Магний ионымен байытылған спирулинаның биомассасын алу

КIРIСПЕ 3
1 ӘДЕБИЕТКЕ ШОЛУ 4
1.1 Цианобактерия спирулинаның жалпы сипаттамасы 4
1.2 Spіrullіna туысының морфологиясы мен физиологиясы 6
1.3 Spіrullіna түрлерінің таралуы 8
1.4 Цианобактерия Spіrullіna клеткаларының биохимиялық құрамы 9
1.5 Цианобактерия Spіrulіna.ның биотехнологиядағы маңыздылығы 12
1.5.1 Цианобактерия Spіrullіna биомассасынан биологиялық белсенді заттар алу 12
1.5.2 Биоорганикалық ультрамикроэлементтердің түрлерін
Spirullina биомассасы негізінде алу 16
2 МАТЕРИАЛДАР МЕН ЗЕРТТЕУ ӘДIСТЕРI 19
2.1 Спирулина штамдарын өсіру әдістері 19
2.2 Штамдарды өсiру және биомасса алу әдiстерi 20
2.3 Магнийді анықтау әдісі 21
3 НӘТИЖЕЛЕР МЕН ТАЛҚЫЛАУЛАР 22
3.1 S. platensіs штамының өсу динамикасына магний сульфатының әсері 22
3.2 Магний сульфат (MgSO4•7H2O) тұзының әртүрлі концентрацияларында өсірілген S. platensіs штамының өсуін анықтау 23
3.3 Белокты анықтау әдісі 24
ҚОРЫТЫНДЫ 28
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТIЗIМI 29
Биотехнология ғылымын өркендету Республикамыздың бәсекеге қабілетті алдыңғы елу елдің қатарына қосылу жолындағы басты бағыттарының бірі.
Қазіргі кезде зерттеушілер биотехнологияның дамуына байланысты табиғи күн сәулесін пайдаланып, бейорганикалық заттардан күрделі органикалық заттарды түзетін құндылығы жоғары тағамдық және жемдік өнімдерді алуға қолайлы фототрофты микроорганизмдер биотехнологиясына көп көңіл бөлуде [1; 2].
Фототрофты микроорганизмдердің үлкен бір тобына кіретін цианобактерия Spirulina биомассасы – 50 – 70 % жуық белок, 4 – 6 % май, 10 – 12 % көмірсу және β – каротин мен витаминдердің В тобының үлкен жиынтығы бар тірі организмдер үшін аса қажетті биологиялық белсенді заттардан (ББЗ) тұрады [3]. Сондай – ақ, спирулина биомассасын ішектегі бірқатар шартты патогенді микрофлораны тежеушілік қабілетіне ие функционалды өнім қатарына жатқызады [4].
Соңғы жылдары спирулинаның өсу ортасын микроэлементтердің (йод, селен, хром, мырыш және т.б.) тұздарымен байытып, олардың спирулина клеткаларында органикалық қосылыстар түзетіні дәлелденді [5]. Сондықтан көптеген ғылыми зерттеушілерді спирулина биомассасы тағамға қосымша ББЗ ретінде қызықтырса, ал маңызды микроэлементтермен байытылған спирулина биомассасы бірқатар аурудың алдын-алу мүмкіншілігін кеңейтеді [6;7].
Дамыған шет елдер мен ТМД елдері спирулина биомассасынан жасалаған биологиялық белсенді заттарды (ББЗ) және препараттарды (СПЛАТ, СПЛАМ, Spіrulіna-жиынтығы, Спирулина-ВЭЛ, Сalcium-Spirulan және т.б.) көптеп өндіруде. Бірақ, біздің елімізде спирулинаны жаппай өсіру және практикада қолдану жұмыстары әлі толық жолға қойылмаған. Алайда, еліміздің оңтүстік аймақтарындағы жылы мерзімнің ұзақтығы мен күн сәулесін пайдалану арқылы спирулинаны жаппай өсіріп, биомассадан алынатын препараттарды өндіру мүмкіншілігі зор және экономикалық жағынан тиімді[8].
Жұмыстың мақсаты - цианобактерия Spіrulіna platensіs-тің өнімді штамдары негізінде магний ионымен байытылған биомасса алу.
Осыған байланысты келесі міндеттер қойылды:
а)Spіrullіna platensіs-тің өсу динамикасына әртүрлі концентрациядағы магний ионының әсерін анықтау.
б) Spіrullіna platensіs культурасының кейбір биохимиялық көрсеткіштеріне магний ионының әсерін анықтау.
1 Рудик В.Ф. Биотехнологические основы получения биомассы микроводорослей и перспективы ее применения: автореферат. ... докт. биол. наук. – М.: Наука, 1990. – 36 с.
2 Сшренко Л.Я., Паршикова Т.В. Використания водоростей у господарській практиці // Укр. ботан. журн. - 1985. - № 6. - С. 77-86.
3 Gupta R.S., Changwal M.L. Biotechnology of mass production of Spіrulіna and Arthrospira in flesh water // Spіrulіna ETTA Nat. symp. MCRC. – Madras, India. - 1992. - N 8. - P. 125-128.
4 Қасенова Д.М., Заядан Б.К. Көк-жасыл балдыр Spirulina platensis-тi мал шаруашылығындағы қалдықсыз технологияға пайдалану мүмкiндiктерi // Актуальные вопросы современной биологии и биотехнологии: Мат. 54-й Респб. науч. конф. - Алматы, 2000. - С. 89-91.
5 Рудик B.Ф., Бульмага В.П., Кирияк Т.В., Чапурина Л.Ф. Продуктивность и биохимический состав Spirulina platensis (Nordst.) Geitl. СALU-835 при култивировании в присутствии координационных соединений Zn (II) // Aльгология, 2003. - N 3. - С. 322-329.
6 Блинкова Л.П., Горобец О.Б., Батуро А.П. Биологическая активность спирулины // Журн. микробиол. – 2001. - № 2. - С. 114-118.
7 Мазо В.К., Пронина Н.А., Гмошинский И.В., Зарецкая Е.С. Новые пищевые источники эссенциальных микроэлементов // Тр. междунар. конф. «Новые информационные технологии в медицине и экологии». – Гурзуф, 2002. - С. 272-273.
8 Lo Z. Y., Guo S.Y., Li L. Bioeffects of selenite on the growth of Spіrulіna platensis and its biotransformation // Bioresour. Technol. - 2003. - N 2. – P. 171-176.
9 Гмошинский И.В., Егорова Е.А., Фатеева Н.Н., Мазо В.К. Выделение и сравнительная характеристика фикоцианинов, полученных из спирулины, обогащенной и не обогащенной селеном // Биотехнология. – 2006. – № 2. - С. 40-43.
10 Заядан Б.К. Способ культивирования микроводорослей Spirulina platensis в лабораторных условиях // Новости науки Казахстана. – 2004. - № 2. - С. 214–217.
11 Берестов В. Яйиценоскость и привесы повысила спирулина // Рязанский гос. сельхоз. академия. Животновод, 2002. - №3. – С. 12-13.
12 Кондратьева Н.В. О недопустимости подчинения номенклатуры сине-зеленых водорослей (Cyanophyta) действию Международного кодекса номенклатуры бактерий // Ботан. журн. - 1981. – № 2. - С. 14-22.
13 Горбунова Н.П. Альгология: Учеб. пособие. – М.: Изд-во Высш. шк., 1991. - 256 с.
14 Ефимова М.В., Ефимов А.А. Синезеленые водоросли или цианобактерии? Вопросы систематики // «Современные проблемы науки и образования», Камчатский гос. техн. ун-т. - 2007. - № 6. – С. 56-61.
15 Никитина В.Н. Сохранение биоразнообразия Камчатки и прилегающих морей // Мат. II науч. конф. Петропавловск- Камчатский, 2001. - № 5. – С. 73-75.
16 Кукк Э.Г. Жизнь растений. / М.: Просвещение, 1977. - 78 с.
17 Штаккебрандт Э., Тиндалль Б., Лудвиг В., Гудфеллоу М. Современная микробиология. Прокариоты. М.: Мир, 2005. - 148 с.
18 Wilmotte A., Golubic S. Morphological and genetic criteria in the taxonomy of Сyanoрhуtа / Cyanobacteria // Algol. Stud. – 1991, Vol. 64. – P. 3-24.
19 Биологический энциклопедический словарь / Ред. Гиляров М.С. М.: Советская энциклопедия, 1986. – С. 63, 578.
20 Павлинов И.Я. Введения в современную филогенетику (кладогенетический аспект). – М.: КМК, 2005. – 391 с.
21 Заварзин Г.А., Колотилова Н.Н. Введение в природоведческую микробиологию. – М.: кн. «Университет», 2001. – 256 с.
22 Заварзин Г.А. Бактериальная палеонтология. – М.: ПИН РАН, 2002. – 161 с.
23 Абдрахманов О. Альгология: Учеб. пособие. - Алматы, 1997. - 398 с.
24 Лось С.И., Фомишина Р.Н., Васильченко С.Н., Захарова Т.О., Сиваш А.А. Действие красного света на фотосинтетический аппарат при авто- и фотогетеротрофном росте Spirulina platensis (Nordst). Geitl. (Cyanophyta) // Альгология, 2007. - № 4. – С. 450-457.
25 Гусев М.В., Никитина К.А. Цианобактерии. - М.: Москва, 1979, - 228 с
26 Шнюкова Е.І. Фотоорганотрофний і гетеротрофний ріст гормогоніевих синьозелених водоростей // Укр. ботан. журн. - 1984. - № 4. - С. 49-54.
27 Андреюк Е.И., Копетева Ж.П., Занина В.В. Цианобактерии. - Киев: Наука думка, 1990. – 200 с.
28 Кондратьева Н.В. Морфология популяций прокариотических водорослей. – Киев: Наук. думка, 1989. – 176 с.
29 Шнюкова Е.И., Мушак П.А. Продуктивность и биохимический состав микроводорослей рода Spіrulіna Тurp. (Cyanophіta) // Альгология, 1994. - № 4. - С. 17-24
30 Захаров Б.П. Трансформационная типологическая систематика. М.: Т-во научных изданий КМК, 2005. - 164 с.
31 Альбицкая О.Н., Зайцева Г.Н., Пахомова М.В. Физиолого-биохимические особеннности культуры Spirulina platensis // Журн. микробиол. – 1984. - № 4. - С. 649-653.
32 Santillan C. Mass production of Spirulina // Experentia, 1982. - N 38. - P. 40-43.
33 Кондратьева Е.Н., Максимова И.В., Самуилов В.Д. Фототрофные микроорганизмы: Уч. пособие. - М.: Изд-во МГУ, 1989. – 376 с.
34 Горюнова С.В. Изучение физиологии культивирования водорослей с высоким коэффицентом использования света. - Л.: Изд-во Ленингр. ун-та, 1976. - 216 с.
35 Абдрахманов О. Альгология: Учеб. пособие. - Алматы, 1997. - 398 с.
36 Benemann J.R., Weissman J.C., Koopman B.L., Oswald W.V. Energy production by microbial photosynthesis // Nature. – 1977, Vol. 268. - P. 5615-5625.
37 Drews G., Weskesser J. The biology of cyanobacteria // Bot. Monogr. – 1982. - N 19. - P. 333-357.
38 Баянова Ю.И., Трубачев И.Н. Сравнительная оценка витаминного состава некоторых одноклеточных водорослей и высших растений, выращенных в искуственных условиях // Прикл. биохимия и микробиол. - 1981. - № 3. – С. 400-407.
39 Cogne G., Lehmann B., Dussap C.G., Gros J.B. Uptake of macrominerals and trace elements by the cyanobacterium Spіrulіna platensis (Arthrospira platensis PCC 8005) under photoautotrophic conditions: culture medium optimization // Biotechnol. Bioeng. – 2003. - N 5. – P. 588-593.
40 Зарипов Э. Физиологические особенности и культивирование сине-зеленой водоросли Spirulina platensis (Gom.) Geit. в связи с возможностью ее практического использования в Узбекистане: автореферат. ... канд. биол. наук. - Л., 1982. – 19 с.
41 El - Fouly M.M. Technological and biochemical study on mass production of alque in Egypt // Arch. Hydrobiol. Sppl. – 1984, Vol. 67. - P. 461-467.
42 Зотина Т.А., Болсуновский А.Я., Калачева Г.С. Влияние солености среды на рост и биохимический состав цианобактерий Spirulina platensis // Биотехнология. - 2000. - № 17. – С. 85-87.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
ӘЛ- ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
Биология факультеті
Микробиология кафедрасы
Бітіру жұмысы
Магний ионымен байытылған ... ... ... курс студенті ... ... ... ... ... Акмуханова
Н.Р.
(күні, қолы)
Кафедра меңгерушісінің
рұқсатымен
қорғауға жіберілді,
б.ғ.д., профессор ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... |3 |
|1 ... ШОЛУ |4 ... ... ... ... ... |4 ... ... ... ... мен ... |6 ... |Spіrullіna түрлерінің таралуы |8 ... ... ... ... ... ... |9 ... |Цианобактерия Spіrulіna-ның биотехнологиядағы маңыздылығы |12 |
|1.5.1 ... ... ... ... ... |12 |
| ... алу | ... |Биоорганикалық ультрамикроэлементтердің түрлерін |16 |
| ... ... ... алу | |
|2 ... МЕН ... ... |19 ... ... ... ... әдістері |19 ... ... ... және ... алу ... |20 ... ... анықтау әдісі |21 |
|3 ... МЕН ... |22 ... |S. ... ... өсу ... магний сульфатының |22 |
| ... | ... ... ... ... тұзының әртүрлі |23 |
| ... ... S. ... штамының өсуін | |
| ... | ... ... ... әдісі |24 |
| ... |28 |
| ... ... ... |29 ... ... өркендету Республикамыздың бәсекеге қабілетті
алдыңғы елу елдің қатарына ... ... ... ... ... ... ... биотехнологияның дамуына байланысты табиғи
күн сәулесін пайдаланып, бейорганикалық заттардан күрделі ... ... ... жоғары тағамдық және жемдік өнімдерді алуға
қолайлы фототрофты микроорганизмдер биотехнологиясына көп көңіл бөлуде ... ... ... бір тобына кіретін цианобактерия
Spirulina биомассасы – 50 – 70 % жуық ... 4 – 6 % май, 10 – 12 % ... β – ... мен ... В ... үлкен жиынтығы бар тірі
организмдер үшін аса қажетті биологиялық белсенді ... (ББЗ) ... ... – ақ, ... ... ... бірқатар шартты патогенді
микрофлораны тежеушілік қабілетіне ие функционалды өнім қатарына ... ... ... өсу ... ... (йод, селен,
хром, мырыш және т.б.) тұздарымен байытып, олардың ... ... ... ... ... [5]. ... көптеген ғылыми
зерттеушілерді спирулина биомассасы тағамға қосымша ББЗ ретінде қызықтырса,
ал маңызды ... ... ... ... ... ... ... кеңейтеді [6;7].
Дамыған шет елдер мен ТМД елдері спирулина биомассасынан жасалаған
биологиялық ... ... (ББЗ) және ... ... ... ... Сalcium-Spirulan және т.б.) көптеп
өндіруде. Бірақ, біздің елімізде ... ... ... және ... ... әлі ... жолға қойылмаған. Алайда, еліміздің оңтүстік
аймақтарындағы жылы мерзімнің ұзақтығы мен күн сәулесін пайдалану ... ... ... ... ... препараттарды өндіру
мүмкіншілігі зор және экономикалық жағынан тиімді[8].
Жұмыстың мақсаты - цианобактерия Spіrulіna platensіs-тің өнімді штамдары
негізінде магний ионымен ... ... ... ... ... ... ... platensіs-тің өсу динамикасына әртүрлі концентрациядағы
магний ... ... ... ... ... ... ... биохимиялық
көрсеткіштеріне магний ионының әсерін анықтау.
1 ӘДЕБИЕТКЕ ШОЛУ
1. Цианобактерия спирулинаның жалпы ... ... ... ... ... көп ... ... Көп жылдар бойы цианобактерияларды төменгі өсімдіктер қатарына,
яғни көк жасыл балдырларға ... ... ... кейін оларды үлкен
таксономиялық топқа бөлу керек деп шешілді.
Цианобактерияларды әртүрлі әдебиеттерде ... ... ... цианеилер, цианобионттар, цианофиттер, цианобактериялар,
цианеллалар, көк-жасыл балдырлар, ... ... ... ... ... ... соң, кейбір авторлар бұл организмнің
табиғатына деген көз ... ... ... ... ... енгізуге мәжбүр болды. Мысалы, ... В.Н. 2001 ... - ... ... және ... ... деп
атаған болса, ал 2003 жылы оны цианопрокариоттар қатарына жатқызу ілімін
ұсынды [10].
Не себепті, бұл бір ... ... ... ... ... ... деген сұрақ тууы мүмкін? Cондықтан бұл топқа жататын
организмдердің ядро құрылысының болмауы бактерияларға ... ал ... ... “а” ... ... мен ... оттегіні
синтездеу қабілетіне қарай өсімдіктерге жақындайды.
Кукк Э.Г. пікірінше қызықты ... мен ... ... ... және ... ... жасы сияқты
белгілері - бұл топтағы организмнің систематикасын көпше атауға ... ... ... ... ... прокариоттарды қосудың
қолайсыздығы белгіленген соң, соның негізінде ... ... ... - ХКБЖ (International Code of ... ... ... ... ... «екі жақты тиістілігіне» қарай
ХКБЖ және ботаникалық заңдарына кіргізеді.
Халықаралық кодексінің бактериялар жіктеулерінің ... ... ... ... патша үсті Prokaryota, патшалығы Mychota, патша асты
Oxyphotobacteriobionta және Cyanobacteria бөліміне енгізілді [12;13].
Қазіргі кезде систематикалық жүйелерде әртүрлі микробалдырлардың ... ... ... ... ... ... нуклеин қышқылдарының сандық құрамы, ... ... ... және ... ... ... ... емес «түр
жиынтығы» белгілеудің дәлелі бола алады. Сондықтан кейінгі жылдары кейбір
авторлар ... ген ... 16S рРНҚ ... ... жатқызу ілімінің дұрыстығын қолдайды [14;15 ].
Цианобактериялардың 1500-ден астам түрі, 150-ден аса ... ... олар ... ... ... ... қарағанда кең
таралған, бір клеткалы және көп клеткалы организмдер [16]. Оның ... ... ... үлесі зор цианобактерия Spirulina ... ...... ... Ал ... туыстары систематикалық
жүйе бойынша былай жіктеледі:
Бөлім: Сyanobacteria – цианобактериялар [17].
Класс: Hormogoniophyceae - гормогониялылар
Қатар: Oscillatoriales – осциллаторлықтар
Тұқымдас: Oscillatoriaсeае
Туысы: Spirulina
Цианобактериялар ... ... ... класы
табиғатта кең тараған, көп клеткалы, жіптесінді микробалдырлар. Жіптері
тармақталған немесе тармақталмаған және ... ... ... ... ... Клеткалары бір-бірімен плазмодесма арқылы тығыз байланысқан
және екі немесе бірнеше қатар клеткалардан құралған трихома түзеді. ... ... ... қалыптасса, кейбіреулерінде
болмайды. Гетероцист құру алдында клетка ішілік заттары ... ... ... не болмаса сарғыштанып клетка қабықшасы қалың екі
қабат түзеді. ... ... ... немесе шетінде түзілуі
мүмкін, соған байланысты бір саңылаулы ... екі ... ... көбеюіне қарай бірнешеге бөлінеді: гормогониялы, қарапайым
екіге бөліну, бүршіктеніп, кездейсоқ үзінділер арқылы, акинеттерімен және
т.б. Жынысты көбею және ... ... ... Эндоспоралар кейбір
өкілдерінде болса, экзоспоралар табылмаған [20].
Гормогониялылар ... ... үш ... Oscillatoriales, Nostocales
және Stigohematoles бөлінеді. Оның ішіндегі, ... ... ... тұқымдасы ең үлкен топты құраса, олардың
жіпшелері жіңішке, тармақталмаған, көп клеткалы организмдер. Бір ... ... ... гомоцитты симметриялы болып келеді, тек кейде
соңғы клеткалары өздерінің пішіндері арқылы айырылады. Клеткаларының өсуі
көлденең ... ... ... ... ерекше өзгеріп отыратын
гормогониялар арқылы қозғалыс жасайды. Oscillatoriaсеа тұқымдасының ... ... ... ... оның ... ... ... қарағанда Spіrullіna
туысы түзу спираль түзуімен ерекшеленеді [21].
Қазіргі кезде Spіrullіna туысының отызға жуық түрлері ... ... ... ... ... және ... maxima түрлерінің жоғары
өнімділігіне қарай жетік зерттелуде.
1.2 ... ... ... мен ... ... зерттеулерден цианобактерия Spіrullіna-ның
морфологиялық құрылысына қарай цилиндр ... көп ... ... ... жіпшелерден тұратынын көруге болады. Трихомалары бір қабатты
немесе қыртысты. Дақылдың өсу және ... ... ... ... ... де денесінің спираль түзуі әртүрлі болуы ... ... ... ... ортада дұрыс спираль түзеді (1 сурет).
Ірі формалы түрлерінің клеткаларында көлденең қалқалары анық көрінеді,
ал өте ұсақ ... ... бір ... ... ... болады.
Трихомаларының ені 2,0-ден 20 мкм ... ... ... ұзындығы трихомаға қарағанда екі есе аз немесе екі есе көп
болуы мүмкін. Ал клеткалардың септаларға бөліну, бөлінбеуі ... ... ... ... мән ... ... бірі ... 1 - Spіrullіna дақылының дұрыс спираль түзуі
Прокариоттарға тән клеткасы органоидтарға ... ... ... ... ... ... жататын хромосома және нағыз
хлоропаластары жоқ, ... ... ... ... ... ... жетілген. Сондай-ақ, басқа организмдер сияқты клетканың
ортаңғы бөлігінде ... және ... ... ... ... 2-3 ... ақпаратты тасымалдаушы дезоксирибонуклеин қышқылы ... ... ... ... тұну ... 70S,
тығыздалған 10-15 нм [23].
Цитоплазмадағы газды вакуоль түзілуі ... өсуі мен даму ... ... Жәй ... көрінбейтін газды авкуоль, судағы ... ... ... ... қамтамасыз етеді. Мысалы, ... Sp. major, Sp. ... Sp. laxa ... ірі ... ерекшеленсе, олардың саны мен түзу қабілеті спирулинаның
түрлік құрамына, жасына және өсу жағдайына ... ... ... [24].
Спирулина түрлерінің негізгі көбею ... ... ... ... кезінде дене клеткалары бөліну арқылы жүреді. Яғни ең
қарапайым көбею түрі. Есейген трихомдары ... ... ... (2
және 4 клеткаға) бірнешеге бөлініп, жаңа трихомдар түзеді (сурет 2).
Бұл жаңа трихомдарының түзілу процесі ... ... ... ... ... ... ашық көк немесе жасыл түс
береді. Ал ... ... ... толып жетілгенде клеткалар көк жасыл
түске боялады [25].
Физиологиялық жағдайына қарай цианобактерия спирулина тек жарық ... ... ... ... Жарық фотосинтез процесіне аса қажетті
болатын болса, фотосинтез процесінің өзі ... көзі ... ... күн
сәулесінің энергиясын пайдалану арқылы жүреді. Тірі табиғаттың өмір сүруі
осы энергияны дұрыс тұтынумен байланысты, яғни ... ... ... ... ... даму ... бұзады.
Сурет 2 - Spіrulіna тіршілік циклы
Табиғи жағдайда спирулинаның кейбіреулері жарық көп түсетін жерде ... ... ал ... 500-1000 люкс жарық көзі оптималды
болып табылады. Кей жағдайда жарық көзінің ... ... ... өсуіне
біршама кедергі жасайды, әсіресе таза дақылдарды бөліп алу кезінде төмен
жарықты (500 ... ... жөн ... ... ... ... мекендерден жылы жақтарға немесе
Солтүстік теңізге жекелеуде, басқа көптеген ... ... ... жоқ ... бір ... ... ... бейімделгіштігі
жайында көп айтылады. Теңіз ... ... ... ... 400С, ... ... 250С ... екенін көрсетсе, 450С
температурада 24 сағаттан соң клеткалары ыдырай бастайды. Ал ... 35-37С0 ... ... ... түрлерінің өсу деңгейі
белгіленгенмен, ... ... ... 32-35С0 температура аралығы
оптималдылық көрсеткен [29].
Цианобактериялардың денесіне және белсенді ... ... ... ... ортада макро- және микроэлементтер жеткілікті болу керек.
Олардың организмі макроэлементтердің ... ... оның ... ... ... ... жоғары. Сондай-ақ, ... ... ... ... ... клеткалары жаңа балдырларға
немесе микроорганизмдер мен қарапайымдыларға қажетті ... бола ... Ал ... ... ... ... ... мыс, мырыш,
бор, кобальт, ванадий, марганец) аз ... ... ... ... ... ... ... клеткаларының
фотосинтезіне, азоттық алмасулары мен метаболиттік қызметіне ... ... рН ... мен ... ... клеткаларының тіршілігінде
ерекше орын алады. Тұздың мөлшері 2,5 г/л-ден жоғары құрамды ... ... ... ал оның ... 2,5-30 г/л жететін
көлдерде Oscіllatorіa, Spіrullіna, ... ... ... ... ... ... бойынша Spirulina platensis var. minor
түріне 5-14 г/л, ал басқа түрлеріне оданда ... ... ... байқалған [31].
Ортаның оптималды рН жағдайы қоректік ортадағы барлық қосылыстардың
тұрақтылығын ... ал бұл ... ... ... және
өсуді реттегіштер заттары мен витаминдердің сіңуіне тиімді әсер ... ... мол ... ... ... олардың өнімділігін
арттыруда үлкен нәтижеге қол жеткізу үшін ортаның рН-ы қолайлы және ... ... ... ... ... ... түрлерінің дамуына рН 9,0-
10,3 жеткілікті болса, зертханалық жағдайда өсірілген штамдардың рН-ы (8,0-
11,0) кең көлемді екенін ... ал рН 11,3 ... өсуі ... Spіrullіna түрлерінің таралуы
Цианобактерия Spіrulіna түрлерін өте жете зерттеулерде табиғаттың
әртүрлі ... ... ... және ... ... су ... ... Sp. princes, Sp. gomontiana, Sp. Jenneri, ... Sp. ... Sp. agilis ... кең таралған болса, өзен -
көлдерде Spіrulіna okensis, Sp. spiulinoides, Sp. ... ... Sp. ... ... ... ... және минералды суларда, сондай-ақ тұщы сулар олардың мекендеуіне
қолайлы орта болып ... ... (Sp. ... Sp. ... ... Sp. major), батпақты жерлерде ... (Sp. ... ... ... су көздерінде басқа микроорганизмдермен тұтас жабын
кілем түзетін түрлеріне Spіrulіna tenuissima, Sp. ... ... ... Ал су ... саңырауқұлақ (Saprolegnia) жіптерінің
ортасында немесе басқа ... ... ... ... albida ... ... бұл түр ... судың гүлденуін туғызады [34].
1.4 Цианобактерия Spіrullіna клеткаларының биохимиялық құрамы
Чад көліне жақын тұратын адамдардың ... ... ... қолданудан соң бүкіл дүниежүзілік ғалымдар бұл ғажап өсімдіктің
қасиетін зерттей бастады деген тарихи ... ... ... көптеген түрлері адам баласы үшін көп пайдалы
заттар мен энергия көзі болып ... ... ... ... ... ... ... құрамының тұрақтылығында.
Спирулинаның клетка қабырғасында қатты ... ... ... ... ... оңай ... (85-
95%-ға дейін) қамтамасыз етеді. Ал клеткаларында синтезделетін табиғи
витаминдер мен микроэлементтер күрделі молекулалы ... ... ... оңай кіре ... Оны ... жұқа ... қабығы негіздейді [35].
Спирулинаның клеткасында 55-70% белок, 15-20% көмірсулар, 5% липидтер,
4% нуклеин қышқылы мен 7% ... ... ... ... ... ... кететін болсақ, жылына жиналған
спирулина өнімі бидай өніміне қарағанда он есе, ал белок құрамы жағынан соя
бұршағынан 10 есе ... ... ... кейбір дәнді-дақылды
өсімдіктердің өнімділігі мен ... ... ... 1-ші ... ... 1
Спирулинаның өнімділігі мен кейбір дәнді-дақылды өсімдіктердің өнімділігі
|Дақылдар ... ... ... т/га |
| ... ... |Тазаланбаған белок ... |4 |0,5 ... |7 |1 ... ... |6 |2,4 ... |50 |35 ... ... аса қажетті спирулинаның белок құрамында
көптеген амин қышқылдар тобы жиналатын ... оның ... ... ... және ... ... басқа жеміс жидектер мен дән-дақылдар
құрамынан көп. Ал ... ... ... аз ... жиналғанмен, алайда,
басқа көптеген өсімдіктердің өнімінен жоғары басымдылық танытқан [36].
Цианобактериялардың клетка құрамынан жалпы саны 30 ... ... ... ... ... түс ... осы ... қатысатын бірнеше хлорофилл а, каротиноидтар, ... ... ... ... ... ... клеткаларында
тек қана хлорофилл а құралған болса, ал каротиноидтар құрамының едәуір
бөлігі ... ... ... ... ... 10-15%
фикобилипротеиндер құрайды.
Соңғы жылдары иммунды жүйені көтеруде белсенділігі зор ... ... ... медицинада жаңа диагностикалық препараттарды
алуға кең қолданылады. Жарық фотосинтез арқылы клетка метаболизміне әсер
ететін ... ... ... мен ... ... жарықты жинаушы және энергияны фотожүйелік орталық реакцияларға
жеткізуші қызметін атқарады. Сондай-ақ, ... ... ... қанттың (глюкоза) фотосинтездеуші клеткалардың метаболизмінде
атқаратын ролі зор [37].
Тағам өндірісінде және косметикалық заттарды өндіру ... ... ... ... көк ... ... мен ... гемоглобиннің
негізін құраушы деп санайды. Организмдегі сөл ... ... мен ... ... нығайтуда немесе қатерлі ісіктің дамуын тежеу
үшін фикоцианиннің маңызы зор.
Антиоксиданттық және антиканцерогенді әсері зор ... ... ... а ... мен каротиноидтардың түрлік құрамының (β-
каротин, ксантофилл, ... ... ... ... мөлшері
өте жоғары. Әсіресе, сәбізге қарағанда 10 есе көп, ... ... ... ... ... құндылығын жоғарлатады.
Спирулина мен ана сүтінен табылған гамма линолеин қышқылы (ГЛҚ) – ... ... ... ... ... ГЛҚ ... алдын ала емдеу
үшін аса қажет болса, оның жетіспеуінен көптеген ауру ... ... ... ... ... ... ... бір
ерекшелігі, көптеген витаминдердің бай құрамдылығында. Оның құрамында В1,
В2, В5, В6, В9, В12, А, С, Е ... тобы ... ... В12 ... ... мен ... ... өнімдеріне қарағанда басымдылық танытқан.
Көк-өністер мен ... ... ... ... ... өте көп ... жиналған шикізат түрі тиамин (В1 витамині) және
рибофлавин (В2 ... ... ... Ал макро- және
микроэлементтердің көптеген (Se, P, Co, Fe, Zn, Mn, Br, S, K, Ca, Mg, ... Mo) ... ... ... ... оны жасанды емес "ең
жақсы" табиғи өнім деп атауға лайықтылығын көрсетеді [38].
Цианобактериялардың генетикасы және ... ... ... әлі өз ... ... жоқ, мұның себебі, генетикалық зерттеу
барысындағы бірқатар қиындықтардың ... ... ... таза ... ... алу және ... қиындықтары;
салыстырмалы түрде баяу өсуі, сұйық ортада ... ... алу және ... ... ортада клондау қиыншылығы; тұрақты
мутанттардың пайда болу ... және ... ... ... және ... зерттеушілердің деректері бойынша цианобактериялардың жіпшелі
түрлері физикалық және ... ... ... ... ... ... цианобактериялардың жарыққа сезімталдығы белсенді
жүретін немесе тек ... ғана ... ... ... ... ... ... алатын түрлерінің болашағы зор [39].
Цианобактерия Spіrulіna platensis–тің мутант ... ... ... ... көрсеткіштерін зерттеуде ... ... ... ... ... ... ... platensis
штамдарының фенилаланин амин қышқылының екі түріне (β- тиенилаланин және р-
флуорофенилаланин), метионинге, пролин және ... ... ... болса, бұл кезде алынған басқа жаңа мутант ... бір ... ... ... мен ... ... ал ... триптофанға резистенттілігі төмендеген. Ата-аналық
штамдармен салыстырғанда ... ... ... ... ... метиониннің мүлдем түзілмегені көрсетілген. Сондықтан
Spіrulіna platensis штамдарының ... бір ... және ... ... және сапалық дәрежесін өндіруге мүмкіндік бар.
Кейбір микроорганизмдер мен табиғи түрдің ... ... ... ... (NаCl) ортасында өсуге қабілетті мутант Spіrulіna
platensis ... ... ... әртүрлі жоғары жарық көзінің немесе
температура жағдайының өзгеруіне байланысты спирулина клеткаларының алдымен
пигменттік құрамы өзгеріске енетіні ... ... ... ... ... негізгі бағыттары гендік инженерия
әдісімен әртүрлі сілтілі және жасанды ... өсу ... ... ... ... ... ... мен капсулаларды
өндіруге негізделген. Оның ... ... ... ... ... ... және жоғары құнды азықтық өнімділігімен көзге түскен
спирулинаның ... ... ... штамдарының биотехнология саласында
алатын орны ерекше. Олай ... ... ... ... ... ... өнімді мутант Spіrulіna штамдарды өндірістік
деңгейде қолдану үшін жаппай ... және ... ... ... ... ... ... қарастыру қажет.
1.5 Цианобактерия Spіrullіna-ның биотехнологиядағы маңыздылығы
Ғасырлар бойы азықтық өнімділігімен көзге түскен ... ... ... ... ... медицинада профилактикалық зат ретінде
(ББҚ) биологиялық белсенді қоспа немесе косметикалық ... ... су ... ... да тиімділігі зор болып есептеледі.
Фотоавтотрофты микроорганизмдерден белок пен ... ... ... алу маңызды болса, фотобиотехнологиялық бағыттарды ... ... ең көп ... ... ... ... ... тұрған аса бір үлкен мәселенің
бірі – жылдам өсіп келе жатқан халықтың рационын ... ... ... өнім ... қамтамасыз ету болып табылады. Олай болса,
цианобактерия спирулинаны жетік пайдалану ... ... ... ... мәселелерді шеше аламыз:
- Спирулина биомассасы негізінде биологиялық белсенді қоспаларды алу;
- Бейорганикалық ... ... ... ... Ауыл шаруашылығын қосымша жемдік белок және витаминдік заттармен
қамтамасыз ... Ауыл ... ... ... Ғарыш проблемасын игерудегі негізгі экологиялық тұйық система ретінде
тамақ пен атмосфераның тазалығын қамтамасыз ету;
- ... мен ... ... қажетті құнды препараттарды
дайындау;
- Биологиялық өзін-өзі реттеу және ... ... ... ... ... ... ... бағытта
зерттеуге пайдалану;
- Энергетикалық проблемаларды шешу.
Мұндай дәстүрсіз өнім ретінде және әртүрлі биологиялық белсенді заттарды
синтездеу қабілетіне, сонымен бірге аз ... ... ... ... ... ... жинап алуға болатын спирулина штамдарын жаппай
өсіруде көптеген жетістіктерге жетуде.
1.5.1 Цианобактерия Spіrullіna биомассасынан биологиялық белсенді
заттар алу
Қазіргі кезде ... май, ... ... мен ... және ... ... көзі бола алатын дәстүрсіз жаңа азық ... ... кең ... ... емес тағамдарды биологиялық белсенді
заттардың (ББЗ) көзі ретінде күнделікті тағам құрамына қосудың ... ... ... ... (ББЗ) - организмдердің тұрақты тіршілігін
қалыптастыруға және сыртқы ортаға төзімділігін жоғарлататын немесе әртүрлі
аурулардың алдын ... ... ... ... ... ... ... тұрады. Соның ішінде, тағамдық биологиялық
белсенді қоспалар (ББҚ) нутрицевтикалық және парафармацевтикалық деп ... ... – бұл ... ... болып табылатын және адамзат
тағамының химиялық құрамын жақсарту үшін қолданатын табиғи ББҚ ... және ... алғы ... сияқты қосылыстары (мысалы, β- ... ... ... ... және ... ... темір,
селен, мырыш, йод, фтор және т.б.); толық қанықпаған май ... ... ... ... ... және ...... препараттарға қосымша организм мен
жүйелердің белсенділігін физиологиялық жоғарлататын және ... ала ... үшін ... ... ... белсенділікке
ие ББЗ кіреді. Оларға өсімдіктер мен ... ... ... ... майлар, полиқанттар және т.б. жатады.
Қазіргі кезде парафармацевтикалық ББҚ ... ... ... ... ... ішек ... ... ББҚ; организмді нығайтушы
ББҚ; жүрек-қан тамыр ауруларының алдын алу үшін қолданылатын ББҚ және т.б.
Соның ... ... ... асқазан ішек жолдарын жақсартушы пробиотикалық
препараттардың көптеген түрлері мен ... ... ... Егер қандай да бір тірі немесе өлі ... ... ... хожайынның микрофлорасына жағымды әсер
берсе және өсу ортасына ... ... ... ғана ... ... ... қарауға болады. Сондықтан көптеген
зерттеушілер пробиотик құрамына бифидобактерияларды және ... ... ... ... Адам ... ... ... пробиотиктерді классикалық пробиотиктер деп атайды. Ал бұл келтірілген
анықтамалармен келісе отырып, қазіргі кезде Spіrulіna platensis биомассасын
организмдегі ... ... ... ББҚ ... тұрғыда зерттелген тәжірибелерден спирулинаның организмдегі бірқатар
вирустар мен адам ішегінде болатын энтеропатогенді Escherichia ... ... ... ... ал бұл ... ... мен ... өсу саны ... ... ... ... XXI-ғасырдың ең үздік өнім қатарына
жатқызады. Тіршілік негізінде жиналған спирулинаның ... ... ... ... биологиялық белсенді заттары медицинада, ... ... ... ... мал ... ... өз тиімділігін көрсетті.
Жалпы организмде спирулина препаратына сезімталдықтың жоғарлауы немесе
аллергиялық әсері байқалмаған болса, ал оның кейбір құрамды ... ... ... ... тіпті кездеспейді. Сондықтан спирулина биомассасы
- адамзаттың қалыпты тіршілік етуіне аса ... ... улы ... ... таза ... тағамға қосымша қоспа ретінде маңызды ішек микрофлорасының
қызметтерін ... және ... ... ... ... вирустар мен
қатерлі ісіктерді басуда қажетті фармацевтикалық ... ие. ... ... сақтау ұйымының мәліметі бойынша спирулина кем дегенде
70%-ға жуық ауру ... ... күш бола ... ... ... ББҚ ... ... болатын негізгі ерекшеліктеріне
тоқталатын болсақ:
- Спирулина ... ... ... ... белоктың
мөлшері 60-70%-ға дейін жетеді. Биомассасының улы әсері мен ... ... ... ... ... ... ... салыстырғанда жануарлар
мен адамзат организміне өте сіңімді де, организмге қажетті биологиялық
белсенді заттарды көп синтездейді.
- ... ... күн ... ... ашық ... ... кезінде қоректік орта құрамында патогенді ... ... ... ... ... ... субстраттарды
пайдаланып, өнімділігін арттыруға болады.
- Спирулина жіпшелі клеткалар болғандықтан, биомасса беруі ... ... сүзу ... оның ... ... ортадан оңай
ажыратуға болады.
Цианобактерия Spіrulіna рlatensis-тің практикалық ... ... ... ... ... (күл), спирттік және майлы экстрактар,
дәрі-дәрмек және т.б. дайындайды. ... ... ... ... ... ... ... ретінде мойындалып, олардың биомассасынан
жасалған биопрепараттарды қолдану сұранысы көбеюде. Оның ... ... ... ... қоспа ретінде спирулина биомассасынан жасалынған
препараттарды көптеп өндіріуде. Бұл препараттар тек минералдық ... көзі ... ... ... ... ... жойып, организмнің
қоздырғыштарға қарсы әсерін жоғарлатады
Жапондық зерттеушілер «Сalcium-Spirulan» препаратын қабылдағанда ... т.б. ... ... қозу ... ... ... олар
микробалдырларды (спирулина, хлорелла және т.б.) өндірістік тұрғыда өсіріп,
өнімділігін жылына 300000 т ... және ... ... астам
тағам түрін дайындайды.
Шет елдерде микробалдырлардың биомассасын 200 ден ... ... ... ... балмұздақтың нәрлілігін байыту үшін және балалар мен ... ... ауыр ... күнделікті рациондарына 3-5 грамм
спирулинаны қосады. Әсіресе, салмағы ауыр ... үшін ... ... оның ... ... өзі ... ... түсіріп, организмді
барлық тіршілікке қажетті заттармен қамтамасыз ... Ал қант ... ... ... ... ... ... қан құрамындағы
глюкоза мен липидтердің алмасу дәрежесіне маңызды нәтижелер берген.
Көптеген ғалымдарды, дәрігерлерді және азық өндіруші мекеме ... ... оның ... құс ... және ... ... мәселелері көптен толғандырады. Бұның себебі, адамның
қан құрамындағы холестерин мөлшері тағам өнімдеріне ... ... Ал ... қан ... ... ... оның ... оңай тұнып және қан-тамыр жүрек ауруларының пайда болуына
әкеледі. Сондықтан бұл ... ... ... әсері бар
төменгі мөлшердегі холестеринді өнімдерді (сондай-ақ, құс шаруашылық
өнімдерін) ... ... ... Ал ... ... 200-300 ... ... сары уызында 5% - бос ... ... ... 1% ... ... ... белгілі.
Спирулинаның тағы бір маңызды ерекшелігі, төменгі пайызды май құрамына
(май 5%, ... 0,013%,) ... оны құс ... ... ... ... Ал ... зат ретінде токсикалық әсері жоқ, ... ... бұл ... емес ... жыл бойы ... барлық түріне қажетті мөлшерде қолдануға мүмкіндік ... ... ... ... ... ... ... 0,01% спирулинаның
биомассасының өзі, олардың жұмыртқалауын жоғарлатып және жемдік шығымын
төмендеткен.
Үндістанда спирулинаны азық ретінде ... ... ... ... ... 1992 ж аяқталды. Мұндай тәжірибелік жобаны Үнді дәрігер С.В.
Сешадридің (Мадрас зерттеу орталығы) қаражаттандыруымен 5000 ... ... ... ... ...... қосып 150
тәулік бойы берген. Нәтижесінде спирулина құрамындағы ... ... ... мөлшері көз ауруына тиімді әсер беріп, көз ауруы 80%-
дан 10%-ға ... ... ... ... ... өсіру
технологиясы, таксономиясы, экологиясы және биохимиясы туралы мәліметтерді
зерттеуге алынған онға жуық ... ... ... ... жеке ... ... ... өзгергіштік
ерекшеліктерінің бар болатыны Үндістанда 1992 ж өткен Ұлттық симпозиумда
белсенді талқыланды [41].
Дамыған елдердің ғылыми ... ... ... ... жүйеге биостимулдеушілік және жалпы нығайтушылық ... ... қан ... жаңа клеткаларды генерациялау мүмкіншілігімен құнды
деп көрсетсе, АҚШ-ғы ісік ... ... ... цианобактериялардың
құрамындағы сульфолипидтердің вирусқа қарсы әсерінің бар екенін жария етті.
Ал ... ... ... ... ... жүйелері, клеткадағы нуклеазалары мен ... ... ... ... жоғарлап, полиқанттар, β-
глюкандар және макрофаг өнімі мен сүйек миындағы ... ... ... ісік ... ... ... деп ... хлорин е6
препараттың орнына спирулина биомассасын ... ... ... ... а пигментінен алынған хлорин е6 кейде фитохлорин деп
аталады.
Анемиямен ауыратын жүкті әйелдерге ... ... ... ... соң, ... эритроциттер мен гемоглобин мөлшері,
жалпы ... пен ... ... ... дәлелденсе, организмдегі
химиялық заттармен уланған және ... ... ... ... ақ ... ... (гемоглобин құрамын) стимулдеп, тез
арада қалыпты ретке келтіруге спирулина құрамындағы фикоцианин пигментінің
маңыздылығы жайында көп ... Міне ... ... ... байланысты спирулина құрамын медицина саласында жиі мынадай
жағдайларда пайдалануға ... ... ... ... және ... қан ... ... ішінде
қан ісігін тасымалдауға қарсы емдеу және алдын ала емдеу үшін аса қажет.
- Ұзақ ауырған кезде ... ... ... ... ... дем беру ... ... қанындағы қант деңгейін төмендету үшін.
- Атеросклероз және онымен байланысты короносклероз, стенокардия, жүрек
ауруларын, бас ми буындарының ... ... ...... ... ... артериальды қысымын реттеуде.
- Гиповитаминоз, дисбактериоз, терінің құрғауынан, гиперкератоздың өсуін
(мысалы, өкшедегі жарықтар).
- Аяқ-қол буындардың ауруын, тұз жиналуын, ... жас ... дем беру және ... мәліметтері бойынша өте жылдам әсер ... ... ... мол, көп ... ББҚ ... ... қажет.
Медицина қызметкерлері ауруды емдеу үшін қарастырылған дәрігерлік терапия,
емдік ... ... ... ... ... тәртібі сияқты
әртүрлі ережелерді міндетті түрде іске асыра отырып, оған қосымша ББҚ ... ... зор деп ... Биоорганикалық ультрамикроэлементтердің түрлерін Spirullina
биомассасы негізінде алу
Адам организміне темір, магний, фтор, ... ... ... өте ... мөлшерде болатын ультрамикроэлементтердің (селен, йод,
марганец, мыс, кремний және т.б.) ... зор. ... ... организмде төменгі мөлшерде болуына қарамастан, олар
көптеген ферменттер мен гормондардың, витаминдердің құрамына кіреді және
бүкіл ... ... ... ... ... Егер ... қажеттілік 2-3% құраса, ал ультрамикроэлементке 0,1% немесе
оданда төмен пайызы жеткілікті. Тірі организмде төменгі ... ... ... және ... ... ... мен
гормондардың, витаминдердің құрамына кіріп, клетканың қалыпты ... ... ... ... ... ... ... ғалымдар халық санағының тағам ... ... ... атап ... ... йод, ... ... мырыш
және т.б жетiспеуi көп сипатталады. Мұндай жағдай, көптеген ауру түрлерінің
көбеюіне, гипомикроэлементоздың дамуына ... ... яғни ... аурудың нышаны жоқ болсада ... ... ... ... ... жұмыс iстеу қабiлетi нашарлайды.
Көптеген аурулардың нышаны пайда ... ... ... қант ... iсiп ... ... ауру адамды қосымша ... ету ... ... табылса, ал қант диабетiне ұшырағандарға ... ... ... ... ... алынған. Ең алдымен МЭ
жетіспеушілік белгілері жүкті әйелдерде және ... ... ... жәйлі мәліметтер бар.
Бұл аталып өткен жағдайлар МЭ көзі ретінде – ... ... (ББҚ) ... және ... азық ретінде кеңінен қолданудың
қажеттілігін көрсетеді. Бірақ қазіргі ... ... ... ... ... ... қоспаларды, микроэлементтерді емдік препараттарға
органикалық емес ... ... ... ... ... ... ... жағдайда оптималды деп айтуға болмайды: 1) бірқатар МЭ (әсіресе
темір, мыс, мырыш, хром және ... ... ... ... ... 2) ... тыс мөлшерін қабылдауда улы (әсіресе
селен, йод, ... ... ... болуы .
Адам организмі өсімдік және жануарлардың өнімін пайдалануда бірқатар МЭ
органикалық формасын алады, ... ... ... МЭ ... көп жағдайда
біздің организміміздің толық ... ... ... ... ... МЭ тізбегімен байытылған жаңа азық шикізаттарды алу
көзін қарастыру қызығушылық тудыруда.
Микроэлементтердің органикалық ... ... ... МЭ ... тiзбектеуде эукариотты ... ... ... - ашытқылар) мен прокариоттар (бактериялар мен
цианобактериялар) ең ... ... ... ... оның ... ... ... Spilulina platensis клеткалары жоғары тиімділік көрсеткен.
Биологиялық белсенді қоспа ретінде хром МЭ ... ... ... қант ... ... өнімнің жоғары сіңімділігін
байқалған. Сондықтан оларға хром МЭ байытылған спирулины тәулігіне 50 ... ... ... ... ... ... тиімді қосылған
валенттілігіне қарай жоғары нәтиже алуға ... ... (III) ... Cr
микроэлементі Spilulina platensis және Spirulina maxima өсуіне белсенділік
танытса, (VI) Cr улы әсер ... ... ашық ... ... ... байытуда,
бұл мырыш МЭ-ті 66-76% клетка ішіндегі ағзаларының ... ал ... ... ... ... белгіленген болса, ал селен
құрамды Spilulina platensis ... алу ... ... ... ... ... (Se-VI) формасының улы әсері байқалған.
Микроэлементтердің органикалық формасымен байланысқан түрін анықтайтын
сулы-метанолды фракциялау ... ... бұл ... спирулинаның
биомассасын бірнеше микро- және ультрамикроэлементтермен (Se, Zn, Fe, I,
Cr, Mg) ... ... ... ... көрсетілген микроэлементтердің
барлығы клетка аралық гидрофильді фракция құрамына кіретіні ... ... ... тыс ... селеннің бейорганикалық
формалы түрі жалпы көлемнен 25% құраса, ал биомасса ... 7% ... ... МЕН ... ... ... ретінде - әл-Фараби атындағы ҚазҰУ микробиология
кафедрасының микробалдырлар ... ... ... ... sp-1.
2.1 Спирулина штамдарын өсіру әдістері
Цианобактерия Spіrulіna клеткалары тәжірибе алдында қатты агарлы ортадан
жаңа дайындалған ... ... ... ... арқылы егіліп,
егілген дақылдар қолайлы температурада, ... ... 5-6 ... ... ... ... немесе биомассалардың құрамындағы
клеткалардың өсу тығыздығы мен өсу тәуліктері бірдей етіп алынды.
Цианобактерияларды ... және ... ... ... ... ... ... стандартты Заррука қоректік ... ... ... ... (г/л):
NaHCO3 - 16,8,
K2SO4 -1,0,
NaNO3 - 2,5,
MgSO4 х 7H2O - 0,2,
NaCl - ... ... - ... су - 1000 ... ... – 1 мл,
Кейін, микроэлементтердің 1-ші және 2-ші ... 1 л-ге 1 ... ... қоректік ортаның рН-ы 9,0-9,8.
Қатты агарлы қоректік ортаны дайындау үшін 1,5 – 2% агар-агар қосылады.
Қоректік орта ... 1 ... ... 40 ... ... ... қосылатын микроэлементтер құрамы г/л:
Микроэлементтер ертіндісі №1 (г/л):
H3BO3 - 2,86,
MnCl2 x 4H2O – 1,81,
ZnSO4 x 7H2O -0,22,
CuSO4 x 5H2O-0,08,
MoO3 – ... - ... су 1000 ... ... №2 ... x 24H2O - 0,096,
NiSO4 x 7H2O - 0,048,
Na2WO4 x 2H2O - 0,018,
Ti(SO4)3 - 0,04,
Co(NO3)2·6H2O - ... су - 1000 ... ... ... ... барлық штамдары лабораториялық
бірдей жағдайда, 1800-3000 лк жарық көздерінде, көлемі 250-500 ... ... (3- ... ... ... ... ... және биомасса алу әдiстерi
Спирулинаны өсiру, сақтау және өнiмдiлiгiн анықтау ... ... ... ... ... Заррука және М
орталарда өсiрiп биомассасы алынды.
Биомасса алып, оны ары қарай құрамын ... ... ... ... ... екi рет ... ... шайып тасталып
отырылды. Алынған биомассаны стерильдi ыдысқа салып 37-400 С температурада
12 сағат кептiрiп алынып, өлшеуiш таразысында ... ... ... ... ... жиналғанын бiлу үшiн, көлемi 50
мл шыны ыдысын (бюкс) 1050С температурада ... ... ... +5 гр K2 Cr2O7) бар ... 40 мин ... салқындатылады да,
салмағы таразы әдiсiмен өлшеп алынады. өлшенiп алынған ... ... ... ... ... ортасында өскен цианобактерия
суспензияларынан 2 мл ден ... ... 1050С ... 12 ... құрғақ бюкстердi алғандай әдiспен өлшенедi.
2.3 Магнийді анықтау ... ... ... ... мөлшерін анықтау.
Трилон Б көмегімен металлоиндекатор қатысында Mg-дің жалпы тығыздығын
титрлеу арқылы анықтаймыз. Индекатор ... хром ... 10 мл ... ... 8 ... ... ... нашатыр спирті) тамызамыз сілтілік орта жасау үшін, үстіне 3
тамшы ... яғни хром ... ... Зерттелінетін
сұйықтығымыз күлгін түске айналады.(4- ... ... Б ... ... ... сұйықтықтың қою көк түске айналғанын байқаймыз.
Әр көк түске айналған тамшыны санап неміс өлшемі бойынша есептейміз.
1 тамшы- 0,5 dGH ... ... ... 20 тамшы болса, Mg-дің мөлшері
10 dh- қа ... ... ... ... ...... dh 0,2 – ... ...... dh 0,4 – ... ... – 20тамшы=10 dh 0,6 – ... ...... dh 0,8 – ... dh
1 – 30тамшы=15 dh 1 – ... dh
4 ... ... МЕН ... S. ... штамының өсу динамикасына магний сульфатының әсері
Магний негізгі макроэлементтердің бірі болып ... ... ... ионы бір ... ұлпа және ... ... ... негізінен бұлшық ет ұлпасының және ... ... ... саналады. Магний адам ағзасына тағам ... ... ... ... ... бұл ... жетіспеушілігі әртүрлі
клиникалық ауруларға душар етуі ... ... ... ... ... клеткасын алу мақсатында магний сульфат
(MgSO4·7H2O) тұзының Spirulina platensis өсуіне және ... ... ... ... ... ... ортада спирулина магний
сульфатының 0,2 г/л қажет етеді. Зерттеу ... ... ... 0,2; 0,4; 0,6; 0,8; 1 г/л ... Spirulina platensis
өсуіне бақылау жүргізілді.
Зерттеу нәтижесі бойынша Spirulina platensis цианобактериясының өсу
динамикасы 0,6г/л концентрацияға дейінгі ... ... ... өссе, ал
0,8; 1 г/л концентрацияда магний сульфаты спирулинаның ... ... ... ... Магний сульфат (MgSO4·7H2O) тұзының әртүрлі концентрацияларында
өсірілген S. platensіs штамының өсу динамикасы
Тәжірибенің алғашқы 2-ші ... ... ... ... ... ... platensis-тің өсу динамикалары шамамен
бірдей көрсеткіште болды. Тәжірибеміздің 4-шы тәулігінде ... өсу ... ... ... ... ... сульфатының 0,8; 1 г/л концентрациясында спирулина ... ... кері әсер ... ... ... ... ... тұзының әртүрлі
концентрациялар-ында өсірілген S. platensіs ... ... ... ... сульфат (MgSO4·7H2O) тұзының Spirulina
platensis ... ... ... зерттеуіміздің соңғы
тәулігінде анықтау нәтижесі ... 6 - ... ... ... ... сульфат (MgSO4·7H2O) тұзының әртүрлі концентрацияларында
өсірілген S. platensіs штамының құрғақ биомасса көрсеткіші
Тәжірибе соңында 4-ші суреттегі 1- 3 ші ... 1,8 – 2,3 ... ... ... 4-5 ші ... 0,7 және 0,4 г/л ... зерттеулеріміз қалыпты қоректік орта ... ... 0,2 г/л ... мен ... ... бойынша өсу
динамикасы мен биомасса құрамы жоғары көрсеткіштер ... 0,6 ... ... ... ... ... талдау жүргізу
арқылы клетканың химиялық құрамына зерттеу жүргізілді (5-сурет). Зерттеу
нәтижесі ... ... ... ... анықталған
элементтердің көпшілігінің мөлшері салыстырмалы жоғары болатыны анықталды.
Ал клетка ... ... ... екі ... >100 ... ... ... бойынша CaO, MgO, Fe2O3, Al2O3,SiO2,Na2O,
K2O құрамы бақылау үлгісімен салыстырғанда екі есе жоғарлағаны ... ... ... ... ... да ... де ... жоғары
көрсеткіштерді көрсетеді. Қорыта келе ... ... ... г/л ... ... ... өсу динамикасы мен биомассасын ғана
жоғарлатып қоймай, сонымен қатар химиялық құрамы ... ... ... көрсетеді.
3. Белокты анықтау әдісі
Белоктар жоғары молекулалы органикалық қосылыстар, химиялық ... ... өте ... Олар ... ... қалдықтарының сан
алуан тәсілмен тіркесулері нәтижелерінде түзілген табиғи полимерлер.
Белокты Лоури әдісімен анықтау.
Бұл әдіс белоктың сілтілік ... мыс ... ... ... ... негізделген.
Реактивтер және құралдар.
Пипеткалар, ФЭК, А- реактив: 2% Na2CO3 ерітіндісі, 0,1 Н NaOH ерітіндісі,
Б реактив: 0,5%-тік CuSO4* 5H2O ... 1% ... ... немесе натрий-
калий шарап қышқылы . ... ... 1мл Б ... 50мл ... ...... ... реактиві): 1000мл-лік колбаға ... ... 12,5г ... ... және 350мл дистильденген су
құямыз. Ерітіндіні суыта отырып 25мл 85%- тік ортофосфор ... мен ... тұз ... ... Осы ... холодильникте 10 сағат
баяу қайнатамыз, ... ... ... жою үшін оған 75г ... ... 25мл су, 2-3 ... бром ... 15 минут холодильниксіз
қыздырамыз. Ерітінді суығаннан кейін оның ... ... ... ... ... сары ... ... болуы керек, жасылдау түсі
болмауы керек. Белокты анықтау кезінде оның қышқылдығы 1Н болу ... ... ... ... бар ... зерттелінетін ерітіндіге 1мл В-
реактивін қосады да, бөлме температурасында 10 мин ... ... ... ... ... 0,1мл ... сұйытылған қышқылды,
яғни 1Н Фолин ерітіндісін қосады (сұйытылған ... ... ... ... -реактивінің көлемін 5мл-ге дейін арттырады)
Ерітіндіні араластырады да 30 минуттан кейін 750нм толқын ұзындығында
фотометрирлейді. Егер ... ... ... ... ... 500нм ... ұзындығында жүргізеді. Белок болған жағдайда сары
түс көк ... ... ... ... platensіs-те жиналған құрғақ салмағы мен белок
құрамы
|Алынған варианттар ... ... sp-1 |
| ... ... (г/л) ... (%) ... ... ортасы |2,7 |65,0 ... | | ... ... ... + |3,8 |81,0 ... г/л МgSO4 * 7H2O | | |
7 ... ... ... ... ... әртүрлі
концентрацияларында өсірілген S. platensіs штамының химиялық құрамына
спектральды талдау нәтижелері
8 Сурет. Магний сульфат (MgSO4·7H2O) тұзының әртүрлі
концентрацияларында ... S. ... ... химиялық құрамына
спектральды талдау нәтижелері
ҚОРЫТЫНДЫ
Қазіргі кезде зерттеушілер биотехнологияның дамуына байланысты табиғи
күн сәулесін ... ... ... ... органикалық
заттарды түзетін құндылығы жоғары тағамдық және жемдік өнімдерді ... ... ... биотехнологиясына көп көңіл бөлуде .
Соңғы жылдары спирулинаның өсу ортасын микроэлементтердің (йод, селен,
хром, мырыш және т.б.) ... ... ... ... ... қосылыстар түзетіні дәлелденді. Сондықтан көптеген ғылыми
зерттеушілерді спирулина биомассасы тағамға қосымша ББЗ ретінде ... ... ... ... ... биомассасы бірқатар
аурудың алдын-алу мүмкіншілігін кеңейтеді.
Зерттеу нәтижелеріміз бойынша магний ... ... 0,6 ... ... ... өсу динамикасы мен биомассасын ғана жоғарылатып
қоймай, сонымен ... ... ... ... ... да жоғарлайтынын
көрсетеді. Оның ішінде CaO, MgO, Fe2O3, Al2O3,SiO2,Na2O, K2O ... ... ... екі есе ... және ... ... 10% дейін
жоғарылағаны анықталды.
28
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1 ... В.Ф. ... ... получения биомассы
микроводорослей и перспективы ее ... ... ... ... биол.
наук. – М.: Наука, 1990. – 36 ... ... Л.Я., ... Т.В. ... ... у ... // Укр. ботан. журн. - 1985. - № 6. - С. 77-86.
2. Gupta R.S., Changwal M.L. Biotechnology of mass ... of ... ... in flesh water // ... ETTA Nat. symp. MCRC. ... India. - 1992. - N 8. - P. ... ... Д.М., Заядан Б.К. Көк-жасыл балдыр Spirulina platensis-тi
мал шаруашылығындағы қалдықсыз технологияға ... ... ... ... ... ... и биотехнологии: Мат. 54-й Респб.
науч. конф. - ... 2000. - С. ... ... B.Ф., ... В.П., Кирияк Т.В., Чапурина Л.Ф. Продуктивность
и биохимический состав Spirulina platensis (Nordst.) Geitl. СALU-835 ... в ... ... ... Zn (II) ... 2003. - N 3. - С. 322-329.
6. Блинкова Л.П., Горобец О.Б., ... А.П. ... ... // ... ... – 2001. - № 2. - С. ... Мазо В.К., ... Н.А., Гмошинский И.В., Зарецкая Е.С. Новые пищевые
источники эссенциальных микроэлементов // Тр. междунар. конф. «Новые
информационные технологии в ... и ...... 2002. - С.
272-273.
8 Lo Z. Y., Guo S.Y., Li L. Bioeffects of selenite on the growth ... ... and its ... // Bioresour. Technol. -
2003. - N 2. – P. ... ... И.В., ... Е.А., ... Н.Н., Мазо В.К. Выделение и
сравнительная характеристика фикоцианинов, полученных из спирулины,
обогащенной и не обогащенной ... // ... – 2006. – № 2.
- С. ... ... Б.К. ... ... микроводорослей Spirulina
platensis в лабораторных условиях // Новости науки Казахстана. – 2004. - ... - С. ... ... В. ... и ... повысила спирулина // Рязанский
гос. сельхоз. академия. Животновод, 2002. - №3. – С. ... ... Н.В. О ... ... ... ... ... действию Международного кодекса номенклатуры
бактерий // Ботан. ... - 1981. – № 2. - С. ... ... Н.П. ... Учеб. пособие. – М.: Изд-во Высш. шк.,
1991. - 256 ... ... М.В., ... А.А. ... водоросли или цианобактерии?
Вопросы систематики // ... ... ... и ... гос. техн. ун-т. - 2007. - № 6. – С. 56-61.
15 Никитина В.Н. ... ... ... и ... морей
// Мат. II науч. конф. Петропавловск- Камчатский, 2001. - № 5. – С. ... Кукк Э.Г. ... ... / М.: Просвещение, 1977. - 78 с.
17 Штаккебрандт Э., Тиндалль Б., Лудвиг В., Гудфеллоу М. ... ... М.: Мир, 2005. - 148 ... Wilmotte A., Golubic S. ... and genetic criteria in ... of ... / Cyanobacteria // Algol. Stud. – 1991, Vol. 64. ... ... ... ... / Ред. ... М.С. М.:
Советская энциклопедия, 1986. – С. 63, 578.
20 Павлинов И.Я. Введения в ... ... ... – М.: КМК, 2005. – 391 ... Г.А., ... Н.Н. Введение в ... – М.: кн. ... 2001. – 256 ... ... Г.А. ... палеонтология. – М.: ПИН РАН, 2002. ... ... ... О. Альгология: Учеб. пособие. - Алматы, 1997. - 398 с.
24 Лось С.И., Фомишина Р.Н., Васильченко С.Н., Захарова Т.О., ... ... ... ... на ... ... при авто- и
фотогетеротрофном росте Spirulina platensis (Nordst). Geitl. (Cyanophyta)
// Альгология, 2007. - № 4. – С. ... ... М.В., ... К.А. ... - М.: ... 1979, - 228 ... ... Е.І. Фотоорганотрофний і гетеротрофний ріст гормогоніевих
синьозелених водоростей // Укр. ботан. журн. - 1984. - № 4. - С. ... ... Е.И., ... Ж.П., ... В.В. ... - ... Наука
думка, 1990. – 200 с.
28 Кондратьева Н.В. Морфология популяций прокариотических водорослей. –
Киев: Наук. думка, 1989. – 176 с.
29 Шнюкова Е.И., ... П.А. ... и ... ... рода Spіrulіna Тurp. (Cyanophіta) // Альгология, 1994. - №
4. - С. ... ... Б.П. ... ... ... М.: ... ... КМК, 2005. - 164 с.
31 Альбицкая О.Н., Зайцева Г.Н., ... М.В. ... ... ... ... ... // ... микробиол.
– 1984. - № 4. - С. 649-653.
32 ... C. Mass ... of ... // ... - N 38. - P. 40-43.
33. Кондратьева Е.Н., Максимова И.В., ... В.Д. ... Уч. ... - М.: ... МГУ, 1989. – 376 ... ... С.В. Изучение физиологии культивирования водорослей с высоким
коэффицентом использования света. - Л.: Изд-во Ленингр. ун-та, 1976. -
216 ... ... О. ... ... пособие. - Алматы, 1997. - 398 с.
36. Benemann J.R., Weissman J.C., Koopman B.L., Oswald W.V. ... by ... ... // Nature. – 1977, Vol. 268. -
P. ... Drews G., ... J. The biology of ... // Bot. Monogr. –
1982. - N 19. - P. 333-357.
38. Баянова Ю.И., Трубачев И.Н. ... ... ... ... одноклеточных водорослей и высших растений,
выращенных в искуственных условиях // ... ... и ... ... - № 3. – С. ... Cogne G., Lehmann B., Dussap C.G., Gros J.B. Uptake of ... trace elements by the ... ... ... ... PCC 8005) under ... conditions:
culture medium optimization // Biotechnol. Bioeng. – 2003. - N 5. – P.
588-593.
40. Зарипов Э. ... ... и ... ... ... platensis (Gom.) Geit. в связи с возможностью ее
практического использования в Узбекистане: автореферат. ... ... ... - Л., 1982. – 19 ... El - Fouly M.M. ... and biochemical study on mass production
of alque in Egypt // Arch. ... Sppl. – 1984, Vol. 67. - P. ... ... Т.А., ... А.Я., ... Г.С. ... ... среды
на рост и биохимический состав цианобактерий Spirulina platensis //
Биотехнология. - 2000. - № 17. – С. 85-87.

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 28 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Микробалдырлардың аралас өскен дақылдарының құрғақ биомассасын алу және олардың өнімділігін зерттеу45 бет
Пребиотиктермен байытылған жаңа сүт тағамын алу32 бет
Аммиак және аммоний тұздары13 бет
Этерификация процесінің технологиясы. Этилацетатты өндірісте үздіксіз алу технологиясы6 бет
Магний шикізатын өндіру15 бет
Титан және оның қорытпалары. магний және оның қорытпалары. мыс және оның қорытпалары. алюминий және оның қорытпалары16 бет
Фототрофты микроорганимздер биомассасын пайдалану6 бет
Қос және байытылған суперфосфаттар6 бет
Құстарды теңіз тұздарымен байытылған құрама жеммен жемдеу ерекшеліктері63 бет
Aspergillus туысына жататын саңырауқұлақтардың эндоглюконаза гендерін прокариот жүйесінде экспрессиялау және клондау40 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь