
мүлікті инвестициялау, ... ... жаңа ... ... ... ... ... нарықтағы сатып алу, сату, жалға алу, айырбастау
секілді операциялар және ... ... ... коммерциялық
жылжымайтын мүлік, оның ішінде бизнес ... ... ... ... ... ... негізгі бөлімдерден құралған көрмеге,
сонымен бірге, жер аумақтары, аукциондар, мүлікті сақтандыру және бағалау,
жылжымайтын мүлік ... ... заң ... де ... ... ... ... оқиғалардың біріне айналған «Ипотека.
Жылжымайтын мүлік сақтандыру – 2006» ... ... ... [35, ... Тұрғын үй рыногы туралы мемлекеттік бағдарламаның ... ... ... бойынша жүзеге асыру мәселелері
Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаев өзінің 2005 ... ... ... ... ... ... үкіметінің алдына
келелі міндет қойып, былай деді: Ендігі бір өзекті міндет – ... ... ... ... Баспана болмайынша, түтін түтетіп, бала ... ... жылы ... үй құрылысын жүзеге асыру басталды. Біз бұрынғы
жүйе шеше ... істі ... ... ... және барлық деңгейдегі әкімдер
жауапкершілікті өздеріне ... ... не ... ... ... үй ... – біздің экономикамызды алға сүйреуші күш
[34, 6б.].
«Тұрғын үй – ... ... ... екінші күрделі мәселе»,-
деп К. Маркс айтқандай бұл әлеуметтік кемшілік тұстарымыздың да шешімі
табылды. Осы ... шешу үшін ... ... ... ... ... ... арналған тұрғын үй құрылысын дамытудың
мемлекеттік бағдарламасын» қабылдады. Мемлекеттік ... ... ... үй ... ... пен сұранысты теңестіру екенін, соған
сәйкес осы бағытта жүзеге асырылатын нақты шараларды тізіп ... ... ... ... дамыту; екінші тұрғын үй құрылыс
жинақтамалары жүйесін жетілдіру; үшінші, қол жетімді жаңа ... үй ... ... ... органдарды несиелеу; төртінші, коммуналдық тұрғын
үй құрылысы; бесінші, құрылыс материалдары тиімді ... ... ... алтыншы, инженерлік инфрақұрылымды
өркендету.
Бірінші ретте, яғни тұрғын үй ... ... ... ... ең ... ... бірі ... тоқталған Даниал Ахметов аталған
қызмет түрі қазіргі уақытта еліміздің аз ғана тобына ғана ... ... ... оның ... ... ... алғашқы жарна
қаражаттарының жеткіліксіз екенін атап өтті. ... ... ... ... ... ... ипотекалық несиелер үшін қайтару мерзімі бүгінгі 10
жылдан 20 жылға дейін ұзартылмақ, ал алғашқы төлемақы жарнасы 15-тен 10%-ға
дейін ... ... үй ... ... ... ... Бұл ... жаңадан қалыптасып келеді. ... ... ... ... ... ... үшін жинақтаудың алғашқы төлемақы жарнасы 50-ден
25%-ға дейін ... ... ... қарастырылған.
Үшінші, жаңа қол жетімді тұрғын үй ... үшін ... ... ... Бұл ... ... ... осы жүйе бойынша салынған
арзан пәтерлердің алыпсатарлық арқылы үстеме баға сатылуына жол бермеу.
Төртінші, коммуналдық тұрғын үй ... яғни ... ... ... шешу жөнінде белгілі бір міндеттемелер алатын жекелеген азаматтар
категориясын баспанамен қамтамасыз ету ... ... ... болып табылады.
Бесінші, құрылыс материалдары, тиімді конструкциялар мен технологиялар
өндірісн дамыту, яғни ... ... шыны ... ... алмастыратын
алюминий құймаларын, композиттік және ... ... ... ... ... кәсіпорындарды дамыту;
Алтыншы, тұрғын үй бағасының елеулі ... ... ... ... ... ... инженерлік
инфрақұрылымды дамытудың қажеттігі айқындала түседі [26, 30б.].
Бағдарлама келесідей бағыттар бойынша жүзеге асырылады:
Тұрғын үй құрылысының ... ... ... ... жүйелік шаралар:
- тұрғын үй бір шаршы метр құрылысының құнын төмендету;
- жеке ... үй ... ... жеке ... ... тарту негізінде тұрғын үй құрылысы;
- жаңа техналогия енгізу мен ... ... таза ... ... ... ... ... қорғалатын орта ... үшін ... ... тұрғын үй құрылысы;
- мемлекеттік қаражат есебінен тұрғын үй құрылысы;
3) ... ... бар ... ынталандыру:
- ипотекалық несиелеу жүйесін жаңарту;
- құрылыс жинақтар жүйесін дамыту;
2005-2007 жылдарға ... ҚР ... үй ... ... ... ... ... үшін келесідей қаржыландыру
ресурстары мен ... ... ... 6 - ҚР ... ... ... тұрғын үй құрылысын қаржыландыру
көздері
|Жылдар |2005 |2006 |2007 ... |60,5 |63,7 |25,8 ... ... | | ... | | | ... |150,0 ... ... ... Н.К. Реализация государственной программы развития
жилищного строительства в Республике Казахстан на 2005-2007годы. ... // ... ... -2006. ... экономикасының көтерілуі, сонымен қатар ... ... ... ... үй ... жақсартуға талпыну республикада тұрғын
үй құрылысының актуалдығын көрсетеді. Тұрғын үй құрылысы 2030 ... ... даму ... басымды бағыттарының және ... бірі ... ... ... ... ... ... тұрғын үй құрылысын дамытудың мемлекеттік ... ... ... және ... министрлігі былай деп
көрсетті: «Қазақстан ... үй ... ... ... ... жаңа тұрғын үй саясатының басты мақсаты несиелеудің прогрессивті
формаларын дамыту арқылы халықты тұрғын ... ... ету ... ... құру ... ... Республикалық бюджеттен
несиелік құралдар есебінде орнын толтыру арқылы халықты ... ... ету, ... ... ... яғни ... деңгейлі
банктермен «Қазақстандық ипотекалық компания» АҚ өкілдіктерімен ипотекалық
несиелеуі арқылы немесе Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... банктердің несиесі арқылы жүзеге асырылады» [3, 2-3б.].
Бағдарламада әлеуметтік жағынан қорғаусыз азаматтарға тұрғын ... ету үшін ... және ... ... әрбір облыстарда жыл
сайынғы 100-пәтерлік тұрғын үй ... ... ... бірге,
мемлекет орта клас үшін арзан және қол жетімді тұрғын үй құрылысы жолымен 1
шаршы ... 350 АҚШ ... ... бағада азаматтарды тұрғын үймен
қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... ... ... ... шеңберінде қалада тұрғын үйдің 1 шаршы
метрінің құны орташа 450 $ деп ... ... ... ... ... қарыз беру мерзімін 10 жылдан 20 жылға
ұзарту, сыйақы қойылымын жылына ... 9-10% ... ... және ... ... құнына байланысты несиені алу үшін алғашқы салым 20%-тен 10%-
ке ... ... ... ... ... үй ... ... алғашқы салымдарды 25%-ға дейін төмендету, яғни алдыңғы ... ... ... ... ... ... мерзімі 15-тен 25 жылға дейін
ұзарту жоспарланды. 2003 жылы Қазақстан банктерімен берілген ... ... 259,4 ... ... құрды, ал жылжымайтын ... алу ... 229 ... ... ... ... банк 1 сәуірде елдің
үш аймағында – Астана, Алматы және Қарағанды қалаларында «Ипотека ... ... ... ... ... ... ... тұрғын үй құрылысына республикалық
бюджеттен 18,9 ... ... ... ... ... ... ... жылдары қолжетімді тұрғын үй құрылысы үшін
жергілікті атқарушы органдардың ... ... 84,0 ... ... ... бірге 2007 жылы 42,0 млрд. теңге инвестициялау қарастырылған.
Тұрғын үй құрылысын дамыту нәтижесінде электротехникалық, металлургия және
химия, құрылыс ... ... ... ... жаңа ... үй
құрылысына материалдар өнімін шығаруды жоғарылату есебінде ... ... әсер ... ... бірге, қалалық және тағы ... ... ... ... ... жақсарады, инвестициялық
процес тіріліп, тұрғын үйдің бастапқы рыногы арықарай дамиды.
Кесте 7- ҚР ... ... ... ... үй ... |2005 |2006 |2007 ... үй салу, |3 |4 |5 ... ... метр | | | ... |12 ... ... |11,7 |16,5 |20,8 ... қамтамасыз | | | ... мың | | | ... |49 ... көзі: Мукалиев Н.К. Реализация государственной программы развития
жилищного строительства в Республике Казахстан на ... ... // ... Казахстана. -2006. №12.-С.-16-19.
Мемлекеттік бағдарламаның сәтті жүзеге асу шарттарының бірі – бағалық
параметрлерді сақтау, яғни мемлекетпен анықталған - 1 ... ... ... АҚШ ... ... ... Осыған байланысты Үкімет, министрліктер
және ведомствалармен, ... ... ... ... тұрғын үй құрылыс
құнын төмендету бойынша шаралар қабылданды.
Бағдарламада республика халқының үлкен бөлігі үшін тұрғызылған ... ... ... ету үшін ... үйдің техникалық және
бағалық көрсеткіштері анықталды. Тұрғын үйдің 1 шаршы метрінің ... ... ... жұмыстар және қазіргі, тиімді және энергия
жинақтаушы архитектуралық-құрылыстық ... ... ... ... үй ... жобалары мен жобалауының міндеттеріне
сәйкес тек ... ... ... ... мен ... ... ... есебінде енгізілген тұрғын үй құрылысы кезінде үй
құрылыс заттары мен импорт құралдарын қолдануды азайту жоспарланған.
Бағдарламаның ... асуы және ... ... шешу ... Республикасында 2005-2014 ... ... ... ... мен құралдар өнеркәсібін дамыту бағдарламасы»
қабылданды. Бұл ұзақмерзімді бағдарлама ... ... ... ішкі және ... ... ... өнімнің бәсекеге қабілеттілігін
жоғарылату, қазіргі жоғары сапалы, бәсекеге қабілетті және ... ... ... ... мен ... алу үшін жаңа
өндірісті құру үшін шарттар құруға бағытталған.
Бағдарламаның негізгі мақсаттарына мыналар жатады:
- құрылыс ... ... ... 380 млн. АҚШ ... ... валюталық құралдардың жыл сайынғы келуін 120-170 млн. АҚШ ... ... ... енгізу арқылы ... ... ... ... және еңбек сиымдылығын төмендету;
- республикада саланың өдірістік ... ... өсуі ... база құру ... [33, 1-2б.].
Тұрғын үй құрылыс саласындағы бәсекелестік ұлттық ... ... ... ... ... ... Республикасының
халықаралық экономикалық қарқынды дамуы Астана, Алматы және ... ірі ... ... ... және ... көптеген
шетелдік құрылыс компанияларын, инженерлер мен мамандарды тартуға даңғыл
жол ашты. Қазақстандық ірі ... ... ... ... ... 2030 жылға дейін Қазақстанның даму стратегиясының басымды
бағыттарының бірі Астана және ... ... ... үй ... ... Қазіргі кезде орталықта ипотекалық несиелеу қойылымын және
алғашқы салымды төмендетуді ... ... ... ... өсу ... ... ... үй және коммерциялық тұрғын
үйлердің (элиталық тұрғын үйлердің , бизнес және тағы басқа) ... ... ... өсуі болжанады [1, 3-4б.].
Астана қаласының тұрғын үйге сұраныс рыногының ... ... ... ... ... ... ... бағасы осы жылдың
қорытындысы бойынша 1 шаршы метрі 780-800 доллорды құрайды. Бірінші жарты
жылдың қорытындысы бойынша ... ... 550-580 ... метр ... ... 98 ... жобалары жоспарланған.
Астана қаласында жүргізілген ... ... ... ... ... сапасына талаптар құрылыс компанияларының,
әсіресе тұтынушылар үшін ... ... ... ... ... үй сапасы (38,1%) пәтерді иемдену кезінде сатып алушылар
үшін едәуір маңызды ... бірі ... ... үйді сатып алу үшін тұтынушылар тарапынан маңызды мынадай
факторды көрсетуге болады: ... ... ... ауданы (28,6%),
пәтердің 1 шаршы метр бағасы (23,8%) және салу ... (23,8%), ... (9,5%), ... (4,5%), үйдің қабаттылығы (4,8%) және
қандай құрылыс компаниясы үйді тұрғызған (3,0%). ... ... ... ... ... ... үй ... төлемдердің жеңілдік
шарттарының болуын айтуға болады.
Коммерциялық жылжымайтын мүлік рыногының мәліметтері ... ... ... Астана орталығында жылжымайтын мүлікке баға 2,21%-ға
төмендеді. Біріншіден, бұл ... ... үй ... ... ... ... жалпы алаңының 1 шаршы метрінің бағасы 2380 АҚШ
доллорын ... ... ... ... ... рыногының аналитиктері
келесідей талдау жасайды: қайталама рыноктағы пәтерлердің ... ... ... ... ... ... әртүрлі жылдамдықпен
арзандады. Кеңес Одағы кезінде 50-жылдары ... ... ... он ... ... ... ... арзандап кетті. Сонымен
бірге, сатылатын пәтердің орналасқан ... ... ... ... ... сарапшылардың айтуы бойынша, элиталық аудандар
мен үйлерде жылжымайтын мүлік бағасы өсіп келеді (айына 0,5%). ... ... ... ... 2007 жылдың басында 1 шаршы метрінің
бағасы 200 АҚШ доллорына өсті.
Астанада қаласының жылжымайтын ... ... ... ... ... рынокқа әсер ететін негізгі факторларды көрсетуге болады:
1) демографиялық жағдайлар (халықтың құралы мен құрылымы, миграциялық
процестер).
2) ... ... ... даму ... ... ... мөлшері).
3) қайталама жылжымайтын мүлік рыногының құрамы мен жағдайы.
4) халықтың қалауы мен сатып алу қабілеті.
Соңғы ... үшін ... ... ... ... ... ... айтып өтсек: құрылысқа ... ... (жер ... бөлу ... құрылысқа рұқсат қағаз, ... ... ... ... эксперттің қорытындысы
бойынша жұмыс жобасы; ... ... және жеке ... ... ... ... және жеке ... жұмысшылар саны); инженрлік
желілірдің болуы және коммуналдық қызметтерге төлемдер тәртібі; [20, ... ... ... ... ... ... «TS Ingeniring»,
«Қуат», «Базис-А», «АлматыГорСтрой» және басқалары жатады. [27, 30-33б.].
Астанада коммерциялық тұрғын үй ... ... ... ... ... ... категориясының келесідей ... бар ... ... ... (қалада барлығы «А» класты 2 бизнес-орталығы бар);
- Қонақ үйлер;
- Сауда ойын-сауық кешені;
- Қазіргі ... ... ... Ойын-сауық орталықтары(кинотеатрлар, боулингтер, түнгі клубтар);
- Қоғамдық тамақтандыру орындары ... ... ... (тауарлар мен өнімдерді сақтау үшін қазіргі қоймалар);
- Көрме кешендері;
Жақында өткен жылжымайтын мүлік және ... ... «Kaz Build ... «Kaz Realty 2007» ... ... ... құрылыс саласы -
өте тиімді және инвестициялық тартымды салалардың бірі деп дәлелдеді. Өткен
жылы құрылыста ... ... 10 ... ... ... ал ... ... шамамен 2,6 млрд. доллор инвестицияланды, яғни 2005 ... 1,2 есе көп. ... ... ... ... жылжымайтын
мүлікке баға тез өсіп келеді және ... ... ... ... ... 2006 жылы 60 ... астам өсті [30,37-39б.].
Ұлттық риэлторлар Ассоцацияларының президентінің және «Абсолют»
риэлторлар компаниясының бастығының Сергей ... ... ... ... ... 1 ... ... құны 2000 жылы 170 доллордан қазір
3350 доллорға дейін өсті, яғни 20 есе ... ... ... ... үй ... ... аударып көрелік:
Кесте 8 – 2007 жылғы Алматы қаласының аудандары бойынша тұрғын үй ... |1 ... |2 ... |3 ... |4 ... |Көп ... |
| | | | | ... | |
| |min-max |min-max |min-max |min-max |min-max |min-max ... ... |00 |000 |000 |000 |00 |000 ... |23200-1870|83000-2900|100000-353|208000-870|- ... |00 |00 |000 |940 | |000 ... ... |000 |000 |000 |000 |000 |0000 ... |1 ... |2 бөлмелі |3 бөлмелі |4 бөлмелі |Көп |Коттедж |
| | | | | ... | |
| |min-max |min-max |min-max |min-max |min-max |min-max ... ... |00 |000 |00 |000 |5000 |00 ... ... |00 |000 |000 |0000 |0000 |000 ... көзі: Есқали Ө. Баспаналы болу бақыты // Егемен Қазақстан.-2007 5
маусым.-3-4б.
Алматыда дәл бүгін тұрғын үй бағасы ... ... ... баға ... қаласында емес, Республиканың ... ... да ... ... шамадан тыс өсіп кеткенін айту жөн. ... ... ... ... ... ... өткен жылы құрылыстың
1шаршы метрі ... ... 440 ... ... Сонымен бірге елде
өткен жылы орташа сату бағасы 1 шаршы метріне 931 доллорды құрады. ... ... ... ... 300 доллор, ал Алматыда – 2500 ... ... ... ... жарлығымен «Қазақстанда тұрғын
үй құрылысының 2008-2010 ... ... ... ... ... ... ... 3 жылдың ішінде: 2008 жылы
көлемі 8,3 млн., 2009 жылы 8,9 млн, 2010 жылы 9,7 млн. ... ... ... үйді ... беруді және үш жылдың ішінде 236 ... ... ... ... ету жоспарланды. Президент өзінң ... ... ... ... ... 7 млн ... метр пәтер салу
бұрын соңды ... Елде ... ... өнім ... ... көптеген кәсіпорындары ашылды. Біздің міндет құрылыс үшін
шарттар құру, құрылыс үшін жерлер ... ... ... ... ... ... ақша бөлу қажет». Осы мемлекеттік бағдарламаның
аясында Астанадан ... ... ... ... ... 10 ... өзге де ... мен Алматыдан денсаулық сақтау және білім беру
саласының қызметкерлеріне ранап 10,7 мың пәтер ... ... ... ... күні ... ... тұрақтануына көңіл бөледі және 2008-2010
жылдарға арналған екінші мемлекеттік тұрғын үй ... ... ... Жаңа ... үй ... ... ойлары
бойынша арендалық тұрғын үйдің пайда болуы және ... ... ... Оның құрылысы келесі жылдан басталады, сонымен бірге ... жеке ... ... ... ... ... ... мынадай жаңалық қарастырылған: ипотека бойынша тұрғын үйді
сатып алу кезінде алғашқы салымдар ... ... ... ... ... Алғашқы салым ретінде зейнетақы ... ... біз ... ... Жылжымайтын мүлікке
бағаның өсуінің негізгі себебі бұрынғыдай ... ... ... ... ... табылады. Жылжымайтын мүлік тиімді салым
жинағының ... ... және ... ... ... ... ... жылжымайтын мүлік рыногындағы келісімдердің
60-65 пайызы – инвестициялық болып табылады.
Алматыда жылжымайтын мүлікке бағаның өсуінің ... ... ... ... ... ағымы. Оңтүстік орталық қаланың ... ... ... ... ... қала ... ... шешім
қабылданды. Олар қаладан 6 км. ... ... ... және ... ... 100 мың адам тұру ... Қала ... ... өндіріс бөліктерін ауыстыру, сонымен қатар
жаңаларын құру ... ... ... ... жеке – ... ... ... яғни мемлекеттік қатысушылар жерлермен
қамтамассыз ету, инфрақұрылымның құрылуы (мектептер, емханалар, ... және ... ... ... шешіледі, ал жеке бизнес өздерінің
инвестицияларымен келуі қажет.
Осы жылдағы коммерциялық және офистік жылжымайтын мүлік ... ...... бойынша жаңа жобалардың көп санының пайда
болуы. Сауда, офистік және басқа коммерциялық жылжымайтын ... ... ... ... ... болды. Бұл негізінен халықаралық стандартқа сай
және жоғары мәнге ие «А» клас ... Оған ... ... «Түлебаев парк» жобаларын жатқызуға болады. Сонымен бірге, ... ... ... және жер учаскелері бар.
Коммерциялық жылжымайтын мүліктің жаңа ауқымды ... 2008 ... ... ... және ... ғана олар ... пен ұсыныстың қатынасына, бағаға әсер етуі мүмкін. Осы жылы әрбір
жіберілген жобаның арендалық алаңының 1 шаршы метрі ... 50 мың ... Осы жылы ... ... ... ... бес және төрт жұлдызды
қонақ үйлер салынатындағы белгілі болды. «Kempinski» және ... ... ... ... ... ... «Holiday Inn» төрт жұлдызды
қонақ үйдің аяқталуына аз қалды. ... ... үй ... ... ... ... ... және жақын арадағы
болашақта ... ... ... ... ... ... Алматыда
бұрынғыдай жетіспейді, «А» және «В» класты және үнемді қазіргі «С» ... Ескі ... үй ... ... ... бар «С» ... жақын
арадағы жылдары күрделі жөндеуге беріледі және «В» ... ... ... ... келсек, олардың құрылысы әлі жоспарда жоқ. ... ... ... ... ... ... «А» ... офистік
ғимараттар салу тиімдірек, арендаға беруден көп пайда түседі. Жыл сайын «А»
класты офистерге талаптар ... және 2008 жылы жаңа ... ... ... ... ... бұрын пайда болған «А» класты
офистер «В» ... ... ... ... ... ... дамып келеді
және оңтүстік астана аймақтық қаржылық орталық болуға талпынуда. ... ... ... ... ... ... орталығының ашылғанымен
қаланың қажеттілігі қанағаттанбады. Тауарлар мен қызметтерге тұтынушылық
сұраныс жыл сайын ... ... ... осы ... ... ... ... сауда орталығының тиімді жұмыс істеуі үшін әлуетті сатып ... ... ... ... ... ... ойын-сауық
ғимараттарының саны Қазақстанда ойын бизнесі ... заң ... ... асуы ... ... ойын ... ... кейін өсуі
мүмкін. Қазақстандықтардың ойын бизнесінің ассоцациясы ауыстыру мерзімін ... ... ... 2006 ... 1 ... ... ... толығымен 132 казино және 2023 ойын автоматтары залы
есептелінеді. Ойын ... ... ... ауысуына байланысты,
олардың көбісі босатылуы қажет. Ол ... ... ... ... мейрам өткізу залдарына және тағы басқаға
айналады. Мұндай ғимараттарға сұраныс көп [19, ... ... Ел ... ... үй ... бағдарламасы басты
нысана. Алматы және Астана қалалары әкімшілігінің осы бағытта тыңғылықты
іс жүргізіп жатқаны қуантады. Бүгінде ... ... мен ... ... ... басты басымдылықтың бірі ретінде
жоспарға кірген. Өйткені ... ... ... ... жоқ. ... инновациялық технологияны дамыту – қазіргі
замандағы әлемдік бәсекелестіктен ... ... ... ... ... еліміздің туризм және мәдениет орталығы. Бұған қоса ... ... ... көзделіп отыр. Осы ... ... ... ... қала деу ... ... және ... келешекте
әлемнің кез-келген алпауыт қалаларымен нық ... ... ... ... Республикасында тұрғын үй рыногының даму болашағы мен
басымдықтары
Қазақстан Республикасы тұрақты ... өсу тек ... ... елдердің категориясына жатады. ҚР ... ... ... ... «Экономикалық өсу стратегиясы шетел инвестициялары
көптеп ... ... ... рөлі бар ... ... ... Мемлекет рыноктық ережелерді бекітіп, ... ... үшін ... етуін мақсат тұтады. Соңғы жылдардағы экономиакалық
стратегия макроэкономиканы тұрақтандыруға бағытталған. Макроэкономикалық
тұрақтылық өз ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттің маңызды салаларының бірі – тұрғын үй ... ... ... ... ... экономикалық реформалар жеткілікті
күрделі дамыды [32, ... ... ... ... ... ... ... байқалуда,
әлеуметтік сфераның көрсеткіштерін жақсартуға мүмкіндік ... ... даму ... Қазақстанның қаржы секторының басты жетістіктерінің
бірі – бұл толығымен нарықтық ... ... қор ... ... ... ... ... жоғары табыспен
инвестициялауға мүмкіндік беретін ипотекалық несиелеудің осы ... ... ... үй ... ... ... ... қадам
жасалынды. Қазақстан экономикасының көтерілуі, сондай-ақ халықтың үлкен
бөлігін өздерінің тұрғын үй ... ... ... ... үй ... актуалдығын көрсетті. Мемлекеттік құрылыс саясатының
ұзақ мерзімді концепциялары жасалып, аумақтық ұйымдастыру мен ... ... ... ... ... сызбалары
даярлануда.
Тұрғын үй құрылысын дамыту бағдарламасын іске ... ... ІЖӨ ... өсімі шамамен 2% болады. Жаңадан 45 мың жұмыс орны
ашылып, үш жыл ағымында шамамен 80 млрд. теңге салықтар ... ... ... ... төмендету үшін құрылыс инфрақұрылымын
қаржыландыруды жергілікті билік өз ... ... ... Осы ... ... ... тендер арқылы сатуды міндеттеу қажет. ... ... ... ... ... оны іске ... ... ұстау жұмыстарын да іске асыру керек.
Республикада экономиканы қалыптастыруда тұрғын үй секторының жоғары
рөлін ... ... ... тұрғын үй құрылысын қамтамасыз етудің
қаржылық ... ... және ... ... оң ... ... ... жүргізілді. Құқықтық негіздер негіздер құрылды және
саланы ... ... ... ... ... жерлерде
мемлекеттік құрылыс саясатының пәрменділігін арттыру, ... ... ... ... үйлестіру, жаңа тұрғын үй саясатын жүзеге асыру
мақсатында жұмыстар жүргізілуде. Тұрғын үй мәселелерін ... ... үшін ... ... ... ... және табыс деңгейі төмен
азаматтар үшін ... үйге қол ... ... ... бірге оны
кешенді түрде пайдалануға беру ... ... ... Тұрғын үй
құрылысын одан әрі дамыту мақсатында ипотекалық ... беру мен ... ақша ... жетілдіріледі. Тұрғын үйдің де, өнеркәсіп құрылысының
қажеттіліктерін сапалы, үнемді, экономикалық таза, құрылыс ... ... ... және материалдармен қамтамассыз ету үшін құрылыс
индустриясы кәсіпорындарын қайта жаңартуды жалғастыруға жағдайлар жасау
қажет. Халықаралық ... ... ... жаңа ... үшін ... ... ... мен құрастырмалардың жаңа
түрлері бойынша нормативтік-техникалық құжаттар әзірленеді. Тұрғын ... ... ... ... зерттеулерді кеңейту көзделді,
соның негізінде сейсмологиялық қауіпті аумақтардың өңірлік ерекшеліктері
ескеріле отырып, мемлекеттік нормативтерді ... ... ... қамтамассыз ету мақсатында құрылыс өнімінің сапасына талап
қатайтылып, нысандарды жобалау мен салу ... ... ... ... тұрғын үймен қамтамасыз ету үшін жаңа экономикалық саясат
жүргізіледі. Республикада жеке тұрғын үй ... және ... үйді ... дәстүрімен бірге ипотекалық несиелеу жүйесі және тұрғын ұй ... ... ... жаңа тұрғын үй шеңберінде басымды бағыттардың қатарына
келесілер жатады:
- құрылыс кәсіпорындарымен жүзеге ... жеке ... үй ... ... ... дамыту және сапасын арттыру;
- қол жетімді жалға берілетін тұрғын үй кешендерін тұрғызу;
- жер ... бөлу ... ... ... ... ... ипотекалық несие жүйесін және тұрғын үй құрылыс жинағын дамыту;
- тұрғын үй құрылысына жеке және мемлекеттік ... ... жер ... және ... үйді сату ... ... ... дамыту;
- құрылыс материалдарын, санитарлық-техникалық құралдарды шығаратын
жеке энергия және жылу ... ... ... ... ... ... жүйесін дамыту, заңнамалық ... ... үй ... үшін ... тарту мәселерінің бірі тұрғын үй
рыногының жағдайы туралы ақпараттың жоқтығы. Осыған байланысты ... ... ... заманғы ақпараттық технологияны пайдаланып,
мониторингін ... ... ... ... тәжірибені пайдалану ұсынылады.
Бұл құрылым әртүрлі категориядағы тұрғын үйді жүзеге асырудың ... ... ... ... ... ... және ... жылдық есеп-қисаптар
тұрғын құрылыс мекемелеріне, банктерге, мемлекеттік ... ... ... әлуетті инвесторлар мен жеке тұлғаларға
бағытталуы қажет [33, 111-115б.].
Қазақстан Республикасындағы бар ... ... күші ... ... тұрғын үй көлемін жыл сайын енгізе алмайды. Себебі, құрылыс
материалдары жоғары бағада импортталады және ... үй ... ... ... ... жоғары деңгейінде сатушылар
өзіндік құнынан 3-5 есе жоғары бағада қояды. Сондықтан тұрғын үй ... ... ... бөлу ... ... үй ... алаңының 6.5 млн. шаршы метрін пайдалануға беру
(яғни, 56602 пәтер), сонымен қатар, жеке тұрғын үй 3.3 млн. ... ... 25385 жеке ... үй);
- Қазақстан Республикасының 2005-2007 жылдарға арналған тұрғын үй
құрылысын дамытудың мемлекеттік бағдарламасына ... ... ... жеке ... үй ... үшін ... инфрақұрылымды қамтамасыз ету;
- қазақстанның халық тұратын ірі пунктерінде арендалық ... ... ... ... ... ... ... өзіндік құнын төмендету үшін республикада қазіргі
заманғы құрылыс ... ... ... ... тұрғын үй құрылысын дамытудың мемлекеттік бағдарламасын
жүзеге асыру нәтижесінде келесідей оң әсер алады:
- тұрғын үй ... ... ... ... архитектуралық көрінісі және инвестициялық процес арықарай
дамиды;
- құрылыс өнімінің импорт көлемі қысқарады;
- жаңа қазақстандық ... ... ... ... ... ... тиімділігі және инвестициялық салымдардың
тиімділігі ... ... ... ... салықтар көлемі ұлғаяды;
Тұрғын үй құрылысы еліміздің экономикалық дамуының тірегі екені
белгілі. Жаңа ... ... ... ... туғызып, құрылыс
материалдары ... ... ... ... етеді. «Құрылыс
экономиканы алға ... күш, ол ... ... ... ... ... сан ... құрылыс материалдарын ... ... сол ... мыңдаған жұмыс орындарының ашылуына себепкер
болады. Құрылыс жүргізген елдің өркендеп, ... алға ... ... ... ... да ... деп ... болатын халықпен
жүздесуінде Президент Н. Назарбаев. Сонымен қатар, Үкіметке ... ... ... ... тұрғын үй құрылыс жинақтаулары
жүйесі арқылы бюджет саласының қызметкерлері үшін жедел ... ... салу ... пысықтап, қолға алуды тапсырамын. Бұл біз осында құрып
жатқан қуатты медициналық және білім беру ... ... ... ету үшін ... Біз ... санаттағы жаңа университет саламыз,
оған отандық және шетелдік үздік оқытушылар шақырылуы тиіс. ... ... ... және ... ... ... ... деді Мемлекет
басшысы [36, 2б.].
Қазіргі заманғы рыноктық экономика инфрақұрылымына құрылыс индустриясы
кәсіпорындарының интеграциялануы қор ... ... ... ... емес. Құрылыс кәсіпорындары өз қызметінде бағалы
қағаздарды пайдалана отырып, табыс алуды да ... ... ... ... үй құрылысындағы инвестициялық жобаларды іске асыруда қаржылардың
басты қайнар ... ... ... ... үй құрылыс саласындағы
инвестициялық жобаны іске асыру үшін ... ... ... ... қамтамасыз етеді.
- рынок потенциалының сипаттамасы,
- табиғи және еңбек ресурстарымен қамтамасыз етілуі;
- ... ... ... ... ... үшін ... базаның болуы;
- рыноктық инфрақұрылым мен валюта рыногының дамуы;
- саяси ахуалдың тұрақтылығы;
Инвестициялық жобаларды іске ... ... рөлі ... және экономикалық тұрғыда нақты көмек көрсету мен инвестициялық
ұсыныстарды әділ таңдау болып табылады. Инвестициялық белсенділікті ... ... ... ... ... болады:
- қаржылық, салықтық, валюталық заңдардың тұрақтылығын қамтамасыз ету;
- жоғары тиімділікті инвестициялық ... ... ... ... ... объектілерінің отандық және шетелдік инвесторларды белсенді
тартуға барынша жағымды жағдайлар жасау;
Қазақстандағы ірі ... бірі ... ... ... ... ... – 228 ... құрайды. Құрылыс Алматының Төле би-
Розыбакиева – Абай көшелерімен және Сайран өзенінің ... ... ... 2.5 млн. ... метр ... үй енгізіледі. Бұл жобаны
жүзеге асыру басталды және оны ... 2012 жылы ... Бұл ... 1500 ... ... бес ... 280 ... 6 бала-бақша салу
қарастырылған. «Manhattan Kazakhstan» мега жобасы инженерлердің ... ... ... мен технологиялары пайдаланылады.
Қазақстанның басқаруымен жүргізілген реформалар республикаға елдің
тұрақты әлеуметтік және экономикалық ... ... ... ... ... үшін ... шарттар құруға мүмкіндік алды. ... ... ... ... ... ... жоғары. Мұнда
қаржылық мүмкіндіктерді тартуға яғни банктік қаржыландыру арқылы ... ... ... ... ... ... болады.
Тұрғын үй құрылысы және тұрғын үй рыногының дамуы әрқашан материалдық-
өндірістік базаның мықты болуына, ынталандырушы және ... ... ең ... ... ... ... пен мен қажеттіліктің баға
динамикасына, инвестициялық процестің көзі ... ... ... ... ... жаңа әдістер мен ... ... ... 2006 жылы ... арендалық тұрғын үй
құрылысы бағдарламасын» енгізу ... ... кең ... ... ... болуы негізінде Қазақстанның тұрғын ... ... ... өзгерістер енгізеді. Қазақстан Республикасы
Үкіметінің аналитикалық зерттеу мәліметтері бойынша мемлекеттік ... ... ... және ... әлем ... ... ... тиімді шешеді. АҚШ-та тұрғын үй қорының 30% - ... 34 ... ... ... ... үй. Бұл ... ... үй қорының
шамамен Швецияда – 40%, ... – 44%, ... – 60 ... ... ... оның ... ... шамада: Чехияда – 27%, Латвияда – ... – 26%. ... осы ... Азия ... ... ... болып
енгізген ел болды [25, 12-13б.].
2006 жылы 7 шілдеде ... ... ... үй ... ... ... Заңы ... Бұл заң тұрғын үй құрылысына
үлестік қатысу үшін заңды және жеке ... ... ... ... үй ... ... ... қатынастарды реттейді, сонымен
қатар тұрғын үй құрылысына үлестік қатысу туралы келісім жақтарының ... және ... ... кепілдігін орнықтырады.
2030 жылға дейінгі Қазақстанның даму Стратегиясының ... бірі ... ... ... үй құрылысы мемлекетпен қоғамның
алдында тұрған едәуір күрделі міндеттердің бірі және оны шешу үшін күрделі
жұмыстар жүргізу ... ... ... құрылыс материалдары өндірісі ел
экономикасының құрамдас бір бөлігі. Тұрғын үй құрылыс саласын ... ... және ... ... іске ... ... үйлерге ие болады. Құрылыс индустриясының кәсіпорындарына
құрылымдық өзгерістер енгізу, жоғары сапалы ... ... ... ... ... және ... ... жетілдіру құрылыс саласын қазіргі заман талаптарына қарай
дамытудың басым бағыттары болып табылады.
Қазақстанда ... ... ... ... ... мен ... ... тұрақтылық шарттарында
жаңа объектілерді тұрғызып, іске қосу ... ... ... ... екенін дәлелдейді [30, 37-39б.].
ҚОРЫТЫНДЫ
Қазақстан Республикасында жылжымайтын мүлік рыногының, оның ішінде
тұрғын үй рыногының ... мен ... ... ... ... ... болады:
Қазақстан Республикасында бүгінгі күні тұрғын үйдің қол жетімділігін
қамтамасыз ету саласындағы саясат актуалды болып табылады. ҚР ... ... ... ... ... ... және сәйкес
министрліктердің алдында елде ... ... ... ашықтығын,
бәсекелілігін, нақтылығын құру бойынша маңызды ... тұр. Бұл ... ... ... қол ... қамтамасыз етуге едәуір жақсы
шарттар құруға, сатып алушыларға ... ... ... ... мекемелер туралы келісімдердің бағасы және шарттары туралы ... ... ... [3, ... тәжірибе көрсеткендей, тұрғын үй рыногының дамуы ... ... ... анық. Ең алдымен, ол әлеуметтік саясат шеңберінде
тұрғын үй ... ... ... ... ... ... ... үйді
дамытуға ішкі инвестициялар – халықтың жинақтары, ... ... ... ... ... ... нақты айтқанда тұрғын үй құрылыс саласына жанама қаржыландыру
жүргізіледі. Мемлекттің қатысуынсыз-ақ тұрғын үй ... ... ... үй ... ... дамуы шешіледі. Тұрғын үй ... ... ... ... ... ... ... тұрғын үй мәселелерін неғұрлым белсенді шешу үшін олардың
құрылысының деңгейі төмен, азаматтар үшін ... үйге қол ... ... ... оны ... ... ... беру көлемдерін
арттыру қажет. Аталған шаралар мемлекет тұрғындар табыстарының ... ... ... ... ... асырғанда орындалады. Ірі
қалаларда ... ... ... ... жаңа ... үйдің 1 шаршы метрі
350 АҚШ доллорына тең болса, алыс аймақтарда оның құны одан да аз ... үй ... ... өз ... ... ... және
шығарылатын өнімнің өзіндік құнын төмендету бойынша шараларды іске ... Егер олар ... 1 ... ... не бекітілетін шектен асатын баға
ұсынса, тұрғын үй құрылысына тапсырыстар мен сәйкес несиелер ала ... ... үй ... ... үшін ... ...
тұрғын үйге потенциалды жоғары ... ... ... ... ... ... құрылымының өзгеруінің
болуы қажет.
Рыноктық экономика тұрғын үй құрылыс ... даму ... ... шешімін таппаған сұрақтар тұрғын үй құрылыс саласында
терең талдау жасап, оны дамыту мен жетілдірудің ... ... ... ... Сол ... ... тұрғын үй құрылыс саласының тиімді
жүзеге асуы үшін ... ... ... ... ... үй құрылыс индустриясы кәсіпорындарын ұтымды басқару.
Қазіргі заманғы өндірістік қызмет ұтымды ұйымдастыру мен тиімді басқарусыз
мүмкін ... ... үй ... ... ... ... және ... негіздерін жасай отырып, ... ... ... бар өндірістік жүйе
ретінде қарастырған дұрыс. Қазіргі заманғы тұрғын құрылыс ... ... ... ... отырып, басқарушылық
функцияларын орталықтандырудың ұтымды ... ... ... ... ... ... ... жүйесін қалыптастырудың маңызды
сұрақтарының бірі – құрылыс ... ... ... ... Тұрғын үй құрылыс ұйымдарының жүйесі және жобалау – ... ... Бұл ... ... тұрғын үй құрылыс саласының
қалыптасуы мен даму болашағы, сонымен ... ... ...... ... ... арттыру мәселелері басты
назарда болу керек. ... ... үй ... индустриясының шикізаттық
және отын-энергетикалық базасын ұтымды пайдалану ... ... ... ... ... ... ... роль
атқарады. Табиғи ресурстарды тиімді пайдалану мен минералды шикізатты
кешенді қайта өңдеуге ... ... ... ... Тұрғын үй құрылыс индустриясы қәсіпорындарында өндірістік
үрдістерді ұтымды ... және ... ... ... ... мен ... тиімді жүйесі қазіргі заманғы құрылысты ұтымды
ұйымдастырудың маңызды бөлігі. ... жүйе ... ... мен ... ... ... ... негізделеді.
4) Қазіргі заманғы рыноқтық экономика инфрақұрылымына құрылыс
индустриясы кәсіпорындарының интеграциялануы. ... ... ... үшін саланы дамытудың ... ... ... ... ... ... құрылыс
кәспорындарын дамытудың тиімді стратегиясы ... ... ... мен басқаруға, техника мен ... ... ... арттыруға, оның өзіндік құнын ... ... ... енгізудің жүйелі жұмыстарын жүргізбейінше ... ... ... және ... ... бола ... экономика инфрақұрылымына құрылыс ... ... ... ... ... ... ... дамуынан тәуелді. Сондықтан тұрғын үйдің
қазақстандық рыногының қалыптасуы мен ... ... ... ... несиелендіру, тұрғын үй құрылыстық ... ... ... ... жаңа түрлері пайда болды.
Қазіргі заманғы рыноктық қатынастарда құрылыс ... ... мен ... үй ... ... кәсіпорындарының қызметін тиімді
ұйымдастыру үшін мынадай басымдықтарын атап көрсетуге болады: жаңа ... ... ... ... ... ... сиымдылығын
азайту, экологиялық таза құрылыс ... ... ... ... ... жеткізу тиімділігін арттырудашығарылым
қораптарын оңтайландыру, үйлердің пайдаланылу беріктігін арттыру мақсатында
жобалау теориясын дамыту, үйлер мен ... жаңа ... ... бетондар мен болаттардың тиімді түрлері мен кескіндерін ... ... ... ... ... ... құрылыс материалдары
өндірісінің технологияларын пайдалану, құрылыс ... ... ... ... өндірісінде энергияны көп қажет ... ... және ... ... ... ... аймақтарда құрылыс
салуды үйлестіру.
Еліміздегі тұрғын үй мәселесін ... ... ... ... болады. Тұрғындар санының ... жаңа жаңа ... ... ... қолайлы тұрғын үй шарттарына ұмтылуы тұрғын үй
санының көптеп салыну қажеттілігін туғызады. ... ... ... үшін ... ... және ... ... қауымы, бірінші кезекте -
әлеуметтік қорғалатын жіктері үшін ... үй ... ... ... [32, ... ... тұрғын үй рыногын дамыту үдерісінде
көптеген мәселелер алдымызда тұрғаны ... Осы ... шешу ... ... ... көрсетілді. Үкіметіміздің 2008-2010 жылғы
бағдарламасына сәйкес ұлттық ... ... ... үшін алға ... ... ... асырып, күтілетін нәтижелерге
қол жеткізу ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасында тұрғын үй рыногына сұраныс болашақтада өсуі қажет. Оған
Орталық Азия ... ... ... ... ... ... шаруашылық қатынастарды арықарай либерализациялауға елде
басқару ... ... ... ... ... ... ... қажет [28, 14-16б.].
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Назарбаев Н.Ә. Қазақтан-2030 Даму стратегиясы.-Ақиқат, 2005. ... ... Н.Ә. ... ... ... және саяси жедел
жаңару жолында». -Астана, 2005.-15-16-бет.
3. Назарбаев Н.Ә. «Қазақстан өз ... жаңа ... ... ... ... ... қабілетті 50 елдің ... ... 2006. -1 ... ... ... Н. Г. Справочник по недвижимости. – М.: Инфра-М, 1996.-
17с.
5. Балабанов И.Т. ... с ... в ... – М.: ... ... Фридман Дж., Орлуэй П. Жылжымайтын мүлікке пайда әкелетін ... ... ... ... С.Н. ... ... ... на рынке
недвижимости. – СПб.: Питер, 2000. - 33с.
8. Асаул А.Н., Карасев А.В. Экономика ... – www.aup. ... ... ... А.Г., ... М.А. Оценка недвижимости. – М.: ... ... 2004.- ... ... ... Азаматтық кодексі. А.: 1999.-58-59б.
11. Харрисон Г. С. ... ...... пособие М.: 1994.- 45-44б.
12. Байгісиев М.Қ. Жылжымайтын ... ... А.: ... ... ... ... ежегодник под ред. Султанова. Алматы, 2006-73-78с. 264-
270с.
14. Статистический ежегодник Казахстана. Агенства РК по статистике. ... ... В.Е. ... и ... оценки недвижимости. СПб.:1998. – 356б.
16. Абдиева К.С. Строительство В РК. Статистический сборник. А.: 2005.-96с.
17. Мукалиев Н.К. Реализация государственной программы ... ... в ... ... на ... Анализ
иперпективы // Банки Казахстана. -2006. №12.-С.-16-19.
18. Юсупова Д. ... ... ... ... в ... ... ... бюджет // Банки Казакстана.-2007. №1.с.30.
19. Семыкина Ю. ... на ... // ... ... ... Ю. ... метр мечты // Континент.-2007. №5.-С.-52-55.
21. Семыкина Ю. Под крышей дома своего // ... -2007. ... ... В.В. ... ... ... ... недвижимостью //
Менеджмент в России и за ... - 2005. ... ... А. ... опыт формирования жилишных контракных сбережений
// Аль-Пари.-2005. №2.-2005.-С. 79-82.
24. Курманов О. ... ... ... индикаторы рынка недвижимости США
// РЦБК.-2006. №15.-С.21-23.
25. Байтасов Б. Недвижимость Алматы: сегодня и завтра // РЦБК.-2005. ... ... Ж.А. ... ... компаниясы және тұрғын үй
құрылысын дамытудың мемлекеттік бағдарламасы // КазҰУ хабаршысы.-2006.
№1.-С29-30.
27. Аналитический обзор рынка недвижимости ... // ... ... ... А.К. О ситуации на рынке жилья Казахстана и реализации
жилищной политики // Қаржы-қаражат.-2007.№1.-С.14-16.
29. Избуллаевна Г.М. Жилищное ... в ... ... к ... // ... ... ... К. Вопросы развития жилищного сектора в условиях рынка // Саясат.
-2006. №8.-С.37-39.
30. Токбаева Ж. ... ... ... рынка в Казахстане (на
примере Мангистауской облости) // Қаржы- Қаражат.-2005. №6.-С.67-70.
31. ... М. ... ... ... ... ... жүйесі мен басымдықтары // Ақиқат.- 2006.
№5.-С.58-60.
32. Токбаева Ж. Проблемы инвестиционной активности на ... ... ... ... ... Е. ... бағасы бас берер емес // Жасалаш.-2007 19 ... ... Б. ... үй ... ... алға ... күш / ... Қазақстан.-2005 30 желтоқсан.-6б.
35. Алдаберген Ә. Ипотекалық несие – тұрғын үйді алуды жеңілдетеді //
Егемен Қазақстан.-2005 1 ... ... Ж. ... бірінші кезектегі мәселе // Егемен Қазақстан.-2005
11 сәуір.-2-3б.
37. Есқали Ө. ... болу ... // ... ... 5 ... ... Ж. Нарық және баға // Алматы ақшамы.-2005 20 тамыз.-2б.
39. Карамурзов Р.Б. ... ... ... ... ... ... и РК: канд. ғыл. канд. дис. автореф. – Москва,
2006.-15-17с.
40. Чиркова В.Н. О ... ... ... ... в РК и ... СНГ на ... ... Доклад.-Алматы, 2005.
1-3с.
41. Даурбекова С.Ж. Конкурентноспособность строительной продукций :
проблемы и пути их ... ғыл. ... дис. ... ... ... ірі ... бірі ... Kazakhstan» жобасы. Құрылыстың
жалпы ауданы – 228 гектарды құрайды. Құрылыс Алматының Төле би-Розыбакиева
– Абай көшелерімен және ... ... ... жағалауында жүргізіледі.
Барлығы 2.5 млн. шаршы метр тұрғын үй енгізіледі. Бұл жобаны жүзеге ... және оны ... 2012 жылы ... Бұл жоба ... ... ... бес ... 280 орынды 6 бала-бақша салу қарастырылған.
«Manhattan Kazakhstan» мега жобасы ... ... ... ... мен технологиялары пайдаланылады.
Қазақстанда 2006 жылы құрылыс көлемі 1032,2 млрд. теңгені ... ... ... 1,2 есе ... жылы 12 қаңтарында
статистикабойынша агенттігінің ... ... ... ... үлес ... (81,5) жеке мекемелермен жүргізілді. 2006 ... ... ... 7956,5 мың ... метрді құрайтын 34716 ғимарат,
сонымен бірге, алаңы 6186,6 мың шаршы метрді құрайтын 29898 ... ... жылы 2005 ... қарағанда құрылыс көлемі республиканың 14
ауданында жүргізілді. ... ... ... (1,7 есе), ... (1,5
есе), Шығыс Қазақстан, Қостанай және Оңтүстік Қазақстан ... ... ... (1,5 есе) және ... ... (1,2 есе) ... ... тұрғын үй құрылысындағы қаржылық-инвестициялық
жағдайы «жалпы алаңның шаршы метрін енгізу», ... ... ... ... ... «1 ... ... орташа құны»
көрсеткіштері бойынша соңғы жылдары жоғары деңгейі ... ... ... 2005 жылы ... үйлерді іске қосу жалпы алаңның 4,9
млн. шаршы метрін құрды, ... ... ... мен ... ... ... ... жеке меншік - 3,6 млн. шаршы метр, қаржыландырудың
барлық ... ... ... ... саны – 43777 ... ... -29,9 мың теңге, 1000 халыққа есептегенде тұрғын үйді іске қосу 1,9
мың шаршы ... ... ... ... көздері есебінде 1
шаршы метрінің орташа құны бойынша тұрғызылған тұрғын ... ... ... ... ... ... ... байқалды.
Барлық жеке меншік формаларымен ұйымдар және мекемелерден есептік кезеңде
6,2 млн. шаршы метр тұрғын үй ... ... ... ... ... есе үлкен. Тұрғын үй құрылысы көлемінің едәуір өсімі Алматы (1,5 есе),
Павлодар, Ақтөбе, Маңғыстау (1,4 есе), ... ... ... ... және ... Қазақстан облыстарында (1,3 есе) байқалды.
Алматы және ... ... өсім (1,4 есе) және ... 1,7% құрды.
Статистикалық мәлімет бойынша республикалық көлемде едәуір үлес салмағы
тұрғын үйді пайдалануға берудің ... (16,5%) және ... ... ... бірге Оңтүстік Қазақстан (14,9%), Атырау облыстары (8%)
алады.
Республикада тұрғын үй ... ... ... ... жүзеге асырылды: олармен тұрғызылған тұрғын үйдің жалпы
көлемі 83,2 % және 58,9 % ... жылы ... ... жалпы алаңының 1 шаршы метр құрылысының
орташа құны 36,5 мың ... ( 2005 жылы 35,5 мың ... ) ... Қазақстан
Республикасында 2006 жылы тұрғын үй рыногындағы баға орташа 1,3-1,6 есе
өсті. 2006 жылы ... ... ... жаңа ... үйдің 1 шаршы
метрінің орташа бағасы 123,9 мың ... ... және 2005 ... деңгейге
қарағанда 33,8% жоғарылады, көпқабатты тұрғын үйлерді жалға беру 1 ... 632 ... және 22,2% ... ... ... ... ... рыногы

Пән: Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 71 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Құқықтық мәміле119 бет
Жылжымайтын мүлік рыногы8 бет
Жылжымайтын мүлік рыногын реттеудің экономикалық-құқықтық мәселелері74 бет
Қазақстан Республикасында тұрғын үй және коммерциялық жылжымайтын мүліктер рыногының қалыптасуы мен дамуы37 бет
Жылжымайтын мүліктің негізгі нысандары19 бет
Машиналар мен құралдар құнын нарық әдістемесі негізінде бағалаудың ерекшеліктері10 бет
Қазақстан Республикасындағы тұрғын үй құрылыс саласы нысандарын жобалаудың экономикалық тиімділігін бағалау29 бет
«қазақ әдет-ғұрып құқығы бойынша мүліктік қатынастарды құқықтық реттеудің ерекшеліктері»103 бет
Автордың мүліктік және жеке мүліктік емес құқықтары71 бет
Ақша рыногының теориялық негіздері38 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь