Қоғамдық өндіріс туралы мәлімет

КІРІСПЕ

1.ТАРАУ ҚОҒАМДЫҚ ӨНДІРІС: ФАКТОРЛАРЫ, ҚҰРЫЛЫМЫ ЖӘНЕ ҰЙЫМДАСТЫРУ ТҮРЛЕРІ.
1.1 ҚОҒАМДЫҚ ӨНДІРІС: ФАКТОРЛАРЫ, ҚҰРЫЛЫМЫ ЖӘНЕ ҰЙЫМДАСТЫРУ ТҮРЛЕРІ.
1.2 ҰДАЙЫ ӨНДІРІС ТЕОРИЯСЫ. ЭКОНОМИКА ІЛІМІ КЛАССИКТЕРІНІҢ ЕҢБЕГІНДЕгі ¥ДАЙЫ ӨНДІРІС ТЕОРИЯСЫ.

2.ТАРАУ. ҚОҒАМДЫҚ ӨНДІРІСТІҢ ТҮРЛЕРІ ЖӘНЕ ҚҰРЫЛЫМЫ.
2.1 ҚОҒАМДЫҚ ӨНДІРІСТІҢ НАТУРАЛДЫ ЖӘНЕ ТАУАРЛЫ ТҮРЛЕРІ
2.2 ҚОҒАМДЫҚ ӨНДІРІСТІҢ ҚҰРЫЛЫМЫ.

3.ТАРАУ. ҚОҒАМДЫК ҰДАЙЫ ӨНДІРІСТІҢ ҚҰРЫЛЫМЫ ЖӘНЕ КӨРСЕТКІШТЕРІ
3.1 ҚОҒАМДЫК ҰДАЙЫ ӨНДІРІСТІҢ ҚҰРЫЛЫМЫ ЖӘНЕ ПРОПОРЦИЯСЫ
3.2 ҰЛҒАЙМАЛЫ ҰДАЙЫ ӨНДІРІСТІҢ ТИПІ МЕН КӨРСЕТКІШТІРІ
3.3 ҚОҒАМДЫҚ ҰДАЙЫ ӨНДІРІС ТИІМДІЛІГІНІҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ
КӨРСЕТКІШТЕРІ.

ҚОРЫТЫНДЫ

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
XX ғасырдың екінші жартысындағы дүниежүзілік шаруашылықтың айтарлықтай ерекшеліктерінің бірі - халықаралық экономикалық қатынастардың жедел әрі қарқынды дамуы.
Әр түрлі мекемелер мен фирмалардың, сондай-ақ мемлекеттер арасындағы екі жақты, көп жақты экономикалық қатынастардың кең қанат жайып, тамырын терең тарта бастағанының куәсі болып отырмыз. Бүл процестер халықаралық еңбек бөлінісінің тереңдеуінен, шаруашылық өмірдің интернационалдануынан, үлттық экономика-лардың мейлінше ашықтыққа үмтылысынан, аймақтық халықарлық қүрылымдардың жақындасып, өзара пайдалы көмек арқылы нығайып, дами бастағанынан көрінеді. Әрине, аталған процестер оңайлықпен жүріп жатқан жоқ. Бүлар бәсекелі, қайшылықты, диалектикалық қозғалыс, қүбылыстарға толы процестер. Халықаралық экономикалык, қатынастардың диалектикасының өзі жекелеген елдердің экономикалық тәуелсіздік пен үлттық шаруашылықты көркейтуге деген үмтылысының көрінісі. Дүниежүзілік шаруашылықтың нығайып, интернационалдануы, үлттық экономикалардың мейлінше ашықтығы, дамудың жаңа, тиімді арналарының пайда болуы - осының бәрі экономикалық өсудің диалектикасы.
1. Курс экономической теории // Под ред. Чепурина М.Н., Киселевой Е.А. - Киров, 1997.
2. Курс экономической теории // Под ред. Чепурина М.Н. - Киров, 1994.
3. Экономика. Учебник по курсу "Экономическая теория" / Под ред. А.С. Булатова. - М., 1997.
4. Экономическая теория (политэкономия). Учебник. Под общей ред. В.И.Видяпина, Г.П. Журавлевой. - М., 1997.
5. Мамыров Н.К. и др. Микроэкономика. - Алматы: Эко-номика, 1997.
6. Как обеспечить рост капитала: воспроизводственные осно-вы экономики фирмы: Учебное пособие //Под ред. А.Г. Грязновой, С.А. Ленской. - М. 1996.
7. Қожамқүлов Т. Саяси экономия негіздері (оқулық) — Алматы: Қайнар, 1991.
8. Барр Р. Политическая экономия, т
9. Прикладная экономика. ОФ "Достижения молодых", 1997.
10. Дайджест экономической теории. — М.: Аналитика — Пресс, 1998.
11. Стратегия развития "Казахстан - 2030". — Алматы.
12. Статическое обозрение Казахстана, №4.-Алматы, 1999.
13. Фишер С., Дорнбуш Р., Шмалензи Р. Экономика. — М.: Дело, 1994. С. 303.
14. Гэлбрэйт Дж. К.Экономические теории и цели общества. - М., 1976.
        
        МАЗМҰНЫ
Кіріспе
1-Тарау қОҒАМДЫқ ӨНДІРІС: ФАКТОРЛАРЫ, ҚұРЫЛЫМЫ ЖӘНЕ ұЙЫМДАСТЫРУ ТҮРЛЕРІ.
қОҒАМДЫқ ӨНДІРІС: ФАКТОРЛАРЫ, ҚұРЫЛЫМЫ ЖӘНЕ ұЙЫМДАСТЫРУ ТҮРЛЕРІ.
ҰДАЙЫ ӨНДІРІС ТЕОРИЯСЫ. ЭКОНОМИКА ... ... ... ¥ДАЙЫ ӨНДІРІС ТЕОРИЯСЫ.
2-Тарау. қОғАМДЫқ ӨНДІРІСтің ТҮРЛЕРІ ЖӘнЕ ҚұРЫЛЫМЫ.
2.1 қОғАМДЫқ ӨНДІРІСтің ... ЖӘнЕ ... ... ... ... ҚұРЫЛЫМЫ.
3-Тарау. ҚОҒАМДЫК ҰДАЙЫ ӨНДІРІСТің ҚҰРЫЛЫМЫ ЖӘНЕ КӨРСЕтКІШТЕРІ
3.1 ... ... ... ... ЖӘНЕ ПРОПОРЦИЯСЫ
3.2 ұЛғАЙМАЛЫ ҰДАЙЫ ӨНДІРІСТің ТИПі МЕН КӨРСЕТКІШТІрі
3.3 ... ... ... ... ...
КӨРСЕтКІШТЕРІ.
Қорытынды
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Кіріспе
XX ғасырдың екінші жартысындағы дүниежүзілік шаруашылықтың айтарлықтай ерекшеліктерінің бірі - ... ... ... ... әрі ... ... ... мекемелер мен фирмалардың, сондай-ақ мемлекеттер арасындағы екі жақты, көп жақты экономикалық қатынастардың кең ... ... ... ... тарта бастағанының куәсі болып отырмыз. Бүл процестер халықаралық еңбек бөлінісінің тереңдеуінен, шаруашылық өмірдің интернационалдануынан, үлттық экономика-лардың мейлінше ... ... ... халықарлық қүрылымдардың жақындасып, өзара пайдалы көмек арқылы нығайып, дами бастағанынан көрінеді. Әрине, аталған процестер ... ... ... жоқ. ... ... ... ... қозғалыс, қүбылыстарға толы процестер. Халықаралық экономикалык, қатынастардың диалектикасының өзі жекелеген елдердің экономикалық тәуелсіздік пен ... ... ... ... ... ... Дүниежүзілік шаруашылықтың нығайып, интернационалдануы, үлттық экономикалардың мейлінше ашықтығы, дамудың жаңа, тиімді арналарының пайда болуы - осының бәрі ... ... ... факторларын қарастырып болғаннан кейін, өндірістің өзара әрекет ... ... ... ... процесінің өзін талдауға кірісеміз. Өнімдерді өндірумен байланысты проблемалар үш дәрежеге ... ... ... ... бір ... ... көлемдегі өнімді қалай өндіру керек деген мәселе тұруы мүмкін. Бұл мәселе өндіріс шығындарын қысқа мерзімде азайтумен байланысты.
2. Кәсіпкер белгілі бір ... көп ... ... әкелетін, өнім өндіретін оптималды (тиімді) өндірістің мәселесін шешуі мүмкін. Бұл пайданы қысқа мерзімде көп мөлшерде алумен байланысты ... ... ... ... ... ... ... міндеті тұруы мүмкін. Бұл ұзақ мерзімді көп мөлшерде пайда табу ... ... ... ... ... ЖӘНЕ ... ... ӨНДІРІС, ОНЫҢ МӘНІ ЖӘНЕ ФАКТОРЛАРЫ.
Өндіріс - бұл қоғамның дамуы мен өмір суруі ушін ... ... және ... ... құру ... Өндіріс ұғымы жалпы алғанда - бұл абстракция, бірақ ақылға сыйымды абстракция, себебі ол шын мәнінде жалпыламаны мағнаны ... және ... ауыл ... ... ... ... ... көрінеді.
Өндіріс бір мезгілде тұтыну процесінде бола алады. Өсімдік химиялық элементтерді тұтына отырып, өзін-өзі ұдайы өндіреді. Адам ... ... ... ... ... ... Өнеркәсіп өндірісі жұмыс күшін шикізат пен материалдарды тұтына отырып, материалдык игіліктерді ... ... ... - ... процесі жоқ. Өндіріс процесі тек қана үш факторлардың - адамның жұмыс ... ... заты мен ... құралдары - өзара іс-арекеті арқылы (бұл К.Маркс бойынша) жүзеге асуы мүмкін. Біріншісі, жеке ... ... ... ... мен үшіншісі - өндіріс процесінің заттық факторы ретінде жүзеге асады. Осы жағдайды ескере отырып К.Маркс былай жазған: "Қоғамдық ... ... ... ... ...... мен өндіріс құрал-жабдыгы үнемі оның факторы болып қалады''.
Жұмыс күші - бүл ... дене жоне ... ... ... және оны ... ... ... игіліктер мен қызмет корсетуінде қолданады. Өндіріс процесі жүзеге асуы үшін, жұмыс күші әрбір кезде іс-әрекетте болуы қажет, басқаша айтсақ, тұтынылуы ... ... ... затынын өзі көп жағдайда бұрынғы еңбектің өнімі болып табылады. ... ... ... ... ... кұрылыстағы цемент, тоқыма фабрикасындағы мақта және т.б. Бұлардың барлығы түптеп келгенде табиғат қорынан алынады. Еңбек құрал-саймандары ... ... ... ... ретінде жүзеге асады және оны еңбек процесінде қолданады.
Еңбек құрал-саймандары бұл әртүрлі механизм мен ... ... пен ... ... ... ... ... және т.б. нәрселер. Еңбек құрал-саймандарының даму денгейі көп жағдайда өндірісте жүзеге асатын адамдардың арасындағы ... ... ... табылады. Машина өндірісі жағдайында механикалык еңбек құралдары үш компонентті машина жүйесінде дамыды: жұмыс машинасы, двигатель, жеткізетін қүрылым. ... ... ... жаңа ... ...... басқару құрылымын және ол ой еңбегі қызметінің формалды икемге келетін жұмысын атқарды. Осы компонентті қолдана отырып, ... ... ... ... ... ... және онымен қатар тұрады. Нәтижесінде технологияда түбегейлі өзгереді. Еңбек заты мен құрал-саймандар ... ... ... жабдыктарын құрайды.
Әрбір адам жеке жұмыс істейді, бірақ барлык еңбек процесі ұжымда. қоғамда жүзеге ... ... ... ... ... ... оның екі жағы болады: өндіргіш күштер жоне өндірістік қатынастар.
Өндіргіш ... - бұл ... ... ... ең ... ... ... сонымен қатар материалдық игіліктерді өндіретін адамдар. Адамдар қоғамының басты ... ... олар ғана ... кұрал-жабдығын іске қосады. Өндіргіш күштерде ерекше орынды жер алады. Кейбір салаларда ол еңбек заты (қазба өндірісінде) ретінде қолданылады, басқасында - ... ... ... ... ... ... ... факторының класификациясы моңгі қатып қалған болып табылмайды. ... ... ... ... төрт ... факторы бар: жер еңбек, капитал, кәсіпкерлік кабілеттілік.
Жер табиғи фактор ретінде ... ... ... ... ... қазбалар қоры, орман мен жыртуға жарамды жерлер және т.б. ... ... - бұл ... ... қойма, көлік және байланыс құралдары.
Еңбек адамның интелектуалды және дене қызметін корсетеді.
Кәсіпкерлік ... - ... ... ... - ... ... ... төзімділікті, тоуекелдікті көрсетеді.
Батыстың қазіргі экономикалық теория мектептері, жоғарыда атаған өндіріс ... ... ... ... және экологиялық факторлардыда қарастырады. Байқалатыны, -экологиялық фактор экономикалық өсудің ... ... ... ... ... оның ... қоршаған ортаның ыластануына, газдануына, бүлінуіне байланысты шектеледі.
Өндіріс процесінде адамдар бір-бірімен қатынаста болады. Бірақ бұл ... ... ... Бір жағынан бұл қатынастар: ұйымдастырушы, адамдарды орналастыру - техникалық-өндірістік қатынастармен байланысты. Екінші жағынан - бұл ... яғни ... ... Олар ... сипатымен, меншік қатынасымен анықталады.
1.2 ҰДАЙЫ ӨНДІРІС ТЕОРИЯСЫ. ... ... ... ЕҢБЕГІНДЕгі ¥ДАЙЫ ӨНДІРІС ТЕОРИЯСЫ.
Өндіріс әрдайым тоқтамауы керек. Өндірілген материалдық және рухани игіліктер тұтынылады. ... өмір ... ... ... ... үшін ... өнімдеріне, киімге, тұрғын - үйге және тағы басқаларға ие болу қажет. Қоғам ... бір ... ғана ... бір айға ... оңда оның ... әбден мүмкін. Өндірістің ең басты міндетіне айқыдылыіына, оның үздіксіздігі және тұрақты түрде түрленуінде. Өндіріс процесінің қоғамдық түрі қандай болмасын ол ... ... ... ... яғни ... бір сатылары кезеңмен қайталанып және қайта қайталанып жүріп отыруы қажет. Өндіріс процесінің тұрақты қайталануы және ... ... ... ... деп ... (сурет -1).
Сурет -1. ұдайы өндіріс процесінің құрамдас бөлігі.
ұдайы өндірісті екі типке бөліп қарайды: жай және ұлғаймалы. Өндіріс процесінің көлемі мен ... ... ... ... ... жай ұдайы өндіріс дейміз. Өндіріс процесінің көлемі мен масштабының еселене үзіліссіз қайталануы және жаңғыруын ұлғаймалы ұдайы ... ... ... ... ... нәтижесінде алынған қосымша күн өндірушінің өзіндік тұтынуына жұмсалады. Егер қоғам жай ұдайы өндіріс шеңберінен шыға алмайтын күйде ... онда ол ... ... "жеп ... Демек, оның заттық негізі - алдыңғы циклде жиналған ұлттык байлықты жояды.
ұлғаймалы ұдайы өндірісте қосымша құнның бір ... тағы да ... ... ... мен ... күшін сатып алуға жұмсалады.
Алғашқы рет коғамдык ұдайы ... ... ... ... ... ортасында физиократтар мектебі ("физио" — табиғат, "кратос" - окімет деген грек сөздігінен тұрады) жүзеге асырды. Оның басты өкілі француз экономисі ... Кекз ... ... және осы ... ол өзінің ; белгілі "Экономикалық кесте" (1758ж.) еңбегінде баяндады. Мұнда жай қоғамдық ұдайы өндірістің жиынтық өнімі белті ... ... ... бөлінетіндегі көрсетілген. Франсуа Кенэ қоғамдағы ұдайы өндіріс байланысының түп тұлғасын жасады. Ол ұдайы өндіріс терминін дуние әкелді.
Қоғамдық ... ... ... ... әрі ... ... К. ... жүзеге асырып және оны "Капиталдың" екінші томында баяндады К. Маркс қоғамдық өндірістің екі ... ... ... ... ... жай және ұлғаймалы ұдайы өндіріс мәселесін шешетін механизмді ашты.
Қоғамдық ұдайы өндіріс мәселесіне ағылшын экономисі Джон Мейнрад Кейнс белгілі ... мән ... ... тереңдігімен, ауқымдылығымен дараланған 1929-1933 жылдардағы әлемдік экономикалық дағдарыстан соң, Дж. Кейнс ұлғаймалы өндіріс процесінің бұзылу себептерін ашуға талпынды. Ол ... ... ... себебі тұрғындардың төлем кабілетіне сұранымның төмендеуі деп есептеді.
Кейнстік теорияны жалғастырушылардың бірі - ағылшын экономисі Джон ... ... ... Оның ... ... ... ... бұзьшуы сұранымның артта калуымен болады, ал ол коғамдағы табыстың дұрыс бөлінбеуінен туындайды.
Демек, әнгіме не жайлы ... ... ... осы мәселені шешіп көрелік.
2-Тарау. қОғАМДЫқ ӨНДІРІСтің ТҮРЛЕРІ ЖӘнЕ ҚұРЫЛЫМЫ.
2.1 қОғАМДЫқ ӨНДІРІСтің НАТУРалды ЖӘнЕ ... ... ... және ... ... ... ... қоғамдық өндірістің екі түрі бар:
а) натуралды шаруашылық
ә) тауарлы шаруашылық
Натуралды ... ... ... ... ең ... түрі ... табылады. Алғашкы қауымдағы адамның еңбек құрал сайманының қарапайымдылығы оған өнімді тек өзінің түтынысы үшін жасауға ... ... ... ... ... ... және феодалдық өндіріс әдісінде басым болады. Алғашкы қауымдық құрылыстың ыдырауы кезеңінде еңбек өнімінің бір ... ... ... Бұл мал ... егін ... ... ... еңбек өнімділігінің өсуіне жоне өндірушілердегі артық өнімінің қүрылуына алын келеді. Өз кезегінде бүл олардың арасында ... ... ... ... ... ... ... түрткі болды. Кейініректе қол өнерінің егіншіліктен бөлінуіне жоне сауданың ... ... ... жеке ... ... ... ... жасады.
Тауар өндірісі капиталистік өндіріс өзінің дамуының жоғарғы түріне қол ... және ... ... ие ... үйымдастырудың натуралды түрі қазіргі жағдайда да орын алуда. Мысалы, бақшагердің натуралды шаруашылығы - өнімді тек өзі үшін ... егер ... бір ... сату үшін ... онда ол усақ тауар өндірісіне айналады.
Қазіргі қоғамдық өндіріс — бұл дамыған тауар өндірісіндегі тереңдеген еңбек бөлісінің болуы және оның ... ... ... ... өсуімен барынша көп түрленеді және бөлшектене бастайды. Бұл процес барлық қоғамдық ... ... ... ... - өте ... ... ... ретінде салалық және ішкі салалық мамандандыруды айтуға болады. Машина жасауды алатын болсак, мүндағы мамандану өте кең ауқымы: энергетикалық машина жасау, ... ... ... ... ... ... ауыл ... машина жасау, автомобиль жасау жоне т.б. Жеңіл өнеркәсіпте: текстиль, тоқыма. тігін өнеркәсібі жоне т.б. ... ... нан ... ... ... тағамдар, шай, шарап, ет сүт өнеркосібі т.б. Еңбек бөлісі мен оның мамандалуынын дорежесі ... онда ... ... жасайтын кәсіпорынның тауарлық дорежесі жоғарыланады жоне нарық мөлшері ... ... ... ... ... ... ... төмендегідей уш жағдайда жузеге асады:
бірінші ең ірі қоғамдық еңбек бөлісінің болуы;
алғашкы түрмыстық қауымдастық қойнауында жеке ... ... ... ... ... ... (отбасынын қауымдастықтан экономикалық оқшаулануы).
Тауар өнірісінің екі түрі бар: жай (дамымаған) және капиталистік. Олар бір типті себебі ... ... ... ... деген жеке меншік жатады және ол екеуінде өнімді сату үшін өндіреді. Соған қарамастан олардың өз арасында принципті айырмашылық бар. Жай ... ... өнім ... ... ... ... жасалады. Мүнда жүмыс күшін жалдау жоқ. Капиталистік тауар өндірісінде өнімді ... ... жоқ ... ... ... ... ... қатынастар тек қана кәсіпорын, шаруашылыктың жогарғы тауарлылық деңгейінің және тауар өндіруішілердің экономикалык оқшаулануына негізінде қалыптасады, яғни ... ... пен жеке ... ... ... сөз. ... ... өндірушілерді экономикалық оқшаулануы рынокқа көшу кезінде еркін кәсіпкерлер тобының қалыптасуын қарастырады. ... ... ... ... ... ... санының 10-І5 процент мөлшерінде отандық кәсіпкерлердің олеуметтік тобын қалыптастыру қарастырылған, бұл шамамен 100-120 ... ... ... ... ... ҚұРЫЛЫМЫ.
Адам қоғамының дамуы негізін материалдық өндіріс жатады. Өмір сүру, оқу жопе ... ... ... ... ... ... киім, тұрғын-үйі жоне т.б. болуы кажет. Материалдык және рухани игіліктер ... ... ... адам ... ... ... болар еді.
Материалдық өндірістер саласы - халык шаруашылығы салаларының төмендегідей материалдық игіліктер ... ... ауыл ... ... жоне ... қызмет көрсету саласы бойынша (өнім қозғалысын тұтынушыға дейін ... ... ... пеп ... ... ... ... қызмет көрсету - киімді өндеу мен тігу, жуу тазалау және т.б.) екіге бөлінеді.
Қазіргі қоғамдық өндіріс құрылымына материалдық өндіріс салаларынан басқа, ... емес ... ... ... ... ... ... емес игіліктер (рухани қүндылықтар) жасалады, сондай-ақ матералдық емес қызмет көрсету - денсаулық сақтау, білім, ... ... ... басқаларыда бар және бүлар бүрын өндірістік емес салаға жатқызылған.
Ғылыми зерттеудің көрсеткеніндей, білім, денсаулық ... ... ... ... еме ... ... өндіріс тиімділігіне үлкен әсер етеді. Алайда тікелей емес, қоғамның басты өндіргіш күші - адам ... ... ... осер ... ... казіргі қοғамдық өндірістің алдында төмендегідей маңызды мәселелер түр:
а) оның ... ...
о) ... ... ...
б) гуманизациялау мәселесі, яғни өндірісте адамға бір қалыпты жағдай ... ... ... осы ... шешу ... ... ... жүмыстарын және эксперименттерін жүргізуде. Бүл мәселелер XXI ғасырдың проблемалары болып табылады.
3-Тарау. ҚОҒАМДЫК ҰДАЙЫ ӨНДІРІСТің ... ЖӘНЕ ... ... ... ... ... ЖӘНЕ ПРОПОРЦИЯСЫ
Қоғамдық өндіріс дәстүрлі түрде теқ қана ... ... ... саласын және оның екі бөлімшесін қамтиды
өндіріс кұрал-жабдығының өндірісі;
тұтыну заттарының өндірісі.
Бірінші бөлімше өндіргіш куштердің заттық ... ... ... ... - адам үшін тұтыну затгарын ұдайы өндіреді. Адам - қоғамының ... ... ... ... ... жиынтық қоғамдық өнім ұдайы өндіріледі, себебі ол айналым саласында ... ... атап ... ұдайы өндіріс жай және ұлғаймалы болады. Жай ұдайы өндірісте өндіріс процесі бұрынғы өзгермеген ауқымда кайталанады және ... Бұл ... ... ... өнім ... ... жұмсалады. Үлғаймалы ұдайы өндірісте өндіріс процесі көбейген мөлшерде: қайталанады және жаңғырады. Бұл ... ... ... бір ... ... ... ... келесі бөлігі - тұтынуға жұмсалады. ... ... ... ... ... өндіруді қамтамасыз ету үшін, өндіріс құралдарын өндірудің аукымды карқыны ... ... жне де ... ... ... ... өңдіру үшінде қажет. Тұтыну заттарын ұдайы өндіру тұрғындар санының өсу ... ... ... Ол үшін жыл ... ... ... ... құралдары талап етіледі. Сөйтіп ол тек ескірген, тозған өндіріс кұралдарын ауыстыру үшін ғана ... оның бір ... ... ... ... ... ... тұрақты түрде жаңғыруы үшін, ондағы қоғамдық өнімнің өткерілуін қамтамасыз ету керек, яғни оның құндық және натуралды түрлерінін жеке ... ... ... ... Жай ... ... осы ... сол өз мөлшерінде калпына келтірілуі керек, ұлғаймалы ... ...... ... ... Ол үшін екі бөлімшелердің арасындағы белгілі пропорцияны сақтап кана қоймай, сонымен бірге олардың ішкі ... ... ... ... ұдайы өндіріс кезіндегі өткерілу шарттары
Үлғаймалы ұдайы өндірістегі бастаудың ... жай ... ... ... ... ... жай ұдайы өндіріс мынаны байқатады: бірінші бөлімшедегі ... өнім екі ... ... құралдарына кеткен шығындарды қалпына келтіруі керек:
I (с + ν + т) = Іс + ... ... ... өнімі екі бөлімшедегі жаңадан құрылған құнға тең:
II(c+v + m) = I(v + m)+II(v + ... ... ... ... ... қүны екінші бөлімшенің калпына келтіру қорына тең болуы керек:
I(v + m)=IIc.
Үлғаймалы ұдайы өндіріс кезіндегі өткерілу шарттары. Біріншіден, ... ... ... екі ... ... ... ... шығындардан көп болуы керек:
Екіншіден, екінші бөлімшенің өнімі екі ... ... ... құннан аз болуы керек:
II (с + ν + т) < Ι (ν + т) + 11 (ν + ... ... ... ... ... құны ... бөлімшенің қалпына келтіру корынан көп болуы керек:
Тек осы шарттарды жүзеге асырғанда ғана ... ... ... болуы мүмкін. Осыдан байкалатыны: ұлғаймалы ұдайы өндірісті жүзеге асыру үшін ... ... пен ... ... талап етіледі.
Осыдан мынандай қорытынды жасаймыз:
а) екінші бөлімшенің ұлғая ... ... ... байланысты; ә) қоғамдық өнімнің өткерілуі тек өзара бөлімшелердін және олардың өз ішіндегі белгілі ... ... ғана ... ... ... ... өнімнің өткерілуін қиындата туседі және артық өндіру экономикалық дағдарысқа соқтырады.
Қоғамдық ұдайы өндірістің бірінші және екінші бөлімшелері арасыңдағы пропорциялар экономиканың дамуы үшін аса ... орын ... ... - ... өсу экономикалық заңы - бар екендігін айтқанымыз жөн. Өндіріс құрал-жабдығын өзара өндірудің икемді оптималды сипатта болуы түгыну заттарын ... яғни ... ... ... нұксан келтірмеуі керек. Әйтпесе бұл тұрғындардың өмір сұру деңгейін төмендетуге алып келеді. Бұл құбылыс әкімшілдік-әміршілдік экономика жағдайывда ... ... бұл ... дәледденбеген кағидаға айналдырды. Сондықтан да қоғамдық өндірістің бірінші бөлімшесінің дамуына үлкен ... ... ... ... ... бөлімшеге жұмсалатын күрделі қаржы үлесі жайлап азая бастайды. II бөлімшеге денсаулық сактау, мәдениет және адамның өмір сүруін ... ... ... ... ... ... еддерде II дүниежүзілік соғыстан кейінгі жылдары инвестициялық салада қоғамдық ұдайы өндірістің ... ... ... ... ... ... болды. Ол өзгерістер барлык әлеуметтік инфрақұрылымдарды - сауда, мәдениет, тұрмыс, тұрғын-үй, байланыс, спорт т.б. әр ... ... ... салуға, яғни тұтыну кешені объектісінің пайдасына шешілді.
Бұл ҒГП қарқынының арқасында ... ... ... ... негізінде шикізат, материал, электроэнергия өндірісінің шығындарын қысқартты. Кешенді механизациялау мен автоматизациялау материаддық өндіріс саласынан еңбек ресурстарын ... ... ... ... ... үшін ... Нәтижесінде ХХ-шы ғасырдың екінші жартысында барлык дамыған елдердің түрғындарының өмір сүру деңгейлерінің көтерілгендігі байқалды.
Бүгінгі қоғамдық өндіріс тек қана ... ... (I және II ... қамтып қоймай, материаддық емес саланы, ІІІ-ші бөлімшені кұрайтын материалдық емес игілік пен қызмет көрсету өндірісін және ... ... I ... ... - ... экономика салаларын қамтиды.
I, II, III және IV-ші бөлімшелердің арасындағы баланстылық пропорциясын анықтаған кезде мынаны ескерген жөн: III және IV-ші ... ... ... ... тек IV ... ... экономикасы) кейбір өзгерістер болады. Бұл IV-ші бөлімшеде өндіріс конверсияланғанда, яғни азаматтық өнім өндіруге көшкенін айтамыз. ... ... ... ... III мен IV-ші ... толығуы және осы бөлімшелердің тұтыну сұранымының тауармен қамтамасыз етілунің материалдық кайнар көзі ... өнім ... ... Бұл коғамдық өнім I жөне ІІ-ші бөлімше саласының қоғамдық өндірісінде ... ... мен Г.П. ... ... ... ... ... емес сала сипатының болуы және соғыс
экономикасы саласы I және ІІ-ші болімшенің көлемі мен кұрылымын озгертеді. Шартты мысалмен ... (c+v + m)=400c + 200v + 100v ... (c + v + m)=300c + 200v + ... және IV-ші ... жалпы сомасы 600 күраса, онда бұі бөлімшелер былай болады:
III (c+v + m)=200c + ... ... (c+v + m)=100c + 50v + 50m ... ... Σ(ΐ + Π)+Σ(ΙΙΙ + ΐν)=2000.
Бүл берілген мәліметтен бірінші бөлімше өнімін қаншылықті өндіруге болатындығын анықтаймыз:
Ic + lie + ІІІс + ... + m) + II(v + m) + III(v + m) + IV(v + m) Erep IIc + IIIc + IVc, яғни ... онда I(c + v + ... + 300m = ... + m) + II(v + m) + III(v+m) + IV(v + ... + 700 + 200 + 100 + 1600, II (c+v+m) = 300с + 400v + 300m = ... = lie + IIIc + ... өндірістің күрделенген қүрылымын ескере отырыі үдайы ондіріс шарттары өзгереді:
I (400c+300v+300m) = 1000
II (300c+400v+300m) = 1000
I-uii және ... ... ... ... ... ... былай болады:
1 (v+m) > lie.
Демек, қоғамдык өндіріс кұрылымы ... ... ... ме ауқьімьша қысым жасайды. Тек соғыс-онеркәсіп кешенінің кәдімгіде қысқаруы ... ... ... жолға түсуіне мүмкіндік жасайды.
3.2 ұЛғАЙМАЛЫ ҰДАЙЫ ӨНДІРІСТің ТИПі МЕН КӨРСЕТКІШТІрі
Жай және ұлғаймалы ұдайы ондірісті қарастыра отырып мынан байқауымыз: ... ... ... ... ұдайы ондір ripoijeci артығырақ кездеседі. Мұнда өндіріс үлкен ауқымда және сапалы жаңа ... ... ... ... ... ... өндіріс екі тип болады: экстенсивті жене интенсивті. Экстенсивті ұлғаймалы ұдайы өндіріс бұрынғы техникалық негіздегі өндіріске қосымша еңбек пен ... - ... ... қосу арқылы жүзеге асады, бірак жұмыскерлердің біліктілік деңгейі бұрынғыша калады.
Өндіріс аукымын қаркындату жұмыс істейтіндер санының осу, жұмыс күшін ... жаңа ... ... ... ... асады және қосымша шикізат пен материалды колдануды қажет етеді. Бұл ... ... ... ... және ... ... тұрі болып табылады. Ол қоғамдағы ресурстардың шектеулігін ұнемі алдыңға тартады сондыктан оны қолданудың келешегі жоқ десе болады.
Үлғаймалы ұдайы ... ... түрі ... ... ... ... ... Экстенсивтіге қарағаңда, интенсивті турінде өндіріс оте тиімдірек, техиикаык жағынан жетілген өндіріс құрал-жабдығымен және ... ... ... ... ... ... Бұл ... өңдіріс көлемінің есуі ресурстың ұлғайуын талап етпейді.
Нақты өмірде интенсивті және ... ... ... ... отырыл үнемі белгілі үйлестікте болады.
Интенсивті ұлгаймалы ұдайы өндірісте өте ... ... мен ... ... ... жұмыс күшіне деген тұтыныс кысқарады, бірақ оның біліктілік деңгейі мен сапасына талап күшейеді. АҚШ-да жеке шсіпорындардың жүмыскерлер біліктілігін ... мен ... жыл ... ... 30 млрд. долл. асады және бұл жоғарғы білімге кететін барлык федералдык шығындармен пара-пар. Нәтижесінде аз-ақ жұмысшылармен өскен өнімді арты ғырак ... ... ... ... интенсивті жолы жұмыс күшінің бір бөлігін босатады, сөйтіп олар халыкшаруашылығының басқа саласында қолданыс табады. Сондыктан да щайы өндірістің ... жолы ... мен ... ... ... ... және ... емес игіліктер (білім, денсаулық сақгау, мәдениет және т.б.) саласының ашылуына кең мүмкіндіктер ... ... ... ... ... өндіріс пен қызмет көрсету саласымен шектелмей, сонымен қатар материалдыкемес игіліктер мен кызмет корсету саласын да қамтиды. Бір сөзбен айтар болсақ, ... кең ... ... ... ие ... және ... ... өндірістің барлык фазаларына: өндіріс, бөліс, айырбас, тұтынысқа ... ірі ... - ... ... және ... емес сала мен ... ресурстарды үнемдеу болмақ. Үдайы өндірістің интенсивті типы штеген түрлер мен бағыттарда жүзеге асады. Оларды қамтамасыз ету үшін ... ... ... мен ... ... ... қолдану және үнемдеу;
өндірістің алалық құрылымындары прогрессивтік козғалыстар;
кадр ... ... және оны ... ... ... еңбекке мотивацияны күшейту;
табиғатгы қорғау шаралары;
баскаруды жетіддіру;
сырткы экономикалық байланыстарды рационализациялау;
өндірісті гуманизациялауды көтеру. Өндірісті гуманизациялау-бұл адамның қоғамдық табиғатына сай, материалды-заттық және ұымдық-экономиқалық ... ... яғни ... адамға калыпты жағдайды жасауҢ
ауыр қол еңбегі мен біліксіз еңбекті ауыстыру үшін ... ... ... жойын, оны ауыстыру үшін жағдай жасау;
тау-кен, -металлургия, -химия өндірістерінде еңбек жағдайын жақсарту;
адам игілігі және оның денсаулығын ... үшін ... ... мен ... ... өзін - өзі көрсетуі мен өзін - өзі бекіту үшін өндірісте жағдай жасау. Интенсификацияның төмендегідей түрпері бар:
1. ресурсты сақтаушы, мунда бір өнім ... ... ... ... ... ... сөйтіп ол мына бағыттарда қамтиды:
еңбекті сақтау;
материалды сақтау,
энергияны сақтау;
қорды сактау;
табиғатты сактау.
2. ресурсты сыйымдылау, мүнда бір өнім ... ... ... ... ... ... ... шығынның өcyj өнімнің өсу қарқынымен бірдей болады.
3.3 ҚОҒАМДЫҚ ұДАЙЫ ӨНДіріс ... ... ... ... - ... ... ең басты мәселесі. Тиімділікті арттыру - бұл бір эффекті бірлігіне (өндіріс көлемі өнім ... ... және т.б.) ... ... қол ... ... өтуде ен жоғарғы өндіріс тиімділігін оның дамуының гуманистік мақсатымен ... ... ... ... жағдайда сыртқы экономикалық байланыстар мен лемдік шаруашылық тиімділігінің мөн-мағынасы арта түсуде, сонцдқтан да тиімділік ұғымы интернациональдық ... ... ... ... әлемдік кауымдастыктағы елдердің технико-экономикалык қана емес, сонымен бірге экономикалық өзара ... ... ... ... ... ... елдердің куш-жігерін өркениетті дамудың келеңсіз жактарын жеңуге шоғырлаңдыру кджет: қоршаған орта мен ... зиян ... ... өндіріс қалдыктарын жою,-калдьпсгарды өңдеу ушін ен жаңа қондырғыларды жасау.
Қорытынды
ұдайы өндіріс: жай және ұлғаймалы, ғылыми-техникалық ... ... ... ... I, II, III және IV-ші ... ... ... кор сыйымдылығы, ұдайы өндірістін ресурсты сактау түрлері, интенсивті жөне экстенсивті ұлғаймалы ұдайы өндіріс, өндірісті гуманизациялау. Өндірісті интенсификациялау бағыттары: ... ... ... ... ... ... корды сактау, табиғатты сактау; интенсификациялаудың бейтарап тұрі. Өндіріс тиімділігінің экономикалық көрсеткіші: еңбек өнімділігі, кор ... қор ... ... ... ... ... қоғамдық өндіріс тиімділігінің интегралды көрсеткіші.
Өндіргіш күштер мен өндірістік қатынастар бір-біріне өзара әсер етеді. Өндіргіш күштердің дамуы ... ... ... ... етеді. өз кезегінде өндірістік қатынастар өндіргіш күштерді тоқтатуы немесе дамуы ... ... ... мен ... ... бірлігі өндіріс одісін қүрайды. Әрбір өндіріс одісіне өзінің экономикалық (өндірістік) қатынастары сай келеді.
Өңдіріс тиімділігінің өсуі бұл кездейсоқ ... ... ... ... Кез ... қоғам экономикасында өндіріс тиімділігі артуынын экономикалык заңы объективті іс-әрекет ... Бұл зан - ... заң, ... қоғамдық еңбек тиімділігінің артуына қарсы эсер ететін факторлар кедерп жасавды. Өндіріс таімділігінің барьшша өсуі ұлғаймалы ... ... ... ... ... асады.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Курс экономической теории // Под ред. Чепурина М.Н., Киселевой Е.А. - Киров, 1997.
Курс экономической ... // Под ред. ... М.Н. - ... ... ... по курсу "Экономическая теория" / Под ред. А.С. Булатова. - М., 1997.
Экономическая теория (политэкономия). Учебник. Под общей ред. В.И.Видяпина, Г.П. ... - М., ... Н.К. и др. ... - ... ... ... обеспечить рост капитала: воспроизводственные основы экономики фирмы: Учебное пособие //Под ред. А.Г. Грязновой, С.А. ... - М. ... Т. ... ... ... ...... Қайнар, 1991.
Барр Р. Политическая экономия, т
Прикладная экономика. ОФ ... ... ... экономической теории. — М.: Аналитика — ... ... ... ... - 2030". — ... ... Казахстана, №4.-Алматы, 1999.
Фишер С., Дорнбуш Р., Шмалензи Р. Экономика. — М.: Дело, 1994. С. ... Дж. ... ... и цели ... - М., ... 26

Пән: Өнеркәсіп, Өндіріс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Кинопарк 7 Ақтөбе" деректер қорына навигациялық тәсілдерді қолдану20 бет
Delphi және мәліметтер қоры100 бет
Delphi және мәліметтер қоры сервері31 бет
Delphi ортасы туралы түсінігі51 бет
Delphi ортасында10 бет
Delphi ортасында мәліметтер қорымен жұмыс39 бет
Delphi программалау ортасы және мәліметтер қоры34 бет
Delphi-де мәліметтер қорымен байланысты ұйымдастыру55 бет
Delphi-де мәліметтер қорын құру технологиялары жайлы11 бет
Delphi7 объектілі бағытталған программалау ортасы34 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь