Қазақстан Республикасының мемлекеттік басқару жүйесі жайлы

КІРІСПЕ 2

I. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК БАСҚАРУ ЖҮЙЕСІ 6

1.1. Мемлекеттік биліктің теориялық аспектілері 6

1.2.Мемлекеттік басқару жүйесінің түсінігі 15


II.МЕМЛЕКЕТ ОРГАНДАРЫ ЖҮЙЕСІНІҢ МЕХАНИЗМІ 23

2.1. Қазақстан Республикасының орталық басқару жүйесі 23

2.2. Облыстық мемлекеттік басқару жүйесі 26

2.3. Аудандық мемлекеттік басқару жүйесі 31

III МЕМЛЕКЕТТІК БАСҚАРУДЫ НОРМАТИВТІК . ҚҰҚЫҚТЫҚ ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУ 34

3.1.Мемлекеттік басқару органдары қызметін құқықтық қамтамасыздандыру 34

3.2.Мемлекеттік басқару жүйесіндегі сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес 40

ҚОРЫТЫНДЫ 51

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ 58
Дипломдық жұмыс тақырыбының өзектілігі. Елдегі мемлекеттік басқару жүйесін жетілдіру. Дегенмен, қол жеткізілген нәтижелерге қарамастан, оның әлі де алға қойған міндеттермен сәйкеспейтіні анық.
Ғылыми әдебиеттерде мемлекеттік басқару механизмі проблемасы көп жылдар бойы қарастырылуда. Дегенмен мемлекеттік басқару механизмі модельінің қоғамдық процесстерге жағымды әсер ету теория түрінде әлі де аяқталмаған.
Ғылыми әдебиеттерде мемлекеттік басқару теориясына ғалымдар әртүрлі түсінік береді. Қазақстан Республикасының Конституциясы бойынша мемлекеттік басқару дегеніміз қоғамдық процесстерге мемлекет тарапынан әсер ету. Мемлекет біртұтас құрылым, біркелкі механизм, сондықтан мемлекеттік басқару біркелкі түсінік. Ең жоғарғы деңгейде мемлекеттік басқарудың біртұтастылығы мемлекеттік билікті жүргізүді білдіреді.
Мемлекеттіміздің алғышартты бел¬гілерінің бірі – Қазақстанның дүние¬-жүзілік қоғамдастыққа толыққан¬ды мү¬ше болып, әлем мемлекеттерімен терезесі тең дәрежеде қарым-қатынас орната білуімен байланысты. Еліміздің тұңғыш Президенті Нұр¬сұлтан Әбішұлы Назарбаев тәуелсіз¬дігіміз жарияланғаннан бастап осы аса маңызды мәселеге айрықша мән беріп, ол мәрте¬бенің тұрақтанып, нығая түсуі жолында аянбай, еңбек етіп келе жат-қандығы да сол маңыздылықтан өрбіп келеді.
Мемлекет әдетте ұлттық негізде құ¬ры¬¬лады. Ол – ұлттың өсу, өркендеу қабі¬леттілігінің нышаны. Осыдан 18 жыл бұ¬рын Қазақстан өзін тәуелсіз мем-лекет деп жариялағанды. Мемлекетіміз бүгінгі таңдағы әлем¬дік дәрежеде көптеген өркениетті елдер¬мен үзеңгілесіп, дүниежүзілік қоғам¬дастықтың белсенді мүшесіне айналып отыр.
Қазақстан Республикасының Конституциясына байланысты мемлекеттік билік біркелкі, Конституция негізінде және үш билік түрі бір – бірімен өзара әрекеттесу тепе – теңдік негізінде жүзеге асырылады.
Басқару билік тіреуішінсіз әлсіз болып есептеледі. Екі аспекті өте өзара тығыз байланысты және әсіресе қоғамды басқаруда оның құндылығы билік пен басқарудың бірге жүруі. XXI – ғасыр мемлекеттік басқарудың ғылыми негіздемесін жасады. Бүгінгі таңда, барлық жинақталған тәжірибеге қарамай, қоғамның дамуына ғылыми тұжырым беру қажет. Тәжірибе өткенге, өнер – интуицияға, ал ғылыми дәлелденген білім болашаққа жылжудың бағдарламаларын бере алады. Әрине, бұл тұжырымға нағыз ғылым жарайды, оның ағымдағы саясатты түсіндіруді дәлелдеуден қашқақтайтын ғылымның суррогаты жарамайды. Сондықтан, мемлекеттік басқарудың ғылыми негіздемесі екі фактордың өзара әрекеттесуінен: ғылымның даму дәрежесімен және мемлекеттік басқарудың оны қабылдауға дайындығымен, іс жүзіне асырылуымен байланысты.
1. Шамхалов Ф. Основы теории государственного управления. М., 2003 г.
2. Государственное управление: основы теории и организации / под редакцией В.А. Козбаненко.М.: Статус, 2000.
3. Конституция Республики Казахстан.- Алматы: Казахстан, 1997-39 с
4.Байменов А.М. Общемировые тенденции эффективного государственного управления // Научный мир Казахстана, №1,2006 г.
5.Аверьянов В.Б. Аппарат государственного управления: содержание деятельности и организационные структуры. Киев: Наукова думка, 1996 г.
6. Тихонов Р.Е. От замысла – к воплощению: о подготовке кадров государственного управления. М., 1992 г.
7.Управление по результатам // Т. Санталайнени др.М., 1993 г.
9.Черкасов А.И. Местное управление и децентрализация власти: Опыт развивающихся стран // Государство и право. 1992 г.
10. Чиркин В.Е. Государственная власть в развивающихся странах. М: Прогресс, 1996 г.
11.Кубаев К.Е. Механизм взаимодействия государственной власти и администрирования // Мысль, №5, 2005
12.Государственное и местное управление // Под ред. Глазуновой Н.И., Забродина Ю.М., Поршнева А.Г. – М.: Издт.Магистр.- 1997 496 с.
13.Дауранов И.Н. Организация государственного управления, Алматы, 1997 г.
14.Алибаева Г.А. Местные исполнительные органы в системе государственной власти, Алматы, 1999,С.64
15.Байменов А. Государственная служба. Международный опыт. Казахстанская модель. – Астана, Фолиант,2000г.
16.Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы Қазақстан Республикасының Заңы 1998 жылғы 2 шiлде N 267.
17.Мемлекеттік қызмет туралы Қазақстан Республикасының Заңы 1999 жылғы 23 шілде N 453
18. « Правительстве Республики Казахстан»
19.Уваров В.Н. Механизм Государственного управления: проблемытеории и практики.
20.Корельский В.М. , Перевалов В.Д. Теория государства и права. М., 1997 г.
        
        Мазмұны
КІРІСПЕ
2
I. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК БАСҚАРУ ЖҮЙЕСІ
6
1.1. ... ... ... ... ... ... ... ... ... МЕХАНИЗМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... БАСҚАРУДЫ НОРМАТИВТІК – ҚҰҚЫҚТЫҚ ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУ
34
3.1.Мемлекеттік басқару органдары қызметін құқықтық қамтамасыздандыру 34
3.2.Мемлекеттік басқару жүйесіндегі ... ... ... ... ... ... жұмыс тақырыбының өзектілігі. Елдегі мемлекеттік басқару
жүйесін жетілдіру. ... қол ... ... ... ... де алға қойған міндеттермен сәйкеспейтіні анық.
Ғылыми әдебиеттерде мемлекеттік ... ... ... ... бойы ... Дегенмен мемлекеттік басқару механизмі
модельінің қоғамдық ... ... әсер ету ... ... әлі де
аяқталмаған.
Ғылыми әдебиеттерде мемлекеттік басқару теориясына ғалымдар ... ... ... Республикасының Конституциясы бойынша
мемлекеттік басқару дегеніміз қоғамдық процесстерге мемлекет тарапынан ... ... ... ... ... механизм, сондықтан мемлекеттік
басқару біркелкі түсінік. Ең ... ... ... ... ... ... жүргізүді білдіреді.
Мемлекеттіміздің алғышартты белгілерінің бірі – Қазақстанның
дүниежүзілік ... ... мүше ... әлем ... тең ... ... орната білуімен байланысты. Еліміздің
тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы ... ... ... осы аса ... мәселеге айрықша мән беріп, ... ... ... ... жолында аянбай, еңбек етіп ... да сол ... ... ... ... ... ... құрылады. Ол – ұлттың өсу, өркендеу
қабілеттілігінің нышаны. Осыдан 18 жыл ... ... өзін ... деп жариялағанды. Мемлекетіміз бүгінгі таңдағы әлемдік ... ... ... ... ... ... ... айналып отыр.
Қазақстан Республикасының Конституциясына байланысты мемлекеттік
билік біркелкі, Конституция негізінде және үш билік түрі бір – ... ... тепе – ... ... ... ... билік тіреуішінсіз әлсіз болып есептеледі. Екі аспекті ... ... ... және ... ... басқаруда оның құндылығы билік
пен басқарудың бірге жүруі. XXI – ... ... ... ... жасады. Бүгінгі таңда, барлық жинақталған тәжірибеге қарамай,
қоғамның дамуына ғылыми ... беру ... ... ... өнер ... ал ғылыми дәлелденген білім болашаққа жылжудың бағдарламаларын
бере алады. Әрине, бұл ... ... ... жарайды, оның ағымдағы
саясатты түсіндіруді дәлелдеуден ... ... ... ... ... ... ғылыми негіздемесі екі
фактордың ... ... ... даму ... ... ... оны ... дайындығымен, іс жүзіне асырылуымен
байланысты.
Тақырыптың зерттелу дәрежесі. Мемлекеттік басқару мен биліктің өзара
әрекеттесу механизмін ... ... ... атап айтуға болады:
К.Е. Кубаев, В.Н.Уваров, А.М.Байменов еңбектерін айтуға болады.
Зерттеудің мақсаты. Мемлекеттік басқару жүйесінің ... ... ... проблемалары пәнаралық методологиялық проблема ретінде
қарастырылуда. Мемлекеттік басқарудың тиімділігі ... ... әр ... ... қабылдаудың механизмі, әдісі, тәсілі
проблемаларына байланысты. Айта кететін маңызды ... ... орын ... қилы саяси, бұқаралық ... ... ... ... ... – мемлекеттік басқару, экология, ... ... ... ... ... ... ... қажет. Бұл
белгілі жағдай, шешім қабылдаудың ... мен ... ... ... ... ие.
Қарастырылып отырған контексте, мемлекеттік басқару органдарының
басты ... ... ... ... қызметінің тиімділігін,
өнімділігін, сапасын және нәтижелігін арттыру. Ғылымға негізделген, билікті
іс жүзіне асыратын мемлекеттік басқарудың тиімділігін ... ... тек сол ... ... ғана ... ... ... тигізеді.
Зерттеудің пәні. Кез – ... ... ... ... ... ... ... пәніне ие. Басқару теориясының пәні болып
адамдардың, коллективтің, қоғамның ... ... ... ... ... асырылу механизмін талдау. Басқарудың ең ... - ...... ... ... ... басқару, қоғамды
басқару, экономиканы басқару.
Зерртеу методологиясы. Басқару теориясы басқа ғылымдар секілді
де, өзінің зерттеу әдістеріне ие. ... ... кең ... ... бірі ... абстракция, жүйелік – мақсаттылық, комплексті
әдістеріне ... Осы ... ... ... ... ... ерекше мәнге ие, себебі функция басқару ... ... бірі ... ... ... ... ... теориясының жалпы заңдылықтарын ашуға
көмектеседі. Құбылыстар мен процесстерді зерттеуде абстракті – ... және ... ... ... ... ... отырып басқару процессіне зерттеу жүргізу ... ... ... нақты және дәл ғылыми тұжырым ... ... ... ... ... ... Конституциясы,
нормативтік – құқықтық ақпараттар, ... ... ... ... ... және отандық ғылыми ... ... мен ... ... ... ... ... мемлекеттік басқарудың барлық деңгейін және оның
билікпен өзара әрекеттесу механизмін талдай отырып іс – ... ... ... ... ... ... барлық деңгейінде мемлекеттік, облыстық,
аудандық атқарушы органдардың жауапкершіліктері мен өкілеттіліктерінің
оптималды балансын құру, ... және ... ... ... ... ... ... басқару процессінде біртұтас ақпараттық кеңістіктер
құру, яғни орталық және ... ... ... ... туралы бағдарлама қабылдау, ... ... ... ... ... мемлекеттік басқару жүйесін автоматизациялау және механизациялау;
-мемлекеттік басқару механизмін құқықтық ... ... ... ... ... өзара ықпалдасуы;
–биліктің түрлі тармақтарының қызметіне тәуелсіз ... ... ... ... ... және ... күшейту;
Жұмыстың құрылымы мен көлемі. Дипломдық жұмыс ... ... үш ... қорытынды бөлімінен және ... ... ... ... ... ... 62 беттен, 8 сұлбадан тұрады.
Кіріспе бөлімде дипломдық жұмыстың өзектілігі, тақырыптың зерттелу
дәрежесі, тақырыпты таңдау мақсаты және оның ... ... ... енгізу және диссертация тұжырымының жариялануы туралы мәліметтер
берілген.
Бірінші бөлім «Қазақстан ... ... ... жүйесі »
мемлекеттік басқару теориясының ... ... ... ... ... ... атқарушы және өкілді
органдар ... ... ... басқару механизмінің компоненттері,
билік жүйесіндегі бюрократия туралы мәліметтер қарастырылған.
Екінші бөлім«Мемлекеттік органдарының жүйесінің механизмі» Қазақстан
Республикасының ... ... ... ... мемлекеттік басқару
жүйесі, аудандық мемлекеттік басқару жүйесіне талдау берілген.
Үшінші бөлім «Мемлекеттік басқаруды ...... ... Мемлекеттік басқару органдары қызметін құқықтық қамтамасыздандыру,
Қазақстан Республикасындағы сыбайлас ... ... ... ... ... ... зерттеу барысында алынған ... ... ... зиялы, демократиялы қоғам құруда
мемлекеттік басқару мен биліктің өзара әрекеттесу ... ... ... ... Қазақстан Республикасының мемлекеттік басқару жүйесі
1.1. Мемлекеттік биліктің теориялық аспектілері
Басқару теориясынның күрделі категорияларының бірі билік.
Билік өзінің ... ... пен ... басқару
құралдары арқылы құқық, күштеу және мансаптың көмегімен адамдардың жүріс
– тұрысына әсер ... ... жеке ... ... ... ... ... бар. Басшының жоғарғы біліктілігі, тәжірибесі, таланты
бағынушыларға жағымды әсер ... ... ... және ... ... ... басқару тиімді жүргізіледі.
Биліктің ең жоғарғы формасы демократиялық қоғамда құқық принциптеріне
негізделген – мемлекеттік ... ... ... үш ... ... ... және сот ... өзара әрекеттесуі негізінде құрылады.
Соңғы ақпараттық цивилизация және глобализация процесстері ... ... де ... ... ... ... көзі халық болып табылады және ... ... ... ... ... Ал, ... ... жоғарыдан төменге мемлекет береді. Құндылықтар жүйесін ұзақ
мерзімді уақытта қоғам ... және ол ... ... ... ... 1992 жылдың март айында Біріккен Ұлттар Ұйымының мүшесі
бола отырып, мемлекеттік билікті «билікті ... ... ... ... құқықтық мемлекет құруда. Мемлекеттік құрылыс ... ... ... ... ... ... ... жетілген
мемлекеттік басқару формасына дейінгі тарихты қамтиды. Әртүрлі теориялар
мен мектептер экономикалық және ... ... ... ... ... ... билік теориясы билікті капитал билігі деп ... ... ... ... ... зеттелуде. Билікті жеке негізі бар билік,
ұйымдастырушы ... деп ... ... билігі шешім қабылдау
құқығының қайнар көзі ретінде ... ... ... билігіне,
байланыстар билігі және марапаттау билігін қолданады. ... ... ... ... ... қазіргі заман зерттеулерін пісіп
жетілген мемлекеттің кезеңіне жатқызу ... ... ... ... ... ... сәйкес билік өкілеттілігін жүзеге асыру ... ... ... ... ... ... билік бағынудың иерархиялық құрылымы
және мансаптық өсу ... ... ... таңда басты проблема
билікті ұйымдастыру емес, ... ... ... жүргізуде. Оның
негізі: қаншалықты қоғам өз ... ... ... ... ... және ... тиімді мемлекеттік қызметті бақылай алатындығында.
Барлық цивилизация тарихы дәлелдегендей, ... ... ... ... ... ... құрылуы
міндетті. Осының негізінде, қарама – қайшылық пайда болады: ... бір, ... оның ... көп. Бұл ... бөлу принципімен
жүзеге асырылады, яғни мемлекеттік ... ... ... ... ие биліктің үш тармағымен жүзеге асырылады. Дегенмен,
тәжірибе көрсеткендей ... ... ... ... ... ие ... принцип логикалық дұрыс, себебі ... ... ... ие ... мемлекеттің билік сапасын төмендететін еді. 1995
жылы қабылданған Конституция мемлекеттік билікті ... ... ... үш ... бөле ... оның құқықтық негізін қалай
отырып, ... ... ... демократиялық саяси
режимнің механизмін қамтамасыз етті. Осы орайда, Қазақстан Республикасында
Президенттің конституциялық институты концептуалды ... ие. ... ... ... ... рөлі мен орнын ғалымдар
теориялық зерттеуге талпынуда.
Қарастырып ... ... ... және ... ... ... беруде, сонымен қатар ... ... және ... ... құру ... ... ... мен рөлін нақтылауды қажет етеді.Жоғарыда айтылғандай, мемлекеттік
– биліктік ... үш ... ... ... ... ішінде атқарушы
билік мемлекеттік биліктің халыққа ... түрі ... ... теориялық
мәнге ие болуы керек.
Мемлекеттік билік тек заң шығарумен шектелмейді. Мемлекеттік биліктің
заңда көрсетілген ... ... ... ... ... мемлекеттік
басқарудың негізгі. Дәл билікті бөлу теориясында атқарушы билікке осындай
түсінік ... ... ... ... ... ... нормаларын
қалыптастырады, ал атқарушы билік оның іс – ... ... ... Дәл осы ... ... елдерде арнайы билік өкілеттіліктеріне ие
атқарушы аппарат құрылады. ... ... ... деп те аталады. Бұл
трактовка универсалды емес, әдетте Үкіметте, атқарушы органдар да, ... ... ... да ... деп ... ... ... көрсетілгендей мемлекеттік билік біртұтас
және ол Конституция, басқа да заңдар негізінде билікті үш ... ... бір – ... ... ... ... ... асырылады. Кейбір
өркениетті елдерде Конституция деген атымен жоқ. Есесіне ... ... күші ... кем емес және ... ... құқықтық нормалардың негізгі жиынтығы болып табылатын
Конституция. Қоғам ... ... тап ... да, ... ... ... да, ... зандар егер Конституцияға қиыспайтын болса қабылданбай
тасталады. Дұрыс, әрине. Бірақ бұл Үкімет үшін Парламенттің ... ... ... ... ... жол ... басты тетігіне айналып
отыр. Бұл Конституциялық Кеңестің осалдығынан болса керек.
Бізде де тәуелсіздік алған алғашқы ... ... ... ... үшін ... Сот тандап алынған болатын. Ол 1992 жылғы
шілдеде құрылып, сол жылы ... Сот ... ... заң ... ... 1993 ... Конституцияның қабылдануымен Конституциялық
Сот республикадағы бірегей сот жүйесінің құрамына қосылды. Ал 1995 жылғы
жаңа Конституция арнайы ... ... ... ... ... ... Бұл Кеңестің негізгі міндеті: Конституцияның үстемдігі мен ... ... ету; адам мен ... ... құқықтарының,
бостандықтары мен міндеттерінің қорғалуын қамтамасыз ету; билік бөлісу
принципі қызметінің конституциялық механизмін қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... Конституцияның
беделі Конституциялық Кеңеске байланысты. Ал басқа елдерде бұл әр ... ... ... АҚШ, ... (т.б.) ... Конституциялық
зандарды тексеру барлық соттарға жүктелген. Гвинея, ... ... бұл ... ... Сот ... ... ГФР, ... Италия
(т.б.) елдерінде жалпы юрисдикция органдарынан бөлінген ... ... ... Сот ... Ал ... Алжир (т.б.) елдерінде
конституциялық бақылау сот сипатындағы емес, арнаулы органға жүктелген.
Кез - келген мемлекеттік ... ... ... ... Легитимді
мемлекеттік билік – сол мемлекеттің азаматтарының келісімімен заңды түрде
қабылданған билік. Мемлекетті ... ... ... ... әр ... ... әр калай жүргізіледі. Мысалы, демократиялы
елдерде оның негізгі атрибуты басты Заң - ... ... ... ... не ... ... ... диктатор өзінің
режимін өі бақылау арқылы легитимділік жасайды.
Мемлекеттік биліктің легимтимділік ... сол ... ... ... сонымен қатар Президент пен Үкімет
сайлауларын, саяси қызметкерлердің халықпен ашық ... ... ... анықтауға болады. Легитимділік ... ... ... ... оның жүргізетін шаралары халық ... алып ... ... ... ие бола ... ... болатын. Бұл туралы, мысалы ежелгі Египет пен Рим ... ... мен ... ... дейінгі мысалдарды келтіруге
болады.
Мемлекеттік билікке легитимді түрде саясаткерлер ие. Президент ел
басы ретінде және ... ... ... ... арқылы халықтан алады және
Конституция бойынша жоғарғы саяси биліктің өкілдері болып табылады. Сонымен
қатар Үкімет ... мен ... ... ... ие. ... ... ... болып табылады.
Ресурстарды тиімді пайдалану билікті жүзеге ... ... ... ... Осы ... ... билік өз мақсатына жету үшін
әкімшілік жүргізеді. Ал, ... ... ... ... қоғамның
мүддесін қорғау. Билікті жүзеге асыру механизмі мемлекеттік ... ... ... ғана ... жол бермеуі керек. Осы айтылған
мәліметтерден түсінікті ... ... ... ... ... арқылы жүзеге асыруда тиімділігі артады. Осыдан келіп,
мемлекеттік қызметкерлерді 1999 жылы ... ... ... ... ... әкімгершілік қызметкер деп, саяси
қызметкер деп бөлдік. Яғни, әкімгершілік қызметтегі адамның қызметкерлігі
көбірек ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік қызметкердің анықтамасы нақты берілген. Мемлекеттік
қызметкер - ... ... ... ... ... ... жергілікті бюджеттен немесе Ұлттық банктен ... ... ... мемлекеттің функциялары мен тапсырмаларын
жүзеге асыру мақсатында орындайтын ... ... ... ... қызметшi - тағайындалуы (сайлануы), босатылуы және
қызметi саяси-айқындаушы сипатта болатын және ... ... ... iске ... үшiн ... ... мемлекеттiк қызметшi.
Мемлекеттiк әкiмшiлiк қызметшi - мемлекеттiк саяси қызметшiлердiң
құрамына кiрмейтiн, мемлекеттiк органда ... ... ... ... ... ... ... қызметшi; мемлекеттiк лауазым -
мемлекеттiк органның нормативтiк құқықтық актiлермен белгіленген лауазымдық
өкiлеттiк пен лауазымдық мiндеттердiң ауқымы жүктелген ... ... ... - ... ... ... ... билiктiң мiндеттерi мен функцияларын iске асыруға
бағытталған лауазымдық ... ... ... ... ... - ... ... заңдарда белгiленген
тәртiппен республикалық ... ... ... не Қазақстан
Республикасы Ұлттық банкiнiң қаржысынан ақы төленетiн ... ... ... ... мен функцияларын iске асыру мақсатында
лауазымдық өкілеттiктi жүзеге асыратын Қазақстан ... ... адам - ... ... ... арнайы өкiлеттiк бойынша
өкiмет өкiлiнiң мiндеттерiн ... ... не ... ... ... ... әкiмшiлiк-шаруашылық қызметтердi
орындайтын адам;
Лауазымдық өкiлеттiк - заңдарда белгіленген құқықтары мен ... бар ... ... өз ... ... ... ... алдында тұрған мақсаттар мен мiндеттерге жауап
беретiнін, нақты ... ... ... ... ... ... ... мен әкімгершілік қызметкердің құқықтары нақты
белгіленген. ... ... ... ... ... ... ... Аумақтық деңгейде – облыс әкімдері мен ... ... ... ауыл ... жатады. Басқа барлық лауазымды
қызметкерлер атқарушы органдар жүйесінде әкімгершілік қызметкерлерге ... ... ... сайлану «тереңдігі»
Сұлба 1
|Вице – ... ... ... |
| Директор көмекшісі ... ... ... бастығы ... ...... ... ... партиялардың және
жеке азаматтардың ... және ... ... ... ... ... және қоғамдық қайраткерлер. Мемлекеттік лауазымды
қызметкермен салыстырғанда, саяси қызметкерді Қазақстан Республикасының
Президенті белгілі бір ... ... ... ... ... мүмкін немесе мүлде қызметтен босатылуы мүмкін.
Саяси қызметкерлер конституциялық өкілетті билікке ие бола ... ... ал ... ... оны ... ... масштабының ұлғаюна байланысты ... ... ... ... және ... ... ... қиындық тудыруда.
Осы биліктің аппараттың ролі артады. Бұл жағдайда бюракратияның ... ... ... ... ... өз ... алуы ... бюрократияның дамуына жол бермеу үшін, басқару объектісі ұлғайған
сайын, билікті жүзеге асыру механизмі ... болу ... ... ... – атқарушы билік жүйесінің ... ... ... Ол ... ... ... және оның ... – Министрдің бірінші орынбасары қызметіне тең. Мемлекеттік
қызметтің жетекшісі арқылы ... ... ... ... жүзеге
асырады. Мемлекеттік қызмет жетекшілері, орталық және жергілікті атқарушы
органдар жетекшілері саяси ... бола ... ... тиісті салаға
жетекшілік етеді.
Мемлекеттік қызметкерлерге саяси партияларға мүше болуға және
формалды, ... емес ... ... ... құқы ... ... категориялары, рангтері «Мемлекеттік қызмет
туралы» заңда және сол ... ... ... ... – заңдық актілерінде анықтамалар берілген.
Үкімет Премьер – Министр ... ... ... ... ... тапсырмаларын анықтайды және осы
тапсырмаларды орындадауға ... ... ... ... ... және оған жауапкершілікті Премьер – Министрдің,
тиісті мемлекеттік қызмет жетекшісі үлесінде, ал ... іс ... ... ... ... ... ... мемлекеттік аппарат жүйесінің қызметі. Осы механизмнің ... ... ... Мемлекеттік басқару механизмі құрылымдық
түрде бір жағынан басқару процессі мүмкін емес компоненттерден ... ... ... ... ... ... екінші жағынан
мемлекеттік басқарудың мағынасы және әлеуметтік – саяси басқарудың негізгі
элементтері басқару принциптері, функциялары, ... ... ... ... қоғамдық жүйеге басқару әсері.
Мемлекеттік билік механизмінің дұрыс жүргізілмеуі ... ... ... кету ... бар. Бұл ... ... және ... мүдделерін мансап мүдделеріне ауыстырады.
Мемлекеттік басқару теориясында «бюрократия функциясы» ... ... ... ... ... басқаруды жүзеге асыра алмайды. М. Вебер
«рационалды бюрократия» деген терминді енгізген, ... осы ... ... деп ... ... ... ролінің күшеюі
қоғамда саясаттың және биліктің легитимділігінің ... ... ... ... этапында тиімді болуы мүмкін, бірақ соңында
бюрократия жемқорлық пен ... ... ... ... легетимді билікті бюрократия функциясы
арқылы әкімгершілік жолымен жүзеге асырады.Осы категориялардың ... ... ... асырылуының қаншалықты жетілдіргеніне
байланысты. Оның тиімділік дәрежесі қоғамдық ... ... ... ... ... жеке ... жою күшіне
байланысты.
Төменде көрсетілген модель биліктің барлық деңгейінде актуальды.
Барлығына ... өз ... ... ... ие ... ... Саяси қызметкердің аппараты осы шешімдерді ... ... ... тек идея ... қала ... Осылайша,
саясаткердің қызметі мен мемлекеттік қызметкер бір – бірімен ... ... және ... ... ... Саяси қызметкер легетимді
билік өкілеттілігіне ие бола ... ... ... ... білуі
керек, ал өз кезегінде мемлекеттік қызметкер ... ... ... болуы
керек.
Билікті жүзеге асыру механизмі құрылымды түрде екі бөлімнен тұрады –
ұйымдастырушы және функционалды. ... ... ... ... ... ... 2 Функционалды мемлекеттік басқару
Ұйымдастырушы бөлім аппарат жетекшісі және бірінші ... ... ... ... ... және ... ... жасайды.
Бөлімшелер мемлекеттік саясаттың саяси билігінің бағдарламалары мен
жоспарларын ... ал ... ... ... лезде басқару
(әкімгершілік), мемлекеттік биліктің шешімдерін ... ... ... Республикасында биліктің иерархиялық деңгейлері қызмет
жасайды. Ол төмендегі сұлбада берілген:
Сұлба 3
Қоғамдағы демократиялылықтың ... ... бiрi ... яғни ... ... ... ие бола отырып, өз ой-
пiкiрлерiн емiн-еркiн бiлдiруi және мемлекеттiк билiкке арашасыз, ... ... ... ... ... ... сақтай отырып,
қоғамның пiкiрiмен санаса бiлу нағыз демократиялық парасаттылықтың бiр
белгiсi. Азаматтардың мемлекеттiк ... ат ... үшiн ... ... ... отырып, мемлекеттiң iс-әрекеттерi ... ... Бұл ... ... ... басшылыққа алған дара
қағида. Егер азаматтар мемлекеттiң атқарып жатқан ... ... ... мен ... жөндi бiлмесе, ондай азаматтар ел
билiгiне үлес қоса алмайды, реформалар толыққанды iске ... ... ... пайда болады. Сол себептi, ... ... өте ... Осы ... азаматтарды ақпараттандыру
жағынан маңызды қызмет атқаратын бұқаралық ... ... ... ... ... ... ... 1995 жылы қабылданған Конституциясының 18-
бабының ... ... ... мемлекеттiк органдар мен қоғамдық
бiрлестiктерден, сонымен қатар, бұқаралық ақпарат құралдарынан ... ... ... Осы ... ... ... да қалыптық-құқықтық
актiлерде сөз бостандығы және ақпараттану құқықтары туралы айтылған.
 Азаматтар өздерiнiң ой-пiкiрлерiн ... ... да ... ... қоғамдардың негiзгi шарттарының бiрi еркiн ... ... ... ... ... ... саяси және
экономикалық жағдайын дамытудағы жауапкершiлiктерi де демократиялық елдерде
алдыңғы қатардағы маңызды мәселенiң бiрi.
Азаматтарды ақпараттармен қамтамасыз етудiң бүгiнгi ... ең ... ... жолы үздiк ақпараттық технологияларды пайдалану. Қазiргi ... және даму ... ... ең соңғы ақпарат технологияларын
(ИТ-IT) ... ... ... ... ... ... 1990 ... бастап Батыс елдерiнде мемлекеттi ... ... ... (e-government) жүйесi қолданысқа енгiзiлген.
Соның арқасында бұл жүйенi енгiзген елдердiң азаматтары компьютердегi ... ... ... ... ... ... ... және қызметтерден пайдалануда. Интернетті ең көп пайдаланатын ел
— АҚШ, онда 135 ... адам ... ... ... ... 67 пайызы
интернетті пайдаланады [18].
1.2.Мемлекеттік басқару жүйесінің түсінігі
Басқару ұлттық ... ... ... ... ... ... және отандық әдебиеттерде кеңінен қолданылады, сонымен қатар
барлық елдердің заңдарында. Барлық қызмет шешім қабылдаудан, оның ... және ... ... Ғылыми әдебиеттерде ... екі ... ... кең ... ... басқару және
тар көлемдегі мемлекеттік басқару. Басқару әр түрлі негізге байланысты
бірнеше түрге бөлінеді. Қоғамдық өмір сүру ... ... ... ... ... саяси басқару, идеологиялық басқару және т.б.
болып бөлінеді. Басқа ... ...... ... мен ... ... ... басқару: қоғамды басқару, мемлекетті басқару, салаларды
басқару, мекемелерді, ұйымдарды, ұжымдарды басқару және т.б. ... ... ... ... ... ... ерекше орын
алады, оның себебі мемлекеттік басқару жеке өзіне тән ерекшеліктерге ие. Ең
бірінші, осы ... ... ... ... ... әсер ... оның субъектісі мемлекет. Барлық ғалымдар мемлекетте
күшті биліктің бар екенін мойындайды. ... М. ... ... ... ... ... адамдарды басқаруы» деген пікір
айтады. Билікті күштеп жүргізу арқылы адамдардың жүріс – тұрысын ... ... сөз ... ... түрі ... табылады. Қазіргі жаңа
«Қысқаша философиялық энциклопедияда» адамдардың біріге ... ... ... ... ... ... құрылымы ретінде
түсіндіріледі.
Қазақстан Республикасының Конституциясына сәйкес, мемлекеттік басқару
қоғамдық жүйеге мемлекет тарапынан әсер ету. ... – бұл бір ... ... сондықтан мемлекеттік басқару біркелкі түсінік. Ең жоғарғы
деңгейдегі абстракті - бұл мемлекеттік билікті ... ... ... ... ... ... мемлекеттілігі, оның басқа ... ... онда ... ... өмір ... жатқан адамдарға
жүргізілетін мемлекеттік биліктің ... Ал, ... ... ... әр ... ... ... материалдық, әлеуметтік,
интелектуалды, ақпараттық және басқа да өз ... біле ... ... ... ... ... мақсатты, нормативті тұрақты негізделген
билігін ... және ... ... бір немесе басқа әрекеттер
жасап, өз өмір сүруін құруы. Дәстүрлі қалыптасқан белгілі билік – ... ... ... ... ... Бірақ, биліктің барлық
түрлері, мемлекеттік ... ... ... ... ... оның ... ... мемлекеттік билікке жүгінеді, сол
билікпен қамтамасыздандырылады. Осы айтылғандар тек ... жәй ... ... ғана ... алға қойған ... ... ... ... ... ... міндетті түрде іс жүзіне
асырылуы, орындалуы. Осыдан ... ... ... барлық цивилизация
кезеңінде күресіп келе жатқан ... ... оның ... ... ... асыру және т.б. негізгі проблемалары туындайды.
Мемлекеттік басқару республиканың әлеуметтік – ... ... ... ... ... сәйкес мақсатты
бағытталған, билік – басқару ретінде ... ... әсер ... анықтауға
болады. Қазақстан Республикасының Конституциясына байланысты мемлекеттік
билік біркелкі, Конституция негізінде және үш ... түрі бір – ... ... тепе – ... ... ... асырылады [3].
Мемлекеттік басқару әртараптандырылған түсінік бойынша мемлекеттің
барлық қасиеттеріне ие. ... ... ... ... қызметтерін және әдістерін қамтиды. Мемлекеттік билікті заң
шығарушы, атқарушы және сот ... ... ... ... ... арқылы реттеу, сақтау, құру адамдардың қоғамда өмір
сүруі мемлекеттік билікке ... ... ... қасиеті, оның бүкіл қоғамға таралуы,
мемлекеттік саясаттың жүргізіліп жатқан басқа да ... ... ... осы айтылған тезис басқару құбылыстарында қате ... ... ... ... адамдардың барлық іс – қимыл әрекеттеріне, қарым ... ... ... Тек қана тоталитарлық, диктаторлық
режимдегі мемлекет осындай іс - әрекеттерді енгізуге ... ... ... ... ... іс - ... ... бақылаудың мүмкін еместігін
мойындады. Мұнда аз болса да еркіндік қалады. Мемлекет тек ... ... ... ... өмір ... кең ... ... және өзін - өзі басқарумен ұштасады.
Мемлекет заң шығару құқығымен қоғамда адамдардың өмір сүруінің ... ... және ... ... ... бегілейді, билік күшінің
орындалуын қадағалайды. Айта келе, үлкен әлемдік тарихи ... ... әділ ... негізделген қоғамға сүйенеді. ... ... ... ... ... жүзеге асырылуынан басталады.
Сондықтан қоғамға, адамға мемлекетте ... ... ... оның негізін
қалау арқылы қол жеткізілуі керек.
Мемлекеттің негізі ... ... ... ... және ... Бұл ... «функциялары» арқылы жүзеге асырылады. Функция
арқылы мемлекет өзінің мәнін, күшін, потенциалын қоғамға ... ... ... пен ... ... әрекетінсіз мемлекеттің функциялары
жүзеге асырылмайды. Мемлекеттің қоғамдық функцияларын талдау мемлекеттің
нақты болмысын айқындайды.
Мемлекет әр ... ... ... ... соның барлығы
басқарумен байланысты және басқару аппараты негізінде жүзеге асырылады.
Басқару функциялары ... ... ... ... ... ... және ... басқару функциялары біркелкі
түсінік болып табылады. Мемлекеттің көптеген функциялары оның ... ... ... қорғану, күштеу және т.б.). Басқа бірқатар
мемлекеттің басқару функцияларының негізі болып ... ... оның ... ... ... ... ... мақсаты
өзгерсе, кейбір функцияларға деген қажеттіліктер төмендейді, кейбіреулеріне
деген қажеттіліктер ... ал ... ... ... қалады
және жаңа мақсаттар мен мағыналармен толықтырылады.
Қазіргі заман ағымына ... ... ... ... ... айтуға болады. Ең бірінші, қоғамның тұрақтылығын,
қауіпсіздігін ... ... ... Бұл ... ... ... ... себебі саясаттың соңғы мақсаты қоғамның тыныш, гармониялы
дамуына жағдай жасау. Мемлекет өз ... ... ... ...... жеңу ... құрылған. Мемлекет бүкіл қоғамның
тірегі, сондықтан ол бір ... ... ... ... ... қорғамауға құқы жоқ.
Мемлекеттің күштеу құрамына айналуы, ... бір ... ... үстемдік жүргізуі мемлекетті ... ... ... ... ... ... ... Тәжірибе көрсеткендей,
қоғамның жақсы кезеңі онда бейбітшіліктің, тыныштықтың, бірлесудің орын
алуы. ... ... ... осы ... ... саяси күштердің
конфликтісіне, тыныштықты бұзуға жол берсе, әрине мемлекет ... ... ... функцияларын орындамағандығы, өзінің өмір сүруін
ақтамағандығы. Бұл жағдайда мемлекеттік ... ... сөз ... қиын
[4].
Басқару процессі бір сәттілік емес, барлық жүйеге ... ... ... мен ... әсер ... басқару функцияларын көптеген функция астарлары (подфункция)
бөлуге болады және оның ... ... әсер ... ... болып
табылады. Басқару функцияларының негізін ... ... ... ... ... және т. б ... жатады.
Барлық бөлімшелердің қызметін келістіретін, координация қызметін жасайтын,
қабылданған нормативтік ... ... ... ... ... бар. ... барлығы соңында ақпаратттандыру негізінде
жүзеге асырылады.
Мемлекеттік басқарудың тиімділігін арттыруда ... ... ... ... ... ... және бақылау
функцияларына мән берілу керек. Мемлекеттік басқару функцияларының ішінде
бүкіл ... ... ... ... ... мен ... ... мемлекеттің әлеуметтік функциясын айтуға болады. Ия, ... үшін ... ... құрып, оны материалды және ішкі – жан дүниесімен
қолдайды. Әлеуметтік – экономикалық болжам қоғамның дамуына ... ... ... болып табылады.
Шын мәнінде, бұл ғылыми ... ... ... ... ... ... ... және басқа да жағдайларды ескерсе болашақ анық болады.
Болжам жасау мақсатты ... ... ... мақсатқа жететін
мүмкін болатын нәтижелерді, дұрыс және бұрыс тенденцияларды айқындайды [4].
Мемлекеттік ... ... ... ... ... қоғамдық қажеттіліктер мен күтілімдерден, адамдардың
болмысы факторларымен анықталады. Егер, мемлекеттік ... ... ... мемлекеттің механизмінің күштілігіне
қарамастан, бұл мекеменің қоғамға демократия, ... ... ... ... ... шамалы. Ғылыми әдебиеттерді талдау негізіне сүйене
отырып, тарихи тәжірибеге және ... ... ... капитализм және аралас формада) мақсатқа жетудің бірнеше
бағыттары көрсетілген. Барлық мемлекеттерде ... ... ... ... ... ... ... мән беріледі. Мемлекеттің
мағынасы (сущность государства) – оның ... ... ... және оны жүзеге асыру құрамдарына байланысты. Мемлекеттік
саясаттың мәні көбінесе ... ... ... мен ... ... ... саясатқа қоғам мен мемлекет ... ... әр ... ... ... ... түсінігі
мемлекеттік қызметті қоса функциялардың кең көлемді спектрін қамтиды.
Мемлекет ішінде ... ... және ... ... ... ... ... экономикалық, саяси,
әлеуметтік, ... ... ... ... ... ... ... administration» түсінігімен қалыптасқан [6].
Саяси басқару бұл мемлекеттің лауазымды қызметкерлердің мемлекеттің
әлеуметтік – экономикалық, ... ... оның ... ... ... ұзақ мерзімді стратегиялық бағдарламалардың ... ... ... бүкіл қоғамның жұмысын саяси басқару туралы сөз болады.
Мемлекет адамдар өмір ... ... ... ... ... ... және т.б. жасауға міндетті. Мемлекеттің
және қоғамдық өмірдің әр түрлі жақтарын ... ... ... ... болып табылады.
Бұл процессте мемлекеттік биліктің басқа да субъектілері белсенді
қатысады және бұл ... ... тек ... ғана ... оны іс ... яғни ... көрсетілген заңды - билік міндеттемелерін ... ... ... ... заң ... ... заңның орындалуын
бақылайтын әрекеттер жасайды. Бірақ заң шығарушы осы ... ... ... ... Заң ... ... орындалуын жүзеге асыру
дұрыс емес. Сондықтан, арнайы мемлекеттік ... ... ...... ... ... ... Осыдан келе, атқару, мемлекеттік
– басқару қызметі, яғни басқару және атқару толық бір – ... ... Осы ... ... ... ... кім болатыны. Заң
шығарушы, әлде атқарушы орган екендігі? Мемлекет, өзінің органдар ... ... ... ... ... ... негізінде біріншіден, бүкілхалықтық, ұжымдық және жеке, жалпы
және арнайы, ұзақ мерзімді және қысқа мерзімді, ... және ... ... ... ... ... және жылдам қоғам субъектілерінің
мүдделерін қолдайды.Үшіншіден, мемлекет ... ... ... ... қызығушылықтарын практикада жүзеге
асыру күшімен, қоғам ... ... ... тек ... ара ... ... ... – кластық және
ұлттық құрылымы өркендеу үстінде, елде белсенді миграциялық ... ... және жас ... ... ... өзгергенін
ескеруі қажет. Сондықтан мемлекет пен қоғам қатынасының тепе – ... ... ол ... ... және қайта құрылып отырады. Мемлекеттік
басқарудың әлеуметтілігі күшті дамыған қоғамды ... ... ... ... ... ... ... талап етеді. Демократияландыру екі аспектіні қамтиды:
біріншіден, халықтың мемлекеттік – басқаруға, шешім қабылдауға, оны ... ... ... ... ... ... іс жүзіне
асырылуына кепілдік беретін басқару билікпен байланысты [7].
Мемлекеттік басқару сонымен қатар, қоғамдық талаптың технократиялық
әдістің ... ... Мың ... бойы ... ... басқаруының методологиясы мен философиясын өзгертуді талап
етеді.
Адамзаттың дамуына оның өзін - өзі ... ... ... жаңа ... ресурстары, шикізат пен материалдарды
қолдануы, өнімнің сапасын, өмір сүру түрін және басқа да ... ... ... алу қажет. Әрине, ... ... ... ... ... ... ... дамыған, экономиканы
прогностикалық болжам жасайтын, әлеуметтік – экономикалық ... ... ... ... ... ... ... негізделген
басқару қоғамдық проблемаларды белсенді шешетін прогрессивті қоғамның
дамуын қамтамасыз етеді.
Демократиялық ... ... ... ... болып
мемлекеттік биліктің жоғарғы органдары мен ... ... ... Президент немесе Премьер – Министр (саяси режимге байланысты) және
жалпы және құпия дауыс берумен ... ... ... ... саяси стратегиясын жүзеге асыруға жауапты Үкімет. ... ... ... ... ... ... қызметі қоғам өмірінің нақты ... ... ... ... мен ... басқару формасы, саяси жүйеде қалыптасқан
заңдармен айқындалады.
Мемлекеттік билік қоғамда ашық билікті жүзеге асырады және бір жүйені
құрайтын бір – ... ... ... ... ... ... Бұл жүйе конституцияға және басқа да заңдарға
негізделіп, ... ... ... ... ... ... үшін
құрылған. Мемлекеттік механизмнің негізгі бөлігі мемлекеттік аппарат болып
табылады. Мемлекеттік аппарат көптеген органдардан, оның әр қайсысының ... бар және ... ... ... ... заңдық құқықтарға ие.
Адамзат дамуының барлық кезеңі тарихында адамзат қоғамның дұрыс
қалыптасуын ... ... ... ... ... ең
тиімдісі қоғамды басқару мен оның қажеттіліктерін, мүдделерін қорғайтын
мемлекеттік басқару органдары мен ... ... ... ... ... бір – бірімен тығыз байланыста және қоғамды ... бір ... ... отырады. Олардың басты мақсаты басқару функциясын
атқарудағы барлық ... ... ... ... ... ... Сондықтан, бұл процессте негізгі орын
мемлекеттік органдар қызметкерлерінде [8].
Мемлекет ... ... ... оның ... ... жағдайын
және бірлікті қамтамасыз етеді. Ол ... және ... ... ... ... атқарады. Басқару шешімдері ерекше мемлекеттік
механизммен жүзеге асырылады. Мемлекет құқықтық және нормативтік актілерді
қабылдай ... ... ... ... ... ... шектейді немесе қолдайды.
Қазіргі заман мемлекетінің ерекшелілігі саяси биліктің күшті әскер
мен жоғары сапалы басқару механизмерімен ... ... ... бір
қолға шоғырландырған мемлекеттің болуы.
Мемлекеттің басқа әлеуметтік ұйымдар формасынан ... ... және ... мемлекеттің билікті жүзеге асырушы қызметі бүкіл
азаматтарға және бүкіл территория ... ... ... ... ... саяси әлемді біріктіретін негізгі ... Осы ... ... заң ... ... ... ... жоғарғы органдары: Президент, оның аппараты,
үкімет, парламент және сот ... ... ... жүйесін құрайды.
Жоғарыда айтылған саяси субъектілер бүкіл халықтық маңызды мәнге ие шешім
қабылдайды, ... ... ... ... мен ... ... міндетті шешімдер қабылдайды. Осы ретте әр бір
субъект басқару жүйесінің жеке жүйесі болып ... ... ... және ... институттардың тиімділік
көрсеткіші азаматтардың сенім ... ... ... ... ... және ... институттардың жетістігі
байланысты.
Әлсіз билік жүйесі мемлекеттік органдар мен лауазымды қызметкерлердің
мардымсыз ... ... ... ... алып келеді. Бүкіләлемдік
Банктің 1997 ж. баяндамасында айтылғандай, ... ... ... ... ... ... Осы ... 94 елдің мәліметтерін ... ... үш ... экономикалық жетістіктер жүргізілген
экономикалық саясатпен емес, институционалдық жүйенің ... ... ... ... ... ... деңгейі нарықтың
дамуына әсер етеді. Мамандардың пікірі ... жаңа ... ... ... болуына ең бірінші саясаттың әсерінен болғанын
мойындайды. Қазіргі заман ... осы ... ... ... ... оның ... ... таңдағы экономикалық тоқырау мемлекеттің
қоғамның ... ... ... және ... ... ... байланысуынан деп түсіндіреді. Биліктің вертикалды
тұрақтылығы мен тиімділігі барлық жағдайда өте маңызды, бірақ ... ... және ... ... құрылым үлкен мәнге ие. Авторитарлы және
диктаторлық ... ... күші ... ... әлсіздігін көрсетеді.
Мұндай әдістер, қысқа мерзімді жағымды нәтижелер бергенмен, ұзақ ... ... ... [10].
Жаңа индустриалды елдердің тәжірибесі бұл ... ... ... ... мен ... мен ... ... салуға мәжбүр болған.
Мемлекет ішінде болып жатқан барлық оқиғалар мен ... ... ... ... ... ... заңдармен шектеледі.Осы ... ... ... ... ... қоғамда пайда болған проблемаларды шешуде
арбитр ролін атқарады. Мемлекеттік билік құқыққа ... және ... ... ... ... ішкі және ... саясатын жүргізеді.
Міне, сондықтан құқық, мемлекет, саясат бір – ... ... ... ... көз ... ... ... емес. «Билік» сөзінің өзі
кең мағынада қолданылады. Кез ... ... да ... қалыптастыру
мүмкін емес. Осы феноменды біз күнделікті өмірде жиі ... ... ... тек мемлекет жүргізетін билік, ... мен ... ... ... ... ... ... билік деп аталады. Осы түсінікте мемлекеттің ерекшелігі басқа
қоғамдық ұйымдардан азаматар мен ... ... ара ... ... ... ... – бір жүргізуші болуы. Саяси билік өзінің
нақты көрінісін мемлекеттік биліктен алады. Осы ... ... ... ... ... ұйым ... ... Сондықтан, мемлекеттік
немесе саяси билікті кей жағдайда ашық (публичный) ... деп ... бұл ... түрі ... ... атынан және осы қоғамның мүддесін
қорғайды. Мемлекеттік ... ... ... ... ие, бұл ... ... тәуелсіздікте көрсетілген [11].
Мемлекеттік басқару теориясы ... ... ... ... ... ... құрылымдары қызметінің өз міндеттемелерін
сапалы орындау дәрежесі;
- Лауазымды қызметкерлердің құқықтық және басқа міндетті ... ... ... ... жағымды не жағымсыз жаққа өзгеру дәрежесі;
- Басқару қызметіне салынатын ресурстардың басқару шығындарын өтеу
дәрежесі;
- Басқару ... ... ... мен іс - ... ие болу ... ... басқарудың тиімділігін арттыруда көптеген авторлар адам
факторына мән ... ... ... мен ... ... тарапынан шешім қабылдауға белсенді араластыру бойынша үнемі
қысымдарға тап болады. Осы ... ... ... саясаткерлерді
таңдаудың құралы сайлау басты рөл ... ... ... немесе мүлде
дауыс бермеу лауазымды қызметкерлердің халық ... ... баға ... ... ... ... ... ие болу лауазымды
қызметкерге өте маңызды. ... ... ... ... ... ... ... тең деп санайды.
Әрине, мемлекеттік басқару қызметінің ... ... ... ... ... рөл ... Осы ... айта
келе, Дж.Габрис жұмысшыларды қаржылық ынталандыру ... әдіс ... Осы ... ... аргументі: жұмысшы ең бірінші материалды
жағдайға үлкен мән береді. Жұмысшылардың айтуынша жалақы мөлшерінің тепе ... ... ... ... ... ... ... оптималды жолы мемлекеттік мекемелерде тұрақты
және үздіксіз жалақы төлеу жүйесін құру. XXI ғасырдың мемлекеттік басқаруы
мемлекеттік ... мен ... іске ... адамның дамуын
интелектуалды ресурс ретінде қарастыратын ... ... ... ... мемлекеттік әлеуметтік - экономикалық дамуын
бағалайтын ... ... ... табылады, сондықтан мемлекеттік
құрылымдар халыққа сапалы қызмет көрсетуге ... ... ... ... ... сектордың тәжірибесіне сүйеніп, олардың әдіс –
тәсілдерін қолданады.
II. Мемлекеттік ... ... ... ... ... ... басқару жүйесі
Министрлік Қазақстан Республикасының ... ... ... түрде
мемлекеттік басқаруды жүргізетін орталық атқарушы орган.
Мемлекеттік комитет Республиканың тиісті салада біріңғай ... ... ... ... ... ... ... органдар мен
лауазымды адамдар мемлекеттiк функциялар мен лауазымдық өкiлеттiктердi
жүзеге ... ... ... ... шығару арқылы шешiмдер қабылдайды
[23].
Мемлекеттiк органдардың ... ... жеке ... ... ... ... ... ресми құжат болып табылады және бiр
рет не өзгеше шектеулi түрде қолдануға есептеледі; заңдарда регламенттелген
жағдай шеңберiнде ... бiр ... не өзге де ... бiр ... қолданылады; белгiлi бiр тұлғаның немесе тұлғалардың өзге шектеулi
тобының құқықтары мен ... ... ... ... ... ... Жеке ... құқықтық актiлер ... ... ... және нормативтiк құқықтық актiлерге
жатпайды.
Жеке қолданылатын ... ... ... ... ... ... және орындалуына бақылау жасауды ұйымдастыру осы
Заңмен және өзге де ... ... ... ... органдар өз қызметін тоқсанға, жылға және келешектегi ұзақ
мерзiмге арнап жасалатын ... ... ... ... ... ... ... жоспарлары:органның құрылымдық
бөлiмшелерiнiң ұсыныстары негізiнде алдын ала жасалып, оларды ... ... ... ... ... орындау үшiн және жоғары
тұрған мемлекеттiк органдардың жұмыс ... ... ... ... ... органның жұмыс жоспары негiзiнде осы ... ... ... жұмыс жоспарларын жасайды. Жоғары тұрған
мемлекеттік органның жұмыс ... ... ... ... ... ... ... жұмыс жоспарына енгiзiлген осы мәселелер қарауына
жататын төменгi тұрған мемлекеттiк органдар мен ұйымдарға жiберiледi.
Жеке-дара ... ... ... өкiмшiлiк қызмет - лауазымды
адамдардың мемлекеттiк органдарда жүзеге асыратын уәкiлеттi ... ... ... ... қол ... бағынысты қызметкерлерге
нұсқаулар мен тапсырмалар беруiн, мемлекеттiк функцияларды жүзеге ... өзге де ... ... жеке-дара қабылдауын қамтитын
қызметi. Мемлекеттiк органның басшысы ... ... ... сенiп тапсырылған органға басшылықты жеке-дара өкiмшiлiк қызмет
жолымен жүзеге асырады және қабылданатын шешiмдердiң заңдылығы үшiн жеке
жауапты ... ... ... ... жүзеге асыру кезiнде төменгi
лауазымды ... ... ... ... ... лауазымды адамның
шешiмдерiмен қатаң сәйкестiкте жүзеге асырады. Егер мемлекеттiк функциялар
тек қана жеке-дара өкiмшiлiк қызмет жолымен жүзеге ... бұл ... ... ... ... ... адамның осы қызметiн
қамтамасыз ету болып табылады.
Алқалы мемлекеттiк органдардың қызметi. ... ... ... ... ... қабылданатын органдар алқалы
мемлекеттiк органдар болып табылады. Алқалы орган қабылдайтын шешiмдердiң
заңдылығы үшiн ... ... ... ... ... ... ... алқалы органның дауыс беруге қатысқан ... ... ... ... қызметiнiң негiзгi нысаны олардың отырыстары болып
табылады, оларда осы органдардың шешiмдерi қабылданады. Алқалы ... ... ... және өткiзу кезiнде уәкiлеттi органдар
(олардың құрылымдық бөлiмшелерi) мен ... ... ... ... отырыстарды жоспарлау - осы отырыстарды өткiзу жоспары ... ... Осы ... ... ... және жылдық мерзiмге
әзiрленедi, ал тиiстi келiсуден ... оны ... ... басшысы не алқалы
органның қызметін қамтамасыз ететiн органның басшысы бекiтедi. ... ... ... мен ... ... ... ... мемлекеттiк органның отырысына шығарылатын мәселелердi дайындауды,
отырысты ... ... өзге де ... ... оның ... ... не ... органның қызметiн қамтамасыз ететiн орган жүзеге
асырады. ... ... ... ... ... органдардың
регламенттерiмен айқындалады. Алқалы органның отырысы хаттамаға түсiрiледi.
Отырыста ... ... ... ... ... ... қаулылармен ресiмделiп, орындаушылардың назарына жеткiзiледi. Қажет
болған ... ... ... iске ... жөнiнде шаралар жоспары
жасалып, бекiтiледi, олардың орындалуы бақылауға алынады.
Үкімет құрамына кірмейтін орталық атқарушы ... ... ... ... ... бас басқарулар, комиссия, Республика
агенттігі және басқа да ... ... ... ... ... ... кірмейтін атқарушы органдар өз өкілеттілігі көлемінде арнайы
функцияларды, салааралық координация жұмыстарын жүзеге асырады [24].
Республика ... Бұл – ... ... ... ... ... ... және басқа да органдар.
Ведомство, министрлік өкілеттілігі, мемлекеттік комитет көлемінде
арнайы атқару және ...... ... ... жүргізеді.
Ведомстаның құрылымы, компетенциясы және тиісті министрлікпен өзара
байланысын Үкімет ... ... ... мен ... ... ... мен лауазымдық өкiлеттiктердi жүзеге асыруы кезiнде
құқықтық актiлер шығару арқылы шешiмдер қабылдайды.
Қазақстан мемлекеттік қызметті ... ... ... ие. ... ... ... ... халықаралық
стандарттарға сәйкес келеді, заңнамалық базасы бар, ... ... пен ... қол ... ... ... ... арттыру жұмысы агенттіктің мұрындық болуымен ҚР Президенті
жанындағы мемлекеттік ... ... ... ... ... ... даярлаудың және қайта даярлаудың ... ... ... ... басқарушыларды
қалыптастыруға қол жеткізу, бұл Ел Президентінің бастамасымен көтерілген
мемлекеттік басқару ... ең ... ... ... жауап
беретін ұлттық басқару мектебін ... ... ... мүмкіндік
беретінді.
Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет ... ... ... ... ... тікелей бағынатын және
есеп беретін, өз құзыреті ... ... ... тәртіппен
мемлекеттік қызмет саласында бірыңғай мемлекеттік саясатты іске асыруға
уәкілеттік берілген мемлекеттік орган болып ... өз ... ... ... мен ... ... ... актілеріне, өзге де нормативтік құқықтық
актілерге, ... осы ... ... ... ... ... ... сондай-ақ оның құрылымы мен штат санын Агенттік Төрағасының ұсынуы
бойынша Қазақстан Республикасының Президенті бекітеді. Агенттік өз атынан
азаматтық-құқықтық ... ... ... Облыстық мемлекеттік басқару жүйесі
Облыстық (республикалық маңызы бар қалалық, астаналық) ... ... ... органдарының бiртұтас жүйесiне кiредi,
атқарушы билiктiң жалпы мемлекеттiк саясатын ... ... ... және ... ... ... қамтамасыз
етедi.Облыстық (республикалық ... бар ... ... ... ... ... бар ... астананың) әкiмi басқарады.Әкiм
облыстық (республикалық маңызы бар қалалық, астаналық) әкiмиятты ... әкiм ... ... жергiлiктi бюджеттен
қаржыландырылатын атқарушы органдардың ... ... ... ... бар ... ... ... отырыстарын әзiрлеу мен
өткiзу, сондай-ақ олардың шешiм қабылдау тәртiбi әкiмияттың регламентiнде
белгiленедi. Yлгi регламенттi ... ... ... бекiтедi.
Әкiмияттың дербес құрамы облыстық (республикалық маңызы бар қалалық,
астаналық) ... ... ... келiсiледi. Облыс (республикалық
маңызы бар қала, астана) әкiмиятының жұмысына орталық атқарушы ... ... ... ... ... ... қатыса алады.
Облыстық (республикалық маңызы бар қалалық, астаналық) әкiмият - ... ол ... ... ... ... ... (республикалық маңызы бар қала, астана) әкiмиятының құзыретi.
Облыс (республикалық маңызы бар қаланың, астананың) ... ... ... ... маңызы бар қаланы, астананы) дамытудың
жоспарларын, экономикалық және ... ... ... маңызы бар қалалық, астаналық) бюджеттi, сондай-ақ тиiстi
әкiмшiлiк-аумақтық бөлiнiс бюджетiнiң атқарылуы туралы ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етедi;
облыстық (республикалық маңызы бар қалалық, астаналық) коммуналдық меншiктi
басқарады, оны қорғау жөнiндегi шараларды ... ... ... ... ... ... ... заңдарының, Қазақстан
Республикасының Президентi мен Үкiметi ... ... және ... ... ... құқықтық актiлерiнiң нормаларын
орындауына жәрдемдеседi; облыстың (республикалық маңызы бар ... ... ... ... пен ... ... дамыту
үшiн жағдай жасайды; аграрлық сектордың ұтымды және тиiмдi жұмыс iстеуiн
қамтамасыз етедi; Қазақстан ... ... ... орналастыру
схемасына сәйкес облыстың аудандық жоспарлану схемасын, облыс орталығын,
республикалық маңызы бар ... және ... ... бас ... ... облыстық (республикалық маңызы бар қалалық, астаналық)
мәслихаттың ... ... ... ... ... бар қалалық,
астаналық) коммуналдық меншiк объектiлерi мен әлеуметтiк-мәдени мақсаттағы
объектiлер құрылысы ... ... ... ... ... мен
құрылыстарды салуға рұқсат бередi; әкiмшiлiк аудандардың ... ... ... ... облыстық маңызы бар ... бас ... ... және ... ... мәслихатқа бекiту
үшiн ұсынады;    су құбырлары, тазарту құрылыстары, ... ... ... мен басқа да ... және ... ... ... салу мен ... ... Қазақстан
Республикасының жер заңдарына сәйкес жер ... ... ... ... сараптаманы ұйымдастырады және өз құзыретi шегiнде
табиғат ... ... ... қорғау объектiлерiнiң құрылысы мен
олардың қайта жаңартылуын жүзеге асырады; облыстық ... бар ... ... және ... ... ... етедi; мемлекеттiк
стандарттардың сақталуын қамтамасыз етедi; облыстың (республикалық маңызы
бар қаланың, ... ... ... ... пен ... ... ... ұйымдастырады;ауданаралық (қалааралық)
жолаушылар көлiгi қатынасын ұйымдастырады; ... ... ... ... ... ... берiлген медициналық
қызметке құқығын iске асыруды қамтамасыз етедi; азаматтардың тегiн ... ... iске ... ... ... ... ... қамтуға
жәрдемдесу және кедейлiкпен күрес бағдарламаларын әзiрлеп, мәслихаттың
бекiтуiне ұсынады және iске асырады; ... ... ... дәрменсiз
топтарына қайырымдылық және әлеуметтiк көмек көрсетудi ... ... ... ... ... жөнiндегi жұмысты ұйымдастырады, халықтың
тарихи, ұлттық және мәдени дәстүрлерi мен әдет-ғұрып ... ... ... ... ... мәселелер бойынша аудандық
(облыстық ... бар ... ... ... бар қаладағы аудандық,
астанадағы аудандық) ... ... ... ... ... ... тиiстi мәслихат қарауына қарыз алу жөнiнде
шешiмдер қабылдау туралы ұсыныстар енгiзедi; ... ... ... ... ... ... ... саны Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес белгiленедi.  
Қазақстан Даму Банкінің жарғылық ... ... ... ... беру ... ... ... және қамтамасыз етедi. Облыс
(республикалық маңызы бар қаланың, астананың) ... ... ... заңдарында жүктелген өзге де өкiлеттiктердi жүзеге асырады.
Облыс (республикалық маңызы бар ... ... ... ... маңызы бар қалалық, астаналық) мәслихаттың ... ... ... iске ... үшiн ... бередi [26].
Облыс (республикалық маңызы бар қала, астана) әкiмiн қызметке
тағайындау және ... ... ... Облыс (республикалық маңызы бар
қаланың, астананың) әкiмiн Премьер-Министрдiң ... ... ... ... ... ... (республикалық
маңызы бар қаланың, астананың) әкiмiн ... ... ... ... Облыс (республикалық маңызы бар қала, астана) әкiмiнiң
өкiлеттiгi Қазақстан Республикасының жаңадан сайланған Президентi қызметiне
кiрiскен кезде тоқтатылады. Бұл ... әкiм ... ... тиiстi әкiмдi тағайындағанға дейiн өз ... ... ... ... ... бар қала, астана) әкiмiнiң құзыретi. ... ... бар ... ... әкiмi ... сәйкес: мемлекеттiк
органдармен, ұйымдармен және азаматтармен өзара қарым-қатынастарда облыс
(республикалық маңызы бар ... ... ... білдiредi; орталық
атқарушы органдар басшыларына орталық ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Президентi мен Yкiметiнiң
актiлерiн, облыс әкiмi мен әкiмиятының актiлерiн олардың ... ... ... ... ... ... ... атқарушы органның
аумақтық бөлiмшесi заңдарды, ... ... ... ... ... ... қатысты бөлiгiнде жұмыстағы ... ... ... әкiмi ... ... ... ... тиiстi қорытынды енгiзуге құқылы; тиiстi ... ... ... ... құрметтi және өзге де атақтар беру туралы
Қазақстан Республикасының Президентiне ұсыныс енгiзедi; мына ... ... ... ... ... ... ... бойынша,
шектi санын Қазақстан Республикасының Yкiметi белгiлейтiн ... ... бар ... астана) әкiмiнiң орынбасарларын; облыс
(республикалық ... бар ... ... әкiмi ... ... ... ... бөлiмшелерiнiң басшыларын;      заңдарда белгiленген
тәртiпте нысанды киiм кию ... және ... ... өзге де ... ... ... ... облыстық (республикалық маңызы бар
қалалық, астаналық) ... ... ... ... ... ... және қызметiнен босатады. Жергiлiктi
бюджеттерден ... iшкi ... ... ... ... және ... ... Қазақстан Республикасының
заңдарына сәйкес жүзеге асырылады; облыстық (республикалық ... ... ... ... ... ... ... сондай-ақ аудандар (облыстық маңызы бар қалалар, республикалық
маңызы бар қаладағы аудан, астанадағы ... ... ... заңдарына сәйкес тәртiптiк жауапкершiлiк шараларын қолдану
мәселелерiн шешедi. Жергiлiктi бюджеттерден қаржыландырылатын iшкi ... ... ... жаза ... ... Қазақстан
Республикасының заңдарына сәйкес жүзеге асырылады; аудандық (облыстық
маңызы бар қалалық, республикалық маңызы бар ... ... ... әкiмияттар мен әкiмдер жұмысын үйлестiредi; аудандардың ... бар ... ... маңызы бар қаладағы ауданның,
астанадағы ауданның) әкiмдерi ... ... ... ... өзара iс-қимыл жасайды; әкiмшiлiк-аумақтық бөлiнiстi басқару
схемасын тиістi мәслихаттардың бекiтуiне ... ... ... ... ... ... дербес
құрамын мәслихатқа бекiтуге ұсынады; заңдарда ... ... ... ... ... ... ... асырады; өз құзыретi
шегiнде жалпыға ... ... ... және ... ... ... ... жұмылдыру дайындығы және жұмылдыру мәселелерi жөнiндегi
заңдардың орындалуын ұйымдастырады және қамтамасыз ... ... ... және ... меншiктiң басқа да ... ... ... сату ... ... ... уәкiлеттi мемлекеттiк органымен тең ... ... қол ... ... ... ... ... қатысады.Облыс
(республикалық маңызы бар қала, астана) әкiмi заңдарға сәйкес өзге де
өкiлеттiктердi ... ... ... ... ... бар қала,
астана) әкiмi өзiнiң жекелеген өкiлеттiгiн жүзеге ... ... ... ... ... ... (республикалық маңызы бар қала, астана)
әкiмi өз ... ... ... және ... ... бар қалалық, астаналық) әкiмият құзыретiне жатқызылған мәселелер
бойынша Қазақстан Республикасының Президентi мен ... ... ... [26].
Әкiмияттың, әкiмнiң актілерi. Әкiмият Қазақстан Республикасының
Конституциясы, заңдары, Қазақстан Республикасының Президентi мен ... өзге де ... ... ... ... және ... ... қаулылар шығарады. Әкiмият қаулысына әкiм қол қояды. Әкiм
нормативтiк-құқықтық сипаттағы шешiмдер және әкiмшiлiк-басқарушылық, жедел
және дербес сипаттағы ... ... ... ... және
(немесе) әкiмнің өз ... ... ... ... ... ... ... аумағында мiндеттi күшi болады.Әкiмият
және (немесе) әкiм актiлерiнiң қолданылуын тиiстi прокурордың тоқтата ... және ... ... ... ... мен мiндеттерiне қатысты актiлерi (Қазақстан Республикасының
мемлекеттiк құпиялары және ... ... өзге де ... ... басқа) мiндеттi ресми жариялауға жатады.Әкiмияттың және (немесе)
әкiмнiң жалпыға мiндеттi маңызы бар, ведомствоаралық ... ... ... ... мен мiндеттерiне қатысты актiлерi
заңдарда белгiленген тәртiпте Қазақстан ... ... ... органдарының мемлекеттiк тiркеуiне ... ... ... ... ... ... әкiмият және (немесе)
әкiм, әкiмияттың және (немесе) әкiмнiң өзi, сондай-ақ соттың шешiмi әкiмият
және (немесе) әкiм ... ... жоюы не ... ... iшiнара
тоқтата тұруы мүмкiн.
Облыс (республикалық маңызы бар қала, астана), аудан (облыстық маңызы
бар қала) әкiмiнiң аппараты. Әкiмнiң қызметiн ... ... және ... ... ... ... ... жүзеге асырады. Әкiм аппаратын әкiм құрады, таратады және ... ... ... ... жаңа ... ... әкiм аппаратының мемлекеттiк қызметшiлерi қызметiнiң мәселелерi
Қазақстан Республикасының заңдарында белгiленедi.
Әкiм аппараты ... ... ... ... ... лимит шегiндегi оның құрылымы мен штат санын тиiстi ... Әкiм ... ... ... ... ... ... болып табылады. Мысалы Шығыс Қазақстан әкім аппараты штаты:
2.3. Аудандық мемлекеттік басқару жүйесі
Аудандық (облыстық маңызы бар қалалық) ... ... ... бар қалалық) әкiмият Қазақстан Республикасы
атқарушы органдарының бiртұтас жүйесiне ... ... ... ... тиістi аумақты дамыту ... ... ... жүргізуді қамтамасыз етеді. Аудандық (облыстық
маңызы бар қалалық) әкімиятты ауданның (облыстық маңызы бар ... ... Әкім ... (облыстық маңызы бар қалалық) әкімиятты аудан
(облыстық маңызы бар қала) әкімiнің ... әкім ... ... ... ... ... ... құрады.
Облыстық бюджеттен қаржыландырылатын атқарушы органдардың аумақтық
бөлімшелерінің бірінші басшылары да ... ... ... ... ... бойынша әкімияттың мүшелері болуы мүмкін. Аудандық
(облыстық ... бар ... ... ... ... мен өткізу,
сондай-ақ олардың шешім қабылдау тәртібі ... ... Үлгі ... Қазақстан Республикасының Үкіметі бекітеді.
Әкімияттың дербес құрамы ... ... ... бар ... ... шешімімен келісіледі [26].
Аудан әкімиятының жұмысына орталық атқарушы органдардың аумақтық
бөлімшелерінің басшылары кеңесші дауыс құқығымен ... ... ... ... бар ... әкімият - алқалы орган, ол заңды ... ... ... (облыстық маңызы бар қалалық) әкімияттың құзыреті,
Аудандық (облыстық маңызы бар ... ... ... ... ауданды
(облыстық маңызы бар қаланы) дамытудың ... ... ... ... ... ... маңызы бар қаланың) бюджетін
әзірлеп, олардың ... ... ... ... ... ... ... туралы есепті дайындайды; заң актілеріне
сәйкес аудандық ... ... бар ... ... ... оны қорғау жөніндегі шараларды жүзеге асырады; ... ... ... ... ... заңдарының, Қазақстан
Республикасының Президенті мен Үкімет актілерінің, орталық және жергілікті
мемлекеттік органдардың ... ... ... ... жәрдемдеседі; ауданның (облыстық маңызы бар ... ... ... пен ... ... дамыту үшiн жағдай
жасайды;аграрлық сектордың ұтымды және ... ... ... ... осы ... ... маңызы бар қала) аумағындағы кенттер мен
ауылдарды салудың бас жоспарларын әзiрлейдi және ... ... ... бар ... ... бекiтуiне ұсынады, коммуналдық ... мен ... ... ... құрылысы бойынша
тапсырысшы болады, коммуналдық ... мен ... ... ... ... ... ... бар қаланың) су ... ... ... беру, байланыс желiлерiн және басқа да көлiктiк және
инженерлiк инфрақұрылымдар объектiлерiнiң құрылысын ... және ... ... ... мен ... қызметке шақыру жөнiндегi, сондай-
ақ азаматтық қорғаныс мәселелерi жөнiндегi iс-шаралардың ... ... ... ... тасымалын ұйымдастырады; өз құзыретi
шегiнде жер қатынастарын ... ... ... ... ... маңызы
бар қалалық) маңызы бар жолдарды пайдалануды және күтiп ... өз ... ... үй ... бөледi; халықты жұмыспен
қамтуға жәрдемдесу және кедейлiкпен ... ... iске ... ... әлеуметтiк қорғау, ана мен баланы қорғау мәселелерiн
шешедi, халықтың ... ... ... ... ... көмек
көрсетедi, оларға қайырымдылық көмек көрсетудi үйлестiредi; аудан (облыстық
маңызы бар қала) аумағындағы ... ... ... ... ... бар ... объектiлерiн және өзге де объектiлердi табиғаттың,
тарих пен мәдениеттiң қорғалатын ескерткiштерi деп жариялау туралы ... ... ... ... және ... безендiру мәселелерiн
шешедi; ведомствоаралық сипаттағы мәселелер бойынша консультациялық-кеңесшi
органдарды құрады. Аудандық ... ... бар ... ... ... заңдарында өзiне жүктелген өзге де өкiлеттiктердi жүзеге
асырады. Аудандық ... ... бар ... әкiмият өзiне жүктелген
мiндеттердi iске асыруда аудандық (облыстық маңызы бар қалалық) ... ... ... ... ... бар қала) әкiмiн ... ... ... және ... тоқтату тәртiбi
Аудан (облыстық маңызы бар қала) әкiмi Қазақстан Республикасының Президентi
белгiлейтiн тәртiпте ... ... ... сайланады. Аудан
(облыстық маңызы бар ... әкiмi ... ... ... тәртiпте қызметiнен босатылады және өз өкiлеттiгiн тоқтатады
[26].
Аудан (облыстық ... бар ... ... ... Аудан (облыстық
маңызы бар қала) әкiмi заңдарға сәйкес: ... ... ... ... ... қарым-қатынастарда тиiстi әкiмшiлiк-аумақтық
бөлiнiстiң мүдделерiн бiлдiредi; облыс әкiмiне ... ... ... ... және ... бюджеттен қаржыландырылатын атқарушы
органның аумақтық бөлiмшесiнiң Қазақстан Республикасының Конституциясын ... ... мен ... актiлерiн олардың орындауға қатысты
бөлiгiндегi қызметi туралы ұсыныс енгiзуге құқылы; ... ... ... ... ... ... және өзге де ... туралы облыс әкiмiне ұсыныс енгiзедi; ... ... ... уәкiлеттi мемлекеттiк органдармен келiсiм бойынша,
шектi санын Қазақстан Республикасының Үкiметi белгілейтiн аудан (облыстық
маңызы бар қала) әкiмiнiң ... әкiм ... ... мен ... бөлiмшелерiнiң басшыларын қызметке тағайындайды және қызметiнен
босатады; азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғау жөнiнде ... ... ... басқару органдарымен өзара iс-қимыл
жасайды; көпшiлiк пайдаланатын орындардың ... ... ... су ... демалыс аймақтары мен өзге
де объектiлердiң) аумағын күтiп ұстау және абаттандыру ... ... ... ... ... ... және орта ... бiлiм
беру мекемелерiн, әлеуметтiк-мәдени сала мекемелерiн қолдайды және оларды
материалдық-техникалық жағынан ... ... ... ... мал дәрiгерлiк көмек көрсетудi ұйымдастырады; салық және бюджетке
төленетiн ... да ... ... ... ... ... ... басқару схемасын тиiстi ... ... ... ... ... жөнiндегi консультациялық-
кеңесшi органдардың дербес құрамын мәслихаттың бекiтуiне ... ... ... ... ... ... мiндеттiлiк және әскери қызмет,
азаматтық қорғаныс, ... ... ... мен ... ... бойынша заңдардың орындалуын ұйымдастырады және қамтамасыз етедi.
Аудан (облыстық ... бар ... ... ... ... заңдарымен өзге де мәселелердi шешу жатқызылуы мүмкін.Аудан
(облыстық маңызы бар қала) әкiмi өзiнiң ... ... ... төменгi тұрған әкiмдерге беруге құқылы. Аудан (облыстық маңызы бар
қала) әкiмi өз құзыретiндегi мәселелер бойынша және ... ... бар ... ... ... ... мәселелер бойынша
Қазақстан Республикасының Президентi, Үкiметi және облыс әкiмi алдында
жауап бередi.
III Мемлекеттік басқаруды ...... ... ету
3.1.Мемлекеттік басқару органдары қызметін құқықтық қамтамасыздандыру
Мемлекеттiк органдардың құқықтық актiсi жеке қолданылатын ... ... ... ... ресми құжат болып табылады және бiр
рет не өзгеше шектеулi түрде қолдануға есептеледі; заңдарда регламенттелген
жағдай шеңберiнде ... бiр ... не өзге де ... бiр ... ... ... бiр ... немесе тұлғалардың өзге шектеулi
тобының құқықтары мен мiндеттерiн белгiлейдi, өзгертедi, тоқтатады ... ... Жеке ... құқықтық актiлер ... ... ... және нормативтiк құқықтық актiлерге
жатпайды. Жеке қолданылатын құқықтық актiлердi қабылдау рәсiмдерi, олардың
ресiмделуiн, орындалуын және ... ... ... ... осы
Заңмен және өзге де нормативтiк құқықтық актiлермен белгiленедi.
Мемлекеттiк органдардың құқықтық ... ... ... сай ... 1) құқықтық акт Қазақстан Республикасының Конституциясына, ... ... ... ... органдардың құқықтық актiлерiне қайшы
келмеуге тиiс; 2) құқықтық актiнiң ... ... ... толық
ашылуын қамтамасыз етуге, ал мазмұны дайындалып жатқан құқықтық актiнiң
бiркелкi түсiнiлуi мен қолданылуын қамтамасыз етуге ... ... ... белгiленiп отырған шаралардың мазмұны анық баяндалуға,
құқықтық актiнiң күшi ... және ... ... ... iске ... үшiн ... адамдар тобы айқын белгiленуге тиiс;
4) басқарудың төменгi деңгейлерiнде iске ... ... ... ... ... бiр мемлекеттiк органдарға және (немесе) лауазымды
адамдарға оларды орындау жөнiнде берiлетiн нақты ... ... ... ... ... ... Конституциясының
талаптарына және Қазақстан Республикасының заңдарына қайшы келетiн құқықтық
актiлерi қабылданған кезiнен бастап жарамсыз ... ... және ... ... қолданылмауға тиiс.
Әртүрлi деңгейдегi мемлекеттiк органдар қабылдаған құқықтық актiлер бiр-
бiрiне қайшы келген жағдайда, ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттiк органдар қабылдаған құқықтық актiлер бiр-
бiрiне қайшы келген жағдайда осы ... ... ... ... ... актiсi қолданылады. Мүдделi тұлғаның арызы бойынша бiр
құқықтық актiнiң басқа құқықтық ... ... ... ... ... ... ... немесе сот қабылдайды.
Мемлекеттiк органдардың құқықтық актiсiнде, осы баптың 1-тармағында
көзделген талаптардан басқа, ... ... ... ... ... ... сол ... қаралатын нысананы белгiлейтiн тақырып;
актiнің қабылданған орны мен күнi; тиiстi актiге қол ... ... ... қойған қолы (қолдары); органның мөрi.
Құқықтық актiнiң орындалуын ... ... ... ... ... қабылданған шешiмдi уақтылы және толық
орындау жөнiндегi ұйымдастыру шараларын әзiрлеуi мен ... ... ... ... ... құқықтық актiнiң орындалуын қамтамасыз ету
үшiн уәкiлеттi ... ... ... ... оны ... ... шараларының жоспарын әзiрлеп, бекiтедi, ол ... ... Егер ... ... оны ... нақты
мерзiмдерi мен тiкелей орындаушылары айқындалмаса, оларды орындаушы
мемлекеттiк ... ... ... тұрған орган белгiлейдi және дереу тiкелей
орындаушылардың назарына жеткiзiледi. Қабылданған шешiмдердi уақтылы ... ... ... ... ... немесе лауазымды адам олардың
орындалуына бақылауды жүзеге ... тиiс. ... ... ... ... ... ... құқықтық актiлерде көзделген шаралардың)
орындалуын бақылау. Бұл жағдайда ... тиiс ... ... ... ... ... ... 2)мемлекеттiк органдардың басшы
лауазымды адамдарының қызметтiк сипаттағы өзге де ... ... ... ... iшкi (тиiстi мемлекеттiк органның
шегiнде) және сыртқы (өзге мемлекеттiк органдардың ... ... ... сыртқы бақылауды жоғары тұрған мемлекеттiк органдар мен ... не ... ... ... ... ... ... жүзеге асырады.Бақылау қажетті ақпаратты талап ету; орындау туралы
есептер мен ... ... және ... ... және ... өзге де ... жергiлiктi жерге барып тексеру жолымен;
заңдарға ... ... ... да ... жүргізiледi. Бақылау
мемлекеттiк органдар мен лауазымды адамдар қызметiнiң олардың ... ... ... ... ... және ... ... кезiнде заңдар талаптарының сақталу өлшемдерi бойынша жүргiзiледi
[3].
Бiр мәселе бойынша әртүрлi ... ... ... ... ... ... заңдарында көзделмеген қайталап
тексерулер ... жол ... ... ... ... ... мемлекеттік органдарға беруі қоғамның мүддесін қорғауды,
елдің стратегиялық реформасының стратегиялық тапсырмаларын шешу, ... ... ... бір қолда немесе бір мемлекеттік
орган ... ... ... ... ... Республиканың бүкiл аумағында
мiндеттi күшi бар Қазақстан Республикасының ... ... ... пен Мәжiлiстiң қаулылары түрiнде заң актiлерiн қабылдайды.
Республиканың заңдары Республика ... қол ... ... ... ... өзгертулер мен толықтырулар әр ... ... ... ... ... үшiнiң көпшiлiк даусымен енгiзiледi.
Конституциялық заңдар Конституцияда көзделген мәселелер бойынша әр ... ... ... ... ... екiсiнiң көпшiлiк даусымен
қабылданады. Парламент пен оның ... заң ... ... өзгеше көзделмесе, Палаталар депутаттары ... ... ... ... ... ... мен ... конституциялық заңдар қабылдау немесе оларға ... ... ... ... бойынша кемiнде екi оқылым өткiзу мiндеттi.
Республиканың ... ... пен оның ... ... қайшы келмеуге тиiс. Парламент пен оның Палаталарының
қаулылары ... ... ... тиiс. ... заң және өзге ... ... актiлерiн әзiрлеу, ұсыну, талқылау, күшiне енгiзу ... ... ... ... және ... пен оның Палаталарының
регламенттерiмен реттеледi [21].
Қазақстан Республикасының Президентi мына жағдайларда: Парламент
Үкiметке сенiмсiздiк бiлдiргенде, ... ... ... мәрте келiсiм бермегенде, Парламенттiң Палаталары арасындағы немесе
Парламент пен мемлекеттiк ... ... ... ... ... ... ... дағдарыс болғанда Парламенттi
тарата алады. Парламенттi төтенше жағдай немесе соғыс жағдайы кезеңiнде,
Президент ... ... алты ... ... ... ... кейiнгi бiр жыл iшiнде таратуға болмайды [29].
Заң шығару бастамасы құқығы Қазақстан Республикасы Парламентiнiң
депутаттарына, Республика ... ... және тек қана ... ... ... ... ... жобаларын қараудың басымдылығын
белгiлеуге, сондай-ақ осы жоба жедел қаралады деп ... ... ... ... заң ... енгiзiлген күннен бастап бiр ай iшiнде қарауға
тиiстi екенiн ... ... осы ... орындамаса, Республика
Президентi заң күшi бар Жарлық шығаруға хақылы, ол ... ... ... жаңа заң ... дейiн қолданылады. Парламент аса
маңызды қоғамдық қатынастарды реттейтiн, мыналарға: 1) жеке және ... ... ... ... ... ... жеке және заңды тұлғалардың ... ... 2) ... ... және өзге де ... ... мемлекеттiк органдар мен жергiлiктi өзiн-өзi ... ... мен ... ... ... және әскери қызметтiң
негiздерiне; 4) салық салуға, алымдар мен ... да ... ... 5) ... ... 6) сот ... мен ... iс жүргiзу
мәселелерiне; 7) бiлiм беруге, денсаулық сақтауға және ... 8) ... мен ... ... ... ... ... қорғауға; 10)республиканың әкiмшiлiк-аумақтық құрылысына;
11) мемлекет қорғанысы мен қауiпсiздiгiн қамтамасыз етуге қатысты негiзгi
принциптер мен нормалардың ... ... ... ... ... ... заңға тәуелдi актiлермен реттеледi.
Мәжiлiс депутаттары қараған және ... ... ... ... заң ... ... ... ол онда әрі кеткенде алпыс күннiң
iшiнде қаралады. Сенат депутаттары ... ... ... ... жоба ... айналады және он күннiң iшiнде Президенттiң қол
қоюына берiледi. Тұтас алғанда, Сенат ... ... ... ... қабылданбаған жоба Мәжiлiске қайтарылады. Егер Мәжiлiс депутаттары
жалпы санының үштен екiсiнiң көпшiлiк даусымен ... ... ... ... ... ... және дауысқа салуға берiледi. Қайта
қабылданбаған заң жобасын сол ... ... ... ... ... ... жалпы санының көпшiлiк даусымен заң ... ... мен ... ... ... Егер ... ... санының көпшiлiк даусымен ұсынылған өзгертулермен және
толықтырулармен келiссе, заң ... деп ... Егер ... ... ... ... Сенат енгiзген өзгертулер мен толықтыруларға қарсы
болса, Палаталар арасындағы келiспеушiлiк келiсу рәсiмi арқылы шешiледi.
Мемлекеттiк кiрiстi қысқартуды немесе ... ... ... ... ... ... Үкiметiнiң оң қорытындысы болғанда
ғана енгiзiлуi мүмкiн.
Үкiмет енгiзген заң жобасының қабылданбауына байланысты ... ... ... ... ... ... сенiм бiлдiру
туралы мәселе қоюға хақылы. Бұл мәселе бойынша дауысқа салу ... ... ... ... сәттен бастап қырық сегiз сағаттан ... Егер ... ... ... ... Конституциямен
белгiленген қажеттi дауыс санын ала ... ... заң ... ... ... деп ... ... үкiмет бұл құқықты жылына екi
реттен артық пайдалана алмайды.
Парламент Республиканың бүкiл аумағында ... күшi бар ... ... ... ... Сенат пен Мәжiлiстiң
қаулылары түрiнде заң актiлерiн қабылдайды.
Республиканың заңдары Республика Президентi қол ... ... ... ... ... мен ... әр ... жалпы санының кемiнде төрттен үшiнiң ... ... ... ... ... ... бойынша
әр Палата депутаттарының жалпы санының кемiнде үштен ... ... ... ... пен оның ... заң ... егер
Конституцияда өзгеше көзделмесе, Палаталар депутаттары жалпы ... ... ... ... ... мен ... ... заңдар қабылдау немесе оларға өзгертулер мен
толықтырулар енгiзу ... ... ... екi ... ... мiндеттi
[21].
Республиканың заңдары, Парламент пен оның Палаталарының қаулылары
Конституцияға қайшы ... тиiс. ... пен оның ... заңдарға қайшы келмеуге тиiс. Республиканың заң және өзге де
нормативтiк құқықтық актiлерiн ... ... ... ... ... ... тәртібi арнаулы заңмен және Парламент пен оның ... ... ... ... ... ... Парламент Үкiметке сенiмсiздiк бiлдiргенде, Парламент Премьер-
Министрдi ... екi ... ... ... Парламенттiң
Палаталары арасындағы немесе ... пен ... ... ... арасындағы еңсерiлмейтiн келiспеушiлiк салдарынан саяси дағдарыс
болғанда Парламенттi тарата алады.
Парламенттi төтенше жағдай немесе соғыс ... ... ... ... алты айында, сондай-ақ ... ... ... бiр жыл ... ... ... ... бүкіл аумағында міндетті күші бар
Республиканың заңдары, соның ... ... ... ... ... ... ... жеке қаулылары, сондай – ақ
Парламенттің ... ... ... ... ... нормативтік
заңдарды қаулылары нысанындағы заң актілерін қабылдайды.
Заң ... ... ... ... Республикасы Парламентiнiң
депутаттарына, Республика Үкiметiне берiледi және тек қана Мәжiлiсте жүзеге
асырылады. Республика Президентiнiң заңдар жобаларын ... ... ... осы жоба ... ... деп жариялауға құқығы бар,
бұл Парламент заң жобасын енгiзiлген күннен ... бiр ай ... ... ... ... Парламент осы талапты орындамаса, Республика
Президентi заң күшi бар ... ... ... ол ... ... ... жаңа заң қабылдағанға дейiн қолданылады. Парламент аса
маңызды қоғамдық қатынастарды реттейтiн, мыналарға:
1) жеке және заңды тұлғалардың құқық субъектiлiгiне, азаматтардың ... ... жеке және ... ... мiндеттерi мен
жауапкершiлiгiне; 2)меншiк режимiне және өзге де мүлiктiк құқықтарға;
3) ... ... мен ... ... ... ... мен олардың қызметiнiң, мемлекеттiк және әскери қызметтiң
негiздерiне; ... ... ... мен ... да ... ... 5) ... бюджетке; 6) сот құрылысы мен сотта iс жүргiзу
мәселелерiне; 7)бiлiм ... ... ... және ... 8)кәсiпорындар мен олардың мүлкiн жекешелендiруге; ... ... ... 10) республиканың әкiмшiлiк-аумақтық
құрылысына; 11) ... ... мен ... қамтамасыз етуге
қатысты негiзгi принциптер мен нормалардың белгiлейтiн заңдар ... Өзге ... ... ... ... ... ... депутаттары қараған және жалпы санының көпшiлiк даусымен
мақұлданған заң жобасы ... ... ол онда әрі ... ... ... ... ... депутаттары жалпы санының көпшiлiк даусымен
қабылданған жоба заңға айналады және он ... ... ... қол
қоюына берiледi. Тұтас алғанда, Сенат депутаттары жалпы ... ... ... жоба ... қайтарылады. Егер Мәжiлiс депутаттары
жалпы санының үштен екiсiнiң көпшiлiк даусымен жобаны қайтадан мақұлдаса,
ол Сенатқа ... ... және ... ... берiледi. Қайта
қабылданбаған заң жобасын сол сессия барысында қайтадан енгiзуге болмайды.
Сенат депутаттары жалпы ... ... ... заң ... енгiзiлген
өзгертулер мен толықтырулар ... ... Егер ... ... ... көпшiлiк даусымен ұсынылған өзгертулермен және
толықтырулармен келiссе, заң ... деп ... Егер ... ... көпшiлiк дауыспен Сенат енгiзген өзгертулер мен толықтыруларға қарсы
болса, Палаталар арасындағы келiспеушiлiк келiсу ... ... ... ... ... ... мемлекеттiк шығысты көбейтудi
көздейтiн заңдардың жобалары Республика Үкiметiнiң оң ... ... ... мүмкiн.Үкiмет енгiзген заң жобасының қабылданбауына
байланысты ... ... ... бiрлескен отырысында
Үкiметке сенiм бiлдiру туралы мәселе қоюға хақылы. Бұл мәселе бойынша
дауысқа салу ... ... ... ... ... сәттен бастап қырық сегiз
сағаттан кешiктiрiлмей жүргiзiледi. Егер сенiмсiздiк бiлдiру туралы ұсыныс
Конституциямен белгiленген қажеттi ... ... ала ... ... заң
жобасы дауысқа салынбай қабылданды деп ... ... ... ... ... екi реттен артық пайдалана алмайды.
Парламент Республиканың бүкiл аумағында мiндеттi күшi бар Қазақстан
Республикасының заңдары, ... ... ... пен ... ... заң ... ... Республиканың заңдары
Республика Президентi қол ... ... ... ... ... мен ... әр ... депутаттары жалпы санының кемiнде
төрттен үшiнiң көпшiлiк даусымен енгiзiледi. ... ... ... мәселелер бойынша әр Палата депутаттарының жалпы
санының кемiнде үштен екiсiнiң көпшiлiк даусымен қабылданады. Парламент ... ... заң ... егер ... ... ... депутаттары жалпы санының көпшiлiк даусымен қабылданады.
Конституцияға өзгертулер мен ... ... ... ... ... оларға өзгертулер мен толықтырулар енгiзу мәселелерi
бойынша кемiнде екi оқылым ... ... ... ... пен оның ... ... Конституцияға қайшы келмеуге
тиiс. Парламент пен оның Палаталарының қаулылары ... ... ... ... заң және өзге де ... ... ... ұсыну, талқылау, күшiне енгiзу және жариялау тәртібi арнаулы
заңмен және Парламент пен оның Палаталарының ... ... ... ... мына ... ... Үкiметке
сенiмсiздiк бiлдiргенде, Парламент Премьер-Министрдi тағайындауға екi мәрте
келiсiм бермегенде, Парламенттiң Палаталары арасындағы немесе Парламент пен
мемлекеттiк ... ... ... арасындағы еңсерiлмейтiн
келiспеушiлiк салдарынан саяси дағдарыс болғанда Парламенттi тарата алады.
Парламенттi төтенше ... ... ... жағдайы кезеңiнде, Президент
өкiлеттiгiнiң ... алты ... ... осының алдындағы таратудан
кейiнгi бiр жыл iшiнде таратуға болмайды.
Республика Парламенті қабылдаған ... ... ... қарауы. Қазақстан Республикасының заңдарына Республика
Президенті қол ... ол ... ... ... ... ... кейін
он бес жұмыс күні ішінде өз қарсылықтарымен Мәжіліске ... ... ... ... қайтарылмаған заңға қол қойылды деп ... ... ... не оның ... ... ... дәлелдері мазмұндалуға тиіс, сондай – ақ оларды пысықтау жөнінде
ұсыныстар ... ... ... ... заң ... келіп түскен Республика
Президентінің қарсылығын Мәжілісте тіркегеннен ... ... ... ... ... ... және Мәжіліс Аппаратының Заңдар
бөлімін қатыстыра отырып қарау үшін бас комитетке, сондай – ақ ... ... Бас ... пен ... ... ... ... қарау үшін бас комитетке, ... – ақ ... ... комитет пен Палата Аппаратының Заңдар ... ... он ... күн ... қарап, ол бойынша қорытынды береді.
Мәжіліс ... ... ... ... ... ... ... Өз
депутаттары жалпы санының үштен екі көпшілік даусымен осы мәселе бойынша
қабылданған Мәжіліс ... ... ... ... ... ... ... – ақ Палаталардың бірлескен отырысында
қаарауға енгізіледі. Палаталардың бірлескен отырысында қарауға енгізіледі.
3.2. Мемлекеттік басқару жүйесіндегі сыбайлас ... ... ... ... ... барынша қабілетті 50 елінің қатарына
кіру жөніндегі стратегиялық міндетті шешу үшін ... ... ... ... елеулі қатер төндіретін сыбайлас жемқорлыққа
қарсы күресті күшейту басты талап болып отыр.
Қазақстанда сыбайлас жемқорлыққа қарсы ... ... ... ТМД ... ... ... рет «Сыбайлас жемқорлыққа ... ... Заң ... ... ... пен ... ... бұзушылық
туралы кодекске тиісті өзгерістер ... ... ... ... ... ... ... мен сыбайлас
жемқорлыққа қарсы күрестің 2006-2010 жылдарға арналған ... ... және ... ... ... ... жөніндегі арнайы
агенттік құрылып, еліміздің өңірлерінде Мемлекеттік қызмет істері жөніндегі
агенттіктің ... ... ... ... ... ... ... қорғау органдары мен сот жүйесінде қызмет
ететіндердің жалақылары ұдайы өсірілуде. Азаматтар мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... құқық
қолданушылық тәжірибесінің мәселесі мемлекеттік қызмет барысындағы
проблемалық сала ... ... ... Сонымен қатар, құқық қорғау органдарын
қоса есептегенде, мемлекеттік органдар белгілі бір дәрежеде ... ... ... ... ... ... ... күрес туралы
Қазақстан Республикасының 1998 жылғы 2 ... N 267 ... ... ... ... ... ... барлық лауазымды
адамдар, Парламенттiң, мәслихаттардың ... ... ... ... ... ... ... өзге де адамдар және
соларға теңестiрiлген адамдар жауапты болады [31].
Мемлекеттiк мiндеттердi ... ... ... ... ... ... ... туралы заңдарына
сәйкес барлық мемлекеттiк қызметшiлер; 2) құқық ... ... ... қызметтердiң лауазымды адамдары жатады. Барлық мемлекеттiк органдар
мен лауазымды адамдар өз құзыретi шегiнде сыбайлас жемқорлыққа қарсы ... ... ... ... ... ... ... басқару органдарының басшылары өз құзыреттерi шегiнде осы ... ... және онда ... ... ... ... бақылау, заң қызметтерi мен басқа да қызметтердi осыған тарта отырып,
қамтамасыз етедi.
Сыбайлас ... ... ... анықтауды, жолын кесудi,
алдын алуды және олардың жасалуына ... ... ... тартуды өз
құзыретi шегiнде прокуратура, Ұлттық қауiпсiздiк, iшкi iстер, салық, кеден
және шекара ... ... ... мен ... полиция органдары жүзеге
асырады. Мемлекеттік органдар өз өкiлеттiктерiнен ... ... және ... ... ... ... адамдар жасаған
сыбайлас жемқорлық қылмыстар анықталған барлық ... ... ... ... және ... ... дереу жiберуге
мiндетті. Қазақстан Республикасының Президентi ... ... ... ... ... орган құруға, оның мәртебесi мен өкiлеттiгiн
айқындауға хақылы.Сыбайлас жемқорлықпен құқық бұзушылық ... ... ... ... ... ... ... өзге де түрде
жәрдемдесетiн адам мемлекеттiң қорғауында болады. Сыбайлас ... ... ... адам ... ... мемлекеттiк құпия болып
табылады және осы Заңның 6-бабының 2 және ... ... ... соттың сұратуы бойынша заңда белгiленген тәртiппен ғана
табыс ... Бұл ... ... ету ... ... ... ... Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жүргiзушi органдар қажет болған
жағдайда ... ... ... күреске жәрдемдесетiн адамдардың жеке
басының қауiпсiздiгiн қамтамасыз етедi. Осы баптың ережелерi көрiнеу жалған
ақпарат ... осы ... ... жауап беруге тиiс адамдарға
қолданылмайды.
Халықаралық Transparency ... ... ... ... соңғы
мәліметке сәйкес соңғы бір жыл ішінде әлемнің 60 ... ... күрт өсіп ... ... белшесінен батып отырған мемлекеттер
тізіміне Судан, Зимбабве, Боливия елдерімен қоса Қазақстан да ... ... емес ... International ұйымының биыл ... ... ... 146 ... кіріп отыр. Былтырғы жылы жарық
көрген ... ... биыл ... ... жуық ... деңгейі өсе түскен. Биылғы баяндаманың жасап ... сай, ... ... ... мен газ ... ... қаржы жемқорлықтың гүлденуіне түрткі болатын басты фактілердің бірі
болып отыр [32].
Былтырғы жылғы көрсеткішпен салыстырғанда Transparency International
ұйымының биылғы ... ... ... ... ... пунктіге
өскен. 133 мемлекет кірген былтырғы баяндамада Қазақстан 100 орында тұрған
болатын. Биыл Қазақстан елі ... ... 122 ... ие ... ... ... тұрған елдер тізіміне биыл - ... ... ... ... Нигер және Украина кірген. 1995 жылдан бері
жыл сайын Transparency International шығаратын осы бір ... ... ... ... ... ... ... арасында
өткізілетін он сегіз сауалнама ... ... ... ... он екі ... институт жүргізеді.
Қазақстан биылғы баяндамада 2.2 баллға ие болған. Айтып кету керек,
кейбір елдер биылғы тізімге ... ... ... екен. Ұйым өкілдерінің
айтуынша, бұндай елдер қатарына авторитарлық мемлекеттер кірген. "Жемқорлық
деңгейі соншалықты жоғары ... ... ... ... ... ... мүмкіндік болмаған. ... ... ... орта ... әлем ... ... салдарынан биыл 400
миллиард АҚШ доллар жоғалтқан [32].
Объектісі күнделікті өмірде барлық анықталған және заңмен қорғалатын
қоғамдық қарым-қатынастар ... ... ... ... ... ... етек алуы ... Республикасында құқықтық мемлекет құруға
келтіріп отырған елеулі кедергілердің бірі болып ... ... ... ... ... пен құқықтық тәртіпті қамтамасыз етуге
қабілеттілігіне деген сенімге ... ... ... Бұл ... өкімет
сыбайлас жемқорлық саласындағы проблема алдында ... ... ... Бұл өкіметтің өзінің және қоғамдық ... ... ... ... ... ... түсіруде. Қызметтік
өсу кезінде шенеуніктерді “көмек көрсеткені үшін” “ризашылық” ... мен ... алу ... ... көрсету”, салықтық, кедендік
және өзге де ... мен ... беру ... кері ... ... ... сыбайлас жемқорлыққа қатыса отырып атына кір
келтірген ... ... ... ... ... ... ал ең бастысы, халықтың құқықтық санасының төмендігі,
қолданыстағы заңдардың тиімсіздігі мен қарама қайшылығы, оның ... ... ... жемқорлықтың пайда болуы мен дамуына ықпал
етуде.
Заңнамалардың тиімсіздігі баптарды ... ... ... көптеген
кемшіліктердің және сілтеме жасаулардың нәтижесінде нормативтік құқықтық
актілердің ... ... және ... ... ... ... ... жемқорлық сипатындағы іс-әрекетерді жасауына
қолайлы мүмкіндік ... ... ... ... мен
сілтемелердің нәтижесінде пайда болған олқылықтар ... ... ... ... ... ... Бұлар көп жағдайда
бір-біріне ғана ... ... ... ... ... ... қайшы
келеді. Нормативтік құқықтық актілерді дайындау мен ... ... ... ... кері әсер ... жемқорлық фактілеріне осындай айтарлықтай қоғамдық ... ... ... ... ғана ... болды. Сыбайлас жемқорлық
феноменіне жоғары қызығушылық тууының себебі, бір ... ... ... ... ... ... ... туындайтын және
дамитын, экономика мен саясаттың дағдарыс оқиғалары ... ... ... ... ... ... пайда болатындықтан, мемлекеттік
басқару проблемаларымен байланысты болуы мүмкін. Екінші жағынан, ... ... ... ... ... ... ... Бұл
көзқарасты қабылдау сыбайлас жемқорлық, оның мемлекеттің бастауларына қауіп-
қатері туралы жұртшылық пікірінің өзгергенін білдіреді.
Қазақстан сыбайлас ... ... ... ... құру, инвестициялар тарту процесін баяулататынын ... ... ... және ... институттарына кері әсер
ететіндігін, елдің даму ... ... ... төндіретінін сезінеді.
Қазақстан Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы елдері арасында ... ... ... заңнамалық базасын және жүйесін әзірлеуде
алдыңғы қатарлы орын алады. 1998 жылғы 2 ... ... ... ... ... ... Республикасының Заңы қабылданды.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрестің 2006-2010 ... ... ... ... 2030 ... ... Даму стратегиясын,
"Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы" ... ... ... 2 шілдедегі Заңын, "Қазақстан экономикалық, әлеуметтік және саяси
жедел жаңару жолында" атты Қазақстан Республикасы ... 2005 ... ... ... ... Республикасы Үкіметінің 2003 жылғы 5
қыркүйектегі № 903 ... ... ... ... ... ... ... бағдарламасын іске асыру жөніндегі ... ... іске ... ... Еңбек пен қаржы
ресурстарының теңгерімділігі және ... ... ... ... осы ... ... Республикасында көлеңкелі
экономиканың ауқымын қысқарту жөніндегі экономикалық саясат пен ұйымдастыру
шараларының 2005-2010 жылдарға арналған негізгі бағыттары" және ... ... ... ... ... ... құқық
бұзушылықтарға қарсы күрес" бағдарламаларымен үйлестірілген [30].
Сыбайлас жемқорлық әлеуметтік құбылыс ретінде саяси ... ... ... ... ... ... әлі де бар және олардың
тек ауқымымен ғана ерекшеленеді. Қазақстанда сыбайлас ... ... ... ... ... ... бірі ретінде
айқындалған.
Мәселен, орталық ... ... ... бір бөлігін
өңірлерге және жекеше секторға кезең-кезеңмен бере ... ... ... орталықтан алу жүзеге асырылуда, монополия саласы
қысқартылуда және мемлекеттік қызметтер көрсету саласында ... үшін ... ... халыққа қызмет көрсету кезінде "жалғыз
терезе" қағидаты ... ... ... қызметшілерді конкурстық
іріктеу рәсімдерінің айқындылығы мен объективтілігі, олардың ... ... ... ... ... іскерлік қабілеті мен
кәсібилігіне негізделген қабылдау және ... ... ... ... ... 2005 жылғы 3 мамырдағы № ... ... ... ... ... ... ... жылғы 8 шілдеде ... ... ... ... ... ... мен ... енгізілді, онда сыбайлас
жемқорлық қылмыстарды жасаған тұлғаларды мемлекеттік қызметке алуға тыйым
салатын нормалар көзделген, ... ... ... ... ... ол халыққа және ұйымдарға тікелей мемлекеттік
қызметтер көрсету деңгейінде сыбайлас ... ... ... ... ... қызмет етеді. Сыбайлас жемқорлықтың көзі - "көлеңкелі
экономикаға" ... ... ... ... ... асырылуда. Қазақстан
Республикасының Үкіметі Қазақстан Республикасы Экономика және бюджеттік
жоспарлау ... ... ... ... ... ауқымын қысқарту жөніндегі экономикалық саясат пен ұйымдастыру
шараларының ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасында "электрондық үкімет" қалыптастырудың
2005-2007 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасын іске ... ... мен ... ... ... байланысын қысқартатын,
сыбайлас жемқорлықтың көлемін азайтатын бірыңғай ақпараттық жүйені енгізу
жөніндегі жұмыс жүргізілуде.
Қазақстан Республикасы ... ... ... пен Қазақстанның
қоғамдық бірлестіктері арасындағы серіктестік байланыстарды "мемлекеттік
сектордан қоғамдыққа, жекеге" деген қағидат бойынша ... ... ... ... ... ... пікірін білдіретін және
олардың мүдделерін қорғауды жүзеге ... ... емес ... ... құқығын күшейтуге және арттыруға ерекше көңіл
бөлінген. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2004 жылғы 27 ... ... ... ... ... ... ... қарсы іс-қимыл
жөніндегі тиісті іс-шаралар көзделген ... ... ... ... ... ... ... 2005-2007 жылдарға арналған
бағдарламасы бекітілді.Өңірлерде сыбайлас жемқорлыққа қарсы ... ... ... ... жүзеге асырылады. Сыбайлас
жемқорлыққа қарсы күрес мәселелері облыстардың, Астана және Алматы қалалары
әкімдіктерінің, сондай-ақ облыстық және ... ... ... ... ... ... үйлестіру кеңестерінің отырыстарында ұдайы
қаралады. Тәртіптік кеңестер ... ... ... ... ... тұлғаларды жазалау туралы шешімдердің пәрменділігін
арттыру және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелерінде ... ... ... ... ... олар Қазақстан
Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің қарауына берілді. 2004
жылғы 14 ... ... ... және даму ұйымы (ЭЖДҰ) кеңесші
тобының бірауызды ... ... ... ... ... ... жөніндегі іс-қимылдың Стамбул жоспарына ... ... ... мен ... ... ... ... қарсы
күрес саласындағы саясатын оң бағалады, сондай-ақ республиканың халықаралық
ынтымақтастыққа ұмтылуын атап өтті [33].
2005 ... 20-21 ... ... ... ... ... жөніндегі
іс-қимылдың Стамбул жоспарына сәйкес Париж қаласында (Франция) кеңесші
топтың кездесуі ... онда ... және ... ... ... ... ... жөніндегі заңнамалық-құқықтық ... база ... ... ... ... ... "Сыбайлас жемқорлық үшін қылмыстық ... ... 1999 ... 27 ... ... ... ... табыстарды
жылыстату, анықтау, алу туралы" (Страсбург, 1990 жылғы 8 ... ... ... ... ... ... ... конвенциясына (2003 жылғы 31 қазан) ... ... ... жемқорлыққа қарсы күрестің 2001-2005 жылдарға арналған
мемлекеттік бағдарламасын іске асыру барысында қол ... ... ... ... шешілмеген проблемалар да бар.Біріншіден,
заңнамалық ... ... ... мен ... ... ... болуы мемлекеттік органдардың жекелеген лауазымды адамдарға
негізделмеген кең өкілеттіктер беретін ведомстволық ... ... ... ... ... ... мен өзгерістер енгізуді
қажет ететін ... ... ... ... Жер ... жемқорлыққа қарсы күрес туралы", "Мемлекеттік сатып алу ... ... ... ... заңдары мен рұқсаттар беруді
регламенттейтін басқа да ... ... ... ... ... қарсы күрес саласын реттейтін нормативтік
құқықтық актілерді халықаралық шарттармен және ... одан ... ... ... ... ... ең алдымен,
салық және кеден ережелерін одан әрі ... ... ... ... үшін олар ... анық және ... белгілі болуы қажет. Ақпарат
пен құжаттамаға қойылатын ... ең ... ... ... рәсімдерді жетілдіру лауазымды тұлғалар мен ... ... ... сондай-ақ белгіленген есептілік нысандары мен
санкциялардың қысқаруына әкелуге тиіс.Үшіншіден, адам ресурстарын басқару
тиімділігінің жетіспеуі орын ... ... ... ... ... сот практикасын талдау кінәлілердің көпшілігі төменгі
буындағы мемлекеттік ... ... ... ... ... ... мен ... қорғалмауы сыбайлас жемқорлықтың ... ... ... секторда жұмыс істейтіндерге жоғары кәсіби талаптарды
белгілеуге, сондай-ақ мемлекеттік ... ... ... ... ... әрі ... бағалауға негізделген еңбекақы төлеу
мен қызметте жоғарылату жүйесін енгізуге мүмкіндік беретін ... ... ... мемлекеттік органдарда сыбайлас жемқорлықтың
пайда болу себептері мониторингі жоқ. Сыбайлас ... ... ... ... оның ... мен құрылымын бағалау, сыбайлас
жемқорлыққа қарсы іс-шаралардың тиімділігін талдау қажеттігі оны ... ... ... ... ... жемқорлық көріністерін алдын алу
мақсатында орталық мемлекеттік және жергілікті ... ... ... ... ... үшін негіз болады.Бесіншіден, соңғы жылдар
тәжірибесі мемлекеттің сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясаты мәселелерінде
азаматтық ... ... мен ... ... ... ... ... байланысты осы Бағдарламаны іске ... ... ... ... тетіктерін жасау талап етіледі.
Сыбайлас ... ... ... барысы туралы жұртшылықты хабардар етудің
жалпы қолжетімді және тиімді ... ... ... да ... сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес саласындағы халықаралық
ынтымақтастықтың деңгейі жеткіліксіз. ... ... ... ... ... ... ... кеңейту және Қазақстан
Республикасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес және заңға ... ... ... ... ... қарсы іс-қимыл саласындағы негізгі
халықаралық конвенцияларға қосылуы ... ... ... ... ... және ... ... институттарының қызметін
үйлестірудің тиімділігін жетілдіру арқылы қоғам өмірінің барлық салаларында
сыбайлас ... ... ... ... мақсаты болып
табылады.Аталған мақсатқа қол ... үшін ... ... ... мен ... ... ... және заңды
мүдделерін сыбайлас жемқорлықтан қорғауды қамтамасыз ету;
сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарының ... алу, ... және ... ... ... құқықтық базаны жетілдіру;
сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылдың нысандарын, әдістерін және
құралдарын ... ... ... ... ... ... сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес ... ... ... және ... ... ... ... өмірдің түрлі салаларында сыбайлас
жемқорлықты тудыратын және мемлекеттік қызметшіні сыбайлас жемқорлық ... ... ... ... ... мен ... барынша
азайту жөніндегі мемлекеттің және қоғамның жан-жақты және дәйекті шараларын
әзірлеуді және жүзеге асыруды ... ... ... ... негізгі
бағыттар толымды болып саналмайтынын ескеру керек. Олар тек жекелеген іс-
шараларды жүзеге асыру бойынша ғана емес, ... ... ... ... оның себептерін, сыбайлас жемқорлық іс-әрекетінің салдарын терең
талдау, тура және жанама экономикалық және басқа ... ... ... ... ... ескеріле отырып түзетілуі қажет.
1-кезеңде (2006-2008 жылдар) мемлекеттік ... ... ... ... ... ету ... ... іске
асырылатын, мемлекеттік басқару органдарының рұқсат беру және әкімшілік
өкілеттіктерін ... ... ... ... ... электрондық
нысандары жүйесіне өту негізінде мемлекеттік сатып алу жүйесін реформалау
процестері аяқталатын, мүдделерге қолдау көрсету және лауазымды ... ... ... ... ... ... қақтығысының
алдын алу процестерін құқықтық ... ... ... ... ... ... ... қоғам ұйымдарын тарту процестеріне,
сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманың сақталуы саласында құқықтық сана ... ... ... ... ... ... (2009-
2010 жылдар) нормативтік құқықтық актілерді сыбайлас жемқорлыққа қарсы
сараптамадан ... ... ... ... ... ... ... бақылау жүйесін құруды, азаматтық қоғам институттарына
жекелеген рұқсат беру функцияларын беруді, ақшалай ... ... ... ... және ... ... ... ақшалай қаражатты
заңдастыруға қарсы іс-қимыл жөнінде шаралар енгізуді ... ... ... мен ... ... ... ... мен тетіктерін, сондай-ақ сот шешімдерін қабылдаудың ашықтығына
және олардың уақтылы орындалуына жәрдемдесетін рәсімдерді ... ... ... ... ... ... ... іске асыру үшін:
электрондық мемлекеттік қызметтерді енгізу жолымен азаматтарға және
ұйымдарға ... ... ... жақсарту мен мерзімін қысқарту және
мемлекеттік электрондық деректер базасына қол жеткізуді қамтамасыз ету;
сот шешімдерін қабылдаудың ашықтығына және ... ... ... ... енгізу; бюджетті әзірлеу мен оның атқарылуының
ашықтығын, сондай-ақ азаматтар мен ұйымдардың ... ... ... ... ... ақпаратқа қол жеткізуін қамтамасыз ететін құқықтық
және әкімшілік тетіктерді дамыту; азаматтық қоғам институттарына ... ... беру ... ... түрде беруді қамтамасыз ету; жеке
кәсіпкерлік субъектілеріне тексеру жүргізуді нақты құқықтық регламенттеуді
қамтамасыз ету; ... ... ... ... ... ... жемқорлық көріністері мен мемлекеттік қызметшілер мүдделерінің
қақтығысының алдын алу үшін орталық мемлекеттік және ... ... ішкі ... ... ... жемқорлыққа қарсы заңнаманың
сақталуы саласында ... сана мен ... ... ... ... жүзеге асыру;сыбайлас жемқорлыққа қарсы жобаларды
іске асыру жөніндегі мемлекеттік ... ... ... ... хабардар ету қажет. Нормативтік ... ... ... мынадай іс-шаралар жүргізілетін болады: мемлекеттік басқару
органдарының өкілеттіктері мен рұқсат беру функцияларының ... ... ... әкелетін нормаларды алып тастау; мемлекеттік қызметте
лауазымдық міндеттерін орындау кезінде ... ... ... ... ... ... ... билік органдарының шешімдер
қабылдау процесінің ақпараттық ашықтығын нормативтік құқықтық қамтамасыз
ету; ... ... ... ... ... қамтамасыз ету үшін
құқықтық жағдайлар жасау; мемлекеттік ... ... ... әсер ету тетіктерін енгізу [30];
Қазақстан Республикасы заңнамасының ... ... ... ету ... ... жүргізу кодексіне,
Қылмыстық кодекске, Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекске және сыбайлас
жемқорлыққа қарсы күрес саласын реттейтін өзге де ... ... ... ... мен ... ... мүдделерге сай келетін заңды қызметке ... ... ... ... ... ... ... бекіту;
алдымен мемлекеттік органдардың өкілеттіктерін өзгертуді көздейтін ... ... ... мен ... ... құқықтық актілерге сыбайлас жемқорлыққа қарсы міндетті
сараптама белгілеу;ақпарат ... ... ... ... ... бұзушылық жасау фактілері туралы ақпаратты ... мен ... ... ... ... қойған міндетке қол жеткізу мыналар арқылы қамтамасыз етіледі:
мемлекеттік органдардың сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес саласындағы өзара
іс-қимыл тетіктерін дамыту және ... ... алу ... ... алмасу; мемлекеттік сатып алудың электрондық нысандарын енгізу
нәтижесінде шешімдер қабылдаудың ... ... ... ... қағидаттары негізінде мемлекеттік сатып алу ... салу ... ... негізінде "көлеңкелі" экономиканың көлемін
қысқарту; ұлттық компаниялардағы бейінді емес активтерді ... ... ... ... ... ... ... қолдану арқылы тауарлар мен қызметтер үшін
электрондық есеп айырысу жүйесіне көшу нәтижесінде ақшалай ... ... ... қысқарту жөніндегі ұйымдық-әкімшілік шараларды енгізу;
саяси партиялар мен сайлау ... ... ... ... ... тетіктерді жасау; капиталды заңсыз әкетуді, заңсыз жолмен
алынған ... ... және өзге де ... ... ... ... жолын кесу жөнінде қабылданатын шаралардың тиімділігін қамтамасыз ету.
Азаматтық қоғам құрылымдарымен өзара іс-қимыл жасау үшін:
сыбайлас ... ... ... ... ... ... ... қолдау көрсету; кәсіпкерлер бірлестіктерінің
сыбайлас жемқорлыққа қарсы ... ... ... ... ету; ... ... ... мемлекеттік басқару органдары
қызметіндегі сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл, ... ... ... қамтамасыз ету жөніндегі жұмысқа тарту; халықтың сыбайлас
жемқорлыққа қарсы ... ... мен ... ... ... ... ... жемқорлыққа қарсы қызметті танымал етуге
бұқаралық ақпарат құралдарының қатысуы қажет. Осы міндетті ... ... ... ... ... халықаралық шарттарды жасасуды; Қазақстан
Республикасы ... ... ... ... қарсы іс-қимылы
жөніндегі қызметі туралы ... ... ... ету ... ... ... ... қорғау органдары қызметкерлерінің,
прокурорлардың, судьялардың және өзге де лауазымды тұлғалардың сыбайлас
жемқорлыққа қарсы ... ... ... ... зерделеуін қамтамасыз етуді;сыбайлас жемқорлық қылмысқа араласқан
кәсіпкерлік субъектілері мен кәсіпкерлер туралы ... ... ... ... ... ... адамдарды ұстап беру және активтерді
қайтару бойынша өзара құқықтық көмек туралы, сондай-ақ ... ... ... сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет әдістерінде
біліктілігін арттыруда ... ... ... ... ... жемқорлыққа қарсы халықаралық конвенцияларға қосылуға және оларды
ратификациялауға бағытталған жұмысты жүргізуді көздейді.
Бағдарламаны ... ... ... ... ... оны іске ... жөніндегі іс-шаралар жоспары арқылы жүзеге
асырылатын ... ... ... тұрақты іс-қимыл жасамаған
жағдайда, оның қанат жайып, жаңа жағдайларға икемделу дағдысы бар екендігі
фактісін ... ... ... қысқа мерзімде сыбайлас жемқорлықтың
ауқымын азайтуға мүмкіндік беретін біртұтас тетікті ... ... ... ... ... ... функциясы ретінде ... ... ... ... ... ... ... бағыттарын
тұжырымдау қажет. Бұл ретте іске асыру ... ... ... ... ... ... ... құрылымдары осы саясатты іске асыруға
қаншалықты белсенді қатысатынына ... ... ... ... ... бақылау жасауды Қазақстан Республикасы Президентінің
Әкімшілігі жүзеге асыратын ... ... ... мен ... ... ... түрде одан əрі ... ... Бұл ... осы ... ... ... заңдылықтарымен үндесіп, əрі көп ұлтты,
көп конфессиялы еліміздің ерекшеліктерін ... ... ... ... ... ... мемлекет ретiнде өзiндiк даму жолымен әлем
жұртшылығының назарын аударуда. ... ... мен ... ... тән ... ... ... және демографиялық ахуалға
байланысты дамуда. ... да ... ... ... ... үлгi
боларлықтай жаңа мемлекеттiк институттар мен ұғымдар пайда болуда.
  ... мына ... ... ... ... ... халық алдында есептілігі, оның ішінде, халық қалаулыларының
есептілігі мәселелері; сыбайлас жемқорлық проблемалары.
Қоғамдық өзгерістер мен ... ... ... ... ... ... отырып, сондай-ақ дамыған демократия елдеріндегі
біздің достарымыздың озық тәжірибесі мен ... ... ... керек.
Әлемдік тәжірибе биліктің тиімділігі мен саяси жүйенің либералдығы
арасындағы тепе-теңдіктің бұзылуы неге әкеп соқтыратын ... ... ... ... және ... сияқты ірі елдер әлдеқашан
толымды демократиялық мемлекеттер деп ... ... ... ... ... игілікке қол жеткізбегеніне және кедейшіліктен азап шегіп
отырғанына дау айта алмайды. Сонымен ... ... ... ... басқа елдерде жедел экономикалық өсу мен ... ... сәті ... Бұл ... жүйенің демократиялық құрылысы мен
экономиканы тиімді басқарудың арасындағы жиі кездесетін қарама-қайшылық.
Бүгін бізге демократиялық ... ... мен ... тепе-
теңдікті сақтау және қазіргі саяси жүйе ... ... ... ... баланысты табу маңызды болып отыр. Мемлекет басшысы
Саяси реформалардың бағдарламасы 2006-дан 2011 жылға ... алты ... ... ал оның нақты орындалуы – негізгі екі кезеңде: 2006-дан
2008 жылға дейін және 2009-дан 2011 ... ... ... ... жүзеге
асырылатынын мерзімін бекіткен.
Бүгінде атқарушы билік органдары ... ... ... ... ... ... бүкіл үкіметтік органдар мен
институттардың ... ... ... ... ... атқарушы билік
құрылымдарында болуы мүмкін өзгерістерді кеңінен ... ... ... белгіленген үкіметтік реформаларды жүргізу үшін Үкімет
функциялары мен жұмысының тиімділігін ... ... ... ... ... ... билігінің ашықтығы мен есептілігін ... ... ... ... нақты бағдарламаны әзірлеп, қабылдау.
Бұл кезеңде ... ... мен ... ... іс-әрекетті, жергілікті өзін-өзі басқару органдарын дәйектілікпен
дамытып, ... және ... ... ... ... ... ... органдары арасындағы өкілеттіктерді шектеуді қолға алу.
Саяси партиялардың рөлі мен функцияларын одан әрі нығайту жөнінде
шаралар ... ... ... ... ... ... емес ұйымдардың жұмыс істеу ... одан әрі ... ... ... іске ... ... ... біздің қоғамның
одан әрі дамуына әлдеқайда толыққанды қатысуына, қызметтерінің көпшілділігі
мен есептілігіне ерекше назар аудару керек.
Бұқаралық ақпарат құралдарын нығайту мен ... ... ... ... және ... ... ... тәуелсіз бақылауға кепілдік
берудің шешуші бір бағыттары болуы ... Бұл үшін ... ... ... мен ... ... ... дамыту қажет.
БАҚ бостандығына берілген кепілдік сондай-ақ олардың қоғам ... ... де, ... ... заңға сәйкестігін де
айқындауы тиіс.
Заң үстемдігін, құқық тәртібін ... ету және ... ... мен ... ... ... нығайту
Демократиялық реформалар бағдарламасын іске асыру аясында құқықтық мемлекет
негіздерін нығайтуға айрықша ... ... ... Демократия мен заңдылық –
ажырағысыз нәрселер, біреуі ... бола ... Заң ... адам ... ... ... өзегіне қоятын барлық
гуманистік идеялар, демократия, ... мен ... ... ... ... ... пен ... заң алдындағы жауапкершілікпен
тең тұрады. Адамдар емес, заңдар үстем болуы керек. Либерализм ... ...... ... әлсіздігі ретінде қабылданбауы
тиіс. Бұл кезеңде Қазақстан азаматтарының құқықтары мен ... ... және ... ... ... ... ... негіз айрықша маңызды.
Ең бастысы, басқарудың орталық деңгейінің құрылымын жетілдіру. Үкімет
пен әрбір ... ... ... ... ... оны
орындау мен бақылау жасаудағы функциялардың нақтылы бөлінуі ... ... Бір ... ... ... оны өзі ... ... бақылау жасауына жол беруге болмайды. Сондықтан да ... ... яғни ... ... бір ... ... қалыптастыру функциясы бекітіліп беріледі. Бірақ олар
жүзеге асыру және бақылау-қадағалау функцияларын атқармауға ... ... ... ... комитеттер айналысуы керек. ... ... ... яғни ... бағдарламаларды, нормативтік-құқықтық
актілерді, қызмет ұсынуды, мемлекет меншігіндегі нысандарды басқаруды
комитеттер жүзеге асыруы ... ... ... және ... ... яғни ... бір салада заңнамалардың сақталуын бақылайтын
және қадағалайтын, лицензия, ... ... ... және ... ... ... атқаруы керек.
Қазіргі уакытта 16 министрліктің сыртында дербес 11 агенттік жұмыс
істейді. Іс жүзінде бұл басшыларының бір ... ... ... кірмейтін,
дегенмен белгілі бір бағыттар бойынша мемлекеттік саясатты қалыптастыратын
27 министрлік. Сондықтан да ... ... ... ... ... ... ... тиісті министрліктер құзырына беру ұсынылады.
Бұған Үкіметке тікелей бағынатын үш агенттік (Экономикалық ... ... ... ... ... ... (қаржы полициясы), ... ... ... Табиғи монополияларды реттеу жөніндегі
агенттік) қана жатпайды.
Мемлекеттік басқарудың төменгі буындарындағы мемлекеттік басқару және
мәслихат аппараттарын ... ... ... ... ... ... өз жұмысының нәтижелері туралы жыл сайын ... ... ... ... тиіс және есеп беруде. Мұндай жұмыс әдісі қазірдің өзінде
тиімділігін көрсетті.
Мамандар ... ... ... ... ... ... орын алып отырғанын көрсетіп берді. Біріншіден,
жергілікті мемлекеттік ... ... ... ... ... ... Мәселен, 2003 жылы жергілікті жерлерде мемлекеттік
қызметшілердің саны 2001 ... ... 4,9 ... ... ... Екіншіден, жергілікті атқару органдарының ... ... ... және ... атқаратын функцияларының
бірегейлігі мен түрлі бағдарлылығы басым. ... ... ... ... басқару схемалары арасында өзара ... ... ... ... ... ... ... Атап
айтқанда, әрбір әкімнің ауысуымен құрылым өзгертіліп, кадрлар алмасып,
қызметкерлер саны да өсе түседі. ... ... ... және ... жаңа құрылымын құру барысында ... ... ... ... ... ... қарастырылатын болады. Қазіргі уақытта
Мемлекет басшысының ... ... ... түрлерінің 42
пайыздан астамын қысқарту қарастырылып отыр. Дегенмен Елбасы бұл ... бару ... ... Қысқарту - басты мақсат болмау
керек. Егер де бұл адам өмірі мен қауіпсіздігіне ... ... ... ... ... ... ... [п].
Қазақстанның қазіргі қолданыстағы сайлау туралы заңы халықаралық
демократиялық сайлау құқығының ... ... ... ... ... өмір ... мен ... өткізу барысы оны
одан әрі жетілдіру ... ... ... ... сайлау туралы” Конституциялық ... биыл 11 жыл ... Осы ... ... қаншама саяси
өзгерістер мен әлеуметтік-экономикалық ілгерілеулерді бастан ... ... бәрі ... ... ... ... тәжірибесіне
сүйеніп, Қазақстанның ЕҚЫҰ-ға мүше мемлекеттер алдындағы сайлау заңнамасын
халықаралық стандарттарға сай жүргізу ... ... ... ... ... сайлаулардың ашықтығы,
жариялылығы мен ... ... ... ... ... ... қоғамдық өкілдер мен шетелдік бақылаушылар қатыстырылуы керек.
Мәселен, өткен жылғы Президент сайлауын бақылау үшін Қазақстанға 1,5 ... ... ... оның 400-ін ... БАҚ ... ... осындай ашықтық көптеген мемлекеттердің заңнамаларында қарастырылмаған.
Алайда, осыған қарамай, аталмыш құжатты ... ... ... ... ... ... көрсетіп отыр. Қаншама тырысып
бақсақ та, өткен жылғы ... ... ... заң ... ... ... ... кемшіліктер көрінді. Соңғы
сайлауға талдау мұның бәріне кей ... ... ... қолданбағаны немесе оны
білмеу себеп болғанын көрсетіп берді. Ал ... ... ... тәуелді
болу үшін ең басты талап – халық дауыс берген кезде сол дауыс әділ ... ... ... ... ... ... Заң ... болуы керек.
Екіншіден, халық  кімді сайлайтынын өзі таңдау үшін ... ... ... ... ... мен ... ... ойын, сөзін емін-
еркін естіп, келбетін көру мүмкіндігі болуы керек. Бұл - ... ... ... Яғни ... ... ... ... ақпарат
құралдары туралы» Заңға байланысты жүзеге асырылады. Демек, осындай ... ... Енді  осы ... бар ... ... ... пен ... өкілетті органы бола отырып, халықтың атынан атқарушы ... ... ... ... ... олардың өкілеттілігі, пәрменділігі
жетіспейді.  Ендеше, үшінші бағыт - ... ... ... қамтамасыз ету. Сонан соң атқарушы биліктің өзі  төменгі
деңгейге ... ... ... беруі керек. Адамға қызмет етуге
байланыстының бәрі төменде болуы керек. ... ... - ... биліктегі
орталыққа шоғырланған өкілеттіктің көбін жер-жерге ... ... ... ... – біз ... болуымыз үшін әділеттілікті қамтамасыз
етіп отыратын сот жүйесі болуы ... Сот ... әділ жүйе ... ... ... ... өзгеріс, мемлекеттік құрудың бәрі - бос шаруа.
Осы бағыттар бойынша саяси жүйені жетілдіргенде ғана ... ... ... өз ... игілігіне пайдаланар еді.
Конституциядағы Парламенттің бюджетті ғана емес, жалпы заңдардың
орындалуын қадағалаудағы ... ... ... ... ... заңды атқаратын орган емес пе?! Егер, депутаттар заңдардың қадай
орындалатындығынан бейхабар болса, онда олар сапалы заңдар ... ... заң ... - үкімет пен Парламенттің пікірталастыратын жері.
 Үкіметпен лайықты деңгейде кәсіби пікірталас ... үшін ... ... ... ... депутаттар саны көп болуы тиіс.
Қазіргі 77 депутат жеткіліксіз. Себебі, бізде қазір 10-15 ... ... ... ... бар. Әр ... ... үлкен аппарат тұр.
Олар заң ұсынған ... сол ... ...  сүйендік. Олар бір
саланы ғана бақылайды. Денсаулық сақтау ісі де, ... ... да, ... ... да бір ... ... Әр ... 7-8 адам бар. Олардың
толыққанды көмекшілері де жоқ. Парламенттің мамандану деңгейін ... ... ... 130-150 ... ... абзал. Сондай-ақ, Парламент
комитеттерінің  заң қарау ... ... ... ... ... ... Ол аппарат Президенттің ... ... ... ... ... ... ... тиіс.
Бүгінгі күн тәртібіндегі ең басты міндеттердің бірі – ... ... ...... ... ... ... Саяси
реформаларды жаңғыртуда мына мәселелер мен ұсыныстар басты орын алды:
–мемлекеттің негізгі саяси институттарын одан әрі дамыту мен ... ... ... ... ... өзара ықпалдасуы;
–биліктің түрлі тармақтарының қызметіне тәуелсіз қоғамдық бақылау, сондай-
ақ олардың есептілігін, ашықтығын және ... ... ... ... және рөлін нығайту;
–саяси тежемелік және тепе-теңдік жүйесін дамыту;
–саяси партиялардың ... ... ... ... ... қатысуы;
–азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын кепілдендірун нығайту.
Мемлекеттік басқарудың ... ... ... басқару және
мәслихат аппараттарын нығайту жүйелерін жетілдіру қажет. Барлық деңгейдегі
әкімдер өз жұмысының нәтижелері туралы жыл ... ... ... алдында
есеп беруге тиіс және есеп беруде. ... ... ... ... ... көрсетті.
Мемлекеттік функцияларды жүзеге асыру барысында түрлі бюрократиялық
процедураларды азайту және олардың таяу ... ... ... ... ... ... ... ыңғайластырылуы қажет.
Мемлекет түрлі бәсекелестік қызметтерден туатын функцияларды, оның ішінде
ақылы қызметтерді нарықтық ортаға беру ниетінде. Өз ... ... ... ... ... ... мен ұйымдардың
бақылау функцияларын атқаратын лауазымды тұлғалардың ... ... ... ... ... ... орай ... жалақысын көтеру және оны жеке ... ... ... ... ... ... тиімділігін арттырудың
айтарлықтай оң тәсілі болмақ. ... ... ... ... шешімімен жоғары жалақылы білікті мамандарды тарту үшін
резервтерді қарастыру құқығы ... ... ... ... органдар мен азаматтар арасындағы ... ... ... ... ... “сервистік” тәртібіне көшіру. Бұл
тұрғыда “электрондық ... ... ... және ... ... Бұл ... ... қызметіне оң әсер етіп, сыбайластық пен әкімшілік
тосқауылдарды азайтуға жеткізетіні сөзсіз.
Мемлекет жүйесiнiң мақсаттары:
 
• Азаматтарды ақпаратпен қамтамасыз ... ... ... ... жеңiлдету
 
• Азаматтардың мемлекетпен қатынастарын жеңiлдету
 
• Мемлекеттiң атқарушылық күшiн арттыру
 
• Мемлекет шығындарын азайту
 
• Мемлекеттiң азаматтардың талаптары мен өтiнiштерiне ... ... ... ... ... ... iске ... сайын бюрократия азаяды, шектен асқан
«қағаз» жұмыстары жойылады, керегi жоқ ... ... ... ... ... ... апталар, айлар бойы жасайтын ... ... яки ... ... болады т.т. Бұл жүйеде
азаматтардың ... ... ... ... ... ... деген
сұрақтары болмайды. Сол себептi, бұл жоба (2001 ж.) АҚШ президентiнiң ... 5 ... бiрi ... Мемлекет жүйесi бойынша азаматтар бухгалтерсiз және адвокатсыз-ақ
көптеген операцияларды оңайлықпен жүзеге ... ... ... ... ... ... тапсыра алады. Бизнеспен шұғылданушылар үшiн
арнайы дайындалған айдарларды пайдаланушы iскер адамдар мен ... ... ... ... ... мен ... мәлiмет алмасуына қолайлы орта пайда болады.
Мемлекеттік билікті тиімді жүзеге асыру механизмі
| | ... ... ... ... ... аппараттың жағымсыз |тиімділігінің ережесі |
|жүзеге асырылуына| | ... әсер | | ... ... | | |
| | | |
| ... ... ие болу ... ... ... ... және ... | ... ... ... ... ие ... | ... | ... |
| | ... ... |Саясатқа әсер ету мүмкіндігі;|бәсекелестік негізде |
|немқұрайлы ... | ... ... |
| ... ... ... | ... ... ... ... ... ... ... ... ... |
| | ... ... ... ... | | |
| | | |
| | | ... әдебиет тізімі:
1. Шамхалов Ф. Основы теории ... ... М., 2003 ... ... ... основы теории и организации / под редакцией
В.А. Козбаненко.М.: Статус, 2000.
3. Конституция Республики Казахстан.- Алматы: Казахстан, 1997-39 с
4.Байменов А.М. ... ... ... государственного
управления // Научный мир Казахстана, №1,2006 г.
5.Аверьянов В.Б. ... ... ... ... и организационные структуры. Киев: Наукова думка, 1996 г.
6. ... Р.Е. От ... – к ... о ... ... ... М., 1992 ... по результатам // Т. Санталайнени др.М., 1993 г.
9.Черкасов А.И. Местное управление и ... ... ... ... // ... и ... 1992 ... Чиркин В.Е. Государственная власть в развивающихся ... ... 1996 ... К.Е. ... ... государственной власти и
администрирования // ... №5, ... и ... ... // Под ред. Глазуновой ... Ю.М., ... А.Г. – М.: ... 1997 496 ... И.Н. ... ... управления, Алматы, 1997 г.
14.Алибаева Г.А. Местные исполнительные органы в системе государственной
власти, Алматы, 1999,С.64
15.Байменов А. Государственная ... ... ... ...... Фолиант,2000г.
16.Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы Қазақстан Республикасының Заңы
1998 жылғы 2 шiлде N 267.
17.Мемлекеттік қызмет туралы ... ... Заңы 1999 ... ... N ... « ... ... Казахстан»
19.Уваров В.Н. Механизм Государственного управления: проблемытеории и
практики.
20.Корельский В.М. , Перевалов В.Д. Теория ... и ... М., 1997 г.

Пән: Мемлекеттік басқару
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 71 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасының мемлекеттік бюджет есебі27 бет
Қазақстан Республикасының мемлекеттік қаржылық бақылауының теориялық аспектілерін зерттеу, сонымен қатар Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік қаржылық бақылау, іске асыру механизмі66 бет
Кәсіпкерлік кызметтің түрлері,классификациясы, мемлекеттік реттелуі Қазақстан Республикасында құрылуы24 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь