Сақтандыру қызметінің қалыптасуы

Кіріспе

1 Сақтандыру қызметінің қалыптасуы мен түсінігі
1.1 Сақтандыру қызметінің түсінігі және оны ұйымдастыру 15.25
1.2 Егемендік алғаннан кейінгі еліміздегі сақтандыру ісінің қалыптасуы және дамуы
1.3 Сақтандырудың ұғымы және оның бүкіләлемдік сақтандыру кеңістігінде атқаратын рөлі

2 Сақтандыру нарығы және оның құқықтық жағдайын талдау
2.1 Қазақстан Республикасының сақтандыру нарығының жағдайын талдау
2.2 Сақтандыру ұйымының қаржылық тұрақтылығын қамтамасыз етуі бойынша мемлекеттік шаралары
2.4. Сақтандыру компаниясының жалпы сипаттамасы және оның қаржылық көрсеткіштеріне талдау

3 тарау. Қазақстан Республикасының сақтандыру ісінің даму перспективалары
3.1. Қазақстан Республикасында сақтандыру ісін дамыту проблемалары
3.2. Сақтандыру қызметі нарығының даму перспективалары
3.3 Сақтандыру қызметін нарықтық қарым.қатынас талаптарына сай жетілдіру мәселелері және өзара сақтандырудың құқықтық негіздері

Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер тізімі
Зерттеу тақырыбының өзектілігі: Қазақстанның сақтандыру рыногын бағалай отырып, бірнеше келіспеушіліктерді атауға болады. Бір жағынан, бұ сектор қызықтырарлық өсуді көрсетеді, екінші жағынан, көлемі бойынша банктік сектордан айтарлықтай қалып отыр. Дегенмен, әлем бойынша сақтандыру компаниялары банктерді құратын ең ірі инвесторлар ғана емес, экономиканың индикаторы да болып табылады. Егер тұрақтылық болмай, сақтандыру компанияларының акциялары төмендесе, онда саудаға да, көлікке де, банктерге де ол әсерін тигізеді.
Қазақстанның сақтандыру рыногы қолданыстағы мемлекеттік сақтандырудың (Госстрах) монопольді жүйесі негізінде құрылған, 90-шы жылдары ол ірі қайтақұруларға тап болды. Отандық сақтандыру рыногы өз дамуында әр қадам сайын табиғи емес монополияны басып, альтернативті компанияларға жол берді. Қазіргі уақыттан бастап республиканың сақтандыру алаңында тоқауыл қойыған шараларға жол берілмейтін анық бәсекелестік бар деп үлкен болмаса да сеніммен айтуымызға болады. Тек шетелдерде қолданылған жаңа сақтандыру түрлері ендіріліп жатыр, сақтандырушылардың жауапкершілігі өсуде.
Тақырыптың өзектілік дәрежесі мынадан шығады: Рыноктық экономикасы дамыған елдерде сақтандыру экономиканың стратегиялық секторы болып табылады. Меншік иесіне мүліктің жойылуы мен табыс жоғалуынан, адамды өмірдің барлық жағдайынан сақтай отырып, сақтандыру қоғамда әлеуметтік-экономикалық тұрақтылықты қамтамасыз етеді. Сақтандыру компанияларының резервтері өндірістік және өндірістік емес бағыттың тиімді салаларына ірі инвестициялар көзі болып табылады.
Көптеген шаруашылық субьектілердің өндірісіне зиян келтіретін және адам өмірі мен денсаулығына қауіп төндіретін үлкен территориялардағы ірі табиғи немесе техногенді апаттар болған жағдайларда тиісті зиян шегудің орнын сақтандыру компаниялары арқылы өтеу, макроэкономикалық жағдайға оң әсер береді.
Қазақстан үшін өндірістік және өндірістік емес бағыттар табиғи немесе техногенді апаттарға сезімталдық деңгейі жоғары, яғни сақтандырудың потенциалды рөлі жоғары. Дегенмен, жеткілікті сақтандыру резервтерінің болмауы стихиялық апат, авариялар мен техногенді катастрофалар болған жағдайда, ішкі өнімді тұтыну, жинау және орнын толтыруға қайта бөлу пропорцияларының жоспарын бұзады. Пайда болған тура және жанама зиянның орнын толтыруға инвестициялық ресурстарды іздеу қажеттілігі туады. Сондықтан рыноктық экономика жағдайында Қазақстанның барлық халықшаруашылық кешенінің қаржылық жақсартудың тиімді жолдарын іздеу шарттарында, сақтандыру елдің тағдырын анықтайтын маңызды экономикалық міндеттерді шешуден тыс қалмауы керек.
1. Нормативтік-құқықтық база
1) Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексі
2) 18 желтоқсан 2000 ж. «Сақтандыру қызметі туралы» Қазақстан Республикасының заңы № 126-II (16 мамыр 2008 жылдың №416-II өзгертулері және толықтырулармен)
3) Қазақстан Республикасы қаржы рыногын және қаржы ұйымдарын реттеу мен қадағалау агенттігі, 2010 жылғы 1 қарашадағы қаржы рыногы мен қаржы ұйымдарының жай-күйі туралы №31 баспасөз-релизі 4)
2. монографиялық әдебиеттер:
5) Адамбекова А.А., Корнилова Л.П. «Финансы и кредит в вопросах и ответах» - Алматы: «Колизей»ЖШС, 2010
6) Батыргожин Н. Итоги государственной программы развития страхования в Республике Казахстан на 2000-2007 гг. //РЦБК.№2(82), февраль 2008г.
7) Воблый К.Т. «Основы экономии страхования». – М.: АНКИЛ, 1995.
8) Галагуза Н.Ф., Ларичев В.Д., «Преступления в страховании: предотвращение, выявление, расследование (отечественной и зарубежный опыт)».- М.: 2000
9) Гвозденко А.А. «Финансово-экономические методы страхования».- Финансы и статистика, 1998
10) Гинзбург А.И. «Страхование».- М.: Питер,2008
11) Жуйриков К., Назарчук И., Жуйриков Р. «Страхование: теория, практика, зарубежный опыт». – А.: ОФ «Бис», 2000
12) Кныкова А.У. «Потребность в лицензированных актуариях будет повышаться»//РЦБК. №4(84), апрель 2008
13) Курмангалиева А.Ш. «Проблемы интеграции страховых компаний Казахстана в мировой рынок страхования»//РЦБК. №2(82), февраль 2008
14) Лер О.Э. «Страхование в транзитной экономике».- А.: Гылым,1998
15) Маянлаева Г.И. «Организация страхового дела в РК».- А.: 2000
16) «Основы страховой деятельности» - М.; БЕК, 2006
17) Орланюк-Малицкая Л.А. «Страховое дело».- М.: ACADEMIA, 2008
18) Турбина К.Е. «Теория и практика страхования».- М.: Анкил, 2008
19) Федорова Т.А. «Страхование». 2-ое издание, переработанное и дополненное.- М.: Экономист, 2008
20) Хохлов Н.В. «Управление риском».- М.: Юнити-Дана,2006
21) Шамалов В. «Рынок ценных бумаг».- А.:НКФ «Персонал управления», 2007
22) Шахав В.В. «Страхование».- М.: Юнити, 2000
23) Шихов А.К. «Страхование».- М.: Юнити, 2000
24) Юрченко Л.А. «Финансовый менеджмент страховщика».- М.: Юнити,2006
3. Мерзімдік басылымдар:
25) «Казахстанская правда» 23.12.2000ж. №328-329
26) «Панорама»20.02.2009ж. №7(573)
27) Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінің статистикалық бюллетені
28) «Страховое ревю».- М.: «Вестник ВВС», 7(111), 2008
29) «Лондон-Алматы» СК буклеті
        
        Жоспар
Кіріспе
1 Сақтандыру қызметінің қалыптасуы мен түсінігі
1.1 Сақтандыру қызметінің ... және оны ... ... ... ... ... сақтандыру ісінің қалыптасуы және
дамуы
1.3 Сақтандырудың ұғымы және оның ... ... ... ... ... ... және оның ... жағдайын талдау
2.1 Қазақстан Республикасының сақтандыру нарығының жағдайын талдау
2. Сақтандыру ұйымының қаржылық тұрақтылығын ... етуі ... ... ... ... жалпы сипаттамасы және оның қаржылық
көрсеткіштеріне талдау
3 тарау. Қазақстан Республикасының сақтандыру ... даму ... ... ... сақтандыру ісін дамыту проблемалары
3.2. Сақтандыру қызметі нарығының даму перспективалары
3.3 Сақтандыру қызметін нарықтық ... ... сай ... және ... сақтандырудың құқықтық негіздері
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Зерттеу тақырыбының ... ... ... ... отырып, бірнеше келіспеушіліктерді атауға болады. Бір жағынан, бұ
сектор қызықтырарлық өсуді көрсетеді, ... ... ... бойынша
банктік сектордан айтарлықтай қалып отыр. Дегенмен, әлем ... ... ... ... ең ірі ... ғана ... экономиканың
индикаторы да болып табылады. Егер ... ... ... ... төмендесе, онда саудаға да, көлікке де, банктерге
де ол әсерін тигізеді.
Қазақстанның ... ... ... ... (Госстрах) монопольді жүйесі негізінде құрылған, 90-шы
жылдары ол ірі ... тап ... ... ... ... ... әр ... сайын табиғи емес монополияны басып, альтернативті
компанияларға жол берді. Қазіргі уақыттан ... ... ... тоқауыл қойыған шараларға жол берілмейтін анық бәсекелестік бар
деп ... ... да ... ... ... Тек ... қолданылған
жаңа сақтандыру түрлері ендіріліп жатыр, сақтандырушылардың жауапкершілігі
өсуде.
Тақырыптың өзектілік дәрежесі мынадан ... ... ... ... ... ... стратегиялық секторы болып
табылады. Меншік иесіне мүліктің ... мен ... ... ... барлық жағдайынан сақтай отырып, сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... өндірістік және өндірістік емес бағыттың тиімді салаларына ірі
инвестициялар көзі болып табылады.
Көптеген шаруашылық ... ... зиян ... және
адам өмірі мен денсаулығына қауіп төндіретін ... ... ... немесе техногенді апаттар болған жағдайларда тиісті зиян шегудің
орнын сақтандыру компаниялары арқылы ... ... ... оң
әсер береді.
Қазақстан үшін өндірістік және өндірістік емес ... ... ... ... ... деңгейі жоғары, яғни ... рөлі ... ... ... ... резервтерінің
болмауы стихиялық апат, ... мен ... ... ... ішкі ... тұтыну, жинау және орнын толтыруға қайта бөлу
пропорцияларының жоспарын бұзады. Пайда болған тура және ... ... ... ... ресурстарды іздеу ... ... ... экономика жағдайында Қазақстанның барлық халықшаруашылық
кешенінің қаржылық ... ... ... ... ... ... тағдырын анықтайтын маңызды экономикалық міндеттерді
шешуден тыс қалмауы керек.
Соңғы жылдары Қазақстан Республикасының ... ... ... бұл ... өзектілігін анықтайды. Сақтандыру сыйақыларының
көлемі, капитализация деңгейі мен басқа да ... ... ... ... ... даму ... ... мәселелер жатыр. Бұл
диссертациялық жұмыстың тақырыбын таңдауға ... ... ... ... мен ... ...... ісін ұйымдастырудың теориялық
аспектілерін анықтау ... ... сала ... ... мақсаттарға байланысты келесі міндеттерді ... ... ... және оны ұйымдастыруды анықтау
- Егемендік алғаннан кейінгі еліміздегі сақтандыру ... ... ... ... ... және оның ... ... кеңістігінде
атқаратын рөлін зерттеу
-Қазақстан Республикасының сақтандыру нарығының жағдайын талдау
-Сақтандыру ұйымының қаржылық ... ... етуі ... ... қарастыру
-Сақтандыру компаниясының жалпы ... және оның ... ... ... сақтандыру ісінің даму ... ...... ... ... ... пәні – Қазақстан Республикасының сақтандыру ісін жүзеге ... ... және ... негізі. Сақтандыру қатынастарын
дамыту мәселелері бойынша жарияланған шетелдік және ... ... ... ғылыми еңбектері; заңнамалар; нормативтік
актілер; құжаттар; мемлекеттік және ... ... ... ... ... көрсеткіштері; тұрғын үй
мекемелерінің есебі; бұқаралық ... ... ... ... ғылыми жаңалығы. Зерттеудің ғылыми жаңалығы –
Қазақстан Республикасының тұрғын үсақтандыру ісін ... ... мен үй ... қызметін орындау механизмдерін жетілдіруге
байланысты ұсыныстар жасалдыі.
Диссертациялық зерттеу барысында ... ... ... ... ... үй ... және «тұрғын үй саласын несиелендіру»
түсінігіне анықтама берілді;
- ... үй ... ... ғылыми-тәжірибелік
аспектілерін анықталды;
- тұрғын үй қатынастарын дамыту бағдарламаларын жүзеге асыру ... ... ... жұмысының қорғауға шығарылған тұжырымдары:
- тұрғын үй құрылыс саласында ... ... ... ... жүйесінің енгізу мәселелерін анықтау;
- қазақстандық тұрғын үй нарығы қызметін ... үй ... ... ... бағдарламасын
онтайландыру.
Зерттеу жұмысының тәжірибелік маңыздылығы мен апробациясы:
Диссертацияда берілген ... мен ... ... ... үй ... қалыптастыру және жетілдірудегі
теориялық-тәжірибелік міндеттерді ... ... ... ... оқу ... ... қорытындыларын қолдануға болады.
Диссертация ұсыныстары мен қорытындыларынғ ... ... ... ... және ... ... істерін» жүргізу пәндерін оқыту
барысында қолдануға болады. Диссертация тақырыбы ... 6,5 ... ... 2 ... ... ... мен ... жұмысы кіріспеден, үш тараудан,
қорытындыдан, пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады. Жалпы көлемі- бет.
1 ... ... ... мен ... Сақтандыру қызметінің түсінігі және оны ұйымдастыру
Сақтандыру дегеніміз, сақтандыру ұйымы өз активтері есебінен жүзеге
асыратын сақтандыру ... ... ... ... белгіленген
сақтандыру төлемі арқылы сақтандыру шартында белгіленген сақтандыру ... өзге де ... ... ... жеке ... заңды тұлғаның заңды
мүдделерін мүліктік жағынан қорғауға байланысты қатынастар кешені.
Сақтандыру қызметі - сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының сақтандыру
(қайта ... ... ... мен орындауға байланысты, Қазақстан
Республикасы заңдарының талаптарына сәйкес уәкілетті мемлекеттік органның
лицензиясы негізінде жүзеге асырылатын ... ... ... және ... ... мен
лицензиялауды жүзеге асыру үшін сақтандыру салаларға, сыныптармен түрлерге
бөлінеді. Сақтандыру ұйымының ... ... ... ... саласы
және «жалпы сақтандыру» саласы бойынша жүзеге асырылады.
«Өмірді сақтандыру» саласы ... ... ... ... ... өмірді сақтандыру;
2) аннуитеттік сақтандыру;
«Жалпы сақтандыру» ... ... ... нысанында мынадай
сыныптарды қамтиды:
1) жазатайым ... және ... ... медициналық сақтандыру;
3) автомобиль көлігін сақтандыру;
4) темір жол көлігін сақтандыру;
5) су көлігін сақтандыру;
6) ... ... 3) -7) ... ... ... қоспағанда, мүлікті
сақтандыру;
8) әуе көлігін сақтандыру;
9) кәсіпкерлік тәуекелді сақтандыру;
10) автомобиль көлігі иелерінің ... ... ... жол ... ... азаматтық-құқықтық жауапкершілігін
сақтандыру;
12) әуе көлігі иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін сақтандыру;
13) су көлігі иелерінің азаматтық-құқықтық ... ... ... ... ... ... шарт ... азаматтық-құқықтық жауапкершілікті сақтандыру;
16) 10)-14) тармақшаларында аталған сыныптарды қоспағанда, зиян
келтіргені үшін азаматтық-құқықтық жауапкершілікті ... ... ... ... ... мазмұны және оны жүгізу
жағдайлары бойынша қосымша ... ... ... ... құқықтық актілерімен белгіленеді.
Сақтандыру түрі, сақтандыру ұйымы сақтанушыға сақтандыру шартын жасау
арқылы ... бір ... ... сыныбы шегінде әзірлейтін және
беретін ... ... ... табылады. Сақтандыру ұйымы өзі әзірлеген
сақтандыру түрі бойынша қызметін уәкілетті мемлекеттік органмен сақтандыру
ережелерін келіскеннен ... ғана ... ... ... ... ... түрі ... бөлек сыныбы болып
табылады. Міндетті сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... жағдайлары бойынша қосымша талаптар сақтандырудың осы сыныбын
реттейтін заң актілерімен белгіленеді.[3, 39б.]
Қазақстан Республикасының аумағында қайта сақтандыруды ... ... ... осы ... көзделген заңда көзделген тәртіппен
лицензиялануға тиіс.
Қайта сақтандыру бара- бар емес ... ... ... де ... ... береді.
«Жалпы сақтандыру» саласы бойынша немесе «өмірді сақтандыру» саласы
бойынша ... бар ... ... бара бар ... ... ... өзінің лицензисында көрсетілген сыныптарда ғана қайта сақтандыру
лицензиясынсыз жүзеге асыруға құқылы.
«Жалпы ... ... ... ... бар ... ұйымының
тек қана «жалпы сақтандыру» саласында қайта сақтандыру жөніндегі қайта
сақтандыру ... ... ... және ... ... ... ... де, бара-бар емес қайта сақтандыру жөніндегі қызметті де
жүзеге асыруға құқығы бар.
Қайта сақтандыру ... ... ... ... ... ерекше түрі ретінде жүзеге асыратын қайта сақтандыру ұйымы «өмір
сақтандыру» және «жалпы сақтандыру» ... ... ... қайта
сақтандыруды да жүзеге асыруға құқылы.
Заңда ... ... ... ... ... және оның ... талаптарын қайта сақтандыруды қызметтің ерекше түрі ретінде жүзеге
асыратын қайта сақтандыру ұйымдарына қатысты келтірілген.
Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының ... ... ... ... сақтандыру) ұйымы жүзеге асыратын
кәсіпкерлік қызметтің негізгі түрі болып табылады.
Сақтандыру (қайта ... ... ... ... басқа
қызметтің мынадай түрлерін:
1) уәкілетті мемлекеттік органның нормативтік-құқықтық актілерінде
көзделген тәртіппен инвестициялық ... ... ... ... ... ... сатып алу сомасы
шегінде өзінің сақтанушыларына ... ... ... ... ... ... ... ұйымдарының қызметін автоматтандыру
үшін пайдаланылатын арнаулы бағдарламалық қамтамасыз етуді сатуды;
4) ақпарат берілімдерінің кез келген түрлерінде сақтандыру ісі ... ... ... ... әдебиет сатуды;
5) бұрын өз мұқтаждары үшін сатып алынған (сақтандыру(қайта
сақтандыру)ұйымы ... ... оның ... ... шарттарын
жасасуға байланысты келіп түскен (сақтандыру ұйымы үшін) мүлікті
сатуды немесе жалға беруді;
6) сақтандыру қызметіне байланысты мәселелер ... ... ... ;
7) ... ... сақтандыру)саласында мамандардың біліктілігін
арттыру мақсатында оқытуды ұйымдастыру мен жүргізуді;
8) сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру) ұйымы консоциум немесе жай
серіктестік ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлік қызмет ретінде
көзделмеген мәмілелерді жүзеге асыру мен операцияларды жүргізуіне ... ... ... ... ... ... (сақтандырушыларға, пайда алушыларға) сақтандыру
төлемдерін жүзеге асыруға кепілдік ... қор ... ... ... ... мен ... Қазақстан Республикасының заңдарымен реттеледі.
Жинақтаушы сақтандыру жөніндегі қызметті жүзеге асыратын сақтандыру
ұйымы уәкілетті мемлекеттік органның ... ... ... ... ... ... ... сатып алу сомасы шегінде
қарыз беруге құқылы.
Сақтандыру ұйымы аннуитет шарты қолданылатын кезеңде ... ... ... ... ... нормативтік құқықтық
актілерінде көзделген тәртіппен тұрақты ... ... ... ... ұлғайтуға құқылы.[4, 160 б.]
Ортақ сақтандыру кезінде сақтандыру ... ... ... ... ... ... жетекші сақтандыру ұйымының міндеті мен
өкілеттігін өзіне қабылдайтын сақтандыру ... ... ... айқындалады. Ортақ сақтандыру шартына қатысушы сақтандыру ұйымы
сақтандыру шартын сол сақтандыру түрі ... ... ... ... ... жасасуға құқылы.
Лицензиясында тиісті сақтандыру сыныбы көрсетілмеген сақтандыру
ұйымының ортақ сақтандыру ісіне қатысуына тыйым ... ... ... ... ... лицензиясы жоқ бірде-бір
тұлғаның:
өз атынан сақтандыру, қайта сақтандыру жөніндегі қызметті жүзеге асыруға,
негізгі ... ... ... түрі ... ... ... немесе уәкілетті аудитордың қызметін көрсетуге;
2)өзінің атауында, құжаттарда, хабарландырулар мен ... ... ... сақтандыру ұйымы», «сақтандыру брокері» деген
сөздерді немесе оның өз ... ... ... ... сақтандыру
операцияларын жүзеге асыруды білдіретін не сақтандыру брокері, ... ... ... ... ... ... сөздерді (сөз
тіркестерін) пайдалануға құқығы жоқ.
Сақтандыру ... ... ... ... түрі ... ... және
оны уәкілетті мемлекеттік орган лицензиялауға тиіс.
Сақтандыру брокерінің өзі қатысып ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру (қайта
сақтандыру)шартының тараптарымен жасалатын тиісті шарттармен белгіленеді.
Сақтандыру брокерінің жарғылық капиталының ең аз мөлшеріне және ... өзге де ... ... ... ... ... белгіленеді.
Сақтандыру брокері, уәкілетті мемлекеттік органға, сақтандыру (қайта
сақтандыру) ұйымының өзі анықтаған төлем қабілетсіздігі фактілері ... ... ... ... ... ... ... қызметті жүзеге
асыруға өкілеттігі сақтандыру ұйымының тиісті құжаттарымен белгіленеді.
Сақтандыру агентінің өкілеттігі ... ... оның ... ... ... жол ... ұйымы, өзінің атынан сақтандыру агенті сақтандыру ұйымынан
алған ... ... ... ... ... бойынша қабылдаған
міндеттемелерді сақтандыру ұйымының өзі тікелей қабылдаған міндеттемелер
ретінде орындайды.
Сақтандыру агенті ... ... ... оның ... ... бланкілерінің есебінен жүргізумен сақтау, қолма-қол
ақшамен жұмыс ... ... ... ... ... ... ескеріле отырып, сақтандыру ұйымының ішкі ... ... ... ... ... ... ... берген сақтандыру агентерінің тізілімін жүргізіп отыруға міндетті.
Актуарийлік қызметті жүзеге асыру уәкілетті мемлекеттік орган ... бар жеке адам ... ... ... ... заңға және уәкілетті мемлекеттік органның
нормативтік-құқықтық ... ... ... актуарийлік қызметті
жүзеге асырудың халықаралық принциптері (стандарттары) ескеріле отырып
жүзеге асырылуы ... ... ... ... ... сақтандыру (қайта сақтандыру) ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының заңдарында көздеген жағдайларда- міндетті
актуарийлік есептеулер жүгізіледі.
Актуарийлік есептеулер жүргізу кезінде сақтандыру (қайта сақтандыру)
ұйымы міндетті ... ... мен ... ... және
дайындау үшін қажетті, актуарий талап ... ... бар ... мен
мәліметтердің бәрін беруге міндетті. Актуарий өзінің қарауына сақтандыру
(қайта сақтандыру) ұйымы ... ... ... мен мәліметтердің толықтығы
мен дұрыстығы үшін жауап бермейді.
Актуарий өзі жасаған актуарийлік ... ... ... ... ... заң ... жауап береді.
Актуарий, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының сақтандыру резервтерін
қалыптастыру жөніндегі талаптарды сақтамағандығы ... өзі ... ... ... ... дереу хабарлауға міндетті.
Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы қызметінің аудитін ... ... ... ... бар уәкілетті аудитор жүзеге
асырады.
Сақтандыру қызметінің ... ... ... ... ... ... ... нормативтік-құқықтық актілерімен
белгіленеді.
Уәкілетті аудитор, ... ... ... ... көшірмесін,
уәкілетті мемлекеттік органға оның жазбаша сұратуы бойынша ... ... ... сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының өз
құрылымында ішкі аудит ... ... ... ... оның ... ... 272 ... аудит жүргізу тәртібі, уәкілетті мемлекеттік органның талаптары
ескеріле отырып, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының ... ... ... ... ... ... маңызды бағыты
сақтандыру резерві және меншік капиталының ... ... ... ... ... ... ... сыйақысының бір
бөлігін инвестициялау сақтандыру ... ... ... сақтандырудың тәуекелді түрлері (ең алдымен мүліктік тәуекелден
сақтандыру) бойынша сақтандыру ... ... ... қосымша
және елеулі көзі болып табылады.
Сақтандыру компаниясын сақтандыру ... ... ... ... екінші болып келетін олардың инвестициялық қызметі ... ... ... ... ... сақтандыру қызметі нарығындағы өскен
бәсекенің салдарынан ... ... ... ... ... қорғаудың ... ... ... ... белсенділігін дамыту проблемасын, ең
көкейкесті проблемалардың қатарына қояды.
Сақтандыру компаниясының активтері қарқынды түрде өсуде және 2005 ... ... ... ... ... (сақтандыру
компаниясы және зейнетақы қорлары) активтерінің ... өсуі ең ... ... ... ... ... активтерге орналастыру үшін
сәйкес шарттарды жасауға алғы ... ... ... ... ... және қаржылық ұйымдарын реттеу және қадағалау ... ... ... ... бір ... ... Бірақ, оның мүмкіншіліктері
отандық қаржы нарығының ... даму ... ... ... ... компаниялары және зейнетақы қорлары экономиканың
нақты секторын ұзақ мерзімді ресурстармен қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ең бірінші мемлекеттік бағалы
қағаздарға (атап айтсақ, Қазақстан Республикасының қаржы министрлігінің
бағалы ... ... ... ... ... ... көзі- мемлекеттік емес
бағалы қағаздар болып табылады. Олардың үлесіне инвестициялық потфельдің
төрттен бірі тең. Алайда, ... ... ... ... алу ... нақты секторын инвестициялау деген сөз емес. ... ... көп ... ... ... ... ... және аз ... ... ... ... ... ... ... ету стандарттарын бекіту, корпоративтік
басқаруды жетілдірудің ... ... ... ... үлкен
қаржы нарығының аймағында қадағалау ресурстарын шоғырландыру, өмірді
жинақтаушы сақтандыру және ... ... ... ынталандырушы жағдай
тудыру мақсатында 2004 жылдың 3-ші желтоқсанында «салық салу ... ... ... ... заңнамалық актілеріне
өзгерістермен толықтырулар енгізу ... ... ... ... мен ... ... Бұл заңда аннуитетті сақтандыру
бойынша корпоратиті табыс салығының мөлшерлемесі ... ... ... 2%-тен 1%-ке дейін төмендетіледі.
Қазіргі таңда, республикада жеке сақтандыру секторы дамымай отыр. Жеке
сақтандыруды жүргізудің ерекшелігі (оның ішінде ... ... ... ... байланысты: Халықтың табыс деңгейінің төмендігі;
Посткеңестік кезеңдегі жеке сақтандырудың ... ... ... қаржы
инвестициялық инструментердің шектеулігі; Болашақта әлуетті сақтанушылардың
сенімсіздігі; Халықтың ... ... ... ... ... ... мерзімді жеке
сақтандыруда халықтың қатысуы үшін экономикалық ... ... ... ... ... ... ... сенімнің болмауын кіргізе
аламыз. Бұл ... ... ірі ... және КСРО ... ... ... байланысты.
Сондай-ақ, жеке сақтандырудың дамуына халық жинақтарын басқа
тәсілдермен ... ... ... ... жылжымайтын мүлік,
шетел валютасын сатып алу) кедергі болып отыр. Мұның себебі- бос қаражаттар
салыстырмалы нақты құндылықтарға ... ... ... ... кезеңі. Мемлекеттік міндеттерді шешу үшін қаражаттарды тарту
проблемасы бірінші деңгейдегі ... ие және ұзақ ... ... көзі ... ... жеке ... (оның
ішінде өмірді сақтандыру) қосымша қаражаттарды тартуға ... ... жылы ... ... ... ... ... актілерге
өзгертулер мен толықтырулар енгізу туралы заңның жобасын әзірлеу жұмыстары
жүргізілді. ... ... ... ... негізгі мақсаты Еуропалық
Одақтың Директивалары мен Халықаралық сақтандыру қадағалауы принциптеріне
сәйкес отандық сақтандыру заңнамасын ... ... ... ... және
қадағалау механизмдерін жетілдіру және сақтандыру қадағалауның ... ... ... сақтандыру индустриясының мына аспектілері
қарастырылған:нарық инфрақұрылымы, нарық ... ... ... ... одан әрі ... ... Берілген жобаны ... ... ... ... ... ... тәжірибе деңгейіне жақындатуына және
нарықтың халықаралық сақтандыру және ... ... ... ... жеңілдетеді.[6, 116 б.]
Нарықтың негізгі көрсеткіштерінің өсуін ынталандыру мақсатында, атап
айтсақ нарық сыйымдылығын арттыру және ... ... ... ... ... ҚҚА ... ... кезеңмен капитализациялаудың 3
жылдық жоспарын құрды. Сондай- ақ бұл бағдарламаның мақсаты сақтандыру
ұйымдарының жеткіліктігінің ... ... ... ... ... болып табылады. Бұл өз кезегінде олардың қаржылық
тұрақтылығын нығайтуға және ... ... ... ат ... жылы ҚҚА ... ... ... кірген Қазақстандық
көлігі иелерінің азаматтық ... ... ... ... шешу туралы жұмыс атқарды. Бұл жұмыстың нәтижесі
Ресей теритториясына ... ... ... ... үшін ... ... ... жауапкершілігін міндетті ... ... ... ... ... ... ... мөлшерін
азайту, Ресей Федерациясы мен Қазақстан Республикасының өзара ... ... ... жылы ... ... ... ... бағытталған
нормативтік құқықтық актілер қабылданды. Бұл осы жүйенің тұрақтылығын және
міндетті сақтандыру ... ... ... ... ... құқықтарымен мүдделерін қорғау дәрежесін көтереді.
Күшіндегі сақтандыру туралы заңнама ... ... ... ... Қазір Қазақстан Республикасының
«Сақтандыру қызметі туралы» заңының 6-шы ... ... ... класстарға,түрлерге жіктеледі.
Сақтандыруды салаларға бөлу сақтандырудың әр түрлі объектілерімен
байланысты. Сақтандырудың барлық ... екі ... бөлу ... ... ... ... сақтандыру;
Аталған сақтандыру саласының біріншісі заңмен қорғалатын игіліктердің
арасындағы ең ... ... ... ... ... ... ... келеді. Өмірді сақтандыру саласы бірқатар болмай ... ... бар ... ... ... ... алушы)
тұлға ақша төленуін қарастырады.
Бұл тұлғаның қартайған шағында мүліктік мүдделерін ... ... ... ... ... ... сол сияқты мүмкіншілік береді. Осы
себептен өмірді сақтандыру өмірді азаматтық құқықтық тәсілдермен қорғаудың
бір жолы ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру саласына өз ... ... ... ... сақтандыруда екі класс қарастырылған,
олар:
1) өмірді сақтандыру;
Сақтандыру көне заманнан дамыған. Оның тарихы үш сатыдан тұрады.Бірінші
сатыда, ... ... 14 ... ... ... ... ... нысаны екі мың жылдықтан біздің эрамызға дейінгі
вавилон патшасы ... ... ... ... ... керуенінің
қатысушыларының арасында жасалған келісімде , егер олардың ... ... ... ... ... онымен қайғысымен бөлісіп
шығындарына ... ... шарт ... және ... ... ... ... ішінара бөлісу туралы ... ... ... ... және ... жағалауында сатып алушылармен
жасалған. Ежелгі ... ... ... сақтандыру кеңінен тараған, ... ... ... ... ... болған жағдайда
материалдық көмек көрсету болған. Әскерде қайтыс болған,жұмыстан шығарылған
, басқа өңірлерге көшірілген отбасыларға және ... ... ... ... бірлестіктер құрылды.
Сақтандырудың екінші сатысы 14 ғасырдан 15 ғасырдың ... ... ... ... ... ... кейінгі
бірлестігі дамиды. Сақтандыру шартының кейіпі болып банкирмен сатып
алушы(купцом) ... сот ... ... ... ... шарты болып саналады. Біртіндеп суда шарты сақтандыру ... ... ... полисі түрінде толтырыла бастады (полис италиян тілінен
«дәлелдеме» деп аударылады).Теңіз рейс полисі аяқталғаннан ... ... , ... олар аз ғана ... Ең көне ... полисі болып
біздің заманымызға жеткен 1347 жылы Генуеде құрылған сақтандыру шарт полисі
саналады. Теңіз сақтандыру жұмысының жариялану ... ... 1393 ... ... ... бір апта ... құрған генуэз нотариусының жұмыс
хроникасы болып табылады.Италиядан кейін теңіз ... ... ... ... дами ... ... ... және Германияда малды сақтандыру үшін ауыл шаруашылық бірлестік
құрылды.18 ғасырдың басында сақтандырудың үш түрі пайда ... ... ... От ... отаны болып Англия және Германия саналды. Германиядағы
сақтандырудың бұл түрінің мақсаты мүліктері ... ... ... ... ... ... ... ету. Осыған байланысты 1677
жылы Гамбургта генералды от кассасы, ал 1701 жылы ... «от ... ... ... от ... 1666 жылы ... ... әйгілі
Лондон өртіне кейін пайда болды.
18 ғасырдың екінші жартысында мүлікті ... ... ... ... ... 1786 жылдан бастап). ... ... ... ... 1762 жылы ... ең алғаш рет өмірді сақтандыру математика-
статистика әдістерінің негізінде қазірге дейін жүзеге асырылып келе жатыр.
Сақтандырудың үшінші сатысы 19 ... ... және ... ... кезеңін қамтиды.
Сақтандыру-өндірістік қатынаста бөлінбейтін болып саналатын ... ... ... ... ежелгі категориясы.
Сақтандырудың алғашқы мәні «қорқыныш»сөзімен байланысты жекелей ... ... ... сақтандыру) кей кезде қандайда бір істің
маңыздылығын қолдауда, ... бір ... ... ... беру
ретінде және тағы басқа қолданылады.
Ағымдағы уақытта берілген термин жеке және ... ... ... және ... ... ... ... жиі қолданылады. [7,
34 б.]
Сақтандырудың алғашқы формалары ерте кезде пайда болған. Осы уақыттың
бастауына дейін ... ... сол құл ... ... ... шарт ... қарауға болатын уағдаласулар жасалған. Бұл
уағдалар қозғалмайтын мүліктерге, саудаға, ссудалық шарттарға, сондай-ақ
теңіз ... ... ... Бұл ... ... мәні ... ... кезіндегі жүктер және суда шығындалу мүмкіндігінің ... ... ... ... ... ... берілуі көзделеді.
Сақтандырудың негізгі формаларының шығуы негізінде өзара міндеттерімен
қамтамасыз етілген ұжымдық өзара көмек болады.
Ынтымақтастық қатысушыларының өзара ... ... ... ... ... алу ... мақсаты қылдырып қойылмағанын атап
өткен жөн. Олар шығынның өздеріне ... ... орай ... азаюы
туралы қам жеді. Осыған ... ... ... ... ... ... дейін қозғалыста.
Бірлескен сақтандырудың алғашқы ынтымақтасы уақыт өткен сайын осындай
операциялардан пайда алуынан және ... ... ... ... сақтандыру компанияларында құрыла бастады.
Олардың пайдасы істің зиянсыз жүргізілу ... және ... ... ... бөлігінен жатақталды.
Мүлікке деген мүдделерінің артуынан, эканомиканың ... ... саны өсті және ... да ... ... жинағы,олардың
айналымдағы капиталы ұлғая түсті.
Сақтандыру ісі шаруашылық етудің әкімшілік-әміршілік жүйесі жағдайында
КСРО мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... болып (олардың
органдарымен бірлескен мемлекеттерде, ... ... ... ... сақтандыру саналады.
Мемлекеттік сақтандыру жүйесі 1958 жылға дейін КСРО ... ... 1958 ... ... ... ... ... қаржы одақтарының министірлігіне жүргізуге тапсырылады.
1967 жылдан 1991 жылға дейін ... ... ... одақты-
республикалық болды.Ол КСРО ... ... КСРО ... ... ... ісін ... ... рөлін 1984 жылдың 30-шы тамызынан
КСРО Министрлер ... ... ... ... ... және ... сақтандыруды алдағы уақытта да дамыту бойынша
шаралар туралы» қаулысында жүргізді. Коммерциялық қаржылық және ... ... ... ... үшін ... ... ... және мұндай тәуекелдерді сақтандыру тәжірбиесіде шындыққа
айналғанда, кәсіпкерлікті заңдастыруға байланысты ахуал күрт өзгерді.
КСРО-дағы ... ісін ... ... ... операциялары туралы»
заңның қабылдауымен, соған сәйкес кооперативтерге ... ... ... мүлкімен өзгеге мүліктік мүдделерді сақтандыруға,
сондай-ақ, кооперативтік мекемелер ... ... ... мен тәртібін
және түрлерін анықтауға рұқсат етілуіне байланысты тек 1988 жылы ... ... ... ... ... заңмен айқындалған
салалармен шектеліп қалған жоқ, және ... ... ... ... сақтандыру бойынша әр түрлі операциялар жүргізе бастады.[8, 264 б.]
Мемлекеттік емес сақтандыру ұйымдарын құруды жеделдетуінің маңызды
рөлін ... ... КСРО ... ... ... ... жауапкершілікпен акционерлік ... ... ... ... және «Халықтық ... ... ... ... ... ... ... Соңғы
қаулы сақтандыру нарығы араларында ... әр ... ... ... жасаудың мүмкін екендігіне ... ... ... айынан Қазақстан Республикасының сақтандыру органдары
дербес жұмыс жасауды көздеді.
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... Басқармасының негізінде қайта
құрылды. ... бұл ... ... ... ... ... бойынша
аса пайдалы сақтандыру жағдайы ... ... Оның ... ... ... ... ... рұқсат ететін, маманды негізгі ... ... ... ... ... ... болып
табылады.[9, 96 б.]
Сонымен, 1995 жылдың сәуір ... ... ... ... ... құру және ... басталды. Қазақстан
Республикасының Мемлекеттік коммерциялық сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... «Сенім
сақтандыру компаниясы» акционерлік ұжымында түрлендірілді. Осы қалыппен, ... ... ... ... ... ... үшін кең
мүмкіндіктер ашылды. [10, 116 б.]
Сақтандыру ұйымдары ... ... ... Қазақстан
Республикасының Ұлтық Банкісінің сақтандыру ... ... ... ... ... ... қатынасын реттеудің заң шығару
негізі болып, 2000 ... 18 ... ... «Сақтандыру қызметі туралы»
Қазақстан Республикасының заңы саналады.
Сақтандыру нарығын қалыптастырудың алғашқы ... ... ... ... ... ... қызмет түріне
сақтанушылардың өткізу жүйелерінің ұйымдарына мақсатталады. Қазіргі уақытта
қызмет көрсететін сақтандырушылардың қаржы ... ... ... ... Бұл ... сақтандыру жүйесінің тұрақтылығын ұлғайтуға
көмегін тигіздіреді.
Қазіргі жағдайда сақтандыру-бұл өмірдің әр түрлі салаларында барынша
жиі болатын ... ... ... заңды тұлғалар мен азаматтардың
мүдделерін қорғау әдістерінің бірі.
Адамдар жиі өрттерден, су ... сел және ... ... тағы да ... ... ... қозғалмайтын және қозғалатын ... ... ... ... ... ... тиісінше
тәуекелдердің өсе түсуіне әкелді, олар іскерліктегі әріптестердің сенімсіз
болып шығуы, нарықтағы ... ... ... ... кетуіне, шарт
бойнша әріптестердің банкротқа ұшырауына байланысты болуы ... ... ... бұл ... ... ... түрткі болды. Уақыт
ағымында мұндай қажеттілік азаймайды, керісінше азаматтар мүліктік ... және ... ... салдарынан сақтандырудағы қажеттілік
одан әрі өсе түседі.
Айтылғандардың сенімділігін Қазақстан ... ... №491 27 ... 2000 жылы ... ... жылдары
Қазақстан Республикасында сақтандыруды дамытудың Мемлекеттік бағдарламасын
қабылдау фактісі растайды. Бұл бағдарламының ... ... ... ... және ... ұлттық сақтандыру ... ... ... ... ... нарығы мемлекеттің, азаматтардың
және шаруашылық субъектілердің мүдделерін ... ... ... ... ... қоса ... ... жүйесін құру, мемлекеттік әлеуметтік
саясаттың бір құрамасы ретінде де танылуы керек.
Бағдарламада атап өтілгендей, ... ... адам ... және ... ... ... ... қамтиды.
Сақтандырудың дәстүрлі орынын толтыру (компенсациялық) міндетімен ... де ... ... Енді ... ... ... сақтау
міндетін де атқару қажет. Сақтандырудың мәні бірқатар ... Ол ... ... ... шаралар көлемі мен сипатынан
тәуелсіз халық пен ұйымдардың әртүрлі мүдделерін қосымша қорғауды ... ... ... және ... ... ... жою ... негізгі ауыртпалығы қазіргі уақытта оның мүикіншіліктері
объективті ... ... ... ... ... түседі. Сақтандыру
осы қолайсыздықты жоюы тиіс. Бұдан басқа сақтандыру ... ... ... ... технологияның жетілдірілуіне, кәсіпкерлік
қызметтің жедел дамуына мүмкіншілік береді.
Сақтандыру ... ... ... ... ... халықты
әлеуметтік қорғауды көтеру үшін қосымша негізді ... ... ... ... ... әсер етуі қажет.
Сақтандыру мәселелері медицинаны қоса алғандағы әлеуметтік қамтамасыз
ету мәселелеріне тікелей қатысты. ... ... ... ... ... ... ... қатарын шешуге мумкіндік береді:
1) табиғи-техногендік сипаттағы ... ... ... бюджетке ауырпалықты азайтудың;
2) нарықтық экономика қағидаларына сай сақтандыру ... ... ... ... мәселелерін шешуге жинақталған зейнетақыны
төлеуге, еңбекке қабілеттілікті ... ... ... ... ... ... төлеуге, денсаулық сақтауға қатысты
шығындардың ... ... ... ... ... ұзақ мерзімді ... ... ... ... ... ... қуатты әлеуметтік кепілдіктер жүйесін
қамтамасыз етуге қабілетсіз болып ... ... ... ... қазір сақтандырудың «иығында» болып тұр. ... ... ... қауіптілігінің дәрежесі өсе түсті. Құқық қорғау органдары
ұйымдасқан (кәсіби) қылмыспен бетпе-бет келді, техногендік ... ... ... ... (жаңа еңбек қатынастарында) адамның өмір сүруі үшін
өмірмен денсаулыққа келтірілген зардаптарды қалпына ... ... бір ... ... өте ... Жоғары қауіптілік көздерімен
келтірілген зардаптардың орнын толтыру, соның ішінде ... ... ... ... де ... ... барлығы Қазақстан Республикасында нарықтық
қайта қалыптасу кезеңінде сақтандыру саласында ең ... ... ... ... ... өзге ... құқықтық актілердің
қабылдануына әкелді. Бірінші кезекте өзге ... ... ... ... ... ... бас ... Бәсекеге
негізделген сақтандыруға жол беріледі. Сақтандыру кәсіпкерлік түрлерінің
біріне айналды, және қазір ол кәсіпкерліктің ең ... ... ... ... ... міндеттердің орындалудың
маңыздылығын есепке ала отырып, мемлекет сақтандыру дамуын бақылаусыз ... ... ... ... ... ... қазіргі заманғы
құқықтық салалардың бірінің ... ... ... ... ... ... ... « Сақтандыру құқығы елдегі сақтандыру
ісін ұйымдастыру және сақтандыру қызметін жүзеге асырумен байланысты пайда
болатын ... ... ... ... ... ... ісінің дұрыс ұйымдастыру мәнін төмендетпей, сақтандыруға
жататын жағдайлар әсерінен зардап шеккен тұлғалар ... өтем ... ... ... ететін тікелей құралы болып жеке жасалған
азаматтық-құқықтық шарт келетіні айтып кетейік. А.И.Худяков азаматтық ... ... ... ... жалпы құрылысын анықтауды
жатқызады. Біздің көзқарасымыз бойынша, азаматтық ... ... ... ... пайда болатын барлық мәселелерді қажетті
реттеу, сақтандыру қатынастарын ... ... ... етудің шегі мен мазмұнын анықтау қажет. Шарттың ... ... ... ... көзқарасымыз бойынша, КСРО кезіндегі қалыптасқан
сақтандырудың әлсіз жақтарының бірі болды.
Сақтандыру шартын қарастыруда біз әкімшілік (қаржылық) ... ... ... нормалар әрекетін ескермесек болмайды. ... заң ... ... ... ... да ... жиынтығы бар.
Сонымен, сақтандыру шарты бойынша бір тарап (сақтанушы) сақтандыру
сыйақысын төлеуге міндеттенеді, ал ... ... ... ... ... ... ... немесе шартта белгіленген сома
(сақтандыру самасы) шегінде ... ... шарт ... өзге тұлғаға
(пайда алушыға) сақтандыру төлемін төлеуге міндеттенеді. Сақтандыру ... не ... ... ... ... негізінде сақтандыру жүзеге
асырылады.
Осыған дейін біршама ... ... ... ... ... заң ... ... Қазақстан Республикасы Президентінің 1995 жылдың
3 қазанынан «Сақтандыру ... заң күші бар ... ... 2000жылдың 18
желтоқсанында Қазақстан Республикасының «Сақтандыру қызметі туралы» жаңа
заңы қабылданды, қазір ол ... ... ... бағаланады. Онда
сақтандыру ісін ұйымдастыруды қазіргі заманғы талаптарға сәйкес ... ... ... қарастырылған. Азаматтық-құқықтық қатынастарды
реттейтін нормалардың көбісі Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексінің
803-845 ... ... 40-шы ... деп ... ... ... ... түрлерін реттейтін бөлек нормативтік
актілердің де бірқатар саны бар, мысалы 1996жылдың 31 ... ... ... ... ... ... 2 ... №460
Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысымен бекітілген және тағы ... ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының 1995жылдың 30 наурызында қабылданған ... ... ... туралы» заңында мазмұндалған. Сонымен ... ... ... ... ... Республикасының 1995жылдың
31 тамызынан «Қазақстан Республикасындағы банктер және банк ... ... да ... ... онда ... ... талап ететін терминдердің
елеулі қолданылатын құқықтық салалардың біріне жатады. Түсіндіру түсініктер
(терминдер) қолданылатын нормаларды талқылаған кезде ... әр ... ... ... ... ... түсініктерді анықтау бұл қазіргі құқықта
кең қолданылатын тәсіл, ол нормативтік актілерді заң техникасы көзқарасынан
жетіктеу қылуға мүмкіншілік береді ... ... ... ... [11, 320 ... ... ... сақтандыру ұйымының жеке
активтері есебімен тікелей ... ... ... ... ... ... жағдайлардың пайда болуындағы заңды және жеке
тұлғалардың заңды қызығушылығын мүліктік ... ... ... кешенін
ұсынады.
Сақтандыру қызметі - Қазақстан Республикасы заң ... ... ... органның лицензиясы негізінде қалыптасатын сақтандыру
шарттарын орындау және бекітумен байланысты сақтандыру ұйымдарының қызметі.
Сақтандыру жағдайы-сақтандыру шарты ... ... ... ... ... ... табиғи әсер, техногендік сипат
және нақты адам әрекеті ретінде өз пайда болу ... ... ... ... ... ... ... қарастырылатын жағдай
кездейсоқтылық және ықтималдық ... ... ... Сақтандыру
жағдайының түсу ықтималдығының деңгейі шарт жақтарымен өз ... ... ... ... ... ... ... болмауы қажет, соңғысы орын алса мұндай жағдай кездейсоқ болмайды.
Жағдай орын алудың ... ... ... ... ... ... ... фактілерге (оқиғаларға)
қолданылмайды.
Сақтандыру жағдайларының түрі заң актілерімен (сақтандыру міндеті болып
келген кезде) және шарттарымен ... ... ... ... ... ... ( ... сақтандыру) ұйымының қажетті төлем
қабілеттілігі мен қаржылық тұрақтылық деңгейін қамтамасыз ету ... және ... ... ... ... міндеттемелер мөлшерінің
экономикалық- математикалық есептеулерін жүзеге асыруға байланысты қызметті
атқаратын жеке ... алу ... ... ... ... ... ... бұрын
тоқтатылған кезде сақтанушының алуына құқығы бар ақша сомасы.
Сақтандыру ережелері-белгілі бір ... түрі ... ... ... ... ... ... ұйымының құжаты.
Қайта сақтандырушы (цедент)- өзі қабылдаған ... ... ... ... ... ... ... немесе қайта
сақтандыру ұйымы.
Қайта ... ... ... ... сақтандыру ұйымы қабылдап,
кейінен өздерінің арасында ... ... ... ... сәйкес қайта
сақтандыру ұйымына сақтандыру тәуекелдерінің бәрін ... бір ... ... ... және ... байланысты туындайтын қатынастар.
Сақтандыру сыйақысы- сақтандырушының сақтандыру шартымен ... ... ... ... төлемін жүргізудің соңғы
міндеттемелерін қабылдау үшін төлеуге міндетті ақша сомасы. Сақтандырушыдан
алынған сақтандыру сыйақылары ... ... ... ... ... ... ... және сақтандыру
жағдайының пайда болуындағы жауапкершіліктің шектеулі ... ... ... ... ... ... ... анықталған,
сақтандыру жағдайының келіп түсуінде ... ... ... ... ... мөлшерінде сақтандырушы мен сақтанушыға төленетін ақша
сомасы. Сөйтіп, сақтандыру төлемі сақтандырушы іс жүзінде төлейтін ... ... ... ... ... ... сақтандыру сомасынан
айырмашылығы көрінеді.
Келтірілген түсініктер тізімі аяқты болып табылмайды, ... ... ... ... одан әрі ... ... ... болып келеді. [12]
Белгілі бір сақтандыру жағдайлары болған кездерде ақшалай ... ... ... ... ... жәрдемімен (сақтандырылған)
жеке және заңды тұлғалардың мүліктік қатынасы бойынша сақтандыру мүдделерін
қорғау болып табылады. Бұл ақша ... ... ... және ... ... ... көздерден түскен қаржы арқылы қалыптасады.
Сақтандырудың түрлері, түсініг және белгілері. Сақтандырудың бөлімдері:
-міндетті ... ... ... ... ... ... ... б)мүліктік;
Міндетті сақтандыру-заң талабының ... ... ... ... сақтандыру міндеті азаматқа жүктелмеуі керек).
Ерікті түрде сақтандыру-екі жақтан да өз ... ... ... жеке ... ... өз ... ... жұмысқа
қабілетті және басқа да ... ... жеке ... ... ... сол ... байланысты, азаматтық- құқықтық
жауапкершілік және кәсіпкерлік тәуекелдікті қосқанда- мүліктік сақтандыруға
жатады.
Азаматтығы жоқ, шетел азаматтары, өз ... ҚР ... ... ... шетелдік заңды тұлғалар ҚР заңды тұлғалары және азаматтарымен
бірдей сақтандыру құқығын пайдаланады.
ҚР сақтандыру ұйымдарындағы шетелдік инвесторлардың ... ... ... 50% ... керек.
Сақтандырушы тиісті сақтандыру түрлерін іске асыруға құқылы лицензиясы
бар, сақтандыру қызметін жүзеге асыру үшін құрылған- коммерциялық ... емес ... ... ... ... ... кәсіпорын түрінде құрылды. Ұйымдастыру құқылық және меншік
түрлерінің тәуелсіздігіне қарамастан, сақтандыру ... ... ... ... ... қадағалау және реттеуі бойынша агентті
ақшалай қаражатын қалыптастырып белгілейді. ... ... ... ... қоры ең аз ... ... ... кем емес ақша
түрінде қалыптасуы тиіс, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... ... қалған бөлігі сақтандыру қызметін жүзеге ... ... ... алу ... ... құжаттарының
мөлшерін қарастырғанға дейін қалыптасып үлгерулері керек.
Сақтандыру компанияларының пассивті және активті операциялары айрықша
сипатта болады да, банктердің ... ... ... ... ... ... пассивтері заңды және жеке тұлғалардың
сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... кейінгі еліміздегі сақтандыру ісінің қалыптасуы
және дамуы
Бұл жерде айта кететін тағы жаңалық, 1991 жылғы ... ... ССР ... ... өзінің қаулысымен Мемлекеттік сақтандыру
органдарын Каржы Министрлігінің құрылымынан ... оның ... ... ... 2007 ... ... ... 10-ыншы жұлдызында өткізілген Қазақстанның
сақтандыру саласының қызметкерлерінің құрылтайшы конференциясында бұрынғы
мемлекеттік сақтандыру жүйесінің ... ... ... ... ... құру жөнінде шешім қабылданды. Осыған орай 1991
жылғы мамырдың 7-сінде Қазақ КСР ... ... ... Қазақ КСР
мемлекеттік сақтандыру Басқармасын "Қазақ ССР ... ... ... етіп ... құру туралы" қаулысында көптеген өзекті
мәселелер нарықтық ... ... ... қаралып, оларды шешу
жолдары мен тәсілдері айқындалған және басқа міндеттер белгіленген, ... осы ... ... ... ... Компанияның құрылымы мына
келесідей көріністе болды: ... ... ... ... ... мен ... ... 1991 жылдың аясында жалпы
сандары 600-ге ... ... ... жж.) ... ... және
компаниялар түрінде құрылған мемлекеттік емес сақтандыру ұйымдары елеулі
үлестерін қоса алмастан ... ... ... ... сақтандыру ісінің тасы өрге домалап, олар үшін
"жаймашуақ" ... ... оған қоса ... "бас ... ... ... болды: әртүрлі меншік нысандарының қатар
жүруі, мемлекеттік ... ... ... ... көптеген
сактандыру ұйымдарының болуы, экономикалық қатынастардың жаңаша бағыттарда
дамуы және т.б.
Қазақстандағы сақтандыру ісін өркениетті арнаға түсіру үшін ... ... ... нарық талаптарына сай реттеуді көздеп
1992 жылғы шілденің 3-інде қабылданған "Қазақстан ... ... Заңы ... ... ... жүйесін
реформалаудың, шын мәнісінде экономикалық-кұқықтық ... ... ... ... болды. Әрине, әзірлеп қабылдау кезінде заң шығарушыға
ұтымды болып көрінген осы ... ... ... мен
кемшіліктері оны практикада қолдану барысында айқындалып, білінген еді.
Мәселен, сақтандыру ... ... ... ... қызметін
лицензиялау, мемлекет тарапынан сақтандыру қадағалауын ... осы ... ... ... ... ашып ... ... бір-екі жыл салып аталмыш зандағы ақтандақтарды толықтыру, басқа
жайларды қалпына келтіру, соңдай-ақ сақтандыру қызметін, сақтанушылар мен
сақтандырушылар ... ... ... ... ... ... қорғау мақсатында Қазақстан Республикасы Президентінің 1994
жылғы сәуірдің 16-сындағы "Сақтандыру нарығын ... және ... ... ... ... жарлығы қабылданды.
Осы Қазақстан Республикасы Президентінің заң күшіне ие жарлығында мына
жәйттер көрініс тапқан болатын:
- ... ... ... реттеу сақтандыру қызметтерінің нарығын
тиімді дамыту, сақтанушылардың, сақтаңдырушылардың, ... ... мен ... ... мен ... қорғау мақсатында жүзеге
асырылады;
- сақтандыру ... ... үшін ... және ... ... сақтандыру қызметін ... ... ... ... ... ұйымдар сақтандыру компаниялары мен өзара
сақтандыру қоғамдары сақтандырушылар болып табылады;
- ... ... ... ... ... ... мемлекеттік және жеке компаниялар болып бөлінеді;
- жарғылық қорлары түгелдей Қазақстан Республикасы үкіметі атынан мемлекет
қаражаты ... ... ... ұйымдары мемлекеттік
сақтандыру компаниялары болып табылады. ... ... және ... емес ... ... ... жеке сақтандыру компаниялары акционерлік қоғамның ұйымдық -құқықтық
нысанында құрылады. Сақтандыру қызметімен шұғылдануға тіркелуі мен ... үшін ... ... ... ... ең ... ... 2 миллион
теңге, қайта сақтандыру 20 миллион ... ... ... ... ... қоғамдары дегеніміз — ... ... ... қорғау үшін құрылған және әрбір сақтандырушы сақтандыру
қоғамының мүшесі болып ... ... ... ... жеке және ... өзара сақтандыру қоғамдары қоғамның өзі үшін ... ... ... ... емес ... ... табылады және тек өзінің
мүшелерін сақтандыру үшін ғана құрылады;
- сақтандырушылар шығындарының құрамын және олар ... ... ... салу ... ... ... ... ... Казақстан Республикасының ... ... ... сипаттап көрсек ... көз ... ... өздеріне сақтанушылар төлеген сақтану төлемдерінен, сондай-
ақ зандарда тыйым салынбаған өзге де ... ... ... ақша қорлары ... ... ... ... ... ... ... өтемдерін төлеу аркылы
азаматтар мен занды ... ... ... ... ... ... ... деген, біздің ойымызша
сақтандырудың экономикалық категория ретіндегі түсінігінің ... ... ... ... ... және міндетті, ал
объектілері ... жеке және ... ... ... ... ... өмірін, денсаулығын, ... ... жеке ... ... өзге де ... ... ... Мүліктік
сақтандыру мүлікті және ... ... ... - ... жауапкершілікті сақтандыруды қоса, ... ... ... ... ... ... өз қызметін жүзеге асыратын шетел
азаматтары, ... жоқ ... ... ... ... ... ... филиалдары мен өкілдіктері осы
қызметке байланысты тәуекелдерді ... ... ... ... ... ... ... ұйымдарында
жүргізеді.
Шетелдік сақтандыру ұйымдарын қоса алғанда, шетелдік заңды
тұлғалар мен шет ел ... ... ... және ... ... ... қатысушылары болуға
хақылы ... ... ... ... ... ... проценттен аспауы тиіс). Қазақстан Республикасының аумағында
тікелей ... ... ... ... ұйымдардың
қызметіне тыйым салынады.
Мемлекеттік емес сақтандыру ұйымдары оның ... ... ... ... ... ... ... нысанын да құрылады. Мемлекеттік сақтаңдыру ... ... ... ... ... ... кұрылады. Меншік
нысанына қарамастан сақтандырушылар өз қызметін ... ... ... ... ... және ... ... атауында "сақтандыру"
деген сөз болуы тиіс.
Сақтандыру нарығында бәсекелестікті шектеуге немесе жоюға, кейбір
сақтандырушыларға ... ... ... артықшылықтар
беруге немесе олардың артықшылықтар алуына, сақтандырушылардың құқықтары
мен заңды ... ... ... ... ... өзгеде іс әрекеттеріне жол берілмейді.
Қазақстан аумағында қосарлы, топтық, ортақ және ... ... ... ... ... ... ... ... өз ... орындауьн
қамтамасыз етуге арналады.
Сақтандыру резервтерінің каражаттары: мемлекеттік бағалы қағаздарды
сатып алу; ... ... ... ... ... және ... жер ... құқығын сатып алу; шетел
валютасын, ... ... ... ... ... ... алу арқылы
орналастырылуы мүмкін.
Сақтандыру қызметін ... ... ... ... ... жүктелген. Ол сақтандыру қызметін жүзеге
асыруға лицензиялар ... ... ... мен ... ... туралы заң ... ... ... ... ... ... сақтауына тексеру
жүргізеді; сақтандыру қызметін жүзеге асыру ... ... ... ... ... ... ... өзгерістері мен толықтырулар енгізіліп
редакцияланған вариантымен және жаңа заң бойыша толық сипаттамасын беретін
болғандықтан әзірше осы ... ... ... ... 25-інде еліміздің сақтандыру жүйесін кешенді
дамыту мақсатында 1996-1998 жылдар аралығында ... ... ... дамытудың негізгі бағыттары Қазақстан ... ... ... ... Осы сақтандыру рыногын дамытудың
негізгі бағыттарын әзірлеу кезінде сақтандыруды одан әрі дамытудың жалпы
мемлекеттік бірінші ... ... ... және ... ... мамандары мен ғалымдардың ұсыныстары, сақтандыруды қорғау
жүйесінің тиімді қызмет атқаруларын жоғарылату мәселелері ескерілген ... ... орай ... нарығының негізгі бағыттары мыналар
болып табыдды:
1. жақын және алыс шет ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру жүйесіне деген
сенімдерін нығайту;
3. сақтандыру ұйымдарының банктермен, бағалы қағаздар ... ... ... ... ... байланыстарын нығайту;
4. мемлекеттік және жекеменшік, міндетті және ... ... ... ... мемлекет шығындарын азайту;
6. шетелдік қатысуы бар сақтандыру ұйымдарының бірлескен торабын
7. халықтың ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру ұйымдары үшін бірдей
жағдай жасау;
9. сақтандыру жөніндегі шет елдердің тәжірибелерін ұтымды ... ... ... ... ... ... сақтандыру процесінің барлық стадияларындағы тәукелдерді басқару
(тәуекел - менеджмент) механизмін жетілдіру;
12. ... ұзақ ... ... механизмдерін қалыптастыру;
13. ірі ... оның ... ... ... ... конверсиялық жекешелендіру және ... ... ... ... ... кабілетті қаржылық
негізі мықты Қазақстандық ... ... ... ... қызметтеріне икемді салық салу есебінен мемлекеттік
бюджеттің кіріс базасын ... ... ... үкіметтің қаржылық тәуекелдер бойынша
кепілдіктерін ... ... ... ... түрлерін сақтандыру қорғауымен толық
қамтуды ... ... ... жаңа ... енгізу арқылы мемлекет
экономикасының тұрақтандырылуына үлес қосу;
18. сақтандыру ... ... ... ... орындауларының кепілдендірілуі;
19. сақтандырудың міндетті түрлерін жүргізуді ұйымдастыру және ... ... ... ... ... ... бухгалтерлік есептері мен ... ... ... ... ... мамандықтарын
жоғарылату, ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру қызметіне қадағалау ... және ... ... ... және ... ... ... инфракұрылымдарын дамытуға ... ... ... ... ... ... ету.
Міне, негізгі бағыттар бойынша осындай ауқымды мәселелер мен міндеттер
қамтылған болатын. Біздің ойымызша, аталмыш ... ... ... ... ... базасын жетілдіру, сақтандырушылардың
қаржылық ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру пұлдарын жетілдіру, міндетті
сақтандыру түрлерін жүргізуді ұйымдастыру, ... ... ... ... ... ... бухгалтерлік есепті жетілдіру және
т.б. болып табылады.
1995-2000 жылдар аралығында сақтандыру бизнесін жандандыруға, коғамның
әрбір аясында жүргізуге және оның ... ... ... мақсатында мына
нормативтік - құқықтық актілер қабылданды.
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 1996 ... ... ... ... ... сақтандыру қызметтерін лицензиялау
туралы Ережені" бекіту жөніндегі Қаулысында лицензиялаудың жалпы ережелері,
сақтандыру қызметін жүзеге асыруды лицензиялаудың ... ... ... ... ... ... беру ... айқындалған болатын.
1995 жылғы қазанның 3-індегі "Сақтандыру ... және ... ... ... Заңына өзгерістер енгізу туралы Қазақстан
Республикасы Президентінің заң күші бар Жарлықтарын атқару мақсатында ... ... ... ... ... ... азаматтық
жауапкершіліктерін міндетті сақтандыру туралы Ережені" бекіту жөніндегі
Қазақстан Республикасы үкіметінің Қаулысында осы, ... ... ... ... ... тараптардың құқықтары мен
міңдеттері және т.б. айқындалып, көріністерін тапты.
Қазақстан Республикасының 1996 ... ... ... ... ... ... ... заң күші бар Жарлығына
өзгертулер мен толыктырулар енгізу туралы" ... ... ... Үкіметі 1996 жылғы желтоқсанның 10-ында "Шаруашылық ... ... ... ... ауылшаруашылық
сақтандыру кәсіпорынын құру туралы" Қаулы қабылдап, оның ... ... ... және ... мүліктерін, дәрігерлік қызметтері мен
санаториялық-курорттық емдеулерін міндетті мемлекеттік ... ... ... ... ... бекіткен Қазақстан Республикасы Үкіметінің
1997 жылғы наурыздың 19-ындағы Қаулысы белгілі бір лауазым иелерін ... ... ... өз ... ... ... Ережеде судьяларды
міндетті мемлекеттік жеке сақтаңдыру, олардың ... ... ... ... мен ... ... ... медициналық
қызмет көрсету, Қазақстан ... ... ... емдеу шарттары мен тәртібінің айтарлықтай
мазмұндалғаны байқалады.
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 1997 жылғы сәуірдің ... ... ... ... сақтандыруды жүргізу тәртібі мен шарттары
туралы Ережені" бекіту жөніндегі ... 1996 ... ... ... ... ... Республикасы Президентінің Заң күші бар
Жарлығына өзгертулер мен толықтырулар енгізу туралы Қазақстан ... мен 1996 ... ... 10-ындағы "Ауылшаруашылығы өндірісін
міндетті сақтандыру туралы" Қазақстан Республикасы Үкіметінің ... ... ... әзірленіп қабылданған болатын және ... ... ... сақтандыру оқиғалары, сақтандыру
төлемдерін есептеу, ... ... мен ... ... және сақтандыру
өтемін төлеу жайлары қажетті деңгейде нақтыландырылып, ашып көрсетілген
еді.
1997 жылғы желтоқсанның ... ... ... ... сақтандыруды қадағалау Департаменті туралы Ережені" бекіту
жөнінде Қазақстан Республикасы Үкіметінің Қаулысы ... Оны ... ... ... "Казақстан Республкасындағы мемлекеттік басқарудың
тиімділігін әрі қарай жоғарылату жөніндегі шаралар туралы" 1997 ... ... ... ... ... ... ... табылды.
Ал Қазақстан Республикасы Үкіметінің 1998 жылғы шілденің ... ... (714, 718) мына ... екі: ... ... мен ... ... көлігімен тасымалдауды ... және ... ... азаматтық-құқықтық жауапкершіліктерін
міндетті сақтандыру туралы Ережені" бекітті.
1999 жылғы қарашаның 15-інде, сақтандыру қызметіне қадағалау ... ... ... ... ... ... ... (қайта сақтандыру) ұйымдарының сақтандыру ... ... ... жөніндегі мәліметтерді тапсыру тәртібі туралы
нұсқаулықты" бекітуді көздеп қабылдаған қаулысы, "Қазақстан ... ... ... жеке тұлғалардың салымдарын (депозиттерін)
ұжымдық міндетті кепілдендіру (сақтандыру) қағидаларын" бекіткен 1999 жылғы
қарашаның 5-індегі "Сақтандыру және ... ... ... инспекциялау
туралы нұсқаулықты" бекіткен Қаулысы, "Сақтандыру ... ... ... мен өкілдіктерін ашуға келісім беру және
келісім ... бас ... ... ... ... 2000
жылдың қаңтарының 31-індегі Қаулысы, 2000 ... ... ... ... (полисті, сертификатты) толтыру жөніндегі нұсқаулықты"
бекіткен Қаулысы, сондай-ақ 2000 жылғы ақпанның 26-сындағы "Қазақстан
Республикасы ... ... ... ... байланысты құқық
бұзушылықтарға әкімшілік айыппұлдар салу және өндіріп алу ... ... ... ... ... ... ... заң күші бар
Жарлығының 11,35,40 және 42-баптарына сәйкес 1999 жылғы ... ... ... ... ... "Сақтандыру және қайта сақтандыру
ұйымдарының жарғылық және өз капиталдарының ең ... ... ... өте ... ... қамтылған болатын. Мәселен, жаңадан кұрылып
жатқан сақтандыру және қайта сақтандыру ұйымдарының ... ... аз ... мына ... болуы тиіс: қайта сақтандыру ұйымдарының
жарғылық қорлары — ... (екі жүз ... ... өмірді
сақтандыруды жүзеге асыратын сақтандыру ұйымдарыньщ ... ... ... (жүз елу ... ... сақтандырудың өзге ... ... ... ұйымдарының жарғылық қапиталдары ... (жүз ... ... құрылып, қызметтерін атқарып жатқан сақтандыру ұйымдарының өз
капиталдарының ... ең ... ... 2000 ... ... ... өмірді сақтандыратын сақтандыру ұйымдарының өз ... 75000000 ... бес ... ... өзге сақтандыру ... ... ... ... капиталдары - 50000000 (елу
миллион) тенге.
2008 жылдың ... ... ... ... ... ... ұйымдарының капиталдары 150000000 (жүз елу ... ... өзге ... ... ... ... ... 100000000 (жүз миллион) теңге болуға тиісті.
Осы сақтандыру ісі мен ... ... ... ірге ... жүйеленген сақтандыру құрылысының әсем де ... ... ... ... одан әрі дамыту, оңтайландыру,
жетілдіру процестерінің жемісті нәтижесі, көптеген бұрын қол ... ... ... ... құжаты Қазақстан Республикасы
Президентінің 2000 жылғы 27-қарашадағы Жарлығымен бекітілген "Қазақстан
Республикасында ... ... ... ... ... ... мен 2000 ... 18-желтоқсанында қабылданған
"Сақтандыру қызметі туралы" Қазақстан Республикасының заңы болып табылады.
Сонымен, сақтандыруды жүргізуге байланысты өте ... ... әр ... ... мүдделерін көрсететін, әралуан
сақтандыруға жататын ... мен өте кең ... ... ... ... ... туындайтынына көзіміз жеткен
сияқты.
1.3 Сақтандырудың ұғымы және оның бүкіләлемдік сақтандыру кеңістігінде
атқаратын рөлі
Сақтандыру өндірістік қатынастардың аса ... ... ... және ол ... ... ... туындайтын шығындар мен
залалдардың ... ... ... ... ... ... ... өндіріс процесінде екі ... ... ... ... ... ... апаттармен және басқа да төтенше
қатерлі жағдайлармен күресіне ... адам мен ... ... ... ал екіншісіне қоғамдағы адамдар арасында мүліктік
және басқа да ... ... ... ішінде туындайтын адамдардың
арасындағы өндірістік байланыстарды қиындататын қарама-қайшылықгар жатады.
Міне, осындай қарама-кайшылыктар ... ... әкеп ... төтенше
жағдайлар мен күтпеген қатерлі оқиғалардың туындауының объектілі негізін
құрайды.[2]
Егер қалыпты жүріп жатқан ... ... ... ... ... ... тыс ғаламат төтенше жағдайлардың туындауына
байланысты бұзылатын болса, онда сол қатерлі жағдайлар сақтандыру оқиғалары
деп айтылады. Жоғарыда ... ... ... қоғамдық өндірістің
қатерлі сипатта болуы адамдар ... ... және ... ... ... - ... күштеріне қарсы тұру, болдырмау,
алдын-алу, әрі қарай тарауына жол бермеу, ... ... ... ... ... ... объектілі қатынастарды туындатады. Бұл
қатынастар - ... ... ... ... ... ... ... экономикалық категориясын құрады. Осы категорияның
ерекшелігі мынадай: қиратып-жоюшы ... ... ... ... және ... сипаттағы өлшемдермен сипатталынып келтірілген
зиянның төтеншелігі; аталмыш жағдайдың зардаптарының алдын алу, жоюдың ... ... өзге де ... орнын толтырудың объектілі түрдегі
қажеттілігі сияқты негізгі белгілер арқылы көрініс табады.
Ал көрсетілген белгілер адамдардың ... ... ... ... болатынын және сақтандыру қорғауының
қажеттілігін дәлелдейді. Сақтандыру ... мен ... ... ... категория ретіндегі маңызын білдіреді.
Сақтаңдыру талабына сәйкес қорғау, алдын-алу, қалпына келтіру және
т.б. шараларды жүзеге ... ... ... ... қалыптастыру,
қоғамдық өндіріс аясындағы қорғауды сақтандырудьң ... осы қор ... ... ... ... Аса ... ... қоры негізінде өндіріс аясында белгілі бір уақыт
көлемінде жасалынатын ... ... ... ... есебінен
қалыптастырылады.[3]
Сақтандыру қорының есепті жыл ішінде жұмсалынбай қалған бөлігі қорлану
қорына түседі. Ал ... ... ... және т.б. шараларға жұмсалған
бөлігі тұтыну ... ... қана ... сонымен бірге өндіріске кеткен
қаражаттардың қалпына келтірілуін толықтырып ... бір айта ... ... міндетті мемлекеттік сақтандыру ақша қоры
мемлекеттің қаржы жүйесінің бюджет, банктердің қаржыларынан ... ... ... ... ... ... экономикалық категория
ретінде қаржылармен байланыста болады және қаржылар сияқты ақша ... ... ... ... бөлу және қайта бөлу кезіндегі
қозғалысын білдіреді. Осыған орай, ... ... ... ... білу үшін оның ... тән ... ... категория ретінде сақтандыру мына келесідей белгілермен
сипатталады:
- сақтандыру кезінде ақшалай қайта бөлу ... ... ... ... бөлу ... ... ... тәуекелінің болуы
және сақтандыру оқиғасының туындау мүмкіндігі жатады;
- сақтандыру кезінде тек сақтандыру ауқымындағы қатысушылар ... ... ... бөлу қатынастары туындайды. Бұл жерде
сақтандыру акшалай қоры тек ... ... ... жарналары есебінен қалыптастырылады;
- сақтандыру қорына жұмылдырылған сақтандыру ... ... ... ... ... зияндарды әкімшілік-аумақтық
бөліністер арасында және ... бір ... ... ... ... сақтаңдыру айтарлықтай көлемдегі аумақтық ... ... ... ... ... және ... ... бойы ешкандай төтенше жағдай орын алмаған болса, сақтандыру төлемдерін
алдағы уақытта туындауы мүмкін залал-зияндарды қалпына ... ... қор ... тиіс.
Сақтандырудың экономикалык манызы оның функциялары аркылы да көрініс
табады. Олар сақтандырудың қаржы жүйесінің буыны ретіндегі ... ... ... ... ... Сонымен, біздің
ойымызша сақтандыруға мынадай функциялар тән болады: жұмылдыру функциясы;
бөлу, ... бөлу ... ... ... ... алу функциясы;
жинақтау функциясы); бақылау функциясы. Осы ... ... ... тек
сақтандыру қызметін жүргізу кезінде ғана іс ... ... ... ... көмегімен мақсатты сақтандыру қорының қаражаттарын
сақтаңдыру жарналары есебінен қалыптастыру қызметі ... ... ... ... функциясы өз алдына үш функциядан тұрады: олар
тәуекелдік (немесе қалпына ... ... ... алу ... функция. Бұл жерде ең бастысы ... және ... ... ... ... функция тұйықталған сақтандыру
қатынастарының ішіндегі зияндардың орнын толтыруды, қалпына келтіруді,
апаттарға ... ... ... ... ... ... асырады.
Алдын-алу қатерлі жәйттерді болдырмауға, ... ... ... ... профилактикалық шараларды жүргізуге
қажетті ... ... ... ... функциясы сақтандыру қорларының
мақсатқа сәйкес қатаң қалыптастырылып, пайдаланылуын тексеріп, қадағалауды
тиісті зандарға сәйкес ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етуді көздеп атқарылатын рөлінің түпкілікті
нәтижесі мына келесідей ... ... ... сақтандыруды колдану аяларын
ұтымдыландыру; сақтаңдыру операцияларын дамыту көрсеткіштерін жақсарту;
зияндарды ... және дер ... ... ... ... ... ... сақтандыру ұйымдарының инвестициялық қызметтерінде
пайдалану.
Сонымен, сақтандыру катысушыларының ақшалай жарналары есебінен табиғи
апаттар мен төтенше қатерлі ... ... зиян ... ... мен ... ... ... қалпына келтіруге және орнын
толтыруға арналған мақсатты сақтандыру ... құру ... ... қайта бөлу қатынастарының жиынтығы болып табылады.
Демек осы жәйтті былайынша толық ... ... ... ... ... ... және т.б. құқық нормаларымен
реттелген, сактандырылған ... ... ... зандарда немесе
шартта көзделген жағдайлардың туындауына орай сақтандыру қорғанысы мен
сақтандыру өтемін жүзеге ... ... ... ... ... ... ретінде көрініс табады.
Осы қысқаша сипаттамадан ... ... ... ... және ... ... даму кезендері мен құқықтық ... ... ... ... көне ... бері ... өркениеті
арасындағы қоғамдық-экономикалық қатынастардан белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... кездерде
субъектілі жағдайлардың туындауына байланысты орын алатын өте қажетті
категория әрі сол өндірістік ... ... ... ... табылады.
Алғашқы кезде сақтандырудың мағынасы "қауіп", "қорқыныш" деген сөздермен
байланысты болса, кейіннен көмектесу, жақтасу, кепілдендіру, ... ... ... ... ... және т.б. мағынада да айтылған.[6]
Сақтандырудың бастапқы нысандары өте көне дәуірде, құл иеленуші
қоғамдарда ... ... ... бізге жеткен деректер бойынша кұл
иеленушілер, өздерінін мүліктері мен құлдарын табиғи тылсым күштердің жойып
жіберуінен, ... ... және ... да ... ... қорғау
тәсілі ретінде сақтандыруды пайдаланған. Осы қоғамдағы ... ... ... ... ... орай ... келісімдер сактандыру шарты
ретінде көрініс берген еді. Көне ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етілетін
ұжымдық өзара көмекті жатқызуға болады. Сол кездерде қалыптасқан ... ... ... ... табуға, байлыққа бағытталған емес, ол тек
кауіп-қатерден қорғау тәсілі болып ... ... ... ... ... ... тек сол зардапқа баламалы мүлікпен, затпен, өніммен
және.т.б. толықтырып ... ... ... объекттілі қалыптасып, жан-жақгы дамыған
сақтандыру ісі уақыт өте келе көптеген бағытта жүзеге асырылған. ... мен елді ... ... карай ғимараттар мен үйлердің және т.б.
мүліктердің әртүрлі дүлей апаттар мен ... ... ... ... ... ... адамдар солардан қорғануға, келтірілген
зардаптың орнын толтыруға, мүмкін болса ... ... ... ... ... іс-кимыл жасауға талпынған. 1310 жылы Германияның
Брютте ... ... мен ... ... мүліктік мүдделерін
корғау жөніндегі операцияларды ... ... ... ... ... ... ... болса керек.
Мүлікті кәсіпкерлік қызметтің объектісі ретінде сақтаңдырудан басқа,
өрттен сақтандыру да дами ... еді. ... ... ... ... ... бүлінген немесе өртеніп кеткен ... үшін ... ... алым ... ... ... бүл ... шын
мәнісіндегі сақтандыру деп айта алмайтынымыз белгілі. 1866 жылғы Лондон
қаласының орталығын жойып жіберген ... ... ... ... ... ... да ... сақтандыру мақсатында "өрт полисі" деп аталатын
сақтандыру мекемесі, ... 1667 жылы ... ... (кейіннен
Осло деп аталған) қаласында Норвегиялық бранд-касса кұрылған болатын.
Бұлардың бәрі және ... ... ... негізінде қызмет атқаратын,
яғни тек келтірілуі мүмкін ... ... ... ғана ... ... жүйесі теңіз сақтандыруында күні бүгінге дейін қолданылады.
Зымырап өтіп жатқан заман ағымында экономиканың дамуына ... ... ... ... ... ... ... саны
мен айналымдық капиталдары өсе бастаған еді. Мәселен, он сегізінші ғасырдың
алпысыншы жылдары Батыста мүлікті және жеке ... ... ... түрі ... ... ... ... дамып жатқан экономика
талаптарына сай ... ... Тек бір ... ... осы ... барлық аяларына тез таралған сақтандырудың уақыт, заман
талаптарына орай әдістері мен ... ... ... отырған.
Мысалы, 1706 жылы жер жүзінде бірінші рет ... ... ... ... 1800 ... жануарларды, қаржылық шығындарды, қатерлі
жағдайлардан үйлерді қиратып ... ... ... сақтандыру түрлері
пайда болған. Көне Қазақстан аумағында дамыған сақтандыру жөнінде ... мен ... ... ... ... ... мен
ірі қалалардың аясында қандай да болмасын ... ... ... ... ... ... ... құрамындағы Казақстанда жүзеге асырылған
сақтандыру деңгейінің дамуы туралы мәліметтер де жоққа тән. Алайда, сол
кездерде ... ... ... ... ... ... ... және
Жетісу өңіріндегі қалаларда, сондай-ақ жер өндеумен айналысатын аумақтарда
сақтандырудың кейбір ... ... ... ... ... ойымызша
бірінші кезекге Ресей империясында қалыптасып, дамыған сақтандыруға, ... ... мен ... ... ... жасап өту қажет.
Ресей мемлекетіндегі сақтандыру XVIII ... ... ... ... ... ... сақтандыру ... ... орай ... болатын. Ал бірінші Ресейлік сақтандыру ұйымы
1765 жылы ... ... еді. ... теңіз саудасының жандануына
байланысты 1781 жылы теңіз сақтандыруы бірінші рет жүзеге ... ... жылы ... ісін ... ... айналдыру мақсатында мына
екі банк: мемлекеттік заемдық банк пен ... ... ... ... Осы банктер құрылыстар мен тауарларды, ренталарды,
адамдардың өмірін және т.б. сақтандыру операцияларын жүргізген.
Бірақ, кейіннен он ... ... ... ... ... оның орнында акционерлік, өзара және жергілікті (жерлердегі)
сияқты үш негізгі сақтандыру жүйесі біртіндеп қалыптасқан. 1827 жылы ... ... ... Бірінші акционерлік қоғамы пайда болған. 1835
жылы өрттен сақтандыру жөніндегі Ресейлік ... ... ал 1846 ... ... ... ... орай ... өрттен сақтандырудың отаны
деп есептелінген.
Шамалы уақыт өткеннен кейін, сақтандыру қоғамдары жауыннан соң ... ... ... дами бастаған. Мәселен, 1844 жылы
"Российское общество ... ... ... ... 1847 ... сақтандыратын Санкт-Петербургтің «Надежда» компаниясы, 1867 жылы
"Русское", 1870 жылы ... ... ... Ллойд", 1872
жылы "Северное", "Якорь'', "Волга" сияқты жаңа ... ... ... ... ... ... бұршақ соғудан сақтандыру жөніндегі
жер иеленушілердің "Московское" атты өзара қоғамы ... ... ... жылы ... ... ... қоғамы құрылған). 1881 жылы ашылған
"Россия" атты өте ірі сақтандыру қоғамы өмірді, капиталдарды, ... ... ... ... ... 1885 ... ... мынадай шетелдік
сақтандыру қоғамдарына Ресей аумағында қызметтерін жүзеге асыруға ... ... ... ... ... және "Эквитебл" (АКДІ). 1888
жылы "Помощь" атты ... ... ... ... өз ... 1895 жылы ... рет "Общество Русского перестрахования" деп
аталатын арнаулы қайта ... ... ... 1903 жылы ... ... қатысуымен жылжымалы және жылжымайтын мүліктерді
өрттен ... ... ... ... ... ... ... 1905 жыддан бастап өз салымшыларының өмірін ... ... ... ... ... 1913 жылы ... ... "Взаимное морское и речное страхование", "Российский
союз ... ... ... от огая ... ірі ... ... ... Ресейдегі жеке басты сактандыру ісі негізінен
тек ауқатты тұрғындарды қамтыған болатын. Осы аяда қызмет атқарған ... ... ... ... ... арнаулы үш мекеме болған
"Жизнь", "Заботливость", "Генеральное". ... ... ... ... ... ... ... сомасы 204,5 млн. сомды құраған. Оның
ішінде ... ... ... ... — 63,1 ... ... үлесіне — 19,8 процент, өзара сақтандыру үлесіне —
6,7 процент келген. ... ... ... ... активтері 374
млн. сом мөлшеріңде болған.
Енді өз елімізде ... ... ... алғашқы қадамдар мен
сақтандырудың одан әрі даму кезендерін баяңдайтын сәт ... ... ... келуіне басты себеп болған Қазан революциясы деп
айтсақ қателеспегеніміз. Екінші серпіліс 1921 жылы жүзеге ... ... ... ... ... ... ... Қазақстандағы
(Қырғыз КСР) сақтандыру осы 1921 жылдың екінші жартысына таман қызу ... оны ... ... нысандары, сақтандыру аппараттары мен
бөлімдерін және ... ... ... ... ... ... киімдермен қамтамасыз ету мәселелері қарастырылып тұжырымдар
мен ұсыныстар жасалған болатын. Қазақстанның ... КСР) ... және ... ... ... ... осы
ұсыныстар кейіннен нормативтік актілер қабылдау кезінде негізге ... ... ... ... 1921 ... қазанның
6-сындағы Х декретіне, орай Қазақстан аумағында 1921 жылдың желтоқсанының
14-інде ... КСР ... ... ... ... ... қатар, республикалық Қаржылар халық ... ... бас ... ... Осы ... басқарма
кезінде барлық сақтандыру операцияларына ... ... ... және
өзіне тиесілі сақтандыру тарифтерін әзірлеу, Қаржы халық комиссариаты
бекітетін ... мен ... ... сақтандыру нысандарының ғылыми
негіздемелерін әзірлеу, ... ... ... ... сақтандыру мекемелеріне басшылық ету, соттар мен ... ... ... ... ... ... ... ретінде
көрсету сияқты міндеттерін орындауға атсалысқан.
Қазақстандағы табиғи ... т.б. ... ... қатерлі
жағдайлардан мүлікті және жеке басты сақтандыру Орынбор, ... ... ... ... және Семей губернияларында (сол кездегі
мемлекеттік құрылыс) жүзеге асырылған. 1921 ... ... ... ... ... ... декрет бойынша сақтандыру тек
ауылдық жерлер мен елді мекендердегі және ... жеке ... ... еді. Демек, мемлекеттік сақтандыру оларға өрттердің,
бұршақ соғудың, малдардың қырылуының, суда және құрғақта жүретін көліктер
аварияларының ... ... ... ... ... толтыруға
міндетті болған.
1922 жылдың шілдесінде Х қабылдаған қаулысында ... ... ... жағы былайынша нақтыландырылған болатын:
мемлекеттік сақтандыру шаруашылық есеп ... ... ... сақтандыруға және қатерлі жағдайлардан ерікті ... ... ... ... мемлекеттік сақтандыру алғашқы ... ... ... да ... ... еді. ... ... ерікті және міндетті сақтандыруға қабылдау туралы қағида
бойынша өрттен ... ... ... ... мен пайдаланылу
бағыттарына қарамастан барлық құрылыстар сақтандырылуға жататын.
Ал ... ... ... мына ... ... ... ... малдар мен егістіктерді міндетті және ерікті сақтандыру;
көлік құралдарын, өмірді және т.б. ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру ауқымы
кредиттік мекемелерді, мемлекеттік өнеркәсіпті, ... ... және су жолы ... қамтыған және ерікті сақтандыру түрінде
жүргізілген.
1928 жылы мемлекетімізде сақтаңдыру жүйесінің ... ... ... ... жүзеге асырылды.
Жаңадан, республиканың әкімшілік-аумақтық бөліністеріне қатысты
құрылған сақтандыру ... ... ... ... мемлекеттік
сақтандыру кеңсесіне жүктелді, сондай-ақ оған жергілікті халықтың ... ... ... ... оның ішінде егістіктерді үсіктен және т.б.
жағдайлардан, кешенді мал ... ... ... ... ... жөніндегі мәселені қарастырып, шешуге ұсыныс жасалды.
1929 — 1930 жылдары Қазақстанда ... ... ... орай ... ... аясы ... кеңейген
болатын. 1930 жылы ... ... ... КСР Х ... ерікті сақтандырылатын мемлекеттік кәсіпорындардың,
колхоздар мен ... ... ... ... енді міндетті ... ... ... ... ... қарамастан құрылыстар мен қора-
қопсылар, ал қалалар мен қала ... ... ... ... - жер сілкінісінен, топан судан, кұйыннан және т.б. таулы ... ... ... ... жануарлары - қырылудан;
ауылшаруашылығы өсімдіктері - бұршақ соғудан, ал ... ... ... және суық шалудан; соя, кенеп және мақта егістіктері шыкпай қалудан
міндетті сақтандырылуға жатқан. Оған қоса ... қор, ... ...... механизацияланған көліктер міндетті
түрде сақтаңдырылатын болған.
Жаңаша құрылым облыстарда қаржылық басқармаларға бағынышты мемлекеттік
сақтандыру ... ... ... ... ... бөлімдерге
бағынышты мемлекеттік сақтандыру инспекциялары, ал ... ... ... ... ... ... ... коммунистер
партиясы орталық комитетінің қаулысына сай ... ... ... жаңа ... ... ... қызметтердің
жарқын көріністері 60 жылдардың екінші жартысында айтарлыктай жүргізілу
барысында қол жеткізген ... ... еді. ... ... бағыт ауылшаруашылығы аясындағы сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... 1967 жылғы
тамыздың 28-індегі КСРО Жоғарғы ... ... мен КСРО ... ... Мемлекеттік сақтандыру мен колхоздардың экономикалық
баланстары мен мүдделерін сақтауды ойластырып қабылданған құқықтық құжаттар
болып ... Осы және ... да ... ... ... ... ... болатын. Мәселен, қуаңшылық, шамадан тыс ... ... ... ... ... ауа райы жәие өзге ... жағдайлар.
1968 жылғы сәуірдің 30-ында қабылдаған "Жұмысшылар мен қызметкерлердің
жеке басты сақтандыру шарттары бойынша сақтандыру жарналарын ақшасыз ... ... ... ... КСРО ... Кеңесінің қаулысына орай
сақтандыру қоғамдық қатынастарына өте ... әрі ... ... ... атап ... ... 1969, 1971, 1973, 1975, 1976, 1977,
1980, 1984 жылдары қоғамның әр түрлі аялары мен жан-жақгы нысанда ... ... және ... мемлекеттік сақтандыру үлкен жетістіктерге
жеткен болатын. 1981 ... ... ... КСРО ... ... ... қарамағындағы мүліктерді міндетті мемлекеттік
сақтандыру туралы" Жарлығында жаңа тарифтер мен ... ... ... ... ... сақтандыру аумағы мен объектілері,
сақтаңдыру құнын ... ... ... ... мен ... ... еді. Сақтандыруды жетілдіруге атсалысқан мына
нормативтік актілер уақыт талабына сай ... ... 1977 ... 8-індегі КСРО Министрлер Советінің "Мемлекеттік сақтандыруды одан
әрі дамыту жөніндегі шаралар ... ... 1978 ... ... ... мен басқа да мемлекеттік ... ... ... мен өзге де ... ... келтірілген залалдардың
орнын толтыру тәртібін жетілдіру туралы» КОКП ОК мен КСРО ... ... 1984 ... ... 30-ындағы "Мемлекеттік сақтандыруды
одан әрі дамыту және сақтандыру органдарының ... ... ... ... ... КСРО ... Советінің қаулысы
және 1986 жылғы қыркүйектің 3-індегі ... ... ... және ... да мемлекеттік ауылшаруашылық ... ... ... бойынша кейбір шешімдерінің өзгергенін және
күшін жойғанын тану туралы" КСРО ... ... ... ... ыдырауы мен Казақстанның егемендік алуына аздаған уақыт көлемі
қалған кезде еліміздің сақтандыру жүйесінің кемеліне ... шағы ... ... ... Мәселен, осы жөнінде ... ... ... ірге тасын қалаушы практик маман және танымал ғалым К.К.
Жүйріков 1990 жылдың басында Қазақ КСР-сында сақтандырудың мына ... түрі ... деп ... ... ауылшаруашылық сақтандыруы;
азаматтардың жеке басының мүлігін сақтандыру; өмірді сақтандыру; ара ұялары
мен олардың ... ... ... ... иттерді
сақтандыру; азаматтардың шаруашылығындағы көпжылдық көшеттер ... ... ... ... ... ... ... мекемелердегі, ұйымдардағы, колхоздардағы,
совхоздардағы және ... ... ... ... жүмысшыларды, қызметкерлерді және олардың ... ... мен ... жер ... ... ... мүлкін сақтандыру; азаматтардың қолындағы ... ... ... азаматтардың қолындағы ұсақ малдарды сақтандыру;
жұмысты жоғалтуды-жұмыссыздықты сақтандыру және т.б.
Аталмыш ... ... ... ... ... өзге де ... ... Мысалы, қаржылық ... ... ... ... ... ... ... балалар мекемелерінің тәрбиеленушілерін сақтандыру
және т.б.
2 Сақтандыру нарығы және оның құқықтық жағдайын талдау
2.1 Қазақстан Республикасының сақтандыру нарығының ... ... ... ... ... ... ең ... алынған табыс пен резервтер қоры көлемдерінің
өзгеруінде айқындалады. Сақтандыру компаниясының табысы былай ... ... ... ... ... ... ... сақтандырудан алынған салымдардан сақтандыру төлемдері мен
сақтандыру салаларын ... ... ... құрайтын, сақтандыру
салымдарының ағымдағы түсімдерінің қорын құрайды. Осыдан ... ... ... ... қызметінен түскен табыс (банк
депазиттері ,қозғалмайтын ... және т.б). ... ... ... табыстарына қосылады.
3. Басқа қызметтерден түсетін табыс- консультациялық, делдалдық.
Сақтандыру компаниясының сақтандыру қызметін жүргізудегі барлық
шығындар 4 ... ... ... жаңа ... ... сақтандыру портфелон
кеңейтумен, жарнамамен, сақтандырудың жаңа түрлерін өндірумен байланысты
шығындар.
2. Инкассалық сақтандыру төлемдерін ... және ... ... ... ... Ликвидтік – сақтандыру жағдайымен эксперттер еңбегін төлеу, сот
шығындары, сақтандырудың орнын ... ... ... ... төлеу, шаруашылық шығындары т.б.
Сақтандыру компаниясының қаржылық қызметінің маңызды аспектісі
сақтандыру ... құру мен ... ... ... ... жүйесін құрайды:
1. Техникалық резерв;
2. Ескертетін шараларға резерв масштабтарды қысқарту мен ... ... ... ... үшін ... ... ... Табыс кірізілмеген сыйақының резерві – шарттың уақыты нәтижелі ... ... ... ... ... ... бөлігі
бағытталады.
2) Реттелмеген шығын резерві. Сақтандырушы сақтандыру жағдайының
бекітілген уақыты ... ... ... Түскен, бірақ хабарланбаған шығындар резерві жиналған сыйақылардан
алынған белгілі пайыз мөлшерінде.
1) ... ... ... ... көп ... түсу ... (жер сілкінісі, су тасқыны және т.б.).
2) Тербелу зияндылығының резерві. Егер ... жылы ... ... кем ... бұл айырмашылық тербелу зияндылығының резервіне
бағытталады.
3) Өмірді сақтандыру резерві.
Сақтандыру заңы сақтандырушының әрбір ... ... ... ... ... ... заңды шарттарды бекіту
керек. Кез-келген сақтандыру компаниясының қаржылық тұрақтылығы қаржылық
қызмет нәтижесі есебіне нгізделеді және ... ... ... баланстан
алады. Қаржылық тұрақтылықты қамтамасыз етуге әсер ететін ... ... ... ... ... ... қарастыру қажет. Бухгалтерлік балансты 3 негізгі бөлімге бөледі:
1. Активтер.
2. Жеке капитал.
3. Міндеттемелер.
Ең ... ... ... қаржылық тұрақтылығының
негізі – 3 көлемнің қатынасымен анықталады. Активтер түрінде ... ... ... ... ... ... анализі
нәтижелерінен сақтандыру компаниясының қаржылық тұрақтылығын қамтамасыз
ететін ... ... ... ... ... жеке ... ... келісім- шарты бойынша міндеттемелер;
- сақтандыру резервтері;
- Инвестициялық қызмет;
- Тәуекелді шектеу;
- Тариф саясаты.
Қаржылық тұрақтылық ... ... ... қадағалау
департаментімен қадағаланады. Өтпелі экономика шарттарында көп көлемдегі
сақтандыру компаниялары ... ... ... ... ... тәжірбиесі жоқ, сенімді статистиканың болмауы, ал қолда бар
статистиканың сенімділігі, яғни статистиканың ақпаратпен ... ... ... байланысты өзара сақтандырудың
акционерлік қоғамдарына, жеке және ... ... ... ... құқықтық болып бөлінеді. Сақтандыру компанияларының 58% меншіктің
аралас формаларына жатады, жеке-36%, мемлекеттік - 55%, ... ... ... ... - 1%.
Сақтандырудың мемлекеттік ... ... ... ... ... ірі резервтік
қорлар, жеке мүліктік сонымен қатар ауыл шаруашылығы сақтандыру облысында
жүргізуде бай практикалық тәжірбиесі ... ... ... ашық және ... ... акционерлік қоғамдармен сонымен қатар шектелген жауап
кемшіліктегі қоғамдастықпен ұсынылған.
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... (қайта сақтандыру) ұйымы.
2. Сақтандыру брокері.
3. Сақтандыру агенті.
4. Сақтанушы, сақтандырылушы, пайда ... ... ... ... ... Өзара сақтандыру қоғамы.
8. Сақтандырумен байланысты кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыратын өзге де
заңды және жеке тұлғалар болып ... ... ... ... ... сақтандыру) ұйымы жүзеге
асыратын кәсіпкерлік қызметтің негізгі түрі болып табылады. Сақтандыру
ұйымы сақтандыру ... ... ... ... түрлерін:
1. Уәкілетті мемлекеттік органның ... ... ... тәртіппен инвестициялық қызметті.
2. Тиісті жинақтаушы сақтандыру шараларда ... ... алу, ... ... ... ... беруді (сақтандыру ұйымы үшін).
3. Сақтандыру (қайта сақтандыру) ... ... ... ... ... бағдарламарын қамтамасыз етуді сатуды.
4. Ақпарат берімдерінің кез ... ... ... ісі ... ... ... арнаулы әдебиет сатуды.
5. Бұрын өз мұқтаждары үшін сатып ... ... ... ... үшін ... оның ... сақтандыру шарттарын жасасуға
байланысты келіп түскен (сақтандыру ұйымы үшін мүлікті сатуды ... ... ... ... байланысты мәселелері бойынша консультациялық
қызмет көрсетуді.
7. ... ... ... ... ... ... ... оқытуды ұйымдастыру мен жүргізуді.
8. Сақтандыру агенті ретінде сақтандыру делдалы болуды.
9. «Сақтандыру қызметің ... ... 52-ші ... ... тармағында
аталған қызметті жүзеге асыруға құқылы.
Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының кәсіпкерлік қызметі ... ... ... және ... ... ... мәмлелерді жүзеге
асырумен операцияларды жүргізуіне тыйым салынады.
Шеминованың айтуынша сақтандыру ұйымының ... ... ... ... ... ... ұйым ... табылады және
өз қызметін осы заңмен Қазақстан Республикасының өзге де ... ... ... ... асырады. Коммерциялық ұйым құрылған және
қоғам мүшелері болып табылмайтын адамдардың мүдделерін сақтандыруды жүзеге
асыратын ... ... ... ... ... , ... ... реттеу мен тоқтату ... осы ... ... мемлекетті органның нормативтік құқықтық актілерімен белгіленеді.
Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының ... ... ... ... ... ... ... құрылатын
сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының ұйымдық құқықтық ... ... ... ... ... ... ... қоғамының ұйымдық құқықтық
нысанында құрылған сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымына соңғы толық ... ... ... ... ... ... және осы ... уәкілетті
мемлекеттік орган белгілеген пруденциялдық ... және өзге ... ... ... мен ... сақтаған жағдайда мемлекеттік
тіркеуден өткен күнінен бастап, кемінде бір жыл мерзім өткеннен кейін ... ... ... ... ... жол ... (қайта сақтандыру) ұйымының ресми ... ... ... ... ... ... ... ұйымы ретінде
мемлекеттік тіркеуден өтуімен және уәкілетті ... ... ... ... ... ... ... лицензиясы болуымен
айқындалады.
Сақтандыру( қайта сақтандыру) ұйымы өз жарғысында жазылған атауды
өз атауы ретінде пайдаланады «жалпы ... ... ... жүзеге
асыратын сақтандыру ұймының толық ... ... ... «сақтандыру»
деген сөз немесе содан туындаға сөз болуға тиіс. ... ... ... жүзеге асыратын сақтаныдру ұйымының толық ... ... ... ... деген сөздер немесе содан туындаған
сөздер болуға тиіс. Тек қана ... ... ... жүзеге асыратын
қайта сақтандыру ұйымының толық атауында міндетті түрде «қайта сақтандыруң
деген сөздер немесе содан туындайтын сөздер ... ... ... ... ұйымының өз атауында «ұлттық», «орталық» , «бюджеттік» ,
«Республикалық» деген сөздерді пайдалануына ... ... Атау ... ... ... (қайта сақтандыру) ұйымының, оның ішінде
Қазақстан Республикасының Президенті емес сақтандыру ... ... ... ... ... ... онымен араластыру дәрежесіне
дейін соған ұқсас сөздерді белгі атау ретінде пайлалануға жол берілмейді.
Мұндай тыйым салу ... ... ... сақтандыру) ұйымдары негізгі
ұйымның атауын пайдаланған жағдайда қолданылмайды.
Сақтандыру ... ... ... ... ... ... ұйымы міндетті түрде мынандай алқалық органдары құрады:
1. Директорлар кеңесі – басқару органы.
2. Басқарма –атқарушы орган.
3. Тексеру комиссиясы – ... ... ... ... ... қоғамында тек қана
директорлар кеңесінің құзіретіне жатқызылған мәселелерге қосымша ,
сақтандыру ... ... ... ... ... уәкілетті
аудитордың, ішкі аудиттің немесе актуарийдің қорытындысы ... ... ... ... ұйымының қаржылық тұрақтлығы мен
төлем қабілеттілігі жөніндегі заң ... ... ... ... ... ... мемлекеттік тіркеу:
Әділет органдары сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымын мемлекеттік
тіркеулі уәкілеттік орган оны ... ... ... және оның ... ... мемлекеттік органымен келісілгенін растайтын деректер
болған жағдайда жүзеге асырады.
Сақтандыру (қайта сақтандыру) ... ... оны ... ... ... рұқстаын алған күннен бастап, екі ... ... ... оны ... үшін ... жасауға міндетті.
Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының құрылу кезеңінде ешбір
тұлғаның сақтандыру (қайта ... ... ... беретін
акционерлерінің жиырма бес проценттен ... ... ... қосымша
тұлғалар арқылы иеленуге, пайдалануға және оған билік етуге құқығы жоқ.
Мемлекет құратын ... ... ... ... ... ... (қайта сақтандыру) ұйымы құратын сақтандыру (қайта сақтандыру)
ұйымына мұндай ... салу ... ... ... ... ... беретін акцияларының жиырма бес ... ... ... және оған ... ету үшін оның ... ... ... (қайта сақтандыру) ұйымына бақылау жасау құқығын иемденуге
рұқсат беру тәртібі ... ... ... ... ... ... (қайта сақтандыру) ұйымына бақылау жасау құқығына
рұқсат ... бас ... ... ... ... ... ... мемлекеттік орган сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымына
бақылау жасау құқығы бар ... ... және өзге ... тұлғалардан құрылтай құжаттармен қаржы есептерін табыс етуді талап
етуге, сондай-ақ өз құзірет ... ... ... ... ... ... мәселелері жөнінде қажетті мәліметтер
сұратуға құқылы.
Сақтандыру брокері – сақтаныдруда делдалдық қызметі , ... ... бір түрі ... ... тұлғалар мен азаматтар болып
табылады.
Брокерлер институты болса, онда ... ... ... ... ... ... және сақтандыру қызметі дамыған ... ... ... - ... мен ... арасындағы
делдалдық қызметі жүзеге асырады. ... ... ... ... ... ... ... нарығын өте жақсы
білетін және ... ... ... да, ... ... жасауы тиіс. Сақтанушы сияқты сақтандырушыны да атамай ... өз ... ... ... ... алдында оған төленетін
төлемге байланысты ешқандай заңды жауапқа ... сол ... ... ... төленетін сақтандыру залалының орнын
толтыруға байланысты төлемге де, сонымен қатар ... ... ... ... ... ... тұлға ретінде болсын қатыспайды.
Сонымен жалпы тәртіп бойынша бұл жерде белгілі бір ... ... ... ... сақтандыру нарығының мүдделі тұлғаларына
қызмет жасайтын тұлға ретінде болады. Сақтандыру брокерінің, сақтандыру
агентінен ең ... ... ... ... – коммерциялық делдал
ретінде болса, агент коммерциялық уәкілетті тұлға болады. ... ... ... ... ... ... ... содан
туындаған сөздер болуы тиіс. Сақтандыру брокеріне өз атауында ... ... ... сөздерді пайдалануына тыйым
салынады. Бұрын құрылған ... ... , оның ... ... ... емес ... брокерінің атауындағы белгілермен
бірдей немесе соған аралас дәрежеге дейінгі ұқсас сөздерді пайдалануға жол
берілмейді. ... ... салу ... ... ... ол ... ... пайдаланған жағдайда қолданлымайды. Сақтандыру брокерін
мемлекеттік тіркеу ... ... ... ... ... ... брокерінің құрылтайшылары ... ... ... қызметті қоса атқаруына болмайды.
Мыналарға:
Сақтандыру ұймының немесе оның қызметінің сақтандыру ... ... оның ... қатысуына сақтандыру брокері болып табылмайтын
Қазақстан ... ... емес ... ... ... ... ... құруға қатысуына.
Қазақстан Республикасының резиденті емес сақтандыру брокерінің
Қазақстан Республикасының аумағында филиалдар мен ... ... ... ... ... ... брокерге тек жалпылама
мінездеме ретінде болады, өйткені біз білетіндей ... ... ... ... ... оның ... көп жақты және универсалды
болуы мүмкін. Сондықтан сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... бола отырып, оған сақтандыру шартының
тиімді болуын қамтамасыз ете ... ... ... Атап ... олар ... ... ... болуына, сақтандыру төлемінің ең
төменгі минималды мөлшері және максималды сақтандыру залалының ... ... ... алу ... ... деген автордың ойынша тура
осы жағдайда брокердің сақтанушымен қатынасы тапсырыс шартымен ... ... бұл ... ... ... ... ретінде өз қызметін
жүзеге асырады дейді[1]. Мұндай заңды нұсқаудың ... ... ... ... ... ... тиесілі сияқты
комиссиондық процент ретінде сақтандырушыдан алады. Брокер ... ... ... ... ... байланысты жауап
береді,бірақ сонымен қатар сақтанушыға ... ... ... ... ... ... төлемді алуға
көмектеседі. Кейбір кезде брокерлер қайта сақтандыруға да маманданады ... ... ... ... ... ... басқа
сақтандыруда (қайта сақтандыруда) орналастыру арқылы. Мұндай брокерлер
қайта сақтандырушы брокерлері деп ... ... ... ... ... ... бұл ... бұлай болудың себебі, әртүрлі сақтандыруға байланысты
(теңіз,өрттен сақтандыру және т.б.) ... ... ... Ал ... сақтандыру нормаларының жақсы ... ... ... ... әлі дұрыс қалыптасқан жоқ. Сондықтан да
жарлықтағы сақтандыру ... ... ... ... әлі де ... алу сипатында, сондықтан да ерте ме, кеш пе ондай субьектілер
сақтандыру ... ... роль ... ... ... ... ... сақтандыру нарығына кіретін қайта сақтандырушы
брокерлерге де байланысты. ... ... ... ... ... ... біздің экономикаға инвестиция ағымын әкелетіндіктен
олардың сақтандырылуында белгілі бір ... ... ... ... ұйымдары олардың сақтандыру оқиғасына
байланысты сақтандыру залалының орнын толтыра алмайды, өйткені ... ... ... аз ... және халықаралық сақтандыру
тәртібінің ... ... ... Ал ... ... республикада іс-әрекет етуіне жол берілмейді. Сондықтан шетел
инвесторы ... ... ... ... ... ... мәжбүрлі, бірақ сақтандыруды жүзеге асыратын ұйым ... ... ... ... ... ... сақтандыруда)
сақтандыруы тиіс. Осының барлығын шетелдің қайта ... ... ... алады. Осыдан мынандай тізім пайда болады: сақтанушы-Қазақстандық
сақтандырушы – шетел брокері-шетел ... ... ... ірі тәуекелдерін қайта сақтандыруды
қамтамасыз ету үшін, сонымен қатар өзіміздің ... де ... ... Сондықтан, заң Қазақстан Республикасының территориясында
белгілі бір шетел сақтандыру ұйымының және ... ... ... қызметін жүзеге асрыуына рұқсат етіледі. (Бұл тек ... ... ... ... ... ... ... шетел заңды тұлғалардың брокері ретінде қызмет ... ... ... ... және ... ... қызмет көрсетеді. Нәтижесінде мынандай ... ... ... - Қазақстандық сақтандырушы – шетел брокерінің Қазақстандағы
өкәлеттілігі – шетел қайта сақтандырушы. Қазақстандық ... ... ... шыға ... ... республикада өкілеттігі
болмаса), онда ... ... ... ... - Қазақстандық сақтандырушы
– шетелде орналасқан шетел брокері – шетел қайта сақтандырушы ... ... ... ... Егер Қазақстандық сақтандырушы өзіне шетел қайта
сақтандырушыны делдалсыз байланыс арқылы (мысалы, Ресей компаниясы арқылы)
табылатын ... Онда ... ... ... ... - ...... қайта сақтандырушы .
Жүйіріков өз кітабында сақтандыру брокерінің қызметін ерекше
қызмет түрі ... ... және оны ... ... ... тиіс ... ... қызметін, не сақтандыру брокерінің
қызметін жүзеге асыру үшін лицензият уәкілетті мемлекеттік органға ... ... ... беру ... ... ... ... туралы куәліктің және статистикалық ... ... ... ... ... ... ... нотариат
куәландырылған көшірмесін.
4. Жарғылық капиталдардың ең аз мөлшерін толық төленгенін, ... ... ... ... ... ... ... ұйымы үшін
уәкілетті мемлекеттік органының ... ... ... ... ... ... ең ... деңгейінің
орныдалуының растайтын құжаттарды .
3. Басшы қызметкерлер лауазымына ... ... ... туралы
мәліметтерді.
4. Сақтандыру ережелерін (сақтандыру ұйымы үшін)
5. Ішкі аудит қызметі туралы ... ... ... іс ... ... жүргізілген іс шаралары туралы есепті.
6. Қазақстан ... ... емес ... ... ... ... ... жарғылық капиталына
қатысуына рұқсат беруін растайтын тиісті ... ... ... органының құжатын, не тиісті мемлекеттің заңдары бойынша ондай
рұқсаттың талап етілмейтіндіг ... ... ... ... ... ... ... Осы тармақтың бесінші,сегізінші тармақшалары
сақтандыру ... ... ... ... ... ... (осы ... бірінші
тармағының екінші тармақшасында аталғандарын ... ... ... ... ... ... ... құқықтық
актілерінде белгіленеді. Лицензия берілгені үшін төлем мөлшері мен тәртібі
Қазақстан Респубилкасының заңдарында белгіленетін лицензиялық алым алынады.
Уәкілетті ... ... ... ... топтамасы табыс етілген
күннен бастап екі ай ішінде лицензия беру ... ... ... ... беру ... ... уәкілетті мемлекеттік органының ресми
басылымдарында жарияланады. ... ... ... ... құқығы
берілген лицензияға сақтандырудың қосымша сыныптарын енгізу ... ... ... құқықтық актілерінде көзделген тәртіппен
жүзеге асырылады. Бұл жағдайда лицензияда сақтандырудың қосымша ... ... ... ... ... ... ... және
сақтандыру брокерінің қызметін жүзеге асыру құқығы мынандай негіздер
бойынша: ... ... ... ... 37-ші ... ... және
екінші тармақшасында белгіленген талаптар сақталмаған жағдайда. 2. ... ... ... ) ұйымы мемлекеттік тіркеуден өткен күннен
бастап, алты ай ішінде лицензия алу үшін ... ... ... ... ... ... бас ... қызметін жүзеге асыру құқығынан сақтандырудың қосымша
сыныбын, енгізуге байланысты лицензия беруден ... ... ... 1. Осы ... 37-ші ... ... және алтыншы тармақшасында
белгіленген талаптарды сақтамаған.
2. Лицензият өтініш берген күнге дейінгі ... алты ай ... ісі және ... ... ... ... талаптарын
сақтамаған. 3. Сақтандыру қызметін ... ... ... ... тоқтатыла
тұрған жағдайда бас тартылуы мүмкін.
Актйарий қызметін жүзеге асыруға уәкілетті мемлекеттік орган
берген лицензиясы бар жеке адам ... ... ... бар. ... осы ... және уәкілетті мемлекеттік органының нормативтік құқықтық
актілеріне сәйкес, сондай-ақ актуарийлік қызметті ... ... ... ... ... отырып жүзеге асырылуға
тиіс.
Актуарийлік есептеулер мынандай негіздер ... ... ... ... ... бойынша
бастамашылық актуарийлік есептеулер. Қазақстан Республикасының заңдарында
көзделген ... ... ... ... ... есептеулер жүргізулер кезінде сақтандыру (қайта сақтандыру)
ұйымы ... ... ... мен ... жасау мен
дайындау үшін қажетті ... ... ... қолда бар құжаттар мен
мәлімдемелердің бәрін беруге міндетті. Актуарий өзінің қарауына сақтандыру
(қайта ... ... ... ... ... мен мәлімдемелердің толықтығы
мен дұрыстығы үшін ... ... ... өзі ... ... мен ... дұрыстығы мен дәлдігіне ... заң ... ... ... жауап береді. Актуарий
сақтандыру (қайта сақтандыру) ... ... ... қалыптастыру
жөніндегі талаптарды сақталмағандығы туралы өзі ... ... ... ... ... ... міндетті.
Уәкілетті мемлекеттік орган Қазақстан Республикасының аумағында
сақтандыру рыногындағы актуарий қызметін жүргізуге лицензия беру жөніндегі
бірден-бір лицензияр болып ... ... ... ... ... ... беру ... өтінішке қоса тіркелетін құжаттардың тізбесі уәкілетті
мемлекеттік ... ... ... актілерінде белгіленеді.
Актуарий екі жыл сайын уәкілетті мемлекеттік органының нормативтік ... ... ... ... емтиханын тапсырып отыруға
міндетті. Лицензия беру туралы ... ... ... ... баслымында жарияланады.
Актуарий лицензиянының қолданылуын уәкілетті мемлекеттік ... ... бірі ... Уәкілетті мемлекеттік орган қөз құзіреті шегінде талап еткен міндетті
актураий қорытындысын және өзге де құжаттарды беруден бас тартқан
2. ... ісі және ... ... ... ... ... бұза
отырып актураий қызметін жүзеге асрыған.
3. Лицензия беруге негіз болған құжаттарда жасалған ақпарат беру ... ... осы ... ... ... ... 40-шы ... үшінші
тармақшасына сәйкес біліктілік емтиханын тапсырмаған.
5. Лицензияланған қызметі сақтандыру рыногында соңғы екі жыл бойы ... ... алты айға ... ... ... тұра алады.
Лицензия қолданылуын тоқтата тұру туралы шешімде лицензияның қолдануын
тоқтата тұрудың негіздемесе мен мерзімі көрсетілуі ... ... ... ... ... ... бастап, лицензияны қолданылуы
тоқатыла тұрған болып есептеледі.
Уәкілетті мемлекеттік ... ... ... бірі ... ... ... ... тұруға негіз болған мән-жайлар
белгіленген ... ... ... ... ... рет (соңғы екі айдың ішінде екі ... ... ... ... жүргізу барысында алынған және сақтандыру құпиясы
немесе ... ... ... ... ... ... теілген
немесе үшінші тұлғаға ... ... ... ... Осы заңның 19-шы бабының алтыншы тармағындағы талаптар орындалмаған
5. Сот актуарийдің кәсіпкерлік ... ... ... ... қабылданған
жағдайда лицензияны кері қайтарып алу туралы ... ... ... кері ... алу ... ... оны ... алудың
негіздемесі көрсетілуге ... ... ... ... ... ... ... лицензия кері қайтарылып алынған болып есептеледі.
Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы қызметінің аудитін уәкілетті
мемлекеттік орган ... ... бар ... ... ... ... аудитін жүзеге асыруға қойылатын талаптар уәкілетті мелекеттік
органының нормативтік құқықтық актілерімен белгіленеді. Уәкілетті аудитор,
жүргізген ... ... ... көшірмесін, уәкілетті мемлекеттік
органа оның ... ... ... ... ... ... ... (қайта сақтандыру) ұйымының қызметіне міндетті ... ... ... ... заңдарын бұзушылықтар
туралы уәкілеттік мемлекеттік органға дереу ... ... ... сақтандыру) ұйымының өз құрылымында ішкі аудит қызметі ... ... оның ... ... ... Ішкі аудит жүргізу
тәртібі, уәкілетті мемлекеттік органының талаптары ескеріле ... ... ... ... ... ішкі ... мемлекеттік орган Қазақстан Республикас аумағында
сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымына ... ... ... ... ... лицензият болып табылады. Қазақстан ... ... ... қызметті жүзеге асыруға құқығы бар жеке ... ... ... ... органға сақтандыру (қайта сақтандыру)
ұйымына аудит ... ... беру ... ... ... ... ... қойылатын талаптар мен лицензия беру туралы өтінішке қоса
тіркелетін құжаттардың тізбесі ... ... ... ... ... ... ... беру туралы шешімдер уәкілетті
мемлекеттік органының ресми басылымдарында жарияланады.
Уәкілетті аудитор лицензияны қолдануын ... ... ... ... бірі бойынша:
1. Уәкілетті мемлекеттік органының жазбаша сұратуы бойынша құжаттарды және
ақпаратты бермеген
2. Аудиторлық қызметті сақтандыру ісі және ... ... ... ... бұза ... ... ... ұйымда
сақтандыру қызметіне аудит жүргізуге уәкілетті мемлекеттік органының
қолданылатын лицензиясы бар аудитор болмаған.
3. Лицензия беруге ... ... ... ... ақпарат беру фактісі
анықталған жағдайда алты айға дейінгі мерзімге тоқтата алады.
Лицензияның қолданылуын тоқтата тұру ... ... ... ... ... ... мен мерзімі көрсетілуге тиіс.
Мұндай шешім лицензияттың назарына жеткізілген күннен бастап, ... ... ... болып есептелінеді.
Уәкілетті мемлекеттік орган мынандай негіздердің бірі бойынша:
1. Лицензияның қолданылуын тоқтата тұруға ... ... ... ... ... Лицензияның қолданылуы бірнеше рет (соңғы он екі айдың ішінде екі рет)
тоқтатыла тұрған. Аудит барысында ... және ... ... коммерциялық құпия болып табылатын мәліметтер жарияланған немесе
үшінші тұлғаға (уәкілетті мемлекеттік органынан басқасына) берілген.
3. Уәкілетті аудитор ... ... ... мәселелері бойынша
жалған қорытынды (растау) берген.
4. Лицензия беруден бас тартуға негіз болатын мән – жайлар туындаған ... ... ... ... ... ... ... қызметті жүзеге асыруға берілген лицензияны кері қайтарып
алу туралы шешімі болған.
Сот ... ... ... ... ... ... ... алу немесе қызметін тоқтату туралы шешім ... ... ... ... ... лицензияны кері қайтарып
алу туралы шешім шығаруға құқылы. Лицензияны кері қайтарып алу ... оны кері ... алу ... ... ... ... шешім
лицензияттың назарына жеткізілген күннен бастап лицензия кері қайтарып
алынған болып есептелінеді.
Қазақстан ... ... ... ... ... ... жүйесінің түбірлі өзгерістері процесінде
сақтандыруды, ... ... және осы ... ... ... ... - өте маңызды, өйткені бұл ... ... ... мен мемлекеттің мүдделерін қозғайды.
Сақтандырудың әлемдік нарығының жаһандануы көрінісінде Қазақстанның
көрсеткіштері біршама төмендеу көрінеді. ... ... ... ... ... ... ... жылдар аралығында 0,19%-дан
0,8%-ға дейін өскен. 2011 жылы республикадағы сақтандыру сыйақыларының бір
жанға шаққандағы көрсеткіші 2 629,6 ... ... ... ... секторының негізгі көрсеткіштерінің динамикасы
|Көрсеткіштер |2007 |2008 |2009 |2010 |2011 ... млн ... ... |3250600,0 |3747200,0 |4449800,0 |4863631,4 |
|Халық саны, млн |14,8 |14,4 |14,8 |14,9 |15,2 ... | | | | | ... | | | | | ... ... |0,43 |0,61 |0,65 |0,8 ... % | | | | | ... ... | | | | | ... қатынасы, % |0,18 |0,16 |0,16 |0,20 |0,5 ... ... | | | | | ... % |0,32 |0,49 |0,34 |0,47 |0,9 |
|1 ... ... | | | | | ... ... |530,35 |963,43 |1535,09 |1937,60 |2629,6 ... | | | | | ... ... | | | | | ... ... ұйымдарының жалпы саны 1997 жылдан 2011 жылға
дейін 32 компанияға қысқарған. 2005 жылдың 1 ... 36 ... ... ... тіркелген, оның ішінде 2-уі ... ... ... ұйымдарының өкілдері: «Ингосстрах» және
«Қазақстан-Росно» ААҚ «Росно ресейлік сақтандыру халық қоғамы». ... ... емес ... қатысуымен құрылған сақтандыру
компаниялары 1-уіне қысқарды, өмірді сақтандыру бойынша небәрі 2 компания
бар.
2011 жылы ... ... ... ... және қаржы
ұйымдарын реттеу мен қадағалау агенттігі» «жалпы сақтандыру» саласы ... ... ... үшін ... қайта құрылған сақтандыру
ұйымдарына лицензия берді:
➢ «Экспортық несиелер мен инвестицияларды сақтандыру бойынша мемлекеттік
сақтандыру корпорациясы» АҚ ... ... 100% ... ... «Номад Иншуранс СКй АҚ;
➢ «Астық сақтандыру компаниясы» АҚ.
Соңғы үш ... ... ... саны 3 ... саны 1 ... және аудит компанияларының саны 6
компанияға көбейді (3-кесте).
3-кесте. Сақтандыру секторының институционалдық ... |2007 |2008 |2009 |2010 |2011 ... ... ... | | | | | ... (жыл аяғына), соның |42 |38 |34 |32 |36 ... | | | | | ... емес ... |м/ж |м/ж |3 |6 |2 ... | | | | | ... ... ... |1 |1 |1 |1 |2 ... брокерлерінің жалпы|м/ж |м/ж |5 |6 |8 ... | | | | | ... саны |м/ж |м/ж |26 |28 |27 ... ... ... | | | | | ... ... бар ... |м/ж |м/ж |28 |34 |34 ... саны | | | | | ... 7 ... ... ұйымдарының меншік капиталдарының жиынтық
көлемі 2 169%-ға немесе 22,8 млрд ... ... ... ... 1997 ... ... дейін сақтандыру компанияларының активтері 40,3 млрд теңгеге
немесе 1152,7%-ға өскені байқалды ... ... ... ... ... өсуі жаңа ... компанияларының пайда болуымен
түсіндіріледі.
4-кесте. Сақтандыру компанияларының қаржылық көрсеткіштері, млн.
теңге.
|Көрсеткіштер |2007 |2008 |2009 |2010 |2011 ... |4 617,0 |5 320,2 |6 100,0 |9 031,0 |23 900 ... ... | | | | ... | | | | | ... ... |9 779,0 |4 097,0 |4 819,0 |7 110,0 |17 383,4 ... көлемі | | | | | ... |2 280,8 |8 619,1 |2 700,0 |4500,0 |14700 ... | | | | | ... |8 347,2 |15 768,3 |12 500,0 |20 716,0 |44100,0 ... сегіз жыл бойы елдің сақтандыру резервтерінің өсу тенденциясы
байқалуда. Осылайша, егер 1997 ... 1999 ... ... ... ... млн ... ... 2007 жылдың қорытындысы бойынша олар 1,5 млн теңгеге
(51,9%-ға) төмендеген, ал келесі жылы бұл көрсеткіштің 6,3 млрд ... ... ... 2010 жылға қатысты 2011 жылғы ... ... ... ... яғни 10,2 млрд ... ... ... резервтерінің ЖІӨ-ге қатысты соңғы жылдардағы
тенденциясын 1-суреттен көруге болады.
1-диаграмма 2008 жылы ... ... ... ... күрт ... ... тұр. Бірақ келесі жылы-ақ бұл көрсеткіш 0,27%-
дан ... ... 2009 ... жалпы ішкі өнімдегі сақтандыру
резервтерінің үлесінің біртіндеп өсуі байқалған. Және тек 2011 жылы ғана
берілген ... ... ... ... өсті.
1-диаграмма. Жылдар бойынша компаниялардың сақтандыру
резервтерінің үлесі,%.
Сақтандыру компанияларының қызметінің тиімділігін бағалаудың ... ... ... ... ... ... ... 10
компания көрсетілген, дәл осы компаниялардың үлесіне 2011 жылғы сақтандыру
резервтерінің 76,4% келеді.
Төмендегі ... ... ... ... резервтері
бойынша ең жоғарғы үлес “Евразия СК” үлесіне келіп тұр (18,4%), одан кейін
15,6% үлесімен “Казкоммерц-Полис” СК тұр. ... ... ... үлесіне
сақтандыру резервтерінің барлық сомасынан 10,2% үлес тиіп тұр.
2-сурет. 2011 ... ... ... ... ... ... ... %.[3]
2.2 Сақтандыру ұйымының қаржылық тұрақтылығын қамтамасыз етуі бойынша
мемлекеттік шаралары.
Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының төлем қабілеттілігі оның ... ... ... және ... ... қабілетімен анықталады.
Сақтандыру (қайта ... ... ... ... ... өтімділігі ескеріле ... ... мен ... ... ... ара-қатынастардың
сақталуы болып табылады. Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының қаржылық
тұрақтылығы сыртқы қаржылық және өзге де ... ... әсер ... ... ... сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша
қабылдаан міндеттемелердің ... ... ... ... ... ... айқындалады.
Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының қаржылық тұрақтылығының
көрсеткіштері:
1. Жарғылық және өз ... ең аз ... ... құны және ... әр ... ... ... резервтерінің және өзге де міндеттердің мөлшерін
4. Төлем қабілеттілігінің көрсеткіштерін
5. Сақтандыру және қайта сақтандыру бойынша көлемінің ара ... ... ... және ... ... қызметінің рентабельдігін
(пайда келтіруін)
7. Жүзеге асырылатын инвестициялық саясаттың тиімділігін ... ... ... ... ... ... ұйымының төлем қабілеттілігі мен қаржылық тұрақтылығын
айқындаған кезде оның ... құны ... ... мен ... сыныптауды ескере отырып есептеп шығарылады.
Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының өз капиталы сақтандыру
резервтері мен өзге де ... ... ... барлық активтердің
құны ретінде айқындалады. Жарғылық және өз ... ең аз ... әр ... ... оларды орналастыру (инвестициялау)
тәртібіне, сақтандыру резервтерінің құрылымына қойылатын талаптарды сондай-
ақ, активтерді сапасы мен ... ... ... ... ... ... ... әдістемесі уәкілетті мемлекеттік ... ... ... ... ... ұйымының және шоғырланған негізде
қадағалау жүзеге ... ... ... ... мен ... ... олар үшін ... нормативтер және сақтауға
міндетті өзге де нормалар мен лимиттер белгілеу арқылы жүргізіледі.
Пруденциялдық ... ... ... ... ... ол атап айтқанда:
1. Төлем қабілеттілігінің нормативтерін
2. Қаржылық тұрақтылығының нормативтерін қамтиды. Сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... бойынша міндеттемелерінің ең көп ... өз ... ... ... сомасының он процентінен аспауы керек.
Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының ... ... ... ... ... ... тек ... міндеттердің
орындалуы жөніндегі тәуекелдердің артық бөлігі қайта ... ... осы ... ... ... ... нормативтен асырып
қабылдауға құқығы бар. Қайта сақтандыруды жүзеге ... ... ... ... емес ... ... сақтандыру) ұйымының
өздігінен ұстап қалуы, егер бұл орайда осы баптың үшінші тармағының талабы
бұзылмайтын ... ... ... көлемінің бес процентінен кем болмауы
міндетті.
Уәкілетті мемлекеттік орган сақтандыру (қайта ... ... ... ... ... қаржы құруының бар екендігі туралы
мәлімдемелерді ашу жөнінде және оларды пайдалануды шектеу жөнінде талаптар
белгілеуге ... ... ... ... ... мен
әдістемесі уәкілетті мемлекеттік органының нормативтік құқықтық актілерімен
белгіленеді.
Оффшорлық аймақта тіркелген ұйым мәртебесіне ие ... ... ... ... ... ... капиталына заңды тұлғалар
тікелей немесе қосымша тұлғалар арқылы қатысатын заңды ... ... ... ұйымының дауыс беретін ... ... ... астам мөлшеріндегі дауыс беретін акцияларды иеленуге құқығы
жоқ. Осы ... ... ... ... ... ... және сақтандыру (қайта ... ... ... ... ... ... мәмленің барлық түріне
қолданылады.
Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы консорциум немесе ... ... ... ... ... ... сақтандыру)
ұйымының қатысуымен бірлескен қызмет туралы шарт оны жасаған күннен ... күн ... ... ... органында тіркелуге тиіс.Сақтандыру
(қайта сақтандыру) ұйымының онымен және оның құрылтайшылары мен ... және ... ... ... ... ... мен жәй ... қатысушы ұйымдардың қызметін
шоғырланған ... ... ... ... ... ... ережелерін уәкілетті мемлекеттік орган белгілейді.
Сақтандыру резервтері:
1. Сақтандырудың және ... ... ... ... шарттары
бойынша қабылданған міндеттемелерін орындауды қамтамасыз ету ... ... ... ұйымыдырының актуарий есептеген көлемінде
қалыптасқан сақтандыру резервінің болуы міндетті.
2. Сақтандыру резервінің ... тек қана ... ... сақтандыру)
ұйымының қолданылып жүрген сақтандыру қайта сақтандыру шарттары бойынша
өз міндеттемелерін орындауға ... ... ... жүзеге
асыруға арналған.
3. Сақтандыру резервін есептеу әлдістемесіне және ... ... ... ... ... ... уәкілетті
мемлекеттік органының нормативтік құқықтық актілерімен ... ... ... және ... ... ұйымдары
үшін (бұдан әрі сақтандыру ұйымдары) сақтандыру резервтеріне аударудың
мынандай нормативтері ... ... ... ... басқа, ерікті түрлері бойынша –
сақтандыру төлемінің нақты түскен ... ... бес ... ... ... заңмен белгіленген сақтандырудың өмірді сақтандырудан басқа
міндетті түрлері бойынша міндетті ... осы ... ... ... ... ... жетпіс бес процентінен кем
емес.
3. Тарифтері заңмен белгіленбеген сақтандырудың өмірді сақтандырудан басқа
міндетті түрлері бойынша сақтандыру ... ... ... ... бес ... кем емес.
4. Өмірді сақтандыру бойынша сақтандыру төлемінің ... ... ... ... кем ... ... сақтандыру ұйымдары жүзеге асыратын
сақтандыру түрлерінің әрқайсысы бойынша жеке құралады.
Сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... жұмыс күніндегі жағдай бойынша ... кем ... бір ... , ... отырады. Сақтандыру ұйымы өз міндетемелерін ... ... ... ... тек осы ... ... белгіленген мөлшердегі міндеттердің қалған сомасы ... ... ... ... ... заңының 37-ші бабының
екінші тармағына сәйкес Қазақстан Республикасының баға жөніндегі ұлттық
комиссиясымен келісілген сақтандыру ... ... ... туралы
нұсқаулық бектілісін және Қазақстан Республикасының әділет министрлігінде
мемлекеттік тіркеуден өткен күннен бастап, ... ... ... ... ... осы қаулы күшіне енген
күннен бастап, алты ай ... ... ... орналастыру тәртібі
туралы нұсқаулықта белгіленген талаптарға ... ... ... тәртібін қамтамасыз ететін болады. Сақтандыру ... ... ... ... Осы ... ... және қайта
сақтандыру ұйымының (бұдан әрі сақтандыру ұйымдары ) қаржылық тұрақтылығын
және сақтандыру өтемдерін уақытында төлеуді ... ету ... ... ... ... сақтандыру туралы заң күші бар
жарлығының 37-ші ... ... ... ... ... және сақтандыру
ұйымдарының сақтандыру резервтерін орналастыру тәртібін айқындайды.
Сақтандыру ұйымдары ... ... осы ... ... ... ... активтерге инвестицияларға міндетті,
сөйтіп осы ... ... ... ... ... ... жалпы құны. Сақтандыру резервтерінің жалпы сомасынан төмен
болмауы тиіс. Резервтік активтер қатарына мына активтер жатады:
1. ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттердің заңдарына сәйкес эмитацияланғандары ) сонымен бірге
жергілікті атқарушы органдар шығарған «Қазақстанның қор ... ... ... ... ... ... ... және Қазақстан
Республикасының бағалы қағаздары жөніндегі ұлттық коммисиясы
2. зейнетақы активтері есебінен сатып алуға рұқсат еткен мемлекеттік бағалы
қағаздар.
3. ... ... ... ... ... деңгейдегі банктерді
халықаралық стандарттарға көшіру тәртібі туралы нормативтік ... ... ... ... ... көшу бойынша
бірінші топқа жатқызылған. Қазақстан Республикасының екінші деңгейдегі
бактердегі немесе ... ... кез ... ... агенттерінің
«Аң санатынан төмен емес ұзақ мерзіміді, ... ... және ... бар бас ... тізбесін Қазақстан Республикасы ұлттық банкі
басқармасының қаулысымен халықаралық стандарттарға көшу жөніндегі бағаның
талаптарын орындаған деп танылған банктердегі мерзімдік салымдармен ... ... ... ішінде шетел валютасымен).
4. Қазақстан эмитенттерінің акциялары (оның ішінде басқа мемлекеттердің
заңдарына сәйкес осындай акцияларға ... ... ... GDR) мен ... қор ... жабық акционерлік қоғамының ... ... ... ... ... ... Қазақстан
эмитенттерінің облигациялары.
5. «Қазақстанның қор биржасың жабық акциянерлық ... ... ... жіберілген және Қазақстан Республикасының бағалы ... ... ... ... ... есебінен сатып алуға
рұқсат еткен ипотекалық облигациялар.
6. Кассадағы ақша .
Резервтік активтер құрамынан мыналар шығарылады:
1. ... ... ... ... шектеу қойылған активтер (оның
ішінде кепілге берілгендері)
2. Қазақстанның қор биржасы жабық акционерлік қоғамының «Аң ... ... ... ... ... бағалы қағаздар
3. Қазақстан Республикасының бағалы қағаздар жөніндегі ұлттық ... ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздар
тізімінен шығарылған бағалы қағаздар
4. Сақтандыру ұйымының резервтік активтерінің құнын активтің түріне бағалау
мынадай тәртіппен айқындалады:
1. ... ... ... ... қор ... жабық
акционерлік қоғамының «Аң санатындағы бағалы қағаздардың ресми тізіміне
еңгізілген, ... ... және ... Қазақстан эмитенттерінің
облигациялары үшін ағымдағы құны бойынша
2. Мемлекттік ... ... мен ... қор ... ... ... «Аң санатындағы бағалы қағаздардың ресми тізіміне
еңгізілген, өтеуге дейін ұсталатын ... ... үшін ... алу құны бойынша.
3. «Аң санатындағы бағалы қағаздардың ресми тізіміне ... ... ... үшін – ағымдағы немесе
сатып алу құны бойынша қайсының құны арзан болуына ... ... қор ... ... акционерлік қоғамы сауда жүйесінің
айналасына жіберілген және Қазақстан Республикасының бағалы ... ... ... ... активтер есебінен сатып алуға,
рұқсат еткен ипотекалық ... ... ... немесе сатып алу
құны бойынша қайсының құны арзан болуына қарай.
5. ... ... ... және ... ету ... үшін ... мөлшерінде
бағалы қағазадардың ағымдағы құны дегеніміз – ... ... ... ... ... қор ... жабық акционерлік қоғамы
саудадағы соңғы сұраныс бағасы бойынша айқындалып белгіленген баға.
Құны шетел ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының ұлттық банктің есеп беру күнгі ресим бағамы ... ... ... ... ... ... ... және түрін көбейту талаптарын сақтай отырып, жасауға
міндетті.
Өтімділік – сақтандыру ұйымының активтерді олардың құнын елеулі
зиян ... ... сату ... өз ... ... ... ... қабілеттілігі. Пайдалылық активтерді сатып алу
құнын жоғары бағаға сату ... ... ... ... ... алу ... . ... көбейту – активтерді
инвестициялардың түрлі обьектілері бойынша тарату. Сақтандыру ұйымының
резервтік активтері ... ... ... ... ету ... тәртіппен орналастырылады.
1. Қазақстан Республикасының жергілікті атқарушы органдары шығарған бағалы
қағаздардан басқа Қазақстан Республикасының ... ... оның ... басқа мемлекеттің заңдарына сәйкес
эмитацияланған сақтандыру ... ... ... қырық
процентінен және сексен процентінен аспайтын мөлшерде.
2. Жергілікті атқарушы органдар шығарған «Қазақстанның қор биржасың ... ... ... ... ... жіберілген және
Қазақстан Республикасының бағалы қағаздар жөніндегі ... ... ... ... ... ... рұқсат еткен мемлекеттік бағалы
қағаздарға – сақтандыру резервтерінің сомасының он проценті.
3. «Қазақстанның қор биржасың жабық ... ... «Аң ... ... ресми тізіміне еңгізілген, Қазақстандық акционерлік
қоғамдардың акциялары (соның ішінде басқа мемлекеттердің ... ... ... акцияларға дипозиторлық қолхаттар (ADR, GDR))
сақтандыру резервтері сомасының он бес процентінен аспайтын мөлшерде.
4. ... қор ... ... ... қоғамының «Аң санатындағы
бағалы қағаздардың ресми тізіміне еңгізілген,Қазақстандық ұйымдардың
облигацияларына – сақтандыру резервтері ... ... ... мөлшерде .
2.3. «Лондон-Алматы» сақтандыру компаниясының жалпы сипаттамасы және оның
қаржылық көрсеткіштеріне талдау
«Лондон-Алматы» «Сақтандыру компаниясы» ... ... ... 1997 жылы 20 қарашада құрылған. Компания заңды тұлғаларды
сақтандыруға ... СК АҚ ... ... ... ... нормативтерді орындауы туралы куәландыратын, 2011 жылдың 31
қаңтарында берілген ... ... ... ... атқарады.
«Лондон-Алматы» Сақтандыру компаниясы «Бизнесменнің сақтандыру
компаниясы» міндетіне сай болу ... әр ... ... және жеке ... ... ... бірге жүретін сақтандыру қорғанышымен
қамтамасыз етеді.
Сақтандыру компаниясының саясаты ең ... ... ... ... ... Сақтандыру компаниясы барлық
келісімшарттарды халықаралық қайта сақтандыру рыногында орналастырады.
Меншікті сақтандыру портфелін қорғау мақсатында компания ... ... 40 ... доллар лимитімен CAT XOL бағдарламасын сатып
алды. Басқаша айтқанда, компания портфелі катастрофалық шығындар жағдайында
тәуекелдің ... ... ... ... CAT ... болуы катастрофалық оқиғалар болған жағдайда да клиенттерге
сақтандыру өтемінің 100% төленетінін кепілдендіреді.
Компания клиентерінің мүліктіктік ... ... ... ең үлкен лимитпен Облигаторлы келісімшарт бойынша қайта
сақтандырылады. «Лондон-Алматы» ... ... ... ... ... ... ... қайта
сақтандыру нарығының ірі және атақты ... Swiss Re ... ... Бұл тағы «Лондон-Алматы» сақтандыру компаниясынан сақтандыру
өтемдерінің толық өтелуіне сенімді ... Disaster Recovery Plan ... және ... бұл
катастрофалық апат жағдайында клиенттердің мүдделерін толық қорғауға
арналған ерекше механизм. Алматы қаласында апат ... ... ең ... іс ... толық көлемі Астана қаласындағы ... ... ... ... сақтандыру компаниясы Қазақстан сақтандыру нарығының
тұрақты дамып келе ... ... ... ... мен ... ... ... сенімділікті арттырады (2-кесте).
Кесте-2. «Лондон-Алматы» сақтандыру компаниясының мақсаттары мен
міндеттері, (млн. ... ... ... |
| | ... |% ... ... мың | | | ... |1 130 000 000 |1 272 725 213 |113% ... СК| | | ... үлесі |2.8% кем емес |3.18% | ... ... ... ... ... | |
| ... ену ... | ... ... |14 311 |-21 892 |-153% ... ... |119 910 |126 644 |106% ... |4.77% |- | ... | | | ... | | | ... |8% |4.43% |55% |
( ... ... ... 2011 жылға жылдық есебінен
Кестеде көрсетілгендей ... ... ... 2011
жылдың 1-желтоқсанында Қазақстанның он ең үздік компаниялары тізімінде
тоғызыншы ... ие ... Сату ... ... ... ... – 113%-ға
өсті. Рынок үлесі жоспарланған 2.8%-дан асып 3.18%-ға жетті. Болашақ табыс
106%-ға ... және ... ... 55%-ға ... СК ... ... ... Міндетті сақтандыру түрлері:
• Көлік құралдары иелерінің ... ... ... ... ... зиян ... ... обьектілер
иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін сақтандыру;
• Тасымалдаушының ... ... ... ... ... ... ... Жұмыс берушінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін сақтандыру.
2. Ерікті сақтандыру ... Жеке және ... ... ... ... ... ... сақтандыру;
• Медициналық сақтандыру;
• Опасыз жағдайлары мен аурудан сақтандыру;
• Авто көлікті ... ... ... сақтандыру;
• Авто көлік иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін сақтандыру;
• Шарт ... ... ... ... ... көліктерін сақтандыру;
• Жүкті сақтандыру;
• Теміржол көлік иерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін сақтандыру;
• Әуе көліктерін сақтандыру;
• Әуе көлік ... ... ... ... Су көліктерін сақтандыру;
• Су көлік иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін ... ... ... жауапкершілігін сақтандыру.
2012 жылдың қарашасында «Лондон-Алматы» сақтандыру компаниясына 10
жыл толады. Осы қысқа ... ... СК ... ... ... СК 2011 ... ... Қазақстан
Республикасының он ең үздік сақтандыру компанияларының құрамына
кірді.
• «Лондон-Алматы» СК БҰҰ инициативасымен құрылған «Глобал Компакт»
корпоративтік және ... ... ... қосылған Қазақстандық бірінші компания.
• Қазақстанның Қаржыгерлер Ассоциацияның мүшесі.
• Америкалық Сауда ... ... Chamber of ... ... ... ... беру ... қатысушысы.
• Хабаровск қаласының «Клуб Андеррайтеров» коммерциялық емес
бірлестіктің мүшесі ... ... СК ірі ... ... – бұл ... компанияның негізгі құндылығы. Бізге
сенетін ұйымдар саны үздіксіз өсуде. Бүгінгі күнде олардың ... ... ... ... АҚ
- Союзтранслинк ЖШС
- Инкай ОК АҚ
- HOTEL ASTANA АҚ
- Арлан Плюс ЖШС
- Айт Отель АҚ КТПС
- Консорциум Идил Аксу ... Sinoil ... ... ... ... Мұнай Бейс ЖШС
- Шелл Қазақстан Девелопмент фил-л
- «Армад» Сауда үйі
- Enka Insaat Ve San. АҚ
- Big Sky Energy Corporation ... ABS ... ... ... ... ... ... РГП
- Сименс ЖШС
- «Транстелеком» ЖШС
- GREEN HOUSE DISTIBUTION ЖШС
- АвтоЛадаСервис ЖШС
- ... ... ... ... KUAT ... АҚ.
«Лондон-Алматы» сақтандыру компаниясының стратегиясы «Ірі және ... ... ... ... ... ... табылады.
«Лондон-Алматы» сақтандыру компаниясы Қазақстан сақтандыру рыногында
капиталы үлесі мен активтері бойынша алғашқы ондықтағы орындарға ие.
... ... – 1 500 000 000 ... – 3 орын ... ... Меншікті капитал - 4 018 724 000 теңге – 6 орын
• Жиналған сақтандыру сыйақылары - 6 996 221 000 ... – 7 ... ... - 6 856 265 000 ... – 7 ... ... капитал
|Көрсеткіштер |2010 жыл |2009 жыл ... ... |1 500 000 |295 450 ... |4 379 |2 134 ... ... ... |37 411 |(39 796) ... ... ... |1 541 790 |257 788 ... мен ... ... ... |3 014 105 |954 145 |
( «Лондон-Алматы» сақтандыру компаниясының 2011 ... ... ... ... ... ... табыстары мен шығындар 3-
кестеде келтірілген.
Кесте-3. Инвестициялық қызметтен табыс пен шығындар
(мың теңге)
|Инвестициялық және басқа да қызметтен табыс/шығын,|15 112 ... | ... ... ... сыйақы түріндегі |18 858 ... ... | ... қағаздарды сату/сатып алудан табыс (шығын) |-760 ... | ... мен ... ... ... ... құны |-4 764 ... табыс (шығын) | ... ... ... сыйақы түріндегі |2 972 ... | ... |-1 194 |
( ... ... ... 2011 ... ... есебінен
«Лондон-Алматы» сақтандыру компаниясының инвестициялық ... ... ... 15 112 мың ... Бағалы қағаздар бойынша ... ... 18 858 мың ... ... ... ... ... табыс 760 мың
теңгеге кеміген. Сауда мен сатуға арналған бағалы қағаздар құны өзгергеннен
табыс 4 764 мың ... ... ... ... ... ... келтірілген.
Кесте-4. «Лондон-Алматы» сақтандыру компаниясының үш жылдық қорытындылары
(2008-2010 ж.ж.), (мың ... ... ... ... |(+) |(-) ... |
|Жарияланған капитал, оның |200 000 |200 000 |100 000 | |300 000 ... | | | | | ... ... | | | |-4 550 |-4 550 ... ... ... 057 |13 277 | | |13 277 ... | | | | | ... ... |-14 934 | | |-21 891|-21 891 ... капитал | | | | | ... ... |-154 | | |-358 |-358 ... | | | | | ... меншікті капитал |224 145 |213 277 |100 000 |-26 441|286 478 |
( ... ... ... 2011 ... ... ... ... |Қозғалысы ... ... ... жоспарды орындау 113% |Жүйелі төлемдер үлесін ұлғайту|
|қызмет ... ... ... | |
| ... ... 76% | ... ... ... 576% ... ... ... |Активтерді ұлғайту 122% ... ... ... |
| ... табыс-орындалу |автоматизациялау. Халықаралық |
| |106% ... ... ... |
| | ... ... |Жиналған сақтандыру ... ... ... |
| ... ... 28-ші | |
| ... 9-шы орынға өту | ... даму ... ... ... ... енгіздірілген, |жаңашылдандыру, кадрлар |
| ... ... ... ... қысқарту |
|IT |1С ... (7 ... ... ... |
| ... және ... ... ... ... ... ... ... 31 желтоқсанына
| ... |2010 жыл |2009 жыл ... және оның ... |4 |121.573 |12.760 ... пен ... ... ... ... |5 ... |333.059 ... құны бойынша қаржылық активтер | | | ... |6 |461.503 |70.514 ... ... ... |7 |151.607 |78.268 ... мен ... сақтандыру бойынша|8 |92.701 |57.022 |
|дебиторлық қарыз | | | ... ... ... ... |9 |871.634 |361.115 ... үлесі | | | ... ... мен ... |10,16 |40.438 |8.226 ... ... ... ... | | | ... ... | | | ... ... | |23.548 |15.635 ... ... |12 |9.284 |4.151 ... активтер | |9.130 |13.395 ... ... | ... |954.145 ... және ... сақтандыру |11 |231.245 |70.358 |
|бойынша кредиторлық ... | | | ... ... ... |9 ... |554.921 ... ... мен жөндеу |10,16 |99.186 |54.566 ... ... ... ... | | | ... ... | | | ... ... |11 |5.948 |- ... міндеттемелер | |37.168 |6.512 ... ... | ... |696.357 ... мен ... туралы есеп
2010 жылдың 31 желтоқсанында аяқталған жылға
| ... жыл |2009 жыл ... ... ... ... |15 ... ... | | | ... ... ... сақтандыру |15 |(2.526.19|(907.816) |
|сыйақылары | |7) | ... ... ... ... ... | |423.566 |364.909 ... ... | | | ... ... ... |9,15 |(33.328) |(167.160) |
|резервінде өзгерістер, ... | | | ... ... ... ... | |390.238 |197.749 ... ... сыйақылары | | | ... ... ... сома | ... ... ... ... сақтандыру | |46.735 |16.451 ... | | | ... ... ... ... ... ... |
|шығарып тастағанда | | | ... ... ... шығыстар | |123.790 |(107.177) |
|Қайта сақтандыру ... ... | |78.458 |65.940 ... | | | ... ... (нетто) | |45.332 ... ... ақы мен ... ... |17 |85.605 ... ... табыс |18 |88.382 |18.416 ... ... ... бойынша | |28.687 |(10.179) |
|шығыстарды алып тастағандағы табыстар | | | ... және ... ... |17 |97.593 ... ... | |3.231 |(1.845) ... ... ... | |1.346 |342 ... ... | |128.080 ... ... салынатын салық бойынша шығысқа | |98.411 ... ... ... | | | ... салынатын салық бойынша шығыс |12 |(21.351) |(15.217) |
|Таза табыс/шығын | |77.060 ... ... ... өзгерістер туралы есеп
| ... ... ... |Мен |
| ... ... |шікті капитал|
| | |ы ... ... | |
| | ... | | |
| | ... | | ... ... 31 |200.000 |- |13.276 |213.276 ... | | | | ... | | | | ... алып |- |2.134 |- |2.134 ... ... | | | | ... ... | | | | ... | | | | ... ... | |2.134 |- |2.134 ... ... | | | | ... пен ... | | | | ... ... | | | | ... жылға шығын |- |- ... ... ... ... ... пен | |2.134 ... |50.938 ... барлығы | | | | ... ... |95.450 |- |- |95.450 ... | | | | ... ... 31 |295.450 |2.134 ... |257.788 ... | | | | ... алып |- |2.392 |- |2.392 ... ... | | | | ... ... | | | | ... | | | | ... ... ... |- |(147) |147 |- ... | | | | ... ... | |2.245 |147 |2.392 ... танылған | | | | ... пен ... | | | | ... ... | | | | ... ... ... |- |- |77.060 |77.060 ... ... ... пен | |2.245 |77.207 |79.452 ... ... | | | | ... капиталға |1.124.550 |- |- ... ... | | | | ... жылдың 31 |1.500.000 |4.379 |37.411 |1.541.790 ... | | | | ... жыл ... ҚР ... нарығының жоғары қарқынмен дамуы
сақтандыру операциялары (сақтандыру сыйақылары мен ... ... анық ... жылы ... ... өсуінің негізгі факторы ұлттық
экономиканың тұрақты өсуі, ІОӨ-нің 9,4% ... ... ... өсуінің тағы бір себебі болып міндетті сақтандыру саласында заңдағы
өзгерістер – жұмыс берушінің ... ... ... ... ... тұлғаға зиян келтіру қауіпімен ... ... АҚЖ ... ... ... Заң қабылданған. Бұл сақтандыру
түрлері бойынша жиналған сақтандыру сыйақыларының жиынтық көлемі 2010 ... ... ... яғни ... ... валды көлемінен 10%.
Республика Үкіметі елдің сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... және қайта сақтандыру ұйымдарына жарғылық
және меншікті капиталының минималды көлемін бекітуі туралы» жарғысы, ... ... ... ... ... капитализациясының
үшжылдық жоспары енгізілді.
Бұл шарттарда «Лондон-Алматы» Сақтандыру Компаниясы өз ... және ... ... жақсартып, үздіксіз дамып келеді.
Компанияның даму қарқыны сақтандыру нарығының даму қарқынынан алға ... бұл ары ... ... ... негіз бере отырып, бізге нарықтың 4,4%
тең үлесін алуға мүмкіндік берді (5-кесте).
Кесте-5. ... ... ... ... 2008-2010 жж.
арналған негізгі көрсеткіштері, (мың теңге)
| |2008 |2009 |2010 ... |262 130 |954 145 |3 014 105 ... ... |213 276 |257 788 |1 541 790 ... ... |200 000 |295 450 |1 500 000 ... ... |50 573 |619 487 |1 197 954 ... ... |97 824 |1 272 725 |2 949 763 ... жалпы |1 742 |66 856 |130 530 ... ... ... сыйақылар |47 142 |907 816 |2 526 197 |
( «Лондон-Алматы» ... ... 2011 ... ... есебінен
Сонымен, кестеде келтірілген көрсеткіштер бойынша «Лондон-Алматы»
сақтандыру компаниясымен жиналған сақтандыру сыйақыларының көлемі 2010 жылы
2 949 ... ... ... және 2009 жылмен салыстырғанда 132% ... ... ... өз ... 78% өсті және 130 млн. теңгені
құрады.
2010 жылы өз ... ... ... ... ... жарғылық
капиталын әрбірі 1000 теңге ... 1,5 млн. дана ... ... ... ... 1,5 млрд. теңгеге ұлғайтты.
Біз сақтандыруға келетін тәуекелді дұрыс бағалауға ... ... сол ... 2010 жылы ... ... ... орны ... оның
қызметі сақтандырғанға дейінгі клиент обьектісін ... ... ... қосу ... ... ... тәуекелді дұрыс
бағалауға мүмкіндік береді.
Компания бизнесті әлеуметті-жауапты жүргізу қағидатын ұстанады.
2010 жылы сақтандыру ... ... өсуі ...... ... ... бұған компания оң көзқараспен қарайды.
«Лондон-Алматы» сақтандыру компаниясының өсуі бірқалыпты. ... жол ... ... ... ... ... Оның мәні
қысқа аралықтарда бірінші болу емес, мақсаты ұзынын жеңу. ... өз ... ... ... – ол ... үшін жаңа қызмет
сапасы болып табылады. «Лондон-Алматы» сақтандыру компаниясының стратегиясы
мүлтіксіз құндылықтарды ... ... ... ... ... мәдениетіне сай келеді.
Адамдар – компанияның басты активі және компания персоналды ... ... ... ... ... Қызметкерлердің 80% ағылшын тілін
еркін ... ... ... ... жұмыс
істейтіндерге біліктілік талабы өсіп ... Топ ... ... бойынша тренингтер жиі өтеді. Компанияда сақтандырудан, менеджмент,
маркетинг, актуарлы математика, ... және ... ... ... т.б. ... 200-ден жоғары кітабы бар кітапхана қызмет
атқарады. Компанияда ... ... ... болу үшін ... ... ... қызметкерлердің іскерлігінің деңгейі мен ... ... ... ... ... ... ескеріп отырады.
Сол себепті «Лондон-Алматы» сақтандыру компаниясы қызметкерлерін жоғары
табыстылық пен жұмыс ... ... ... және мамандардың
біліктілігін арттыру мақсатында Германия, ... мен ... ... ... ... ірі ... ... оқуға жіберуге ерекше көңіл бөліп, үздіксіз жүзеге асырып
отырады. Сондықтан компания қызметкерлері ... ... ... ... сай және ... баға ... ... инженерлік зерттеуін қамтамасыз ете ... және ... ... ... ... ... ... сақтандыру жағдайы
бойынша құжаттарды жинауға көмек көрсете алады, бұл клиент қызметкерлерінің
уақытын үнемдейді. Қызметкерлер клиенттердің мүдделерін ... ... ... ... арнайы сақтандыру бағдарламасын ... ... ... заңға сәйкес сақтандырудың барлық
аспектілері бойынша білікті заңи кеңес бере алады.
«Лондон-Алматы» сақтандыру ... ... тек ... ... ... ... сақтандыру компаниясы қызметкерлеріне келетін сату
көлемімен тұрақты шығындардың негізгі көрсеткіштері 1-кестеде ... ... ... ... ... үлесі
|Негізгі көрсеткіштер |2010 |06/05 |2011 |
| ... ... | |
| | | |АОР ... ... |
| | | | | |АОР |
|1 ... сату | | | | | ... |7 795 |38% |8 321 |10 784 |130% |
|1 ... ... | | | | | ... |2187 |-10% |1 594 |1 966 |123% |
|1 ... ... | | | | | ... ... ... |28% |-45% |18% |15% |86% ... саны |98 |-56% |55 |43 |78% ... |2 |0% |2 |2 |100% ... |68 |-100% | | | ... |28 |46% |53 |41 |77% ... ... | | | | | |
| |4% |46% |11% |5% |49% ... ... ... 2011 ... ... есебінен
Кестеде бойынша компанияның әр қызметкеріне келетін сақтандыру өнімін
сату көлемі 130%-ды құрайды. Бұл ... ... ... ... Ал бір ... ... ... шығындар үлесі – 123%, бұл
өткен жылдар мәліметінен 10%-ға кем. Бір ... ... ... ... үлесі 15%-ды құрады, өткен жылдармен салыстырғанда 45%-ға кеміген.
Жалпы қызметкерлер саны салыстырмалы түрде 56%-ға ... ... ... 46%-ға ... ... ... және ... компанияға тек жоғары
қызметпен үлесетін ... өнім ... ... ... 2010 ... ... ... сақтандыру компаниялары арасында «Лондон-
Алматы» сақтандыру компаниясының беделі тоғызыншы орыннан ... ... Даму ... кемітпей және болашақ өсуді мақсат етіп, компания
болашаққа үлкен сенімділікпен қарайды.
«Лондон-Алматы» сақтандыру ... ... ... ... ... ... ішкі бизнес-процестер
• Жоғары білікті мамандар
• Заң алаңы шегінде қызмет атқару
• Минутты табыс емес стартегиялық мақсаттар
• Персоналды оқыту мен дамыту
2010 жылы ISO ... сапа ... ... ... ... бұл ... ... деңгейінде тиімді басқару жүйесін
жабдықтауды қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.
Қызметкерлердің біліктілігін арттыруға үлкен көңіл аудара ... ... ... және ... ... ұстана отырып, тұрақты
ішкі процестерді қолдап, «Лондон-Алматы» Сақтандыру Компаниясы ... ... ... ... ... және ... ... мен сенімділігін қамтамасыз етті.
«Лондон-Алматы» Сақтандыру Компаниясы Қазақстанның Заңына ... ... ... ... ... қамтамасыз етеді және сақтанушының
мүддесін қорғайды.
Қызметкерлердің қайта сақтандыру бойынша ... ... ... ... ... субьектизмді минимизациялау
• Тәуекелді қайта сақтандыруға берілетін көлемді ... Әр және ... ... қайта сақтандыруда қауіпсіздіктің оңтайлы
деңгейін қамтамасыз ету
... ... ... нарығында қайта сақтандырушылар тізімінің
кең болуы
• Қайта сақтандыру міндеттемелері бойынша төлемдер үлесін ... ... ... ... табыстылық пен портфель қауіпсіздігіне және
сақтандыру операцияларының қаржылық тұрақтылығын қамтамасыз етуге ... ... әсер ... ... ... 2010 жылы ... ... Облигаторлы келісімшартын жаңартты, оған автоматты
түрде ... ... ... жүк, авто ... ... ... мен опасыз жағдайлардан сақтандыру түрлері ... ... ... ... орында «Swiss RE Germany AG» (Германия)
компаниясы, S&P AA ... ... ... ... 2011 жылға
компания жауапкершілік қолданыстағы ... ... ... ... ... бойынша лимитті 32 млн.USD және цессия бойынша 440 млн. ... ... ол ірі ... ... болған жағдайда облигаторлы
келісімшартқа қайта сақтандыруға қайта сақтандырылатын ... ... ... ... Сонымен қатар, «Swiss RE Germany ... ... ... ... ... ... ... келісімшартқа отырған.
Қазіргі уақытта біз сақтандыру және қайта сақтандыру саласындағы
келесі брокерлермен тығыз ... ... ... ... ... Ламберт сақтандыру брокері (СиАйЭс)» ЖШС, «EOS RISQ ... ... ЖШС, «СНГ Риск ... Компании (сақтандыру
брокерлері)» ЖШС, және «RFIB Group ... ... ... ... Lloyd Thompson Canada Inc.» және «KoMill ... Co., Ltd» ... брокерлерімен.
Компания халықаралық қайта сақтандыру нарығында тәуекелі жоғары
келісімшарттарын орналастыра отырып, сақтандыру ... ... бұл ... ... ... қауіп келтірмей кумуляцияның
жоғары мүмкіндігімен бір қатарда тәуекелді ... ... ... 2010 жылы ... ... ... ... мен КАСКО түрлеріне жауапкершілік лимиті 20 млн. АҚШ
доллары болатын CAT XOL ... ие ... оның ... Swiss Re
компаниясы болып табылады. Бағдарлама апат шығындарынан (мысалы, ірі жер
сілкінісі) меншікті ... ... ... ... ... ... ... 2011 жылы жауапкершілік лимиті екі ... яғни 40 млн. USD ... бұл ... ... ... өсуі ... оның уақытындағы және адекватты қорғауы туралы айтады.
Барлық қызметкерлер Қазақстандық, Ресей компанияларында тренингілерде
оқытылады, сонымен қатар, «Swiss Re», ... Re», «KoMill Brokers ... Ltd.» ... ... ірі сақтандыру компанияларында тәжірибе алуға
бағытталады. Біліктілікті көтеру ... ... жеке ... ... ... емес, олардың мүмкіндіктері мен жеке сапасын
көтеру біз үшін ... ... ... ... Бұл өз ... ... жоғары стандарттармен байланысты.
Көрсетілетін қызмет сапасын ары қарай жақсарту, жұмыс тиімділігі ... ... ... мақсатында 2010 жылдан бастап
Менеджмент Сапасының Стандарты ISO ... ... ... өзінің тұрақтануы кезеңінде қазіргі заманға сай рыноктық
экономиканың ең негізгі инфрақұрылымы ... ... ... ... бірқатар шаралар өткізілді.
Ұлттық банктің 2008-2011 жылдарда сақтандыру рыногын дамыту бойынша
атап өтетін негізгі міндеттерінің бірі ... ... ... ... істелінетін шараларды бақылау және оның ... ... ... ... мен ... ... ... дамыту. Бағалы қағаздар рыногы, оның ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру тиісті дәрежеде өз дамуына жетеді.
Міндетті сақтандыру түрлерінің ... ... ... ... ... және ... ... сонымен қатар, іскерлік
жауапкершілікпен байланысты бағыттар.
Сақтандыру ... ... ... клиенттер мүддесін ... 2008 ... ... ... ... ... сақтандыру төлемдерін кепілдендіру Қоры құрылған.
Бірінші кезеңде міндетті сақтандырудың негізгі түрлері бойынша
кепілдендіру енгізілген. ... ... ... түрлеріне, оған қоса ерікті
сақтандыру түрлеріне кеңейту жоспарлануда.
Рынок дамуының барлық белгіленген ... ... ... ... ... ... төменлеуі, көлемі мен төлемінің
ұлғаюынан, қайта сақтандыру көлемінің төмендеуінен және тағы басқалар ... сай ... Ең ... ... ... ... ... сапасы мен маркетингті жақсарту. Бұл Қазақстан Республикасындағы
сақтандыру ... және де ... ... ... ... бар актуалды шаралардың бірі болып табылады. Егер шетелде іскер
альянстарды құру немесе кіру күнделікті болса, онда ... үшін бұл ... жай ... Бұл ... үшін ... 2008 ... ... айында
құрылған «Uni Finance» Агенттігі, бұл сақтандыру мен ... ету ... ... екі ... ... мен бір ЗЖҚ,
қаржылық қызмет көрсетудің ... ... ... ... айта ... сақтандырушылардың өнім ассортиментінің кеңеюі. Мысалы, ... ... ... ... ... ... шығыннан сақтандыру
(көршінің терезесін сындыру және т.б.). Ал бір ... ... ... ... үшін ... пілдерді сақтандырған.
Қазақстандағы барлық 37 сақтандыру компания экспорттық кредиттер мен
инвестицияларды жүзеге асырмайды.
Бұл ... ... 2008 ... ... ... ... сақтандыру бойынша Мемлекеттік корпорация құрылды, ол
өз жұмысын 2009 жылы 01 қаңтарда бастады. («Жалпы сақтандыруға» ... ... 01 ... Оның ... міндеттері бар, сондықтан оны
басқа қатысушыларға бәсеке ... ... ... ... шешуге
арналған, бұл жағдайда шетелге инвестиция мен экспортты ынталандыратын
құрылымдық элемент ... ... ... бұл әлі біздің рынокқа
үйреншікті емес. Бұл Корпорацияның ... ... ...... ... жылдарға индустриалды-инновациялық ... ... ... ат ... ... міндеттеріне келесілерді жатқызуға болады:
• тәуекелді сақтандыру және қайта сақтандыру жолымен тауар мен ... ... ... сақтандыру және қайта сақтандыру жолымен шетелге инвестицияны
ынталандыру;
• сыртқы ... ... ... ... сақтандыру қызметі,
кәсіпкерлікпен байланысты арнайы кеңес беру, маркетингтік және ақпараттық
қызмет көрсету.
Корпорацияның ұйымымен келесілер ... ... ... үш жылға бизнес-жоспар
• Қаржылық активтерді басқару стратегиясы
• Акцияларды эмиссиялау проспектісі
• Ішкі аудит қызметі туралы ереже
... ... ... ... ... Еңбекке төлеу туралы ереже
• Инвестицияны сақтандыру ереже
Корпорацияның қаржы активтері ҚР Ұлттық ... ... ... ... ... 2007 жылы ... ... экспорты 9,7 млрд. АҚШ долларын құрады
(өсімі 6,6%), оның 3,8 ... ... (39%) – ... ... тобына
қатысты емес тауарлар.
• Қызмет көрсету экспорты 1,6 млрд. АҚШ долларды құрады (өсімі 22%).
• 2007 жылы шетелге тура инвестиция ... 0,4 ... АҚШ ... жабу
есебімен құралды (өсімі 15,6 есе).
Екінші деңгейлі ... ... ... ... ж.ж. кезеңінде
олармен Т 11 млрд. және 2 млрд. АҚШ доллары экспорттық несие берілген, және
бірде-бір несие және бірде-бір ... ... ... немесе несиелік
тәуекелден сақтандырылмаған.
2009 жылы 1 ... ... ... ... ... ... Республикасының сақтандыру рыногын дамыту Бағдарламасын
бекітті. Бұл ... ... ... ... ... ... негізгі бағыттарды анықтау, сақтандырудың ... ... және ... да ... азаматтардың және
шаруашылық субьектілердің тәуекелінбасқаруда тиімді рыноктық ... ... ... ... ... белгіленген:
Жеке сақтандыруды дамыту
Евро Одақ елдерінде сақтандыру сыйақыларының ... ... ... 8,5% ... ... ... 2008 жылы ол ... Алдыңғы 2000-2007 жылға арналған бағдарламада бұл ... ... ... ... болатын. Біз көріп отырғанымыздай бұл мүмкін емес
болды. Мүмкін жоспарланған кезең аяғына жаңа бағдарлама бойынша 2% ... ... ... Бағдарламада, сонымен қатар, ... ... ... ... сақтандыру бойынша сақтандыру сыйақылары ... ... 80%-ға ... ... ал біздің елде бұл көрсеткіш қазіргі
күні 1,5% ғана. Аталған ... ... ... СССР ... ... 1990 ... мәліметтері 1000 адамға шамамен 834 келісімшарт болғанын
куәландырады. Өмірді сақтандырумен 78% жұмысшылар саны, қызметкерлер ... ... 57% ... ... сақтандырған, 44% жанұя –
үй меншігі мен ... авто ... ... ... ... қамту жоғары болып есептелген, себебі 100% обьектілерді
сақтандыру ... ... жете ... ... өзінде 15-20%
жеке үйлер мен олардың ішіндегі мүлік сақтандырылмаған). ... ... ... ... ... 2,1% ... яғни әр ... 100
сомнан екі сом сақтандыру қызметін төлеуге жұмсалған, ол ... және ... ... ... ... ... ... (1,8%). Жемісті
зейнетақы реформасы мен әлеуметтік қамсыздандыру реформасын ... ... ... ... ... ... ... асыраушысын жоғалтқандарға өмірлік немесе ұзақ мерзімді ... ... ... ... жеке ... ... Ұзақ мерзімді жеке
сақтандыруда, оның ішінде аннуитеттерді ұсыну ... ... ... ... ... ... құру болу керек.
Өзін-өзі сақтандыруды дамыту
Өзін-өзі сақтандыруда жеке және заңды ... ... мен ... да
мүліктік мүдделерін олардың өзін-өзі сақтандыру қоғамын құру ... ... ... ... ... мұндай қоғамдарды қызметі
біртекті тәуекел түрімен байланысты тұлғалар құрады. Негізінен ... ... құру ... ... іскер одағы мен ұйымы
негізінде, біртекті су көлігі иелері және тағы ... ... ... ... ... ... себептерге байланысты
тәуекел санының көптігінен коммерциялық сақтандырушылар сақтандыруға алғысы
келмейтіндігімен сипатталады: шығындардың ... ... ... ... ... ең ... ... тиісті нормативтік құқықтық базаны құру
белгіленген.
Халықтың сақтандыру мәдениетін көтеру
Сақтандыру статистикасының толық негізін құру
Бұл мақсатпен Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ЖАҚ бірігіп сақтандыру әртүрлі ... ... ... ... базасын құру бойынша жұмысты
күшейту ұсынылады.
Міндетті сақтандыруды дамыту
Республиканың міндетті сақтандыру жүйесі (міндетті сақтандырудың ... ... ... ... ... бойынша шамамен 10 сақтандыру
түрі болады. Бұл ... ... ... ... ... жүйесін ЕврАзЭС немесе ТМД шегінде құрумен байланысты сұрақтар
қарастырылады. ... ... ... ... ... ... ... автосақтандыру жүйесі қолданылады.
Сақтандыру нарығының инфрақұрылымын дамыту
Дамыған елдерде сақтандыруды дамытудағы негізгі ... ... ... ... ... ... ... (сақтандыру
брокері мен сақтандыру агенті), ... ... ... және ... да ... ... қатысушылары болып табылады.
Бұл ең алдымен, ... ... мен ... ... ... келтірілген, шығын көлемін дұрыс бағалау қажеттігімен
түсіндіріледі. Қазіргі ... бұл ... тек ... мен ... ғана бар. Сондықтан басқа қатысушыларды ... ... ... ... ... экономиканың жас болуынан және ... ... ... қор нарығының жоқтығы), сақтандыру бойынша білім
беру тәжірибесінің ... ... ... ... ... ... және есеп амортизациясы
Болашақ кадрларды дайындау
Сақтандыру бақылауының тиімділігін дамыту және ... ... ... мен Евро одақ дерективаларымен және
сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... кезеңдік гармония.
Қайта сақтандыру және қосарлы сақтандыру рыногын дамыту
Бағдарлама бойынша кадр ... жаңа ... ... ... енгізуді ұлғайту, сақтандыру (қайта сақтандыру) мен халықаралық
рынокқа ұлттық сақтандыру нарығының ... ... ... ... ... ұзақ мерзімді мемлекеттік саясатты жасақтау
жоспарлануда.
Дегенмен, алдыңғы бағдарламаларды талдай отырып, жаңысын ... ... Жаңа ... көбі ... мен ... ескі ... ... тарау. Қазақстан Республикасының сақтандыру рыногы: жағдайы мен даму
перспективалары
3.1. Қазақстан Республикасында сақтандыру ісін дамыту ... ... ... ... негізгі проблемалары республикада өмірді
сақтандыру нарығының және жеке сақтандырудың басқа түрлерінің жеткіліксіз
дамуының, ... ... ... басқару жүйесін ендіру,
сақтандыру ... ... ... ... туралы статистикалық 
және өзге деректер базасын қалыптастыру әрі оған қол жеткізуді ... ... ... ... ... мәселелері болып
табылады.
      Сақтандыру секторының проблемалары арасында ... ұзақ ... ... ... ... ... ... қымбатшылығын
(құн талаптары заңдарда айқындалған сақтандырудың міндетті түрлерін
қоспағанда) және ... ... ... ... ... жеткіліксіз белсендігі мен сақтандыруға деген ... ... өз ... көбірек банктерге сеніп тапсыратын нақты
сақтанушылардың өмірді сақтандыруға деген төмен ... ... өз ... ... ... есеп бepу) ... төмен
сапасын, сақтандыру ұйымдарының өмірді жинақтаушы ... ... ... заемдар беру жүйесінің дамымағандығын, халықтың
сақтандыру рыногына ... ... ... ... ... және қызмет көрсетудің төмен сапасын, ... ... ... қоса ... ... ... ... отырған қызметтердің шектелуін атап өткен ... ... ... ... ... жүргiзушi субъектiлер мен халықтың
мүдделерiн әртүрлi қатерлерден қорғаудың тиiмдi тетігi және ұзақ ... ішкі ... көзi ... ... белсендi пайдаланатын
қазiргi заманғы ұлттық сақтандыру индустриясы қалыптастырылатын болады.
Сақтандыру жүйесiнiң әлеуетi республика экономикасын тұрлаулы ... ... бiрi ... пайдаланылатын болады.
      Сақтандырудың мiндеттi түрлерi, оның iшiнде мiндеттi әлеуметтiк және
медициналық сақтандыру, ... ... және ... ... ... ... қолдану қамтамасыз етiлетiн болады.
      Сақтандыру нарығының инфрақұрылымын дамыту және оның ... ... ... ... мен ... ... жандандыру жөнiндегi жұмыс жалғастырылатын болады.
Бағалы қағаздар нарығының ... ... ... ... ... ... тиiстi дәрежеде дамиды.
      Сақтандыру шарттары бойынша клиенттердiң мүдделерiн қорғау мақсатында
сақтандырушыларға ... ... ... ... ... асыруға кепiлдiк беретiн қор құрылды. Бiрiншi ... ... ... түрлерi бойынша кепiлдiк берудi енгiзу,
ерiктi сақтандыруды қоса алғандағы қалған барлық түрлерiне кепiлдiк ... әрi ... ... ... бiрi ... және ... ... сәйкес сақтандыру
(қайта сақтандыру) ұйымдарын ... ... ... ... мен ... ... ... болып қала бередi.
Жеке сақтандыруды дамыту мәселелері
      Қазіргі уақытта республикада жеке ... ... іс ... ... қалып отыр.
      Жеке сақтандыруды, оның ішінде ... ... ... ... ... мынадай мәселелермен байланысты:
      халық кірісінің жеткіліксіз деңгейі;
      кеңес заманынан кейінгі ... жеке ... ... ... сенімді қаржылық инвестициялық құралдардың шектелген тобы;
      нақты болатын сақтанушылардың ... ... ... жеке ... ... және ... мңдениетінің төмендігі;
      халықтың ұзақ ... жеке ... ... үшін ... ... Осы ... халықтың сақтандыруға деген сенімінің болмауын жатқызуға
болады, бұл «қаржы пирамидаларына», сондай-ақ КСРО ... ... ... сақтандыру сомаларының  құнсыздануына байланысты
аты шулы жанжалдардың салдары болып табылады.
      Жеке ... ... ... ... ақшаны (жылжымалы,
жылжымайтын мүлік, шетел валютасын сатып алу) ... ... ... ... ... ... бұл барлық уақытша бос қаражатты
бірден біршама тұрақты құндылықтарға ... ... ... экономиканың
инфляция кезеңінің мұрасы болып табылады.
      Еуропа Одағы елдерінде, ... ... ... ... ... ... 8,5 %-ті ... Қазақстан
Республикасында 2008 жыл үшін ол 0,65 %-ті құрады. ... ... ... ... ... ... өмірді сақтандыру
бойынша сақтандыру сыйлықақыларының үлесі 50 %-тен 80 %-ке ... ... ... бұл ... бүгінгі таңда барлығы 1,5 %-ті құрап отыр.
      Көрсетілген көрсеткіштерді қолдана отырып, 1990 жылғы деректер ... ... 834 ... ... қолданыста болғанын көрсетеді. Шамамен
78 %-тей жұмысшылардың, қызметкерлер мен ... ... ... қожалықтарының 57 %-ті өз құрылыстарын, отбасылардың
44 %-ті - үй ... және ... ... ... - өз автомобильдерін
сақтандырды. Сақтандырудың мұндай қамтуы егер объектілердің барлық 100 ... ... де ... ... ескерсек (Ұлыбританияның өзінде жеке
меншік үйлердің және ... ... 15-20 %-ті ... ... болды. Халықтың жалпы ... ... ... 2,1 % болды, яғниәрбір жұмсалған 100 сомның екі сомы
сақтандыру қызметін ... ... мұны ... ... ... ... (1,8 %) сатып алу шығыстарымен салыстыруға
болады.
              Өзара сақтандыруды дамыту
      Әлемдік тәжірибе өзара ... ... ... ... ... ... бірі болып табылатынын дәлелдейді.
Өзара сақтандыру кезінде заңды және жеке тұлғалардың ... ... құру ... ... ... мен өзге де ... ... ... ... ... мұндай қоғамдарды қызметі бір
тектес тәуекелдерге байланысты тұлғалар құрады. Атап ... ... ... ... ... мен бірлестіктер базасында
кәсіпорындар қызметкерлері, бір тектес су көлігі құралдары иелері және ... ... ... ... қажеттілігі ең алдымен коммерциялық сақтандырушылар
әр түрлі себептермен: шығынның жиі ... ... ... ... және c.c. ... ... бас ... тәуекелдердің
көп болуымен негізделген.
      Сақтандырудың өзара нысанының басты ... бірі ... ... салыстырғанда төмен құны болып табылады, бұл
оның басқа артықшылықтарымен ... ... ... ... әлемдік
сақтандыру тәжірибесінде кеңінен таралу тағдырын анықтады. Әлемдегі он ірі
сақтандыру компанияларының алтауы өзара ... ... ... Бес ірі ... ... ... (АҚШ, ... Германия,
Ұлыбритания, Франция) өзара сақтандыру операциялары бойынша үлесі барлық
сақтандыру ... ... 40%-ті ... ... ... үлесі шамамен 5%-ті құрайтын, ал ... ... ... ... шамамен 1600 АҚШ доллары келетін
Швецияда, 89 ірі сақтандырушылардың 21-і өзара сақтандыру ... ... ... ... принципі қоғамның барлық мүшелеріне
сақтандыру жағдайы келген кезде шығын ... ... ... ... қоғамының акционерлік қоғамнан айырмашылығыәрбір сақтанушы онда
бір мезгілде ... ... ... ... Бұл ... халықаралық тәжірибеде өзара сақтандыру ... ... ( ... ... сыйлықақыларының көлеміне қарай)
мемлекеттік органдар тарапынан реттелуге жатпайды, бұл көптеген кішігірім
өзара сақтандыру ... ... ... ... Сонымен қатар, Қазақстанда өзара сақтандыру ... ... ... ... көп, бірақ мұнда өзара сақтандыру қоғамының
құқықтық мңртебесін және олардың қызмет ету шарттарын ... ... ... ... роль ... ... ... да осы саладағы бірінші
кезектегі міндет тиісті нормативтік құқықтық базаны құру болып табылады. 
Халықтың сақтандыру мәдениетін көтеру
      ... ... және ... қызметін дамытудың негізгі
міндеті халықтың сақтандыру мңдениетін ... ... және одан әрі ... ... ... уақытта сақтандыру рыногы дамуының төмен деңгейі
халықтың жеткіліксіз сақтандыру мәдениетінің қалыптасқанын айтуға ... ... ... ... жалпы алғанда сақтандыруға деген ... ... ... ... ... тарапынан әлеуметтік
және өзге көмегіне тарихи қалыптасқан бағытта болуын, сақтандыру өнімдері,
сақтандыру ұйымдарының қызметі туралы ... ... оның ... ... ... беру ... орай, сақтандыру қызметінің
мағынасын түсінбеуін, сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... болмауын, халықтың кірісімен
салыстыруға болмайтын жоғары сақтандыру ... ... ... шарттарын жатқызуға болады.
      Халықтың сақтандыру мәдениетін көтеру ... ... ... шешу үшін ... ... ... кәсіби қатысушыларының
және олардың ... ... ... ... ... үшін сақтандырудың тартымдылығын арттыратын кең көлемді іс-
шараларды жүзеге асыру қажет.
      Осыған орай, осы ... іске ... ... ... ... ... ... болжанып отыр:
      тұрақты негізде сақтандыру нарығының кәсіби қатысушыларымен ... ... ... сақтандыру қызметінің рыногы және
сақтандыру өнімдері туралы, оның ... ... ... ... ... ... ... жөнінде толық әрі объективті
ақпараттың берілуіне бағытталған халық арасында оқу-ағарту және түсіндірме
жұмысын ... ... ... ... кәсіби білім деңгейін арттыруға
бағытталған тақырыптық конференцияларды, семинарларды тұрақты өткізу;
      халықты сақтандыру рыногындағы заңсыз немесе заңға қарсы ... ... ... ... ... сақтандыру агенттерінің және
Қазақстан Республикасының резидент еместері - ... ... ... туралы хабардар ету;
      сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын жасаған кезде және сақтандыру
қызметінде қолданылатын басқа құжаттарда пайдаланылатын ... ... ... ... ... ... қалыптастыруда сақтандыру ұйымдарының
және олардың бірлестіктерінің ролі ... зор, ... ... ... өзараәрекет етуді жандандыру, елдің қалың көпшілігі үшін білім
беретін әрі оқытатын бағдарламаларды ұйымдастыру, халықтың ... ... ... ... ... жүргізу қажет және
керек болғанда жаңа сақтандыру өнімдерін әзірлеу қажет.
      Қазіргі уақытта отандық сақтандыру ... ... ... ... ... (40 ... ... емес, негізінен классикалық.
Салыстыру үшін АҚШ-да ... ... 3 ... астамы қолданылуда,
Еуропада 400-500).
      Халықтың сақтандыру және сақтандыру қызметі туралы хабардар ... ... ... бірі мамандандырылған баспасөз басылымының
шығарылымы болуы тиіс ... ... ол жоқ), оны ... ... ... ... кәсіби қатысушыларының қатысуы
әбден мүмкін.
Кадрлық әлеуетті дайындау
      Отандық сақтандыру нарығының жедел дамуы және оның әлемдік ... кіру ... ... ... кадрларының кәсіби
біліктілігін түбегейлі түрде көтеру қажеттілігін ... ... ... уақытта сақтандыру ұйымдарының басшыларының және мамандарының
мейілінше көпшілігінің не арнайы білімі, не ... ісі ... ... және ... ... отыр. Бұл сақтандыру ұйымдары
менеджерлерінің дұрыс тарифтік және инвестициялық саясат ... ... ... және тағы сол ... көрініс беріп, нәтижесінде ... ... олар ... ... саны мен ... ... әсер ... Сақтандыру индустриясы кадрларының басым бөлігінің кәсіби
дайындығының ... ... ... ... ... ... мамандандырылған ғылыми-зерттеу және білім беру орталықтарының
болмауына байланысты. ... күні ... ... ... заң және
экономикалық жоғарғы оқу орындарындағы ... ... ... бухгалтерлік есеп, сақтандыру құқығы және басқалар) ... ... ... мамандарының қайта даярлау және кәсіби деңгейін
көтеру жөніндегі ... ... ... осы ... ... жеке өз аясында шешуге мәжбүр етіп отыр, бұл ... және өзге де ... ... ... өз
қызметкерлерін шетелде оқытуды немесе осы ... үшін ... ... тек ірі ... ұйымдары ғана ұйымдастыра алады.
      Сақтандыру саласындағы кадрларды кәсіби даярлауға ... осы ... ... шешу ... ... ... ... шешу
қажет:
      1. Сақтандыру рыногы қызметкерлерін қайта даярлау және біліктілігін
көтеруді орта және ... ... ... беру ... ... ... оқу ... семинарлар және басқа оқыту
нысандары жүйесі арқылы жүзеге ... Бұл ... ... ... ... ... ... оқу бағдарламасы негізінде жүргізілуі тиіс. Осы міндетті іске асыру
мақсатында сақтандырушылардың ... ... ... ... ... ... сақтандыру ұйымдарының үлестік қатысы есебінен құру туралы
мәселені қарау қажет.
      2. Орта және ... ... оқу ... ... сақтандыру ісі
мамандарын дайындау жөніндегі орталықтар құру.
      Осы ... іске ... ... оқу ... ... жұмыс істейтін
сақтандыру ұйымдары қызметкерлерінің оқыту, біліктілігін көтеру және қайта
даярлау курстарын ашу ... ... ... мамандығы бойынша
оқыту топтарын ашу мәселесін зерттеуді көздейді.
      3. ... ... және ... ... ... ... ұйымдардың мүмкіндіктерін мамандарды даярлау және біліктілігін
көтеру мақсатында барынша пайдалану.
Сақтандыру белгілі бір сақтандыру жағдайларының ... ... ... жеке ... мүліктік мүдделерін қорғау үшін сақтандыру жарналары
мен сыйлықақылары есебінен мақсатты ақшалай ... ... ... ... ... ... ... және бір жағынан
алғанда мемлекеттің қаржы жүйесінің ... ... ... Ал ... ... сақтандыру сол қаржы жүйесінің мына ... ... ... қатынаста болады: мемлекеттік ... ... ... ... қаржылары, кәсіпорындардың қаржылары, және
т.б. жекеше қаржылар. ... ... ... ... ... мен ... кәсіпорындардың, мекемелердің,
ұйымдардың, басқа да сақтандыру (қайта сақтандыру) ... ... ... сақтандыру қызметі күрделі құрылымдағы, белгілі бір талаптар мен
бағыттарды ұстана отырып жекеменшік және мемлекеттік қаржы-қаражаттарға
негізделіп, ... ... және т.б. ... ... ... ... ... мемлекеттің қаржылық қызметінің бір түрі ретінде
және кәсіпкерлік қызмет ретінде сақтандыру ісін жүзеге асыруға ... ... ... ... ... мен ... болып
табылады. "Сақтандыру қызметі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 4-
бабының 2 ... заң ... ... ... — сақтандыру (кайта
сақтандыру) ұйымының сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын жасау мен
орындауға ... ... ... ... ... уәкілетті мемлекеттік органның ... ... ... қызметі" деп көрсеткен.
Әрине, осы ... ... ... ... ... ... ... мақсаты мен атқаратын негізгі функциясы
төтенше қатерлі жағдайлардың туындауына орай орын алған алатын зардаптар
мен зиянның орнын ... ... ... болып табылады. Сонымен бірге,
алдын алу шаралары да қарастырылады. ... осы ... ... ... ұйымдары мен жекеменшік сақтандыру компанияларының
бірінші ... ... ... ... ақша ... құру ... сақтандыру қызметінің мына келесідей түсінігін беруге болады:
"Сақтандыру қызметі деп, сақтанушылармен жасалған шарттардың негізінде,
олар ... ... ... және басқа тартылатын қаражаттар
есебінен" мақсатты сақтандыру қорын құру арқылы сол шарттарда көзделген
сақтандыру ... ... ... ... ... жеке тұлғаға
келтірілген зиянның орын толтыру және алдын-алу, калпына келтіру ... ... ... бар ... ... ... ... айтамыз".
Коммерциялық тұрпаттағы, жеке меншік қаражаттары негізінде сақтандыру
қызметін жүзеге асыратын сақтандыру (қайта ... ... ... ... қызметтің негізгі түрі болып табылады. Сақтандыру
ұйымы сақтандыру қызметінен басқа мына келесідей іс-қимылдарды жүзеге асыра
алады: ... ... ... ... консультациялық қызмет көрсету; сақтандыру агенті ... ... ... атқару; уәкілетті мемлекеттік ... ... ... тәртіппен инвестициялық қызметті
жүргізу; жинақтаушы сақтандыру ... ... ... алу ... өз ... ... беру; сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету құралдарын сату;
сақтандыру ұйымдарының мұқтаждықтары үшін ... ... ... ... ... сақтандыру шарттарын ... ... ... мүлікті сату немесе жалға беру; сақтандыру саласындағы
мамандардың ... ... ... ... оқытуды
ұйымдастыру және жүргізу; консорциум немесе жай серіктестік құруға қатысу.
Бұлардан басқа ... бір ... егер ... ... ... ... ... сақтанушылардың (сақтандырылушылардың, пайда
алушылардың) материалдық мүдделерін қамтамасыз етуге кепілдік беретін ақша
қорларын құруға ... ... ... ... яғни ... ... ... Банк
сақтандыруды қадағалау департаментінің лицензиялау жөніндегі басқармасы
беретін лицензиясы жоқ тұлға өз ... ... ... ... ... жүзеге асыруға, негізгі немесе қосымша қызмет түрінде
сақтандыру брокерінің, уәкілетті аудитордың, актуарийдің қызметін ... жоқ ... ... ... ... лицензияның "Сақтандыру қызметі туралы" Қазақстан
Республикасы ... ... ... ... тәртіп негізінде
берілетінін естен шығаруға болмайды. Мемлекеттік уәкілетті ... ... ... ... ... ... ... лицензия беруден мынадай
жағдайларда бас тартуы әбден ықтимал:
1. егер ... ... ... ... ... ... ... бастап алты ай ішінде лицензия алу үшін уәкілетті мемлекеттік
органға өтініш ... егер ... ... ... ... ... асыру
құқығына сақтандырудың қосымша сыныбын енгізу барысында; а). өтініш берген
күнге дейінгі соңғы алты ай ішінде сақтандыру ісі және ... ... ... талаптарын сақтамаса; б).сақтандыру қызметін жүзеге
асыру ... ... ... ... тұрған болса;
в). сақтандыру қызметін жүзеге асыру құқығына ... ... ... ... ... уәкілетті мемлекеттік органнын
нормативтік құқықтық актілерінде көзделген ... ... ... жылдың желтоқсанының 18-інде қабылданған "Сақтандыру қызметі
туралы" Қазақстан Республикасы заңының 6-бабының ... ... ... ... ... "өмірді сақтандыру" саласы және "жалпы
сақтандыру" саласы бойынша жүзеге асырылады.
Сақтандыру қызметiн реттеу және ... ... ... ... ... ... және қадағалауды жүзеге
асыру мақсатында:
1) жеке және заңды тұлғалардың сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының
ірі қатысушысы мәртебесіне ие ... ... беру және ... ... бас
тарту, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының ... ұйым ... ... ие ... рұқсат беру тәртібін айқындайды, аталған келісімдерді және
рұқсаттарды береді не ... ... бас ... сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының сақтандыру резервтерiн
қалыптастыруына қойылатын талаптарды белгiлейдi;
3) сақтандыру (қайта сақтандыру) ... ... ... әдiстемесiне қойылатын талаптарды белгiлейдi;
4) сақтандыру (қайта сақтандыру) ... ... ... ... ... ... сақтандыру полистерiнiң нысандары мен мазмұны бойынша талаптарды
белгiлейдi;
6) актуарийлiк қорытынды және оның мазмұнына талаптар негiзiнде аннуитет
шарттарын ... ... ... ... ... ... ... мен талаптарын айқындайды;
7) жинақтаушы сақтандыру бойынша қызметтi жүзеге ... ... өз ... ... беру ... мен ... сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының ... және ... ... ... оның ... ... ... ұйымының белгiленген ... ... ... заңдарымен) мерзiмдердi бұза отырып орындаған шарттарын
есепке алу тәртiбiн айқындайды;
9) сақтандыру (қайта ... ... ... ... тiзiлiмiн жүргiзедi;
10) Қазақстан Республикасының сақтандыру және сақтандыру қызметi туралы
заңдарында белгiленген жағдайларда сақтандыру қызметiн ... ... ... ... алу туралы шешiм қабылдайды және уақытша
әкiмшiлiктi ... ... ... ... ... түрлерi бойынша сақтандыру төлемдерiне мiндеттi
ұжымдық кепiлдiк беру тәртiбiн айқындайды;
12) Қазақстан Республикасының заң актiлерiне сәйкес өзге де ... ... ... ... ... ... - ... ұйымның
қызмет көрсетуiн пайдаланушы, сондай-ақ өз қаражаттарын қаржы ... жеке ... ... тұлға; қаржы рыногындағы кәсiби ... ... ... ... ... ... қызмет; уәкiлеттi орган -
қаржы рыногы мен қаржылық ұйымдарды реттеу мен қадағалауды жүзеге асыратын
мемлекеттiк ... ... ұйым - ... қызмет көрсету жөнiндегi
кәсiпкерлiк қызметтi жүзеге асыратын заңды тұлға; ... ... - ... ... мен ... ... қаржы құралдарының шығарылуына және
айналысына байланысты қатынастардың жиынтығы; қаржы қызметтері - сақтандыру
рыногына, бағалы ... ... ... ... ... қызметі, банк қызметі, Қазақстан Республикасының заңнамасына
сәйкес алынған лицензиялар негізінде жүзеге асырылатын банк ... ... ... ... ... қызметі, сондай-ақ орталық
депозитарийдің және лицензиялауға жатпайтын өзара сақтандыру қоғамдарының
қызметі. 
Қазақстан Республикасының қаржы ... мен ... ... ... және ... ... заңдары Қазақстан Республикасының
Конституциясына негiзделедi, Заңнан және Қазақстан Республикасының өзге ... ... ... тұрады.
Егер Қазақстан Республикасы бекiткен ... ... ... ... ережелер белгiленсе, халықаралық ... ... ... мен қаржылық ұйымдарды мемлекеттiк реттеудiң ... ... ... мен ... ... рыногы мен
қаржылық ұйымдарды мемлекеттiк реттеудiң және қадағалаудың ... ... мен ... ... ... тұрақтылығын қамтамасыз ету
және тұтастай алғанда қаржы жүйесiне деген сенiмдi қолдау; қаржылық қызмет
көрсетуді тұтынушылардың мүдделерiн ... ... ... қамтамасыз
ету; қаржы рыногында адал бәсекенi қолдауға бағытталған қаржылық ұйымдардың
қызметi үшiн тең құқықтық жағдайлар жасау ... ... ... мен ... ... ... ... және
қадағалаудың принциптерi: 1) ... мен ... ... ... 2) қаржылық ұйымдар мен қаржылық қадағалау қызметiнiң айқындығы;
3) тәуекелдердi бағалауға ... ... ... ... 4) жаңа ... ... және қызмет көрсетудi дамытуды қолдау
арқылы қаржылық қызмет көрсетудi ... ... ... ету ... ... ... ... қаржы рыногына
қазiргi заманғы технологияны енгiзу; 5) ... ұйым ... ... ... ... мен ... ұйымдарды мемлекеттiк реттеудiң ... ... ... ... ... ... қаржылық ұйымдарды корпоративтiк басқаруды жақсарту ... ... ... ... ... ... сақтау
мақсатында қаржы рыногы мен қаржылық ұйымдардың мониторингi; ... ... ... қаржы рыногының қауiпке неғұрлым бейiм
салаларында қадағалау ресурстарын ... ... ... енгiзудi ынталандыру, қаржылық ұйымдардың қызметi және ... ... ... көрсету туралы ақпараттың тұтынушылар үшiн
толымдылығын және қолжетiмдiлiгiн қамтамасыз ету болып табылады.
Пруденциялық нормативтер және ... ... өзге де ... мен
лимиттер Уәкiлеттi органның қаржылық ұйымдар үшiн ... ... және ... ... ... ... ... қорғауды
қамтамасыз ету мақсатында белгiлейтiн экономикалық шектеулер пруденциялық
нормативтер ... ... ... заң актiлерiнде көзделген ... ... ... ... және сақталуы мiндеттi өзге де
нормалар мен лимиттердi шоғырландырылған негiзде белгiлеуге құқылы.
Қаржы рыногы мен ... ... ... мен қадағалауды Қазақстан
Республикасының Президентi айқындайтын бiртұтас уәкiлеттi орган ... ... ... ... Президентiне тiкелей бағынады
және есеп бередi және Қазақстан Республикасының Президентi бекiтетiн ол
туралы Ереженiң негiзiнде ... ... ... ... төлеу жүйесiн Қазақстан Республикасының
Президентi уәкiлеттi ... ... ... ... ... ... ұсынуы бойынша бекiтедi.
Уәкiлеттi органды қаржыландыру Қазақстан ... ... ... қаражаты (шығыстар сметасы) есебiнен жүзеге асырылады. ... ол ... ... ... тәртіппен шығыстарды өтеуге байланысты
өзге де қаржы түсiмдерiн иеленуге құқылы, олар қаржы жылының ... ... ... ... ... ... ... органның қызметкерлерiне еңбекақы төлеу жағдайларын оның
Басқармасы айқындайды.
 Қаржылық ұйымдарының қызметiн реттеу және ... ... ... ... мен ... ... орган қаржылық ұйымдардың
қызметiн реттеу және қадағалау мақсатында: 1) ... ... ... ... ... қаржылық ұйымдарды ашуға (құруға), оларды
ерiктi түрде қайта құру мен ... ... ... және оны керi ... ... ... бөлiмшелерiн ашуға келiсiм бередi, ... ... мен ... беру ... айқындайды; Қазақстан
Республикасының заң актiлерiнде көзделген жағдайларда қаржылық ұйымдардың
басшы қызметкерлерi лауазымдарына адамдарды сайлауға (тағайындауға) келiсiм
бередi не ... ... бас ... сондай-ақ аталған келiсiмдi берудiң
не беруден бас тартудың тәртiбiн айқындайды;
Қазақстан Республикасының заң актiлерiнде көзделген жағдайларда ... ... ... ... ... ... беру, қолданылуын
тоқтату және керi қайтарып алу тәртiбiн ... ... ... ... тоқтатады және керi қайтарып алады; қаржылық ұйымдар,
қаржылық қызмет көрсетудi тұтынушылар, басқа да жеке және ... ... ... Республикасының аумағында орындалуы мiндеттi ... ... ... ... ұйымдар үшiн, оның ... ... ... ... және ... ... де нормалар мен лимиттердi бекiтедi; қаржылық ұйымдар мен олардың
аффилирленген ... ... ... және ... қоспағанда) тiзбесiн, нысандарын, табыс ету мерзiмдерi мен
тәртiбiн белгілейді; Қазақстан ... заң ... ... ... ... Республикасының бухгалтерлiк есепке алу
мен қаржылық есеп беру және бухгалтерлiк есеп стандарттары туралы заңдарын
қаржылық ... ... ... жүзеге асырады;
Қазақстан Республикасының заң актiлерiнде көзделген жағдайларда және
шектерде, оның iшiнде аудиторлық ... ... ... ... ... ... аффилиирленген тұлғаларының қызметiн тексередi; қаржылық ұйымдарға
Қазақстан Республикасының заң ... ... ... ... ... мен санкциялардың қолданылу тәртiбiн айқындайды және қолданады;
Қазақстан Республикасының заң актiлерiнде көзделген жағдайларда Қазақстан
Республикасының ... ... ... ... ... ... сатып алу туралы шешiм қабылдайды; Қазақстан Республикасының заң
актiлерiнде көзделген жағдайларда ... ... ... қызметiн бақылауды жүзеге асырады; қаржылық ұйымдар туралы
мәлiметтердi (қызметтiк, коммерциялық, банктiк немесе өзге де ... ... ... ... қоспағанда), оның iшiнде оларға
қолданған шаралар туралы ақпаратты бұқаралық ... ... ... ... ... және ... аффилиирленген
тұлғаларына, оның iшiнде аудиторлық ұйымдарды тарта отырып:
1) қаржылық ... мен ... ... ... ... ... ... 2) қаржылық ұйымдармен олардың аффилиирленген тұлғаларының
басқарма ... және ... ... рәсiмдерiнiң Қазақстан
Республикасының заңдарына сәйкестiгiн айқындау; ... ... ... айқындау; қаржылық қызмет көрсетудi тұтынушылар
құқықтарының бұзылуын анықтау және оның ... алу; ... ... ... ... ... ... жөнiндегi уәкiлеттiк берiлмеген қызметтi
анықтау және оның алдын алу мақсатында тексеру   жүргiзуге құқылы.
Уәкiлеттi орган осы ... 1 және ... ... ... ... ... көзделген ерекшелiктердi
ескере отырып, қаржылық ұйымдарды реттеу және қадағалау жөнiндегi өзге де
өкiлеттiктердi жүзеге асырады. ... ... ... ... актiлерiнде көзделген жағдайларды қоспағанда, қаржылық ұйымдардың
қызметiне араласуға құқылы емес.
 Бағалы қағаздар рыногы субъектiлерiнiң ... ... және ... Уәкiлеттi орган бағалы қағаздар рыногы субъектiлерiнiң
қызметiн реттеудi және қадағалауды ... ... ... ... ... ... ... ретiнде таниды; мемлекеттiк емес эмиссиялық
бағалы қағаздар шығаруды мемлекеттiк тiркеудi жүзеге асырады, ... және ... ... ... мен өтеу және бағалы
қағаздар шығаруды жою туралы есептердi қарап, ... және ... ... ... ... ... бередi; бағалы
қағаздарды, оның iшiнде туынды бағалы ... ... ... ... және ... ... мен тәртiбiн, мемлекеттiк бағалы
қағаздарға ұлттық бiрегейлендiру нөмiрлерiн берудiң тәртiбiн айқындайды;
бағалы қағаздарды, оның ... ... ... ... шығаруды
мемлекеттiк тiркеудiң, оларды ... және ... ... ... ... есептердi қараудың талаптары мен тәртiбiн белгiлейдi;
бағалы қағаздардың және туынды бағалы қағаздардың орналастырылуы ... ... және ... ... ... мен ... айқындайды;
Бағалы қағаздардың мемлекеттiк тiзiлiмiн, бағалы қағаздар рыногындағы
қызметтi жүзеге ... ... мен ... ... ... қағаздар рыногында кәсiби қызметтi жүзеге асыру шарттары мен
тәртiбiн, оның ... ... ... ... ... шарттары мен
тәртiбiне қойылатын талаптарды белгiлейдi; зейнетақы ... ... ... ... ... ... ... және
институционалдық инвесторлардың инвестициялық қызметiн жүргiзу ... ... ... ... ... және ... реттейтiн ұйымдардың қызметiн жүзеге асыру тәртiбiн белгiлейдi; бағалы
қағаздардың, оның iшiнде туынды ... ... ... ... ... ... рыногында инсайдер ақпаратын немесе қызметтiк,
коммерциялық, ... ... ... ... өзге де ... ... пайдалану арқылы мәмiлелер жасауға бақылауды ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының заңдарына
сәйкес реттеу мен бақылауды жүзеге асырады; бағалы ... ... ... үшін тәуекелдерді басқару жүйелерінің болуы жөніндегі
талаптарды белгілейді; Қазақстан ... заң ... ... ... ... жүзеге асырады.
  Жинақтаушы зейнетақы қорларының қызметiн реттеу және қадағалау
ерекшелiктерi Уәкiлеттi ... ... ... ... ... және ... ... асыру мақсатында: 1) жинақтаушы зейнетақы
қорларының құрылтайшыларына, акционерлерiне, ... ... ... белгiлейдi; жинақтаушы зейнетақы қорлары жарғылық
капиталының ең аз мөлшерiн, оны ... ... және ... алушылардың жеке зейнетақы шоттарындағы жинақталған ... ... ... ... тәртiбiн белгiлейдi және оның дұрыс
жүргiзiлуiн бақылауды жүзеге асырады, ... ... ... ... ... ... жеке және заңды тұлғалардың ашық
жинақтаушы зейнетақы қорының ірі қатысушысы ... ие ... ... және келісім беруден бас тарту тәртібін, аталған келісімді алу үшін
ұсынылатын құжаттарға қойылатын талаптарды ... ... ... не ... бас ... жинақтаушы зейнетақы қорларының еншілес ұйым
құруына және ие болуына рұқсат беру және ... ... бас ... зейнетақы қорының басқа заңды тұлғалардың жарғылық капиталына
едәуір қатысуына рұқсат беру ... ... ... рұқсаттарды
береді не беруден бас тартады;жинақтаушы зейнетақы қорлары ... ... ... ... жөніндегі талаптарды белгілейді;
жинақтаушы зейнетақы қорларының ... ... ... ... ... ... жинақтаушы зейнетақы қорының зейнетақы
активтерiн, оның ... ... ... ... ... ... ... белгiлейдi; Қазақстан Республикасының зейнетақымен
қамсыздандыру ... ... ... ... ... ... және зейнетақы төлемдерiн жүзеге асыру жөнiндегi қызметке
берiлген жинақтаушы зейнетақы қорларының лицензиясын керi қайтарып ... ... ... және ... әкiмшiлiктi (уақытша әкiмдi)
тағайындайды; жинақтаушы зейнетақы қорларын консервациялау туралы шешiм
қабылдайды; ... ... заң ... сәйкес өзге де
функцияларды жүзеге асырады.
 Қаржылық ... және ... ... ... ... ... ... жүзеге асыратын заңды тұлғаларды, бағалы
қағаздар ... ... ... ... ... сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарын, жинақтаушы
зейнетақы ... ... ... және ... ... ... және олардың аффилиирленген тұлғаларын, ... ... ... ... ... ... тұлғаларды, бағалы
қағаздар эмитенттерін, кредиттік бюроларды, ... ... ... ... ... ... ... қорларын (бұдан әрі - ұйымдар) тексеруді уәкілетті орган дербес
не басқа мемлекеттік органдар мен ұйымдарды тарту ... ... ... ... ... ... түрлерге бөлінеді:
1) кешенді тексеру - уәкілетті ... ... ... ... бір ... жиі ... таңдаулы тексеру - жеке және заңды тұлғалардың өтініш жасауына
байланысты ұйымдар ... ... ... бойынша, сондай-ақ
уәкілетті орган бақылау және ... ... ... шеңберінде
Қазақстан Республикасы заңдарының талаптарын бұзушылықтарды анықтаған
жағдайда;
3) рейдтік тексеру - ... ... ... олардың Қазақстан
Республикасы заңнамасының жекелеген талаптарын сақтауы мәселелері бойынша
бір мезгілде қамтитын тексеру.
3. Уәкілетті орган ұйымды ... ... ... ... хабардар етеді.
Тексерілетін ұйым тексеру жүргізу басталарда тексеру ... ... ... ... ... екі ... ұйымға беріледі, оның біреуі ұйымның хабарламаны
алғаны туралы белгі қойылып, уәкілетті органға ... ... ала ... да ... ... ... ... келесі күннен кешіктірмей тексеру тобы жетекшісінің
атына мынадай: тексеру жүргізуді қамтамасыз етуге жауапты басшы туралы ... ... адам ... ... ... құжаттарды (мәліметтерді)
әзірлеуге, оларды уақытында тексеру тобына ... және ... ... ... алуға жауапты мамандары туралы деректерді ... ... ... ... ... ... ... тексеру жүргізу мерзімін
ұзартуы мүмкін, бұл жөнінде ұйымға жазбаша хабарлама жіберіледі.
Ұйым тексеру тобына уәкілетті ... ... ... ... ... ... ... көрсетуге, сондай-ақ кез келген
лауазымды адамдар мен ... ... алу ... және ақпаратты
тексеру үшін қажетті кез келген көздерге қол жетімділікті қамтамасыз ... Ұйым ... ... ... ... үшін жеке үй-жай және өз
әкімшілік ғимараттарына кіруге рұқсат береді, өз ... ... ... ... ... (ауызша және жазбаша) беруін,
ұйымның қызметіне қатысты ақпараттарға, оның ішінде ... мен ... ... қол ... ... ... ... қажетті құжаттардың көшірмелерін түсіруге мүмкіндік береді, сондай-
ақ тексеру тобына тексеруді уақтылы аяқтауға көмек көрсетеді.
Тексеру тобы ұйымға қарау үшін ... ... ... ... ... ... ... тобының орындаушысы мен жетекшісі қол қояды.
Аралық ... ... ... бар ... ... ұйым ... есепті
алған күннен бастап төрт жұмыс күні өткенде өздерінің жазбаша қарсылықтарын
табыс етеді.
Аралық есептерде жазылған қорытындылар алдын ала ... ... ... ... ... мен ... оның ... үшінші
тұлғалардан алынған ақпарат ескеріліп, тексеру нәтижелері туралы жиынтық
есепте қайта қаралуы мүмкін.
Ұйым ... ... ... ... күні не ... белгіленген
мерзімдерде тексеру нәтижелері туралы аралық және ... ... ... үшін ... ... ... мен ... соның ішінде олардың
көшірмелерін табыс етуге міндетті.
Тексеру тобының жетекшісі ... ... ... ... тиіс жазбаша сауалдар жібереді.
Тексеру тобының мүшелері тексеру жүргізу кезінде ұйымнан ... ... және ... ... ... ... аяқталғаннан кейін отыз күнтізбелік күн ішінде ұйымның ... ... ... ... мен оның ... ... қол қойған
тексеру нәтижелері туралы қорытынды есептің екі данасы жіберіледі.
Уәкілетті ... ... ... ... ... ... ... есеп жасау мерзімін ұзарта алады.
Басшы (орынбасар) не ұйымды тексеруді жүргізуді қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ... бірінші данасын қабылдап
алады, есептің екінші ... ... ... қол ... оның ... ... ... атын, әкесінің атын көрсете отырып, алған күні
туралы белгі қояды және тексеру нәтижелері туралы қорытынды есепті ... ... ... ... оны ... ... ... Тексеру
нәтижелері туралы қорытынды есепте жазылған тексеру ... ... ... және ... ... ... ... үшін жеткізеді.
Тексеру нәтижелері туралы қорытынды есепте жазылған тексеру нәтижелері
бойынша келіспеушіліктер болған ... ұйым ... ... ... ... алған күннен бастап он күнтізбелік күн ... ... ... ... ... ... етеді.
Тексеру нәтижелері туралы қорытынды есепте жазылған ұйымды ... ... ... ... ... оның орынбасарының өткізілетін
мәжілісте ұйым басшыларын шақыра отырып қаралуы мүмкін.
Мәжіліс нәтижелері мәжіліс төрағасы қол қоятын хаттамамен ... қол ... ... бастап бес күнтізбелік күн ішінде ұйым басшысына
танысуға ... Ұйым ... ... ... ... ... күннен бастап үш жұмыс күні ішінде оны уәкілетті ... ... ... ... ұйымның хаттамамен қарсылықтарымен келіспеген кезде
соңғы шешімді уәкілетті ... ... ... оның ... қабылдайды.
Тексеру нәтижелері тек қана уәкілетті органның өз функцияларын ... ... ... ... ... ... ... ұйым өзінің қаржылық
дәулеттілігін растау үшін жарнамалық ... өзге де ... ... ... ол ... ... ... Республикасының
заңдарында көзделген жағдайларды ... ... ... ... ... ... ... еткен қаржылық және өзге де есептіліктің
құжаттық деректері мен ... ... ... қорытынды есепте
келтірілген мәліметтерінде алшақтық болған жағдайда, ұйым ... ... ... өз ... ... ... ... ішінде алдыңғы есеп күндеріне сәйкес келтіреді.
Ұйым жоспарланған ... және ... ... ... ... кемшіліктерді жою жөніндегі жауапты орындаушылары көрсетілген іс-
шаралар жоспарын уәкілетті ... ... ... ... ... ... ... уәкілетті органмен ... ... мен ... жою ... есептерді не іс-шаралар жоспары
бойынша өзіне алған міндеттердің орындалмау себептері ... ... ... тексеруді белгіленген мерзімдерде жүргізуге мүмкіндік болмауына
әкеп соқтырған, құжаттарды, ақпараттарды тексеру ... ... ... ... бас тартқан, осы баптың 7 және ... ... ... ... ... жетекшісінің шешімі
бойынша бұл жөнінде уәкілетті ... ... ... оның орынбасары
жазбаша хабардар етілгеннен кейін тексеру тоқтатылуы ... ... ... ... ... тексеру барысында алынған
мәліметтерді жария ... не ... ... ... ... ... жүзеге асыратын тұлғалар Қазақстан Республикасының заңдарына ұйым
қызметін тексеру барысында алынған және заңмен қорғалатын құпияны ... ... ... үшін ... болады.Уәкiлеттi органға жүктелген
қаржы рыногы мен қаржылық ұйымдарды реттеу және ... ... және ... ... ... ету, осы ... ... iске
асыру мақсатында уәкiлеттi орган жеке және ... ... ... ... ... ... функцияларын жүзеге асыру үшiн
қажеттi ақпарат алуға құқылы, бұл орайда алынған мәлiметтер жария ... ... ... ... қадағалау функцияларын жүзеге
асыру барысында алынған қызметтiк, коммерциялық, банктiк немесе өзге ... ... ... ... ... жариялағаны үшiн Қазақстан
Республикасының заңдарына сәйкес жауапты болады.
 Уәкiлеттi органның ... ... ... мемлекеттiк
органдарымен және басқа ... ... ... мен ... ... және қадағалауды жүзеге ... ... ... ... ... өз ... Қазақстан Республикасының заң
актiлерiмен өзiне берiлген өкiлеттiктерi шегiнде ... ... ... заң актiлерiнде көзделген жағдайларды қоспағанда,
мемлекеттiк органдар уәкiлеттi органның заң ... ... iске ... ... қызметiне араласуға құқылы емес.
Уәкiлеттi орган өз ... ... ... органдармен Қазақстан
Республикасының ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттердiң қаржы рыногы мен қаржылық ұйымдарды
реттеудi және қадағалауды ... ... ... ... ... және олардың қадағалау функцияларын жүзеге асыруына
қажеттi ақпарат алмасуға құқылы.
Қазақстан Республикасының қаржы ... мен ... ... ... және ... ... заңдарын бұзғаны үшін жауаптылық
Қазақстан Республикасының қаржы рыногы мен ... ... ... және қадағалау туралы заңдарын бұзғаны үшiн кiнәлi
тұлғалар Қазақстан ... ... ... ... ... елдерде кеңінен пайдаланылатын өзара сақтандыру әрбір
сақтанушы бір уақытта сақтандыру қоғамының ... ... ... ... бір ... ... Өзара сақтандыру Қазақстан
Республикасы Азаматтық кодексінің 845-ші ... ... ... мен ... ... ... ... өзара сақтандыру
қоғамдарына біріктіру жолымен ... ... осы ... 807-ші ... 1-
ші тармағында: 1. Азаматтардың және заңды тұлғалардың соның ... ... ... бір ... дейін немесе сақтандыру шартында белгіленген
мерзімге дейін өмір сүруіне, өліміне, азаматтардың өміріндегі ... ... ... 2) ... жағдайлардың және өзгеде оқиғалардың,
аурулардың салдарынан азаматтардың өмірі мен ... ... 3) ... ... ... және оған билік етуіне;
4) баска тұлғаларға, соның ішінде шартты (міндеттемелерді) бұзу салдарынан
келтірілген зиянды өтеу ... ... кез ... ... ... жеке сақтандыру объектілері бола алады. Сақтандырудың міндетті
түрлері бойынша сақтандыру ... заң ... ... ... ... мүліктік мүдделерін сақтандыра алады. 2. ... ... өз ... ... ... сақтандыруды жүзеге асырады
және коммерциялық емес ұйымдар болып ... ... ... ... ... ... ... құқықтық жағдайының ерекшеліктері
мен олардың қызметінің шарттары осы кодекске және өзара ... ... ... сәйкес айқындалады. 3. Өзара сақтандыру қоғамдағы өз
мүшелерінің мүліктік мүдделерін ... ... және ... ... ... ... 4. Өзара сақтандыру жолымен міндетті
сақтандыруды жүзеге асыруға өзара ... ... заң ... ... жол беріледі.[13]
Өзара сақтандыру қоғамының мүшелері жеке немесе заңды тұлғалар болып
табылады. Қоғамға мүше болу, ... ... ... ... ... ... ақысын (жарнасын) төленгеннен кейін туындайды, әрі оның
мүшелерінің саны екеуден кем ... ... ... жарғысына жеке тұлғалар
үшін – тегі, аты және қалауы бойынша әкесінің аты, сондай-ақ тұратын ... жеке ... ... ... ... заңды тұлғалар үшін –
толық атауы, ... жері және ... ... ... ... ... көрсетілген қоғам мүшелерінің тізімі қоса ... ... ... ... ... және оны ... қамтамасыз етеді. Өзара
сақтандыру қоғамының мүшелері: 1) ... ... ... қызметтерінің барлық түрлерін пайдалануға; 2) қоғамды басқаруға
қатысуға және оның органдарына сайлануға; 3) ... ... ... ... қызметін реттейтін өзге де ... ... орай ... ... ... сақтандыруға: 4) қоғам
органдарының өздерінің әрі қоғамның ... ... кез ... ақпаратты
алуға, оның ішінде қоғамның жарғысында белгіленген тәртіппен бухгалтерлік
есепке алу, есептік деректерімен және басқа да ... ... ... ... ... тәртіппен айқындалған жағдайларда
қоғамдағы мүшелігін тоқтатуға; 6) тиісті жинақтаушы ... ... ... алу ... ... қоғамнан қарызға алу; 7) сақтандыру
сыйақыларын төлеу мақсатында қарыз алуға; 8) ... ... ... ... алу үшін ... ... органының
қарауына өздеріне ақша беру туралы ... ... ... ... ... ... тәртіп пен оның мақсаттары үшін ... ... ... 10) ... ... ... және өзге де
органдарының іс-әрекетіне ... ... ... ... ... ... 11) ... органдарының қоғам мүшелерінің мүдделеріне
нұсқан келтіретін шешімдеріне сот ... ... ... ... ... ... сақтандыру қоғамының мүшелері: 1) қоғамның жарғысын
сақтауға; 2) қоғам органдарының өз ... ... ... ... 3) ... сыйлықақыларының төлемдерін уақытылы
төлеуге; 4) осы ... және ... ... ... ... мүшелерінің
жалпы жиналысы белгілеген мөлшерде қосымша жарналар (қосымша енгізілетін
сақтандыру ... бір ... ... міндетті.
Қоғам қызметінің негізгі түріне өзара ... ... ... тән әрі ... ... сақтандырудан басқа мынадай қызмет
түрлерін: 1) ... ... ... ... ... 2) ... жинақтаушы сақтандыру шартында көзделген ... ... ... өз мүшелеріне қарыз ... 3) өз ... ... ... үшін ... беруді; 4) қоғамдардың қызметін
автоматтандыру үшін пайдаланылатын ... ... ету ... ... 5) ... ісі және сақтандыру
қызметі жөніндегі арнайы әдебиетті ақпарат ... кез ... ... 6) қоғамның мұқтаждықтарына қарай бұрын ... ... ... немесе жалға беруді; 7) ... ... ... бойынша консультациялық қызметтер көрсетуді; 8) өзара
сақтандыру ... ... ... ... мақсатында
оқытуды ұйымдастыруды және өткізуді жүзеге ... ... ... ... ... ... және өзара сақтандыру ғана ... ... ... ... ... ... дегенмен өзара
сақтандыру қоғамы: міндетті сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... түрлерін,
қоғам мүшелерінің азаматтық құқықтық ... ... ... бір ... сақтандыру сыйлық ақысыныың ... ... ... ... ... ... бюджет туралы заңда белгіленген
жүз елу мың айлық есептік көрсеткіш ... асуы ... ... ... жағдайда лицензия талап етіледі.
Осыған байланысты ескерілуге тиісті маңызды жәйт, ... ... ... ... ... ... ... өзара сақтандыру
қоғамы инвестициялық қызметті Қазақстан ... ... ... ... ... ... көзделген тәртіппен жүзеге
асырады.
Өзара сақтандыру қоғамындағы мүшелік: жеке ... ... ... ... өз ... шыққан, қоғамның мүшесі болып табылатын заңды ... ... ... ... ... және ... оның
мүшелігінен шығарылған, сақтандыру ... ... ... ... қоғамның мүшесі жеке тұлға ... ... ... ... ... тәртіппен
хабар – ошарсыз кетті деп ... ... ... ... Осы ... ... ... маңызды жәйт, Қазақстан
Республикасының заңнамалық ... ... ... мүшелікті тоқтату барысында қоғамның мүшесі төлеген
сақтандыру ... мен ... ... ... ... ... бірге егер қоғамның мүшесі ... ... үшін өзге ... ... ... ... ... мүшелігі
тоқтатылған кезде ол қоғам ... ... ... ... ақшалай соманы қоғамның жарғысында ... ... ... ... ... мүшесі қайтыс болған жағдайда оның ... ... ... ... ... кіре ... ... қоғамға кіруден бас тартқан жағдайда қоғам мұра ... ... өзге ... ... оған төлеу арқылы есеп
айырысады. ... ... оның ... өз ... ... өтінішін қарау және өтініш берушінің бұрын енгізген жарналары
сомасын қайтару ... ... ... ... күннен бастап бір
айдан аспайтын мерзім ішінде жүзеге асырылады.
Қызметі лицензиялауға ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының азаматтық заңнамасында белгіленген ... Ал ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының сақтандыру ісі және ... ... ... ... ... ... отырып
таратылады.
Өзара сақтандыру қоғамының ... ... ... 1) ... өз ... ... ... мән-жайларын айқындау; 2) ... ... ... ... аудит жүргізу туралы шешім қабылдау және аудиторлық ... 4) ... мен оның ... ... ... ... айқындау; 5) өзара сақтандыру ... ... ... тарифтерін есептеп шығару тәртібін айқындау; 7) Қоғамның
қызметін қамтамасыз ... ... ... ... және өзге ... қалыптастыру әрі толықтыру, сондай-ақ ... ... ... 8) ... ... саясатын бекіту; 9)
сақтандыру ... ... ... үшін беру ... және ... әрбір түрі ... ... ... ... ... 10) Тиісті жинақтаушы ... ... ... алу сомасы шегінде қоғам мүшелеріне
займдар беру ... ... ... 11) қоғам ... ... ... ... үшін займдар беру ... ... 12) ... атқарушы органы табыс еткен қорытынды
негізінде сақтандыру ... ... ... ... ... іс-шаралар өткізуге ақша бөлу туралы ... ... ... ... ... жұмыс тәртібін, ішкі аудит ... ... ақы ... ... және ... 14) ... жаңа ... кіруі туралы шешім қабылдау; 15)
Қазақстан Республикасының Тиісті ... ... ... жарғысында көзделген өзге де мәселелер жатады. Сонымен, ... ... ... ... » ... ... тиісті
заңнамалық актілерінің талаптарына, өзара сақтандыру қоғам мүшелерімен
(сақтанушылармен) жасалынған ... әрі ... ... шартына сай,
сондай-ақ өз мүшелерінің мүлкін және мүдделерін ... ... ... туралы заңдарға ... ... ... өз ... ...... жауапкершіліктерін және өз
мүшелері сыйлықаыларының жылдық жиынтық ... жүз елу ... ... ... ... ... ... негізде жүзеге асырылатын
өзара сақтандыру мән жайын, прициптерін, сақтандыру ... ... ... ... ... ... құру
ерекшеліктерін, инвестициялық қызмет бағдарын ... ... ... ... ... ... белгілейтін
құқықтық нормалардың жиынтығынан тұратын сақтандыру құқының ... ... ... ... ... даму ... жылдарда сақтандыру нарығының жағдайын бағалай отырып, ... оның ... ... ... ... екінші жағынан ол әлі қоғам
өмірінде де, экономикада да маңызды рөл атқармайды.
Егер ... ... ... даму перспективаларымен ұлттық
экономиканың негізгі бағыттарымен байланыстырғанда ең алдымен Қазақстанның
Әлемдік Сауда Ұйымына кіру ... айту ... ӘСҰ ... қызмет
саласындағы ережелер отандық іскер ... ... ... ... ... ... ұсынады, дегенмен батыс рыногына кіруді
қамтамасыз ететін ... үміт ... ... кіру ... ... кері ... ... келіссөздер жолымен қорғауға мүмкіндік береді.
Бұны куәландыратын өз рыногына кіру бойынша шектеулерді ... ... ... ... Канада, Египет, Малайзия, Тайланд елдерінде
сақтандыру компанияларының капиталында ... ... ... АҚШ, ... ЕО ... сақтандырушыларға қатысты рыноктың ұлттық
және шетелдік қатысушыларына ... ... ... ... ... дискриминациялық шаралар жасалған.
Қазақстаннның ӘСҰ-на кіру артықшылығын өз ... ... ... ... ... бұл ... ... нормалардың тиісті деңгейіне
қолданыстағы заңды өңдеу бойынша белгілі бір шаралар қолдану қажет. Оның ... ... ... ... мен критерийлерін қайта қарастыру;
2. салық салу режимін қайта қарастыру;
3. шетел компанияларының қатысуына ... ... ... ... ... ... бөлек сақтандыру түрлеріне
шектеулер анықтау және ... ... даму ... ... компаниялары
пікірінше қарастырсақ, онда басты мәселе және оған ... ... ... ... ... ... ... деңгейінің төмен болуы көптеген сақтандыру компаниялары
ірі мүліктік тәуекелді өзіне әлі ала ... және ... ... ... ... береді.
Сақтандыру компанияларын капитализациялауды көтеру және күшейту
мәселесі ... ... ... ... ... болу ... Жеке ... негізінен өмірді сақтандырудың, оның ішінде ұзақ
мерзімді (жинақтаушы) сақтандырудың жетік дамымауы.
Аннуитеттің және өмір мен ... ... ... ... ... көңіл бөлінуі керек.
3) Келесі мәселе халықтың сақтандыру мәдениеті деңгейінің төмендігі.
Сақтандыру мәдениетін дамытудың мемлекеттік ... ... ... әлеуметтік қорғауда сақтандыру компаниялардың үлесін көбейтуде ең
алдымен мемлекетке тиімді.
Көптеген мемлекеттер сақтандыру ... ең ... ... ... ... ... ... ел де шектен тыс қалмады.
Медициналық сақтандыру, жауапкершіліктің көп ... ... ... ... ... бұл ... әсер ету керек.
4) Тәуекелдің әлсіз андеррайтингі, сонымен ... ... ... ... ... ... тұрақсыздығына және де
банкроттылыққа алып келуі мүмкін. Бұл келесі ... ... ... ... біліктілігінің төмендігі. Бұл үшін ... ... ... ірі ... ... ... ... жіберуі керек.
Мемлекеттік деңгейде сақтандыру саласында мамандандырылатын ғылыми-
зерттеу және білім беру орталықтарын құру ... ... ... ... ... ... ... дайындауға гранттар мен
несиелер бөлуі қажет.
6) Сақтандыру компанияларында маркетинг деңгейінің жеткіліксіз дамуы.
Рынокқа жаңа өнімді өткізудің ... ... ... ... алатын маркетолог-мамандар кадры қажет.
Сондықтан да тиісті қызметтерді көрсету үшін жаңа ... ... ... ... болып табылады. Мысалы, дамыған елдердің
сақтандыру компаниялары шамамен 300-ге жуық ... ... ал ... ірі ... яғни ... «БТА», «Нефтяная
Страховая Компания» және т.б. – ... 100 ... ... ... ... ... ... аудандық концентрациясы. Алматы
қаласында шамамен ... ... 66% ... ... ... ... ... жүйесін кеңейту мәселесі маңызды болып
табылады.
8) Банктер мен олардың филиалдары, ... жүйе ... ... ... ... ... ... қолданудың жеткіліксіздігі.
9) Қазақстанда сақтандыру брокерлерінің институты жетік дамымаған.
Қызметіне қажетті заң ... ... ... ... ... ... болатын бірде бір сақтандыру агенттігі жоқ.
Республикада сақтандыру мен сақтандыру қызметін дамыту бойынша алдағы
жылдарда негізгі бағыттар ... ... ... ... ... ... ... мен сенімділігін
қамтамасыз ету, сақтандыру және қайта ... ... ... ... кезекте, олардың капитализация
деңгейі, қаржылық тұрақтылық пен төлем қабілеті), ... ... және ... ... ... ... ... түрлерін қаржыландыру көздері мен тізімін
Үкіметпен бірге нақтылау, олар бойынша қажетті ... ... ... ... ... және ... қадағалау мәселесі
бойынша нормативтік құқықтық базаны ары қарай жетілдіру;
... және ... ... халықаралық тізіміне
сақтандыру рыногын интеграциялау.
Қазақстанның сақтандыру рыногы дамудың бастапқы кезеңінде. Жетілген
мәселелерді шешу ... ... ... ... ... ... рыногы елінде құралу тетігі болып табылады.
3.3 Сақтандыру ... ... ... ... сай ... және өзара сақтандырудың құқықтық негіздері
Сақтандыру ісінің нормативтік базасын, ... ... ...... ... ... түрлері мен
нысандарын, сақтандырылатын тұлғалардың санаттарын, ... ... ... тағы ... да осы аяға ... ... мен
құбылыстарды жете қарастырып, білуден басталады. Сондықтан осы жәйттердің
бәріне ... ... ... ... ... тұрғыдан
сипаттама беруді көздейміз. Сақтандыру қызметі біртектес ... ... ... ... ... Осы сақтандыру
салалары өздеріне орай төмендегідей топтастырылады: сақтандыру объектілері
бойынша; ... ... ... ... ... ... объектісіне жеке басты сақтандыру, мүлікті сақтандыру және
жауапкершілікті сақтандыру жатады. Ал ... ... ... ... құрылымды көрсетуге болады: зиян-залалды сақтандыру
немесе зиянды қалпына ... ... ... үшке ... жеке ... залалдарды сақтандыру; материалдық залалдарды сақтандыру;
ақшалай залалдарды сақтандыру; ... ... ... ... ... ... қатерлі жағдайлардан сақтандыру;
медициналық сақтандыру.
Міне, осындай негіздерге орай залалды және ... ... ... ... ... ... нақты дәлелденген сомасын
қалпына келтіру ... ... ... мүддесі мен төлем қабілеттілігіне байланысты жүзеге асырылатын
болғандықтан нақты қалпына келтіру мүмкіндігі бұл жерде көрініс таппайды.
Соманы ... тек ... ... қатерлі жағдайлардан және кейде
медициналық сақтандыру барысында орын алады.
Баланстық құрылымына байланысты сақтандыру мынадай түрлерге ... ... ... ... ... ... ... материалдық құндылықтарды, мүліктер ... ... ... өндірістік қорларды, аяқталмаған өндірісті,
дайын өнімдер мен тауарларды, борыш міндеттемелері бойынша туындауы мүмкін
шығындарды сақтандыру жатады. Ал пассивтерді ... ... ... ... ... ... шығындар сақтандырылады. Оларға
кәсіпкердің заңмен айқындалған міндеттемелерін сақтандыру, кредитті
сақтандыру, ... ... ... және т.б. ... ... олардың ойдағыдай алынбай қалуы мүмкін болған жағдайда, мәселен
өртке және т.б. жағдайларға байланысты кәсіпорының жұмысын уақытша тоқтату
кезінде ... ... ... ... ... ... топтастыру кезінде алға қойылатын мақсат барлық
сақтандыру қатынастарын өзара ... ... бөлу ... ... ... әрбір кейінгі буындары алдыңғы буындардың бөлігі болып
саналатын қағидат сақтандыруды ... ... ... ... ... ... ... үш саласы мен сақтандыру
қызметінің 16 түрі көзделген.
Сақтандыру түрлері мына келесідей сипатта топтастырылған:
1. Жеке ... ... ... ... жағдайлар мен аурулардан
сақтандыру; медициналық сақтандыру.
2. Мүліктік сақтандыру: ... ... ... ... әуе ... ... ... су жолы көлік құралдарын сақтандыру;
жүктерді сақтандыру; ... ... да ... ... ... сақтандыру.
Жауапкершілікті сақтандыру; автокөлік иелерінің азаматтық
жауапкершіліктерін ... ... ... ... ... ... сақтандыру;
қайта сақтандыру; міндеттемелерді орындамағаны үшін жауапкершілікті
сақтандыру; жоғары ... көзі ... ... ... ... ... ... да түрлерін
сақтандыру. Еуропа сақтандыру компаниялары туралы ... мен ... ... ... ... ұзақ ... сақтандырудың 6
түрі және жай сақтандырудың 17- түрі белгіленген.
Ұзақ мерзімге сақтандыру құрылысында: өмірді және ... ... және ... ... ... ... сақтандыру;
денсаулықты үзбей сақтандыру; ... ... ... ... сияқты сақтандыру түрлері орын алған.
Жалпы сақтандыру түрлеріне мыналар жатқызылған: қатерлі ... ... ... ... ... сақтандыру;
теміржол көліктерін сақтандыру; ұшақтарды сақтандыру; кемелерді сақтандыру
(каско); ... ... ... ... ... және стихиялық
апаттардан сақтандыру; мүлікті сақтандыру; көлік жүргізушілерінің азаматтық
жауапкершіліктерін ... ... ... ... кеме ... азаматтық
жауапкершіліктерін сақтандыру; жалпы ... ... ... ... ... сақтандыру; соттардағы
шығындарды ... ... ... істеушілер бойынша
жасалған қиянаттарға байланысты, қаржылық ... ... ... сақтандыру құрамындағы салалық ... ... ... болады: көлік ... ... ... ... ғарыштық және өндірістік
тәуекелдерді сақтандыру, электрондық-есептеу техникаларын, "ноу-хау" ларды
сақтандыру, мемлекеттік мүліктер мен ... ... ... және үй ... ара ... ... және т.б.
сақтандыру, қаржы тәуекелдерін сақтандыру.
Сақтандыру қатынастарына ... үшін ... ... түрлер мен
сақтандыру жағдайларына бөлінуі қажет болады. Осыған орай сақтандыру
қатынастарында экологиялық, ... ... ... ... ... ... сияқты міндетті сақтандыру түрлерін дамытуды
ұсыну қажет деп ойлаймыз. Түрлерге бөлу кезіңде сақтандыру затын айқындау,
жауапкершілік ... ... ... ... және ... негіздерін
айқындау жүзеге асырылады.
Енді жоғарыда ... ... ... ... ... ... бұрыннан және кеңінен қолданылып келе жаткан
тасымалданатын жүктерді және су жолы, жер үсті және әуе ... ... ... ... бере ... жөн ... деп ... жүктерді сақтандыру халықаралық сауда ... ... ... ... ... ... ... шарттарын әдетте
жүктің иесі мен кеменің иесінің өзара катынастарын реттейтін сауда келісім-
шарты мен тасымалдау шарты толықтырады. Ал ... ... ... ... ... ... сақтандыру өтемінің шегін айқындау кезінде
бастапқы құжат ... ... ...... ... ... Бүл ... көбінесе көңіл бөлінетін халықаралық сауда
тасымалдауы болып табылады. ... ... ... тараптардың
өзара қатынастары шарттар мен келісім-іпарттардың ... ... ... ... инкотермдер негізінде реттелінеді.
Жүктерді теңізде тасымалдауды сақтандыру, солардың иелеріне мына
келесідей ... ... ... теңіз жолымен тасымалдау кезіңде туындайтын күтпеген
шығындардан қорғану;
2. ... ... ... ... ... ауыстыру арқылы өзінің капиталымен ... ... ... ... ... ... барынша ұлғайту. Сақтандыру каргосы
жүктерді қорғауды тек оның қозғалысы кезінде ғана ... ... Осы ... ... ... ... ... өзі, құнның, пайданың өсімі, делдалдарға берілетін комиссиондар
(қаражаттар), кедендік баж, фрахтаға ... ... ... ... алу кезінде шығындарды жабу көлемі мен
сақтандыру ... ... ... ... ... ... алынады.
Мәселен, андеррайтерлер ставканы есептеу кезінде мынадай факторлерге көңіл
аударулары қажет:
1. Жүктің типі — ... зиян ... ... ... тауардың кұны
және сақтандыру сомасы.
2. Тасымалдау орауыштары, контейнерлер, қораптары, басқа да буып-түю
материалдары: ... ... ... тасымалдау, жай
контейнерлік ... ... ... ... ... сұйық күйінде тасымалданатын жүктер (заттар).
3. Мөлшері, салмағы, құны. өте көп мөлшердегі және салмағы ауыр ... ... арту ... ... ... ... туындатуы мүмкін. Ал жүктің құндылығы оларды ұрлау ... ... ... ... ... ... ... көліктер мен тасымалдау
курстары (бағыты): көліктің түрі - ... ... ... ... немесе аралас тасымалдау кезіндегі қауіп-қатерлер,
порттардағы не ... ... ... ... ... ... ... Жүктердің жолда жүруі ұзақка созылған сайын
тәуекелдер де ... ... Жыл ... ... ... ... құбылыстар жыл
уақыттарына байланысты белгілі бір мерзімдерде орын алуы мүмкін, сондай-ақ
біркелкі ... ... ... ... ... торнадолар, құйындар, дауылдар ... ... ... ... ... ... кеме: пайдаланылу шамасы, ... типі және осы ... ... жарамдылығы, туы және тобы.
Осы аталмыш факторларға қоса сақтанушының сақтандыру жөніндегі тәжірибелері
мен моральдық жай-күйі де есепке ... ... ... ... мен сақтандыру франшизасы есептелінеді.
Сақтандыру жарғысының мөлшері сақтандыру ... ... ... ... ... негізінде белгіленеді, ... ... ... ... көрсетілген тауарлардың құны
мен болашақта алынатын пайданың негізінде жүзеге асырылады.
Сақтандыру каргосының негізгі қағидаттарына мыналар жатады: ... ... ... ... ... ... ... байланысты
корғаудың камтамасыз етілуі. Бұл жерде шектеу қойылатын жағдайлар жүктерді
палубада тасымалдау ... ... ... ... бұзылмағанына қарамастан тауарлардың жоғалуы кезіндегі
зияндар. Сақтандыру ... ... ... ... ескертулерін есепке ала отырып жасалынатын типтік шарттардың
негізіңде жүргізіледі.
Мынадай жәйттер ... ... ... ... түрде
енгізіледі: жүктің өзінің бүлінгендігі, қоғамға қауіпті заттар-наркотиктер;
орауыштардың жарамсыздығы, әскери тәуекелдер, атмосфералық, температуралық
құбылыстардың ... ... ... атом ... әсері.
Халықаралық практикада ескертпе институты (ІСС) өте ... ... ... ... осы ... мен ... тасымалдауға байланысты жүзеге асырылады. Пайдаланылатын
ескертпелер түрлері үш ... ... ... ... ... "А"
каргосының ескертпесі барлық тәуекелдерден қорғау ... ... ... ... ... ... қорғауды кепілдендіреді. Олардың ішінде
тіптен теңіз қарақшыларының ... ... ... да ... ... айта ... тағы бір ... әскери-соғыс тәуекелдері "А"
каргосының ескертпесіне енгізілмеген. ... тек ... ... ... ... қосуға рұқсат берілуі мүмкін. "В" ... мына ... ... ... ... ... ... құрғақшылықта отырып қалу, су толып кетуі, ... алу, ... ... ... ... ... соқтығысып қалу (бұл ... ... апат ... ... ... ... кеткен шығындар, жер
сілкінісі, вулкандардың қозғалысқа келуі, жай соғу, су болып ... ... ... ... арту ... ... ... толығымен жойылуы. "С" каргосының ескертпесі
мына келесідей тәуекелдерді жабады: өрт немесе ... су ... ... ... қалуы, басып алу, аударылуы немесе рельстен ... ... апат ... ... ... ... Теңіз
сақтандыруының келісім-шарты тек оның жайлары теңіз сақтандыруы ... ғана ... ... ... Әдетте теңіз тәуекелдері "слип"
тарда тұжырымдалады. Сондықтан, ... ... ... ... ... ... жаңаша бағыты тасымалдаушының
жауапкершілігін сақтандыру түрі бойынша сақтанушылар ... ... ... және т.б. ... ... және тасымалданатын жүктерге қатысты
тасымалдаушылар болып есептелінеді.
Аталмыш сақтандыру түрінің мақсаты кемелерді жүргізуге және ... ... ... ... қамтамасыз ету.
Жүктерді тасымалдау кезінде тасымалдаушылар мына ... ... ... ... алады: тасымалдаушы белгілі бір форс-
мажорлық ... ... ... ... ... өзіне сеніп тапсырылған жүктер үшін ... ... ... береді; тек қаржылық ... ... ... жауапкершіліктен босатудың себебі жоқ.
Теңізбен тасымалдаудың халықаралық практикасында мына ... ... ... ... ... 1924 ... ... қағидалары, 1966 жылы қол қойылған Гааганың ... 1978 жылы ... ... ... ... 1924 жылы қабылданған Гаагалық қағидалар ... ... ... тасымалданатын жүктерге келтірілген зияндар үшін
жауапкершілікті регламенттейді. Осы ... ... ... ... туралы халықаралық келісімде" көрініс тапқан.
Сонымен, Гаагалық қағидаттардың мына ... ... ... ... ... ... жүктерді, жеке
бастың мүліктері мен жүктерді есепке алмағанда жүктерді тасымалдау ... ... ... ... ... өткеніне, жүзу барысындағы
жүктерге жауап береді; Ұлыбританияда осы жауапкершілік бір орын үшін ... ... ал АҚШ - бес жүз ... ... ... деп ... ... Висби қағидалары
жоғарыдағы қағидаларға қосымша ретінде қабылданған болатын. Бұл қағиданың
мєні жауапкершілік лимитін ... пен орын үшін ... ... ... тұрады. Алғашқысында алтын франк, ... ... деп ... ақша өлшемінің бірлігі қазір ЗБК. болып
белгіленген және ... ... ... ... ... осы
жауапкершілікті шектеу лимиті бір орын үшін 666, 67 8БК.-ды кұрайды. Висби
қағидасы бойынша жүктерді ... порт пен ... ... беру ... ... осы ... өзінде бекіткен мемлекеттің аумағында болуы
қажет.
Афиналық және Лондон конвенциялары жеке ... жеке ... ... үшін жауапкершіліктерді шектеуді көздейді. ... дене ... ... ... ... ... ... алғашқы рет әуе тасымалдауындағы ... ... 1929 жылы ... ... Жолаушылардың өлімі мен дене
жарақаттары үшін тасымалдаушы бір жолаушыға 700 мың ... ... ... ... ... орыңдайды. 1974 жылғы Лондон ... мен ... ... ... ... ... ... болуы тиіс деп айтылған. Демек, бұл жерде жолаушылар
алдындағы және жүктерге қатысты жауапкершіліктерге шектеу көзделінген.
Осы Лондон ... ... бұл ... ... қоспағанда
өліміне немесе дене ... ... ... ... ... көздейді: сыйымдылығы 500 т. аспайтын
кемелерге - 333 000 8ЭК. ... 500 т. ... ... әрбір
тоннасы үшін (501тоннадан 3000 тоннаға дейін) - 500 ... ... ... ... ... ... ұсынатынан байқадық. Сонда да болса бұл жерде ескеретін бір жәйт,
халықаралык сақтандыру аясынан 70 өзара ... ... орын ... ... ... клубтар Ұлыбритания, Швеция, Норвегия және АҚШ
орналасқан. Осы қорғау және ... ... ... ... мына ... ... ... тәуекелдерін ұсынады: жүк, дене
жарақаттары, ... ... ... корпусын сүйреу, айыппұлдар, кеме
командасы тарапынан көрсетілетін наразылық, қозғалмайтын қалқып жүрген
объектілерге зақым ... ... ... ... ... ... ... карантиндерге және т.б. кеткен шығындар. Өзара ... ... ең ... Ұлы ... ... ... ... Ирландияның кеме иелерінің Бермуд өзара сақтандыру ... ... ... ... ... ... сақтандыру нысандары мен
түрлерін қарастырамыз.
Қазақстан аумағындағы сақтандыру "Сақтандыру қызметі туралы" Қазақстан
Республикасы заңының ... ... ... көрсетілгендей
сақтандыру салалары бойынша ерікті және ... ... ... ... ... Ал ... Республикасының кейбір заң
актілеріне сақтандыру ісі мен ... ... ... ... мен толықтырулар енгізу туралы" Қазақстан Республикасының заңына
сәйкес Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 805-бабының ... ... ... ... ... дәрежесі бойынша — ерікті және міндетті; 2). сақтандыру
объектісі бойынша — жеке және мүліктік; 3). ... ... ... ... ...... және ... емес болып табылады.
Кезінде сақтандыру міндетті және ерікті ... ... ... деген
жағдай "Сақтандыру туралы" Қазақстан Республикасы Президентінің заң ... ... ... ... болатын. 4-бапта: сақтандыру
міндеттілік дәрежесі бойынша — ерікті және міндетті, ал объектілері бойынша
— жеке және ... ... ... деп ... еді. ... сақтандыру тиісті заңның талаптарына сай жүзеге асырылатын
сақтандыру ... ... ... Оның осы заң күші бар ... көзделген
түрлерінен басқалары өзге де заңды актілермен белгіленеді деп көрсетілген.
Егер ... ... ... ... ... мен ... заңи ... көзделмеген жағдайда оларды Қазақстан
Республикасының Үкіметі белгілей алады.
Осы Жарлықтың алғашқы редакциясында (5-бап, оның тармақтары) міндетті
сақтандыру түрлері ... ... 1996 жылы ... ... ... Республикасының Занына сәйкес 5-баптың 2-тармағына
мынадай: "қолайсыз табиғи-климаттық жағдайлардан, эпизоотиялардан және
басқа ... ... ... ... ... ... ... және жылжымайтын мүлікті, ауылшаруашылығы өнімдері
мен тауарларын міндетті ... ... ... ... ... бір ... маңызды жәйт, міндетті сақтандыру кезінде сақтанушы
сақтандырудың осы ... ... заң ... ... сай
сақтандырушымен шарт жасауға міндетті ... ... және ... ... ... ... осы түрін жүзеге асыруға лицензиясы
бар сақтандырушымен ғана жасалуы мүмкін (5-баптың 5-тармағы), сондай-ақ бұл
шартты жасау аталмыш сақтандырушы үшін ... ... ... ... тағы бір елеулі көрінісі, егер заң актісіне
сәйкес ... ... ... міндетті сақтандыру жүзеге асырылуға
тиісті тұлғаға өзінің сақтандырылмағаны белгілі болса, онда ол осы ... ... ... ... сот ... ... етуге хақылы.
Сонымен қатар, егер міндетті сақтандырушы сақтандыру ... ... ... сол шарт ... ... ... салыстырғанда
сақтандырылушының жағдайын нашарлататын ... ... ... онда ... ... оқиғасы туындаған жағдайда ... ... ... ... ... тиісті сақтандыру өтемінің мөлшерінде
төлеуге сақтандырылушының алдында жауапты болады.
Міндетті сақтандыру белгілі бір принциптерді басшылыққа, негізге ... ... ... ... көбі заң талаптарының негізінде, ал дені
ұзақ жылдар бойында жүргізілген, ... өтіп ... ... ... ... ... кағидалары ретінде қалыптасады. ... ... ... бойынша міндетті сақтандыру аясында мына
принциптер пайдаланылады: 1) заңда көзделуі және шарт негізінде болуы; 2)
нормативтілігі және ... 3) ұзақ ... және ... 4) ... ... қамтылуы және үзілмей сақтандырылуы; 5)
сақтандыру өтемін және ... ... ... міндеттілігі.
Осыларды аздап ашып көрсетсек, олар мынадай көрініс табады: заңмен
белгіленуі; заңда көзделген ... ... ... ... ... міндетті сақтандырудың автоматтық түрде таралуы;
міндетті сақтандырудың ... ... ... ... міндетті сақтандыру мерзімінің шектелмеуі; сақтандыру қамсыздандыру
нормаларының жан-жақты белгіленуі және т.б.
Міндетті сақтандыру занда көзделген тиісті объектілер мен ... ... ... ... ... ... ... принциптер де осыған сай ... ... ... ... ... заңда тікелей көзделген бір түрі
(қазіргі жаңа құжаттарда да көрініс тапқан) ауыл шаруашылығы ... ... ... ... мен ... ... міндетті сақтандыруды жүзеге асыратын мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ауыл ... қозғалатын және қозғалмайтын ... ауыл ... ... мен ... ... ... — климат жағдайларынан,
індеттерден және басқа табиғи апаттардан міндетті сақтандыруды қамтамасыз
ету болып табылады. Демек, бұл ... ... ... ... ... ... ... өсімдік ауруларының
(зиянкестерінің), өрттердің (бұл жерде ... ... ... ... ... ... болатын өрттер деп түсіну ... қиын ... ... ауыл ... ... ... зияндарын толығымен немесе ішінара өтеуді кепілдендірудің шынайы
көрініс табуына, орын ... ... ... ... ... ... ... бойынша міндетті сақтандыруға мыналар
жатады: ауыл ... ... мен ... ... өнімі (табиғи
пішендіктер мен жайылымдар өнімінен ... ... ... ... мен ... 6 ... және одан ірі ... қой, ешкі,
шошқа, 1 жастағы және одан да ірі қара мал, ... ... ... үй ... аң ... 6 ... және одан үлкен терісі
бағалы аңдар, бал аралар; ... ... ... ... объектілері, ауыл шаруашылығы техникасы, көлік құралдары, өткізгіш
құрылғылар, күш және ... ... ... ... кемелері, аулау
құралдары, ауыл ... ... ... материалдары мен
өнімдері.
Жоғарыда аталған ауыл шаруашылығы ... ... ... ... ... мына ... ... ауыл шаруашылығы дақылдары мен ... ... ... ... мен ... басқасы) — шартта белгіленген
мөлшерде, ... оның ... 50 ... кем ... Ауыл
шаруашылығы дақылдары мен ... ... ... құны
орташа есеппен соңғы бес жыл ішінде 1 га ... ... ... ... жүрген бағаларды ... ... ... ... себу ... ... шағып есептеуге сүйеніп
белгіленеді;
- ауыл ... ... үй ... терісі бағалы андар,
омарталардағы бал аралары — ... ... ... ... ... ... 60 ... кем емес мөлшерде;
-үй-жайлар, ғимараттар, ауылшаруашылық техникасы, көлік құралдары, ... күш және ... ... ... ... ... мен ... жабдықтар, көпжылдық екпелер шартта белгіленген мөлшерде, ... ... ... кұнының 60 процентінен кем емес мөлшерде;-
дайындалған және сатып алынған ауыл ... ... ауыл ... тауарлары мен . ауыл шаруашылығы өндірісінің өнімдері ... ... ... ... олардың құнының 60 процентінен кем емес
мөлшерде;
- аяқталмаған ... ... ... ... ... ... ... шартта белгіленген мөлшерде, ... ... ... ... кезінде
жұмсалған шикізат, материалдар мен еңбек құнының 60 процентінен кем ... ... ... тағы бір ... ... ... өнім бермейтін
көпжылдық дақылдар өнімінің құны осы дақылдар алып жатқан алаңға шакқандағы
1 гектарға кеткен ... ... ала ... әр ... түрі ... ... ауыл ... өндірісін сақтандыру шарттарында туындауы
мүмкін мына ... ... ... көзделеді:
1. ауыл шаруашылығы ... мен ... ... су өтіп ... ... үсіп ... бұршақ, нөсер, боран, дауыл, су
басу тағы ... да ... және ... ... ... ... жабайы жануарлардьщ құртуы нәтижесінде жойылуы немесе
зақымдануы;
2. табиғи зілзалаларға байланысты ... ... ... ... ... топырақта өсірілетін ауыл шаруашылығы
дақыдлары өнімінің жойылуы ... ... ... бір ... тән емес аяздар мен жауын — ... су ... ... ... ... ... жер ... өрттер және
аурулар ... ... ... ... ... ... жойылуы. Бұл ... ... ... ағаштардың
немесе бұталардың жер астындағы немесе жер бетіндегі бөліктерінің, діңінің
(сабағының) қурап қалуы немесе олардың ... ... ... ... ... ... ... зақымдануы жатады.
4. індеттердің, өрттердің, борандар мен дауыл, құйындардың, бұршақ ... ... ... ... су басу ... ... ... көшкіндер, үсу (сол жерге тән емес аяздарға байланысты ... ... ... ... өлуі ... ... ... бір бөлігін жұқпалы ауруларға қарсы күресу жөніндегі
шараларға ... ... ... ... өкімі бойынша еріксіз
жою;
5. үй - ... ... ... күрделі құрылыс
объектілерінің, ауыл ... ... ... ... ... күш ... ... мен
жұмыс машиналарының, жабдықтардың, ауыл ... ... мен ... ... жай ... ... су ... жер сілкінісінің, топырақтың шөгуі,
боранның, ... ... жер ... ... ... ... және баска табиғи зілзаланың
нәтижесінде жойылуы немесе ... ... ... ... ... тұманның, су басудың,
өрттердің, жай түсудің, табиғи зілзаланың нәтижесінде пайдаланылып жүрген
балық ... ... мен ... ... ... ... ... кеменің
күйреуі жатады.
Бұл жерде айта кететін тағы жаңалық, 1991 жылғы қаңтардың 22-сінде
Қазақ ССР Министрлер ... ... ... ... ... ... ... құрылымынан шығарып, оның темірдей
тегеурінен босатқан еді.
Ал 2007 жылдың сәуір айынын ... ... ... ... саласының қызметкерлерінің құрылтайшы конференциясында бұрынғы
мемлекеттік сақтандыру жүйесінің ... ... ... ... ... құру ... шешім қабылданды. Осыған орай ... ... ... ... КСР ... ... қабылдаған Қазақ КСР
мемлекеттік сақтандыру Басқармасын "Қазақ ССР Мемлекеттік коммерциялық
сақтандыру ... етіп ... құру ... ... ... өзекті
мәселелер нарықтық қатынастар тұрғысынан қайтадан қаралып, оларды шешу
жолдары мен тәсілдері айқындалған және басқа ... ... ... осы ... ... ... ... Компанияның құрылымы мына
келесідей көріністе болды: компанияның кеңесі, компанияның басқармасы,
сақтандыру фирмалары мен ... ... 1991 ... ... ... 600-ге ... кезінде (1989-1990 жж.) акционерлік қоғам және
компаниялар түрінде құрылған мемлекеттік емес ... ... ... қоса ... кеткендері белгілі.
Осы кезенде мемлекеттік сақтандыру ісінің тасы өрге ... олар ... ... туындағанымен, оған қоса кейбір "бас ... ... ... ... ... ... ... қатар
жүруі, мемлекеттік меншікті жекешелендіру, жұмыстары мардымсыз көптеген
сактандыру ұйымдарының болуы, экономикалық қатынастардың жаңаша ... және ... ... ісін ... ... түсіру үшін атсалысқан
мемлекеттік сақтандыру қатынастарын нарық талаптарына сай реттеуді көздеп
1992 жылғы шілденің ... ... ... Республикасындағы
сақтандыру туралы" Заңы егеменді еліміздің сақтандыру ... шын ... ... ... негіздеп қайта
құрудың бастамасы болды. Әрине, әзірлеп қабылдау кезінде заң ... ... ... осы ... ... ... мен
кемшіліктері оны практикада қолдану барысында ... ... ... ... ұйымдарын тіркеу мәселелері, сақтандыру ... ... ... сақтандыру қадағалауын жүргізу, осы заңды
ойдағыдай атқару механизмдерінің мәселелері ашып ... ... ... жыл ... ... зандағы ақтандақтарды толықтыру, басқа
жайларды қалпына келтіру, соңдай-ақ сақтандыру қызметін, сақтанушылар мен
сақтандырушылар ... ... ... олардың құқықтары мен
мүдделерін қорғау мақсатында ... ... ... ... ... ... ... нарығын қалыптастыру және дамыту
жөніндегі ұйымдық-құқықтық шаралар туралы" жарлығы қабылданды.
Осы ... ... ... заң ... ие ... ... ... тапқан болатын:
- сақтандыру қызметін мемлекеттік реттеу сақтандыру қызметтерінің ... ... ... ... ... ... мен ... құқықтары- мен мүдделерін қорғау мақсатында жүзеге
асырылады;
- сақтандыру қызметімен шұғылдану үшін ... және ... ... ... ... ... белгіленген
тәртіппен лицензия алған заңды ұйымдар сақтандыру компаниялары мен өзара
сақтандыру қоғамдары сақтандырушылар ... ... ... ... ... қорларын қалыптастыруға,
қатысушыларға байланысты мемлекеттік және жеке ... ... ... ... ... ... ... Республикасы үкіметі атынан мемлекет
қаражаты есебінен қалыптасқан сақтандыру ... ... ... ... ... ... компаниялар
коммерциялық және коммерциялық емес ұйымдар болуы ... жеке ... ... акционерлік қоғамның ұйымдық -құқықтық
нысанында құрылады. Сақтандыру қызметімен шұғылдануға тіркелуі мен ... үшін ... ... ... ... ең ... мөлшері 2 миллион
теңге, қайта ... 20 ... ... болып белгіленеді;
- өзара сақтандыру қоғамдары ...... ... ... ... үшін ... және әрбір сақтандырушы сақтандыру
қоғамының мүшесі болып табылатын тұлғалардың (жеке, заңды, жеке және занды)
бірлестігі. ... ... ... ... өзі үшін ... ... етпейтін коммерциялық емес ұйымдар болып ... және тек ... ... үшін ғана құрылады;
- сақтандырушылар шығындарының құрамын және олар алатын пайдаға (табысқа)
салық салу ... ... ... ... ... ... Республикасының экономика
аталмыш Жарлықтың ... ... ... ... көз ... ... өздеріне сақтанушылар төлеген сақтану төлемдерінен, сондай-
ақ зандарда тыйым салынбаған өзге де ... ... ... ақша ... ... ... сақтандыру оқиғалары болған кезде сақтандыру өтемдерін төлеу аркылы
азаматтар мен ... ... ... ... ... ... қарым-қатынасты білдіреді деген, біздің ойымызша
сақтандырудың ... ... ... ... ... ... дәрежесі бойынша ерікті және міндетті, ал
объектілері бойынша жеке және ... ... ... ... азаматтың өмірін, денсаулығын, ... ... жеке ... ... өзге де ... ... жатады. Мүліктік
сақтандыру мүлікті және ... ... ... - ... ... ... қоса, сонымен
байланысты мүдделерді сақтандырудан тұрады.
Қазақстан Республикасының аумағында өз қызметін ... ... ... ... жоқ ... ... ... ... заңды тұлғалардың филиалдары мен өкілдіктері осы
қызметке ... ... ... сақтандыру туралы
зандарға сәйкес Қазақстан Республикасының ... ... ... ... қоса ... шетелдік заңды
тұлғалар мен шет ел ... ... ... және қайта ... ... ... ... (шетелдік инвесторлардың қатысу ... ... ... ... аспауы тиіс). Қазақстан ... ... ... ... ... сақтандырушы ұйымдардың
қызметіне тыйым салынады.
Мемлекеттік емес ... ... оның ... тандауы
бойынша жауапкершілігі шектеулі ... ... ... ... да ... Мемлекеттік сақтаңдыру ұйымдары шаруашылық
жүргізу құкығына негізделген ... ... ... ... қарамастан сақтандырушылар өз қызметін ... ... ... құқықтарды пайдаланады және олардың фирмалық атауында "сақтандыру"
деген сөз болуы тиіс.
Сақтандыру нарығында бәсекелестікті ... ... ... ... басқаларға қарағанда негізсіз ... ... ... ... ... сақтандырушылардың құқықтары
мен заңды мүдделеріне нүқсан келтіруге ... ... ... іс ... жол берілмейді.
Қазақстан аумағында қосарлы, топтық, ортақ және ... ... ... ... ... ... ... ... өз міндеттемелерін орындауьн
қамтамасыз етуге арналады.
Сақтандыру резервтерінің каражаттары: мемлекеттік ... ... алу; ... ... шоттарды сақтау;
жылжымайтын мүлікті және тұрақты жер ... ... ... алу; шетел
валютасын, шетел валютасымен белгіленген бағалы қағаздарды ... алу ... ... ... ... ... ... қадағалау органына жүктелген. Ол сақтандыру қызметін жүзеге
асыруға лицензиялар береді; ... ... мен ... ... ... заң талаптарын ... ... ... туралы заңдарды сақтауына тексеру
жүргізеді; сақтандыру қызметін жүзеге ... ... ... күшін тоқтата тұрады.
Кейіннен салыстырмалы түрде өзгерістері мен толықтырулар енгізіліп
редакцияланған ... және жаңа заң ... ... ... ... ... осы жайлар қамтылды.
1996 жылғы маусымның 25-інде еліміздің сақтандыру жүйесін кешенді
дамыту мақсатында 1996-1998 жылдар аралығында ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы
үкіметінің Қаулысымен мақұлданған болатын. Осы ... ... ... ... әзірлеу кезінде сақтандыруды одан әрі дамытудың жалпы
мемлекеттік бірінші кезектегі шаралары, отандық және ... ... ... мен ... ұсыныстары, сақтандыруды қорғау
жүйесінің тиімді қызмет атқаруларын жоғарылату мәселелері ескерілген еді.
Аталмыш жәйттерге орай сақтандыру рыногының ... ... ... ... жақын және алыс шет ... ... ... шығу;
2. шетелдік инвесторлардың мемлекетіміздің сақтандыру жүйесіне ... ... ... ... банктермен, бағалы қағаздар рыногымен және
жылжымайтын мүлік рыногымен өзара байланыстарын нығайту;
4. мемлекеттік және ... ... және ... ... сақтандыруға деген мемлекет шығындарын азайту;
6. шетелдік қатысуы бар сақтандыру ұйымдарының бірлескен торабын
7. ... ... ... ... әртүрлі меншік нысанына негізделген сақтандыру ... үшін ... ... ... ... шет елдердің тәжірибелерін ұтымды пайдалану ... ... ... ... жетілдіру;
11. сақтандыру процесінің барлық стадияларындағы ... ... - ... ... ... өмірді ұзақ мерзімге сақтандырудың механизмдерін қалыптастыру;
13. ірі тәуекелдерді, оның ... ... ... ... ... жекешелендіру және инфракұрылымдық
жобаларды, сондай-ақ экспорттық кредиттерді сақтандыруға кабілетті қаржылық
негізі мықты ... ... ... ... ... ... икемді салық салу ... ... ... ... толықтыру;
15. сақтандыру рыногына үкіметтің қаржылық ... ... ... ... ... ... түрлерін ... ... ... ... ... ... жаңа ... енгізу арқылы мемлекет
экономикасының тұрақтандырылуына үлес ... ... ... сақтанушылар ... ... ... ... ... міндетті түрлерін жүргізуді ұйымдастыру және ерікті
сақтандырудың ... ... ... ... ... ... есептері мен қаржылық
есептемелерін жетілдіру;
21. сақтандыру ... ... ... оқытуды ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... қызметіне қадағалау жүргізу және мемлекеттік ... ... және ... ... ... ... ... жағдай жасау
және ойдағыдай қызмет ... ... ... ... бағыттар бойынша осындай ауқымды мәселелер мен міндеттер
қамтылған болатын. Біздің ойымызша, аталмыш іс-қимылдардың ішіндегі ... ... ... ... жетілдіру, сақтандырушылардың
қаржылық тұрақтылығын нығайту, ... ... ... ... ... ... пұлдарын жетілдіру, міндетті
сақтандыру түрлерін жүргізуді ұйымдастыру, ... ... ... ... сақтандыру аясындағы бухгалтерлік есепті жетілдіру және
т.б. болып табылады.
1995-2000 жылдар аралығында сақтандыру бизнесін жандандыруға, ... ... ... және оның ... базасын нығайту мақсатында мына
нормативтік - құқықтық актілер қабылданды.
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 1996 ... ... ... ... ... ... қызметтерін лицензиялау
туралы Ережені" бекіту ... ... ... ... ... қызметін жүзеге асыруды лицензиялаудың түсінігі, түрлері ... ... ... ... беру ... айқындалған болатын.
1995 жылғы қазанның 3-індегі "Сақтандыру ... және ... ... ... Заңына өзгерістер енгізу туралы ... ... заң күші бар ... ... ... ... ... 14-індегі "Тасымалдаушының жолаушылардың алдындағы азаматтық
жауапкершіліктерін міндетті ... ... ... ... жөніндегі
Қазақстан Республикасы үкіметінің Қаулысында осы, Ережеде қолданылатын
сақтандыру шарттары, сақтандыру ... ... ... ... және т.б. айқындалып, көріністерін тапты.
Қазақстан Республикасының 1996 жылғы тамыздың 23-індегі "Сақтандыру
туралы" Қазақстан Республикасы ... заң күші бар ... мен ... ... ... ... сәйкес Қазақстан
Республикасы Үкіметі 1996 ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік ауылшаруашылық
сақтандыру ... құру ... ... ... оның ... ... белгіледі.
"Судьяларды және олардың мүліктерін, дәрігерлік қызметтері ... ... ... ... сақтандыру тәртібі
мен шарттары туралы Ережені" бекіткен Қазақстан Республикасы Үкіметінің
1997 жылғы наурыздың 19-ындағы ... ... бір ... ... міндетті
мемлекеттік сақтандыру ісіне өз үлесін қосқан болатын. Ережеде судьяларды
міндетті мемлекеттік жеке ... ... ... ... ... ... мен олардың отбасы мүшелеріне медициналық
қызмет ... ... ... ... ... ... шарттары мен тәртібінің айтарлықтай
мазмұндалғаны байқалады.
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 1997 жылғы сәуірдің 2-сіндегі "Ауыл
шаруашылығы өндірісін міндетті сақтандыруды жүргізу ... мен ... ... ... жөніндегі Қаулысы 1996 жылғы тамыздың 23-індегі
"Сақтандыру туралы" Қазақстан Республикасы ... Заң күші ... ... мен ... ... туралы Қазақстан Республикасы
Заңы мен 1996 жылғы ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы Үкіметінің Қаулысын
жүзеге асыру мақсатында әзірленіп қабылданған болатын және ... ... ... ... ... ... ... зиянның мөлшері мен көлемін айқындау және сақтандыру
өтемін төлеу жайлары қажетті ... ... ашып ... ... ... ... "Қазақстан Республикасы Қаржы
министрлігінің сақтандыруды қадағалау Департаменті туралы Ережені" бекіту
жөнінде Қазақстан Республикасы ... ... ... Оны ... ... мақсат "Казақстан Республкасындағы мемлекеттік басқарудың
тиімділігін әрі қарай жоғарылату жөніндегі шаралар туралы" 1997 ... ... ... Республикасы Президентінің Жарлығын орындау
болып табылды.
Ал Қазақстан Республикасы Үкіметінің 1998 жылғы шілденің ... ... (714, 718) мына ... екі: ... ... мен жүктерді теміржол көлігімен тасымалдауды лицензиялау
Ережесін" және ... ... ... ... ... туралы Ережені" бекітті.
1999 жылғы қарашаның 15-інде, сақтандыру ... ... ... ... ... Республикасы Ұлттык Банкі ... ... ... ұйымдарының сақтандыру операциялары және
сақтандыру ... ... ... ... тәртібі туралы
нұсқаулықты" бекітуді көздеп қабылдаған қаулысы, "Қазақстан Республикасының
екінші деңгейдегі банктеріндегі жеке тұлғалардың салымдарын ... ... ... ... ... бекіткен 1999 жылғы
қарашаның 5-індегі "Сақтандыру және қайта сақтандыру ұйымдарын инспекциялау
туралы нұсқаулықты" бекіткен ... ... ... ... ... мен ... ... келісім беру және
келісім беруден бас ... ... ... ... ... қаңтарының 31-індегі Қаулысы, 2000 жылдың ақпанының 15-індегі
"Сақтандыру куәлігін (полисті, сертификатты) толтыру жөніндегі ... ... ... 2000 ... ... 26-сындағы "Қазақстан
Республикасы Ұлттық Банкінің сақтандыру қызметіне ... ... ... ... салу және өндіріп алу қағидаларын"
бекіткен Қаулысы шығарылды.
Қазақстан Республикасы Президентінің "Сақтандыру ... заң күші ... 11,35,40 және ... ... 1999 ... ... 15-інде
Ұлттық Банктің Басқармасы қабылдаған ... және ... ... жарғылық және өз капиталдарының ең ... ... ... өте ... ... ... болатын. Мәселен, жаңадан кұрылып
жатқан сақтандыру және қайта сақтандыру ұйымдарының жарғылық ... аз ... мына ... ... ... қайта сақтандыру ұйымдарының
жарғылық қорлары — ... (екі жүз ... ... ... ... ... ... ұйымдарыньщ жарғылық капиталдары
— 150000000 (жүз елу миллион) тенге; сақтандырудың өзге ... ... ... ... жарғылық қапиталдары —
100000000 (жүз ... ... ... қызметтерін атқарып жатқан сақтандыру ұйымдарының өз
капиталдарының ... ең ... ... 2000 жылдың 1-
мамырына ... ... ... ... ... өз капиталдары
- 75000000 (жетпіс бес ... ... өзге ... ... ... ... ... капиталдары - 50000000 (елу
миллион) тенге.
2008 жылдың 1-қарашасына дейін: ... ... ... ... ... ... ... (жүз елу миллион) тенге;
сақтандырудың өзге операцияларын жүзеге асыратын ... ... ... (жүз ... ... болуға тиісті.
Осы сақтандыру ісі мен сақтандыру қызметінің құқықтық ірге тасын
қалап, ... ... ... әсем де ... ... ... ... одан әрі дамыту, оңтайландыру,
жетілдіру процестерінің ... ... ... ... қол жетпеген
басымдықтарды қамтыған ресми сақтандыру құжаты ... ... 2000 ... ... ... бекітілген "Қазақстан
Республикасында сақтандыруды дамытудың 2000-2002 жылдарға ... ... мен 2000 ... ... ... қызметі туралы" Қазақстан Республикасының заңы болып табылады.
Сонымен, сақтандыруды жүргізуге байланысты өте ... ... әр ... сақтандыру мүдделерін көрсететін, әралуан
сақтандыруға жататын ... мен өте кең ... ... қамтитын арнайы қатынастардың туындайтынына көзіміз жеткен
сияқты.
Қорытынды
"Сақтандыру" деген сөздің өзі "Қорқыныш" деген сөздің ... ... мұны ... ... ... яғни бұл ... ... деген сөз, адамның
белгілі бір затты жоғалтамын немесе бүлдіремін ... ... ... ... Бірақ бұл көбінесе "тәуекел" ... ... ... келеді.
Күнделікті сақтандыру ісінің тәжірибесінде "тәуекел" деген мағына өте көп
қолданылады және ол әр түрлі жағдайларға ... ... ... ... сақтандыру оқиғасының пайда болынуына, сақтандыру объектісі ретінде
және ... ... ... ... ... ... ... қызметін реттеумен
шектеледі. Біріншіден ол ... ... ... қатысушылардың
тәртібінің ережелерін анықтайтын нормативтік құқықтық акт шығару ... ... ... ақша қаржылық қозғалысын немесе сақтандыру төлемін,
сақтандыру оқиғасынан келтірілген залалдың ... ... ... ... ... ... ... арналған: 1) мемлекеттегі
сақтандыру жүйесінің ... әсер ... 2) ... ... ... ... сақтандыру қызметін жүргізуге
байланысты 3) ... ... ... қадағалайды және
бақылайды.
Алдыда айтылып кеткен нормалар өзімен негізгі институтардың бірін құрайды-
ол сақтандыру құқығы[4].
Сақтандыру құқығы-мемлекеттегі сақтандыру ісін ... ... ... ... ... ... ... қатынастарды
реттейтін құқықтық нормалардың жиынтығын құрайды. Сондықтан да сақтандыру
құқығының пәнін екі сақтандыру қатынастарының тобы құрайды:
1) ... ісін ... ... ... ... ... ... қатынастары құқықтық ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылады.
Материалдық құқықтық қатынастар ондай субъектілер ретінде міндетті ... және ... ... ... Сақтандыру құұықтың қатынастың
мазмұны ретінде, құқықтық қатынасқа ... ... ... ... болады. Сондықтан материалдық сақтандыру құқықтық қатынаста,
сақтанушы сақтандыру төлемін төлеуге міндетті, бірақ ... ... ... ... ... ... ... толтыруды талап етуге
құқығы. Сонымен де бұл керісінше болады, яғни сақтандырушы сақтандыру шарты
бойынша сақтанушыдан мерзімінде ... ... ... ... ... оқиға болған кезде өзі залалдың орнын толтыруға ... ... ... бір ... ... ... ... уәкілетілік берілген орган ... ... ... субъектілердің құқықтары мен міндеттерінің мәні
былай болады, мұнда мемлекеттік ... ... осы ... қатынаста
оған қарама-қайшы болатын тараптан гөрі көбірек құқықтарға ие болады.
Ұйымдастырушылық қатынаста құқықтық ... мына ... ... "Билік-бағыну" ,бұл жерде билік етуші субъект әрқашанда
мемлекеттік орган ... ... ... ... уәкілеттік
берілген орган немесе тіпті сақтандыру ұйымының қызметіндегі мемлекеттік
қадағалау ... ... ... ... ... сақтандыру ұйымдары
сонымен қатар сақтандырушы немесе сақтанушы ретінде болатын азаматтар және
заңды тұлғалар болады.
Сақтандыру құқығының негізгі ... ... ... ... ... ... ... Президентінің
"сақтандыру қызметі" туралы заңды күшке ие ... ... ... ... бар ... ... ... уақытта сақтандыру қайнар
көзі жаңа заңды актілердің қабылдануына байланысты толықтырылады. Келесі
алдыда жоспарланып отырған актілер медициналық ... ... ... ... ... арналады.
Өзімнің оқу орнын бітіру жұмысымды бітіру кезінде, ... ... ... жаңа сала ... ... ... жоғарғы дәрежеде дамуына өз ықпалын тигізеді. Сақтандыру,
құқықтың жаңа ... ... ... осы ... жазу ... кездесетін түрлі факторларға байланысты болғандықтан, көзім жетті.
Өркениетті елдерде сақтандыру тек экономиканың басты бөлігі ретінде
ғана болмайды, ... ... ... ... ... да ... әдебиеттер тізімі
1. Нормативтік-құқықтық база
1) Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексі
2) 18 ... 2000 ж. ... ... ... ... заңы № 126-II (16 ... 2008 жылдың №416-II өзгертулері
және толықтырулармен)
3) Қазақстан Республикасы қаржы рыногын және ... ... ... ... ... 2010 ... 1 ... қаржы рыногы мен қаржы
ұйымдарының жай-күйі туралы №31 баспасөз-релизі 4)
2. монографиялық ... ... А.А., ... Л.П. ... и ... в ... и ... Алматы: «Колизей»ЖШС, 2010
6) Батыргожин Н. Итоги государственной ... ... ... ... Казахстан на 2000-2007 гг. //РЦБК.№2(82), февраль 2008г.
7) ... К.Т. ... ... ... – М.: ... ... Галагуза Н.Ф., ... В.Д., ... в ... ... ... (отечественной и ... М.: ... ... А.А. «Финансово-экономические методы страхования».- Финансы и
статистика, ... ... А.И. ... М.: Питер,2008
11) Жуйриков К., Назарчук И., Жуйриков Р. ... ... ... ... – А.: ОФ ... ... Кныкова А.У. ... в ... ... будет
повышаться»//РЦБК. №4(84), апрель 2008
13) Курмангалиева А.Ш. ... ... ... ... ... в
мировой рынок страхования»//РЦБК. №2(82), февраль 2008
14) Лер О.Э. «Страхование в транзитной экономике».- А.: Гылым,1998
15) Маянлаева Г.И. ... ... дела в РК».- А.: ... ... ... ... - М.; БЕК, ... Орланюк-Малицкая Л.А. «Страховое дело».- М.: ACADEMIA, 2008
18) Турбина К.Е. «Теория и практика страхования».- М.: Анкил, 2008
19) Федорова Т.А. ... 2-ое ... ... ... М.: ... ... Хохлов Н.В. «Управление риском».- М.: Юнити-Дана,2006
21) Шамалов В. «Рынок ценных бумаг».- А.:НКФ «Персонал управления», 2007
22) Шахав В.В. «Страхование».- М.: ... ... ... А.К. ... М.: ... 2000
24) Юрченко Л.А. «Финансовый менеджмент страховщика».- М.: Юнити,2006
3. Мерзімдік басылымдар:
25) «Казахстанская правда» 23.12.2000ж. №328-329
26) «Панорама»20.02.2009ж. №7(573)
27) Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінің ... ... ... ... М.: «Вестник ВВС», 7(111), 2008
29) «Лондон-Алматы» СК буклеті
4. Интернет-көздері:
30) www.afn.kz
31) ... ... ... ... ... ... В.К. ... типы страхования» М., 1995. 25 С.
[2] “Қаржы нарығы және қаржы ұйымдарын реттеу және қадағалау ...

Пән: Сақтандыру
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 144 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
ҚР сақтандыру қызметінің қалыптасуы және даму кезеңдері12 бет
Коммерциялық банкте депозиттік саясат қалыптасуының теориялық негіздері56 бет
Қазақстан Республикасындағы сақтандыру ісі62 бет
Кәсіпкерлік қызметтің банкроттықтан сақтандыру жолдары24 бет
Сақтандыру компанияларының инвес‬тициялық қызметтерің басқару61 бет
Сақтандыру қызметі21 бет
Сақтандыру қызметін экономикалық талдау8 бет
Сақтандыру қызметіндегі маркетингті жетілдіру61 бет
"мемлекеттiк әлеуметтiк сақтандыру қоры" акционерлiк қоғамын құру туралы5 бет
"Шымбұлақ" тау шаңғысы курортында демалушыларды тегін сақтандыру жүйесі енгізіледі16 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь