Шағын бизнес субъектілерінің қызметіне салық салу

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4

1. ШАҒЫН БИЗНЕС СУБЪЕКТІЛЕРІНІҢ ҚЫЗМЕТІНЕ САЛЫҚ САЛУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..7

1.1 Шағын бизнес субъектілерінің қызмет етуін ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... ..7

1.2 Шағын бизнесті реттеудегі салық тетіктерінің қолдану механизмі ... ... ... ..11

2. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ШАҒЫН БИЗНЕС СУБЪЕКТІЛЕРІНЕ САЛЫҚ САЛУ МЕХАНИЗМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...17

2.1 Шағын бизнес субъектілеріне салық салудың ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... 17

2.2 Шағын бизнес субъектілері мен олардан түсетін салықтық түсімдерге талдау ( Алматы қаласының салық басқармасының мәліметтері бойынша) ... ..28

3. ШАҒЫН БИЗНЕС СУБЪЕКТІЛЕРІНЕ САЛЫҚ САЛУДЫ ЖЕТІЛДІРУ ЖӘНЕ ДАМЫТУ ЖОЛДАРЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .44

3.1 Шағын бизнес субъектілеріне салық салуды жетілдірудің шет ел тәжірибесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .44

3.2 Қазақстан Республикасындағы шағын бизнестің даму проблемалары ... ... ..57

3.3 Салықтық реттеуді дамыту бағыттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..60

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..70

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 75
Кәсіпкерлікті мемелекеттік қолдау орта және шағын бизнестің дамуына жағдай жасайтын, олардың қызметтерін ынталандыруға мүмкіндік тудыратын экономикалық құқықтық жағдай жасауды, сонымен қатар оларға жеңілдіктерді пайдалана отырып материалдық және қаржылық ресурстар салуды білдіреді. Кәсіпкерлердің көзқарасы бойынша, олардың жоғары пайда табуы, салынған инвестицияның тиімділігі, тәуекелдік деңгейінің жоғары болуы, меншік пен азаматтардың құқықтық жағынан қорғалуы сияқты діттеген мақсаттарына жетуіне тек мемлекет қана жағдай жасай алады. Ал, мемлекеттің көзқарасы бойынша кәсіпкер ең жоғары деңгейдегі мүдделер мен мақсаттарға жетуі тиіс (мысалға, қоғамдық байлықтың өсуіне, жұмысбастылық мәселесін шешуге, ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге ықпалын тигізуі қажет және т.б.)
Мемлекет пен шағын кәсіпкерліктің мақсаттары мен мүдделерін түйістіру барысында тиімді мемлекеттік саясат жүгізілуі тиіс. Дамыған елдер тәжірибесі мен Қазақстандағы қалыптасып жатқан нарықтық қатынастар көрсетіп отырғандай өндірістің тұрақтандырылуы мен дамуы және тұрақты экономикалық өсуге қол жеткізу бәсекеге төтеп бере алатын шағын экономиканың дамуына және солар көтеретін бастамаларға негізделуі қажет. Сондықтан, мемлекеттік ресурстар бұрынғы перспективасы жоқ өндірістен қазіргі кәсіпкерлікті ынталандыруға бағытталуы қажет және жеке инвестициялар экономикалық көтерілудің бастамасы мен тұрақтандырудың негізгі кілті болуы тиіс. Экономиканың өтпелі кезеңіндегі шағын кәсіпкерлік, ең алдымен, базардың тауармен молығуына және жаңа жұмыс орындарының құрылуына мүмкіндік берді. Жалпы алғанда, кәсіпкерлік экономикада нақты белсенді, бәсекелес ортаны ғана қалыптастырып қоймайды, сонымен қатар, мемлекеттің экономикалық дамуында оның тұрақтылығының индикаторы есепті орта тапты жасақтайды. Шағын кәсіпкерліктің әлеуметтік міндетіне: халықты жұмыспен қамту, тұрмыс деңгейін қамтамасыз ету, адамның өмірге нық сеніммен қарау мүмкіндігін арттыру жатады. Дамыған елдердің тәжірибесі шағын кәсіпкерлік экономиканың даму қарқынын арттыра түсетінін көрсетеді.
Тауарлар мен қызметті көбейтуге мүмкіндік беретін және оның негізінде орталықтандырылған қаржы ресурстарының қорларын құруға, соның ішінде мемлекеттік бюджетті қалыптастыру құралы болып табылатын мемлекеттің салық саясаты кәсіпкерлікте негізгі рөл атқаратыны сөзсіз. Нарықтық экономика кезінде салық саясаты шаруашылық жүргізудің тиімді нысандарын ынталандырып отыруы қажет және өндіріс деңгейін көтеруге, оның пайдалылығын жоғарылатуға жағдай жасауы шарт.
Салық жүйесі салықтық қатынастары жиынтығынан және оны реттейтін институттардан тұрады. Қаржы қатынастары- кез келген қоғамдық жүйеде орын алатын жалпы экономикалық қатынастардың құрамдас бөлігі. Мемлекет салық жүйесі арқылы саяси, экономикалық және әлеуметтік салалардың алуан түрлі қызметтеріне қажетті қаражаттарды жинақтап, өзінің ішкі және сыртқы қызметтерін жүзеге асыру үшін жұмсайды.
1 ҚР Азаматтық Кодексі
2 Дауранов И., Рудецких А. Роль и место малого бизнеса в решении проблем занятости. Қаржы-қаражат. 2005г. №5 ст.5-10.
3 Мамыров Н.К.,Ихданов Ж.О. Государственное регулирование экономики в условиях Казахстана (теория, опыт, проблемы): Учебное пособие№-Алматы: Экономика, 1998.-с.248.
4 Виссарионов А. Федорова И. Налоговое регулирование экономической активности.// Экономист. 2006г. №4.
5 Налоги и налогообложение : учебник / ред. И. А. Майбурова. - М. : ЮНИТИ-ДАНА, 2007. - 655 с. Заяц Н.Е. Теория налогов: Учебник. БГЕУ, 2002. с.142.
6 Идрисова Э.К. Налоги и налогообложение в Казахстане.Алматы.2003г. С.10.
7 Ермекбаева Б.Ж.Лесбеков Г.А. Основы налогообложения: Учебное пособие.-Алматы. 2009ж. 38-бет.
8 Ермекбаева, Б. Ж. Проблемы развития налоговой системы Республики Казахстан в условиях глобализации экономики [Текст] / Б. Ж. Ермекбаева ; КазНУ им.Аль-Фараби. - Алматы : Қазақ университеті, 2007. – с 78.
9 Алматы қаласы Салық Басқармасының мәліметтері.
10 З. Кэмпбелл. Р.Макконнелл. С.Л.Брю. Экономикс: Принципы, проблемы и политика. В 2 т.:Пер. С англ. Т.1.2009.
11 2010-2014 жылдарға арналған үдемелі индустриалды-инновациялық дамуының мемлекеттік бағдарламасы.
12 «Алматы қаласының өңірлік қаржы орталығы» АҚ сайты http://www.rfca.kz
13 «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» ҚР салық кодексі.2010ж. (өзгертулер мен толықтыруларды қоса алғанда). 391-397 баптар.
14 Қазақстан Республикасының «Жеке кәсіпкерлік туралы» Заңы. №124. 31.02.2006ж.
15 2009 жылғы 10 қарашада Қазақстан дағдарыстан кейінгі кезеңде қаржы секторын дамыту тұжырымдамасы. ҚР Президентінің 1 ақпан 2010 жылғы №923 Жарлығы
16 Сапарбаева А.Д. Специальный налоговый режим для субъектов малого и среднего бизнеса.// Банки Казахстана.№11.2006г.
17 ҚР Статистика агенттігі. “Қазақстан кәсіпорындарының іскерлік белсенділігі” Конъюктуралық зерттеу нәтижелері. №4. 2008ж.
18 Жарасбай А.О. Совершенствование механизма поддержеке кәсіпкерлери малого и среднего предпринимательства в Казахстане. Алматы. 2003ж.
19 Жатканбаев Е. Вопросы адаптации международных социальных стандартов для стран с переходной экономикой // Алматы: «Казак университетi», 2010. – С.94-101.
20 ҚР ҰБ-ның Қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын бақылау және қадағалау агенттігінің сайты www.afn.kz
21 Э.К.Идрисова. Специальные налоговые режимы в налоговой системе Казахстана и оценка их эффективности.// ҚазЭУ хабаршысы. №2. 2006г.
22 Байнеева Б. Современные состояние и тенденции развития малого бизнеса РК// Саясат. №9, 2008ж.
23 Туржанов. С. О состоянии малого бизнеса г.Алматы и некоторых проблемах развития малого предпринимателства/ Вестник пердпринимателя, 2008г. №1 ст.5-10
24 Байниетова М. Основные препятствия деятельности субъектов малого предпринимательства//Саясат. №8, 2007ж.
25 Нурумов А.А. ҚР салық жүйесінің дамуының негізгі нәтижелері мен бағыттары.// Қаржы –қаражат.2008ж. №2. 25-30 беттер.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
...................................................4
1. ШАҒЫН БИЗНЕС СУБЪЕКТІЛЕРІНІҢ ҚЫЗМЕТІНЕ САЛЫҚ САЛУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ
НЕГІЗДЕРІ...................................................................
.......................7
1.1 Шағын бизнес субъектілерінің қызмет ... ... ... ... ... ... ... ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ШАҒЫН БИЗНЕС СУБЪЕКТІЛЕРІНЕ САЛЫҚ САЛУ
МЕХАНИЗМІ...............................................17
2.1 Шағын ... ... ... ... ... бизнес субъектілері мен олардан түсетін салықтық түсімдерге
талдау ( Алматы қаласының ... ... ... ... ШАҒЫН БИЗНЕС СУБЪЕКТІЛЕРІНЕ САЛЫҚ САЛУДЫ ЖЕТІЛДІРУ ЖӘНЕ ... ... ... ... салық салуды жетілдірудің шет ел тәжірибесі
............................................................................
.........................................................44
3.2 Қазақстан Республикасындағы шағын бизнестің даму
проблемалары..........57
3.3 ... ... ... ... ... ... ... орта және ... ... ... жасайтын, олардың қызметтерін ынталандыруға мүмкіндік тудыратын
экономикалық құқықтық жағдай ... ... ... ... ... ... ... және қаржылық ресурстар салуды білдіреді.
Кәсіпкерлердің көзқарасы бойынша, олардың жоғары пайда ... ... ... ... ... ... болуы, меншік пен
азаматтардың құқықтық жағынан қорғалуы ... ... ... тек ... қана жағдай жасай алады. Ал, мемлекеттің көзқарасы
бойынша ... ең ... ... ... мен мақсаттарға жетуі тиіс
(мысалға, қоғамдық байлықтың өсуіне, жұмысбастылық мәселесін шешуге, ұлттық
қауіпсіздікті қамтамасыз ... ... ... ... және т.б.)
Мемлекет пен шағын кәсіпкерліктің мақсаттары мен мүдделерін ... ... ... ... ... тиіс. Дамыған елдер
тәжірибесі мен ... ... ... ... ... ... ... тұрақтандырылуы мен дамуы және тұрақты экономикалық
өсуге қол жеткізу бәсекеге ... бере ... ... экономиканың дамуына
және солар көтеретін бастамаларға негізделуі қажет. Сондықтан, мемлекеттік
ресурстар бұрынғы ... жоқ ... ... ... ... ... және жеке ... экономикалық
көтерілудің бастамасы мен тұрақтандырудың негізгі кілті ... ... ... ... ... ... ең алдымен, базардың
тауармен молығуына және жаңа жұмыс орындарының құрылуына мүмкіндік берді.
Жалпы ... ... ... ... ... бәсекелес ортаны
ғана қалыптастырып қоймайды, ... ... ... ... оның ... индикаторы есепті орта тапты жасақтайды. Шағын
кәсіпкерліктің әлеуметтік міндетіне: халықты ... ... ... ... ету, ... ... нық сеніммен қарау мүмкіндігін
арттыру жатады. Дамыған елдердің тәжірибесі шағын кәсіпкерлік экономиканың
даму қарқынын арттыра ... ... мен ... көбейтуге мүмкіндік беретін және оның негізінде
орталықтандырылған ... ... ... ... соның ішінде
мемлекеттік бюджетті қалыптастыру құралы болып табылатын мемлекеттің салық
саясаты ... ... рөл ... ... ... ... ... саясаты шаруашылық жүргізудің тиімді нысандарын ынталандырып
отыруы ... және ... ... көтеруге, оның пайдалылығын жоғарылатуға
жағдай жасауы шарт.
Салық жүйесі салықтық ... ... және оны ... ... ... ... кез келген қоғамдық жүйеде ... ... ... ... ... ... Мемлекет салық
жүйесі арқылы саяси, экономикалық және әлеуметтік салалардың алуан түрлі
қызметтеріне қажетті ... ... ... ішкі және ... ... ... үшін ... қаржылары ұлттық ... ... ... қоғамның
экономикалық құрылымын қалыптастыруда, ... ... ... рөл ... ... ... әлеуметтік бағдарламаларды
жүзеге асыруға, мемлекеттік басқару аппараты мен ... ... ... ... сыртқы экономикалық қызметті атқаруға жұмсалады.
Мемлекеттік бюджеттің кірістері біріншіден орталық және жергілікті
органдар жинайтын ... ... ... ... ... ... ... төлемдерінен құралады.
Мемлекеттік табыстың жалпы материалдық негізін ұлттық ... ... бөлу және ... бөлу ... ... ... ... асырылады.
Мұндай қайта бөлу механизмінің негізгі және тұрақты буындары-салықтар,
мемлекеттік қарыз, ... тыс ... ... ... ... ... ең басты көзі-салықтар. Өнеркәсібі
дамыған елдердің ... ... ... 90 пайызды құрайды. Қазіргі
кездегі салықтардың ... мен рөлі ... ... ... ... етумен шектелмейді. Салықтар- ұлттық табысты
мемлекеттендірудің басты құралы. Олардың макроэкономикалық ... ... ... мұны ... ішкі ... ... ... үлесінің ұлғаюынан
көруге болады. Салықтар ... ... ... ұдайы
өндіріс үдерісіне әрекет етудің басты бір ... ... жаңа ... ... ... ықпал көп бағытта жүргізілуде. Табысқа салық салу арқылы
айла - шарғы жасап, мемлекет капиталының қорлану ... ... ... ... түрлі салық жеңілдіктерін беру ... ... беру ... ... өндіргіш күштерді өңірлік орналастыруға,
инфрақұрлым объектілерін ... және тағы ... ... ... ... ... ... реттеуде мемлекет тек жекелеген шаралар жүргізіп қоймай,
сонымен қатар барлық шаруашылық конъюнктураға ықпал ... ... шығу үшін ... ... ... ... беру жолымен
күрделі қаржыны ынталандырып, тұтыну мен инвестицияны қолдап, тауарларға
жиынтық қоғамдық сұраныстың болуы үшін ... ... ... ... нарықтық экономиканың белсенді қатысушылары
кәсіпкерлер, ... ... ... ... ... ... ... Республикасында шағын және орта кәсіпкерлік субъектілерінің
дамуын мемлекеттік қолдауды ... ... ... ... ... ... табылады.
Кәсіпкерлік туралы көзқарас мыңдаған жылдар бойы өндіргіш күштің
дамуымен меншік ... ... ... ... ... ... ... оның шоғырлануы дәрежесіне қарай
өзгеріп тұратынын атап өту ... ... ... ... көптеген қоғамдық қатынастарды камтиды. Кәсіпкерліктің тамыры
адам қызметінің ... ... ... ... ... ... ... объектісі ретінде иемденуде және
табыс алу мақсатында өндіріс факторларын тиімді пайдалану. ... ... ... үшін ... ... жағдай жасалуы қажет.
Дипломдық жұмыстың негізгі мақсаты- Қазақстан ... ... ... даму ... мен оларды мемлекеттік қолдау
бағыттарына, оның ішінде салықтық реттеу тетіктерінің әсер ету тиімділігіне
баға ... ... жету үшін ... ... ... Қазақстанда кәсіпкерлікті дамытудың әлеуметтік-экономикалық алғы
шарттары;
- қазіргі жағдайдағы Қазақстан Республикасында шағын ... ... - ... ... ... ... ... реттеу тетігі ретіндегі
салық жүйесінің атқаратын рөлі;
- қазіргі кездегі Қазақстан Республикасында шағын бизнес субъектілерінің
қызметіне ... салу ... ... бизнес өкілдерінен түсетін салықтық түсімдердің ... ... ... ... ... ... салық салуды жетілдіру бағыттары.
Жоғарыда аталған мәселерді қарастыруда бірінші кезекте ... ... ... ... кейін көптеген классик-
экономистердің, отандық ... ... ... ... ... оқу ... ... және түрлі
мақалалары пайдаланылды. Практикалық база ретінде, Алматы қаласы бойынша
салық басқармасының мәліметтері ... ... ... ... ... ... қаласы бойынша
салық басқармасында тіркелген шағын бизнес субъектілері болып ... ... ... ... пәні ... ... ... мен оларға
салық салу ерекшеліктерін зерттеу, сондай – ақ осы саланың ... ... ... 3 ... қорытындыдан тұрады.
Кіріспеде жұмыстың өзектілігі, мақсаттары мен міндеттері, объектісі, пәні,
зерттеудің ... және ... ... мен ... ... ... бөлімінде, шағын бизнес субъектілерінің қызметіне
салық салудың теориялық негіздері және шағын ... ... ... ... ... ... ... Республикасындағы шағын
бизнес субъектілеріне салық салудың қолданыстағы ... және ... ... мен ... ... салықтық түсімдерге талдау
жасалынды. Үшінші ... ... ... даму ... БИЗНЕС СУБЪЕКТІЛЕРІНІҢ ҚЫЗМЕТІНЕ САЛЫҚ САЛУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1Шағын бизнес ... ... ... ... ... ... – мына критерилерге ... ... ... ... ... орташа жылдық саны (қосымша істеушілерді қоса) 50 ... ... ... ... жалпы құны 60000 есе есептік ... ... ... ... ... ... ... заңды
тұлғалар:
- толық серіктестік;
- сенім серіктестігі;
- жауапкершілігі шектеулі серіктестік;
- қосымша жауапкершілікті серіктестік;
- өндірістік ... ... ... қарамастан, тауарларға (жұмыстар,
қызмет көрсету) сұранымды қанағатандыру арқылы таза ... ... жеке ... ... ... ... мемлекеттік
кәсіпорынды шаруашылық жүргізу (мемлекеттік кәсіпкерлік) құқығына
негізделген ... және ... ... ... қызметі.
Кәсіпкерлік қызмет кәсіпкердің атынан, ... және ... ... ... ( ҚР ... Кодексінің 10 бабы )
2007 ж. 12 қаңтардағы № 224-III ҚР Жеке ... ... ... ... қызметпен шұғылданатын шағын кәсіпорындар – есеп ... ... ... ... тізімдік орташа саны 50 адамнан
аспайтын,өз қызметтерін коммерциялық ... ... ... ... ... және ... ... заңды
тұлғалар[1]
Шағын кәсіпкерлік базар қатынастарын ұдайы іске қосып отыратын
ортаның нақ өзі. Экономиканың ... ... ... ... ... ... ... молығуына және жаңа жұмыс орындарының құрылуына
мүмкіндік берді. ... ... ... ... ... белсенді,
бәсекелес ортаны ғана қалыптастырып қоймайды, сонымен қатар, мемлекеттің
экономикалық дамуында оның ... ... ... орта ... ... ... әлеуметтік міндетіне: халықты ... ... ... қамтамасыз ету, адамның өмірге нық сеніммен қарау
мүмкіндігін арттыру жатады. Дамыған елдердің тәжірибесі ... ... даму ... ... ... ... ... барлық жұмыс
күшінің 50 пайызы шағын кәсіпкерлікпен шұғылданады. Ішкі өнімің 33 пайызын
нақ сол ... ... ... ... ... 80 ... ... жұмылдырылған, жалпы өнімнің 55 пайызы солардың ... ... ... ... ғылыми - зерттеу жұмыстарының 3 пайызын
ғана жүзеге ... да, ... ... ірі жаңалықтардың 50 пайызын
қамтамасыз етеді. Шағын кәсіпорындардың экономикалық тиімділігі ... ірі ... жаңа өнім ... жұмсаған бір доллар шығынмен
салыстырғанда, осы көрсеткішпен шағын кәсіпорындар жаңа өнімдерді 17 ... ... ... фирмалар мен дербес өнер тапқыштар жаңа технологияның
90 пайызынан астамын жасайды. 
Қазақстанда шағын кәсіпорындар жүйесін қалыптасыру әлі ... ... ... ... ... ... ... анықтамалары болмаған еді. Сондықтан, әрқилы ... ... ... ... он ... одан да аз ... кәсіпорындарды шағын бизнеске жатқызса, енді біреулер мұны 200 ... да көп ... ... ... үшін ... Соның
салдарынан бірыңғай статистикалық ұғым қалыптаса ... ... ... ... ... белгілері айқындалмады. Мұның өзі,
республиканың экономикалық дамуына осы сектордың қосар үлесіне лайықты баға
беруге және ... ... ... ... ... ... ... қарай, «шағын» деген анықтама жұмысшылардың саны, жалпы
табыс, сондай-ақ, жылдық айналым ұғымында түіндірілуі мүмкін. ... ... ... ... ... бірінші белгі ескеріледі: шағын
бизнеске жұмысшы саны 100 адамға дейін, ал Қазақстанда 50 ... ... ... ... ... күні ... кәсіпорындар тиімді болып табылатын өндіріс түрлері аз
емес. Көптеген ... ... ... ... ... ... ... ұсақ, сондай-ақ, орташа бизнес тиімді қызмет көрсетеді
деп санайды. Олар жеке ... ... ... ... ғана ... өркендетеді десе, басқалары ірі шаруашылықтардың басымдылығын
алға тартады, үшіншілері осы және басқа да меншік пошымдарын ... ... ... ... ... орнықты экономикалық орта
қалыптасқанда ғана табысты жұмыс істей алады, яғни меншіктің барлық пошымы
үшін бірдей базар шарттарын ... ... ... жол ... зор. Шағын кәсіпкерлік тек бәсекелестіктің ғана емес, сонымен бірге,
қоғамдағы техникалық прогресс пен ақпараттандырудың да лайықты ... ... Ол ... және ... қалалар мен аудандар аумағында тұратын
адамдардың әлеуметтік-экономикалық жағдайын жақсартуға қызмет етеді. Шағын
кәсіпкерлік мемлекет тарапынан оңай ... және оны ... ... ... ... шағын кәсіпкерлікті дамыту
мен колдаудың мемлекеттік бағдарламасы шеңберінде ... ... ... ... кәсіпкерлікті тұрақты дамытуды қамтамасыз
ету, экономикада оның үлесін ұлғайту, жаңа ... ... ... арттыру,
айқын бәсекелестік ортаны құру, қоғамның орташа табы ... ... ... ... ... көзделген. Кәсіпкерлік әлемдік
қоғамдық дамудағы барлық кезеңдеге қатысты болып табылады. Ортағасырлық
араб ойшылы Ибн-Хальдун ... жж) ... ... ... ... сәйкестендіре отырып зерттеген. Батыс Европада
кәсіпкерлікті оқып білу физиократтар иелігінде болған. Ф.Кенэ «Экономикалық
кестеде» басты ... жер ... - ... ... яғни ... де ... ... алса, ол ауыл шаруашылығын жоғары ... ... ... ... ... одан ... ... А.Тюргоның еңбегінде көрсетілді. Оның схемасында қоғамның
өндірістік ... ... ... ... еңбекақы төлейтін,
аванс беретін капиталистерге немесе кәсіпкерлерге түсті. Ж.Б.Сэй ... ... ... ... да бір өнімді өзінің меншігіне
және өзінің есебіне әкелуге іс-әрекет жасайтын тұлға» ретінде ... ... ол ... ... факторына, ал кәсіпкерді өзіне
пайда келтіру үшін тәуекелге баратын адам деп ... ... ... ... бірі деп ол ... ... ... (табиғат, еңбек,капитал)адамның білімі деп есептеді. А.Маршал
бойынша оның негізілігі шығамашылық процесс функциясы ретінде ... деп ... ... ... ... ... бұл
қоғамдық жүйенің және ғылыми - ... ... ... ретінде
капитализмнің «адамдық» факторы болып табылады. Капитализмнің орталық
фигурасы ретінде ол ... ... ... ... дамуымен, жаңашылдықпен және ... ... ... жаңа ... ... ... жасаудағы шаруашылық субъектілері деп түсінді.
Соңғы 20-25 жылдарда жаңа нарықтық экономикада ... ... ... ... ... Бірігіп жұмыс істеу қарым - қатынасында
орнықты және тиімді келісімдер жүргізу және тәуелсіз өндірушілер ... ... ... ... ірі ... ... тиімділіктің жергілікті нарыққа жақындығы, тұтынушылардың
сұранысына икемділігі, ... ... ... ... кәсіпорын өндірістік
және дербес тұтынудың бөлінуімен байланысты өркендейді. Шағын және орта
дәрежелі деңгейдегі ... ... ... ... ... орта ... қосымша жұмыс орны ... ... ... ... ... ... дамуы нарықты тауар және
қызметтермен толықтырады, экспорттың потенциалын ... және ... ... тиімді пайдалануға мүмкіндік жасайды. 
Қазіргі жағдайда, экономиканы ... ... ... ... жоқтың қасы. Оның себебі, жалпы өндірістің төмендеуі және ТМД
елдерімен экономикалық қатынастардың үзілуінен болып отыр. Сонымен ... ... ... ... ... ... ... Шағын
кәсіпорындарға жан - жақты қолдау болмаған жағдайда олар өз бетімен жұмыс
істеп кете алмайды. ... ... ... ... шағын кәсіпкерлікке
мемлекеттік қолдау қоры болады. Мысалы, Жапонияда жыл ... 2-3 ... ... ... ... жағдайында мемлекеттік қолдау тек қана
пайдаға салынатын салық жеңілдігі ғана. Шағын бизнестің басты проблемасы ... ... беру ... ... тек қана ... ... мүліккке беріледі.
Ал кепілдікке жарайтын шағын кәсіпорында жоқтың қасы, сондықтан шағын
кәсіпорындардың ... ... ... бере ... ... ... ... арнайы банк, несие банктің бір бөлімі болуы ... ... ... ... ... ... сферада, сонымен қатар тез
айналатын сала сауда - ... ... ... ... ... және ... ... басқада салаларда орын алып отыр. ... ... жеке ... ... ... және ... мүмкіндігіне қарай сұраныс бар тауарлар шығару мен қызметтер
атқару үшін ... ... ... ... жұмыстарын алдын - ала
жоспарлауы керек. Жоспардың негізінде тауар ... және ... ... ... ... керекті өнімдермен жабдықтау
туралы шарттар болуы керек. Қазіргі кезде, нарықтың жасақталуы - ... ... ірі ... ... ... ... бизнесті
дамытуға үлесін қосатын кәсіпорындардың дамуы жалпы ... ... Оның ірі ... ... ... тиімділігі жергілікті нарыққа
жақындығы, тұтынушылардың сұранысына икемділігі, шағын мөлшерде ... ... ... ... ... ... ұтымды пайдалану
және тағы ... ... ... ... ... алдын-ала түбегейлі ойластырылған бағдарламаның жоқтығынан ірі
индустриалды кәсіпорындарды ... ... ... ... көшуден
тарихта кешірімсіз қателер болды. Бұл өрескел қателіктерді жою ... ірі ... ... ... ... байланысты шағын
кәсіпорындарға арнайы бағдарламалар бойынша жан-жақты көмек көрсету керек.
Шағын кәсіпкерлікпен айналысатын кәсіпорындардың әлеуметтік қызметі жұмысқа
қамтылмаған ... ... ... қамту, ол әлеуметтк қайшылықты, қиындықтар
мен жұмыссыздықты жоюға септігін тигізеді.
1.2Шағын бизнесті реттеудегі салық тетіктерінің қолдану механизмі
Мемлекет елдің түрлі қызметтеріне ішкі және ... ... ... ... ... ... ... қорғаныс, қоршаған ортаны
қорғау, қаржылық және техникалық. Осылардың ішіндегі маңыздысы, қаржылық
саясат болып табылады, өйткені ... ... ... ... ... қоғамның әрбір даму кезеңдеріне тән, тарихи ... әсер ... ... ... және субъективті факторларға тәуелді
әлеуметтік-экономикалық мәселелерді шешуге негізделеді. Сонымен бірге,
мемелекет ... ... бір даму ... ... ... ... пен ... байланысты экономикалық саясатымен
сәйкес келетін ... ... ... отырады. Ал, нарықтық экономикадағы
салық саясатының негізгі мақсаты – бюджеттің ... ... ... ... ... ету және ... ... қол жеткізу(2(.
Салықтар, мемлекеттің қаржылық ресурстарын қалыптастыра ... ... ... ... әсер етіп ... қажет,
сонымен бірге, экономикалық өсу мен өнімдердің сапасын жақсартуға мүмкіндік
жасауы тиіс. Тарихи тәжірибе көрсетіп отырғанындай, салықтар негізді ... ... ... ... ал ... ... қолданылатын
болса орны толмас зиян әкеледі.
Экономика мен салық саясатында негізгі рөл ойнайтын ол- ... ... әсер ... жақсы көрсеткіштер үшін артықшылықтар беру
арқылы ал, салық бұзушылық болған кезде санкциялар қолдана ... ... ... ... ... ... жүйесі болып табылады.
Мемлекеттің экономикаға араласуы тек қана шаруашылық субъектілерінің
кәсіпкерлік іс-әрекетін дұрыс жүргізу ережелерін белгілейтін ... ... ... қана ... олардың өэдеріне және
тұрғындардың ... ... ... ... немесе қайта бөлу
мақсатында шаруашылық субъектілерінен мүліктері мен қаржыларының ... алу ... ... ... салықтар ұлттық табыс және жалпы ішкі
өнімді тарату үдерісінде ... роль ... ... ішкі ... ... қайта бөлуде салықтың фискалды және реттеуші функциясы пайда ... өз ... ... ... экономикаға мақсатты түрде әсер
етеді. П.Самуэльсон айтқанындай “… адамдардың салық салу ... ... ... ... ... ... басқа адамдар мен оларға тиеселі
кәсіпорындардан салық қалай алынатынын және олардың ... ... ... ... қалай жұмсалатынын анықтауына мүмкіндік береді”.
Мемлекет салықтарды ала отырып бір жағынан өзін өзі қаржыландырып
отыратын ... ... ... олар арқылы шаруашылық субъектілерінің
қызметтерін реттеп отырады. Сырттан ... бұл екі ... бір ... жоқ екі ... ... ... ал, ... келгенде олар бір-бірінен
бөліп алып қарауға болмайтын біртұтас әсер ету жүйесі болып табылады.
Мемлекеттік ... ... ... ... пайдалану
мүмкіндігі салықтың табиғатынан туындайды, олардың ішкі ... ... ... Салық фискалды қызметті орындай отырып және
мемлекет ... ... ... бөлу ... ... қарым қатынасында экономикалық категория ... ... ... ... ... ... атқарады, яғни ... ... және ... орындалады.
Салықтық реттеу, бұл шаруашылық субъектілерінен және қолында
құны бар жеке ... алым алу ... ... яғни
олардың өндірістік және өндірістік емес тұтыну мүмкіндіктерін ... ... іс ... .
Салық ставкасын көтеру, жеңілдікті қысқарту ... ... ... ... ... ... ... қажетсіз іс
әрекетінің дамуын қысқартуы ... ... ... бір жағынан сұранымға әсер етуімен
қайта өндірістік ... ... ал ... ... ... ... түрінде әсер етуімен анықталады .
Субъект өзінің экономикалық саясатын жүргізуге құқылы, бір- ... үшін ол ... ... керек(3(.
А.Вагнер 1890 жылы өзінің саяси-әлеуметтік теориясын ... Онда ... ... тек қана ... ... ... ... саяси-әлеуметтік
мақсатты орындауы керек екенін атап көрсетті. «Салықтың таза ... ... деп ... ол өз ... ... да ... ... көмегімен реттеушілікті жүзеге асыру керек. Реттеушілік қызметінде
сонымен бірге кейбір мүліктер мен ... ... ... ... бойынша салықтар кез келген ... ... ... ... бөлінуін қамтамасыз етеді деді. Ойын жалғастыра келе ол ... ... ... ... ғана емес ... ... әсер етудің құралы деп
тапты.
Тура осындай пікір француз экономисі Ф.Кенэде де қалыптасты. Өзінің
экономикалық кестесінде ол ... ... ... ... ұдайы өндірісіне әсер ету құралы деп атап көрсетті.
Ф.Кенэнің ойынша, дұрыс ұйымдастырылған салық таза өнімнің негізінен
алынуы керек және өнеркәсіп ... ... ... ... себебі мұндай
жағдайда ол жер иеленуішіні, меншік ... ... ... отырғызып,
өзін-өзі ұрлауы болып табылады.Ф.Кенэ мен А.Вагнердің ... атай кету ... олар ... түсімін дұрыс бөлу немесе түк
болмағанда ... ... ... ... ... ... ... отырып салықты шаруашылық өмірге белсенді әсер ету ... ... ... ... ... ... салықты
нағыз өміршең қаржы құралы ретінде пайдаланудың тиімді ... ... ... ... ... ... ... ереже бойынша, өзінің орнын тауар өндірушілерге босата отырып,
өндіріске маңызды деңгейде ... ... ... Осылай, оның қаржылық
қызметі құрылған байлықты алғашқы бөлуден қайта бөлу сферасына ауысады. Осы
арқылы мемлекеттің қаржылық ... ... ... ... ... байланысты болады. Егер, мысалға әкімшіл-әміршіл
экономикада мемлекеттік меншік құқығын ... ... ... ... бір ... ... да, содан кейін өндірістік тұтынудың
жетіспеген жерлерін дотация беру ... және ... да ... жолымен қайта жабады.Мемлекеттің экономикаға көрсететін
маңызды қызметтерінің бірі тұтыну сферасындағы ... ... ... ... ... ... ... қызмет түрін мемлекеттік
шығындар арқылы орындау мүмкін емес. Керісінше, ... ... ... мемлекеттік шығын құралына ... ... ... тек теріс нәтиже бере алады.
Инфляцияның жоғары қарқынды жағдайында ... ... және ... ... ақша ... қысқартуға ден қоюы керек. Осы бағытта
салықтық механизм мемлекеттің осы міндетін ... ... ... ... ... мен ... жазғанындай “жиынтық шығындар көлемінің
шамадан тыс көп болуы инфляциялық сипат алады. ... ... ... тыс ... ... міндетті. Ал бұған ең алдымен жеке ... ... ... жеке меншік шығындарын қысқарту мақсатымен
салықтарды жоғарлату арқылы жете ... ... ... ... ... ... түрлі жолдарын
қарастыра келе әр-түрлі авторлардың бюджеттегі салықтың рөлі туралы ... - ... ... ... келе ... ... анықтама
беруге болады, сөйтіп салықтық реттеу дегеніміз-шаруашылық субъектілері
немесе жеке тұтынушылардың қолындағы құнның бір бөлігін алу яғни ... және ... емес ... ... ... ... әсер
етуі болып табылады. Салықтар ... ... ғана тән ... ... ... Салық ставкасын көтеру, жеңілдіктерді ... ... ... қызмет түрлерін шектеуге және керек емес тиімсіз ... ... ... ... Ал, ... арқылы ынталандыру мысалға,
“қарама-қарсы немесе кері қаржыландыру” деп атауға болатын әдіс ... ... Оның мәні сол, ... ... ... ... ... емес, өз табысы мен құралынан ала алады.
Осыдан кейін ол салықтық жүйе мен салықтық механизмде ... және ... ... ... ... ... белгілейтін
жағдайды орындауы қажет.Өкінішке орай, тәжірибе көрсетіп отырғанындай
“кері қаржыландыру” тиімділігі ... ... ... ... ... ... ... Мұндай жағдайда салық төлеуші мемлекетке де өзіне
де тиесілі қаржыны иемдене ... ... ... ... практикада
макроэкономикаға екінші жағынан микроэкономикағада әсер ете ... ... ... ... ... ... ... жанама әсер ету арқылы
мемлекеттің де салық төлеушінің де пайдасын ойлайды. Сонымен ... ... екі ... әсер ... айта ... ... ... және шектеу. Салық салудың кеңейту жағы салық салу механизімінің
жеңілдіктері арқылы көрінеді, салық төлеуші салықтық ... ... ... ... бір ... өзінде қалдыруға мүмкіндік ... ... ... тоқталатын болсақ, керісінше салық төлеуші төлемдердің
бір бөлігін өзіне қалдырады ... одан ... бас ... осы екі жағы да ... ... ал кейбір жағдайларда
бірі біріне ауысады.
Салықтардың экономикалық табиғатына және салықтық ... ішкі ... ... ... біз ... ... толық объект ретінде
қарастырдық. Экономиканы мемлекеттік реттеу практикасында, бәрінен бұрын
шаруашылық субъектілерінің қызметін реттеу салық ... ... ... арқылы жүзеге асырылады.
Сөйтіп, салық жүйесі мемлекет енгізген салықтан жиынтығынан, оларды
есептеу мен ... ... ... ... ... бөлу әдістерінен тұрады.Салық жүйесінің әр бір құрылымдық
бөлімін мемлекеттік реттеудің шынайы тетіктері ретінде ... ... ... әсер етуі ... емес, жанама түрде жүреді. Әйтсе де
салықтар экономика дамуының ... ... ... ... ұдайы
өндірістің құрылымына белсенді әсер етеді және елдің кейбір аймақтарының
дамуын реттеу құралы болуы да ... ... ... ... қолдау жасайды.Экономиканың дамуына салық құрылымының тигізетін
әсері зор. Сондай-ақ мемлекет тарихи ... ... ... ... ... рөлі ... субъектілерінің немесе салық
төлеушілердің салық жүйесіндегі мәні аз емес. ... ... ... ... құруда негізгі салық элементтері болып ... ... ... ... ... ... көтеретін салық таратушылармен
үнемі сәйкес келе бермейді. Мысалға, алып ... ... оған ... келтіруге болады. Онда, салықты өндірушілер ... ... ал, ... ... ... тұтынушы көтереді. Қазақстан
Республикасының салық ... ... ... ... ... ... ... резидент және резидент емес тұлғалар болып табылады.
Кәсіпкерлер мен шаруашылық субъектілерінің қызығушылығына салықтарды ... ... ... ... түрде әсер етеді. Бұған анықтама ... ... ... ... ... нақты салық салу объектісі,салық
ставкасы, оның төлеу мерзімі, қолданылатын белгілі бір ... ... ... ... ... ... төлеушілердің аса көңіл
бөлетін қызығушылықтары ... ... салу ... ... ... бірі ... салу
объектісі. Бұл салықтық реттеудің негізгі ... ... ... Оның көмегімен кейбір салық төлеуші шаруашылық субъектілерінің
арасында салық ауыртпалығы дифференцияланады. ... салу ... ... ... тауарлар мен қызметтердің бағасы және қосылған құн
есептеледі.
Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес, салық салу ... жеке және ... ... ... ... жылжитын мүліктер,
жер, қосымша құн, қызмет пен тауарлардың кейбір түрлері, жер қойнауын
пайдаланушылардың ... ... ... ең ... оңтайлы
тетігінің бірі болып, салық ставкасы табылады. Бекітілетін салық ... оның ... ... ең ... ... ... ... ставкасын жан-
жақты қарастыра келе, кеңінен таралған ... ... ... деп ... ... ... теориясын қарастырамыз. Осы
теориямен сәйкес экономикалық өсу ... ... ... ... бекіткен барлық салық ставкілері өндіріс ... ... ... ... ... ... жанама шығындарды көбейтеді.
Бұл жинақтау мүмкіндігін, сонымен қатар инвестициялауды ... ... ... тежеп, ұсынысты төмендетеді. Қарастырылып отырған теория
қандай да бір салықтан түсетін пайда ... ... екі ... ... және ... ... ... Мысалы, мемлекеттің нолге
теңестірілген ... ... ... ... және 100 ... теңестірілген
кезде пайда болады. 100 проценттік салық ауыртпалығы жағдайында ... және жуық ... өз ... ... ... салық салуды жоғарлатудың белгілі бір нормасына ... ... ... ... түседі. Ал, шекті нормаға жеткенде бюждет
түсімдері азая бастайды.Теориялық ... ... ... ... ... ... ... тиімді кәсіпорындардың ынталылығын
арттыратын оптималды ... ... бар ... көп ... теориялық,
практикалық талдаулар көрсетіп берді.Салық ставкасы экономиканың даму
ерекшелігімен қатар, ... ... ... отыру керек. Оптимальды
салық ставкасын енгізудің ... ... ... ... ... ... ... болуы немесе оның мүлдем болмауы
болып табылады.Шаруашылықтың нарықтық жағдайындағы ... ... ... ... ... 30-40 ... ... өндірістің
ынталылығының немесе қызығушылық деңгейінің ... шегі ... ірі ... ... ... ... нәтижесінде
өндірістік компаниялардың табысына салынатын салық ... ... ... де аз ... ішінде табысқа салынатын салық
ставкалары бірнеше рет өзгеріске түсіп үлгерді. ... 1992 ... ... ... түрлі пайда көздерінен табылатын табыс түрлеріне 10-70
пайызға дейін дифференциалды ... ... ... ... ... ... 30-45 ... екі түрлі салық ставкасы қолданылды. 1995-
жылғы маусым айынан бастап,салық ставкасы 30% ... ... ... 20% және ... ... төмендетілген 10%
салық ставкасы қолданылды. Ал, ... 5-30 ... ... ... ставкасы қолданылады.Басқа елдермен салыстырғанда біздегі табыс
салығы ставкасы ... ... ... бұл ... ... экономикамыздың
өзіндік ерекшелігіне байланысты.Қазіргі кездегі салықтық реттеудің негізгі
тетіктерінің ... ... ... ... ... ... салық объектісі, субъектісі, ставкасы оларды есептеу мен төлеудің
мерзімі мен тәртібі салықтарды төлеу мен ... ... ... ... ал, ... ... керісінше, кейбір салық төлеушілердің
салықтық төлемдерді азайту жағдайын немесе олардан мүлдем ... ... ... ... ... ... элементтерінен
ерекшелігі сол, ол сол ... ... ... ... ... ... бұл ... икемділігін көретін болсақ, ал,
жеңілдік туралы ... дәл осы ... ... ... ... және жылдамдықпен қамтамасыз етуге болады. Нақ осы ... ... ... ... ... ... ... және оны экономиканы мемлекеттік реттеудің жалпы
механизміне қолдану сферасын қалыптастырады. Салықтық ... ... ... іскерлік белсенділікті арттыруға қолданатын, қаржылық
салымдарды кеңейту, ғылыми-техникалық прогрессті ... ... ... ... ... ... ... кеңінен
қолданылады. Салықтық жеңілдіктердің кәсіпорындарда қолдануының негізгі
бағыттары төмендегідей:
- тиімділікті жоғарылату;
- қоғамға қажетті ... ... ... ... ... ... керек емес, тиімсіз өндірістік кәсіпорындарды қысқарту ... ... ... ынталандыру;
- табыстарды жинақтау мен тұтынуға толық жұмсау;
- өндірістік емес инфрақұрылымдардың дамуын және ... ... ... салық механизміндегі маңызды рөл атқаратын элементтердің бірі
салықтардың төлеу тәртібі мен ... ... ... ... ... ... ... таңдау және оларды есептеудің оңайлатылған
тәртібін белгілеу негізгі міндеттердің бірі ... ... ... ... қашан төлену керек екені бәрібір емес. Себебі, салық
төлеушінің төлеу мүмкіндігі оның ... ... ... байланысты
болып келеді. Осыдан барып, өндірістің баяулауы, салықтан жалтару деген
мәселелер туындайды(6(.
Салық салу ... ... ... ... тұжырымдай
келе, салық механизмінің барлық элементтерін экономиканы мелекеттік ... ... ... ... жүйе ретінде қарастыруға болатынын
байқауымызға болады. Жоғарғы айтылғандардың ... ... ... ... ... ... реттеу қызметін жүзеге асыруға қажетті
құрал береді және сондай – ақ, ... өз ... сала ... ... ... арнайы салық механизмі арқылы, мемлекетке ... ... ... береді.
2. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ШАҒЫН БИЗНЕС СУБЪЕКТІЛЕРІНЕ САЛЫҚ ... ... ... ... салық салудың ерекшеліктері
Нарықтық қатынастар жүйесі, кәсіпкерлікті дамытуға жағдай жасайтын және
олардың өндіретін ... мен ... ... ... мен ... арттыра отырып жұмыс тиімділігін арттыратын шаруашылықты жүргізудің
универсальды үлгісі болып табылады.
Орта және ... ... ... мәселесі бүгінгі күні
Қазақстанның экономикалық саясатында үлкен орын ... Оның ... ... ... өту жағдайында түрлі ... ... және орта ... ... ... ... ... пайда болды,
яғни, тұтыну нарығына өз тауарларын ... ... ... ету, ... жан-жақты дамыту, әлемдік рынокка шығу, ұлттық
байлығымызды көтеру.т.б.
Жоғарыда атап ... ... ... айналысатын
субъектлер саны, кәсіпкерліктің түрлері өте көп, яғни ... ... ... ... ... ... түрлеріне тоқталатын болсақ, оларға, егер
олар заңды тұлға ... ... ... ... ... заңдылығына
сәйкес корпоративті табыс салығы салынады, жеке тұлға болса жеке ... және ... ... барлық кәсіпкерлік қызмет түрлеріне арнаулы салық
режимі қолданылады.Қазақстанда кәсіпкерлік қозғалысын дамытуды және шағын
бизнестің өсуін қолдау ... ... ... Салық
кодексінде шағын кәсіпкерлік субъектілеріне салық салу ... ... ... ... ... ... есептеу мен төлеудің ерекше (оңайлатылған)
тәртібін қолдануға, сондай-ақ олар бойынша салықтық есеп ... ... және ... ... ... да міндетті төлемдер туралы” Қазақстан
Республикасы Кодексінің негізгі ережелері “Арнаулы ... ... ... ... ... 64-ші бап ... реттеледі [6].
Арнаулы салық режимін қолдана отырып мемлекет ... ... ... ... ... және ... салықтық реттеп
отырудан да құры қалмайды.Енді оған ... ... ... ... басынан кешіріп отырған ҚР мемлекет үшін жеке кіші және ... ... ... ... салу ... тигізер әсері ерекше болмақ.
Арнаулы салық режимі шағын бизнес ... ... ... көзінен
ұсталатын жеке табыс ... ... ... ... ... жеке ... салығын есептеумен төлеудің оңайлатылған
тәртібін белгілейді.
Бұл салық салу әдісін салық ... ... бір ... ... ... ... ... түрлерін, яғни, ... ... ... ... төлем көзінен салық салынатын жеке табыс
салығын қоспағанда жеке табыс салығын төлеу мен ... ... ... Ол- ... ... оңайлатылған декларация негізінде
болады. Жеке кәсіпкер ... ... ... жүзеге асырған
жағдайда ол мундай қызыметті ... ... ... ... ... ... Бұл ... патент лицензияның қолданылу мерзімінен
аспайтын мерзімге беріледі. Салық ... ... ... ... орны ... ... органына, бизнес қызыметті уақытша тоқтата тұру
тұралы өтініш берілген жағдайды қоспағанда, ... ... ... ... ... ... ... белгіленген тәртіппен есептеуге және ... деп ... ... ... ... және бюджетке
патенттің құны мен жинақтаушы зейнет ақы қорларына міндетті ... ... ... ... ... кейін бір күн ішінде
патент беруді жүргізеді. Жеке ... ... ... ... ... ... ... болады.Салық салу объектісі болып, ... ҚР ... ... салық кезеңі ішінде тапқан табысы
болып табылады. Салық салудың оңайлатылған жағдайын қолданушыларда міндетті
түрде төмендегі ... ... ... ... орналасқан жері бойынша
аумақтық салық орагандарында мемлекеттік ... ... ... ... өтініші болуы керек; лицензиялауға жататын қызметті жүзеге ... ... ... ... ... ... ... алымдары
төленуі керек; банктегі шоты туралы мәлімет болуы керек; ... ... ... есеп ... туралы құжаттары болуы шарт.
Бұл ретте, арнайы салық режимін қолданатын ... ... ... үшін осы ... ... табыс және әлеуметтік
салықтар бойынша, ал жеке ... ... ... және әлеуметтік
салықтар бойынша оңайлатылған ережелер көзделген.
Сонымен қатар, Салық кодексінің басқа да ... ... және ... ... ... ... ... бизнес субъектілері
үшін қызығушылық тудыратын ережелер бар.
Жеке кәсіпкерге ... ... ... ... үшін ең алдымен
тіркелу қажет.
Шағын ... ... ... тұлғаларды тіркеу Қазақстан
Республикасының әділет органдарында жүзеге асырылады.
Заңды тұлғаны тіркеу үшін кәсіпкер тіркеуші органға ... ... ... ... ... ... ... үшін алымды төлеуді
растайтын құжатта қоса ... ... ... ... ... тіркеу 3 жұмыс күні ішінде жүргізіледі.
Жеке кәсіпкерлерді міндетті ... ... егер ол ... ... ... және оның жылдық жиынтық табысы
Қазақстван Республикасының заң ... және жеке ... ... ... ... кірістің салық салынбайтын мөлшерінен асқан
жағдайларда кәсіпкердің ... жері ... ... ... жүзеге
асырылады. Салық салынбайтын салықпен жылдық жиынтық ... бір жыл ... ... ... (АЕК) ... ... айқындалады.
Мемлекеттік тіркеу үшін салық ... ... ... ... ... үшін ... ... қажет.
Шаруа (фермерлер) қожалықтары, барлық санаттағы мүгедектер, сондай-ақ
Қазақстан Республикасының азаматтығын алғанға дейін заңды ... ... ... ... репатрианттар (оралмандар) алымды
төлеуден босатылады.Алымды төлегеннен кейін ... ... ... мемлекеттік тіркеу үшін алым туралы құжатты (түбіртек)
салық органына беру қажет. Көрсетілген құжаттар ... ... ... ... беру ... кәсіпкерді мемлекеттік тіркеуді
жүргізеді.Егер жеке ... ... ... қызметті жүзеге асыру
мерзімі көрсетілмесе, мемлекеттік тіркеу туралы құжат мерзімсіз беріледі.Он
жұмыс күнінің ішінде ... ... ... ... ... өткеннен кейін салық органына қою және ... ... ... алу үшін салық органына жүгінуге міндетті. Жеке
кәсіпкерлер егер жоқ болса, СТН-да алуы тиіс. Бұл үшін олар ... ... ... ... ... ... ... беруінен кейін екі жұмыс
күнінің ішінде салық органы оған СТН мен Салық төлеушінің куәлігін ... ... ... алып және ... ... ... ... бюждетпен есеп айырысудың тәртібін таңдау қажет. Салық
заңнамасына сәйкес ... ... ... жалпы белгіленген тәртіпте
немесе арнайы салық режимі бойынша бюджетпен есеп айырысуды жүргізуге құқық
беріледі.
Арнаулы салық ... мәні ... ... салық режимі әлеуметтік
және корпорациялық немесе жеке табыс ... ... ... ... ... ... басқа), сондай-ақ салық жүктемесін
кеңейтуге бағытталған жеңілдік ... мен ... да ... ... есеп беруін есептеу, төлеу және ... ... ... кезде біздегі орташа кєсіпорындардың статусы єлі де ... жоқ, ... 2003 жылы ... ... ... ... Заңда шағын және орта, ірі кєсіпорындардың ... ... ... ... Онда орта ... ... ... саны 250
адамнан жєне жалпы активтерінің құны 325000 ... ... ... ... ... ... Осы ... дейін, нақты
қандай кәсіпорындарға жатқызылатыны белгісіз, шағын кәсіпкерлігі қайсы,
орта кәсіпкерлігі қайсы, бәрібір үкіметтің ... ... орта ... ... қолдау туралы сөз болып жатады. Сондықтан, мемлекеттік
қолдауды ... етіп ... ... ... ... олар ... ұйымдастыру негізгі мәселелердің біреуі болып табылады.
Ал, 2006 жылдың сәуір айынан бастап енгізілген «Жеке кәсіпкерлік туралы»
Қазақстан Республикасының заңы ... ... ... төмендегідей
кәсіпкерлерлікпен айналысатын субъектлер жатқызылмайды:
- наркотикалық, психотропты, прекурсорлық ... ... ... тауарларды өндіріп және көтерме саудада сататын;
- нан өнімдерін өндіру пунктеріндегі ... ... ... бойынша;
- лотореялар ұйымдастыру мен өткізу;
- шоу-бизнес және ойын бизнес саласындағы қызметтер;
- сертификаттау, метрология және сапа басқару ... ... ... ... газ, ... және жылу энергиясын өндіру мен өңдеу;
- радиоактивті материалдарды өндіру мен өңдеу саласындағы қызметтер;
- банк саласындағы қызметтер ... ... банк ... және сақтандыру нарығындағы қызметтер түрлері (сақтандыру агенті
ретіндегі қызметтен басқа);
- аудиторлық қызмет;
- бағалы қағаздар нарығындағы кәсіби қызметтер [7].
Тек салық ... яғни ... ... ... үшін ... режимін қолдану үшін Салық кодексінде “шағын бизнес субъектілері”
термині пайдаланылады, оған ... ... ... саны және ... ... ... ... бизнес субъектілері” түсінігіне мыналар түседі:
1)Жеке кәсіпкердің өзін қоса қызметкерлердің саны 25 адамнан аспайтын,
ал тоқсандық кірісі 10,0 млн ... ... жеке ... ... құрмай кәсіпкерлік қызметімен айналысатын жеке тұлғалар);
2)Тоқсан үшін қызметкерлеріңнің саны 50 адамнан аспайтын, ... 25 млн ... ... ... ... басқа, қызметтің мынадай түрлеріне арнаулы салық режимі
қолданылмайды: акцизделген өнім ... ... ... бухгалтерлік
қызмет көрсетулер; мұнай өнімдерін сату; шыны ... ... жер ... ... ... лицензияланатындар (төмендегі аталған
тауарлар мен қызмет көрсетулер 23 ... 2002 ж. № 358; ... мен ... ... ... ... мен қызмет көрсетулер
мен жұмыстар ... ... ... ... ... ... үй коммуналдық-тұрмыстық ... ... ... жөндеу және құрылыс жұмыстары; күзет, өрт дабылы ... ... ... ... жобалау, монтаждау, орнату мен техникалық
қызмет көрсету; өртке қарсы техниканы, өртке қарсы ... ... ... орнату мен техникалық қызмет көрсету;
жолаушылар лифтерін монтаждау, жөндеу және ... ... ... ... құралдары мен аспаптарын, сондай-ақ, ... ... ... мен ... ... ... дайындау,
шығару, ұқсату және көтерме сату; ... мен ... ... ... ... ... ... дайындау және сату;
құрылыс материалдарын, бұйымдар мен конструкцияларды шығару бойынша жобалық-
іздестіру, сараптық, құрылыс-монтаждық жұмыстар; алкоголь ... ... ... теле ... телевизиялық трансляциялар жасау,
дыбыстық программалар ... ... ... ... арқылы қызмет
көрсету, басқа да түрлі іздеу, құтқару, жұмыстарын жүзеге асыратындар; жол
жұмыстарымен айналысатын техникаларды жасау, ... ... ... ... ... ... ... жеке және заңды тұлғалар; заңды
тұлғалардың білім беру сферасындағы жүзеге асыратын қызметтері; ... ... ... қамтамасыз ету; табиғи қорларды іздестіру,
жобалау,өңдеу, өндіру, жөндеу, құрастыру т.б. ... ... ... ... ... ... ... жұмыстараның түрлері
жатқызылады.
Мысалы, кәсіпкердің шағын дүкені және асханасымен бірге май құю
станциясы бар. Бұл ... ... ... режимін қолдана алмайды, өйткені
осы режим мұнай өнімдерін сатуға таралмайды.
Бұдан ... ... ... ... бар ... ... филиалдардың, өкілдіктердің өздері;
- заңды тұлғалардың еншілес ұйымдары мен тәуелді акционерлік қоғамдар;
Әртүрлі елді мекендердегі өзге оқшауланған құрылымдық бөлімшелері бар
салық ... ... ... ... ... ... ... заңды тұлға арнаулы салық режимін қолданудың негізгі шарттарына
(кіріс, қызметкерлердің саны мен ... ... ... ... ... онда ... бар. Бұл ... осы заңда тұлға мен оның филиалы
арнаулы салық режимін қолдануға құқы емес.
Арнаулы ... ... ... ... ... ... белгіленген тәртібін
таңдауды кәсіпкер ерікті ... ... Бұл ... ... ... бюджетпен есеп айырысудың бір нгысанын ғана таңдауға құқылы.
Арнаулы салық ... ... ... ... нысанының
көптүрлілігін ескеріп шағын бизнес субъектісі үшін бюждетпен ... үш ... ... ... 2009 жылдың қаңтар айына дейін егер
кәсіпкерлік қызметі мезеттік сипатта болса бір жолғы ... ... ... ... кіріс болса және жеке кәсіпкер нысанында өз қызметін
жүзеге ... онда ол ... ... ... есеп ... құқылы.
Жалдамалы еңбекті тартумен бірге әртүрлі жоспарлы ... бар ... ... ... ... есеп айырысудың үшінші нысаны
ұсынылады.
Бюджетпен есеп айырысудың аталған нысандары шектерінде салық салудың
мұндай ... ... ... ... ... ... ... береді, бұдан басқа салық сауаттылығы ... ... ... ... ... біртіндеп көшуге мүмкіндік береді.
Бір жолғы талондар қызметі мезеттік, тұрақты емес сипаттағы жеке
тұлғалар үшін көзделген. ... ... деп бір ... ... алғанда 90
күннен астам емес жүзеге асырылатын ... ... Бұл ... ... және кәсіпкер ретінде мемлекеттік тіркеуден босатылған.
Бір жолғы талон бойынша бюджетпен есеп айырысу мүмкіндігі 2009 ... ... ... патент және оңайлатылған декларация бойынша
шағын бизнес субъектілері бюджетпен есеп ... ... ... ... жеке ... үшін бюждетпен есеп айырысудың патенттік нысаны
көзделген. Оны жалдамалы ... ... ... және ... теңгеден астам емес кіріс алатын жеке кәсіпкерлік нысанындағы қызметін
жүзеге асырушы жеке кәсіпкерлер пайдалана алады. Есеп ... ... ... ... бар жаңа ... кәсіпкерлер үшін ыңғайлы.
Мысалы, орташа айлық кірісі 30 мың теңге құрайтын, өз бетінше ... ... ... ... ... шебер, яғни орташа бір жыл
үшін 360мың теңге (30 мың теңге*12 ай=360мың теңге).
Патент алу үшін кәсіпкерге ... ... ... орны ... ... ... ... көрсете отырып патент алуға өтініш және Жеке
кәсіпкерді мемлекеттік ... ... ... ... ... түрін жүзеге асыру кезінде лицензияны беру қажет. Бұл
ретте, лицензияның қызмет ету ... ... ... ... ... бойынша салықтар сомасы салық төлеушінің көрсетілген болжанатын
кірісінен 3 ... ... ... Басқаша айтқанда, салықтарды
кәсіпкер өзі болжанатын кіріске біртұтас ставканы ... ... ... ... ... ... ... есептейді. Алынған сома жеке табыс
салығы мен әлеуметтік салықтар түрінде тең үлестермен ... ... тиіс ... құны ... ... ... ... айқындаудың
мұндай тетігі кәсіпкер үшін қйындық тудырмайды.
Мысалы, 60,0 мың теңгедегі жеке кәсіпкердің ... ... ... құны ... ... (60,0 мың теңге*2процент). Патент құны ... ... (600 ... мен ... ... (600теңге) бөлінеді
(1200/2=600теңге) және бюджетке аударуға жатады.
Патентті салық органдары патент құны мен жинақтаушы ... ... ... ... ... ... ... құжаттарды салық
төлеуші бергеннен кейін береді [6].
Нақты алынған ... ... ... жағына да, кему жағына да патент
құнын, қайта есептеуді жүргізуге мүмкіндік ... ... ... ... ... аударамыз.Көрсетілген кірістен нақты кірістің
асуы кезінде салық төлеушіге асу сомасын 5 жұмыс күні ішінде ... ... ... ... ... жүргізуі қажет.
Мысалы: кәсіпкердің көрсетілген сомасы патент алу кезінде 50,0 ... ... ... 80,0 мың теңге алды. Асқан сомасы 30,0 мың теңге
құрайды. Бұл жағдайда, оған 300 ... жеке ... ... 600 ... мың ... процент) қоса төлеу қажет.
Егер, патентті алу кезінде көрсетілген кірістен нақты кіріс төмен
болған жағдайда, онда ... ... ... ... ... ... ... зерттеу өткізуден кейін салық төлеушінің өтініші негізінде
жүргізіледі.Патентті жеке кәсіпкердің ниеті бойынша салық органы бір ... ... айға да, ... бір ... ... ... ... мүмкін.Сондай-ақ
осы режимде норма енгізілгеніне салық төлеушінің назар аударғанын қалар
едік, оған сәйкес кәсіпкерлік қызметін ... ... ... ... ... есеп ... жүзеге асыратын кәсіпкерге кәсіпкерлік
қызметін уақытша тоқтата тұру туралы өтініш қызметті жүзеге ... ... ... берілу қажет.Мұндай өтініш жоқ болған жағдайда ... ... ... тәртіпте бюждетпен есеп айырысуды осы салық
төлеуші жүргізеді деп ... ... ... Жеке ... ... ... үшін жалдамалы қызметкерлерді тарту кезінде ... ... ... ... режиміне немесе салық салудың жалпы белгіленген
тәртібіне көшу қажет.
Арнаулы салық режимінде салық есеп ... ... ... ... есеп ... ... нысаны кезінде-патент алуға
өтініш;
- оңайлатылған декларация негізінде ... есеп ... ... -
оңайлатылған декларация.
- салық төлеушілер мынадай салық есеп беруін ... ... ... тапсырысты хаттағы почта бойынша;
- электрондық түрде.
Оңайлатылған декларация есепті тоқсаннан кейінгі ... 10 ... ... ... ... органына беріледі.
Салық кодексімен әртүрлі салық комитеттерінің қарауындағы аумақтарда
орналасқан қызметті олардың ... ... ... ... төлеушінің салық
органымен өзара қарым-қатынастар мәселесі реттелген.
Мәселен, оңайлатылған ... беру ... ... ... орны
бойынша салық органында жүргізіледі. Егер ... ... ... ... аумағындағы кәсіпкерлік қызметін жүзеге
асыру ... бар ... онда ... ... ... арнайы
салық режимін қолдануға өтініш беру үшін салық ... өз ... ... Одан ... ... ... ... салықтарды төлеу мен
оңайлатылған декларацияны беруді ... ... ... және ... ... салықтарды төлеу кәсіпкерлік
қызметін айналысу басталғанға дейін ... ... ... ... ... ... ... тоқсаннан кейінгі
айдың 15 ... ... ... ... ... нысанмен салыстыру бойынша оңайлатылған декларация негізіндегі
бюждетпен есеп айырысудың ... ... ... ... ... салықтарды төлеу үшін айналым ... ... ... ... де ... ... салық кезеңі-тоқсан аяқталғаннан
кейін, яғни кірісті ... ... ... төлеушіге патент пен
оңайлатылған декларация бойынша салықтарды есептеудің ... ... ... ... ... ... ... көрсетілген кіріс пен
санына байланысты ҚР ... ... ... ... кестелерді пайдалана алады. Бұдан басқа, ҚР Қаржы ... ... ... ... ... ... ... кейін салық есеп беруінің нысандары ... ... ... мен төлеу жалпы белгіленген тәртіпте жүргізіледі.Арнаулы
салық режиміне көшу мен қайту тәртібіне келетін болсақ, бірінші кезекте,
салық ... ... салу ... ... ... берілген, яғни ол шағын
бизнес субъектілері үшін ... ... ... бірі немесе жалпы
белгіленген тәртіпті қолдана алады.
Жағдайлар ... ... ... ... ... өз ... шығу
жағдайында кәсіпкер өтініш негізінде салық салудың жалпы белгіленген
тәртібіне көшеді.Бюждетпен есеп айырысуды ... ... ... осы режимде
арнайы салық режимін қолдануды тоқтату мен ... ... ... ... және “Әкімшілік құқық бұзушылықтар ... ... ... ... өзгерістермен реттеледі.Мысалы,
салықтарды есептеу мен төлеудің жалпыға бірдей белгіленген тәртібіне ... ... ... ... ... екі жыл қолданылғаннан кейін ғана
арнаулы салық режиміне қайта ауысуға болады.
Арнаулы салық режимін қолдану бойынша заң бұзушылықтарды ... 5 жыл ... ... ... ... одан ... қолдану үшін
“Әкімшілік құқық бұзушылықтары туралы” Қазақстан Республикасының Кодексіне
енгізілетін ... мен ... ... ... ауыл ... ... арнайы салық режимін
қолдануда ең негізгі орын алатын ол- шаруа (фермер) қожалықтарына арналған
арнаулы салық режимі ... ... ... ... ... ... ... жер
салығын төлеу негізінде бюджетпен есеп айырысудың айрықша тәртібін көздейді
және ... ... ... ... және сату ... ... ауылшаруашылық өнімдерін өндіру, ұқсату және сату жөніндегі
қызметті ... ауыл ... ... ... өзі өндірген
ауылшаруашылық өнімдерін ұқсату және оны өткізу жөніндегі шаруа ... ... ... ... ... қолдану үшін жыл сайын
20 ақпаннан кешіктірмей жер учаскесі орналасқан жердегі салық органына
уәкілетті ... ... ... ... ... өтініш береді.
Бірыңғай жер салығын төлеу негізінде арнаулы салық режимін қолданатын
шаруа ... ... ... түрлерін:
1)Осы арнаулы салық режимі ... ... ... ... табыссынан жеке табыс салығын;
2)Осы арнаулы салық режимі қолданылатын қызметтіә жүзеге асырудан түскен
айналым бойынша қосылған құн салығын;
3)Осы ... ... ... ... қызмет бойынша жер салығын;
4)Қазақстан Республикасының Үкіметі белгілеген қажеттілік нормативтері
шегінде салық салу объектілері ... ... ... ... ... Республикасының Үкіметі белгілеген қажеттілік нормативтері
шегінде салық салу ... ... ... ... ... ... ... бағалау құны бірыңғай жер салығын есептеу үшін негіз
болып табылады.Жер учаскесін ... ... ... ... жер ... белгіленген тәртіппен жүргізіледі.Бірыңғай
жер салығын есептеу жер учаскесін бағалау ... 0,1 ... ... ... ... жер ... ... жер учаскесі орналасқан жер бойынша тиісті
бюджетке екі мерзімде:
1)Ағымдағы ... ... ... ... 20 қазанынан
кешіктірілмейтін мерзімде төленеді.
2)Бірыңғай жер ... ... ... есеп айырысу есепті кезеңнен
кейінгі салық ... 20 ... ... ... жер салығын төлеушілер жыл сайын ағымдағы салық кезеңінің 15
науырызынан кешіктірілмейтін мерзімде жер ... ... ... органдарына өткен салық кезеңі үшін ... жер ... ... тапсырады.Бірыңғай жер салығын төлеушілер шаруа қожалығының
басшысын және мүшелерін қоса алғанда, әрбір қызметкер үшін ... ... 20 ... ... ... ... салық сомасын ай
сайын есептеп отырады.
Қазақстан Республикасында сонымен қатар ауыл ... ... зор. ... оған ... ... ... ... тоқталып
өтетін болсақ, мысалға шаруа қожалықтарына арналған салық режимі бірыңғай
жер салығын төлеуге ... ... жер ... төлеу негізінде
арнаулы салық режимін қолданатын шаруа (фермер) қожалықтары (бұдан әрі –
бірыңғай жер ... ... ... ... ... осы арнаулы салық режимін қолданылатын қызметтен түскен шаруа (фермер)
қожалықтарының табысынан жеке табыс салығын;
2) осы ... ... ... ... ... ... асырудан айналым
бойынша қосылған құн салығын;
3) осы арнаулы салық режимін қолданылатын қызмет ... жер ... ... салу ... бойынша көлік құралдарына салынатын
салықты;
4) Қазақстан Республикасының Үкімет белгілеген қажеттілік ... ... салу ... бойынша көлік құралдарына салынатын
салықты;
5) Қазақстан Республикасының Үкімет ... ... ... салық салу объектілері бойынша мүлік салығын ... ... ... құн ... ... болып табылмайтын бірыңғай жер
салығын төлеушілер салық органына осы салық бойынша есепке қою ... ... ... ... ... Арнаулы салық режимі қолданылмайтын қызмет ... ... ... бірыңғай жер салығын төлеушілер кірістер мен шығыстардың
3. (жалақыны есептеуді қоса ... ... ... ... ... ... есебін жүргізуге және жалпы белгіленген тәртіппен
қызметтің ... ... ... тиісті салық пен бюджетке төленетік
басқа да міндетті төлемдерді есептеуді, салық есептілігін тапсыру мен
төлеуді ... ... ... ... құны ... жер салығын есептеу үшін негіз
болып ... ... жер ... ... учаскесі орналасқан жер бойынша
тиісті бюджетке екі мерзімде:Төлеудің ... ... ... ... төлеушілер ағымдағы төлемді бұдан бұрынғы ... ... ... жер ... бойынша декларацияда есептелген ... ... ... ... ... кем емес ... ... Шаруа
(фермер) қожалықтары жер пайдалану құқығында жер ... ... ... үшін ... жер ... (салық салу объектісінің өзгеруін
есепке ала отырып) есептейді және төлейді.
Жер учаскелерін ... ... ... ... салық салу
ерекшеліктері
1) Шаруа қожалығы жер учаскесін басқа шаруа қожалығына ... ... ... ... жер ... бойынша бірыңғай жер салығын
жалға беру шартында көрсетілген жер учаскесінің ... ... ... ала ... ... және ... алушының пайдалану кезеңі жер учаскесін жалға алған айдан
кейінгі айдан бастап ... ... жер ... ... ... ... ... тиісті) табыс
бойынша шаруа қожалығын салықты ... ... ... ... және ... қожалығы бірыңғай жер салығын төлеуші болып табылмайды салық
төлеушіге жер учаскесін жалға ... ... ... жер учаскесі бойынша
бірыңғай жер салығын есептеу мен төлеу ... ... ... ... учаскесін жалға беруден алынған табыс бойынша
шаруа қожалығы ... ... ... белгіленген тәртіппен есептейді және
төлейді. Бұл орайда осындай жер учаскесі бойынша бірыңғай жер ... ... ... ... салық салынатын табыс айқындалған кезде
шегерілуге тиіс. Бірыңғай жер салығын төлеушілер жыл сайын ағымдағы ... 15 ... ... ... жер учаскелер
орналасқан жердегі ... ... ... ... ... үшін
бірыңғай жер салығы бойынша декларация тапсырады.
Бірыңғай жер ... ... осы ... ... ... ... жылдың 15 наурызынан кешіктірілмейтін ... ... ... ... ... үшін ... жер салығы бойынша ағымдағы
төлем есебін;
2) нотариат немесе селолық атқарушы органдар ... ... ... ... ... ... жер ... туралы
шартты қоса алғанда, уақытша жер пайдалану шарттарының) көшірмесін
тапсырады.
Жер пайдалану құқығына актісі ... ... ... жер
салығын төлеушілер жергілікті атқарушы органның жер пайдалану құқығын беру
туралы шешімін ... ... ... жер ... ... акт ... ... төлеуші оны алған кезден бастап отыз күн ішінде оның нотариат
немесе ... ... ... ... көшірмесін салық комитетіне
табыс етеді.
3) жер ресурстарын басқару ... ... ... берген жер
учаскесін (жер пайдалану құқығын) бағалау құнын анықтайтын актінің
нотариат немесе селолық атқарушы органдар куәландырған көшірмесін
табыс етеді. Акт ... ... жер ... ... құны
жер ресурстарын басқару ... ... ... ... ... 1 ... жердің аудан бойынша орташа ... ... ала ... ... әлеуметтік салық сомаларын есептеу үшін қажетті деректерді
міндетті ... ... ... ... салық кезеңінде
жалдау туралы мәліметтер табыс етеді.
Осы ... ... ... ... алған жаңадан құрылған салық
төлеушілер бірыңғай жер ... ... ... ... ... ... салық режимін қолдану құқығына өтініш бергенннен ... ... күн ... осы баптың 2- тармағында аталған құжаттарды ... ... ... ... ... ... жер салық
органына бергеннен кейін он бес күн мерзімде өткен салық ... ... ... ... ... жер ... ... шаруа
қожалығының басшысын және мүшелерін қоса ... ... ... үшін
салық сомасын ай сайын есептеп отырады.
Бірыңғай жер салығын төлеушілер бірыңғай жер ... ... ... ету үшін белгіленген мерзімдерде:
1) әлеуметтік салық бойынша декларация;
2) ... ... ... жеке ... салығы бойынша есепті;
3) жинақтаушы зейнетақы қорларына міндетті зейнетақы жарнеларын ... ... жер ... ... су ресурстарын пайдаланғаны үшін төлемақы
бойынша және қоршаған ортаны ластағаны үшін ... ... ... ... ... беріп өткен кәсіпкерлік қызметтің жекелеген түрлері
бүгінгі күнде ... ... келе ... ... түрлері болып табылады.
Көбінше ол қалалық жерлерде дамыған, әсіресе Алматы ... ірі ... ... ... ... ... басқа елді мекендерге қарағанда
жоғарырақ. Қазақстан Республикасындағы салық ... және ... ... да ... ... ... ... салық салудың
айқындылығы, әділдігі, салық жүйесінің біртұтастығы және салық ... ... ... [8].
Қазақстан Республикасының салықтары және бюджетке төленетін басқа да
міндетті төлемдері айқын болуға ... ... салу ... ... ... ... туындарының орындалуының және толықтырылуының барлық
негіздері мен тәртібін ... ... ... ... білдіреді.
Қазақстан Республикасында салынатын салық және бюджетке төленетін басқа
да міндетті төлемдердің бірі: шағын бизнес ... ... ... ... ... ... қолданатын жеке кәсіпкерлер арнаулы
салық режимі қолданылатын қызметінен түскен табыстарынан жеке табыс салығы
бойынша декларация ... ... ... ... ... тыс
жерлерде төленген жеке табыс салығының сомалары Қазақстан Республикасында
салық төлеу кезінде есепке жатқызылады. Жеке ... ... ... ... ... ... ... салығын төлегенін растамаған
жағдайларда, жеке табыс салығын ... жеке ... ... ... ... ... ... заңдылығымен белгіленген ставкаларды
қолдану жолымен жүргізіледі.
2.2 Шағын бизнес субъектілері мен ... ... ... ... ( ... ... салық басқармасының мәліметтері бойынша)
Қазақстан Республикасында жүргізіліп жатқан салықтық саясат ел дамуының
индустриалды-инновациялық дамуының мақсаттары мен міндеттерімен ... ... ... ... ... ағымын ынталандыруды
жүргізуге, өндіріске жаңа ... ... ... ... ... мен оның ... мүмкіндік беретін жеңілдіктер
кешенін қамтиды.
Алматы қаласы Қазақстан Республикасының ... ... рөл ... Алматы қаласы еліміздің бюджеттік кіріс көзі ретінде
да ... зор. 2010 ... ... бойынша Алматы қаласының салықтық
түсімдері мен бюджеттік ... ... жеке үлес ... ... 24,6%- құрады. Жалпы, 2010 жылы шоғырландырылған бюджетке алдыңғы
жылдармен салыстырғанда салықтық түсімдер мен міндетті төлемдердің ... ... ... ... ... ... байқалады. Жергілікті
бюджетке түскен түсімдердің өсімі ... ... ... және ... ... Алматы экономикасы өсудің оң бағытына ие,
осыған өз ... ... ... ... де өз үлесін қосуды. Енді
осы шағын кәсіпкерлік ... ... ... ... ... ... 2010 жыл нәтижесі ... ... ... ... ... 187226,5 ... ал қалалық түсімнің 56,6%
үлесін құрады. 2009 жылмен салыстырғанда түсім өсімі 59 364,4 ... 56,6% ... Егер 2010 ... ... жүргізсек, онда өсім
78062,4 млн.тенге немесе 71,5% құрады(9(.
Кесте 1
Кәсіпкерлік субъектілерінің көрсеткіштерінің салыстырмалы мәліметтері
(млн.теңге)
|2010ж. ... ... ... ... ... |
| | |дер | ... ... ... |
| | | | ... | ... |
| |1 |2 |3 |4 |5 |6 |
|1 |Ірі ... |1 777 |1 156 |2% |88 982,20 |26,9% |
|2 ... ... |20 343 |10 136 |20% |54 580,20 |16,5% |
|3 |ШКС, ЖК, ... |57487 |78% |187 ... |
| ... ... |4473 |2393 |4% |81 704,90 |24,7% |
| ... | | | | | |
| ... | | | | | |
| | ШКС ... ... 351 |26 627 |36% |82 366,40 |24,9% |
| |ЖК |37 486 |27 547 |38% |22 824,40 |6,9% ... |99430 |68779 |100% |330 ... ... [9] көзі ... жасалған ... жыл ... ... 72837 ... ... субъектілері
тіркелген, олардың ішінде заңды тұлғалар 35351 не барлық шағын кәсіпкерлік
субъектілеріиің 49% және жеке ... ... ... ... 37486 ... 51%.
2010 жылы 2009 жылмен салыстырғанда шағын кәсіпкерлік субъектілерінің
саны 7% өскенде, түсім өсімі 40% ... ... ... ... мен олардан түсетін түсім динамикасы
(млн.тенге)
|Салық төлеуші ... саны ... ... түсуі |
| ... жыл ... ... ... 96476 ... бизнес субъектісі
не барлық шаруашылық субъектісінің 80,9% (119212) тіркелген, ... ... ... 44655 не барлық шағын ... ... ... жеке ... ... ... жеке тұлғалар 51821 немесе
53,8%.
2009 жылы шағын бизнес субъектілерінен түсім 261799,8 ... ... ... 53% ... 2010 ... ... түсім өсімі
74573,3 млн.тенге немесе 39,8% құрады.
Алдыңғы жыл көрсеткіштерінің динамикасын ... ... ... ... ... ... ... көрсетеді, салықтық түсім
өсімі 74573,3 млн.тенге немесе 39,8% құрады.
2010 жыл мәліметтері бойынша, жеке ... ... ең ... ... жеңілдетілген декларация негізінде арнаулы салық режимін
қолданатындарға келетінін атап өту қажет – 74%, жалпылама ... ... ... ... режиміне өту күтілуде, осылайша ... ... жеке ... саны 7% ... ... ал патент
негізінде жұмыс жасайтын жеке кәсіперлер саны 34%, жеңілдетілген декларация
негізінде 29% ... ... ... ... ... жеке ... ... теңге)
|АСР |Тіркелген ЖК саны ... ... ... |
| ... ... ... ... салу режимінің қарапайымдығымен
және жалпы-түсіндірме жұмыстарының тұрақты түрде жүруімен түсіндіріледі,
сонымен қатар, Алматы қаласы бойынша ... ... қала ... қатысуымен Қоғамдық-Эксперттік Кеңес қызмет атқарады.
Сурет 1.Салық салу режиміне ... ЖК ... [9] көзі ... ... жыл ... ... тіркелген жеке кәсіпкерлер саны 37486
құрады, былтырғы жылмен салыстырғанда 8440 кәсіпкерлерге ... және ... ... ал ... ... болсақ жеке кәсіпкерлердің түсімдері 775,5
млн.тенге не 47% өсімі байқалады, бұл жерде жалпы түсім 2409,8 млн. ... салу ... ... ... ... түрде көрінеді:
1. Патент негізінде арнаулы салық режимін пайдаланатын жеке кәсіпкер
саны 8988 ... ... жеке ... 24%, ... 248 ... немесе
жеке кәсіпкерлердің түсімінің 10% құрады.
2. ... ... ... ... салық режиммін
пайдаланатын жеке кәсіпкерлер саны 27652 немесе 74%, түсімі 1778,6 млн.тг.
немесе жеке кәсіпкерлердің барлық ... 74% ... ... ... ... есеп ... жеке ... саны
846 немесе 2%, түсімі 383,1 млн.тг. немесе жеке кәсіпкерлердің ... 16% ... жыл ... сай ... салық режиміне шаққандағы ... ... ... ең ... ... салмағы жеңілдетілген
декларацияға 70,3%, патентке 27,8% және ... ... ... ... келеді.
2009 жыл нәтижесі бойынша тіркелген жеке кәсіпкерлер саны ... ... ... салыстырғанда 10958 кәсіпкерлерге ұлғайды және өсім
26,9%құрады, түсімдер де 908,9 млн.тенге не 27,4% шамасына ұлғайды.
Сурет 2. ... салу ... ... ЖК ... [9] көзі ... ... ... түрлеріне шаққандағы көрсеткіштер:
Патент негізінде арнаулы салық режимін пайдаланатын жеке
кәсіпкерлер саны 13427 немесе барлық жеке ... 27,7%, ... ... ... жеке ... түсімінің 9,6% құрады.
Жеңілдетілген декларация негізінде арнаулы салық режимін
пайдаланатын жеке ... саны 34077 ... 70,3%, ... ... ... жеке ... ... түсімдердің 77,2% құрады;
Жалпылама режимде бюджетпен есеп айырысатын жеке кәсіпкерлер саны
940 немесе 1,9%, ... 437,2 ... ... жеке кәсіпкерлердің барлық
түсімдердің 13,2% құрады;
Қала бойынша патент негізінде ... ... 1 жеке ... үлесіне
келетін орташа салық түсімі айына 2,9 мың ... ... 96,6 ... ... ... 38,7 мың ... (табыс 1112,4 мын.тенге),
жеңілдетілген декларация бойынша 9,2 мың теңге(табыс 306,0 мын.тенге).
Арнаулы салық режимі, ... ... ... ... ... ... ... түсімдер талдауы түсімдердің ең жоғары
үлестік ... ... ... 23,6%, ... ... 20%, келетінін
көрсетеді. Қызмет істеп тұрған жеке кәсіпкерлер саны ... 21,3% ... 19,3% на ... ... келеді.
Бір жеке кәсіпкер үлесіне келетін түсімнің ең жоғары көрсеткіші Медеу
ауданы бойынша ... ... (10,3 мың ... ... ең төмен
көрсеткішті Әуезов ауданы бойынша салық басқармасы (6,3 мың теңге айына)
иеленеді, ... ... ... ... ... ең төмен көрсеткіш
(5,9 мың теңге айына) Әуезов ауданы бойынша ... ... , ... ең ... ... Жетісу ауданы бойынша салық басқармасы – 1,8
мың ... ... ... 60 мын.тенге).
Алдымен патент бойынша жұмыс жасайтын тұлғаларға талдау жасайық.
Кесте 4
2008 жылмен салыстырғандағы 2009 ... ... ... жұмыс жасайтын ЖК
бойынша мәліметтер
(мың. теңге)
|Аудандық салық ... ЖК саны ... ... ... | |. ... | |
| | | | | |
| |2008ж. |2009ж. | |2008ж. |2009ж. | ... |1428 |1094 |-334 |18 700 |34 500 |15 ... |1184 |1863 |679 |61 691 |78 900 |17 ... |1028 |1473 |445 |19 414 |21 047 |1 633 ... |1067 |1811 |744 |8 847 |47 939 |39 ... |1115 |1480 |365 |26 335 |36 246 |9 911 ... |6709 |8988 |2279 |177 735 |248008 |70 ... [9] көзі ... жасалған ... ... ... ... ... ... онда ... Сурет 3. 2008 -2009 жылдардағы патент ... ... ... ... [9] көзі ... ... жылы 2009 жылмен салыстырғанда патент негізінде жұмыс ... ... ... 2279 бірлікке өсімі байқалады және 01.01.09 жыл
сәтіне патент негізінде жұмыс ... 8988 жеке ... және ... ... 248008 мың ... ... бұл алдыңғы жылмен салыстырғанда
70273 мың.тг. немесе 40% ... ... ... басқармалары бойынша бөлінген патент түсімі мен
саны көрсетілген.
(мың. теңге)
Сурет 4. 2008-2009 жылдардағы патент ... ... ... ... [9] көзі ... жасалған
Кестеден көрініп тұрғандай, патент негізінде арнаулы салық режимін
пайдаланатын жеке кәсіпкер санының ... ... ... ... ... ... ... негізінде жұмыс жасайтын жеке кәсіпкерлер 334
бірлікке азайған. ... ... ... жеке ... санының 380
салықтөлеушілерге өскенде түсімі 13372 мың теңгеге азайғаны байқалады.
Суреттен көріп отырғанымыздай, жеке кәсіпкерлер санының да, ... ... ... ... ... ... ... жеке кәсіпкерлер санының
679 бірлікке және түсімнің 17209 мың теңгеге өсуі, ал Медеу ... ... ... ... ... жеке ... саны 744-ке және сәйкесінше
түсім 39092 мың ... ... ... ... салыстырғанда 01.01.10 ж. ... ... ... ... ЖК ... мәліметтер
|АСБ |тіркелген ЖК саны |ауытқу |Түсім (млн. тг.) ... |
| | 01.01.09 | ... | ... ... ... |1 267 |1 963 |696 |29,38 |60,10 |30,7 ... |1 094 |2 127 |1 033 |34,50 |56,50 |22,0 ... |1 863 |2 511 |648 |78,90 |68,60 |- 10,3 ... |1 473 |2 205 |732 |21,04 |32,40 |11,4 ... |1 811 |2 586 |775 |47,90 |75,10 |27,2 ... |1 480 |2 035 |555 |36,24 |25,90 |- 10,3 ... |8 988 |13 427 |4 439 |247,96 |318,60 |70,6 ... [9] көзі ... ... ... көрініп тұрғандай, патент негізінде арнаулы салық ... жеке ... ... 4439 ... 27,7% ... ... түсімдер өсімі 70,6 млн.тенге немесе 28,4% құрады. ... ... саны ... ең ... ... Әуезов ауданы бойынша
салық басқармасына ие. 2009 жылға қарағанда 2010 жылы жеке кәсіпкерлер ... ... ... ... ... түскен түсім 22 млн.теңгеге ... ... ... ... салық басқармасы және Түрксіб ауданы бойынша
салық басқармасында кері бағыт байқалады, яғни жеке кәсіпкерлер санының ... 555 ... ... ... ... 10,3 ... байқалады, аталған факт шағын кәсіпкерлер субъектісінің салықтық
әкімшілігінің сапасыздығы мен ... ... ... ... арнаулы салық режимін пайдаланатын жеке кәсіпкерлер
бойынша дайындалған скрипт негізінде салықсалынатын ... ... ... ... ... ... бойынша бөлім бастықтары
мен аудандық ... ... ... ... ... кеңес жүргізілген соң, аудандық салық басқармасына патент
негізінде ... ... ... ... және аз ... ... тізімі жолданды да, аталған жеке ... ... ... ... 2009 жыл ... 1,8 есе ... ... әрі қарай барлық ... ... ... ... ... жеке ... ... салықсалынатын табысына көңіл аудару қажет және қажеттілік туындаса
салықтөлеушілердің ... ... ... ... зеттеу жүргізу
қажет.
Кесте 6
Өткен жылмен салыстырғандағы 01.01.10 ж сәтіне ... ... ... жасайтын ЖК бойынша мәліметтер
(мың теңге)
|АСБ |тіркелген ЖК саны | ... ... ... | |
| | ... ... |
| | | | | |
| |2009ж. |2010ж. | |2009ж. |2010ж. | ... |5450 |6317 |867 |221 400 |264 000 |42 600 ... |4353 |5938 |1585 |201 739 |310 900 |109 161 ... |2528 |3346 |818 |159 900 |216 721 |56 821 ... |2956 |3827 |871 |167 647 |368 721 |201 074 ... |2980 |3903 |923 |99 631 |176 218 |76 587 ... |21429 |27652 |6223 |1 100 617 |1778652 |678 035 ... [9] көзі ... жасалған ... ... ... ... декларация режимінде жұмыс
жасайтын жеке кәсіпкерлердің санының 6223 ... не ... ... 29% ... және түсімдердің 678035 мың теңге не 62% өсімі
байқалуда.
Әрі қарай ... ... ... ... басқармадарына шаққандағы
жеңілдетілген декларация негізінде арнаулы салық режимін пайдаланатын жеке
кәсіпкерлер ... ... ... ... ... келтірілген.
Сурет 5. 2009 жыл мен 2010 жылды ... ... ... ... ... ЖК ... көрсеткіштері
Ескерту: [9] көзі негізінде жасалған
Суреттен көрініп тұрғандай, ... ... ... ... ... басқармалары бойынша оңайлатылған декларация режимінде жұмыс жасайтын
жеке кәсіпкерлер санының да түсімінің де өсуі ... ... 6. ... декларация бойынша түсімдерді салыстыру
Ескерту: [9] көзі негізінде жасалған
Аудандық салық басқармалармен ... ... ... ... ... ... декларация бойынша жұмыс жасайтын және 2009
жылдың 4 тоқсанынан 2010 ... 2 ... ... ... ... ... жоқ 3019 жеке ... тізімі жіберілді.
Атқарылған жұмыс ... ... ... ... ... 3019 жеке ... ішінен 1877 жеке кәсіпкерлер қаралды.
Сонымен қатар, салықтық заңнама ... жою үшін 1142 ... ... ... ... ... ... бойынша салық басқармасы аудандық
салық басқармасынана жолданған тізімнің 26,4% мөлшері ғана ... ... ... жоқ жеке ... ... ... олардың
негізгі бөлігі жойылу үрдісінде және ... ... ... ... кейбір жеке кәсіпкерлер салық салудың басқа режиміне, ... ... ... ... болды.
Кесте 7
АСБ-на жіберілген және қаралған хабарламалар
|№ |АСБ ... ... ... ... |
| | | | ... |% |
|1 ... |207 |142 |65 |68,5 |
|2 ... |718 |190 |528 |26,4 |
|3 ... |752 |608 |144 |80,8 |
|4 ... |438 |327 |111 |74,6 |
|5 ... |673 |456 |217 |67,7 |
|6 ... |231 |154 |77 |66,6 ... [9] көзі негізінде жасалған ... ... ... арнаулы салық режимін пайдаланатын жеке
кәсіпкерлердің табыстылығының ... ... ... ... ... ... 500 мың ... дейін көрсетеді, 20% шамасы нөлдік
көрсткіштер, 500 мың теңгеден 1 ... ... 19% және 1-ден 3 ... ... 14,5% және 3 млн. тенгеден ... ... тек 4,3% ... анықталды. Ал кейбір жеке кәсіпкерлер өте төмен табыстылықты
көрсетеді.
Кесте 8
Өткен жылмен салыстырғандағы жалпы ... ... ... ЖК бойынша
мәліметтер
(мың теңге)
|АСБ |тіркелген ЖК саны |ауытқу |Салықтық түсім ... |
| | | | | |
| |2009ж. |2010ж. | |2009ж. |2010ж. | ... |268 |178 |-90 |87 100 |69 400 |-17700 ... |243 |269 |26 |139 136 |103 700 |-35436 ... |64 |79 |15 |32 300 |41 199 |8899 ... |105 |139 |34 |44 163 |117 076 |72913 ... |89 |74 |-15 |17 919 |12 046 |-5873 ... |908 |846 |-62 |355 948 |383122 |27174 ... [9] көзі ... ... ... ... ... қала бойынша жеке кәсіпкерлер санының ... ... ... ... ... 27174 мың ... ... ал жалпы сома 383122 мың теңге құрап отыр.
Сурет 7. ... ... ... ... жұмыс жасайтын ЖК
саны
Ескерту: [9] көзі негізінде жасалған
Сонымен қатар, Бостандық ауданында ЖК ... 26 ... ... ... түсімдердің 35436 мың теңгеге азаюы байқалады.
Шаманың азаюы жеке кәсіпкерлердің жеңілдетілген ... ... ... ... ... ... ... салықтөлеушінің салықтық есебінің
нысанын қабылдауда камералды бақылаудың болмауымен түсіндіріледі.
(мың. теңге)
Сурет 8. 2009-2010 жылдардағы жалпылама ... ... ... ... [9] көзі ... жасалған
Кестеден байқап отырғанымыздай, салық салудың ... ... ... ЖК ... 94 не 11,1% ... жалпы өсуінде түсімдер өсімі
54,1 млн.тенге не 14,1% ... ... ... ... СБ және ... ... бойынша СБ кері
бағыт байқалады, ... ЖК ... 18 және 20 ... ... ... 45,3 млн.тенге және 1,4 млн. теңгеге азайғаны байқалады
Сандар өсімі патентті ұзартуға арызды ұсынбауымен байланысты ... ... ... ... ... ... 9
Салық салудың жалпы режимінде жұмыс жасайтын ЖК бойынша мәліметтер
|АСБ ... ЖК саны ... ... ... |
| |01.01.09 |01.01.10 | | ... ... ... |107 |127 |20 |39,70 |38,30 |- 1,4 ... |178 |185 |7 |69,40 |103,60 |34,2 ... |269 |287 |18 |103,70 |58,40 |- 45,3 ... |79 |89 |10 |41,20 |42,00 |0,8 ... |139 |170 |31 |117,10 |167,70 |50,6 ... |74 |82 |8 |12,04 |27,20 |15,2 ... | | | | | | |
| |846 |940 |94 |383,14 |437,20 |54,1 ... [9] көзі негізінде жасалған ... факт ... ... ... ... ... ... және тіркелгендерінің үлесі небары 1,9% не 940 ЖК құрайтын салық
салудың ... ... ... ... ... ... ... түсіндіріледі, яғни 1 АСБ үлесіне орташа 156 ... ... ... ... ... ... жұмысшы оны жақсы
білуі және ол бойынша сапалы мониторинг жүргізу қажет.
Сонымен бірге, кері ... ... ИНИС ... ... ... ... ... салық басқармалар бойынша жалпылама режим
негізінде жұмыс жасайтын және ЖТС ... ... ... ... мен ЖТС ... ... Декларациялар ұсынатын жеке кәсіперлер тізімі
қалыптастырылған. Аталған есеп ... жеке ... ... ... көрсетіп, жеке кәсіпкерге ... ... ... ... берді және 30.10.2006 жылғы жиналыста хабарланып,
жалпылама ... ... ... есеп ... ЖК ... АСБ-на
жеткізілді.
Аталған тізімге жеке шотында келесі орын алған салықтөлеушілер кірді:
- Тапсырғаннан кейін есептің болуында декларация ... ... ... сомасының есебі және жылдық декларацияның болмауы;
- Жылдық декларация және тапсырғанға дейін есептің ... ... ... төлемдер сомасының есебі болмауы;
- Аванстық төлемдердің болуында жылдық ... ... СЕН ... ... салық басқармасына жіберілген және қаралған хабарламалар
|АСБ |Жіберілді ... ... ... |
| | | ... |% ... |108 |56 |52 |51,8 ... |67 |56 |11 |83,5 ... |62 |21 |41 |33,8 ... |23 |23 |0 |100 ... |48 |42 |6 |87,5 ... |17 |17 |0 |100 ... |325 |215 |110 |66,1 ... [9] көзі негізінде жасалған ... ... ... ... ... ... ... жеткілікті деңгейде орындалмаған, осылайша Алмалы ауданы және
Бостандық ... ... ... басқармасы небары сәйкесінше 33,8% и 51,8%
ғана өңдеді.
Кесте 11
Арнайы салық ... ... ... ... ... ... 1 ... келетін орташа түсімдерін салыстыру
(мың теңге)
|АСБ |1 ЖК ... ... ... |
| ... ... ... режим |
| | ... | |
| ... ... тұрғандай, патент бойынша 1 ЖК үлесіне орташа ... ... ... қарағанда 1,1 мың теңгеге өсуінде ең жоғары көрсеткіш
Әуезов және Медеу ауданында байқалады, олар сәйкесінше 18,4 мың теңге ... мың ... ... патент бойынша орташа қалалық түсімнің өткен жылға
қарағанда азаюы ... ... ... ... – 25,0 мың ... – 9,8 мың теңге және Түрксіб – 0,9 мың теңге.
Жеңілдетілген декларация ... 1 ЖК ... ... ... ... жылға қарағанда 13 мың теңгеге өсуінде ең жоғары ... ... ... ... байқалады, олар сәйкесінше 23,2 мың теңге және ... ... ... ... ... орташа қалалық түсімнің өткен
жылға қарағанда азаюы келесі аудандарда байқалды: Әуезов – 1,2 мың теңге,
Бостандық – 6 мың ... ... – 1,5 мың ... және ... – 11,7 мың
теңге.Жалпылама тәртіп бойынша 1 ЖК үлесіне орташа қалалық түсімнің өткен
жылға ... 60,8 мың ... ... ең ... ... Алмалы және
Медеу ауданында байқалады, олар сәйкесінше 116,9 мың ... және 421,7 ... ... ... ... ... қалалық түсімнің өткен жылға
қарағанда азаюы келесі аудандарда байқалды: Бостандық – 187,1 мың ... – 16,8 мың ... және ... – 38,6 мың ... есептілік нысандары(СЕН)
Жеке кәсіпкерлерді салықтық ... ... ... ... ... тапсырманы орындау үшін және берілген криптокілт санын
жұмыс жасап тұрған жеке кәсіпкерлер санының 70%-на ... ... ... ... үгіттеу және беру бойынша жұмыстар атқаруда, осылайша ... ... ... алған жеке кәсіпкерлер саны 20566 ЖК не ... ... ... ЖК санының 86,4% құрады.
Кесте 12
Жұмыс істеп тұрған және ... ... ЖК ... жылы барлық қызмет істеп тұрған ЖК (патент және біржолғы талонсыз) |
|АСБ атауы ... ... ... ... |% ... |
| ... ЖК саны ... ЖК саны | | ... |4 020 |3 505 |515 |87,2 ... |5 320 |5 003 |317 |94,0 ... |4 825 |4 652 |173 |96,41 ... |3 040 |2 559 |481 |84,2 ... |4 245 |2 329 |1 916 |54,9 ... |2 696 |2 518 |178 |93,4 ... | 23 | 20 | 3 | ... |800 |566 |234 | ... [9] көзі негізінде жасалған ... ... ... ең ... ... ... ... 96,41% және Әуезов ауданы бойынша салық басқармаларына- 94% ... ең ... ... ... ауданы бойынша – 54,9% және Жетісу ауданы
бойынша ... ... – 84,2% ... жүйеде СЕН енгізудің уақытылығына және жеке ... пен ... ... ... мақсатында инвентаризациялау
жүргізуге ... ... ... ... Өңдеу барысында
салықтөлеушілердің 910.00 СЕН көрсеткіштерсіз (нөлдік есеп) ұсынатын, бірақ
салық төлеу мерзімдері ... ... ... ... ... ... ... жағдай келесі сұрақтарды туындатады: неліктен салықтөлеуші
ағымдағы заңнамада ... ... ... ... ... егер осы
кезеңдерге көрсеткіштерсіз салықтық есептілігін тапсырады.
Аталған бұзушылықтар ... ... ... ... ... ... ... себептерін әр салықтөлеушімен өңдеу және
мән жайын білу қажет. Аталған ... ... ... қосымша
есеп ұсынған-ұсынылмағанын анықтап, расталса жеке шоттарда бейнеленбеу
себептерін талқалау ... ... ... салықтөлеушілермен жыл сайын қате
толтырылған СЕН ұсыну жалғасып жатқанын куәландырады, ал ол сәйкесінше ... ... де әсер ... ... ... ... салық басқармалар
тарапынан оларды жою бойынша ешқандай шара ... СЕН ... және ... ... ... сомаларының инвентаризациялау
жүргізілмеуде.
Кесте 13
Уәкілетті органдармен өзара байланыс жасау нәтижелері
|АСБ ... ... ... ... |1 ЖК ... | ... ... |кейін мүлік | ... өсім |
| | ... ... | | ... |132 |37 729,5 |363 859,2 |326 129,7 |2 470,7 ... |65 |121 468,0 |490 363,0 |368 895,0 |5 675,3 ... |111 |1 167 205,1 |2 036 465,5 |869 260,4 |7 831,2 ... |47 |607 818,6 |672 607,8 |64 789,2 |1 378,5 ... |89 |176 225,6 |285 428,2 |109 202,6 |1 227,0 ... |21 |25 235,8 |33 580,8 |8 345,0 |397,4 ... |465 |2 135 682,6 |3 882 304,5 |1 746 621,9|18 980,0 ... [9] көзі негізінде жасалған ... ... ... ... ... оң ... ие ... және
Түрксіб ауданы бойынша СБ-да 1 ЖК-ге келетін мүлік құнының орташа ... 1227,0 мың ... және 397,4 мың ... ... атап өту ... ... құны қалған аудандардан бірнеше есе асып түсетін ... ... ... 2010 жылы әрі ... да уәкілетті
органдармен өзара әрекеттесуді жетілдіру, сонымен қатар, ... ... ... ... ... ерекше көңіл бөлу
жоспарланып отыр. Осы ... ШКС ... ... ... ... өндірістік желілерді, құрылғыларды, аппаратураларды,
инвентарьды және өзге мүліктерді мүлік ... ... ... ... ... ... куәлік
Бұл жерде куәлікті беру мерзімдеріне көңіл бөлу ... ... сай ... екі күн ... ... ... кәсіпкерлік туралы куәлікті кешіктіру көрсеткіштері
| № |АСБ |3 ... ... ... ... |1 ... аз |
| | ... ... | | |
| |1 |2 |3 |4 |5 |
|1 ... |9 |3 |6 |31 |
|2 ... |208 |186 |22 |30 |
|3 ... |96 |17 |79 |88 |
|4 ... |128 |88 |40 |141 |
|5 ... |51 |7 |44 |77 |
|6 ... |224 |194 |30 |156 ... |716 |495 |221 |523 ... [9] көзі негізінде жасалған ... ... ... ... ... тіркеу туралы куәлікті
беруді кешіктірудің ең жоғары мерзімі Алматы қаласының Бостандық және Медеу
аудандарында байқалған, сонымен қатар, куәлікті ... ... ... да орын ...... аталған көрсеткіш ағымдағы жылдың бірінші тоқсаннан бастап
салық органдарының қызметінің бағасына қосылған.
Жалпылай алғанда, шағын ... ... ... ... АСБ жұмысын қанағаттанарлық деп бағалауға болады, бірақ барлық
аудандық салық басқармаларына ... ... ... ... ... жасау қажет.
Салықтық әкімшілік Басқармасымен ЖК-дің салықтық есептілігін қабылдау
бөлімі бойынша Алматы қаласының ... ... ... рейтинг
дайындалған:
Кестеден байқап отырғанымыздай, ағымдағы жылы аудандық салық
комитеттерінің ... ... ... және ... бөлімдерінің
қызметін бағалау критерилеріне сәйкес:
1. Жетісу – үздік көрсеткіштер;
2. Әуезов және Түрксіб Салық басқармасы;
3. Бостандық ... ... ... ... ... – ең ... көрсеткіштер.
Жоғарыда баяндалғанды ескере отырып, ... ... ... ... бойынша Салық басқармаларының жұмысын ерекше
бақылауға алу қажет, ... ... ... ... басқармасымен шаралар
жоспары жеткізілген, оны толық көлемде орындағанда және аудандық ... ... ... ... ... бақылау жасалғанда
аталған мәселеге әкімшілік жасауда жағдайды ... ... ... ... СУБЪЕКТІЛЕРІНЕ САЛЫҚ САЛУДЫ ЖЕТІЛДІРУ ЖӘНЕ ДАМЫТУ ЖОЛДАРЫ
3.1 ... ... ... ... ... ... шет ел
тәжірибесі
Шағын және орта бизнес бүкіл дүниежүзінде маңызды рөль ... ... ... әр ... ... ... және
орта кәсіпорындардың табысты қызмет етуі ... ... және ... ... ... етуі ... дамуымен және тұтастай
мемлекеттің экономикалық негізін құрайды.
Шағын және орта ... ... 23 ... астам компанияларды
қамтып, мемлекеттің ЖҰӨ - нің жартысынан көбін өндіреді және ... ... ... 54 ... ... қамтамасыз етіп, жаңа жұмыс
орындарын құрудың ... көзі ... ... ... шағын және орта ... ... ... ... және орта ... ... шешу жолдарымен айналысады. Сонымен қоса барлық штаттарда
жүзден аса бөлімшелері және жүзге жуық ... және орта ... ... ... орталықтар бар. Арнайы бағдарлама жүйесінде жалпы
ұлттық инфрақұрылымның комплекстік қызметі бойынша оқытуды, ... ... және ... ... көмек көрсетуді ұсынады.
Ақш-та өндірістік өнім көлемінің 76 ... ... мен ... ... ... кәсіпкерлікпен еңбекке жарамды адамдардың 73 пайызы
айналысады. Бұл ... ... ... ... қарамастан
экономикасы жоғары дамыған елдердің қатарына кіреді. Шағын бизнестің даму
деңгейі және ірі кәсіпорындармен ... ... ... орын алады.
Жапония Үкіметі кәсіпкерлік саласына заңнамалық, ұйымдастырушылық,
техникалық және ... ... ... ... ... ... кәсіпорындардың шағын бизнеспен
тығыз байланыста болуымен байланысты. Мемлекттің шағын және орта бизнеске
жоғары назар аударуы ... ... ... ... ... ... ... жүйесі қызмет етеді. Бұл жүйе келісім шарт бойынша
негізінде құрылған, яғни салық төлеуші ... ... ... келісуге
міндетті. Бельгияда осыған ұқсас жүйе үш жыл мерзімінде ... ... ... ... салу ... ... алу керек, оны ол анықталған жыл
ағымында пайдалана алады. Кәсіпкер алдын-ала келесі ақпараттарды ... ... ... ... ... алу ... тауарлы – материалдық
қорларын, жұмысшылар, жалақы ... ... ... ... салық
органдары табысты анықтайды. Табыстың бағалануы осы қызметтің түрі бойынша
орташа мәліметтер есебінен жүргізіледі.
Жалпы мемлекеттерде израилдік жүйе ... ... ... ... оны ... тосқауылдар қойылмайды. Стандартты бағалау
кезінде әр түрлі қызмет және ... ... ... орташа табысы
анықталады[14].
Арнаулы салық режимдері ең басты ... ... ... ... ... кіруін жеңілдету керек.
Францияның салықтық заңнамасы шағын ... үшін ... және ... артуын қолдануға қамтиды. Салық салудың ... ... ... ... 500 000 ... аспайтын (егер
кәсіпорын сауда операциясымен айналысса) немесе 175 000 француздік франктен
аспайтын (егер кәсіпорын коммерциялық емес ... ... ... ... үшін көзделген. Мұндай кәсіпорындар ҚҚС салығы ... ... ... жеке ... ... төлейді. Оның деңгейі
қызмет түріне байланысты (сауда операциялары, ... ... және ... ... ... кәсіпорындарда тек қаржылық түсімдер мен сатып алу
есебі ... ... ... ... құн ... ... шот құрылады.
Оңайлатылған салықтық режим ағын және орта кәсіпорындарға қолданылады.
Олардың жылдық айналымы 500 000 нан 5000 000 ... ... ... ... сауда операциясымен айналысатын болса) немесе 175 000-нан
1 500 000-ға дейін (егер кәсіпорын коммерциялық емес ... ... ... ... ... салу ... ... жағдайда
кәсіпорындардың шығындары мен нақты табыс арасындағы айырманы көрсетеді.
Шағын және орта ... ... ... ... ... ... қызметте инвестициялар көлемі мен ... ... ... ... ... Қызмет көрсетумен айналысатын кәсіпорын
өзінің ... салу ... ... ... ... егер ... ... аудитордың тексеруімен келісетін болса ғана, заңды тұлға статусы бар
жеке тұлғалардың шағын және орта кәсіпорындары жеке ... ... 19 ... ... ... ... стандартты салық ставкасы 33%
құрайды.) ... ... ... табыстың бір бөлігі ... ... ... ... ... ... ... бір бөлігі осы кәсіпорынның капитал ... ... ... ... ... ҚҚС төлейді, бірақ олар басқа кәсіпорындар
сияқты ай сайын емес тоқсан сайын төлейді.
Украина мемлекетінде шағын және орта ... үшін ... ... жүйесінен кейбіреулерді қоспағанда қызмет етеді. Шағын және орта
кәсіпорындардың көбі лицензия алғанна ... ғана ... ... ... алады. Міндетті лицензиялауға келесі; көтерме және бөлшек ... және ... ... ... ... айырбасымен, ойын
бизнесі мен айналысатындар заңды тұлғалар, нарықтан тыс ... ... ... ... ... коммуналдық және тұрмыстық қызмет көрсету мен
айналысатын жеке ... ... ... салынатын табыстан есептелініп алынады, ол
минимальды белгіленген салық. Украинаның кейбір ... ... ... ... оның бағасы кәдімгі лицензияның ... ... ... ... қорының салығынан және т.б. бірнеше салықтардан
босатады. сонымен лицензия ... ... түрі ... есеп ... ... 10 ... ... жұмысшылары бар жеке
кәсіпкерлері мен ... ... ... жоқтар бірыңғай салығын төлей алуы
мүмкін. Салықтың көлемі қызмет ... ... ... бұл ... ... ... 500 000 гривеннен аспайтын кәсіпорындар төлей алады.
Осындай кәсіпорындарға бірыңғай салықтың екі ... ... ... ... ққс ... бірыңғай салық табыстан 6 % құрайды, ал егер ққс
төлеуден бас тартса 10 %.
Литва елінің ... және орта ... ... салу ... ... статусынан (заңды немесе жеке тұлға) ... ... ... ... ... ... ... заңды тұлғалардан салық
салынатын таза табыстың 29% құрайды. Жылына жалпы ... 25 000 ... емес ... ... ... ... 15 % ... бойынша төлейді.
Бірақ шағын кәсіпорында жұмысшылары 50-ден кем емес болуы керек, ал оның
қызметі арақ-шарап өнімді, ... және ... ... ... ... ... сатумен байланысты емес болуы қажет. Ауылшаруашылық өнімдерін өндіру
саласында жұмыс істейтін заңды тұлғалар табыс салығын 10% ... ... ... өз ... ... ... жеке ... – кәсіпкерлер
тек жеке табыс салығын 29% ставка бойынша төлейді. Кейбір қызмет түрімен
айналысатын және ... ... ... қолданбайтын кәсіпкерлер лицензия
иемдену керек. Бұл жағдайда олар ққс төлемдерін әлеуметтік қорға төлейді.
Лицензиялық режим ... және ... ... ... ... ... түсіру қызметке, дүңгіршектер сату, шетел тілін аударма, мамандық
және спорт және т.б., таратылады. егер ... ... ету ... ... ... табысы лицензияланған қызмет нәтижесінде 25 000
доллардан астам құратын болса, онда оған ... ... ... ... ол екі есе ... ... ... есепті жүргізу үшін салық
төлеушілерде кіріс және ... есеп ... ... ... ақша ... ... ... міндетті түрде болуы керек. Жылдық ... ... ... ... ... (заңды немесе жеке тұлғалар) ққс төлеуге
және декларацияны тапсыруға міндетті. Жылдық айналымы осы ... ... ... ққс ... ... емес.
Ұлыбритания елінде көп жағдайда шағын және орта кәсіпорындардан басқа
салық төлеушілер сияқты есептеу ережелеріне және ... ... Жыл ... ... 15 000 фунт ... кем емес ... салық декларациясын толтырады. Бірақ өзінің жеке қызметі ... мен ... ... мәліметтерін айқындамайды. Мемлекетте
табысқа салық салу прогрестік шкаласы қызмет етеді; 10% ставка ай ... 1520 фунт ... ... ... және серіктестерге
қолданылады, 22 % 1521 ден 284 000 –ге дейін фунт ... 40 % - ... фунт ... ... Осындай жүйе ... ... (10 %-10 000 фунт ... ... ... және ... және ... амортизациясына салықтық жеңілдік қарастырылған, ол
кейбір шағын кәсіпорындар өзінің салық салу ... 40 % ... ... ... ... ... ... құралдарына және ғылыми зерттеушілік жұмыстарына салықтық
жеңілдіктер қызмет етеді.
Голландияда ... және орта ... ... ... ... жай ... бағынады, бірақ негізгі салық салудың
прогрессивтік шкаласымен байланысты бірқатар артықшылықтарға ие.
Салық салу ... 50 000 ... ... ... табыс салығын
30 % ставка бойынша ... Егер ... ... 50 000 гульденнен асатын
болса, онда 35 % ставка бойынша төлейді. Салық салу ... ... ... ... ... азаяды.
Үкімет сонымен қатар кәсіпорындарының ғылыми – зерттеушілік ісін
қолдайды. Егер компания ...... және ... –конструктірлік
жұмыстарына арнайы қызметкерді қабылдаса, онда ол еңбекақы төлеу ... ... ... ие ... ... ... ... ерекше
жеңілдік салық салу объектісі болып табылады. Арнаулы жеке ... ... ... ... және жеке ... ұсынылады. Бұл
жеңілдік мөлшері кәсіпкердің алған табысының ... ... ... оның ... 96 170 ... аз болса, онда 13 110 гульден ұсталынып
қалады, ал табысы 108 395 гулденнен асса, онда ... ... ... гульденге дейін төмендейді.
Швеция мемлекетінде шағын және орта кәсіпорындар үшін қандай болса да
ерекше салықтық режимдер жоқ. ... ... ... ... құрылған. Осыған сәйкес заңды түріне, ... ... ... ... ... ... кәсіпорындар үшін бір салық базасы, бір
салық салудың ставкасы қолданылады. Бірақ осы бейтарап қағидатында ... ... ... ... ... түріне біршама ерекшеліктері
бар. Олар жеңілдетілген салықтық декларациясын ұсынады, табысты ... ... ... және ... инспекцияда ғана тіркелуі
міндетті.
Табысы 110 000 ... кем емес орта ... ... бір ... ... тапсыруы керек, ал табысы жоғары кәсіпорындар ай ... ... ... ... және орта ... үшін ерекшеленген салықтық
режимдердің жоқтығы. Барлық кәсіпорындар ... ... ... ... жүргізуге міндетті. Бірақ табыс салығы туралы заңында орта
кәсіпорындар ... ... ... ... ... ... төмен
компаниялар табыс салығын біршама төмен ставкамен ... ... ... ... 50 000 ... ... - 15% ... 50 000 доллардан
75 000 долларға дейін – 25 % ставкамен, 75 000 доллардан ... ... – 34 % ... ... доллардан оғары - 35 %
ставкамен төлейді.
Бірқатар жағдайларда американдық ... және орта ... ... ... емес, ал серіктестік ретінде қызметін жүзеге асырады. Ол
оларға екі жақты салық салудан қашқақтауға ... ... ... ... ғана ... ... қатар төленген дивиденттер де төлейді).
Кесте 15
ҚР бойынша табыс ... және зиян ... ... үлесі
|жылдар |Табыс алған кәсіпорындардың үлесі|Зиян шеккен кәсіпорындардың |
| | ... |
| ... ... ... |зиян |
| ... ... ... ... |үлесі,% ... |
| | | |млн тг. | | |млн ... | | | | | | ... |2769 |63,6 |850436 |1586 |36,4 |99653 ... |2794 |63,1 |1329460 |1631 |36,9 |84005 ... |2840 |61,9 |2029892 |1747 |38,1 |149489 ... |3064 |63,3 |2975052 |1776 |36,7 |187437 ... |3305 |67,1 |3713092 |1621 |32,9 |234407 ... |2732 |56,7 |763782 |2087 |43,3 |75489 ... [9] көзі ... жасалған ... ... ... ... ... байқағанымыз, олардың,
бәсекеге қабілеттілік деңгейінің, еңбек өнімділігінің айтарлықтай жоғары
емес екендігі. ... ... ... ... ... тиімді түрде жүзеге асыру үшін үнемі төмендеп отыратын баға
жағдайында ... ... ... ... ... ... шешуі, яғни, олардың бәсекеге ... беру ... ... ... қажет. Егер, керісінше болатын болса, онда ... ... ... мүмкін емес[15].
Зерттелген кәсіпорындардың ішінде өндірістік кәсіпорындардың әсіресе
қазіргі кездегі жан – ... ... ... ... ... кері ... тигізетін факторлардың ішінде салық саясаты да
бар. Ол, материалдар мен ... ... ... ... ... аз болуы сияқты негізгі проблемалардан кейін салықтардың
жоғары деңгейі кері ... ... ... ... ... 36 пайызы негіздеген.
Осыған қоса, қазіргі кезде мемлекет тарапынан ... мен ... мен ... ... ... салық салу, несиелеу, инфроқұрылым
және т.б. сол сияқты нарықтық экокомикаға қатысты барлық институттар ... ... ... ... ... жасалынып жатқанымен,
тұтастай жетілді деп айту ерте екенін жоғарыдағы талдаулар ... ... ... оралымдығы және оның салдарларына аз ... ... ... ... ... және орта бизнестің өз ... ... ... ... 9. ... ... және кәсіпкерлік белсенділікті шектейтін
факторлар (Жауаптардың жалпы санына пайызбен)
Ескерту: [15] көзі ... ... ... ... ... жасайтын шағын бизнес
субъектілердің жұмысына қарсы ... ... ... ... ... жүйесінің жетілдірілмегендігі. Бұл проблема көптеген
жыл бойы ... ... тұр және ... және жинақ ставкаларының көп
болуын, шағын бизнес ... ... ... ... және ... ... жиілігі есеп беру жүйесінде
шатасуларды білдіреді.
2003-2009 жыл ағымында ... және ... ... яғни ... ... субъектілеріне салық төлеу туралы
өзгертулер енгізілді. Шағын ... ... үшін ... ... қабылданды, заңды тұлғалар – шағын ... ... ... ... салығы және әлеуметтік салық, жеке
кәсіпкерлер үшін – жеке ... ... жән ... ... ... ... ... пікіріне қатысты
шағын бизнеске салық салынуына ... және ... ... ... ... ... ... шешу үшін өзгертулерге
бағалу
берілген. ... ... ... ... ... ашуға мүмкіндік берді. Жүргізілген зерттеулер салық
салудағы негізгі ... ... ... ... шағын бизнес
субъектілердің дамуындағы ... ... ... ... ... ... ... зерттеулер
салық жүйесіндегі жетіспеушіліктерді реттестіру, шағын бизнес
бизнес ... ... ... әртүрлі қызмет түрлеріне
байланысты ажыратылады. Салық ... ... ... ... ... ... ... салудағы жоғарғы деңгейлілік;
- Салық және төлемдер ... ... ... ... ... ... шектелген шағым беруі;
- Кейбір заңдық актілердің екі мәнділігі.
Салық кодексінде жаңа ... ... ... ... ... ... ... мөлшерлемелерін өзгертуге және ... ... ... өзгеруіне шек қоюлар ... ... ... ... ... ... аранайы салық режимін
қолданатын шағын бизнес субъектілеріне ... ... ... ... ... ... ... тапсырылатын есеп көлемін қысқартады.
Салық заңнамасында болып жатқан өзгертулер, ... ... ... ... ... ... жеңілдеуін және
шағын бизнес субъектілерінің жұмыс жағдайының ... ... ... ... ... ... ... жағын айтуға болады.
Алдыңғы кезекте бұл арнайы салық ... ... ... ... ... ... ... куәландыратын деректер
салық ... ... ... кәсіпкерлер
жұмыстарындағы кедергілер, әртүрлі қызмет ... ... ... ... ... ... ... алғашқы
үштік проблемасы салық ... ... ... ... салудың жоғарғы деңгейдегі, ... ... ... шектелген шағымды өткізу және нұсқаулықтың екімәнділігі. Қызмет
көрсету ... ... үшін тағы бір ... бұл ... ... санының көптігі. Осылайша кәсіпорындар үшін ... ... ... ... яғни ... ... жұмыс
істеу көлеңкеден шығаруға мүмкіндік [16].
Ауылдық жерлерде орналасқан ... ... ... ... ... ... бұл салық заңнамасының тұрақсыздығы. Қаламен
салыстырғанда ауылдық жерлерде мәліметтер деректерін алу қиын ... ... ... мен ... ... ... алыс ... үшін. Ауылдарда шағын бизнесті қолдайтын
мәлімет-консалтингтік объектілері ... ... ... салу ... ... ұсыну жоқтығы. Осы факторлар ауыл
кәсіпкерлердің қызметін ... ... ... өз ... ... ... ашуына кедергі болып отыр. Жүргізілген операция
шағын бизнеспен айналысатын негізгі ... бір ... ... ... меңгеруге ... және ... ... ... ... жағдайдан шығу үшін бизнесмендер ... ... ... шарт ... ... отыр.
Біздің пікірімізше қаралып отырған проблемалар пайда болуының
негізгі себептері:
1) ... ... салу ... ... ... ... ... бизнесмендерде мүлдем болмауы.
2) ... ... ... ... қызметкерлерінің
кәсіби деңгейінің төменділігі салық төлеушілерге ... ... ... ... және ... ... бере ... Салық органдарының кәсіпкерлерге «жабықтығы»;
Салық қызмет органдарының кәсіпкерлерге кеңес беру ... ... ... ... ... мүмкін және тематикалық семинар
оқуларын жүргізу.
Салық ... ... ... ... ... » ғана емес,
салық төлеушіге сауатты, есептелген ... ... ... ... ... ... ... Нормативтік заңдар базасының жетіспеушіліктері – ондағы жиі
өзгерістер ішкі құрамның екі ... және қол ... ... ... ... бойынша қаралып отырған салық
жүйесінің жетіспеушілігі, яғни, салық ... ... ... ... ... шектелгеніні, төртінші орыннан бірінші орынға
шықты, осылайша шағын ... ... үшін ... ... ... ... ... қалды. Зерттеу ... ... ... өз ... салық қызметі дауында
сақтап қалуға мүмкіндік берді, себеп ... ... ... ... бола бастады. Олар салық
заңдарын белсенді оқи ... ... ... етіп ... ... салық қызметінің дауында өз қызығушылығын сақтап ... ... не пара ... емес. Бұл белсенділіктің ... ... ... тағы ... құрылған салық ... өз ... ... ... ... ... бұл ... белгілі рөлі үкіметтік емес ... ... ... ... дауы кезінде
бизнесмендердің оқуымен ... ... ... ... ... субъектілерінің мүдделерін қорғайды.
Үшіншіден, жүргізілген реформа ... ... ... ... пара алуы жауапкершілігі тежелді, ... ... ... ... болды, шағын ... ... бір ... ... яғни ... ... «келісім» арқылы шешкен, енді салық қызметі ... ... ... ... ... ... үшін, яғни ... ... ... ... беру ... ... бұл ... органдарымен шағын бизнес субъектілерінің
қатынасының принципиальды өзгеруін ... және ол оң ... Бұл ... өту үшін ... ... ... бірінші
кезекте – салық қызметінің жұмысын ұйымдастыру.
Қазақстанда мемлекеттің шағын ... ... ... ... ҚР салық кодексінде ... ... ... ... салу ... бағытталған
шаралар қарастырылған.Шаруашылық жүргізу жүйесі және ... ... ... ... процессіне әкелетін және сол арқылы қосымша
жұмыс ... ... ... ... ... ... ... жоғарылауына және тұтыну деңгейінің ... ... ... ... ... тұрақты болуы жағдайында
жұмыс істеуге ... ... және ... бар әрбір азаматқа өздерінің
дифференциалды табыстары арқылы қажеттіліктерін ... ... – ақ, ... зейнеткерлік жағдайын алдын ала ойлауына жағдай
жасалынады.
Орта және шағын бизнес өкілдері бойынша қолданылатын салық жеңілдіктері
әсіресе жұмыссыздық ... шешу ... оң ... ... отыр. Ол,
салық ауыртпалығын арнаулы салық режимі арқылы жеңілдетіп, олардың ... ... жаңа ... ... ... ... үлесін жоғарылатумен
сипатталады.
Сонымен қатар, статистикалық ... ... ... ... ... көпшілігі нақтырақ ... ... 43,5 ... ... ... ... 15-20 пайызға жуығы
ауыл шаруашылығы, құрылыс және ... ... ... ... ... ... да ... көрсетумен айналысады. Ал, бұл өз ... ... ... қажет екендігін білдіреді.Заң жобасымен,
сонымен қатар, оңайлатылған декларация негізінде арнаулы ... ... ... ... өкілдірінің салық ауыртпалығын орташа жалдамалы
жұмысшылар санын жеке кәсіпкерлер үшін 15 адамнан 25 ... ... ... үшін 25 адамнан 50 адамға дейін көбейту және бір тоқсандағы шекті
табысын жеке кәсіпкерлер үшін 4,5 млн. ... 10,0 ... ... ... үшін 9,0 –дан 25,0 млн. ... ... ... ... мәселесі 2007 жылдың маусым айында қарастырылған. Бұдан басқа
аталған заңнамада оңайлатылған декларацияның ... жеке ... 3% ... 3%-5% ... ... ... ал, заңды тұлғалар үшін 3%
(бұрын 3%-7% дейін прогрессивті болды) төмендету қарастырылып, 2008 жылдан
бастап күшіне енді.
Жоғарыда ... ... ... ... субъектлерінің салық
ауыртпалығын жеңілдету арқылы салық төлеушілер санын көбейтуге, ... ... ... сол ... ... ... кеңейтуге мүмкіндік
береді. Байқап отырғанымыздай, ұсынылатын салық ставкасы бойынша салық
ауыртпалығы әлде ... ... ... ... ... жыл ... ... жағдай туралы және сыртқы және ішкі саясат ... ... ... ... ... ары қарай жетілдіру жағдайлары және экономикалық
өсуді және индустриалды – ... ... ... ... салық
жеңілдіктерін пайдалану керектігін атап өткен. Содан бері осы ... ... ... ... ... ... көптеген өзгерістер
мен толықтырулар енгізілді. 2010 жылдан бастап тағы да арнаулы салық режимі
арқылы салық салынатын шағын бизнес өкілдеріне ... ... ... корпорациялық табыс салығының ставкасын төмендету, қызметінің
негізгі түрі қазіргі кездегі технологияларды ... табу және ... ... ... ... қызметін жүзеге асырушылардың салық режимін
дұрыс жолға қою және т.б. ... ... ... ... ... Қазақстанда заңнамалық базаның тұрақтылығы
біртіндеп шағын бизнес субъектілердің басшыларының ... ... ... ... ... ... қызметінің
жемқорлығын азайту фактілері және бұл шағын ... ... ... ... ... реттеу барысында салық
жеңілдіктерін қолданудың мынадай бағыттарын бөліп көрсетуге болады:ғылыми-
зерттеу, тәжірбиелік-конструкторлық жұмыстарының өркендеуіне ... ... ... ... тәрізді ғылымды көп қажет ететін
өндіріс салаларының дамуын ынталандыру; ... және орта ... ... ... ... ... ... төлеуден толық немесе жартылай босату,
салық салынбайтын минимум, шегерістер, салық төлеу мерзімін ... ... ... ... тетіктері арқылы бір жағынан, нақты ... ... ... ... кемітілсе, екінші жағынан өндірістің,
кәсіпкерліктің одан әрі дамуына, ... ... ... ... ... болады.
Өндірістегі шағын және орта ... ... ... ... мынадай мақсаттарды көздейді: монополияға қарсы ... ... мен ... ... ... ... енгізу, жаңа
жұмыс орындарын ашу, жұмыссыздық деңгейін қысқарту, өндірілген өнімге
(тауарға, көрсетілген ... ... ... ... ... ... кәсіпкер тұлғалардың қайырымдылық қорларына ... ... ... көрсетілген мөлшерде жылдық жиынтық табыстан
шегеріледі; кәсіпкерлік қызмет барысында ... ... бес жыл ... ... ... жылға) алға жылжытылып, болашақ табыс
есебінен өтелетін болады.
Салық ... ... мен ... ... салу ... ... ... табылады, өйткені кәсіпкерлер салықтарды қашан, қай мерзімде, қалай
төлейтінін білуге ... күн ... ... ... ... жылдан кейінгі жылдың 10 сәуірінен
кешіктірмей табыс салығы бойынша толық есеп айырысып отыруы тиіс. Еңбек
шарты ... ... ... ... ... ... ... салық
ұстайтын заңды және жеке тұлғалар әрбір жұмысшысына табыс салығын есептеп
мынадай ... ... ... ... ... сомасын банк мекемесі ... ... ... аудару керек; банк мекемелерінде есеп ... ... ... төлем жасалған айдан кейінгі бес күн
ішінде ... ... ... ... ... жеке ... талап етуі бойынша, аты-жөні, табыс түрі
мен сомасы, ... ... ... ... ... беруге
міндетті;
3) салық жылы аяқталған соң 30 күн ішінде салық органы салық ... ... ... мен ... ... ... ... салық
төлеушінің аты-жөні мен тіркеу нөмірі ... ... ... ... ... ... ұсталмаған жағдайда табыс төлеуші тұлға ... ... ... ... онымен байланысты айыппұл
мен өсімдерді өтейді. Белгіленген мерзімде нақты дәлелсіз декларация
ұсынбаған жағдайда тиісті салық сомасынан әр ай үшін бес ... ... ... ... ... салықтың толық
төленбеуіне әкелген кеміту үшін кемітілген салық сомасының ... ... ... ... ... ... ... реттеу құралдарының
ықпалының өте зор екендігі. Егер оны ұтымды ... ... ... ... ... ... халықтың тұрмыс деңгейінің төмендеуі,
өндірістің, кәсіпкерліктің даму барысына ... ... ... ... ... ... қолдану барысында нақты сол кезеңдегі салық салу
жүйесін ... ... ... ... ... салу ... ... қарастыру керек.
Сонымен, экономиканы салықтық реттеу барысында, оның соңынан туындайтын
салдарын алдын-ала дұрыс болжау ... ... ... ставкасы, салық
жеңілдіктері, салық есептеу, төлеу тәртіптері мен ... ... ... ... ... өндірілген өнімнің (қызмет, тауарлар)
бәсекелік қабілетін, ал кәсіпкердің іскерлік ... ал ... ... ... ... ... ... оларға барынша
қолайлы жағдай туғызуға, кәсіпкерлердің ... ... ... ... ... ... ... түсімдердің түсу динамикасынан олардың
жылдан жылға артып келе жатқанын байқауға болады. Ол, ... ... ... ... тұрақтанып келе жатуымен түсінідіріледі.
Олардың ішінде, яғни ... ... ... ... ... ... ... түсім 24 процентті құрайды [20].
Салықтың көмегімен мемлекет нақты түрде белгілі бір салаларда барынша
қолайлы және ... ... бере ... ... ... ... ... кейбір салаларды салықпен тұншықтыру жүріп жатқанын да ұмытпаған жөн.
Осыған байланысты кейбір ... ... ... жеткілікті
бағаламау немесе асыра бағалау болмағаны жөн. ... ... ... ... ... ... зерттеулер институтының келтірген мониторингтік
зерттеулер бойынша ... ... ... ... қарастыратын болсақ,
салықтың ең көп мөлшерін ... ... ... Өйткені
кәсіпорындардың 16 % 9 салықтан артық төлейді, 34 % - 6-дан 8-ге ... 48
% орта ... ... 3-5 ... ... төлейді, 2 % азы 3 салық. ... ... ... ... 3-тен 8-ге ... ... ... Сауда мен қызмет көрсету ... ... ... ... ... ... (50 % ... 3-тен 5-ке дейін салық
түрлерін төлейді, бұл саланың 30 % жуық ... ... 6-дан 8-ге ... ... ... ... ең аз түрін ауыл шаруашылық кәсіпорындары
төлейді. Өйткені олардың негізгі бөлігі (80 % ... 3-5 ... ... ... ... Бірақ салық ауыртпалығының деңгейін тек
сандық қана көрсеткіш арқылы ... ... ... ... 6-8 ... ... ең көлемді түрлерін төлемеуі де мүмкін ғой. Мысалы, ... ... ... құн ... Немесе керісінше, ол тек 3 салық төлеуі
мүмкін, бірақ ең ... ... ... та ... ... жөн. ... ... өзінің қаржысының қай бөлігін бюджетке
береді. Бұл үшін кәсіпкердің өз ... қай ... ... ... төлеп отырғандығын қарастырамыз. Түпкілікті талдау нәтижесінде ең
жоғары салық төлейтін кәсіпорындардың көпшілігі сауда мен ... ... ол ... де ... ... ... секторлары,
басқаларға, сауда мен қызмет ... ... ... ... ... ... ... өнеркәсіп өндірісінің шикізат ... ... ... яғни ... ... ... салаларының нашар жоғары сапалы әрі
бәсекелік қабілетті өнім өндіре алмауда, ал ондай жоғары сапалы, ... ... сай өнім ... үшін ... ... ... салу, несиелеу, инфрақұрылым және т.б. бағыттарға негізделген
жұмыстар жасалуы қажет.
Жоғарыдағы ... ... ... ... ... орта ... ... дамыту үшін жүзеге асырылдып ... ... ... ... ... болсақ, Қазақстанның салық саясаты салық
ауырпалығын жеңілдету жолымен республика ... ... ... көтеруге бағытталған.Салық салуды жетілдіру, диверсификацияны
ынталандыру бойынша және экономиканың жаңа салаларын дамыту міндеттерін
іске асыру ... ... ... салық саясатының негізгі бағыттарын
анықтауда. Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының кейбір
заңнамалық актілеріне ... салу ... ... ... ... ... туралы» Заңы салық жеңілдетулерінің жиынтығын
қарасытартын, жалпы салық ауыртпалығының деңгейін төмендетуге (дербес ... ... ... СҚБ, арнайы салық ... ... ... ... ... іске асыруға, сонымен қатар
экономиканың бөлек секторының ерекшеліктерін іске ... ... ... ... ... ... кейбір әкімшілік мәселелерді
шешуге және де жеке кәсіпкерліктің дамуына ... ... ... ... ... бағытталған[19(:
- қосылған бағаға салық мөлшерін төмендету;
- жеке кіріс салығын 10 ... ... ... жеке тұлғаларға фискалды
мөлшерін енгізу;
- әлеуметтік салықты орта есеппен алғанда 30 пайызға төмендету;
- патент және ... ... ... ... ... ... ... салық тәртібінде салық мөлшерлерін төмендету;
- ауылшаруашылық өнімді өндіруші кәсіпорындарға қосылған бағаға ... ... ... ... ... ... ... және мәдениет саласында мемлекеттік емес
ұйымдармен іске асырылатын, мемлекетті әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... енгізу, ал,
іске асыру бойынша айналымдарды – қосылған баға салығынан ... ... екі ... ... ... жеке ... салығы соммасын анықтаған кезде есептеуге енгізуге ... ... ... ... ... өзгерту;
- корпоративті кіріс салығы бойынша алдын ала төлемдерін аудару ... ... ... ... ... ала ... ... үшін айыппұл ықпалшаралрын жеңілдетумен бірге жетілдіру.
Мемлекет басшысының ... ... ... жаңа Салық
кодексінің жобасын ... күні ... ... ... ... ... басты фискалдық құжаты 2009 жылдың 1 қаңтарынан ... ... ... Бар-жоғы екі айдың ... ... бұл ... сапалы етіп әзірлеп шығулары керек. Ал жаңа кодекс салық саласына
әкелетін өзгерістерге тоқталатын болсақ:
Жаңа кодекс арқылы енгізілетін ең ... ...... табыс салығының (КТС) мөлшерлемесін азайту. Мәселен, аталған
салық түрін 2009 жылдың 1 қаңтарынан бастап – 30 пайыздан 20 ... ... 1 ... ...... 17,5 ... ал 2011 ... 1
қаңтарынан 15 пайыздық мөлшерлемеге көшіру ұсынылып ... Бұл – ... ең ... ... деуге болады. Осындай жаңартулар арқылы жалпы
салықтың салмағын азайтып, елімізде кәсіпкерліктің кең ... ... ... ... ... ... тағы біреуі – 2009 жылдың 1
қаңтарынан бастап қосылған құн ... (ҚҚС) ... ... ... төмендетуі. Онымен қоса, ҚҚС-ын салудың еуропалық классикалық
моделіне көшу ... ... ... ... жаңартпақпыз. Бұл
халықаралық тасымал экспортына және ішкі айналымдағы салық салуға ... ... ... ... ... – салық салудың тәртібін жеңілдету
нәтижесінде кәсіпкерліктің дамуына серпін береді. Жеке меншік ... жағы – ... ... салықтан босап, салық есепте­месі
жеңілдетіледі. Онымен бірге, жеке ... ... те ... ... жүйесімен өмір сүреді. Яғни салық ... ... ... ... көп ... өз ... бөледі деген сөз. Жаңа жоба
салықты әкімшіліктендіру бағытында да жақсы нәтижелерге қол ... ... ... оның есептелуін және салық төлеудің тәртібін жеңілдету
арқылы салық ... ... ... Атап ... ... ... ... Мұның нәтижесінде, әкімшіліктендіру жүйесі де
жаңарады деген сөз.
3.2 Қазақстан Республикасындағы шағын бизнестің даму проблемалары
Қазіргі нарық ... ... ... ... ... ... саясатының негізгі көзі болып табылады. Шағын және
орта бизнес ел экономикасының алдыңғы қатарынан орын ... ... ... ... және ... 1992-2007
жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламалары ... ... ... мен дамуына негіз болды.
Шағын кәсіпкерлік аз ... ... ... аз ... ... ... ... өсіруге, оның ішінде тауар
айналымына көп ... ... ... шағын кәсіпкерліктің тез
дамуына Қазақстан Республикасының Президентінің 1997 ... 6 ... және 1998 ... 27 ... №3928 ... мен ... ... қызмет еркіндігіне құқығын ... ... ... тигізді.Қазақстан Республикасының шағын бизнестік
кәсіпкерліктің экономикалық көрсеткіштері осы сала ... ... ... ... көрсетеді.Шағын бизнеспен айналысатын
кәсіпкерліктің жұмысына, шығарған өнімдері мен ... ... ... онда экономиканың бұл саласының өсуі жылдан-жылға өсіп ... ... ал ... нәтижесі мемлекетімізде халықтың әлеуметтік қал
жағдайының өскенін және де жұмыссыз жүрген халықтың ... ... ... көп төмендегенінен көреміз.
Қорыта келе айтатынымыз, шағын бизнесті дамыту мемлекет экономикасында
өзіне лайықты ... ... деп ... ... ... кәсіпкерлігін
одан әрі дамыту, халықты тауарлармен қамтамасыз ету, жұмыссыздықты жоюда,
шаруашылық ... ... ... ... ... ... бағдарламаларынсыз шешілмейді. Оған мысал ретінде шет
мемлекеттердің тәжірибесінен көруге болады [22].
Сондықтан да мемлекеттің ... ... ... ... іске
асыруға кейбір жағдайлар аз қырсықтарын тигізеді. Олар:
- салық және ... ... ... және де ... тексерулердің жиілігі;
- шағын бизнесті дамытудағы әкімшіліктің тосқаулдары.
Сол себептен де, Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың
7 ақпан 2008 ... ... ... ... ...... ... мақсаты” Қазақстан халқына жолдауында шағын және орта
бизнес туралы біздің ... және орта ... ... ... ... түзуіміз қажет және де кәсіпкерлік ортаның бастамашылығын ... үшін ... ... ... керек. Қысқасы, сөзден іске көшетін,
мемлекеттік кәсіпорындар мен мегахолдингтердің, ең алдымен ірі мемлекеттік
компаниялар мен монополиялардың өздеріне ... ... ... ... ... беру ... жұмысты тындыратын сәт туды. Сол арқылы біз
бизнеске тың тыныс ашамыз деп анық, әрі айқын ... ... ... ... осы
жолдауында ел басы Даму банкі мен Инвестициялық қорға ... ... жете ... ... ... ... дамыту қоры» өзіндік бір
«өзіндік үлкен қаржылық маркетке» айналуға тиіс. Биыл осы ... ... ... 10 миллиард теңге бөлінеді, осының
арқасында шағын бизнес ... ... ... 25,0 миллиард
теңгеге дейін өседі деп баса айтты. Осы ... ... ... ... бизнесті дамытуда қомақты қолдау болмақ [23].
Шағын кәсіпкерлікті одан әрі дамытуда салық жүйесін жетілдіру жолдары
көп әсерін ... ... ... ... ... тапсыруына байланысты Қазақстан Республикасы ... ... және ... ... ... Шағын бизнесті
дамытуда кедергілерді жою мақсатында мораторий хабарланған болатын.
Осы мемлекеттік мораторий бойынша:
- барлық аудандық Салық ... 2008 ... 1 ... мен ... ... ... барлық шағын бизнес ... ... ... ... тауарларды өндіретіндерден басқа);
- осы уақыттарда тек қана қарсы тексерулер, хронометражды зерттеу ... қана ... ... ... ... ... Прокуратуралардың актілері бойынша;
2. Қылмыстық іс қозғалған жағдайда;
3. Салық төлеушілердің арыздары негізінде.
Шағын ... ... және ... ... ... ... ... шағын кәсіпкерлікті қолдау және де оның дамуын ... ... ... ... мақсаты шағын кәсіпкерлікпен
айналысатын субъектілерге ... ... ... Оған себеп:
- халықты жұмыспен қамтамасыз ету;
- қоғамдық бірлестіктердің ... ... ... және қорғауға
рөлдерін көтеру;
- кәсіпорын саласында шағын кәсіпкерлікті басымдылық жолымен дамыту;
- шағын ... ... ... ... ... және де ... ... дамытудағы кедергіліктерді жою мақсатында және қол
жеткізген мақсаттарды ... үшін ... ... ... ... ... отыр. Олар:
- нормативтік-құқықтық актілерді шағын кәсіпкерлік саласында жетілдіру ... оны ... ... ... ... ... қолдау мақсатында қаржы-несие және инвестициялау
саясатының нәтижесін жетілдіру;
- шағын кәсіпкерлікті қолдау ... ... ... ғылыми-
методикалық және ақпараттық құжаттармен қамтамасыз ету;
- аумақтық шағын ... ... ... ... мен ... кәсіпкерлікті дамыту саясаты шағын
кәсіпкерліктің одан әрі ... ... ... одан әрі өсуіне,
негізінен өнеркәсіп және басқа салаларда негіз болады.
Қаржы-несие және инновациялық қолдау ... ... ... ... шешіледі:
- шағын кәсіпкерлікті дамыту ... ... ... ... және ... ... ... көздері арқылы,
мемлекеттік гранттар мен мемлекеттік емес ... ... ... ... ... ол тек қана ... жолымен іске
асырылады;
- Республикалық ... ... ... шағын кәсіпкерлікті
қаржыландыру бюджет қаржысымен ... ... ... ... ... ... саласына құйылатын инвестициялар, әсіресе
негізгі қорларды шағын бизнес кәсіпорнына шығаратын және де ... жаңа өнім ... үшін ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының жиынтық
ұлттық табысының 3,8%, ал салықтық түсімдер 20 пайызға жуығын құрайды.
Материалдық және ... ... ... ... үшін мемлекеттік және
облыстық бағдарламаларға сәйкес Шағын кәсіпкерлік Департаменті қоғамдық
ұйымдармен және ... ... ... ... жұмыс істейді.
Кәсіпкерлерге керекті өзінің бизнесін жүгізу үшін заң базасы негізінен
құрылған. Бірақта заң күші бар кейбір нормативті-құқықтық актілер ... ... ... ... ... ... Мысалға, жаңа Салық
кодексінде көргеніміздей, кейбір кемшіліктерді көруге болады.
Біріншіден, бұл кемшіліктер шағын кәсіпкерлер үшін біржолғы талон сатып
алу кезінде білінеді.
2010 ... 1 ... ... ... ... жаңа Салық кодексі бойынша
шағын бизнес субъектілері өздерінің кәсіпкерлік қызметімен шұғылданулары
үшін Салық кодексі бойынша ... ... және де ... үшін мына ... тәртіптік пайдаланулары мүмкін:
- шаруа фермер қожалықтары үшін АСР;
- біржолғы ... ... ... ... ... ... ... заңды тұлғалар кооперативтері үшін АСР;
- патент негізінде арнаулы салық режимі;
- оңайтылған декларация негізінде арнаулы салық режимі.
Бірақта жоғарыда көрсетілген тәртіп ... ... ... жасайтын
біржолғы талон негізінде кәсіпкерлер қызметін ара-тұра 90 күннен аспайтын
кәсіпкерлер қолданады. Біржолғы талонды ... ... бұл ... қызметін заңдандырдық деп ойлайды. Ал Салық кодексі бойынша 90
күннен асқан соң, бұл кәсіпкерлер ... тыс ... ... жүргендерін
білмейді. Сондықтан да бұл кәсіпкерлерге Салық кодексі мен Әкімшілік
кодексі бойынша айыппұлдар ... ... ... ... ... ... еңгізу керек. Оған
себеп: біржолғы талонмен қызметін жүргізетін кәсіпкерлердің мерзімін ... ... ... ... ол үшін салық ставкаларын базардағы әр орын
үшін көбейтсе жергілікті ... ... ... ... қоғамдастықтармен келісім шарт арқылы.Сонымен қатар Президеттің
өкіміне қайшы «біржолғы талондарды бақылау және тексеру функцияларын жеке
меншік және шаруашылық ... ... ... біржолғы талондарды
сату құқығы базарлардың әкімшіліктеріне жүктелген. Бұл жағдай біржолғы
талондарды ... мен ... ... алу ... ... ... ... әкімшілігі түскен салықтық түсімдерді толық есептен өткізбей,
өз пайдаларына жұмсайды немесе жымқырып өз қалталарына ... ... ... ... ... ... айналысатың кәсіпкерлердің
салығының 50% есепте жоқ, әркімнің қолында кетіп жатыр. Сондықтан да ... ... сату және ... алу ... ... Салық
комитеттеріне беру керек. Себебі, ... ... ... шек ... ... ... тек қана ... сауда орындарын берумен ғана шектелуі
керек. Сонда мемлекеттік және жергілікті ... ... ... ... ... көбейеді. Келесі бір проблема, кәсіпкерлердің төлейтін
мүлік салығының ставкасын төмендету ... ... ... ... мен жеке ... салық ставкаларын салыстырсақ, біріншісі,
барлық мүлкіне 1%, ал екіншісі 0,1% салық ставкасы бойынша мүлік ... егер жеке ... ... ... ... ... ... ол 0,1%
ставка бойынша мүлік салығын төлейді, ал егер ол осы ... ... онда ол ... ... 1% ... ... ... салығын
төлейді. Сондықтан жеке кәсіпкер өзінің кәсіпкерліктен ... ... жеке ... ретінде 0,1% жылдық ставка ... ... ... ... Салықтық реттеуді дамыту бағыттары
Жақында өткізген қолма-қол ақша ... ... және де ... жою ... және ... активтерін ашқанмен бұл
тәжірибенің жақсы мен жаман жақтары да білінеді. Оған себеп, ... ... ... ашық деп ... ... бизнес кәсіпкерлігі мен халыққа
амнистия беру» туралы заңдар бұл ... ... ... ... ... бұл ... көмегімен шағын бизнес кәсіпкерлері мен
халықтардың өз ақша қорларын және ... шын ... өз ... ... ... тұрған мүліктердің өз бағаларымен оларды сатып
алғандығы бағаларының айырмашылығы. Сондықтан да бұл ... құны ... мен ... алу үшін ... және ... ... ... қайшы
келеді.
Бұл үшін бұл заңнамаларды қабылдамас бұрын Салық кодексіне ... ... ... ... еді. ... ... Қазақстан Республикасы Конституциясының 6-шы ... ... ... ... заң алдында бірдей, сондықтан мүлікті
жеке меншікке ... ... ... деп бөлу дұрыс емес, оған себеп,
кәсіпкерлердің ... ... ... ... 10 есе жоғары.
Осы жағдай базарлар орналасқан жердің салығы да 10 есе ... ... ... ... кодексіне барлық мүліктерді бірдей
ставкамен салық бағасы ретінде қарау ... ... мұны жеке ... салық салу құнына теңестіру керек. Себебі, 1% салық ставкасы ... 10,0 ... ... ... ғана ... Бұл жағдайда
мемлекетте, кәсіпкерде ұтыста болмайды.Басқа жағынан қарасақ, бұл жағдайда
кәсіпкердің қызығушылығы артады.
Екінші жағдай, салық салу ... ... ... ... ең
төменгі деңгейінен бастап салық салынады. Біздің ойымызша осы төменгі салық
салынатын мүлік құнын 200 айлық есептік көрсеткіштен ары ... алу ... ... құнының бағасы 1000 доллардан аспаса, ол мемлекетке де, басқа
да мекемелер мен банктерге ... ... ... ... ... экономикасын белгілі бір нысанға келтіру барысында шағын
бизнес негізгі рөлді атқарады.
«Қазақстан – 2030» стратегиясында шағын кәсіпкерліктің тұрақтануы ... ... ... ... ... ... өз орнын тапты.
Қай мемлекетті алып қарасақта, оның құлдырауының болдырмау жағдайын
көтерудің негізгі шарты, ол өнеркәсіпті ... да ... ... ... ... ... жүгінсек,
әр мемлекеттің дамуы мен өрлеуі негізінен кіші және орта ... ... ... ... бизнес субъектілері – мемлекеттегі ең оралымды
өнеркәсіпті дұрыс ... ... ... ... ... мол ... ... қатар бұл салада айналым капиталы әрі жылдам, әрі тез өз
айналымына ... ... ... ... ... ... мерзімі өте қысқа.
Шағын бизнес белгілі бір тұтынушыға бейімделген елді тез ... ... ... ... тауарлар мен қызметтер тез қозғалыста
болады және де ірі ... ... ... мемлекеттерде шағын бизнесті мемлекеттік қолдау, оларға салық
жеңілдіктерін беру арқылы шешіледі. Бұл жерде ... ... ... ... тек қана ... жүйесін реформалау арқылы осы саладағы
экономиканы көтеру.
Шағын бизнес секторындағы ең ... ... ... ол ... ... ... жеткіліксіздігі. Оған себеп, ... ... ... аз және де ... ... ... Ал ... банктер негізінен өз ... ... ... ... ... Ал шағын кәсіпкерлікті
несиелеуге олардың қызығушылығы ... ... бұл ... ... ... аз.
Келесі бір проблема – ол шағын бизнес саласы кәсіпкерліктің ең бір
салықтық бақылауға қиыншылық туғызатын ... ... ... ... ... ... ... органдарының бақылауында болса,
мониторинг объектілері ретінде ылғи көңіл бөлінсе, онда шағын ... ... тыс ... түсетін салықтардың басым көпшілігі аса ірі немесе орташа
кәсіпорындардан түседі, бірақ шағын ... ... ... ... өз үлестерін қосады.
Оған себеп, біріншіден, шағын кәсіпорындар мемлекеттің өнім ... ... ... ... ... ... ... олардан
түсетін салықтар мен басқа да міндетті төлемдер қомақты болып келеді.
Екіншіден, кәсіпкерлікпен айналысатын жеке және шағын ... ... ... жоқ, жаңа ... ... ретінде бюджет жүйесіне қосымша
салық түсімдерін әкеледі.
Салықтық текесерулерге талдау жасасақ, онда мынадай фактілерге ... ... ... ең көп салықтық құқықты бұзушылық осы шағын
кәсіпорындарда байқалады, әсіресе ... ... ... тұрмау,
уақытында салықтық есепті өткізбеу, түскен қолма-қол ақшаны есепке алмау,
жымқыру, бухгалтерлік есепті дұрыс жүргізбеу және тағы ... да ... ... ... осы ... ... еңбегін
өтейді деп ойлауға болады. Сонда ғана қосымша салықтар бюджетке көбірек
түседі, әсіресе ірі ... ... ... ... ... ... ... үшін тәжірибеде өтірік шағын кәсіпорындарды ашып, солар
арқылы өнім ... ... ... епті іс ... ... ... ... таза табыстарын жасырып қалады, сол себептен мемлекет қазынасына
көп салықтар көлемі түспей ... ... ... да ... ... ... салық
төлеушілерді тексеру барысында, алдымен оларға мәлімет жинап, қайсысы ... ... қай ... ... атқаратындарын, барлық құқық
қорғау орындарындағы оларға ... ... ... ... ... ... әрі ... салық тексерулерінің сапасы артып, бюджетке қосымша
салықтар түсуіне жол ашылады. Ол ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлік саласында тексеру
ұйымдары алдымен қолда бар барлық шаруашылық-қаржылық есеп құжаттарына
талдау ... ... ... ... ... әрбір жеке есеп құжаттарының бір-бірімен байланысын ... оның ... ... есеп беру ... ... ... ... декларациясында
көрсетілгендей табыс көздерінің растығын,
- салық деларациясы мен бухгалтерлік есептің дұрыстығының бағасын, олардың
сапасын өздерінде бар мәліметтермен ... ... ... көз
жіберу.
Төртіншіден, осы шағын бизнеспен айналысатын кәсіпкерлердің мәлімет
көзін басқа да ... ... ... ... ... энергосбыт
кәсіпорынынан, жол полициясының және кеден ... ... ... ... ғана ... салық тексерулерін өткізу керек.
Салық төлеушілердің ауыртпалығын жеңілдету жолдары – қай ... ... та, ... ең ... ... ... ... Себебі, қай салық жүйесін алсақ та, прогрессивті немесе регрессивті
салық төлеушілер үшін салық ... ... мен ... ... ... ... ... арасында және де соңғы салық төлеушілер кімдер екеніне
байланысты болады.
Экономикасы ... шет ... ... жүйелеріне талдау жасасақ,
мынадай тұжырымға келуге болады: қосылған құн салығы мен акциздер негізінен
сатылатын тауар ... ... тиіс және оны ... ғана төлеуге
міндетті, ал тәжірибе жүзінде негізгі қосылған құн салығын төлеушілер ... ... ... ... Себебі, олар өздерінің таза
табысын төлейтін салық мөлшеріне ... Бұл ... ... ... құн ... төлеушілер тауар шығаратын субъектімен бұл ... ... ... ... ... ... ... төлейтін корпоративтік табыс салығы мөлшерімен
тауардың ... ... ... ... түсетіні анық.
Ал мүлік салығына келсек, ол да арендаторға аренданың құны ... ... баға ... ... ... ... да салық ауыртпашылығы басқа салық ... ... ... ... ... осы ... ... қай салықтық тауар шығаруға,
оның бағасына және кәсіпкерліктің даму ... ... ... ... салудағы кейбір дамыған шет мемлекеттердің тәжірибесіне келсек,
оның өзіндік себебі бар. Салық жүйесін көп жылдардан бері ... ... ... ... және ... ... ... келе жатқан Америка
Құрама Штаттары, Ұлыбритания, Германия сияқты ірі мемлекеттердің ... ... ... да ... ... Себебі, бұл мемлекеттер әлем
экономикасының алдыңғы қатарында болса, екіншіден, шағын және орта ... да ... ... ие.
Ұлыбритания салық жүйесі. Ұлыбританияның қазіргі кездегі салық жүйесі
мынадай салықтардан тұрады:
1. ... ... ... ... ... ... корпорациялардан
алынатын табыс салығын (корпоративтік салық), мұнай табысына салынатын
салық, мұраға салынатын ... және ... ... ... ... ... баж бен акциздер, елтаңбалық алымдар);
2. Жергілікті салықтар (мүлік салығы ... ... ... ... ... бөлігінің 90%-ын құрайды.
Мемлекеттік бюджетке тікелей салық ретінде келіп түсетін түсімдердің
64%-ы халықтан алынатын табыс ... ал 19%-ы ... ... ... үлесінде.
Салық салу заңдылықтары Ұлыбритания 1970-ші жылғы, 1979-ші жылғы, 1996
және 1999 жылғы Заң актілерімен бекітілген.
Салық ісін ұйымдастыру және ... екі ... ... ... ішкі ... ... баж бен акциздеу басқармасы.
Ішкі кірістер ... ... ... ... Ол жеке және ... ... салығын, капиталға салық, елтаңбалық алым) алынатын
салықтардың алынуын бақылайтын мекеме.
Баж бен акциздер ... ... ... ... салу ... қарайды
(елтаңбалық алымнан басқа).
Кәсіпорындарға салық салу. Корпорациялардан табыс салығы.
Корпорациялық салық барлық резидент ... ... ... салық заңдылығында «компания» ұғымына ... және ... емес ... ... ... ... салығын импутациялық жүйеге негізделген
жолмен, жүйенің мынадай ерешелігін ескере отырып ... ... ... салықты табысының барлық мөлшерінен біртұтас
ставка бойынша төлейді;
- ... ... ... ... егер ... дивиденд төлейтін болса, онда ол алдын ... ... ... ... яғни ... ... салықты
төлеуі керек;
- Ұлыбритания ... ... егер ... ... ... ... ... аванстық салық сомасын шегеріске жатқызуына рұқсат
беріледі.
Компанияның салық салынатын табысы – ... ... ... ... алып ... айырма сомасы.
Шегерістерге мына шығындар жатады:
- ... ... ... ... ... ... ... байланысты көлік шығындары, кеңес шығындары;
- еңбекақы;
- ... ... ... ... ... ... лицензиялық төлемдер;
- белгілі мөлшерде компания қызметкерлерінің ... ... ... ... ... ... шыққан шығындар;
- қайырымдылық қорына жұмсалған шығындар қарапайым акциялардан алынатын
дивиденттер мөлшерінен 3% ... ... ... ... салықтың негізгі ставкасы 30 пайыз. Ұлыбритания елінің
резиденті емес, қызметін тұрақты мекеме ... ... ... ... ... ... 23 пайыз.
Тұрақты мекеменің табысына 33 пайызбен салық салынады.
Корпоративтік табыс бойынша ... ... ... ... босатылады:
- діни ұйымдар;
- ... ... ... ... және білім саласындағы мекемелер;
- ... ... ... ... ... жыл ... басталып келесі жылғы 31 наурызда
аяқталады. Салық төлеушілер корпорациялық ... ... ай ... немесе
тоқсан сайын аванстық төлемдер ретінде төлеп отырады.
Заңды тұлғалар төлейтін ... ... бірі – ... ... ... құн ... екі түрлі ставкамен алынады:
- нөлдік ставка. Нөлдік ставка ... ... ... ... ... ... ... үйлер салуға, бағалы қағаздарға
және т.б. қолданылады;
- қалған тауарларға стандарттық ставка 17,5 ... да, ... ... ... құн салығы бойынша есепке
тұру тәжірибесі қолданылады.
Салық ... ... ... 52000 ... (80600 АҚШ ... асқан жағдайда, салық төлеуші салық органына барып, қосылған ... ... ... ... ... ... жөнінде құжаттар 6 жыл мерзімінде сақталуы тиіс.
Сонымен қатар Ұлыбританияда жергілікті салықтар да алынады. Олар мүлік
салығы, жер салығы. Салық салу ... ... ... ... салық салу. Жеке табыс салығын барлық жеке тұлғалар
төлейді. Салық жеке тұлғаның 6-шы ... мен ... ... 5-ші ... жылдық жиынтық табысынан алынады.
Салық салудың негізгі қағидасы шедуларлық қағида. Бұл қағида бойынша:
- ... А. Жеке ... ... ... ... (жер, ... ... шедула В. Орман қорларын ... ... ... жеке
тұлғалардан алынатын табыс салығы;
- шедула С. Мемлекеттік бағалы қағаздардан түскен ... ... ... Д. ... ... ... ... салығы, мемлекеттік
емес бағалы қағаздардан алынатын салық т.б.;
- шедула Е. Еңбекақыға, зейнетақыға ... ... ... Ғ. ... ... ... ... салық, дивиденттерден
салық алу.
Соқырларға, толық емес отбасыларына және үй қызметшісінің көмегін қажет
ететін жеке тұлғаларға салық жеңілдігі қарастырылған.
Ұлттық ... ... ... ... ... ... ... ауырғандарға, жұмыссыздарға және
т.б. берілетін жәрдемақыларға ... ... ... ... ... қатысты заң шығарушы билікке британдық парламент ие.
Парламенттің заңдық ... бұл ... ... Уэльс, Шотландияға,
Солтүстік Ирландияға бірдей жүреді.
Ұлыбритания қазынашылығы дербес мемлекеттік қаржылық институт. Ол көне
конституциондық ... әрі ... ең ... ... ... ... экономикалық стратегиясын дамытуды өзіне алған.
Әкімшілік көзқарас бойынша қазынашылық құрамына қазынашылықтың ... ... ... ... ... және кіші ... ... кіреді.
Германия салық жүйесі. Германия салық жүйесі салықтардың 50 түрін
белгілеген. Олар төлеушілер ... ... ... мен ... ... ... ... олардың шоғырлануға деген
тенденциясын да ескеру қажет, түсімдердің көп бөлігіне ең ірі ... ... ... ... ... екі ірі салықпен – жеке
тұлғалардың табыс салығы және импорт ... ... ... ... ... құнға салынатын салықпен анықталады. Одан ... ... мен ... акциздер, корпоративтік салық, автокөлік иесінің
салығы, жер басына салынатын ... ... ... ... ... мұра мен ... ... салық.
Германияның салық жүйесінің ерекшелігі – бюджет жүйесінің буындары
арасында ... ... ... ... көп ... бөлінуі. Федерация,
жерлер және общиналар құқықтары салық салу аясында қатаң ... ... ... арнайы заңдармен реттеледі.
Қазіргі салық жүйесі 1969 жылғы ірі қаржылық реформа ... ... ... ... ... ... ... екі
топқа бөлуге болады:
- меншікті салықтар;
- жалпы салықтар.
Біріншісі – белгілі бір ... ... ... ... ... ... көлемде түседі. Екіншісі – белгіленген ... ... ... ... ... бөлінген және әртүрлі деңгей
бюджеттеріне бір мезгілде келіп түседі.
Реформаға ... ... ... салықтарына акциздер (сыра
салығынан басқа), баждар, айналымға салынатын салық, мүлік басына ... ... ... ... ... ... ... салынады; шешуші
фактор болып оның тұратын жері болады, оған ... ... ... ... ... ажыратылады.
Табыс салығы декларация негізінде немесе төлем көзінен салынатын салық
ретінде төленуі мүмкін.
Заңды тұлғаларға табыс салығы. ... ... ... ... ... ... ... ставкасы – 40 пайыз. Салық салу
объектісі жылдық жиынтық табыс пен ... ... ... ... ... ... салынатын салық. Германияда бұл салық – ... ... ... ... үлесі 28 пайызға жуық. Салық екі түрлі
ставкамен алынады. Негізгі салық ставкасы 16 пайыз, ал ... ... ... ... салық ставкасы 7 пайыз.
Жеке тұлғалардың табыс салығы. Бұл ... ... ... ... ... азаматтығына байланыссыз алынады.
Салық салу базасы – жеке тұлғаның табысы. Салық төлеуші жеке ... ... ... ... ... бөлінеді. Әрбір категориядағы
төлеушілер үшін дербес шегерістер ... ... ... жеке ... табысына заңға сәйкес шегерістерді алынғандағы
айырмадан төленеді.
Мұрагерлерге және сыйлыққа салынатын салық - әрбір мұрагердің үлесінен
алынады. ... ... ... құнына және мұрагерлердің туысқандық
деңгейіне ... 7-ден 50 ... ... ставкалармен алынады. Салық
салынатын мүліктің ең төмеңгі құны 100000 ... ... жеке ... ... ... алынады, егер жеке тұлға
шіркеу мекемелерінің мүшесі болса.
Жылжымайтын мүлікке орта есеппен 1,5 ... ... ... салынады.
Америка Құрама Штаттарының салық жүйесі. Америка 50 құрама штаттардан
құралады, ... ... ... жеке ... бар. Әр штаттың билік
органдары өзінің жеке тәуелсіз ... ... ... және ... ... мен ... еңгізеді. Жеке түсімдер шамамен бюджеттің
80%-ын құрайды, ал қалған 20% ... ... ... ... ... ... ... сатудан түскен түсімге
деген салық алады. Олардың түсімдердің ішіндегі үлесі 40%. ... ... әр ... тауарларды сатып алғанда төлейді. Салық ставкаларының
көлемі штатқа байланысты өзгеріп отырады. Ең ... ... 8%, ... орташа – 4-5%. Бұл салық көбінесе тұтыну ... ... ... ... ... ... ... салынатын салыққа жалпы
түсім және халыққа қызмет көрсеткен айналым ... ... ... ... ... мен ... ... тауарларға ішінара сату
салығы жатады. Олар өткізген сомаға байланысты алынады. ... ... ... болып бензин, темекі заттары, ішімдіктер табылады.
Штаттар бюджетіндегі екінші маңызды салық – халықтан алынатын табыс
салығы. Ол штаттардың ... ... ... 30%-ға ... ... ... ... салығын алу тәртібі. Алдымен жалпы тәртіп
бойынша салық салынатын табыс алынады:
- жеке ... ... ... ... ... ... табыс құрамына
еңбекақы, зейнетақы, алименттер, бағалы ... ... ... ... әлеуметтік көмек, стипендия, мүліктен алынатын табыс т.б.;
- жиынтық табыстан мынадай шығындар ... ... ... ... шыққан шығындар, медициналық сақтандыру қорына төлем, зейнетақы
қорына аударым т.б.;
- ... ... ... да ... ... ... ... Әрбір жеке тұлға үшін салық салынбайтын минимум 2000 ... ... 5000 ... ... ... ... жандар үшін әрқайсысына
2000 доллар.
Халықтан алынатын табыс салығы жеке ... және ... ... Әр ... төлеуші – жеке тұлға, өзінің жеке салық
мәртебесіне ие:
- ... ... ... ... ... ... декларациясын жеке-жеке толтырылатын ерлі-зайыптылар;
- отбасы иесі;
- жеке салық ... ... ... ... ... ... қай топқа жататынына байланысты салық жеңілдіктері
болады.
Корпорацияның пайдасына салынатын салық ... ... ... салықтардың бірі. Жалпы түсімдегі бұл салықтың үлесі 7 ... ... ... ... қағидасы болып жалпы табыспен рұқсат
етілген жеңілдіктердің айырмасынан, яғни таза табыстан салық алу.
Көптеген штаттар ... ... ... ... ... ... сол ... жұмсайтын корпорацияларға беріледі.
Штаттар, сонымен қатар, ... ... ... ... ... бұл ... көтерме немесе бөлшек сату көлеміне байланысты
болады.
Әр ... ... ... ... ... бюджетін құрайды,
салықтар еңгізеді және бюджет ... ... ... ... ішінде маңызды орынды мүлікке салынатын салықтар
алады. Ол федералдық деңгейде алынбайды және жергілікті өзін-өзі басқару
қарамағында болады. ... ... ... ... ... ... құны ... нарықтық құнынан бірдей пайызды құрауы керек. Бұл
пайыз бағалау коэффициенті деп ... ... ... ... ... - ... бақылау органдарының көп жылғы тексерулердің тәжірибесіне
жүгінсек, сапалы тексеру ... үшін ... ... ең ... ол шағын кәсіпкерлер көбінесе сауда-саттықпен немесе делдалдықпен
айналысады. Сондықтан осы ... ... ақша ... тексеру өте
қиын. Бұл үшін осы кәсіпкерлер үшін мәлімет жинап, тауарларын ... ... ... жолымен, сату нүктелердің жағдайы мен ондағы
тауарлар мен шығаратын өнімдерін тексеріп, сатқан ... ... ... сатып алатын жерлердің мәліметтерін тексеріп отырса,
онда уақытында есепке алынбаған табыстарын тауып ... ... ... бұл кәсіпкерліктің анық салық базасын шығарып мемлекет бюджетіне
қосымша ... ... ... ... еді. ... ... ... әліде салық
тексерулерінің сапасының төмен екенін білдіреді [25].
ҚОРЫТЫНДЫ
Әлемнің көптеген елдерінде ... ... саны ... күнге
артып келе жатқаны байқалады. Статистикалық мәліметтер көрсеткендей мұндай
елдердің қатарына АҚШ, ... ... ... екен және ... ... 90% шағын бизнес субъектлері қамтиды. Сондықтан да алдыңғы
қатардағы ... ... ... ... әр ... ... ... негізінен кіші және орта кәсіпкерлікті дамыту болып табылады. Шағын
бизнес субъектілері – ... ең ... ... дұрыс жолға
қойып, басқа керекті, сұранысы мол ... ... ... ... ... ... капиталы әрі жылдам, әрі тез өз айналымына ... ... ... ... ... ... мерзімі өте қысқа.Шағын
бизнес белгілі бір тұтынушыға бейімделген елді тез ... ... ... ... ... мен ... тез қозғалыста болады және де
ірі монополистермен ... ... ... ... ... ... оларға салық жеңілдіктерін беру ... Бұл ... ... ... ... төмендету емес, тек қана салық
жүйесін реформалау арқылы осы саладағы экономиканы ... ... ... ең ... ... ... ол бұл ... қаржы-несие
ресурстарының жеткіліксіздігі. Оған себеп, шағын кәсіпкерліктің алғашқы
капиталы аз және де ... ... ... жетпейді. Ал коммерциялық
банктер негізінен өз қаражаттарын ... ... ... ... Ал ... кәсіпкерлікті несиелеуге олардың қызығушылығы
шамалы, себебі, бұл ... ... ... ... аз.
Орта және шағын кәсіпорындар ірі кәсіпорындармен салыстырғанда
көптеген артықшылықтарға ие, ... бірі ... орта және кіші ... ... ... проблемасының шешілуінде атқаратын ролі орасан,
сонымен бірге мынадай артықшылықтары бар:
- нарыққа тез ... ... ... ішкі ... ... ... ... және шағын бизнеске қатысты салық саясатын мемлекеттің жалпы
экономикалық ... ... алып ... ... ... ... ... ынталандыруға бағытталған салық саясаты салықтар
ставкасының шекті нормасын ... ... ... ... ... ... ... аз болуы мен салықтық жеңілдіктерді қолдану
аясының кең болуы ... ... ... ... ... ... ол ... өнеркәсіпке, тауар мен қызмет көрсету
сферасына инвестициялардың тартылуына мүмкіндік береді.
Орта және шағын ... ... ... басымды бағыттары
болып:
- орта және кіші бизнес субъектлеріне ... ... ... және ... ресурстарды және сондай-ақ, ғылыми-
техникалық және технологиялық құралдарды қолдану кезінде жеңілдіктер ... ... жеке ... ... ... ... алғашқы 2-3 жылда босатып,
есесіне жаңа жұмыс орындары құрылған жағдайда ... кем ... ... салық арқылы толығар еді;
- аванстық төлемдер жасау барысында кәсіпкер тұлғаға 1-2 ай ... ... ... 3-ші айда ... ... төлемдерге, өсім, айыппұл
есептелмей, қосып төлесе;
- бүгінгі күнде орта ... ... ... ұйымдастыру
қажеттілігі туындап отыр;
- Дамыған елдерде белсенді жұмыс істеп тұрған кәсіпорындар, өз өндірістерін
кеңейтуге, негізі құралдарды жаңартуға арналған құралдар ... ... ... ... ... кәсіпорындарға, оның ішінде жеңіл өнеркәсіп саласында ашылған
бизнес өкілдеріне 1 ... ... ... беру ... ... ... дұрыс жолға қоюына мүмкіндік береді.
Кәсiпкерлiктi мемлекеттiк қолдау ... аса ... ... ... ... және дамыту ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттiк саясатын ұйымдық және ғылыми-
әдiстемелiк тұрғыдан қамтамасыз ету;
-кәсiпорындар қызметкерлерiнiң әлеуметтiк қорғалуы мен қауiпсiздiгi;
-кәсiпкерлiктi ... үшiн ... ... пiкiр ... кәсiпкерлiк инфрақұрылымын дамыту;
-кадрлар даярлау;
-ақпаратпен қамтамасыз ету;
-кәсiпорындардың өндiрiстiк қызметiн жетiлдiру;
-кәсiпкерлiкте жеке меншiк және ... ... үшiн ... ... ... ... ... несиелендiру.
Кәсiпкерлiкке қолдау көрсету құрылымы деп бұл жағдайда шағын
кәсiпкерлiктiң дамуын ... ... ... ... және ... ... ... ақпарат, технология , техника қаржы салаларында,
қауiпсiздiктi қамтатамсыз ету саласында қызмет көрсететiн және ... заң ... ... ... ... ... ... мемлекеттiк, қоғамдық және коммерциялық құрылымдар жүйесi айтылып
отыр.
Кәсiпкерлiктi қаржы-несие қолдауы ... ... ... ... ... беру және ... инвестициялық ақуал жасау
-кәсiпорындарға тiкелей қаржылай қолдау көрсету.
Кәсiпкерлiк субъектiлерiнiң инвестициялық ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етiледi:
-кәсiпкерлiк субъектiлерiнiң мемлекеттiк инвестициялық ... ... ... ... мен ... да ... бюджеттен тыс көздердi тарту қызметiн жандандыру;
-коммерциялық банктер мен басқа да қаржы ... үшiн ... ... дамыту;
-тиiмдiлiгi жоғары инвестициялық жобаларды жүзеге асыру үшiн ... ... ... ... қаржы көмегiн көрсету;
Қаржы –несиелiк қолдау көрсететiн инфрақұрылымды одан әрi дамыту:
-кәсiпкерлiк субъектiлерiне мемлекеттiк және муниципалдық қорлар ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру жүйесiн дамыту;
-қорлар мен кәсiпкерлер бiрлестiгiнiң инвестицияларды қаржыландыру көздерiн
iздеу, бизнес–жоспарлар әзiрлеу, инвесторлар ... ... ... шешу саласындағы қызметiн жандандыруды көздейдi.
Республикамызда егер өндірістік кәсіпорындардың, ... және ... ел ... үлес ... ... ... болсақ
мұндай тәжірибелерді қолдану артық болмас еді.
Шағын ... ... ... ... ... және жұмыспен
қамтылғандықты сақтап қалуға ынталы болуымен ... ... ... нәтижелігіне деген жалпы біріккен құштарлық коллективтік түрде
еңбек етуге жәнебригада болып жұмыс істеуге деген ... Ірі ... ( ... қалаушылар ) кәсіп орынды басқару үшін ... ... ... ... бұл ... екі жақ ... әкеледі, ал ол өз кезеңінде жалпы басқару тиімділігіне ... орта және ... ... ... басым бөлігі сауда және
қызмет көрсету сферасында қызмет етеді екен: көтерме саудадада қызметін
жүзеге асыратын орта және кіші ... ... 45 ... тең ... ... ... – 21 пайыз; орта және кіші бизнес субъектлерінің 11,2
пайызы өңдеу және ... ... ... 2,5 пайызы - өнеркәсіп
өндірісінде қызмет атқарады екен. Ауыл шаруашылығында ... ... келе ... орта және кіші ... саны ... келе ... мәліметтерге орай, өткен жылғы қазан айында өткен кәсіпкерлер
Форумында Ел ... ... ... қойған негізгі мәселелерінің
бірі, ол – ішкі өндірісі өнімдерінің мөлшерін 50-70 %-ға ... ... ... тек қана ... мен ... көрсету сферасымен ғана шектеліп
қалмау керек, шикізат өндіру көзінен өндірістік саланы ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету көкейкесті мәселелер
қатарында, өйткені салық заңдылықтарында жиі болатын өзгерістер ... ... ... тиімділігіне тікелей әсер етеді.
Салықтар, мемлекеттің қаржылық ресурстарын қалыптастыра ... ... ... ... әсер етіп ... қажет,
сонымен бірге, экономикалық өсу мен өнімдердің сапасын жақсартуға мүмкіндік
жасауы тиіс. Тарихи тәжірибе көрсетіп ... ... ... ... ... ... ... ал тиімсіз түрде қолданылатын
болса орны толмас зиян әкеледі.
Экономика мен салық ... ... рөл ... ол- ... өндіріске әсер етуінің жақсы көрсеткіштер үшін артықшылықтар беру
арқылы ал, салық бұзушылық болған ... ... ... ... ... болып табылатын салықтық ынталандыру жүйесі болып табылады.
Мемлекеттің экономикаға ... тек қана ... ... ... ... ... ережелерін белгілейтін мемлекеттік
нормативті актілерді шығарып қана қоймай, ... ... ... ... ... ... қайтару немесе қайта бөлу
мақсатында шаруашылық субъектілерінен ... мен ... ... алу болып табылады. Осылай, салықтар ұлттық табыс және ... ... ... ... маңызды роль атқарады. Жалпы ішкі өнімді бөлу
және қайта бөлуде салықтың фискалды және реттеуші ... ... ... өз табысын қалыптастыра отырып экономикаға мақсатты түрде әсер
етеді. ... ... “… ... ... салу мәселесін шеше
отырып, қоғам қажетіне керек ресурстардың басқа адамдар мен оларға тиеселі
кәсіпорындардан ... ... ... және ... ... тауарлар
мен қызметтер өндіруіне қалай жұмсалатынын анықтауына мүмкіндік береді”.
Мемлекет салықтарды ала отырып бір ... өзін өзі ... ... екінші жағынан олар арқылы шаруашылық субъектілерінің
қызметтерін реттеп отырады. Сырттан ... бұл екі ... бір ... жоқ екі ... нәрсе сияқты, ал, шындап келгенде олар ... алып ... ... ... әсер ету ... болып табылады.
Мемлекеттік қаржылық реттеу ... ... ... ... ... туындайды, олардың ішкі маңыздылығы мен
функцияларынан ... ... ... ... ... отырып және
мемлекет пайдасына ұлттық табысты бөлу бойынша айырықшылықты өндірістік
қарым ... ... ... ... ... ... салық, реттеуші фукцияларды атқарады, яғни үдерісін шектеу,
санкциялау және ... ... ... бұл ... ... және қолында
құны бар жеке тұтынушыларынан алым алу ... ... ... ... және өндірістік емес тұтыну мүмкіндіктерін қысқарту
жолымен орындалатын іс әрекет .Салық ... ... ... ... ... іс ... ... түрлерін шектеуі
кәсіпорынның қажетсіз іс әрекетінің дамуын қысқартуы мүмкін.
Салықтық ... ... бір ... сұранымға әсер етуімен
қайта ... ... ... ал ... жағынан салық
төлеушіге ынталандыру түрінде әсер етуімен анықталады .
Субъект ... ... ... жүргізуге құқылы, бір- ақ бұл
үшін ол ... ... ... ... экономикасы жағдайында шағын кәсіпкерліктің ... ... ... ... көзі ... табылады. Шағын және
орта бизнес ел экономикасының ... ... орын ... ... ... бизнестік кәсіпкерліктің экономикалық көрсеткіштері
осы сала ... ... ... ... ... ... айналысатын кәсіпкерліктің жұмысына, шығарған өнімдері мен
көрсететін қызметтеріне талдау жасасақ, онда ... бұл ... ... өсіп келе ... көреміз, ал мұның нәтижесі
мемлекетімізде халықтың әлеуметтік қал ... ... және де ... ... ... ... ... пайызының көп
төмендегенінен көреміз.
Қорыта келе айтатынымыз, шағын бизнесті дамыту мемлекет экономикасында
өзіне лайықты ... ... деп ... ... бизнес кәсіпкерлігін
одан әрі дамыту, халықты тауарлармен қамтамасыз ету, ... ... ... инновациялық белсенділігін оятуда мемлекеттік
арнаулы шаралар бағдарламаларынсыз шешілмейді. Оған мысал ретінде ... ... ... болады
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. ҚР Азаматтық Кодексі
2. Дауранов И., Рудецких А. Роль и ... ... ... в ... ... ... 2005г. №5 ... Мамыров Н.К.,Ихданов Ж.О. Государственное регулирование экономики в
условиях Казахстана (теория, ... ... ... ... ... ... ... А. Федорова И. Налоговое регулирование экономической
активности.// Экономист. 2006г. №4.
5. Налоги и налогообложение : учебник / ред. И. А. ... - М. ... 2007. - 655 с. Заяц Н.Е. ... ... ... ... с.142.
6. Идрисова Э.К. Налоги и налогообложение в Казахстане.Алматы.2003г.
С.10.
7. Ермекбаева Б.Ж.Лесбеков Г.А. ... ... ... 2009ж. ... Ермекбаева, Б. Ж. Проблемы развития налоговой системы ... в ... ... ... [Текст] / Б. Ж.
Ермекбаева ; КазНУ им.Аль-Фараби. - Алматы : Қазақ университеті,
2007. – с ... ... ... ... Басқармасының мәліметтері.
10. З. Кэмпбелл. Р.Макконнелл. С.Л.Брю. Экономикс: Принципы, проблемы и
политика. В 2 т.:Пер. С англ. Т.1.2009.
11. ... ... ... ... ... ... бағдарламасы.
12. «Алматы қаласының өңірлік ... ... АҚ ... ... және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы»
ҚР салық кодексі.2010ж. (өзгертулер мен толықтыруларды ... 391-397 ... ... ... ... ... туралы» Заңы. №124.
31.02.2006ж.
15. 2009 жылғы 10 қарашада Қазақстан дағдарыстан кейінгі кезеңде қаржы
секторын ... ... ҚР ... 1 ақпан 2010 жылғы
№923 Жарлығы
16. Сапарбаева А.Д. Специальный налоговый режим для ... ... ... бизнеса.// Банки Казахстана.№11.2006г.
17. ҚР Статистика агенттігі. “Қазақстан ... ... ... ... ... №4. ... Жарасбай А.О. Совершенствование механизма поддержеке кәсіпкерлери
малого и среднего предпринимательства в Казахстане. Алматы. ... ... Е. ... ... международных социальных стандартов
для стран с переходной экономикой // Алматы: «Казак университетi»,
2010. – С.94-101.
20. ҚР ... ... ... және ... ұйымдарын бақылау және қадағалау
агенттігінің сайты www.afn.kz
21. Э.К.Идрисова. Специальные налоговые режимы в ... ... и ... их эффективности.// ҚазЭУ хабаршысы. №2. 2006г.
22. Байнеева Б. ... ... и ... ... ... РК// Саясат. №9, 2008ж.
23. Туржанов. С. О состоянии малого ... ... и ... ... ... ... Вестник
пердпринимателя, 2008г. №1 ст.5-10
24. Байниетова М. Основные препятствия деятельности ... ... №8, ... ... А.А. ҚР ... ... дамуының негізгі нәтижелері мен
бағыттары.// Қаржы –қаражат.2008ж. №2. 25-30 ...

Пән: Салық
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 88 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәсіпкерлермен арнаулы салық режимдерінің қолданылуы3 бет
Шағын бизнес субъектілеріне салық салу режимі68 бет
Шағын және орта бизнес субъектілеріне салық салудың негіздері67 бет
"Өндiрiстiк кооператив."43 бет
Биологиялық белсенді заттар4 бет
Жазатайым оқиғаларды тергеп-тексеруді жүзеге асыратын комиссияның құрылу тәртібі10 бет
М.Сералин шығармашылығы туралы4 бет
Маркетингтік ортаны Forever Living Products компания мысалы ретінде талдау12 бет
Сақтандыру маркетингінің мәні және міндеттері5 бет
Сералин Мұхамеджан шығармашылығы13 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь