Күкіртсутекті коррозия

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
1.Әдеби шолу 1.1 Күкіртсутекті коррозия ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4
1.2 Ингибиторлар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..10
1.3 Органикалық қосылыстардың болат бетінде адсорбциялануы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...20
ІІ ПРАКТИКАЛЫҚ БӨЛІМІ.
2.1 Болаттың коррозиялық сипатын бақылау әдістері ... ... ... ... ... ...24
2.2 Электрхимиялық әдістер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...25
2.3 Электрод . электролит шекарасындағы импедансты өлшеу ... ... ...30
2.4 Нәтижелер және оларды талқылау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 33
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 40
Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...41
Мұнайды өндіру, өңдеу, сақтау тасымалдау барысында өнімде күкіртсутектің болуы болат қондырғыларының және құбырларының коррозиялық бүлінуіне әкеледі. Күкіртсутек – мұнайдың агрессивті ( бұзғыш) құрамдасы ретінде құбыр бетінің жұқаруына ғана емес, кернеу әсерінен металдың беріктілігінің төмендеуіне әкеледі. Бұл бізге бірқатар экологиялық және экономикалық шығындар алып келеді.Бұл үшін металдың функцияналдық қасиеттерін сақтай отырып, коррозияны тежейтін немесе болдыртпайтын қорғаудың тиімді әдісінің бірі – коррозия ингибиторларын қолдану, олардың әсер ету механизмі – металл бетін өзгертулерге (модифицирлеуге) негізделген.
Бұл жұмыста болат коррозиясын табиғи қосылыстар және органикалық химия кафедрасында синтезделген құрамында азот бар органикалық қосылыстардың коррозияға қарсы ингибиторлық қасиеттері зерттелді, зерттеу нәтижесі бұл қосылыстардың кейбіреуі коррозия жылдамдығын едәуір төмендететінін көрсетті.
1. Алиева Л.И. Изучение ингибирующих свойств комплексов на основе алкиламиноспиртов и нафтеновых кислот.//3ащита металлов, 1999.T-35, №5,с.547-551.
2. Колотыркин Я.М.\Металл и коррозия. – М.: Металлургия, 1984. – 400 с.
3. Чивилева Л.В. Эффективность имидозолинов в условиях сероводородной и углекислотной коррозии. //Вестник ТГУ, Т-4., вып.2., 1999.C.194-196.
4. Синютина С.Е., Бернацкий П.Н. Корчагина Т.А., Цыганкова Л.Е. Ингибирование коррозии углеводородистой стали в моделных пластовых водах, насыщенных сероводородом и углекислым газом.//Вест. ТГУ.-1997.,Т-2,№ 1 .с.60-64.
5. Кузнецов Ю.И. Современное состояние теории ингибитования коррозии металлов.//3ащита металлов.-2002.Т.38,№2, с. 122-131.
6. Старчак В.Т., Курмакова И.Н., Бойко Л.И. Ингибирующая активность синергетических композиций на основе отхода капралактама //Журнал прикл. ХИМИИ.-1998.Т.71, №6.с.955-959.
7. Экилик В.В..О состоянии блокированного и активационного эффектов при ингибировании кислотной коррозии металловУ/Защита металлов. 1987., Т~23., №5., с.748-756.
8. Розенфельд И.Л., Кузнецов Ю.И. Кербелева И.Я.//Защита металлов. 1975.,Т-11.,№5., с.612.
9. Лоскутова М.В., Болдарев А.Е. Исследование защитной эффективности ингибиторов Гидразекс-2 и ДОЭ ТЭТА в модели пластовых вод,содержащих H2S и СО2 // Вест.Тамб.ун-та. Сер. Естеств. и хехн,-1997.Т-2, №1.с.41-46.
10. Решетников С.М. // Защита металлов. 1978., №5.,с.597-599.
11. Мельников В.Г., Муравьева С.А., Шехтер Ю.Н. Ульяненко В.И., Юрьев В.М., Влияние строения ингибиторов аминного типа на подавление ими сероводородной коррозии. //Защита металлов. Т-35, №4.1999.с.412-417.
12. Гафуров P.P., Половняк В.К., Яумак И.Ю., Шмакова О.П. Формирование азотсодержащих пленок ингибиторов сероводородной коррозии на основе солей оксиалкилированных аминов.//3ащита металлов. 2003 .,Т-39., №3.,с.324-327.
13. Алиева Л.И. Изучение ингибирующих свойств комплексов на основе алкиламиноспиртов и нафтеновых кислот.//3ащита металлов, 1999.T-35, №5,с.547-551.
14. Чивилева Л.В. Эффективность имидозолинов в условиях сероводородной и углекислотной коррозии. //Вестник ТГУ, Т-4., вып.2., 1999.C.194-196.
15. Кузнецов Ю.И., Андреев Н.Н., Андреева Н.П. Синергетических эффекты при ингибиторвании коррозии железа в нейтральных растворах. //Защита металлов, 1998, Т-34,№1, с.5-10.
16. Кузнецов Ю.И., Вагапов Р.К. Об ингибиторвании сероводородной корозии стали основаниями Шиффа. // Защита металлов, 2001, Т-37, №3, с.238-243.
17. Тимофеев И.В., Быстрова О.Н., Половняк В.К., Шмакова О.П.,Пантелеева А.Р. О механизме ингибирования сероводородной коррозии стали фосфорилированными ортометиламинофенолами. //Защита металлов.-1998.Т-34,№ 1-с.47-50.
18. Кузнецов Ю.И., Андреев Н.Н., Андреева Н.П. Синергетических эффекты при ингибиторвании коррозии железа в нейтральных растворах. //Защита металлов, 1998, Т-34,№1, с.5-10.
19. Старчак В.Г., Кузкина Н.А., Багин В.К., Красовский А.Н., Демченко A.M., Чумаков В.А.//Защита металлов, 1995, том 31, №6, с.640-642.
20. Коррозия стали Ст-3 в двухфазных системах, содержащих сероводород./Таныгина Е.Д, Вигдорович В.И, Прохоренко В.Д,// Энергосберег. Технол. В с.-х..пр-ве:Тез. докл. Всес. Науч.-техн.конф., Тамбов 22-23 мая, 1990.-М.Д990.С.109-ПО.
21. Поспелов М.В.,Дубинская С.В.,Егоров В.В., Кузнецов А.В..//Коррозия и
защита мет.: Тез.докл.12 Перм.Конф., Пермь, окт.,1990.-с.847
22. Фролов Л.В., Алиев К.М.//Защита мет.-1989-25, №5.с.824-826.
23. 3ащитное действие алкиламмониевых солей кислот фосфора./ Тишанкина Р.Ф., Фиоктистов А.К., Шермергорн И.М., Кудрявцева Л. А./Нефтехим.Х-во.-1991 .№2.с.29-317
24. Гортмахер Н.М., Иващенко О.А., Елисеев В.Н., Сазонов Ю.А. // Шаг в 21 век.: Междунар. Конгр. И выст. Защита-98.М.,8-11 июня 1998. Тезис ДОЮІ.-М.98.-С.ПО.
25. Гонтмахер Н.М., Иващенко О.А., Елисеев В.Н., Сазонов Ю.А. // Защита металла-1997.-33,№6.-с.643-647.
26. Иванов Е.С., Редько В.П., Свердлова К.В., Фролов В.И., Лазарев В.А., Чирков Ю.А.. Защитное действие ингибитов коррозии в углекислотных сероводородсодержащих средах.//Защита металлов-1992.-28,№1.-с.107-112.
27. 3ащита от сероводородной коррозии ингибитором "ВНИПИнефть-15". // Нефтепромысл. Дело-1999, №7.-с.43-44.
28. Маисеева Л.С., Пушина О.И., Магда С.П., Григорьева Т.М., Юпашевский В.Е.//Защита металла.- 96.-32, №3.-с.ЗОО-306.-Рус.
29. Техника борьбы с коррозией. Пол. Ред. Д.х.н. Сухотина A.M. Лен-д. Химия, 1980.
30. Ташанкина Р.Ф., Пантелеева А.Р., Раимова Л.С., Тимофеева И.В., Кудряцева Л.А.// Нефтепромыс. Дело.-1996,-№.-с.28-30.
31. Лоскутова М.В. Коррозия и защита стали Ст-3 в модельной пластовой
воде, содержащей H2S и СО2 // Матер. Конф.Мол.Ученых Тамб.
гос. унвер.Тамбом. Март.1997: Тез. докл.-Тамбов, 1997.-C.29-30.
32. Буркитбаева Б.Д Защитная способность гидравлической жидкости ИГЖ-4 при коррозии стали в сероводородсодержащей среде. //Журн. Промышленность Казахстана., 2002., 4(13).,с.102.
33. Буркитбаева Б.Д. Ингибирование сероводородной коррозии
отработанной гидравлической жидкостью НГЖ-4. // Журн.
Промышленность Казахстана., 2002.,4(13)., с.103.
34. Аханбаева Д.А., Нигматуллина А.Р., Буркитбаева Б.Д., Мельситова И.Б.,
Дорохова Е.А. Ингибирующие композиции на основе НГЖ-4.
//Вестник Каз.НУ им. Аль-Фараби., 2003., №3(31).с.58-61.
35. Шрейдер А. В//Защита металлов. Том 26, №2, 1990г. с.179-193.
36. Гооник А.А //Коррозия нефтепромыслово оборудования и меры ее предупреждения. М.Недра, 1976г. с.192.
37. Шаула М.К, Голубаев И.В, Лаптаев А.Б, Бугай Д.Е.. Разработка ингибиторав сероводородной коррозии эффективных при наличии на стали полисульфидных пленок. //Матер. 47 Науч.-техн. конф-я студ-в, аспир~в и молод. ученых Уфим. Гост. нефт. техн. ун-та, [УФА. 1996]. Т.1. УФА, 1996.-C.45-46. Рус.
38. Greco E.C, Wright W.B. Corrosion, 1962, 18,119.
39. Sardisko J.B. Wright W.B.Greco E.C, Corrosion, 1965,19,10,345.
40. Гетман М.Д, Панов M.K, Рождественский Ю.Г. //Коррозия и защита в нефтегазовой промышленности. 1983. №10.с.4.
41. Иофа З.А. О механизме действия сероводорода и ингибитора на скорость коррозии железа в кислых растворах //Защита металлов.-1980.- Т.16, № 3. – С.296-300.
42. Антропов Л.И., Макушин Е.М., Панасенко В.Ф. Ингибиторы коррозии металлов.-Киев: Техника, 1981. 181 с.
43. Поспелов М.В.,Дубинская С.В.,Егоров В.В., Кузнецов А.В..//Коррозия и
защита мет.: Тез.докл.12 Перм.Конф., Пермь, окт.,1990.-с.84.
44. Фролов Л.В., Алиев К.М.//Защита мет.-1989-25, №5.с.824-826.
45. 3ащитное действие алкиламмониевых солей кислот фосфора./ Тишанкина Р.Ф., Фиоктистов А.К., Шермергорн И.М., Кудрявцева Л. А./Нефтехим.Х-во.-1991 .№2.с.29-31.
46. Бугай Д.Е., Лаптев А.Б., Селимов Ф.А., Нечаев О.А., Яханов Ю.Н.
Рахманкулов Д.Л., Габитов А.И.//Ю Всерос. Конф.по хим.
Реактивам РЕАКТИВ-97 „Хим. реактивы, реагенты и процессы
малотонажж. Химия ", Москва-Уфа, 8-10 окт., 1997: Тез. докл.-Уфа,
1997.C.94.
47. Левашова В.И., Антипов В.А. Разработка ингибиторов сероводородной
коррозии нефтедобывающего оборудованияУ/Нефтехимия, 2003, том
43, №І,с. 60-64.
48. Старчак В.Г., Кузкина Н.А., Багин В.К., Красовский А.Н., Демченко A.M., Чумаков В.А.//Защита металлов, 1995, том 31, №6, с.640-642.
49. Ингибитор сероводородной коррозии на основе хлоргидрида аминопарафинов С2-С]8: Заявка 93019952/26 Россия, МКИ С 23Ғ 11/00
50. Болбырев А.В., Киркач В.И., Мизина Н.А., Хохлова Е.С., Мамедова У.А.; Советско-ит. Н.-и. Общ-во нефтехимии Синион. Опублк. 20.03.97, Бюл.№8.
51. Макогон Ю.О., Грунтович В.М., Петрушенко В.А. // Подгот.и перераб. Нефт. Газов Зап. Сибири и Прикасп. Впадина.-М., 1989.-С.82
52. Панов М.К., Еникеев Э.Х.// Современ. Проблем. Коррозии и защиты мет. От коррозии в нар. хоз-ве: Зонал. Науч.-техн. конф. 11-13 сент., [1990]: Тезис. Докл.-Уфа, 1990.-C. 94-95.
53. Ингибирующее действие октиламина в сероводородных растворах. / Chatterjee P., Singh D.D.// J. Electrohem. Soc. India.-1989.-38, №4.-c.277~282.-Англ.
54. Синютина С.Е., Цыганкова Л.Е., Оше Е.К., Болдырева А.В.// Вестн.
Тамб. Ун-та. Сер. Естеств. Итехн. н.- 1997.-2,№1-с.27-31.
55. Ингибиторвание коррозия в средах, содержащих сероводород.Corrosion inhibition in sour media/Roberger P.R, Sastri V.S.//11th int. corros.Congr. Innov. And Nechnol. Transfer corros. Contr, Florence, 2-6 Apr, 1990.Vol.3/Assoc. Ital. Met.-Milan, 1990.с.55-62.-Англ.
56. Панов M.K, Гетманский М.Д, Еникеев Э.Х, Фокин М.Н.У/Защита мет.-
57. 1989.-25,№5.с.815-818.
58. Гетман М.Д, Панов M.K, Рождественский Ю.Г. //Коррозия и защита в нефтегазовой промышленности. 1983. №10.с.4.
59. Вагапов Р.К., Фролов Л.В., Кузнецов Ю.И. Ингибирование наводороживания стали в сероводородсодержащих средах основаниями Шиффа. // Защита металлов.-2002. Т-38., №1-с.32-37.
60. Синютина С.Е., Вигдорович В.И., Чивилева Л.В., Цыганкова Л.Е. / Эффективность эмульгина как ингибитора коррозии и аводороживания стали Ст-3 в слабокислых сероводородно-углекислотных средах . Вестник ТГУ., Т-4.,вып.2., 1999.,с.271-273.
61. Егоров В.В, Корох Н.И, Фурман А.Я. // Химия и технология топлив и масел. №8 1992г. с.24-25
62. Эванс Ю.Р. Коррозия, пассивноть и защита лов//Перевод с англ. Под ред. Г.В.Акимова.Лен. ГосНТИЛ по черной и цветной металлургии, 1941.C-885
63. Girijashakar P.N, Balachandra J., Vasu K.I. Коррозия железа. Краткий образ ингибиторов. Перевод с английского. 1982г, Магнитогорск
64. Pou Tong Eak, Bernard Daniel, Tomita Takashi ELF ATOCHEM SA, NIPPON SHOKUBAI. Применение тиолов, содержащих аминогруппы, в качестве ингибиторов коррозии металлов: Заявка 2762017 Франция, МПК С 23 Ғ 1 l/16.//Ltd-№9804466; Заявл. 9.4.98; Опубл. 16.10.98.
65. Смолянцев Е.Ф., Телин А.Г., Даминов А.А., Рагулина В.В., Мамлева Л.А., Миронов И.В., Шитов Г.П.,Пестриков С.В., Колчугин И.С., Тимофеев И.В., Быстрова О.Н., Половняк В.К., Шмакова О.П., Пантелеева А.Р. //Защита мет. 1998.-34.,№1.с.47-50.
66. Фролов В.И. // Защита от коррозии и охрана окруж. среды,-95.№6-
7.C.15-16.
67. Келарев В.И., Силин М.А., Кошелев В.Н., Спиркин В.Г., Грачева О.Г.,Григоревьева Н.А.// Шаг в 21 век: Междунар. Конгр. и выст. Защита мет. 1998.М.,Тезис докл.-с.191-120.
68. Вигдорович В.И., Цыганков Л.Е., Ивлева О.А., Болдарев А.В. //Практ. Противокорроз. Защиты. 1997.№3.с.ЗЗ-42.
69. Мельников В.Г., Муравьева С.А., Шехтер Ю.Н., Ульяненко В.И., Юрьев В.М. // Защита мет. 1999.Т-35.№4.с. 412-217.
70. Абрамзан А.А Своиства и применение. Л.: Химия, 1975.248 с.
71. Колотыркин Я.М. Металл и коррозия. М.: Металлургия, 1984.400с.
72. Черньядъев И.Н., Шеин А.Б., Недугов А.Н.//Защита металлов, 2005, т.41, №5, 473-478с.
73. Подловченко Б.И., Колядко Е.А.//Электрохимия, 2003, т.39, №8, 946-950с.
74. Максимов Ю.М., Смолин А.В., Подловченко Б.И.//Электрохимия, 2005, т.41, №12,1490-1495 с.
75. Spinks Geoffrey M., Dominis Antos J., Waiiace Gordan G., Tallman Dennis E.J. Solid state electrochem. 2002, т.6 №2.85-100с.7 ил.библ. 79-англ.
76. Кузнецов Ю. И.//Защита металлов, 2006. т.42.№1. 3-12с.
77. Колотыркин Я.М., Химическая промышленность. 1963.№9. 678с.
78. Швабе К. Труды III Международного конгрессе по коррозии металлов. М.: Мир, 1988.54с.
79. Розенфельд И.А. Коррозия и защита металлов (Локальные коррозионные процессы). М.: Металлургия. 1969.448с.
        
        Реферат
Бітіру жұмысы кіріспеден, әдеби шолу, тәжірибе ... ... және ... ... ... және ... ... Жұмыс 45 беттен құралған, 2 кесте және 11 сурет.
Негізгі ұғымдар: мұнай, ... ... бис ... ... ... ... ... тежелу коэффиценті, қорғау
эффектісі, болат, ... ... ... ... ... ... бис ... гексил
амин және бис-(этоксиэтил) гексил амин. ... ... ... Ст-3
болат үлгісінде ... ... ... ... ... ... ... 0,8 г/л H2S.
Жұмыс мақсаты ингибирлеуші қосылыс бис- (бутоксиэтил) гексил ... бис- ... ... амин ... ... ... ... құрамды ортада зерттелуі.
Болат коррозиясын зерттеуге ... , ... ... Ст-3 ... үлгі ... және ... ... композиция бис (бутоксиэтил) гексил амин және ... ... амин ... ... ... ... қорғау
эффектісі жоғары дәрежеге жетті.
Мазмұны
КІРІСПЕ.....................................................................
...............................................3
1.Әдеби шолу
1.1
Күкіртсутекті
коррозия....................................................................
.......4
1.2
Ингибиторлар................................................................
..............................10
1.3 ... ... ... бетінде
адсорбциялануы..............................................................
.....................................20
ІІ ПРАКТИКАЛЫҚ БӨЛІМІ.
1. Болаттың ... ... ... ... Электрод – электролит шекарасындағы импедансты өлшеу...........30
2.4 Нәтижелер және оларды
талқылау........................................................33
ҚОРЫТЫНДЫ...................................................................
.................................40
Қолданылған ... ... ... сақтау тасымалдау барысында өнімде
күкіртсутектің ... ... ... және құбырларының
коррозиялық бүлінуіне әкеледі. Күкіртсутек – ... ... ... ... ... ... бетінің жұқаруына ғана емес,
кернеу әсерінен ... ... ... ... Бұл
бізге бірқатар экологиялық және экономикалық ... ... үшін ... ... ... ... ... тежейтін немесе болдыртпайтын ... ... бірі – ... ... қолдану, олардың әсер ...... ... өзгертулерге (модифицирлеуге) негізделген.
Бұл жұмыста болат коррозиясын табиғи қосылыстар және органикалық
химия ... ... ... азот бар ... ... ... ингибиторлық қасиеттері зерттелді,
зерттеу нәтижесі бұл ... ... ... ... ... ... Әдеби шолу
1.1. Күкіртсутекті коррозия
Коррозия – металдың қоршаған ортамен электрохимиялық немесе
химиялық ... ... ... ортаның физико-химиялық әсерінен
тұрақтырақ тотыққан күйге ... ... тән ... ... ... ... тоқ ... ерітіндіге батырылған металл
бетінде өздігінен жүретін процесс.
Коррозияның түрлі формаларға ие болады, және ол тек сырт ... жай ... ғана ... ... қатар механикалық
қасиеттердің түбегейлі жойылуына әкеп соғуы мүмкін.
Коррозияның экономикалық салдары өте ... ... ... және ... өзі қиындық тудырады. Коррозия өндірістің тоқтап қалуына ... ... орта мен ... өнімнің бүлінуіне, белгілі бір
процестердің ... әкеп ... ... ... ортаның сипатына байланысты процесс
механизмі бойынша электрохимиялық (электролиттер ... ... ... ... және ... ... металл бетіндегі жоғары температуралық коррозия, сонымен
қатар электролиттер еместегі коррозия) коррозияны бөліп қарастырады.
Химиялық коррозия – бұл ... ... ... ... ... ... тотығуы және қоршаған ортаның компонентінің
тотықсыздануы бір сәтте жүреді. Бұл ... ... ... ... ал химиялық процестің жылдамдығы химиялық ... ... да, ... ... өзгеруіне тәуелсіз
болады. Химиялық коррозия кезінде нақты бір зат түзіледі, ол металдардың
тотығы, сульфидтер немесе ... газ ... - ... ... ылғалды конденсациялау мүмкін
болмаған жағдайда газ бен бу ... ... ... ... ... іштен жану қозғауыш, жану камераларының коррозиясы);
б) ... ... - ... ... өткізбейтін
ерітінділердегі коррозия (бензин мен спиртте).
Электрохимиялық коррозия:
а) ...... көл, ... ... ... (ылғал ауада) орын алатын коррозия;
ә) топырақ коррозиясы;
б) тұздар балқымаларында;
в) ... ... ... тұз ... ... ... ... бірде атмосферада өтетін аралас типті
коррозия да орын алуы мүмкін ... мен ... ... ... мен тасымалдау ... ... ... ... агрессивті орта мен табиғаты әр түрлі
механикалық ... ... әсер ... ... ... ... ... Металл мен оның кұймаларының күкіртсутекті коррозиясы
құрамында күкіртсутек пен металл ... ... ... ... ... ортаның құрамына, қондырғылардың құрылымы, мұнай
мен газды тазарту және өңдеу технологиясына байланысты ... ... ... кездеседі: 1) салыстырмалы біртекті; 2) эрозиялық; 3)
қабаттар түзуші; 4) ... ... 5) ... ... ... фаза ... 6) терең емес шұңқырларға толы тегіс түпті; 7)
жарықты.
Коррозияның осы ... ... ... ... күкіртсутек
молекуласы мен оның диссоциациясы кезінде ... ... ... ... ... Деполяризация сонымен қатар көмірқышқыл газының
еруі нәтижесінде түзілетін оттегі және сутек иондарының әсерінен де ... ... ... ... зерттеулерде көрсетілгендей [3-5], күкіртсутек темір мен болат
коррозиясының, әсіресе қышқыл ортада, күшті стимуляторы болып ... ... ... құралдардың біркелкі коррозиясының
жылдамдығы жылына 1,0-1,5 мм құрайды. Егер ... ... ... ... газы ... күкіртсутектің агрессивтігін арттыратын
тағы басқа қоспалар болса, коррозия жылдамдығы ... ... ... ... ... Сонымен қатар, көп жағдайда, ... ... ... мен ... ... ... түзілуі нәтижесінде локальді
бүлінулер байқалады [6]. Жеке жағдайларда локальді коррозияның жылдамдығы
жылына 10 мм және одан да көп ... ... ... ... ... және ... түрде ара қашықтығы S-H
1.35А0, H-S-H байланыстарының ... 92°20, ... ... 0.89-1.ID,
тең бүйірлі үшбұрыш ретінде бейленген. Газ күйіндегі күкіртсутек суда және
сулы орталарда шекті ериді. Ерігіштігі температура артқан сайын ... ... ... ... ... ... ... иондық формулаларда болуы мүмкін: H2S, HS-, S2- . рН < 6 болғанда
күкіртсутектің негізгі ... ... ... ... газ ... тек рН > 6 HS- иондары пайда болады. S2- иондары күшті қышқылды
электролиттерде аз мөлшерде түзіледі [9]. ... ... ... жүргізген кезде, темірде қышқыл ерітінділерден H2S молекулалары
емес, төмен концентрациясына қарамастан, HS- ... [10] ... ... және ... ... үшін ... анықталғандай [11],
темірдің еру жылдамдығы, оның бетінде темір сульфидінен (макиновит) тұратын
коррозия өнімдері түзілетіндіктен, уақыт ... ... рет ... коррозия жылдамдығын бастапқыда түзілген темір ... ... ... ... ... ... ... күкіртсутекті
коррозияның механизмін зерттеген кезде, түзілетін коррозия өнімдерінің
электродты реакция кинетикасына әсерін ескеру ... [12-14] ... ... макинавиттің өсуі мен металдың еруі бір кезде орын
алады. Егер ... ... еруі ... ... ... + Н2О + H2S → FeHS- adS+ H3O+
FeHS- adc→ FeHS+adC + 2e-,
Онда FeHS+adS комплекстері макинавиттің ... ... ... ... ... ... ... → Fe(1-x) + x HS-+ (l-x)Н+ (рН=4-7) FeHS+adc +
Н3О+ → Fe2+ + H2S + Н2О (рН=2-3)
Мұнай-газ жэне ... ... ... ... көбіне жұмыс
барысында және табиғаты әр түрлі қалдық механикалық кернеулер(статикалык,
динамикалық, ... әсер ... ... ... білінуінің табиғаты, көп жағдайда, ... [15]. Сол ... ... кернеулі ... ... ... өту сипаты мен жылдамдығына
әсерін дұрыс бағалауды қажет етеді және оны ... ... ... ... ... ... ... жалпы механизмі жоқ,
бірақ көп ... ... ... коррозиялық шытынаудың ... ... ... сәйкестендіріп қарастыруга болады
[18-21]. Олар жарықтардың өсуі механикалық кернеулермен белсендірілетін
электрохимиялық процесс ретінде ... ... ... ортада болатқа жалпы коррозия емес, әр текті
кернеулер әсерінен металдың ... ... ... ... ... ... әлі анықталмаған, бірақ ол ... ... ... ... түзілетін сутек окклюзиясымен байланысты
деп есептеледі [14,15].
Металдардың коррозиялық тозу ... ашып ... ... бар. ... ... бойынша [22]
бүлінудің бірінші акті - ... ... ... ... ... ... ... жеңілдететін ортаның беттік ... ... ... ... ... ... ... -
коррозиялық шұңқырлар, ал дамуын ... ... мен ... ... ... тозу жарықтары кернеудің эффективті
концентраттарының мөлшеріне дейін ... ... ... ... төбесінде
беттік энергияның адсорбциялық төмендеуі де стимулдайтын фактор болып
табылады. Субмикрорельеф шоқыларында жалпы коррозияның қарқындылығына ... ... ... ... өтеді. Циклды деформациалардың
жоғары ... яғни ... ... әсер ету уакыты ... ... ... еруі ... сондықтан беріктіктің
төмендеуі сутектенудің адсорбциялық әсерінен өтеді. Ортаның әсер ету уақыты
артқан сайын, яғни циклдық ... ... ... ... ... ... алады [23].
Күкіртсутек қатысында болатта сутек концентрациясы тез артады [7, 20,
21]. Күкіртсутек сутек бөліну ... ... ... ... ... ... мен ... абсорбциясының ұлгаюының
механизмі жайлы бірнеше болжамдар ... [22]. Иоф пен Кам ... [26] ... ... реті ... + Н2О→ Н3О+ (1)
Fe + HS-→ Fe (HS-)ads (2)
Ғе + H2S + Н2О → Fe (HS-)2 + Н3О+ ... (HS-)ads →Fe (HS-)ads + е ... (HS-)ads → Fe HS+ + е ... + Н3О+→Fe2+ + H2S + H2O (6)
(2) және (3) ... ... HS- ... адсорбцияланады да, беттік
Fe (HS-)ads катализаторы түзіледі, ол өз ... ... ... (4, 5) FeHS+ ... дейін тотығады, ал олар иондарымен
Ғе2+ H2S (27) ... + HS-→ Fe ... (HS-)ads ... Fe (H-S-Н)ads + H2O
Fe (H-S-Н)ads е → Fe (HS-)ads + H ads
Беттік Fe(HS-) ... Н3О+ ... ... қосып альш . лярлы
комплекс – ... ... ... Оның катодты реакциядағы
протондары, молекулаларға рекомбинациаланатын және газ күйінде бөлінетін
немесе металға ... ... Н s ... ... Осы ... нәтижесінде ... ... ... қалпына келеді.
Беттік концентрация жэне HS- иондарының темірдің беттік атомдарымен
байланысының ... ... ... ... ... ... сутек
иондары электродка жақындап, протондар адсорбцияланған HS- ... ... ... ... мен ... ... ... потенциаларда HS- иондарының металмен байланысының беріктігі
жоғарылайды, лабильды комплекс түзілмейді және каталитикалық ... ... ... ... ... реакциялардың кіші
токтардағы ілгерілеуі түсіндіріледі. Сонымен HS- иондарының темірмен
байланысының ... ... ... олар ... ... ... сәйкес
көрсетеді.
Катодты реакцияның каталитикалық механизмі айналмалы диск электродымен
жасалған тәжірибелер нәтижелерімен дәлелденеді [28]. Ол ... ... ... ... бірақ сутек иондарының разрядталу
реакциясын жылдамдатады. Тафель түзулерінің иілу коэффициентінің ... ... ... ... ... ... ... теріс потенциалының жоғарылауымен байланысты.
Иоф пен Кам тәжірибелік мәліметтерге сүйеніп, HS- ... ... ... ... Бірақ интерпретация толық
анықталмаған, өйткені ... ... ... және ... H2S ... HS- қарағанда көбірек. Сондықтан Кавашима және
басқалар [29] реакциялардың келесі ретін ұсынды:
H2Sads + е- →→ H2S-ads ... ads + Н+ads → H2S .... Hads ... → H2-Sads + Hads ... H2S ... ... ... және ... ортадағы катодты аса
кернеуді төмендететінін көрсетті. ... ... ... ... ... ... ... тасымалдайтын көпірше ролін
атқарады.
Бокрис және басқалар [30] ұсынған моделде ... ... ... М-
Hads, w байланыс энергиясының төмендеуімен байланысты. W төмендеуі сутек
бөліну ... ... ... активациялық энергиясын
жоғарылатады. ... осы ... ... ... аса ... ... артуымен ұлғаяды. Күкіртсутек катодты ... ... ... ... ... колдануға болмайды
[7,19,24]. Больмер [31] жалпы реакцияның моделін ұсынды:
2H2S + 2e- →H2 + 2HS-
Бұл модельдің ... ... ... ... токтардан жоғары
болуында: сутектің бөліну механизмі - HS- концентрациясының немесе ... ... ... ... оның ... ... ... өйткені сутектің
бөліну реакциясы мен сутек адсорбциясының параметрлері белгісіз.
Кучер Л.О., Васеленко И.И өз ... ... ... ... ... ... ортасында металға енуінің I-P-Z жалпы моделін
ұсынды. Осы модельге сәйкес күкіртсутек ... 2HS- ... ... ... ролін атқара алады:
H2S-ads + Н3О+ → (H....H2S) + Н2О ... + Н2О → ... + H2S ... + Н2О→ Hads + H2S + H2О ... H2Sads- ... протонды разрядтайды (1), (2) теңдеудің тұрақты
H2S ... ... ... ... ... реакциясы сутек
атомдарының диффузиясын баяулатып, металл бетіндегі сутектің рекомбинация
орталықтарын жабу арқылы аралық (H....H2S) ... ... ... ... болғанда (H2S)/(H+) қатынасының жоғары ... ... ... көңіл бөлінеді.
[32] жұмыста күкіртсутектің ерітіндідегі концентрациясына байланысты
темірде FeS2, FeS ... әр ... ... ... ... ... ... троилит (FeS) мөлшері артқан сайын қабаттардың қорғау эффекттері
артады.
Бірақ күкіртсутекті ортада ... ... ... үшін басты
қауіпті жалпы коррозия емес, металдың сынғыштығы мен шытынауына әкелетін
сутектену туғызады [33]. ... ... ... ... ... ... [15]. Бұл ... шытынау сутектену
нәтижесінде электрохимиялық ... ... ... ... ... [16]. Газ ... күкіртсутекте коррозиялық шытынау ... ... орын ... [16]. Диффузиямен бақыланатын сутектің болатта
еру жылдамдығы «металл - сульфидті қабықша» шекарасында атомарлы сутектің
концентрация градиентін ... ... ... ... күкіртсутек коррозиямен қоса сутектенудің күшті стимуляторы болып
табылады. ... ... ҒеО, ... ... FexSy ... тұнбалардың түзілуі мұнай ... ... ... ... ... ... ... көрсетілген механизмдерінен,
күкіртсутекті ортада ... ... ... ... күрделі
механизм бойынша өтеді және сыртқы, ішкі ... ... ... ... ... Ингибиторлар
Эффективті ингибиторларды жасап шығару мен ... ... ... ... талаптарға сай болуында, мысалы ретінде ... ... ... ... бір ... етуі ... технологиялық, ( ингибиторларды ... ... ... ... зиян келтірмеуі керек,
өнімнің ... ... ... ... ... ... ... жасамауы керек) экономикалық
тиімді, ...... ... ... ... улы кері әсер ... және ... ортаның ластану
қаупін туғызбау керек [34].
Коррозияның электрохимиялық ... ... ... ... ... ... анодты, катодты және ... ... ... ... ... деп ... ... ингибиторлар органикалық және ... ... ... ... бойынша ингибиторларды ... ( ... ... ... ... жоғары) және ерітінді
ингибиторлары деп ... ... әсер ету ... ... ... ... ... қышқылдық, негіздік және
бейтарап орталарға арналған ... деп ... Әсер ... ... ... ... ... және аралас (анодты
және катодты баяулату бірдей ... ... деп ... ... бар ... ингибиторлардың ішінде И-1-А, ЧМ (р)
және КХО ... ... ... ... ... ... мен сутектенуді, сутектік ... ... ... ... ... [80]. Кәп жағдайда
ингибитор құрамында – азот , ... ... ... ... ... әр ... ... жататын органикалыұқ
қосылыстар. Ингибиторлық әсердің ... мына ... ... R-NH2, R-SH. ... іс ... ... ... ретінде
негізінен азотты қосылыстар қолданылады.
Өндірісте қолданылатын күкіртсутек ... ... ... ... бар ... ... негізінен аминдер
мен олардың туындылары. Мысалы ... ... ... ... мен ... ... тежейтін эффективті
ингибиторлар. Бұл заттардың әсер ету ... ... ... ... олардың жан жақты ... деп ... ... ... күкіртсутектің жоғары концентарциясы
бар, мұнай газ конденсатты кен ... ... ... – газ ... және ... ... коррозиясы күшеюде.
Мұнай өңдеу барысында ... ... ... ... ... ыдырауына әкеліп соғады, ... ... ... концентрациясының жоғарылауына
мүмкіндік береді.
Мұнай құрамында коррозиядан қорғайтын ... ... ... ... ... ... қалдықтарынан арнайы синтезделген
қосылыстарды ... ... ... мен газ ... тасымалдау
барысында қоолданылатын металл заттардың ... ылғи ... ... ... да ... яғни ... ... алмай отыр. Қазақстанда ... ... ... ... ... ... ... тежеп тұр.
Өндірісте қолданылып жүрген күкіртқышқылды ... ... ... құрамдас органикалық қосылыстардан дайындалу үстінде. ... және ... ... ... пиридин туындылары,
амидозолиндер [35] болып келеді.
Салмақтың әдісі ... тек ... ... ... мүмкіндік береді. Кинетикалық ... ... ... ... ... ... бетінің
ингибитормен толуының дәрежесін білу қажет [36]-ші жұмыста азот атомының
бөлінбеген электрон жұбы мен темір атомының d-
орбитальдері ... ... ... ... адсорбциялануына
негізделген азот құрамдас ингибиторлардың қорғағыштық
қасиеттерінің ... ... ... ... оң зарядтап, ерітіндіге темір катиондарының
шығуына кедергі жасайды. Күкіртсутекті коррозиядан тиімді
қорғау үшін тек ингибитордың металл ... ... ... ... ... ... әрекетке
түсу қабілеті болуы керек. Күкіртсутекті коррозийны түгелдей
дерлік жоятын ингибиторлардың төмен концентрациялы жұмысшы
ерітіндісі, металл бетінде ингибитор молекуласының темір
иондарымен химиялық ... ... ... бетінде
ингибитерленген күкіртсутек құрамдас орталарда темір атомдарынан,
ингибитор компоненттерінен және гидросульфидті топтардан
тұратын комплексті қосылыстың полимолекулярлы қабықшасы
түзіледі. Ол сульфид ... ... және ... ... жасап, жоғары қорғағыштық көрсетеді [37].
Ингибирлеу механизмін анықтау үшін ... ... ... ... әсерін зерттеу барысында [38] ... ... ... [39]. ... коэффициентінің γ жэне z
қорғағыштық қасиетінің концентрациға тәуелділігі анализі біркелкі тегіс
бетке ... ... және ... әсер бар ... ... ... (алифатты аминдер, карбон қышқылының ... ... ... ... ингибиторлардың ингибирлеуші активтігін
зерттеу жұмыстарында [40,41] ... ... әсер ету ... және ... ... молекула құрылысымен байланыстылығын
зерттеген. Металдарды ... ... ... өте ... ... ... ... кластағы бірнеше заттардан тұратын ... ... ... ... ... мұнай өндіру саласындағы
болат бұйымдарының күкіртсутекті коррозиясынан жэне сульфидті-коррозияның
шытынауынан қорғаудың жоғарғы ... ... ... ... қышқылдардың негізіндегі торлы композициялар жасалынды [42] [43]-
ші жұмыста ... ... ... ... ... талл майының майлы қышқылын конденсациялау арқылы алынған,
гомологтар ... ... ... ... ... Күкіртсутектің белгілі ... ... ... ... әсерін айтарлықтай жоғарылататынын айта кеткен
жөн. Қорғағыш ... ... ... ... ... ... ... және жекелей коррозиядан қорғап, сонымен ... ... ... ... отырып, коррозиялық шытынаудан ... ... ... ... ... зерттеуде электрохимиялық
диффузияның әдісі ... ... ... С.Е., Вигдорович
В.И., Чивилева Л.В., Цыганкова Л.Е., қолдана отырып ... ... ... және ... ... ... аминдердің қоспасы)
болаттағы сутек енуіне әсерін зерттеген.
Эмульгин күкіртсутекті ортада сутектің болатқа ... ... ... ... ... ... коррозиялық ингибиторларды агрессиялық орта
түрі бойынша бөледі: сулы жэне көмірсутекті ( ... және оның ... ... Әртүрлі агрессиялық ортаға лайықты коррозиялық ингибиторлар ... ... Бұл ... өнім ... ... ... сулы
мұнайды тасуға дайындауда, ағын суды ... ... ... және ... ... емес, қышқылдық коррозияға қолданады.
Мұнай ... ... ... ... ... ... ... сонымен
қатар, олар тұнба түзілуіне кедергі болмауы керек. Аппаратты эмульсия басып
кетуі техниканың тоқтауына әкеліп ... ... ... ... ... немесе аз еритін темір қосылыстарда
катиондардың түзілуіне әсері. Олар металл ауданының ... ... ... ... процессінің активтендірушілік энергиясын
өзгертеді. ... ... ... ... ... кинетика әсері мен анодтық және аралас байланысты көрсетеді
[45].
Ингибиторларды үлкен бес ... ... ... ... ... байланыс
2. алифатты, ароматты аминдер
3. гетероциклдік байланыс
4. органикалық ... ... ... тағы ... ... ... уақытта көптеген ингибиторлардың түрлері зерттелген. Коррозияның
органикалық ингибиторлары болып табылатын алифатты және ароматты байланыс,
өзінің ... азот ... бар ... ... ... және ... ... аминдер: меркаптандар, дисульфидтер, спирт және қышқыл.
Көптеген функционалды топтар мысалы, аминқышқылдарында ацетилендік ... ... ... ... ... Металл
коррозиясының ингибиторы ретінде аминдер қышқылдық және сулы ... ... ... ингибиторы ретінде тиолдар, амин топтары
қарастырдық [47]. Бұл ингибиторлар болатты СО2 және H2S ... ... ... ... ... ... бар коррозия ингибиторлерін ендіру үшін хлор
парафиндерді төмен молекуласы аминдермен ... ... ... (АП) ... қолдану ұсынылды [48]. Гравиметрлік әдіспен
синтезделген аминопарафиндердің пластты суда болат коррозиясы ... ... ... ... ... ... хлор ... 26%, хлор:
этилендиамин қатынасы 1:1 хлор парафиндерден синтезделген аминопарафиндер
жоғары эффективтілік көрсетті. Осы ... ... ... төмендетуде, су мұнайлы ... ... ... ... ... ... арттыруға мүмкіндік беретін
комплексті әсері бар эффекті ... ... ... ИКАП – ... ... ... ... ингибиторлары нормальды және
изоқұрылысты С16 - C18 қаныққан және ... ... ... нафтен қышқылдары, сонымен қатар полиэтиленполиаминдері
бар C18 ... ... ... ... 180-2500 ... ... катализатор қатысында циклоконденсациялау
арқылы ... ... ... ... ... ... табылады. Екі фазалы орталарда аминді
типті пленка түзуші ... ... ... ... ... ... ... перспективті
ингибиторларын іздеу мақсатында құрамында ... ... және 2,6 ...... 2 – ... n ... ... бар кейбір N – ... ... ... зерттелді[49].
Мұнай кен орындарының модельді пласты ... СТ – 3 ... ... ... ... ... ... ортада және
хлорсутекті ерітінділерде ... ... ... аминдер (ОЭА), ... -2 ( Г 2) ... (ДОЭ ... ... ... ... H2S
немесе CO2 және Н2S ... ... ... ... ... ... ... анықталды. Газ
қосындалары жоқ ... ... ... дәрежесі төмендейді.
Г-2 және ДОЭ ТЭТА жалпы алғанда аз эффективті. ... ... ... ... әсер эффектісін сипаттайтын
тәжірибелер нәтижелері негізінде ... ... ... ... көп ... ... ... әсері
жөнінде жалпы қорытынды жасау ... ... ... ... ... ... ... қосындылар эффектілігі
бағаланады.
Қазіргі кезде мұнай, газ ... ... ... ингибиторлар аминдер мен оның туындалары. Сірке ... ... амин ... ... ... ... ... салыстырылды. Орынбасқан аминдерде
С – Н байланыстарының саны ... ... ... массивті және
басқа екі радикал ... ... ... бар ( ... ... активтілік оптимальды ... ... (Z =92%) ... ... ( ... = 93,4%) ... Тұз формасында аминдердің эффективтілігі аз
болады. Зерттелген қосылыстардың ... ... ... ... ... ... атомдар санына, молекулалық ... ... ... < ... < ... ... ... артады.
Болаттың күкіртсутекті шытынауы мен ... ... ... ... [51] 10-15% ... ... 1%
(4,4-диметил-5-гидросаметил-1,3-диоксан), 10-15% жоғары қайнайтын өнімдер,
3-5% ... ... ... амил ... Инигибитор мұнай және газ ... ... ... үшін қолданылуы мүмкін.
R1RN+H2O-C(O)CH2CH(C12H23)C(O)CH(CH3)C6H5 – формуласы коррозияға ... ... ... I-R=H, R1= C18H37; присадка II-
R=R1(CH2)3N(CH3)2 ингибиторлардың қорғау ... ... ... ... ... ... зерттелді. Присадка I 0,5%
оптимальды концентрацияда майдағ болат коррозиясы ... ... ... Ұқсас жағдайларда қола коррозиясы интенсивтігі
сұйық ... ... ... газ ... ... емес.
Шикі мұнай түрлі ... ... ... ... ортада су мен мұнай қатынасы 1:1-9:1, H2S мөлшері 20-
600С ... ... ... 500 ... экспозиция жылдамдығы
6 сағат және ингибиторлар ... 100-500 мг/л ... ... ... ... ... мен H3PO4
бөлшекті аминделген ... ... және BASF SEPACORR ... стандартты ингибиторының ... ... [52]. ... ... қарапайым жағдайларында 100 мг/л
концентрацияда IVNE ... ... ... қасиетке ие
екендігі анықталды. Эффективтілігі бойынша IVNE SEPACORR ES 3109 ... ... ... ... әсер ... ... ... температурасын төмендету үшін коррозиялық – механикалық ... ... ... амин ... су және ... ... [53] қолдану ұсынылды.
Азот ... ... ... ... төртіншілік
аммонийлі тұздар ... ... ... ... ... табылады. Ю.И. Кузнецов және басқалары ... ... және ... ... 3%-ті ... ... ... Жоғары қорғаушы қабілеттілікті
төртіншілік аммоний тұздары ... ... және ... көрсетті, болатты қорғау дәрежесі ... ... ... ... ... және ... ... құрамында H2S, СO2
немесе H2S+H2O бар HCl сұйытылған ... ... м ). ... – 3 көміртекті болаттың коррозиясы ... ... ... ... ... [55] ... әсерін зерттелді. HСl сұйытылған
ерітінділерінде H2S көміртекті ... ... ... ... газ ... ... ... эффектіге ие. Жоғары
алифатты моноаминдер мен ... H2S және CO2 ... ... ... Ст – 3 ... коррозия ингибиторы ретінде
эффективті. Ингибиторлардың қорғаушы ... HCl ... ... қатар H2S қатысында артады. Алифатты аминдер HCl
ерітіндісінде аралас ...... әсер ... болып
есептелінеді.
Фотоэлектронды спектроскопия әдістерімен октодециламин (ОДА)
молекулалық H2S ... ... және ... да модельді жүйелерде
болат бетімен әрекеттесуі жөнінде ... ... [56]. ... ... азот ... әр ... жүйелері табылып,
анықталды. Сульфитте ... ... ... ... ... ... ... H2S ортада
азот құрамды ... ... ... ... ... ... ... байланысты деген гипотеза
жасалынды.
Құрамында КМ ... амин ... ... [57] 0,05 ... эффективті ингибитор болып ... ... ... ... ... ... бойынша әсер
етеді және ... да, ... да ... тежейді.
NaCl, CaCl2, MgCl2, NaHCO3 құрамында 0,6-15,0 мМ/л H2S бар ... ... ... модельді ортада (pH-5,5-7,0) болат
(У8) электролит жүйесі дифференциалды ... H2S пен ... ... ... тәуелділігін зерттеу арқылы
диактиламинопропионитрил [58] адсорбциясы зерттелді -
0,2-0,8В дейін потенциал ... ... ... ... ... оның минималды мәні 2-3 мкФ/см2 тең.
Күкіртсутек құрамды орталарда фосфор құрамды алкиламин ... ... ... және бактерицидті әсерін зерттеді. Ингибитор
эффектілігі алкил аминдер ... де, ... ... нашар еритін темір тұзының түзілуімен де анықталады, бұл
синергизм ... ... ... мұнай кәіпорындарын коррозиядан қорғауға арналған Амфикор
[60] жаңа коррозия ... ... Бұл ... ... суда ... ... азот ... реагент.
Синютина С.Е., Вигдорович В.И., Чивилева Л.В., Цыганкова Л.Е. ... ... ... болатын оксиэтилденген ... ... ... әсері зерттелген:
(CH2CH2O)XH
R-N,x+y=n
(CH2CH2O)YH,
Зерттелген аминдер Ст3 маркалы болаттың ... ... ... қаныққан модельді ... ... ... ... табылады.
Синютина С.Е., Цыганкова Л.Е., Оше К.Е., жұмыстарында ... ... ... ... ... құрал ... ... мен ... ... ... пен
көмірқышқыл газы бар сулы орталарда қорғау ... ... ... ... ... ... мен диаминдердің әлсіз қышқылды
күкіртсутекті ... ... ... ... ... ... Алифатты аминдер тұз ... ... ... әсер ететін ингибиторлар болып ... ... азот ... ингибиторлардың қорғау ... [62] ... Оның ... азот атомының жұптаспаған
электрондары мен темір ... бос d – ... ... ... орын ... ... адсорбциясының өтуі.
Нәтижесінде металл беті оң зарядталып, Fe2+ ... ... ... жол ... Н.М., Асланов Т.А., Мустафаев Р.И., Эминова И.Р., Гейдарова Г.Д.
ұсынған жалпы формуласы NH2-R-R- NH2 ... ... ... ... R – ... және ... ... бос
радикалды аминдеумен алынған изопрен, ... ... – 1. ... ... ... ... ... екі амин топтары
сияқты металл ... орын ... ... орталықтарының
ролін атқарады.
Аминдердің ... ... ... байланыстар
адсорбциямен қатар ... ... ... ... ... ... эффектісі бар қабықшылардың түзілуіне
жағдай жасайды [63].
Гаджиев М.М., Байрамов М.Р., ... Ш.З. өз ... ... және ... бар алкокси-метилхлорциклоалкандардың қоысылыстарын
синтездеп зерттеген. ... ... ... азот ... тығыздықпен салыстырғанда алкильді тізбектердің металл
коррозиясын ... ... ... көрсетеді. Алты циклді
қосылыстардың ... ... ... оны Ст3 ... ... қорғауға ингибитор ретінде ... ... ... ... алты мүшелі циклдер кіретін ... ... ... бар ... ... металмен берігірек
байланысады және олардың ... ... әрі ... ... түзілуіне жағдай жасайды.
[64] жұмыста бензол сақинасының құрамына резонансты – ... ... ... ... CH3 ) және ...... NO2- орын
басушы кіретін 2,3-ди орын басқан 2-тиохиназолин-4-олдың ... ... ... ... ... ... атомдары, ... ... ... ... ... ... сияқты бірнеше реакциялық
орталықтардың болуы осы ... ... ... болды. 2-
тиохиназолин-4-олдың туындылары 20 ... ... ... ... ... ... есептеледі. Қосылыстардың
ингибиторлық қасиеттері мен бензол ... пара ... ... ... ... корреляция анықталған.
А.Е.Арбузов атындағы органикалық және ... ... ... ... РҒА ғылыми ортылығында ... ... ... ... ... әр ... ... күкіртсутекті
коррозияның ингибиторы ретінде синтезделген:
(CH2CH2O)n-CH2CH2OH
AсN(H)
R ... (n=8, ... ... ... ... түзілуі бастапқы
қышқылыдң табиғатына байланысты. ... амин және ... ... ... ... қорғау эффектісі айтарлықтай
жоғары. Қорғау қабықшасының түзілуі екі ... ... ... ... ... ... бірбеткей тегіс қабықша түзеді,
содан ... осы ... ... ... ... кедергі
жасайтын қабықша түзіледі. ... ... ... ... ... толтырылады. Бұндай жағдай екі қабатта қабықшаға
жоғары қорғаушы қасиеттердің ... ... ... полимолекулярлы қабатының түзілуіне олейн қышқылының
ұзын ... ... ... тигізеді. Сірке қышқылының негізінде
синтезделген ... ... ... тек қана бір ... ... ... ол ... коррозия жағдайында тез бұзылады.
А.Е.Арбузов атындағы ФОХИ ... ... және ... ... [65]. Бұл ... құрамына протондалған
аминотоп (катионды фрагмент) және ... ... ... ... ... БАЗ – дың жаңа ... ... құрады. Бұл
қосылыстар оттегінің тотоықтырғыш әсеріне төтеп бере ... ... ... фазалар шекарасында мицелла түзуге бейім.
Молекуланың қорғаушы ... ... ... ... ... донорлы азот атомдарында ... ... ... ... ұзын ... ... радикал. Егер ұзын
тізбекті орын ... ... ... ... жағында орналасса,
ингибитордың қорғаушы ... ... ... артқан сайын
жоғарылап, белгілі бір шекті ... ... Ал егер ... орын ... ... ... ... орналасса, қорғаушы
әсердіәң тізбектің ... ... ... ... Екі
жағдайда да тізбектің оптималды ұзындығы С8-С10, бұл жағдай ... ... ... ... әсерімен байланысты.
Азотты – фосфорлы ингибиторлардың қорғаушы әсері ... ... ... ... ... ... ... мен
кейіннен бетте жапырылуы немесе өрістеуі ... осы ... ... ... ... ... Р.Р., ... В.К., Чумак И.Ю., Шмакова О.П. ... ... ... төмендегідей болатын симметриялық емес
диметилгидразиннің катионитті туындысы - ... ... ... ... C H
N –N+ ... C ... R=C10 – C13 және ... ... ... ... 2 және ДОЭТЭТА ингибиторлары құрамында күкіртсутек пен
көмірқышқыл газы бар ... ... және де осы екі ... болған жағдайда да ... ... әсер ... ... анықталды. Гидразекс-2 ингибиторының ... әсер ету ... ... ... ДОЭ ... әсер ету ... күрделірек.
Сонымен коррозия ингибиторы бойынша бар ... ... ... ... ... көптігін дәлелдейді. Бірақ,
коррозиялық процестің ... ... ... ... жағдайда
ингибиторды таңдау қажет ... бір ... ... ... болып табылатын қосылыс басқа жағдайда коррозия
стимулиторы болуы ... ... ... ... ... ... ... органикалық қосылыстар немесе ... ... ... Одан әрі ... ... ... да ... жарыққа шығару керек. Бұл проблеманы
комплексті түрде ... ... шеше ... ... ... ... ... коррозиядан қорғағыш ингибиторларды мақсатты
іздестіру ... ... ... ... ... ... арасында бйланысты анықтау ең қиын және спектралды
әдістерді ... ... бұл ... ... мүмкіндік береді.
1.3.Органикалық қосылыстардың болат бетінде адсорбциялануы
Жүйедегі ... ... ... ... ... өлшемі, сонымен қатар қос электрлік
қабаттың құрылымы ... ... ... ... ... ... ингибиторлардың адсорбциялық қабатын зерттеу үшін ... де ... әдіс ... ... ... Қос ... ... зерттеу үшін дифференциалды сиымдылық ең
ыңғайлы ... ... ... ... ... ... электролит сиымдылық қисықтарының потенциалының ең ... яғни ... ... ... ... ... Қос ... органикалық зат молекуласы енгенде ... ... ал ол ... ... азаюына және
қос электрлік қабаттың қоршауларының ... ... ... ... ... ... ортада қос электрлік қабат
сиымдылығы көбірек ... ... ... электрод
бетінің толу дәрежесін ... үшін ... ... ... С0 – ... ... ... - ингибитордың белгілі концентрациясын
қосқандағы дифференциал ... С∞ -θ=1 ... ... онда бұл ... ... табиғатымен органикалық ингибиторлардың қорғау қасиеттері
анықталады ( хемосорбция, физикалық және ... ... ... ... ... металл – азот атомы ... ... ... ингибиторлар ең жақсы ингибиторлар ... ... ... ... ... мен күшінің табиғаты ... ... ... құру ... ... ... ... болады.
Изотерманың түрі адсорбция механизмімен тығыз ... ... ... ... Фрейндлих, Ленгмюр, Фрумкин және
Темкин ... ... [67]. ... ... ... көбісінің металл ... ... және ... ... негізделген. Органикалық
ингибиторлар ... ... ... ол тек ... ғана адсорбцияланады. Көбінесе ... ... ... N, S және O ... бар ... және ... қолданылады [68].
Адсорбция салдарынан металдың беті ... ... ... ... ... ерімейтін қосылыс түзеді.
Ингибитордың адсорбциялануы қос ... ... және ... ... ... ... Зарядталған ингибитор бөлшектері
металл бетінде ... ... ... ... ... ... моноаминдер мен ... Ст3 ... ... ... ... [69]. Сонымен қатар азот
құрамынды ингибиторлардың қорғау механизмін ... ... ... ... ортада анодты – катодты процесті ... [70]. ... ... ... ... себебі –
азот атомының ... ... жұбы ... ... d ... бос ... ... Нәтижесінде металл беті ... ... ... ... шыға ... ... ... бетінде темір сульфиді пайда болады. Ол ... ... ... ... ... ... бетінде
адсорбцияланып қана ... FeS ... ... FeS ... шек ... ... ол ... ауысады.
Алифатты аминдердің қорғау қасиетіне алифатты ... ... ... дәлелденді [71]. С – Н радикалдар ұзындығының
өсуі ... ... ... ... өзінің адсорбциялық қабілетін
жоғалтады [72].
Кейбір коррозия процестерінде анод ... ... ... ... ... ... ... орнаған
кезде металдың еру процесіне ... ... ... ... Бұл ... ... түсіндірген. Оның ойынша,
электрохимиялық ... ... ... ... мен ... ...... ... ... Ол тұрақты
металл косплекстерінің пайда болуына әкеледі. Адсорбцияланған ... ... ... берік байланыс туады және ... ... бір ... ... ... Беттің толу дәрежесі
потенциалдың оңға ... ... ... ... және ... жылдамдығымен анықталады. Металдың ... ... ... ... Ерітіндіде бір мезгілде ... ... ... ... олар ... параллельді
немесе тізбектеліп ... ... Егер толу ... аз ... бір – ... ... ... себебі бұл реакциялар
электродтың түгел бетінде жүреді. Ал егер толу ... көп ... бір – ... ... адсорбцияланады [73]. Аниондар
электрод ... ... және ... реакциясына қатысуға
«шайқасады».
Гравиметриялық және ... ... Ст3 ... коррозиясына селендиметил эфир туындыларының ... [74]. ... ... ... ... ... ... туындыларының коррозия тоғының тығыздығы ... ... ... Бұл құбылысты бір жағынан адсорбцияланған
иондардың үстінен органикалық ... ... ... ... екі әртүрлі иондардың ... ... ... ... ... адсорбциялаушы компоненттің
қызметі ( ... ... ... ... ... ... және оны сольваттайтын молекулалармен
байласының беріктігімен ... ... ... де, ерітіндімен
де мықты байланысуы керек. Сол ... ол ... ... Ал егер ... қабықпен әлсіз байланысса, ал
металмен өте ... ... онда ... ... ... ... бетінде қалады да оның еруін ... ... ... орта ... ... қарастырсақ,
онда бірдей бөлшектердің адсорбциясы беттің бір жерінде ... ... ... ... ... ... ... ерітіндідегі табиғаты әртүрлі бөлшектердің де ... ... ... ... ... байланысы мықты, ал
эффектілігі потенциалға ... Бұл ... ... ... ... ... ... сипаттайтын Е
– lgi қисығының ауытқуына әкеледі. Мысалы, ... ... ... ... адсорбциясына қарағанда ... өте тез ... ... ... ұшыраушы немесе анодты
еріген металдың бетіне ... ... ... мәліметтер бар. Осылай, радиохимиялық әдіспен ... S35 ... ... құрамды заттарды қоспа ... ... ... ... екені белгіленген. Аудиография
әдісімен темірдің ... ... ... ... ... жеке ... және ... үлкен дақ
түрінде ... ... ... ... ... байқаған.
Ғалымдар S35 және S14 ... ... ... ... ... бетіне ... ... ... ... ... ... мен
рентгеноспектрлік микроанализ мәліметері ... ... ... тиомочевина және радонит проингибитор ... ... ... ... ... ... ингибитор екенін көрсетеді.
Авторлардың ойынша, ингибитор ... ... ... ... ... ... «аралшалар» түрінде таралған.
Осы мәліметтерге сүйене отырып, біз ... ... ... мына ... ... ... ... кейбір жерінде ингибитор ... ... ... ... ... орындарын ауыстыруға қабілетті және де
ортаның ... ... ... ... ... ... ортаның бөлшектері) араласа алатын ... ... ... ... ... ... сәйкес, ингибитор металл бетінде
екі түрге бөлінеді: біріншісі, ... ... ... ... ... ... жеке ... түрі, ал екіншісі, ... ... ... ( ... ... түрі.
Ингибитормен металл бетінің толу ... ... осы ... ... Толу дәрежесі ингибитордың табиғатымен, ... ... ... және тағы ... ... Ақаусыз, таза металдың біркелкі ... ... ... ... ... ... ... ығыстырылған ... ... ... ... ... ... ... кластерлердің
құрылу мүмкіндігі екі ... Егер ... ... тысқары
кірістірулер, ақау шоғырлары, ... ... ... ... қуаты артық жерлер бар юолса, ингибитор бөлшектері
бар ... ... ... ... ... ... ... металл беті өте жақсы біркелкі
болса да ... ... болу ... ... ... ... байланысты кластер құрамына ... ... ... ... мен ... да ... ... Кластерлердің ... ... ... таңбасы қарама-қарсы металл
зарядының өсуі де әсер ... ... ... ... ... теріс ауданға ығысуы ... ... ... құрылысының тығыздалуына қолайлы жағдай туады.
Көлемдік ... өсуі ... ... ... ... ... концентрацияның өсуі
адсорбцияланған бөлшектердің бағытының және ... ... ... бұрышының өзгеруі ... ... ... тұйықталған бөлшектері беттік диффузияның және
ортамен алмасудың нәтижесінде ... орын ... ... ... ... ... энергетикалық тосқауыл адсорбциялық
потенциалдың ... ... ... ... ... ... тежеуге жеткілікті, ... ол ... ... ... ... ... [77].
Ю.И.Кузнецов металдың ... ... және ... ... ... [78]. Егер әртүрлі заттар тізбектеліп
адсорбцияланса, онда көп қабатты аз ... ... ... ... ... Епт ... ашты және питтинг түзілуіне себеп
болатын ... ... ... Епт коррозия процесінің
негізгі сипаттамаларының бірі [79].
2. ПРАКТИКАЛЫҚ ... ... ... бақылау әдістері
Металл коррозиясы ... ... жаңа ... өңдегенде
немесе қазіргі белгілі ... ... ... ... ... ретінде:
дәлділік;
өлшеу жылдамдығы;
әмбебаптылық (зертханада және басқа ... ... ... ... ... коррозия өнімдерін қорғау
қабыршағын және ... ... ... ... ... ... ... бақылау
Гравиметрлік әдіс – ең жиі қолданылатын әдіс. Оның жетістіктері –
ең ... ... және ... ... ... ... жайлы
тік және шынайы мәлімет алу ... Әдіс ... ... металл үлгілерінің ... ... ... ... массасын анықтауға ... ... ... ... ... үлгі ... ... өндірістік құрал сияқты өңеу ... Көп ... ... ... ... ... ... әдісі – ол металл
бетін ... ... ... майсыздандыру.
Металл үлгілерін салмақты өлшеу алдында наждак қағазының ... кіші ... ... ... ... ... бет бойынша
тазалайды.. Болат үлгілерінің көлемі ... ... ... ... ... және ... ... есептелу керек. Үлгілерді
ацетонмен майсыздандырады, дистилденген ... ... ... ... ... ... ... Үлгілерді өлшеу үшін дәлдігі 10-
1 г аналитикалық таразы ... ... ... белгілі
уақытта коррозиялық ортаға ... ... ... ... ... ... ... ұзақтығы
тәжірибе қателігі үлкен болмау үшін 48 сағаттан кем ... ... ... нақты ортада неғұрлым ... ... ... ұзақ болуы тиіс. Зерттелетін орта көлемінің ... ... ... -5:1. Қатар 3 үлгіні зерттейді. Эксперимент
жүргізілген соң коррозия ... ... ... ... ... ... ... жуады, сосын ауа тигізбей кептіреді ... ... ... ... ... ... ... Стьюдеттің р 0,90 квантиль ... ... ... ... ... және ... мәліметтерді алып тастайды.
Коррозияның орта ... К г/м2 ч, ... ... ... және ... уақытына бөлінген үлгі ... ... ... ) ... ... анықтайды:
мұнда Δm – үлгінің коррозия нәтижесінде азайған ... ...... бет ... ...... ... ч;
К – металл коррозиясының жылдамдығы, г∙м-2∙ч-1.
Коррозия ... ... ... ... ... ... ... сіңірілуі) береді, ол тығыздығы әртүрлі металдарды
слыстыруға ... ... ... ... ... ... көрсеткіші (П) мм/год ... ... ... ... ... ... сіңірілуге
ауыстыру үшін келесі формуланы қолданылады:
,
мұнда П – ... ... ... кезінде кеміген қалыңдығы
бойынша ... ... ... ... ... ... К – коррозия жылдамдығы, г/(м2∙час); dMe - ... ... 8,76 – жыл ... ... ... (8760) 1000 ... ... жылдамдығын гравиметрлік әдіспен анықтаудың негізгі
кемшілігі – ол ... ... ... ... мәлімет бере
алмайтындығы.
Гравиметриялық әдіс коррозия ... ... ... ... ... және тура ... береді, бірақ гравиметриялық
өлшеулерде коррозиялық процестің ... ... ... ... ... ... жылдамдығын коррозия ... ... ... ... ... ... ... және уақыт бірлігіне
қатынасы арқылы анықтауға болады.
Гравиметриялік ... ... ... аса тура ... ... ... ... тақтайшаларының пьезоэлектрлік қасиетін
қолдану арқылы микроөлшеу әдісі.
2.2.Электрхимиялық әдістер
Сыртқы ток ... ... ... ... ... ... процесті коррозия деп ... ... ... сыртқы поляризациялау жоқ жағдайда анодтық және
катодтық ... ... ... сай ... ... ... φст ... ... мәні ... және ... реакциялардың
жылдамдығына әсер ... ... ... ... жағдайына,
құрамына және ... ... ... ... және тағы ... факторларға тәуелді.
Металдың коррозиясы кезінде негізгі екі процесс ... ... – ол ... ... ерітіндіге поляризацияланған иондар
түрінде өту арқылы металдың ... ... ... ... электрондар деполяризаторға қосылады, ... ... ... иондарына қосылып оларды тотықсыздандырады – бұл
катодтық процесс.
Коррозияның ... ... ... оның
механизмі туралы мәліметті тек ... ... ... ... ... ... туралы мәлімет алу
үшін ... ... ток ... поляризациялық қисықтар
тұрғызу ... ... ... ... ... ток ... теріс полюсіне қосса
оның потенциалы теріс ... ... Ал ... электродты оң
полюске жалғастырса потенциал оң ... ... Осы ... ... ... ... бақылап отырса, онда катодтық және анодтық
поляризациялық қисықтар алуға ... ... ток мәні – оң, ... ток мәні - ... Өлшеген кезде құралдар тек ... ток ... ... Егер әр ... токтардың мәні бір
бірінен қатты ажырасса, ... ток мәні ... ... үлкеннің
сәйкес болады. Электрохимиялық реакциялардың ... ... оның ток ... жылдамдығына эквиваоенттілігі ... Бұл ... ... ... шығады.
Поляризациялық ... ... ... ... алуға болады.
Гальваностатикалық жағдайда ... ... ... ... ... мәні ... ... және катодтық токтармен
поляризациялайды, сосын электродтық ... ... ... ... ... коррозиялық ... ... ... ... жағдайда металдың ... ... ток ... ... ... ... ... білу
үшін потенциодинамикалық әдісті ... және ... ... ... ... ... металл үлгісінде өлшейді. Сөйтіп келесі сипатты қисықтар алынады:
Металл еру және сутек бөліну реакциялары жүрген кездегі өлшенген ... және ... (CDE) ... ... ... ... коррозия потенциалының жанында түзу сызықты
болады. Коррозия тоғын анықтау үшін АВ жэне DE қисықтарының түзу ... ... ... жерін "К" нүктесі анықтау керек.
Осы нүктедегі потенциал мәні Екор. Және ток ... Ікор ... ... жылдамдығы деп аталады. Коррозия потенциалы көбінесе стационарлы
потенциалмен бірдей болады.
Эксперимент түрінде Е - lgi ... ... үшін ... ... ... ... ... платина) электроды және
салыстырмалы электродтары бар үш электродты құралды қолданады.
Поляризациялық кисықтарды үш электродты (Қосымша А) құралы бар ... ... ... ретінде болаттан жасалған дөңгелек айналатын электрод
қолданылады. Фон ... ... ... ... ... ортаның
моделі қолданылады.
Поляризациялық қисықтарды түсіру алдында жұмысшы электродтын ... ... ... Үлгі ... ... абразивпен тегіс
болғанша тазалайды, спиртпен майсыздандырады және дистилденген сумен жуады.
Жұмысшы ... ... ... әр ... алдында жүргізіледі.
Салыстырмалы электрод ... ... ... электродты, қосымша
электрод ретінде - платина ... ... ... ... орта құйылған электрхимиялық
құралға салып өлшейтін СВА-1БМ-ге қосады. Қосымша Б құрал-жабдықта ... реті ... ... ... стационарлы потенциалы орнаған
кезде бастайды. Жұмысшы электродтың ... ... ... ... ... ... ... Алдымен поляризациялық қисықтың
катодтық аймағы өлшенеді, сосын ... ... ... ... ... Әр
поляризациялық қисықты болаттың стационарды (ток жоқ ... ... кем ... 3 рет ... ... ... қисықтар алу қиын мәселе, Көп зерттеушілер
жұмысшы электродтың потенциал ... ... аз ... (0,5-2 мВ/с)
вольт-амперлі қисықтар түсіреді. Осылай жақсы ... ... ... болады. Электрхимиялық құралдың температурасын тұрақтау үшін
термостат (мысалы, U-3 дәлдігі ±0,1 °С) қолданылады.
Алынған эксперименттік ... ... түзу ... қисықтағы коррозия потенциалына дейін экстраполяциялау
әдісімен зерттелетін ... ... ... ... ... , ... ... ерітіндісі және ингибиторлар қосылған ерітінділер үшін эксперимент
жолымен алынған катодтық жэне анодтық қисыктар сипаты ... (2 ... ... і А/см2 және lg і, ... "Е, В - lg i, ... ... тұрғызамыз (3 сурет).
3 сурет, 1 - фон қисығы; 2 - ингибитор қосылған ерітінді.
Коррозия жылдамдығын ... үшін ... және ... түзу ... ... ... ... нүктені
анықтап, одан абцисса осіне перпендикуляр түсіреміз, lg iкор және ... iкор ... ... анодтық және ... ... түзу ... ... ... нүктені табу қиындық ... ... осы зат ... және ... ... ... дәлелдейді.
Бұл жағдайда электродтың стационарлы потенциалына сәйкес сызықпен
анодтық және ... ... түзу ... ... ... ... ... аламыз. Сонда катодтық ... ... ... ... ... табамыз.
Поляризациялық ... ... ... ... ... ... яғни ... ұшырайтын металдың
потенциалы мен ... ток ... ... ... өсуі коррозиялық процестің жылдамдығы төмендегенін
сипаттайды. Бірақ поляризациялық қарсылықты ... ең ... оны ... ... оның негізінде зерттелетін ортаға ... ... ... ... екі ... көрсеткіті
қолдану жатыр.
Металл коррозиясының жылдамдығын үлгілердің электрлік ... ... ... ... әдіс).
Қорғайтын қабаты бар болат ... үшін ... ... питтингілі коррозияны зерттеу аса ... ... ... ... ... ұшырауының электрхимиялық
жақындығын ... ... ... ... питтинг түзілу
потенциал мәнінен болады.
Коррозиялық бақылау әдістерінің барлығы металдың коррозия ... ... ... ... металмен беттесетін ортаның
құрамы мен қасиеттері ... ... ... ... ... ... ... анықтаудан басқа
коррозиялық бақылауды ... ... ... ... ... ... бөлінген сутек көлемі ... ... ... ... сутек көлемін ... үшін ... ... ... ... толтырылған ыдысқа үлгіні ... ... ... бюретка арқылы бөлінген сутектің ... ... ... ... ... әртүрлі әдістермен
анықтауға болады. Тура өлшейтін әдістердің ... ... ... Mn2+ тотығуына, сосын сілті ... КІ пен ... ... ... ... негізделген. Бөлінген иодты крахмал
қатысында тиосульфат ... ... және ... ... ... ... ... дейін және коррозиядан кейін ... созу ... ... ... бойынша бақылауға болады.
2.3.Электрод – электролит шекарасындағы импедансты өлшеу
Осы барлық ... ... ... ... ... процестеріндегі ингибиторлы қорғауды ... ... ... Ингибиторлар аз концентрацияда коррозиялық жүйеде
қатысқанда металдың коррозия ... ... ... қос ... қабаттың құрылымының металл
бетіндегі ... ... ... ... ... ... ... катиондарымен қиын еритін немесе
комплексті ... ... де ... ... ... түзілуі мен адсорбциясы ингибитордағы ... мен ... ... ... ... түзу ... Қазіргі көзқарасқа ... ... ... ... жеке ... тұрады (кинетикалық, энергетикалық
(активациялық) және блокталған).
Көптеген ... ... ... ... ... ... ... Сондықтан заттардың ингибирлеуші
әсерінің табиғатын анықтау үшін ... ... ... ... электродтардағы беттік активті ... ... және ... ... үшін ... ... ... қолданылады. Металл бетіндегі ... ... қос ... ... ... ... байқалады. ... ... ... ... ... кезде нөл зарядты потенциалдың қасында
потенциалдар аймағында сыйымдылықтың күрт ... орын ... ... ... ... ... мен ... ара қашықтығының жоғарылауына алып ... ... ... қос ... ... түсіндіріледі. Электрод
бетінің жеткілікті үлкен оң да және ... те ... ... және БАЗ қоспаларымен С, Е – қисықтарының ... ... ... ... ... көрсетеді.
Қос электрлік қабат сыйымдылығының потенциалға алынған тәжірибелік
тәуелділіктерін ... ... ... ... бетін толтыру дәрежесін есептейді және ... ... ... ... және ... ... сызбанұсқа бойынша АUTOLAB ( потенциостат – гальваностат)
(Голандия) приборында ... ... ... үш ... ... жүргізіледі.
Ауыспалы тоқты поляризация үшін қосымша электрод ... ... ... көп рет ( ... жүз рет ) ... ... ... биіктігі- 0,015м) қолданылады. Салыстырмалы
электрод – күмісті ... ... ... ретінде тефлонды
ұстағышпен тығыз престелген сымды болатты электроды ... ... ... Оның ... ... ... өңдейді,
майсыздандырады және дистилденген ... жуып ... ... емес ... электролиттің ағуы ... ... ... зерттелетін болатты электрод пен ... ... ... өрісінің күш сызықтарының ... ... ... ... ... ... орналастырады.
Болатты электродтың дифференциалды сыйымдылығының потенциалға
тәуелділігін ... ... ... ... ... көрінетін
дәрежесін есептеу үшін ... тым ... ... ... қос ... ... дифференциалды сыйымдылық
мәндері алынды. Бұл потенциал =0,5 В ... тең ... ... ... мәніне жақын. Толтыру дәрежесінің есептеулері
келесі ... ... ... ... С0 , С x және С ∞ - ... қатысынсыз, с концентрациядағы
ингибитор қоспасымен және ... ... ... шекті
толтыру кезіндегі сәйкес сыйымдылықтары. С ∞ шамасын 1/С ... ... ... ... ... экстраполяциялау жолымен табады.
Электрод бетінің адсорбцияланатын заттармен θ толтыру ... ... ... ... ... ( адсорбция
изотермасы).
4 сурет.
Ерітіндінің дифференциалды сиымдылығы мен потенциалдың арасындағы
тәуелділігі 1 - фон ерітіндісі; 2 - ингибитор қосылған ... ... ... ... бетіндегі зерттелетін ... ... ... ... ... және ... ... туралы талқылауға мүмкіндік береді.
3. НӘТИЖЕЛЕР ЖӘНЕ ОЛАРДЫ ТАЛҚЫЛАУ
Зерттеу жұмысын ... үшін ... ... және ... ... ... ... құрамында азотпен бірге
күкірт атомы да бар ... ... - бис ... ... амин
2 – қосылыс - бис-(этоксиэтил) гексил амин
Қорғау қасиетін анықтау үшін поляризациялық ... ... ... ... – 5 – ... ... 3% NaCl ерітіндісінің фоны және 1
қосылыстың әртүрлі концентрацияларының қатысында түсірілген
поляризациялық катодты және ... ... – 6 – ... ... 3% NaCl+0,8 H2S ... ... әртүрлі концентрацияларының қатысында ... ... және ... ... – 7 – ... ... 3% NaCl+0,8 H2S ерітіндісінің IІ
қосылыстың әртүрлі концентрацияларының қатысында ... ... және ... ... – 8 – ... ... 3% NaCl+0,8 H2S ерітіндісінің ІI
қосылыстың әртүрлі концентрацияларының қатысында түсірілген
поляризациялық катодты және ... ... – 9 – 3 % NaCl ... ... ... болат
электродының лифференциалды сыйымдылық қисықтары
Сурет – 10 – 3 % NaCl+0,8 H2S ... ... ... ... ... ... ... – 11 – 3 % NaCl ерітіндісіндегі ІІ-қосылыс қатысында болат
электродының лифференциалды сыйымдылық қисықтары
Сурет – 12 – 3 % NaCl+0,8 H2S ... ... ... электродының лифференциалды сыйымдылық қисықтары
Коррозияны толық тоқтатынын көрсететін қорғау дәрежесі
Z= (i0 - i)/i0 ... i0- ... ... металл коррозиясының ток тығыздығы
А/см2;
i- ингибитор ... ... ... ... ток ... қисықтардан, экстраполяция әдісін қолдана
отырып, коррозиялық ... ... және ... ... ... ... мәндері, тежелу ... және ... ... (1 – ...... ... ерітінділеріндегі I-қосылыстың ингибирлеу активтілігі
|ОРТА |С, ... |ZK, % |ZA, % |
| |1· 10-6 |- |- |
| | | | |
| | | | ... NaCl | | | |
| |1· 10-5 |- |- |
| |1· 10-4 |15,6 |- |
| |1· 10-3 |- |- |
| |1· 10-2 |- |- |
| |1· 10-6 |25,3 |43,4 |
| | | | ... NaCl+ | | | ... H2S | | | |
| |1· 10-5 |- |15,5 |
| |1· 10-4 |- |14,5 |
| |1· 10-3 |8,9 |22,5 |
| |1· 10-2 |19,2 |34,9 |
2 – ... ... ... ... ... ... |С, МОЛЬ/Л |ZK, % |ZA, % |
| |1· 10-5 |6,3 |6,3 |
| | | | |
| | | | ... NaCl | | | |
| |1· 10-4 |- |- |
| |1· 10-3 |- |- |
| |1· 10-2 |- |- |
| |1· 10-5 |34,4 |37,8 |
| | | | ... NaCl+ | | | ... H2S | | | |
| |1· 10-4 |52,9 |55,9 |
| |1· 10-3 |29,1 |34,5 |
| |1· 10-2 |42,2 |44,4 ... ... ... хлор ... жағдайда ҚЭҚ сыйымдылығының едәуір
төмендегеніне қарамастан, зерттелген қосылыстардың ... ... ... бұл да ... иондарының әсерімен түсіндіріледі. Хлорид
иондарының болат бетіндегі ... ... ... ... екі азот ... ... ... ортада ... ... ... әсері
зерттелді. Поляризациялық қисықтар нәтижесінен I-ші және ... ... ... аз ... Бұл ... үшін қос ... ... сыйымдылықтарының
аз төмендеуіне қарағанда ... ... ... ... ... болады.
1. Органикалық заттың құрылысы аздап өзгерген ... ... ... өзгеруі байқалады. Осыған сәйкес,
I-қосылысқа ... ... ... ... ... ... ... бутил радикалы бар.
Ал бутил радикалы ұзын және ... ... ... ... бұл ... ... ... процесінің
ингибиторлары ретінде қолдануға болмайды.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... Л.И. ... ... ... комплексов на основе
алкиламиноспиртов и нафтеновых кислот.//3ащита металлов, 1999.T-35,
№5,с.547-551.
2. Колотыркин Я.М.\Металл и коррозия. – М.: ... 1984. – 400 ... ... Л.В. ... ... в условиях
сероводородной и углекислотной коррозии. //Вестник ТГУ, ... ... ... С.Е., ... П.Н. ... Т.А., Цыганкова Л.Е.
Ингибирование коррозии углеводородистой стали в моделных пластовых
водах, ... ... и ... ... ТГУ.-1997.,Т-
2,№ 1 .с.60-64.
5. Кузнецов Ю.И. Современное ... ... ... коррозии
металлов.//3ащита металлов.-2002.Т.38,№2, с. 122-131.
6. Старчак В.Т., Курмакова И.Н., Бойко Л.И. ... ... ... на ... ... ... ... прикл.
ХИМИИ.-1998.Т.71, №6.с.955-959.
7. Экилик В.В..О состоянии блокированного и активационного эффектов при
ингибировании ... ... ... ... 1987.,
Т~23., №5., с.748-756.
8. Розенфельд И.Л., Кузнецов Ю.И. ... ... ... ... ... М.В., ... А.Е. ... защитной эффективности
ингибиторов Гидразекс-2 и ДОЭ ТЭТА в ... ... H2S и СО2 // ... Сер. ... и хехн,-
1997.Т-2, №1.с.41-46.
10. Решетников С.М. // Защита металлов. 1978., №5.,с.597-599.
11. Мельников В.Г., ... С.А., ... Ю.Н. ... ... В.М., Влияние строения ингибиторов аминного типа ... ими ... ... ... ... ... ... P.P., Половняк В.К., Яумак И.Ю., Шмакова О.П. Формирование
азотсодержащих пленок ингибиторов сероводородной ... на ... ... ... ... 2003 .,Т-
39., №3.,с.324-327.
13. Алиева Л.И. Изучение ингибирующих свойств комплексов на ... и ... ... ... 1999.T-35,
№5,с.547-551.
14. Чивилева Л.В. Эффективность ... в ... и ... ... ... ТГУ, ... ... Кузнецов Ю.И., Андреев Н.Н., ... Н.П. ... при ... ... железа в нейтральных растворах.
//Защита металлов, 1998, Т-34,№1, с.5-10.
16. ... Ю.И., ... Р.К. Об ... ... ... ... Шиффа. // Защита металлов, 2001, Т-37, №3, ... ... И.В., ... О.Н., ... В.К.,
Шмакова О.П.,Пантелеева А.Р. О ... ... ... ... ... ... металлов.-1998.Т-34,№ 1-с.47-50.
18. Кузнецов Ю.И., Андреев Н.Н., Андреева Н.П. ... при ... ... железа в нейтральных растворах.
//Защита металлов, 1998, Т-34,№1, с.5-10.
19. Старчак В.Г., ... Н.А., ... В.К., ... А.Н., ... Чумаков В.А.//Защита металлов, 1995, том 31, ... ... ... Ст-3 в двухфазных ... ... Е.Д, ... ... В.Д,// ... ... В ... докл.
Всес. Науч.-техн.конф., Тамбов 22-23 мая, 1990.-М.Д990.С.109-ПО.
21. Поспелов М.В.,Дубинская С.В.,Егоров В.В., Кузнецов А.В..//Коррозия ... мет.: ... ... Пермь, окт.,1990.-с.847
22. Фролов Л.В., Алиев К.М.//Защита мет.-1989-25, №5.с.824-826.
23. 3ащитное ... ... ... ... ... Р.Ф., Фиоктистов А.К., Шермергорн И.М.,
Кудрявцева Л. ... ... ... Н.М., Иващенко О.А., Елисеев В.Н., Сазонов Ю.А. // Шаг в 21
век.: Междунар. ... И ... ... июня 1998. ... ДОЮІ.-
М.98.-С.ПО.
25. Гонтмахер Н.М., Иващенко О.А., Елисеев В.Н., Сазонов Ю.А. // Защита
металла-1997.-33,№6.-с.643-647.
26. Иванов Е.С., Редько В.П., Свердлова К.В., ... В.И., ... ... Ю.А.. ... ... ингибитов коррозии в углекислотных
сероводородсодержащих средах.//Защита металлов-1992.-28,№1.-с.107-112.
27. 3ащита от сероводородной ... ... ... ... ... ... Маисеева Л.С., Пушина О.И., Магда С.П., ... ... ... металла.- 96.-32, №3.-с.ЗОО-306.-Рус.
29. Техника борьбы с коррозией. Пол. Ред. Д.х.н. Сухотина A.M. ... ... ... Р.Ф., Пантелеева А.Р., Раимова Л.С., Тимофеева И.В.,
Кудряцева Л.А.// Нефтепромыс. Дело.-1996,-№.-с.28-30.
31. ... М.В. ... и ... ... Ст-3 в модельной пластовой
воде, содержащей H2S и СО2 // ... ... ... ... Март.1997: Тез. докл.-Тамбов, 1997.-C.29-30.
32. Буркитбаева Б.Д Защитная ... ... ... ... при коррозии стали в сероводородсодержащей среде. //Журн.
Промышленность ... 2002., ... ... Б.Д. Ингибирование ... ... ... ... НГЖ-4. //
Журн.
Промышленность Казахстана., 2002.,4(13)., с.103.
34. Аханбаева Д.А., ... А.Р., ... Б.Д., ... ... Е.А. ... композиции на основе НГЖ-4.
//Вестник Каз.НУ им. Аль-Фараби., 2003., №3(31).с.58-61.
35. Шрейдер А. ... ... Том 26, №2, 1990г. ... ... А.А ... ... ... и меры
ее предупреждения. М.Недра, 1976г. с.192.
37. Шаула М.К, ... И.В, ... А.Б, ... ... ... ... коррозии эффективных ... на ... ... пленок. //Матер. 47 Науч.-техн.
конф-я студ-в, аспир~в и молод. ученых Уфим. Гост. нефт. ... ... 1996]. Т.1. УФА, ... ... Greco E.C, Wright W.B. Corrosion, 1962, 18,119.
39. Sardisko J.B. Wright W.B.Greco E.C, Corrosion, ... ... М.Д, ... M.K, ... Ю.Г. ... и защита в
нефтегазовой промышленности. 1983. №10.с.4.
41. Иофа З.А. О механизме действия сероводорода и ... ... ... ... в ... ... //Защита металлов.-
1980.- Т.16, № 3. – С.296-300.
42. Антропов Л.И., Макушин Е.М., Панасенко В.Ф. ... ... ... 1981. 181 ... ... ... С.В.,Егоров В.В., Кузнецов А.В..//Коррозия и
защита мет.: Тез.докл.12 Перм.Конф., Пермь, окт.,1990.-с.84.
44. Фролов Л.В., ... ... ... №5.с.824-826.
45. 3ащитное действие ... ... ... ... Р.Ф., ... А.К., Шермергорн И.М.,
Кудрявцева Л. А./Нефтехим.Х-во.-1991 .№2.с.29-31.
46. Бугай Д.Е., Лаптев А.Б., ... Ф.А., ... О.А., ... ... Д.Л., ... ... Всерос. Конф.по хим.
Реактивам РЕАКТИВ-97 „Хим. реактивы, реагенты и ... ... ", ... 8-10 окт., 1997: Тез. ... Левашова В.И., Антипов В.А. Разработка ингибиторов сероводородной
коррозии нефтедобывающего оборудованияУ/Нефтехимия, 2003, том
43, №І,с. ... ... В.Г., ... Н.А., Багин В.К., Красовский А.Н., Демченко
A.M., Чумаков В.А.//Защита металлов, 1995, том 31, ... ... ... ... на ... ... ... Заявка 93019952/26 Россия, МКИ С 23Ғ 11/00
50. Болбырев А.В., ... В.И., ... Н.А., ... Е.С., Мамедова У.А.;
Советско-ит. Н.-и. Общ-во нефтехимии Синион. Опублк. 20.03.97, Бюл.№8.
51. Макогон Ю.О., Грунтович В.М., Петрушенко В.А. // ... ... ... Зап. Сибири и Прикасп. Впадина.-М., 1989.-С.82
52. Панов М.К., ... Э.Х.// ... ... Коррозии и защиты мет. От
коррозии в нар. хоз-ве: Зонал. Науч.-техн. конф. 11-13 сент., ... ... 1990.-C. ... ... действие октиламина в сероводородных растворах. /
Chatterjee P., Singh D.D.// J. ... Soc. ... ... ... С.Е., ... Л.Е., Оше Е.К., ... А.В.// Вестн.
Тамб. Ун-та. Сер. Естеств. Итехн. н.- 1997.-2,№1-с.27-31.
55. ... ... в ... содержащих
сероводород.Corrosion inhibition in sour media/Roberger P.R, ... int. ... Innov. And Nechnol. Transfer ... ... 2-6 Apr, ... Ital. ... 1990.с.55-
62.-Англ.
56. Панов M.K, Гетманский М.Д, Еникеев Э.Х, Фокин М.Н.У/Защита мет.-
57. 1989.-25,№5.с.815-818.
58. Гетман М.Д, Панов M.K, ... Ю.Г. ... и ... ... промышленности. 1983. №10.с.4.
59. Вагапов Р.К., Фролов Л.В., ... Ю.И. ... ... в ... ... ... Шиффа. // Защита
металлов.-2002. Т-38., №1-с.32-37.
60. Синютина С.Е., Вигдорович В.И., Чивилева Л.В., ... Л.Е. ... ... как ... коррозии и аводороживания стали
Ст-3 в слабокислых сероводородно-углекислотных ... . ... ТГУ., ... ... ... В.В, ... Н.И, ... А.Я. // Химия и технология топлив и
масел. №8 1992г. с.24-25
62. ... Ю.Р. ... ... и ... ... с англ. Под ред.
Г.В.Акимова.Лен. ГосНТИЛ по черной и цветной металлургии, ... ... P.N, ... J., Vasu K.I. Коррозия железа.
Краткий образ ингибиторов. Перевод с ... 1982г, ... Pou Tong Eak, Bernard Daniel, Tomita Takashi ELF ATOCHEM ... ... ... ... ... аминогруппы, в качестве
ингибиторов коррозии ... ... 2762017 ... МПК ... Ғ 1 ... ... 9.4.98; ... 16.10.98.
65. Смолянцев Е.Ф., Телин А.Г., ... А.А., ... ... Л.А., Миронов И.В., Шитов Г.П.,Пестриков С.В., Колчугин
И.С., Тимофеев И.В., ... О.Н., ... В.К., ... ... А.Р. //Защита мет. 1998.-34.,№1.с.47-50.
66. Фролов В.И. // Защита от коррозии и охрана окруж. ... ... В.И., ... М.А., ... В.Н., ... В.Г., ... Н.А.// Шаг в 21 век: Междунар. Конгр. и выст. Защита
мет. 1998.М.,Тезис докл.-с.191-120.
68. Вигдорович В.И., ... Л.Е., ... О.А., ... А.В. ... ... 1997.№3.с.ЗЗ-42.
69. Мельников В.Г., Муравьева С.А., Шехтер Ю.Н., Ульяненко В.И.,
Юрьев В.М. // ... мет. ... ... ... А.А ... и применение. Л.: Химия, 1975.248 ... ... Я.М. ... и ... М.: ... ... ... И.Н., Шеин А.Б., Недугов А.Н.//Защита металлов, 2005, т.41,
№5, 473-478с.
73. Подловченко Б.И., Колядко Е.А.//Электрохимия, 2003, т.39, №8, ... ... Ю.М., ... А.В., Подловченко Б.И.//Электрохимия, 2005,
т.41, №12,1490-1495 с.
75. Spinks Geoffrey M., Dominis Antos J., Waiiace Gordan G., ... E.J. Solid state ... 2002, т.6 ... ... Кузнецов Ю. И.//Защита металлов, 2006. т.42.№1. 3-12с.
77. Колотыркин Я.М., Химическая промышленность. 1963.№9. 678с.
78. Швабе К. Труды III ... ... по ... М.: Мир, ... ... И.А. Коррозия и защита металлов (Локальные
коррозионные процессы). М.: Металлургия. 1969.448с.
-----------------------

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 41 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Күкіртсутектің мұнай құрамы27 бет
Дизельді депарафинизациялау процесі41 бет
Мырыштың күкірт қышқылында еру кинетикасына, кейбір электртерістілігі жағары металдардың әсері12 бет
Титан және оның қорытпалары. магний және оның қорытпалары. мыс және оның қорытпалары. алюминий және оның қорытпалары16 бет
Тотығу-тотықсыздану реакциялары (ТТР)6 бет
Күкіртсутектің сипаттамасы31 бет
Күкіртсутектің тотығуы45 бет
Металдар коррозиясы12 бет
Тозуға төзімді және коррозияға төзімді қаптамалар17 бет
Тозуға төзімді және коррозияға төзімді қаптамалар туралы мәлімет3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь