Корпоративтік табыс салығын анықтау және талдау

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .6

1 САЛЫҚТАРДЫҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ МӘНІ МЕН МАҢЫЗЫ ЖӘНЕ ҚҰРЫЛУ ДЕҢГЕЙЛЕРІ.

1.1 Салықтардың пайда болуы мен дамуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 8

1.2 Салықтардың мәні мен маңызы және экономикада алатын орны ... ... ... 14

1.3 Салық салудың құрылу деңгейлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...19

2 КОРПОРАТИВТІК ТАБЫС САЛЫҒЫН АНЫҚТАУ ЖӘНЕ ТАЛДАУ.

2.1 Корпоративтік табыс салығының салық салу объектілері ... ... ... ... ... ..26

2.2 Корпоративтік табыс салығын есептеп шығару тәртібі мен төлеу мерзімдері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..37

2.3 Корпоративтік табыс салығының кәсіпорын қызметіне әсер етуін және бюджетте алатын орнын талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..43

3 КОРПОРАТИВТІК ТАБЫС САЛЫҒЫН ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ: ШЕТЕЛДІК ТӘЖІРИБЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 51

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .63

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..67
КІРІСПЕ

Салықтар мемлекеттің құрылуымен бірге пайда болады және мемлекеттің өмір сүріп, дамуының негізі болып табылады. Қандай да бір мемлекет тек қана белгіленген меншік қаржылық базаға ие болған кезде қызмет атқаруы мүмкін.
Нарықтық жағдайда мемлекеттік кірістердің қайнар көзі болып салықтар табылады. Оны заңды және жеке тұлғалар белгілі бір мөлшерде белгіленген мерзімде міндетті төлем ретінде мемлекетке төлейді.
Мемлекет өзіне ақша қаражаттарын әр түрлі тәсілдермен табады.
Кейбір жағдайларда, ол иемденушіден мемлекетке ерікті түрде ақшаны беруде негізделетін тәсілді қолдану мүмкін. Бұндай тәсілдің классикалық мысалы – мемлекеттік борыш (ішкі және сыртқы). Басқа жаѓдайларда, мемлекетпен аќшаны табу, оларды мәжбүрлі алу жолымен іске асырылады. Бұл жерде классикалыќ мысалы болып салыќтар табылады.
Салыќтар, іскері пайдамен ќатар, мемлкет өзіне аќша табудыњ ењ ежелгі тәсілі болып табылады.
Қазақстан Республикасының Салық Кодексіне сәйкес елімізде салықтардың тоғыз түрі төленеді, оның ішінде өте маңызды салық болып корпоративтік табыс салығы табылады. Осы салықпен байланысты сұрақтар неғұрлым мемлекет үшін, соғұрлым шаруашылық субъект үшін көкейтесті. Мемлекет үшін корпоративтік табыс салығы – бюджеттегі кіріс бөлімінің негізгі бабы, ал шаруашылық субъект үшін – бұл салықтың үлестік салмағы үлесі өте үлкен, осыдан кәсіпкерлік қызметке тигізетін әсері елеулі. Дипломдық жұмыстың тақырыбы маңызды мәселе екенін жоғарыда айтылғаннан дәлелдейміз. Дипломдық жұмыстың мақсаты болып Қазақстан Республикасының корпоративтік табыс салығын өндіріп алу механизмін қарастырып, оны жетілдіру жолдарын ұсыну табылады.
Осы мақсатқа жету үшін келесі тапсырмалар қойылады:
-салықтардың мәнін қарастырып, экономикалық маңызын ашу;
-корпоративтік табыс салығын өндіріп алу механизмін қарастыру;
-корпоративтік табыс саллығының шаруашылық субъект қызметіне әсер етуін талдау;
-корпоративтік табыс салығының мемлекеттік бюджеттегі орнын қарастырып, талдау;
-корпоративтік табыс салығын жетілдіру үшін шетелдік тәжірбиені қарастыру.
Дипломдық жұмыстың бірінші тарауында салықтардың пайда болуы қарастырылып, экономикалық маңызы ашылған. Екінші тарауда корпоративтік табыс салығын өндіріп алу механизмі әзірленіп салық ауыртпашылығы қарастырылған және оның заңды тұлғаның қызметіне әсер етуі және мемлекеттік бюджеттегі ролі талданған.
Дипломдық жұмыстың үшінші тарауында корпоративтік табыс салығын жетілдіру мақсатымен шетелдік тәжірбие қарастырылған.
Дипломдық жұмыстың әдістемелік негізі болып Қазақстан Республикасының заңдары мен нормативті - құқықтық актілері, отандық және шетел экономистерінің монографиялары, баспасөз мақалалары, статистикалық мағлұматтары табылды.
ЌОЛДАНЃАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Ќазаќстан Республикасыныњ Конституциясы. 1998 ж. 7 казанында
енгізілген өзгертулер мен толыќтырулармен. Алматы: 2002 – 40 б.
2. Послание Президента Республики Казахстан Н. А. Назарбаева народу Казахстана «Стратегия 2030».
3. Ќазаќстан Республикасыныњ Азаматтыќ кодексі (Жалпы және
Ерекше бөлімдері) – А : Юрист. 2002 – 329 б.
4. Ќазаќстан Республикасыныњ салыќ кодексі. 2003 ж. 12 желтоќсанынан № 209 – II. А: 2004 – 238 б.
5. Бабич А.М., Павлов Л.Н. Государственные и муниципиальные финансы. – М.: ЮНИТИ, 1999 – 687 с.
6. Ван Хорн Дж.К. Основы управления финансами: Пер. с англ. / Гл. ред. серии Я.В.Соколов. – М.: Финансы и статистика, 1996. – 569 с.
7. Дюрнберг Р.Л. Международное налогооблажение. – М.: ЮНИТИ, 1997. – 201 с.
8. Налоги в развитых странах / Под ред. И.Русаковой. – М.: ЮНИТИ, 1991 – 231 с.
9. Налоги и налогооблажение / Под ред. И.Русаковой. – М.: ЮНИТИ, 2001 – 462 с.
10. Сейдахметов Ф.С. Налоги в Казахстане. – А.:«LEM»- 2002. – 160 с.
11. Статистический ежегодник Казахстана: Статистический сборник / Под ред. А.А.Смаилова – А.: Агенство РК по статистике, 2003. – 583 с.
12. Худяков А.И., Бродский Г.М. Теория налогооблажения. – А.: Норма-К, 2002 – 392 с.
13. Худяков А.И., Наурызбаев Н.Е. Налоги: понятия, элементы, установление, виды. – А.: ТОО «Баспа», 1998 – 160 с.
14. Юткина Т.Ф. Налоги и налогооблажение. – М.:ИНФРА – М, 1998 – 429 с.
15. // Ќаржы – ќаражат, №6 – 2003 –стр.58. Лукпанова Ж. «Налоговая нагрузка и ее влияние на деятельность субъектов предпринимательства».
16. // Аль-Пари, №1, - 2003, 136 бет «Аймаќтыњ фискалды саясаты».
17. // Егемен Ќазаќстан 2002 ж. 7 маусым, 3 бет «Салыќ мәдениеті – салыќты дұрыс төлеп, адал өмір сүру»
18. // Жас Алаш 2003 ж. 9 ќыркүйек, 3 бет «Экономиканыњ ќамќоршысы ќаржы полициясы».
19. // Егемен Ќазаќстан 2003 ж. 22 ќањтар, 2 бет «Салыќ кодексіндегі соњѓы өзгерістер».
20. // Егемен Ќазаќстан 2003 ж. 10 ќазан, 2 бет «Салыќ жењілдіктерініњ маќсаты».
21. // Егемен Ќазаќстан 2003 ж. 1 ќараша, 2 бет «Кәсіпкерлікті ќолдау».
22. // Егемен Ќазаќстан 2003 ж. 12 ќыркүйек, 1 бет «Салыќ кодексіне түзетулер енгізіледі».
23. // Файл Бухгалера 2003 г. 8 сентября, 8-9 стр. «О внесениях изменениях в Налоговой кодекс на 2004 год».
24. // Қаржы-қаражат 2003,№1,«Финансовые инструменты регулирования местных финансов».
25. // Қаржы-қаражат 2003,№6,«Влияние налогового бремени на предпринимательскую деятельность».
26. Манапов Н. Проблемы налоговой системы. // Каржы-Каражат. №6. 1996 г.
26. Хажалиев А. Проблема регулирования НДС. // Аль-Пари. №1. 2000 г., с. 73.
27. Шиликбаев С. Модель для расчета оптимальной ставки налогообложения. // Аль-Пари. №1. 2000 г., с. 62.
        
        МАЗМҰНЫ
Кіріспе………………………………………………………………….………….6
1. САЛЫҚТАРДЫҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ МӘНІ МЕН МАҢЫЗЫ ЖӘНЕ ҚҰРЫЛУ ДЕҢГЕЙЛЕРІ.
1. Салықтардың пайда болуы мен дамуы….………………………………….... 8
2. ... мәні мен ... және ... алатын орны…………14
3. Салық салудың құрылу деңгейлері…………………………………………...19
2. Корпоративтік табыс салығын анықтау жӘне талдау.
1. ... ... ... ... САЛУ ... Корпоративтік табыс салығын есептеп шығару тәртібі мен төлеу
мерзімдері………………………………………………………………….…...37
3. Корпоративтік табыс салығының кәсіпорын қызметіне әсер етуін және
бюджетте алатын орнын талдау………………………………………………43
3 ... ... ... жетілдіру жолдары: шетелдік
тӘжірибе……………………………………………………51
ҚОРЫТЫНДЫ……………………………………………………………….63
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ………………………………..67
КІРІСПЕ
Салықтар мемлекеттің ... ... ... ... және мемлекеттің
өмір сүріп, дамуының негізі болып табылады. Қандай да бір мемлекет тек қана
белгіленген ... ... ... ие ... ... ... ... мүмкін.
Нарықтық жағдайда мемлекеттік кірістердің қайнар көзі болып ... Оны ... және жеке ... ... бір мөлшерде белгіленген
мерзімде міндетті төлем ретінде мемлекетке төлейді.
Мемлекет өзіне ақша қаражаттарын әр түрлі тәсілдермен ... ... ол ... ... ерікті түрде ақшаны
беруде негізделетін ... ... ... Бұндай тәсілдің
классикалық мысалы – ... ... ... және ... ... мемлекетпен аќшаны табу, оларды мәжбүрлі алу ... ... Бұл ... ... ... ... ... табылады.
Салыќтар, іскері пайдамен ќатар, мемлкет өзіне аќша табудыњ ењ ежелгі
тәсілі болып ... ... ... ... ... ... ... түрі төленеді, оның ... өте ... ... ... ... салығы табылады. Осы салықпен ... ... ... үшін, соғұрлым шаруашылық субъект үшін ... үшін ... ... салығы – бюджеттегі кіріс бөлімінің
негізгі бабы, ал шаруашылық субъект үшін – бұл ... ... ... өте ... ... ... қызметке тигізетін әсері елеулі.
Дипломдық ... ... ... ... ... ... айтылғаннан
дәлелдейміз. Дипломдық жұмыстың мақсаты болып ... ... ... ... өндіріп алу механизмін қарастырып, оны
жетілдіру жолдарын ұсыну табылады.
Осы мақсатқа жету үшін ... ... ... ... ... ... маңызын ашу;
-корпоративтік табыс салығын өндіріп алу механизмін қарастыру;
-корпоративтік табыс саллығының шаруашылық субъект қызметіне ... ... ... ... ... ... орнын
қарастырып, талдау;
-корпоративтік табыс салығын жетілдіру үшін шетелдік тәжірбиені
қарастыру.
Дипломдық жұмыстың ... ... ... пайда болуы
қарастырылып, экономикалық маңызы ашылған. Екінші тарауда корпоративтік
табыс салығын ... алу ... ... ... ... және оның ... ... қызметіне әсер етуі және мемлекеттік
бюджеттегі ролі талданған.
Дипломдық жұмыстың ... ... ... ... ... мақсатымен шетелдік тәжірбие қарастырылған.
Дипломдық жұмыстың әдістемелік негізі болып Қазақстан ... мен ... - ... ... ... және ... ... баспасөз мақалалары, ... ... ... МӘНІ МЕН ... ЖӘНЕ ... ... ... пайда болуы мен дамуы
Салықтардың экономикалық ... ... ... ... мен қызмет
атқаруы мемлекттің дамуымен байланысты.
Қандай да бір мемлекет тек қана белгіленген ... ... ... ... кезде қызмет атқару мүмкін. Қарапайым сөзбен ... ... ... және ... ... іске асыру процессінде пайда
болатын шығыстарды жабу үшін ... ақша ... ие ... ... ... ... ... болуы. Бұл салаға, мемлекеттік
қызмет, басқару қызметтің алуан түрлілігі ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік қызметінің
нақты еңбегі, сол сияқты жалпы, ... ... ... ... ...... ... ие болып отырғанымен ақша
түрінде көрінетін құны бар ... ... ... ... ақша
іздестіруі – «мемлекеттің ... ... ... ету ... ақша ... жұмылдыру» деп аталатын, оның қарсылық
қызмет ... ... ... ... ақша ... әр түрлі тәсілдермен табады.
Кейбір жағдайларда, ол иемденушіден мемлекетке ... ... ... ... ... ... мүмкін. Бұндай тәсілдің
классикалық мысалы – мемлекеттік ... ... және ... ... ... ... ... оларды мәжбүрлі алу жолымен
іске асырылады. Бұл ... ... ... ... ... ... ... пайдамен ќатар, мемлкет өзіне аќша табудыњ ењ ... ... ... ... ењ басты кезењдерінде салыќ ... ... деп ... ... ... ... Бұл тек ќана ерікті
түрде жүзеге асырылуы деп ойлаѓан дұрыс ... ... ... беру,
міндетті түрде жүргізіліп, мәжбүрлі ... ... алым ... ... салыќ салудыњ өзгеше жүйесі ќалыптасќан.
Бұл жерде, салыќтар, бұрынѓы заманнан бастап зекет (жер рентасы – ... ... ... 20 ... үшір ... 10 бөлімі)
ретінде алынѓан. Себебі, ауыл ... ... ... ... ... ... тұрмыс жүргізген. Осыѓан ќоса алар, ... ... ... жүрген кезде оларды асырап, жауынгерлерді әскери
жараќпен және тамаќпен ќамтамасыз еткен. ... ... ... сыйлыќ берген:
малмен – соѓым және етпен – сыбаѓа.
Сонымен ... сот ... ... 1/10 ... сот бажы ханлыќ
болѓан. Таѓы да баждыњ бір түрі – бұл көшпелі жерлерден өткен үшін ... Ал ... ... малдан басќа, табыстыњ ірі көзі ... ... – ясыр ... ... ... хан адат ... ... Бұл тарихта Тәуке
ханныњ «Жеті жарѓысы» деп ќалѓан. Бұнда, ...... ... ... ... ... өкілдердіњ мүлік ќарым – ќатынастары реттелген.
Тәуке ханныњ «Жеті ... бір бабы ... ... ... ... ... ... немесе хаджаныњ туысќандарына жеті еселік
мөлшерде (атаѓы жоќ жеті малшы үшін төлем ретінде) төлем. Ал ќұл ... ол ит ... ... ... ... хаджаны ренжіткен үшін айып алынѓан, яѓни айып – тоѓыз
мал ... ... ал ... үшін – 27 ... тењ ... ... ... айыппұл төленбесе, байдыњ «барымтаѓа» ... бар ... - ... ... оныњ ... малын тартып алу.
1841 жылы Жәњгір ханныњ нұсќауы бойынша «Зекетті алу туралы» аќша
нысанын енгізген, яѓни ...... ... малмен. Бұл, ќазаќ – феодал
ќоѓам дамуындаѓы сапалы жања ... ... ... ... Яѓни,
тауар өндірісініњ жоѓары дењгейіне жету.
Жоѓары аталѓан алымдардан басќа, ішкі ... ... ... ... жерде бекітілмеген, яѓни, жазылмаѓан, салыќтыќ төлемдерін төлеген.
Мысалы, басќа тайпаларда жұмыс істеген үшін төлем – ... ... ... ... ... ... малды жіберген үшін акциз төлемі.
Сонымен ќатар, бұрынѓы заманда салыќ салуда әр түрлі ќарсы әрекеттер
болѓан. Мысалы, ... ... ... ... ... басќа адамдардан
айырылады деп саналѓан. Ерікті ќұрбан беру – әр азаматтыњ өз тілегі. Біраќ,
ірі шыѓыстар ... ... ... ... ... жиналысы табыстан центтік
аударым белгілейді.
Бұрынѓы заманнан келіп жатќан салыќ ... ... ... рет мемлекет Рим ќаласынан және оныњ ... ... ... ... ... болмаѓан. Ќаланы басќару бойынша
шыѓыстар минималды болѓан, себебі, басќарушылар өз ... ... ... ... ... ... салѓан. Шыѓыстардыњ негізгі бабы
ќоѓамдыќ жерлерді ќұру шыѓындары.
Соѓыс ... Рим ... ... кірістеріне сай салыќ
төлеген.
Салыќтыњ сомасын (ценз) аныќтау әр – бір бес ... ... ... ... ... Рим ... цензорларѓа өздерініњ мүлік
жаѓдайы мен ... ... ... ... ... ... ... – сол кезде табысты декларациялау (көрсету) негіздері ... ... жања ...... ... ... ... салыќ
жүйесінде де өзгерістер пайда болѓан. Отарларѓа жергілікті салыќтар ... ... тыс ... Рим ... мемлекеттік және сол сияќты жергілікті
салыќтарды төлеген.
Рим провинцияларында кірістердіњ негізгі көзі болып жер ... ... ... оныњ ... жер участкесімен 1/10 кірісін
ќұрайды. Сонымен ќатар, салыќ салудыњ ерекше ... ... ... ... жүзім бұтаќтарын ќоса отырып, салыќ.
Меншіктіњ басќа да түрлеріне салыќ салынѓан: ... ... ... ... ... ... ... барлыќ үшін
бірыњѓайлы ... ... ... ... басќа, Рим империясында жанама салыќтарда
болѓан.Сонымен, салыќтардыњ жанама және тікелей ... ... ... келе ... ... ... төленудіњ критерийі болып тұтынушыларѓа салыќты аудару
табылады. Осы критерий ... ... ... ... ... ... ... мүлікке ие болатын азамат табылады, ол жанама салыќты төлейтін
– тауарды тұтынатын азаматтар. ... ... ... ... ќұн ќосу
арќылы салыќ аударылады. Бұл тек ќана теориялыќ болжау ... ... ... ... ... ... да жаѓдай болу мүмкін. Мысалы,
кейбір ... ... ... ... ... ... ... механизм
арќылы басќа төлеушілерге аударылу мүмкін.
Жанама ... ... ... ... ... түрде аударылу
мүмкін емес. Себебі, нарыќ, жоѓарлатырылѓан баѓа бойынша ... ... тек ќана ... ... ... ... ... арасында, Римде
ењ салмаќты салыќтар болып мыналар табылѓан: алайда 1% ... ... ... ... 4% ставкасы бойынша ќұлдарды сату – сатып ... ... ... 5% ... ... ќұлды босатќан үшін салыќ.
Біздіњ ѓасырдыњ 6 жылында, ... ... 5% ... ... салыќ енгізген. Бұл салыќты тек ќана Рим ... ... ... ... болѓан. Алынѓан ќаражаттар маманды
сарбаздарды зейнетаќымен ќамтамасыз ету үшін баѓытталѓан.
Римдагы көптеген шаруашылыќ ... ... ... Византиялыќ ѓасырда VII г. дейін тікелей салыќтардын 2 түрі
болѓан. Олардыњ ішінде: жер салыѓы, жанбасылыќ алым, әскерді ќамтамасыз ... ... ... ... ... ... ... босатылу үшін салыќ,
тауарды сату үшін баж төлемі (10 – 12%), мемлекеттік ... беру ... ... және ... көп ... төтенше салыќтар болѓан, мысалы: флотты ќұру
үшін, әскери сарбаздарды ... үшін және ... ... ... ... ... ќалыптаса бастаѓан. Ќазынаныњ
негізгі көзі болып алым – салыќ табылады. Бұл ... ... ... ... ... ... ... тұраќты тікелей салыќ. Алым – салыќ екі
тәсілімен алынѓан: арбамен немесе жүкпен – ... ... ... ...... немесе олардың сарбаздары алым – салыќќа өздері барѓан
кезде.
Жанама салыќ салу сату немесе сот баждары ... ... бажы - тау ... тауарды өткізген үшін төлем; «перевоз» бажы
– тауарды өзеннен өткізген ... ... - ... ... ... ... жане «мера» баждары тауарды таразыѓа ... және ... ... ... ... Еуропада, XVI – XVII ѓасырларда, жања тарихтыњ
бастапќы ... ... ... ... ... әлі де салыќ
болмаѓан, сондыќтан, парламент үкіметке төтенше салыќтарды енгізу ... ... ... ... ... ... ... үшінші ќатарѓа жататын адамдар
табылады, яѓни, олар, ауыл тұрѓындары мен ќалада тұратын байларѓа ... ... ... ... ... ... бөлу, әрбір
дискуссияныњ ќайнаѓан ортасы.
Тек ќана XVII ѓасырдыњ аяѓында – XVIII ѓасырдыњ ... ... ... мемлекет ќалыптаса бастады. Мұндай мемлекетке басќару
органдары және ... және ... ... ... ... ... жүйеси
тікелей жане жанама салыќтардан тұрады. Жанама ... ... ... ... атќара бастады. Алайда, ол ќаланыњ шетінде, шыѓарылатын және
кіргізілетін тауалардан ... ... ... ... тек ќана ... ... салынатын, яѓни экспортќа кететін тауарлар салыќтан
босатылатын. Акциздіњ мөлшері 5% ... 20% ... ... ... ... ќандайда бір ѓылыми дәлелдеме болѓан жоќ.
Тұтыну заттарына салыќ – ірі кірістердіњ көзі, ... олар ... ... ... ... ... ... негізгі
салыќтар ... ... ... және пайдаѓа салыќ табылды.
Олардан дворяндар мен рухани мекемелері ... ... ... ... шаруашылар, мемлекетке өздерініњ барлыќ киритерініњ ... ... ... ... салу ... ... ... шаралардыњ дәлелсіздігі
көбінесе ауыр жаѓдайларѓа әкелетін. Тек ќана XVIII ... ... кењ ... ... ... ... мен ... мәселелері
әзірленген. Оныњ негіз салушысы деп шотланд экономисті және ... ... ... Смит ... ... салудыњ классикалыќ принциптері бүгінгі салыќ
салудыњ негізі болып табылады.
2 Салыќтардыњ мен мәні мањызы және ... ... ...... ... ... және жеке
тұлѓалардан белгілі бір мөлшерде, мерзімде түсетін міндетті төлемдер.
Салыќтар – ... ... ... жеке ... екі арадаѓы мемлекеттік бюджет арќылы жүзеге асырылатын ќаржы
ќатынастарын сипаттайтын экономикалыќ категория.
Салыќтардыњ экономикалыќ мәні мынада: ... ... ... мен ... ... ... ќаржылыќ
ќатынастардыњ бір бөлігін ... ... – аќ ... ... мен ... ... ... бір мөлшерде мемлекет үлесіне
жинаќтап, жиынтыќтаудыњ ќаржылыќ ќатынастарын көрсетеді.
Салыќтардыњ мәнін ... ... ... ... ... мањызын
түсіну ќажет. Ал ... ... ... ... атќаратын
ќызметтеріне тікелей байланысты. Салыќтардыњ мынандай негізгі ... ... ... ... ... осы ќызметтеріне ќысќаша ... ... ... ... ењ негізгі ќызметі. Осы ќызмет арќылы салыќтар ел экономикасына өз
ыќпалын тигізеді, яѓни салыќтыќ ретттеу жүзеге асырылады. Бұл ... ... ...... ... ... ету, яѓни Ѓылыми Техникалыќ
Прогресстіњ көтерілуіне ќолдану тиімді. ... ... ... ... ... ... салу ... салыќтыќ реттеудіњ тетіктері болып
табылады.
Салыќтардыњ екінші ќызметі бұл фискалдыќ немесе бюджеттік ќызметі. Бұл
ќызметі арќылы мемлекеттік ... ... ... ... ... ... артады. Себебі, салыќтар мемлекеттік бюджеттіњ ... ... ... ...... ... таѓы басќа да
шаралардыњ іске асуын ќамтамасыз етеді.
Ќайта болу ќызметі арќылы ... ... ... бір ... пайдасына өтеді. Бұл ќызметтіњ іс – әрекетініњ көлемі ішкі ... ... ... үлес ... ... ... осы үш ... ќызметі арќылы мањызды көре отырып,
салыќтарды төлеушілерге әсерін де ... ... ... ... ... ... бұл ... мањызы өте зор. Мысалы: реттеуші
ќызметі зањды тұлѓа болып табылатын және экономикада ... ... ... аса ... ... ... ... мен шаѓын бизнес субъектілері, яѓни жалпы алѓанда шаруашылыќ
жүргізуші субъектілерге салыќты салу әдістері, ставкалары мен ... ... ... үшін және ... ... ... жоспарланѓан
түрде түсуіне ыќпал етеді.
Ал фискалды ќызметі ... – аќша ... мен ... ... ... ќаражаттардыњ салыќ ретінде көп түсуін ќадаѓалайды.
Үшінші ќайта болу ќызметіне келсек мемлекет мүддесі үшін орталыќтанѓан
ќаржы көзін ќұрауда үлесі ... ... ... ... ... ... ... мөлшері артып отырѓандыќтан және осы ... мен ... ... – аќ ... ... ... ... негізге ала отырып, жалпы зањды тұлѓаларѓа ... ... ... терењірек көњіл бөлейік.
Келесіні айтып кеткеніміз дұрыс ... егер ... ... ... ... онда кәсіпорындар ... яѓни ... ... ... өте ... орын ... ... осы салада материалдыќ өндіріс пайда болады, яѓни ... ... ... жіберіледі. Оныњ бәрі жалпы түрде ... ... ал ... ... ... ... ... көзі болып табылады
– себебі ұлттыќ табыс – салыќтыњ көзі.
Зањды ... ... ... ... тұлѓа болып табылатын
кәсіпорындар, өнеркәсіптер, корпоративтер және таѓы ... ... ... ... ... объектілері және салыќ салуѓа байланысты
объектілерге ... ... ... Бұл ... ... орны мен мәнін көру үшін ењ ... ... ... болып
табылатын ұйымдар мен мекемелердіњ мањызын ұѓынуымыз керек.
Кәсіпорындар, ... ... ... ... ... және таѓы да ... көптеген ірі немесе көп
салалы ұйымдарды ќазіргі ... ... ... ... ... ... отыр.
Елбасы 2030 стратегиялыќ жолдауында кәсіби мемлекет болуѓа ... ... ... орта және ... ... ... жандандыру мен
мемлекеттік ќолдануды күшейту бойынша ... ... 1997 ... 6- ... ... ... жылы Ќазаќстан Республикасында шаѓын кәсіпкерліктіњ 348 мыњ
субъектілері ... Бұл ... ... ќамтылѓандардыњ жалпы санын ¼ -
ќұрайды. Шаѓын кәсіпорындар санын 500 мыњѓа дейін, ал ... ... саны ... ... ... 40 ... ... міндеті
ќойылды.
Мемлекет нарыќтыќ жүйеге көшкеннен бері ... ... ... ... ... ... бұл ... ќажетті шыѓындарын ќамтамасыз ете алмады. Ал
жекешелендіру арќылы осы ... ары ... ... ... ... ... ... өз меншігін пайдаланѓаны үшін зањды тұлѓаларѓа
салыќ салына бастайды, сонымен ќатар пайда ... де ... ... ... ... Яѓни ... - корпоративтік жер ќойнауын
пайдаланѓаны үшін, әлеуметтік салаларѓа, жеке ... ... ... ... және таѓы да ... салыќ түрлері бойынша салыќ ... ... ... ... мемлекет өз ќажеттіліктерін ќамтамасыз етеді.
Олар: әлеуметтік – мәдени шаралар ќорѓаныс, байланыс, білім беру, ... ... ... ... ... және таѓы да ... шараларды жүзеге
асырады. Сондыќтан бұл жерде біріншіден ... ... ... көзі деп ... ... ... ... бюджетініњ едәуір
бөлігін осы салыќтардыњ түрі ќұрайды.
Екіншіден зањды тұлѓа болып табылатын ұйымдар мен мекемелер ... ... көзі ... ... ... жұмыссыздар
санын азаюына көмектеседі. Ал жұмысшылар саны артса ... салу көзі ... ... ... көзі де ... бұл ... дамуы Ѓылыми Техникалыќ Прогресс пен экспорттын
дамуына үлкен әсер етіп, ... ... ... ... ... ... әсер ... дамыѓан мемлекеттердіњ барлыѓыныњ да экспорты ... ... ... ... азайса онда бюджеттіњ шыѓыны азаяды. Бұл
жерде отандыќ өндірістіњ баѓасы шетелдік импорт ... ... ... және бұл өзімізге белгілі жаѓдай. Сонымен жоѓарыда ... ... ... ... ќай ... ... та экономикада орны мен
мәнін ерекше екенін көруге ... Ол үшін ... ірі ... ... ... Олар: ААҚ Испат – Кармет, ААҚ ... ... ... ААҚ Абсолют – Ќазаќстан, ААҚ Валют – Транзит. Бұлар
көптеген жұмысшыларды ... ... ... етеді. Салыќ төлейді,
кейбіеулері экспортќа өнім ... ... жања ... етеді. Біраќ мемлекетте осы зањды тұлѓалардыњ ќызметін көптеген
мемлекеттік органдар мен комитеттер тексеріс жүргізіп ќызметтеріне ... Олар – ... ... ... ... зањ ... ... да басќалары. Бұл органдар мен комитеттердіњ ... мен ... де ... бар. Егер ... ... ... өз
өздерімен ќызметтерін жүргізетін болса, онда баѓа ... ... ... ќорѓалмайды, сапалы өнім және ќызмет ... ... ... ... Осы ... ... ... кәсіпорындардыњ баѓасын
реттеп отырады. Егер баѓасы жоѓары болса салыќ ставкасын жоѓарылатады,
керсінше төмен болса ... ... да ... Яѓни ... салыќ
ќызметі жүргізіледі. Ал фискалды ќызмет осы ... ... ... ... аќша – ... ... артќан кезде мемлекеттіњ бюджет
ќорыныњ табыстарын көбейтуді көздейді.
Екіншіден ... ... ... ... өндірістердіњ дамуына ыќпал ететіндей Ѓылыми Техникалыќ
Прогресстіњ көтерілуіне, салыќ ставкаларыныњ кәсіпкерлерге ... ... етіп ќою, ... ... ... көмек
көрсететіндеріне) салыќ жењілдіктерін беруді көздейді.
Сонымен ќатар келе зањды тұлѓаларѓа салынатын салыќтардыњ экономикадаѓы
мањызды салаларѓа оњ ... ... ... Және бұл ... ... ... ... негізгі ќұралы, сондай – аќ бюджеттіњ
ќаржы көзі деп айтуѓа болады.
Нарыќтыќ ... ... ... ... және салыќ механизмініњ
өзгерте отырып, аныќталѓан шекте, экономикалыќ дамуды ынталадыру ... ... ... ... ... әсер ... кезде әмбебап ќұрал
болѓандыќтан елдіњ ... ... ... ќұрылымын, капитал ќорлануды,
жеке тұтынуды ќамтамасыз етеді.
4 ... ... ... ... ... ... ... әртүрлі наќты салыќтар
арќылы көрінеді. әрбір салыќтыњ міндетті элементі болады.
Салыќ элементтері деп мемлекеттіњ зањдылыќ ... ... ... ... ... ... мен ... ұйымдастыруды
атаймыз.
Салыќ элементеріне салыќ субъектісі немесе салыќ төлеушісі, ... ... ... ... ... ... ... салыќ женілдіктер,
салыќ ставкасы, салыќ кезењі, салыќты төлеу мерзімі, салыќты төлеу тәсілі,
салыќ ... және ... ... ... немесе салыќ
төлеуші – бұл салыќты төлеуге зањмен ... ... ... ... ... яѓни олар ... мен азаматтар. Салыќ субъектісі тұраќты түрде
салыќтыњ наќты төлеушісі болып табылмайды. Бұндай жаѓдайдыњ болуы – ... ... ... ... ... ... ... аударудыњ
экономикалыќ мүмкіндігі. Аќырѓысы салыќ салынушы деп ... ... бұл ... ... ... ... ... алып наќты
салыќты төлейтін тұлѓа. Мысалы, ќосылѓан ќұн салыѓыныњ субъектісі өнімді
өндіретін және өткізілетін зањды тұлѓа. Олар ... ... ... бюджетке
аудару керек. Салыќ саласы өнімніњ ќұнына кіреді, сондыќтан тұтынушы
тауарды ... ... ... ... ќұн салыѓыныњ сомасын төлейді. Егер, осы
тұтынушы бұл тауарды өндіру, ал ... ... үшін ... ... ... ... онда ол, төлеген салыќ сомасын өзіне ќайтарып алады, яѓни
өтейді. ... ... ... тауардыњ соњѓы тұтынушысы болса (яѓни ол
тауарды өндіру үшін пайдаланбайды және ... ... ... онда ол
салыќ салынушы, яѓни наќты төлеуші болып табылады.
Салыќ объектісі – салыќ салушыга тиіс (мүлік, ... ... зат. ... ... ... зањды және жеке тұлѓалардыњ ќызмет түрлері, ќаржы
операциялары; мемлекетпен ... ... ... және жеке ... ... ... ... ќұн, тауарлардыњ жеке түрлері мен топтары
табылады.
Салыќ салушыѓа тиісті объектіге ... ... ... ... тек
ќана біраќ рет салыќ салынады. Салыќ салу объектісі салыќ номенклатурасын
аныќтау негізін ќұрайды (яѓни ... мен ... ... ... ... ... ... объектісін аныќтау жеткілікті емес, салыќ салынатын базаны да
есептеу ќажет. Ол салыќ объектіні сандыќ түрде ... үшін ... ... ... база – бұл ... салу ... ... баѓасы.
Салыќ сомасын есептеу үшін салыќ өлшемін тандау ќажет. Салыќ өлшемі –
салыќ объектісін өлшеу бірлігі. Практикада аќша (тењге, экю, ... ... ... (гектар, ат күші) өлшеу бірлігі ќолданылады.
Салыќ көзі – салыќ төленетін субъектініњ табысы. Салыќ көзі ... аќы, ... ... рента ќарастырылады. Кейбір ... ... ... мен ... көзі бірдей болу мүмкін, мысалы, пайдаѓа салыќ.
Салыќ субъектініњ ... ... ... ... ... ... және салыќ салынбайтын табысты ќарастырады.
Салыќ салынатын табыс – салыќ салынуѓа тиіс зањды және жеке ... ... ... ... ... ... ... салыќ салынатын
табыс, зањмен бекітілген ... мен ... ... арќылы
аныќталады.
Ќазіргі зањдылыќќа сай, табыстыњ ... ... ... салынбайды.
Салыќ салынбайтын табыстарѓа мемлекеттік және ... ... ... ќорлар, зейнетаќы, жәрдем аќы, лотерея және ... ... ... ... ... ... өтемі және таѓы да ... ... ... ... ... банктіњ кірістеріне салыќ салынбайды.
Салыќ ставкасы (салыќ салудыњ нормасы) – салыќ ... ... ... Салыќ төлеушініњ кірістеріне ќарай процентте белгіленген
салыќ ставкасы – ... ... деп ... ... салу ... ... мен ... салудын тәсілі өте мањызды роль ... ... ... арќылы, экономикалыќ процесстерді реттеудегі, салыќтыњ мањызды
іске ... ... салу ... ... ставкаларыныњ әртүрлісімен
ќолданылады. Ќұрылу ... ... ... ... ... ... болады. Тұрлаулы ставкалар салыќ салудыњ ... ... ... жанбасылыќ салыќ кезде барлыќ салыќ төлеушілерден бірдей
салыќ сомасы ... ... ... ... ... ... салу
ставкалары (жер, мөлік салыќтары) бекітілді.
Ќазіргі кезде отандыќ салыќ практикасында осыѓан ұќсас патентті ... ... жеке ... ... ... ... ќұны ... – кәсіпкерлік ќызметтін бірдей төрімен айналысатын тұлѓалар үшін
бірдей ... ...... салу ... 1/100 ... ... ... прогрессивті жане регрессивті болып бөлінеді.
Пропорционалды ставкалар – салыќ объектініњ мөлшерінен тәуелсіз жалпы
процент төрінде бекітіледі.
Прогрессивті ставкалар – ... ... ... ... ... ... ... өсетін тәсіл төрінде бекітіледі.
Ќаржылыќ практика прогрессияныњ екі түрін өзірлеген: жай және күрделі.
Жай прогрессия кезде өскен салыќ ... ... ... салу ... Күрделі прогрессия кезде салыќ салынатын объект бірнеше
бөлімнен тұрады және ... ... ... ... ...... ... сайын азаяды.
Салыќтыќ женілдік – зањылыќќа сай салыќ ... ... ... ... ... ... женілдіктер төрлеріне жататындар:
салыќ салынбайтын объектілерді аныќтау. Оѓан, ... ... ... ... ... ... босатылатын, объектініњ ењ төмен мөлшері жатады. Бұл
салыќтыњ женілдіктен негізгі түрі;
салыќ төлеуден босатылу. Мұнда салыќ ... ... ... ... ... ... Оларды бөлек салыќ салу субъектілері мен салыќ
төлеушілер үшін ќолданылады.
маќсатты салыќ ... ... ... ... ... сомасынан
шегерім (асырауындаѓы жандарѓа, мүгедектерге – жеке табыс салыѓы бойынша;
капиталды салымдар шыѓындарыныњ сомасы, ... ... ... ... ...... ... салыѓы бойынша).
Салыќтар бойынша женілдіктер жүйесі экономиканы дамытуѓа, тұрѓын
халыќтыњ әл – ... ... ... ... ... ... ... салыќ төлеушініњ материалдыќ – мүлікттік және әлеуметтік жаѓдайы;
мемлекеттіњ алдында азаматтардыњ ... ... ... ... ... ... ѓылыми – техникалыќ прогресті ынталандыру.
Жењілдіктерді аныќтаѓан кезде табыстыњ мөлшері мен ... ... ... ... ... еске ... Салыќтыќ жењілдіктер тек
ќана өндірісті ынталандыру үшін емес, сонымен ќоса ... ... ... – сәйкес объектіге салыќ салынатын уаќыт. Мысалы, ќосымша
ќұн салыќ бойынша – күнтізбелік ай; корпоративтік ... ... ... ... жыл.Женілдік кезењі – салыќ ... ... ... ... ... ... демалыстары – салыќты төлеуден босатылу
төріндегі, салыќ төлеушіге берілген женілдіктіњ аныќталѓан уаќыты.
Салыќ зањдылыќќа ќайшылыќ келтіретін ... ... ... ... Ыќпал шаралар – салыќ төлеуден бас тартќанда, кіріс немесе
мүлік саласын ... ... ... денгейіне ќарай айыппұл
салу, немесе ... ... ... уаќытында төлемеген үшін өсімпұл.
Салыќ практикасында салыќты есептеудіњ бірнеше тәсілдері ќалыптасќан.
Кадастрлыќ (тізімдеме) тәсілі ... ... ... ұүін кадастр - тізім,
ќолданылады. Ол, сыртќы белгілері бойынша жіктелетін ... ... және ... ... ... ... белгілейді. Сыртќы
белгілерге жататындар: жер салыѓы үшін жер участкесініњ көлемі, малдыњ
саны, нарыќтыњ және ... ... алыс ... үй ... үшін – ... ... ... ќұрылыстыњ сипаты; кәсіпшілік салыќтыњ саны және
таѓы да басќалары. Осы ... ... ... ... ... пайдалыќтан едәуір айырылады.Айтќанымыз жөн, бұндай тәсіл
тарихи сипатќа тән.
Декларациялыќ тәсілмен ќолданѓан ... ... ... ... сомасын өзі есептейді. Декларацияда салыќ кезенінде ... ... ... ... ... шегерімдер мен женілдіктер және салыќ
ставкасын немесе тәсілін ќолдану ... ... ... ... ... мен салыќ ставкалары арќылы салыќ органдары төлеуге
тиісті салыќ сомасын ќадаѓалап ... ... ... ... ... кәсіпкерлердін табысына, ерікті ... ... ... ... ... салынады. Салыќ салудыњ
декларациялыќ тәсілі бұрынѓы заманда пайда ... ... ... кењ
тараѓан.
Салыќты алудыњ бірнеше тәсілі бар. Табысты төлеу көзінен салыќты ұстап
ќалу – табысты субъект алѓанѓа дейін ... ... ... ... азаматтардыњ ењбек аќысына салынатын жеке табыс
салыѓы. Бұл салыќ ењбек алынатын жерде ... ... ... ... ... кезде салыќты алу – яѓни ќандай да бір ... ... ... ... айналымнан салыќ, сатудан салыќ, акциз, ќосылган ќұн
салыұќ сияќты салыќтарды ... ... ... процессінде салыќты алу, мысалы автокөлік ќұралдардыњ иелерінен
жол алымдары. ... ... – бұл ... ... ... ... ыќтималы мөлшерін аныќтап төленуге тиіс салыќ сомасын есептейді.
Дербес түрде салыќты төлеу ... ... ... ... ... ... ... табыстау, бір жолѓы талон немесе патент сатып
алу ... ... ... ...... ... ... салу объектісі туралы,
салыќ салынатын базаныњ мөлшері және салыќ төлемініњ көлемі туралы ... ... ... ... ... корпоративтік табыс салыѓы,
ќосылган ќұн салыѓы, акциз, әлеуметтік салыќ және басќалары төленіледі.
Салыќтыњ ... ... ... үшін ... ... ... салыќ
органдарымен салыќ төлеушілерге салыќ сомасын есептеп беріп жіберілетін
ресми ќұжат. Мысалы, жеке тұлѓалар төлейтін ... ... ... дербес есептеу және табыстау көлік ... ... ... ... ... ... бар болуы салыќ жүйе мен салыќ
механизмді оњайлату ќажеттіліктен пайда ... Бір ... ... ... ... алу ... ... төлеу арнайы салыќ режимі негізінде жұмыс
істейтін кәсіпкерлер үшін ќолайлы.
Салыќ салыудыњ механизмі салыќтыњ ішкі ќұрылымымен, ... ... ... ... ... екі жаќтыњ мүдделерінен аныќталу керек.
Сонымен ќатар, ... салу ... ... ... ... ... жаѓдайларына сәйкес келіп жүзеге асырылатын ќаржы саясатына
тәуелді болу керек. Осыѓан ... ... ... ... (классикалыќ)
принциптерді және ұйымдастыру – ... ... ... ... принциптерди А.Смит өзініњ ... (1776 ... о ... и причинах богатства народов» ұсынѓан. Бұл
принциптер осы уаќытќа дейін ... және ... ... ... ... ... кезде еске алады.
Бұл принциптер:
1) әділет принципі, яѓни азаматтардыњ кірістеріне сай, олардың арасында
салыќ салудыњ және реттеудіњ бір ќалыптыѓы;
2) аныќтылыќ ... яѓни ... ... оны ... ... мен ... ала ... болу керек;
3) ыњѓайлыќ принципі, салыќтар салыќ ... үшін ... ... ... ... ... ... яѓни салыќ алуды үнемдеу, салыќты алу шыѓындарын
азайту.
Классикалыќ принциптердіњ кейбір баптары ... ... ... ... ... ... ... кодексіне сай Ќазаќстан
Республикасында салыќ салу ... ... ... ... ... аныќтылыќ, әділеттілік, салыќ жүйесініњ бірыњѓайлыѓы және
салыќ зањдылыќтыњ жариялыѓы ... ... яѓни ... ... ... сай ... салыќ
міндеттемесін толыќ және белгіленген мерзімде орындау керек.
Аныќтылыќ ... яѓни ... ... ... ... ... Әділеттік принцип, яѓни Ќазаќстан Республикасында салыќты
барлыќтары міндетті түрде төлейді.
Салыќ жүйесініњ бірыњѓайлыѓы ... сай ... ... ... ... үшін жалѓыз салыќ жүйесі.
Салыќ зањдылыќтыњ жариялыѓына сай Ќазаќстан Республикасыныњ салыќ
салуды реттейтін ...... ... ... ... КОРПОРАТИВТІК ТАБЫС САЛЫҒЫН АНЫҚТАУ ЖӘНЕ ТАЛДАУ
2.1 Корпоративтік табыс салығының салық салу объектілері
Корпоративтік ... ... ... ... ... банк пен ... ... Қазақстан Республикасыныњ зањды
т±лѓалары ,сондай-аќ Қазақстан Республикасында ќызметін т±раќты атќаратын
мекеме арќылы ... ... ... ... Республикасындағы кµздерден
табыс алатын резидент емес зањды т±лѓалар жатады.
Салыќ салу объектілері болып ... ... ... ... табыс;
2) Тµлем кµзінен салынатын табыс;
3) Қазақстан Республикасында ќызметін т±раќты мекеме арќылы ... ... емес ... ... таза ... салынатын табыс жылдыќ жиынтыќ табыс пен шегерімдер ... ... ... ... ... ... жиынтыќ табысы салыќ кезені ішінде
Қазақстан Республикасы мен одан тыс жерлерден ... тиіс ... ... ... ... ... ... барлыќ
т‰рлері,соныњ ішінде
1) Тауарларды,ж±мыстарды,ќызметтер кµрсетуді µткізуден т‰сетін табыс ;
2) ‡йлерді, ѓимараттарды, ќ±рылыстарды,сондай-аќ ... ... ... ... ќ±н ... т‰сетін табыс;
3) Міндеттемелерді есептен шыѓарудан т‰сетін табыстар;
4) К‰мєнді міндеттемелер бойыншат‰сетін табыстар;
5) М‰лікті жалѓа беруден ... ... ... ... ... провизилар жасауѓа р±ќсат етілген
банктер мен банк операцияларыныњ жекелеген ... ... ... ... ... ... азайтудан т‰сетін табыстар;
7) Борышты талап етуді басќаѓа беруден т‰сетін табыстар;
8) Кєсіпкерлік ќызметті шектеуге немесе ... ... ... ... ;
9) ... ќалѓан тіркелген активтер ќ±ныныњ ішкі топтыњ ќ±н балансынан асып
т‰суінен алынатын табыстар;
10) Кен ... ... ... жою жµніндегі наќты шыѓыстар сомасынан
кен орындарын игеру зардаптарын жою ќорына аударылѓан соманыњ ... ... ... ... ‰лестік меншіктен т‰сетін табысты бµлу кезінде алынатын табыстар;
12) ... ... ... ќайтарылѓан айыпп±лдардан басќа,
борышкерге салынѓан немесе ол ... ... ... жєне
санкциялардыњ басќа да т‰рлері, егер осы сомалар б±рын ... ... ... ... шегерімдер бойынша алынѓан µтемаќылар;
14) ¤теусіз алынѓан м‰лік, орындалѓан ж±мыстар, кµрсетілген ќызметтер;
15) Дивидендтер;
16) Сыйаќылар;
17) Баѓамдыќ оњ ... ... ... ... сала ... пайдалану кезінде алынѓан табыстардыњ
шыѓыстардан артыѓы ќамтылады.
Тауарларды, ж±мыстарды, ќызмет кµрсетулерді µткізуден т‰сетін табыс:
1) Егер ... ... ... ... ... кезінде
мемлекеттік баќылау жасау мєселелері ... ... ... ... ќ±н салыѓы мен акцизді ќоспаѓанда, µткізілген
тауарлардыњ, ... ... ... ... ... µткізуден т‰скен табыс болып табылады.
2) Тауарларды, ж±мыстарды, ќызмет кµрсетулерді ... ... ... ... ... ... ... шарттары µзгерген
-µткізілген тауарлар ‰шін келісілген µтемдер µзгерген
-тењгемен тµлеген кезде µткізілген тауарлардыњ ... ... ... ... ... ѓимараттарды, ќ±рылыстарды, сондай-аќ амортизациялауѓа
жатпайтын активтерді µткізу кезіндегі ќ±н µсімінен т‰сетін ... ... ... ... ‰йлерді, ѓимараттарды, ќ±рылыстарды,
сондай-аќ амортизациялауѓа жатпайтын ... да ... ... ... ... ... -жер ... -ќ±рылысы аяќталмаѓан объектілер
3) -орнатылмаѓан жабдыќ
4) -салыќ тµлеуші ... ... ... ... ... ... ... ќ±ралдар мен материалдыќ емес
активтер
5) -баѓалы ќаѓаздар
6) -кез келген ... ... ... ... ќатысу ‰лесі
7) -Ќазаќстан Республикасыныњ 2000 жылѓы 1 ќањтарѓа дейін ... ... ... ... ќ±ны ... ... жатќызылѓан
негізгі ќ±ралдар
8) -ќ±ны шегерімге жатќызылѓан, инвестиция жоба шењберінде пайдалануѓа
берілген негізгі ќ±ралдар жатады.
Міндеттемелерді есептен шыѓарудан т‰сетін ... ... ... ... ... оныњ ... есептен шыѓаруы
2) К‰мєнді деп ... ... ... ... зањ ... ... ... ќою мерзімініњ
µтуіне байланысты міндеттемелерді есесптен шыѓару
3) Сот шешімі бойынша міндеттемелерді есептен шыѓару
Міндеттемерді есептен ... ... ... ... ... есептен
шыѓарылѓан кредиторлыќ берешек сомасына тењ болады.
К‰мєнді міндеттемелер бойынша т‰сетін табыстар.
Иемденіп алынѓан тауарлар бойынша, сондай-аќ ќызметкерлерге есептелген
табыстар мен басќа да ... ... ... жєне туындаѓан кезінен
бастап ‰ш жыл ішінде ... ... ... ... жєне кредиторлыќ берешек туындаѓан кезде ... ... ... ... есеп ... ќалпына келтірілуге тиіс ќосылѓан
ќ±н салыѓын ќоспаѓанда, ... ... ... ... ... ... ... жєне банк операцияларыныњ жекелеген т‰рлерін ж‰зеге
асыратын ±йымныњ талабын орындаѓан ... ... ... ... ... жасалѓан провизиялардыњ мµлшерін азайтудан т‰сетін
табыстар деп саналады.Б±л ретте борышкер орындаѓан талап ... ... ... ... ... ... тµлеушініњ негізгі борышты талап етуі бойынша борышкер тµлейтін
сома, ол негізгі борыштан тыс ... ... ќоса жєне ... ... ... алу ќ±ны арасындаѓы оњ айырма ретінде айќындалатын
табыстары ... ... ... ... беруден т‰сетін табыстар ... ішкі ... ... ... ... активтерініњ ќ±ны салыќ
кезенініњ басында ішкітоптыњ ќ±н ... асып ... ... ... ... тіркелген активтер ќ±ны есепке алына отырып, ... ... ... табысќа енгізілуге тиіс.Осы ішкі топтыњ ќ±н балансы салыќ
кезенініњ аяѓына ќарай нµлге тењ болады.
Кен орындарын ... ... жою ... ... ... ... орындарын игеру салдарын жою ќорына аударымдар сомасыныњ асып т‰суінен
алынатын ... кен ... ... ... жою жµніндегі наќты шыѓыстар аталѓан
ќорѓа жасалѓан аударымдардан тµмен болса, айырма жер ... ... ... ... енгізілуге тиіс.
Егер жер ќойнауын пайдаланушы тиісті мемлекеттік орган бекіткен кен
орындарын ... ... жою ... ... кезенде кен
орындарын игеру салдарын жою жµніндегі ... ... ... ... кен орындарын игеру салдарын жою ... ... олар ... тиіс ... ... ... жиынтыќ
табысына енгізілуге тиіс.
Б±рын жасалѓан шегерімдер бойынша алынѓан µтемдер.
Б±рын жасалѓан шегерімдер бойынша µтем ... ... ... ... шегерімдерге жатќызылѓан жєне кейінгі салыќ кезендерінде µтелген
к‰мєнді деп танылѓан талаптардыњ сомасы;
2) -мемлекеттік ... ... ... ... ... алынѓан сомалар;
3) -б±рын шегерімдерге жатќызылѓан шыѓыстарды µтеу бойынша алынѓан басќа
µтемдер;
Алынѓан µтем ол салыќ кезенініњ табысы ... ... ... µтеусіз алѓан кез келген м‰лік, сондай-аќ ж±мыстар мен
ќызмет кµрсетулер оныњ табысы болып табылады.
Жарѓылыќ капиталѓа ... ... ... ... жєне мемлекеттік
бюджетќаражатынан алынѓан субсидиялар табыс ретінде ... ... ... т‰зету қарастырылған. Салыќ ... ... ... ... ... алып ... тиіс:
1) Ќазаќстан Республикасындаѓы тµлем кµзінен ... ... ... ... зањды т±лѓасынан алынѓан
дивидендтер
2) эмитент µз акцияларын ... ... ... ... номиналдыќ ќ±нынан асып кетуі жєне µз ... ... ќ±н ... ќор биржасынан А жєне В ресми тізімдерінде ... ... ... мен ... ... ... µсімінен
алынѓан табыс
4) мемлекеттік баѓалы ќаѓаздармен жєне агенттік ... ... ... ... ... жєне ... сипаттаѓы тµтенше жаѓдайлар туындаѓан
ретте ізгілік кµмек т‰рінде алынѓан жєне ... ... ... ... мемлекеттік кєсіпорынныњ Ќазаќстан Республикасы ‡кіметініњ
шешімі негізінде мемлекеттік органнан жєне ... ... ... алѓан негізгі ќ±рал-жабдыќтарыныњ
ќ±ны
7) Ќазаќстан Республикасыныњ зейнетаќымен ќамсыздандыру туралы
зањдарына сєйкес алынѓан жєне жеке ... ... ... табыстар.
Салыќ кодексіне сєйкес шегерімге жатпайтын шыѓыстарды ќоспаѓанда,
салыќ тµлеушініњ жылдыќ жиынтыќ табыс алуымен байланысты ... ... ... ... ... шегерілуге тиіс.Шегерімдерді жылдыќ
жиынтыќ табысты алуѓа байланысты шыѓыстарды растайтын ќ±жаттары ... ... ... ... ... ... ... ќоспаѓанда, олар наќты ж‰ргізілген салыќ кезенінде шегерілуге
жатады. Болашаќ ... ... ќай ... ... ... болса, сол
кезењде шегерілуге тиіс. Ќызмет бабындаѓы іссапарлар кезіндегі жєне µкілдік
шыѓыстар бойынша µтемдер ... ... ... ... ... ... ... -бронь ‰шін шыѓыстар аќысын ќоса алѓанда, іссапарѓа баратын жерге
жетуге жєне ... ... ... ... ... ... шыѓыстар аќысын ќоса алѓанда, т±рѓын ‰й-жайды жалдауѓа
наќты шыќќан шыѓыстар
3) -Ќазаќстан Республикасыныњ шегінде ... ... ... екі ... ... ... аспайтын мµлшерде
тµленетін тєуліктік аќы
4) -Ќазаќстан Республикасыныњ шегінен тыс ... ... ... ... Республикасыныњ ‡кіметі белгілеген нормалар шегінде
тµленетін тєуліктік аќы жатады.
Сыйаќылар бойынша шегерімдер ... ... ... ... ... жєне ќ±рылыс кезенінде тµленетін кредиттер
бойынша сыйаќыны ќоспаѓанда, алынѓан кредиттер бойынша, оныњ ішінде
ќаржы ... ... ... ... басќаруѓа алынѓан м‰лік ‰шін сыйаќы
3) борыштыќ баѓалы ќаѓаздар иесіне оларды ... жєне ... ... эмитент тµлейтін дисконт не купон
4) депозиттер бойынша сыйаќы
Егер салыќ тµлеуші б±рын табыс деп ... ... ... берушіге тµлеген жаѓдайда, ж‰ргізілген тµлемніњ шамасында шегерім
жасауѓа жол беріледі.М±ндай шегерім тµлем ... ... ... ... шама ... ... ... – Ќазаќстан Республикасыныњ резидент зањды т±лѓалары мен
жеке ... ... ... ... ... ... ... ж‰зеге асыратын резидент емес зањды т±лѓаларѓа
тауарлар µткізу, ... ... ... ... ... жєне ... ... бастап ‰ш жыл ішінде ќанаѓаттандырылмаѓан
талаптар
Резервтік ќорларѓа аударымдар бойынша ... ... ... ... ... ... ... негізінде
ж‰зеге асыратын жер ќойнауын пайдаланушы кен орнында жер ќойнауын
пайдалану жµніндегі операциялардыњ аяќталуына байланысты сол ... ... ... жою ... ... ... шегерімге
жатќызады.
2) Банктер мен банк операцияларыныњ жекелеген т‰рлерін ... ... ... жєне ... ... ... міндеттемелерге
ќарсы провизиялар жасау жµніндегі шыѓыстар сомасын шегеруге ќ±ќыѓы
бар активтер мен шартты міндеттемелерді ... жєне ... ... ... ... мемлекеттік органдармен келісе
отырып Ќазаќстан Республикасыныњ ¦лттыќ банкі аныќтайды. Ѓылыми
зерттеу, ... ... жєне ... ... ... ... ... бойынша шегерімдер. ... ... ... ... ... ... шыѓыстарды жєне
к‰рделі сипаттаѓы басќа да ... ... ... алуѓа
байланысты ѓылыми зерттеу, жобалау, іздену жєне ... ... ... ... ... Осы ... растайтын ќ±жаттар шыѓыстарды
шегерімге жатќызу ‰шін негіз болып табылады.
Саќтандыру сыйлыќ аќылары ... ... ... ... ... шарттары бойынша саќтандыру сыйлыќтарын
ќоспаѓанда, саќтанушыныњ саќтандыру шарттары ... ... ... сыйлыќтары саќтандыру ќызметін реттеу жєне ќадаѓалау жµніндегі
уєкілетті ... ... ... ... министрімен келісе
отырып, белгіленген шектерде саќтандыру сыныптары ... ... Жеке ... ... ... кепілдендіру ж‰йесіне ќатысушы
банктер жеке т±лѓалардыњ салыќтарын кепілдендіруге байланысты аударылѓан
міндетті к‰нтізбелік ќосымша жєне тµтенше жарналардыњ ... ... ... ... ж±мсалатын шыѓыстарды шегеру. Салыќ тµлеушілердіњ
ќызметкерлердіњ уаќытша ењбекке ќабілетсіздігіне, ж‰ктілігіне жєне
босануѓа ... ... аќы ... бойынша есептелген шыѓыстары
шегерімге жатќызылады. Шегерімге сондай-аќ µзініњ ењбек міндеттерін
орындау ... ... ... ... ... µзге ... байланысты ќызметкерлерге келтірілген зияныњ µтемін тµлеуге
ж±мсалѓан шыѓыстар да Ќазаќстан Республикасыныњ зањдарында ... ... ... ресурстарды геологиялыќ зерттеуге жєне оларды µндіруге єзірлік
ж±мыстарына ж±мсалѓан шыѓыстары ... ... жєне жер ... ... да ... ... жєне ... кезінде
пайдалы ќазбаларды геологиялыќ зертеуге, барлауѓа жєне оларды ... ... ... жер ... пайдаланушы ж±мсаѓан шыѓыстар
жалпы єкімшілік шыѓыстартµленген ќол ... ... пен ... ... ... жеке ... ... жер ќойнауын пайдаланушыныњ
ќалауы бойынша айќындалатын біраќ 25% мµлшеріндегі амортизацияныњ шекті
нормасынан ... ... ... пайдалы ќазбаларды басталѓан кезден
бергі амортизациялыќ аударымдар т‰рінде жылдыќ жиынтыќ табыстан шегеріп
тасталады.
Салыќ ... ... ... ... ... байланысты теріс
баѓамдыќ айырма шегерімге жатады.Ќ±рылысќа алѓан ... ... ... ... ... ... туындаѓан теріс баѓамдыќ объект ќ±нына
енгізіледі. Есептелген шектерде мемлекеттік бюджетке тµленген салыќтар
шегерімге жатады. Оларѓа:
1) Жалпы ... ... ... ... ... шыѓарылатын
салыќтар;
2) Ќазаќстан Республикасыныњ аумаѓы мен басќа мемлекеттерде тµленген
корпорациялыќ табыс салыѓы мен табыс салыѓы;
3) ‡стеме пайдаѓа салынатын ... ... ... шегерімге жатпайтын шыѓыстар қарастырылған:
1) Жылдыќ жиынтыќ табыс алуѓа байланысты емес шыѓыстар ;
2) Ќ±рылысќа жєне тіркелген ... ... ... ... ... ... ... басќа да шыѓыстар;
3) Мемлекеттік бюджетке енгізуге жататын айыпп±лдар мен µсімп±лдар;
4) Шегерімге жатќызудыњ нормасынан асып т‰сетін жылдыќ жиынтыќ ... ... ... ... ... нормативтік ќ±ќыќтыќ актілерінде белгіленген
нормадан артыќ тµленуге тиіс ... ... ... да ... ... ... ќызметте пайдаланылмайтын объектілерді салу, пайдалану мен
к‰тіп ... ... ... ... ... µтеусіз негізде берген м‰лкініњ, орындаѓан
ж±мыстарыныњ, кµрсеткен ... ќ±ны ... ... ... ... тµлеушілердіњ бухгалтерлік балансында
ескертілетін жєне жылдыќ жиынтыќ табыс алу ... ... ... мен ... емес ... ... емес ... жылдыќ
жиынтыќ табыс алу ‰шін ±заќ мерзім ... ... ... емес
объектілер.Тіркелген активтер бойынша амортизациялыќ аударымдарды есептеу
амортизациялыќ ішкі топтар ... ... ... ... активтер:
1) -жер
2) -µнім беретін мал;
3) -м±ражай ќ±ндылыќтары;
4) -сєулет жєне µнер ескерткіш тері;
5) -жалпыѓа ортаќ пайдаланылатын ... ... жаѓа ... ... ... ... ќ±рылыс;
7) -фильм ќорына жатпайтын объектілер;
8) -Ќазаќстан Республикасыныњ 2000 жылѓы 1.01. дейін ќолданылатын
салыќ зањдарына ... ... ќ±ны ... ... ... ќ±ралдар;
9) -берілген негізгі ќ±ралдар;
10) -инвестициялыќ жоба шењберінде пайдалануѓа берілетін негізгі
ќ±ралдар.
Тіркелген активтердіњ єрбір ішкі топ ... ... ... ... ... ішкі ... ќ±н балансына амортизация нормаларын
ќрлдану жолымен есептеледі. Тіркелген активтекдіњ баланстыќ ќ±ны ... ... ... ... ... ішкі ... ќ±н балансы
ќосылѓан ќ±н бойынша салыќ кезенінде келіп т‰скен ... ... ... шыѓып ќалѓан тіркелген активтер. Ішкі топтыњ барлыќ тіркелген
активтері шыѓып ќалѓаннан кейін осы ішкі ... ќ±н ... ... ... ... ... ішкі ... ќ±н балансыныњ сомасы салыќ кезенініњ соњында 100
айлыќ есептік кµрсеткіштен кем болса, салыќ тµлеуші ішкі топтыњ ќ±н
балансыныњ кµлемін шегерімге жатќызуѓа ќ±ќылы. Осы ... ... ... ... салыќ тµлеуші ж±мсаѓан наќты шыѓыстар бойынша єобір
топќа шегерім жасауѓа ... ... ... топ бойынша негізгі ќ±ралдарды
жµндеуге ж±мсалѓан наќты шыѓыстар сомасы топтыњ салыќ кезенініњ соњындаѓы
ќ±н балансыныњ 15% ... ... ... ... ... ... ... тєртібі мен оны тµлеу
мерзімдері
Корпорациялыќ табыс ... ... ... ‰шін белгіленген
ставканы залалдар сомасына азайтылѓан ... ... ... ... отырып есептеп шыѓарылады.
Салыќ тµлеушілер белгіленген тєртіппен ... ... ... ... кезењі ішінде корпорациялыќ табыс салыѓын тµлейді. Салыќ
кезењі ішінде ... ... ... ... ... ... сомаларын салыќ тµлеуші µткен салыќ кезењі ‰шін ... ... ... ... ... ... салыќ міндеттемесі,
сомасын негізге ала отырып, аѓымдаѓы салыќ кезењі ‰шін ... ... ... ... ... ... ... шыѓарады.
Корпорациялыќ табыс салыѓы бойынша декларация тапсырѓанѓа дейінгі
кезендегі аванстыќ тµлемдер сомалары ... ... ... ... тµленген
орташа айлыќ аванстыќ тµлемдер мµлшерінде есептеп шыѓарады.
Салыќ ... ... тиіс ... тµлемдер сомалары салыќ кезењі
ішінде тењ ‰лестермен тµленеді.Салыќ ... ... ... ... ... ... дейінгі кезењ ішінде аванстыќ тµлемдер
сомаларыныњ есебін жасап, есепті жылдан ... ... 20 ... дейін
салыќ тµлеушініњ тіркелген орны бойынша салыќ органына табыс етеді.
Корпорациялыќ табыс салыѓы бойынша декларация тапсырѓаннан ... тиіс ... ... ... ... ... ... тапсырѓан к‰ннен бастап 20 ж±мыс к‰ні ішінде, біраќ есептілік
салыќ кезенініњ 20 сєуірінен кешіктірмей ... ... ... ... бойынша залал шеккен немесе салыќ
салынатын ... жоќ ... ... ... ... ... бойынша
декларация тапсырѓан к‰ннен бастап 20 ж±мыс к‰ні ішінде, сондай-аќ жанадан
ќ±рылѓан салыќ тµлеушілер ќ±рылѓан к‰ннен бастап 20 ... ... ... салыќ
кезењі ішінде тµленуге тиіс аванстыќ тµлемдердіњ болжамды сомасыныњ есебін
салыќ органына табыс етуге міндетті.
Салыќ тµлеуші салыќ органдарына ... ... ... ... ... ... келісе отырып, салыќ кезені ішінде аванстыќ тµлемдер
сомасыныњ салыќ кезенініњ алдаѓы айлары ‰шін т‰зетілген есебін табыс ... ... ... ... ... ... µзініњ т±рып
жатќан орны бойынша ж‰зеге асырады. Салыќ тµлеушілер корпорациялыќ табыс
салыѓы бойынша аванстыќ ... ... ... ... ішінде аныќталѓан
мµлшерде аѓымдаѓы айдыњ 20-сынан кешіктірмей ай сайын ... ... ... ... ... ... тµлемдер сомалары салыќ
кезењі ‰шін корпорациялыќ табыс салыѓы жµніндегі декларация бойынша есептеп
шыѓарылѓан корпорациялыќ ... ... ... есебіне жатќызылады. Салыќ
тµлеуші салыќ кезенініњ ќорытындысы ... ... ... ... ... есеп ... ... тапсыру ‰шін белгіленген
мерзімнен кейін 10 ж±мыс к‰нінен кешіктірмей ... ... ... бар ... ... ... табыс
салыѓын тµлеу ерекшеліктері қарастырылған.
Ќ±рылымдыќ бµлімшелері бар салыќ ... ... ... ... орны ... ... органдарына тіркеу есебіне ќоюѓа жєне
µзініњ тіркелген орны бойынша салыќ органын µзініњ ... ... ... ... ... ... ... міндетті. Ќ±рылымдыќ
бµлімшелері бар салыќ тµлеушініњ ... ... ... есептеп
шыѓаруы аванстыќ тµлемдер мен салыќ кезењініњ ќорытындылары ... ... ... ... ... ... бойынша
уєкілетті мемлекеттік орган белгілеген тєртіппен бµле отырып, ... ... ... ... тµлеушілер Ќазаќстан Республикасыныњ зањдарында ... ... ... бµлімшелері ‰шін корпорациялыќ табыс салыѓын
олардыњ орналасќан жері бойынша не Астана, не ... ... ... ... ... ... тµлеуді ж‰зеге асырады.
Ќ±рылымдыќ ... бар ... ... ... ... ... табыс салыѓы бойынша декларация сомаларыныњ ... ... ... ... ... салыќ органына зањды т±лѓалардыњ
ќ±рылымдыќ бµлімшелері бойынша салыќ кезенініњ ќорытындысы бойынша ... ... ... салыѓы сомасыныњ есеп-ќисабын уєкілетті
мемлекеттік орган белгілеген тєртіп пен нысанда бір ... ... ... ... ... бар ... тµлеушілер салыќ кезењініњ
ќорытындысы бойынша ќ±рылымдыќ бµлімшелері ‰шін тµленуге тиіс ... мен ... ... ... ... ... ... салыќ
органдарыныњ салыќ тµлеушініњ ... ... ... ... ... мемлекеттік орган бергілеген тєртіппен нысандаѓы
єсеп-ќисаптар табыс ету жолымен, есеп-ќисапты табыс ету ... ... ... 5 ... к‰н ішінде хабардар етуге міндетті.
Шетелдік салыќты есепке жатќызу тәртібіне көңіл аударайық.
Салыќ тµлеушініњ Ќазаќстан Республикасыныњ шегінен тыс ... ... ... жєне ... Республикасыныњ шегінен тыс жерлерде
алѓан кірістері бойынша табысќа ... ... ... ... корпорациялыќ табыс салыѓын тµлеу кезінде есепке
жатќызылады. ... ... ... ... тµлеушініњ єр мемлекетте
алѓан табыстары бойынша наќты тµлеген салыќ сомасы негізге алына отырып, єр
мемлекет бойынша жеке-жеке аныќталады. ... ... ... болѓызбау
жєне табыстармен міндеттерге салыќ салудан жалтаруѓа жол ... ... шарт ... ... ... ... резидент
зањды жєне жеке т±лѓаларыныњ табыстарына немесе ... ... ... оѓан осындай халыќаралыќ шарттыњ ережелеріне сєйкес
Ќазаќстан Республикасында салыќ салынуѓа тиіс.
Салық салуда жеңілдігі бар мемлекеттерде алынған табыс ... ... ... емес ... ... ... капиталының 10
және одан астам пайызы тікелей және жанама ... ... ... ол ... ... бар мемлекетте табыс алатын осы ... емес ... ... ... ... 10 және одан ... пайызына ие болса,
онда заңды тұлға табысының резидентке қатысты осы ... оның ... ... ... Бұл ... ... ... тұлға құрмай
кәсіпкерлік қызмет ұйымдастырудың басқа нысандарына ... ... Егер шет ... ... ... ... ... 1/3 төмен болса немесе мүліктің нақты иесі немесе ... иесі ... ... ... ... ... қаржы ақпаратын немесе
компаниялар туралы ақпараттың құпиялылығы туралы заңдар болса, ол ... ... бар ... ... ... ... салық салынатын табыстарға мыналар жатады:
1) -дивидендтер;
2) -Қазақстан Республикасы Ұлттық ... ... бар ... банк операцияларының жекелеген түрлерін ... ... жеке ... ... бойынша оларға төленетін
сыйақыларды қоспағанда, депозиттер бойынша сыйақы;
3) -ұтыстар;
4) -резидент емес тұлғалардың ... ... ... ... ... ... мен ... берушілерге төленетін сыйақыны
қоспағанда, заңды тұлғаларға борыштық ... ... ... ... ... төленетін сыйақы;
6) -резидент банктерге төленетін сыйақыны қоспағанда, эмитент борыштық
бағалы ... ... ... ... сәйкес төлейтін купон
түріндегі сыйақы.
Төлем көзінен салық салуға жатпайтындар:
1) мемлекеттік бағалы қағаздар ... ... ... ... ... бойынша жинақтаушы зейнетақы
қорларына төленетін инвестициялық ... ... ... кезінде ұсталған салық сомасы осы салықтың төлем
көзінен ұсталғанын растайтын құжаттар болған жағдайда сақтандыру ұйымдарын
қоспағанда, салық төлеушінің ... ... ... есептелген корпорациялық
табыс салығының есебіне жатқызылады. Салық сомасын салық агенті төлем
көзінен салық ... ... ... ... ... ставканы қолдану
жолымен айқындайды. Салық агенті табыстарды төлеу кезінде ... ... ... ... төлеу нысаны мен орнына қарамастан ұстап қалуға
міндетті. Депозитарлық қолхат бойынша ... ... көзі ... ... ... активінің эмитенті болып табылады.
Салық агенттері төлем жүзеге ... ай ... ... бес ... ... төлем көзінен ұсталған салық ... ... ... ... ұсталған салықтардың сомаларын аудару салық агенті
орналасқан жері бойынша жүзеге асырылады. Салық агенттері төлем ... ... ... ... ... ... кейінгі айдың 15-
інен кешіктірмей табыс етуге міндетті.
Салық төлеушінің шеккен залалдары сомасына ... ... ... 30 ... ... ... ... салуға жатады. Негізгі өндіріс
құралы жер болып табылатын салық ... ... ... ... ... ... табысы 10 пайыздық ставка бойынша салық салуға
жатады. Резидент ... ... ... ... ... ... ... көзінен салық салынатын табыстар төлем көзінен
15 пайыздық ставка бойынша салық салуға жатады. ... ... ... арқылы қызметін жүзеге асыратын резидент емес заңды ... ... ... ... салығының үстіне 15 пайыздық ставка бойынша
салық салуға жатады.
Күнтізбелік жыл корпорациялық ... ... үшін ... ... ... Егер ұйым күнтізбелік жыл басталғаннан кейін құрылса, онда құрылу
күнінен бастап күнтізбелік жылдың аяғына дейінгі ... ... ол ... салық кезеңі болып табылады. Бұл ретте ұйымның оның ... ... ... ... күні оның ... күні ... Егер ұйым ... жылдың аяғына дейін таратылса, қайта
ұйымдастырылса, жыл басталғаннан бастап тарату, қайта ұйымдастыру ... ... ... ... ол үшін соңғы салық кезеңі болып табылады. Егер
күнтізбелік жыл басталғаннан кейін құрылған ұйым осы жылдың ... ... ... ... ... құрылған күнінен бастап ... ... ... ... дейінгі уақыт кезеңі ол үшін салық кезеңі
болып табылады.
Арнайы салық режимін қолданатын ... ... ... ... ... төлеушілер корпорациялық табыс салығы бойынша
декларацияны салық органдарына есепті салық кезеңінен кейінгі жылдың ... ... ... ... ... ... салығы жөніндегі
декларация декларациядан және корпорациялық табыс салығы бойынша ... ... мен ... ... ... ... ... ақпараттарды ашу
жөніндегі қосымшалардан тұрады.
2.3. Корпоративтік табыс салығының кәсіпорын ќызметіне әсер ... ... ... орнын талдау
Қазақстанның қазіргі салық жүйесінің негізгі ... бірі ... жылы ... және ... ... міндетті салықтар туралы” Заң
күші бар, Президенттің нұсқауымен 1995 жылы еңгізілген заңды ... ... ал 2002 ... 1- қаңтарынан - корпоративтік табыс салығы
табылады.
Заңды тұлғалар төлейтін салықтардың арасында ең ... және ... ... корпоративтік табыс салығы табылады. Сондықтан бұл шаруашылық
субъектінің қызмет етуіне елеулі әсер ... Осы ... ... ... “Нұр” компаниясының қызметін ... ... ... шектеулі серіктестік “Нұр” компаниясы өзінің
қызметін 1998 жылы бастаған. Негізігі шаруашылық ... ... ... түлік
өнімдерін шығару табылады. ЖШС ... ... ... ... ... ... және Қарағанды, Астана қалаларында бөлімшелері
ашылған. Компания қазіргі ... ... ... сай келетін
өндірістік құрал жабдықпен қамтамасыз етілген, яғни ... ... ... ... Оның ... сұраныс бар, яғни осы кәсіпорынның
өндіретін өнімдерді отандық сатып алушылармен қоса ... ... ... да ... ... түнде тағам өнеркәсібі маңызды болып
табылады. Себебі, әр мемлекет ... ... ... ... қамтамасыз ету
керек, ал екіншіден осы саланың дамуы экономиканың даму ... ... ЖШС ... ... ... ... Пайда ие болып компания
келесі салықтарды төлейді: корпоративтік табыс ... ... құн ... ... ... ... ... мүлікке салық, жер салығын және
қоршаған ортаны ластағаны үшін төлем. (1 Кесте)
1Кесте.
“Нұр” ЖШС табыстайтын салықтар ... (2003 ... | ... |
| ... | |
| | ... |% |
|1 |ҚҚС |1948,6 |37,5 |
|2 ... салық |750,1 |14,5 |
|3 ... ... ... |2050,3 |39,4 |
|4 ... ... |210,5 |4 |
|5 |Жер ... |198,8 |3,8 |
|6 ... құралдарына салық |40,7 |0,77 |
|7 ... ... ... үшін ... |1,7 |0,03 |
| ... |5200,7 |100 ... ... ең ... ... ... ... ... ие
екенін дәлелдейді – 37,5 %, ал екінші орынды қосымша құн салығы алады ... ... ... ... да зор – оның ... салмағы – 14,5% тең.
Кесте көрсетілген мағлұматты диаграмма арқылы көрсетуге болады (1Сурет)
“Нұр” ЖШС салықтарының ... ... ... ... ... ... қызметіне өте елеулі
екенін көріп отырмыз. Осыған көніл аударайық. “Нұр” ЖШС ... үш ... ... ... ... қарастырайық (2 Кесте).
2 кесте “Нұр” ЖШС төлейтін ... ... ... ... |2001 |2002 |2003 |
| ... |% |млн.тг |% |млн.тг. |% |
|Корпоративтік табыс ... | |34,3 |2035,6 |38,3 |2050,3 |39,4 |
| |1951,3 | | | | | ... ... көрсеткендей соңғы үш жыл компания тиімді жұмыс
істеп жатыр. 2002 жылы ... ... ... 38,3 % ... ... салыстырғанда 4% жоғары. Салық өсуі компания алып отырған ... ... ... 2002 ... басында “Нұр” ЖШС Германиядан жаңа құрал
жабдық әкеліп, жаңа ... ... ... Бұл азық - ... ... ... ... болды, себебі сапасы жақсы, бағасы - ... ... және ... ... үшін қол ... ... ... қатар “Нұр” ЖШС өзінің
өнімін Алматы қаласынан тыс шығарып Қарағанды мен ... ... ... өткізу нарығы ұлғайды.
Кестеде көрсетілген сандарды келесі түрде бейнелеуге ... ... ЖШС ... ... ... салығының өсуі
2 сурет
Сурет көрсеткендей компания төлейтін корпоративтік табыс салығы ... өсіп ... Бұл ... компания қызметінің белсенділігіне елеулі әсер
етеді, яфғни бұл жерде салық ауыртпашылығы туындайды.
Салық салмағының қиыншылығы мәселесін әр ... ... ... ... Мемлекет - өз аймағында шаруашылық қызметтің басқару ... ... және ... ... және тағы ... ... ... түрінде) табыстарды қайта бөлу.
2) Ұйымдар мен кәсіпорындар – ... ... ... және ... ... ... ... қамтамасыз етуші жеке
кәсіпкерлік қызметпен айналысушы субъектілер, соған қатысты салық ... ... ... Кәсіпкерлік қызмет қатысушылары ретінде – жұмыскерлер, өздерінің
өмір сүру қажеттілігін қамтамасыз ... және олар ... ... ... табылады.
Жоғарыда айтылған субъектілердің әрқайсысын салық салу бойынша
сұрақтары толғандырады, сол себепті ... ... ... ... тән. ... ... ... салмағын басқа елдермен салыстырады;
халық өзінің еңбегінің табыстылығын басқа компаниялардағы еңбек табыстылығы
бағасымен ... ... ... жұмысбастылық шарттарымен
салыстырады. Шаруашылық етуші кәсіпорындар үшін ... ... ... яғни ... салынатын немесе бөлшектеп салық салынатын бизнес
нысанында “есепке алынбаған” ... ... ... ... ретте ағымдағы салық салмағының ... ... әр ... ... Бір жағынан Республиканың инвистициялық
климатын бағалаумен ... ... ... ... нақты
экономика секторының салық салуы өте ауыр. Сол себепті өндірушіге ауыр әсер
етеді, өйткені салықтық есептен табыстарын жасыру арқылы ... ... ... еді. ... бар ... ... заңды тұлға және жеке
тұлғалардың ... ... ... салықтары тапқан табыстарының 70-75 %
құрайды. Басқа есептеулер бойынша Қазақстандық өндірушілердің салық салмағы
одан да ауыр деп айта ... ... ... ... салықтар
соншама ауыр емес деген ойлар да бар. Жалпы ... өнім ... ... ... негізделген. Ал кейбір ... ... ... және ... жалпы ұлттық өнімнің 35 % құрайды.
Барлық ... ой – ... ... ... Екі қарама -қайшы
көзқарастарды байланыстырып, ортақ шаруашылық ... ... ... ... ... керек. Бұл жерден “сыртқы” және ... ... ... әділеттілік” - бұл кәсіпкерлікке, субъектілерге әсерін
тигізуші мемлекеттің ... ... ... экономикамыздағы
шаруашылықтардың экономикалық нәтижелерін алуда және салық салмағын басқа
елдермен салыстыру арқылы іске асырылады.
“Ішкі әділеттілік” - ... ... ... ... ... үшін бір ... салық салу шарттарының дамуын құру.
Экономистер қазіргі кезде Қазақстандық және ... ... ... бір- бірінен айырмашылығы салықтық жүйедегі едәуір үлкен.
Мысалы, Батыс елдерінде ... ... ... маңыздысы болып
табылады. Мемлекет анықталған уақытта ... және ... ... шектей
алатын мүмкіндігі бар. Біздің елде өндірісті шектеудің қажеті жоқ. ... ... ... ... ... ... қоса ... өнімнің төмендеуі кезінде салықтық аударымдарды жоғарлату арқылы орның
толтырады
Салықтық қысымның жоғарлауы “көлеңкелі” экономиканың өсуіне ... ... ... ... критикалық массасына жетті.
Жалпы ішкі өнімнің 50% құрайды. Осымен байланысты шаруашылық ... ... ... ... ... ... табылады. (Тікелей бәсекелес
“ жартылай көлеңкелі” бизнесте) (әсіресе бағаны тағайындау).
Салықтардың реттеушілік ... ... ... “сыртқы”
әділеттілігі өзін-өзі қаржыландыру негізінде тиімді өндірісті дамыту. Ал
енді “ішкі” әділеттілік ... ... ... ... ... құрылымымен салыстырғанда: өндірістің еңбек қайтарымы материал
және қор ... ... ... салықтар мемлекеттік бюджеттің кіріс
бөлігін қалыптастырады. Осы жерде де маңызды салық болып корпоративтік
табыс ... ... ... мемлекеттік бюджеттің 85% астам салық
түсімдерден қалыптасса, оның ішінде ... ... ... ... 30% ... ... салық түсімдердің ішінде корпоративтік табыс
салығының маңызы өте зор. ... ... ... ... ... түсімдерінің құрылымын келесі 3 ... ... ... ... кіріс бөлімін қалыптастыратын салық түсімдерінің
құрылымы[1]. (2003 ж)
1. сурет
Мемлекеттік бюджеттің кіріс ... ... ... ... ... ... болып корпоративтік табыс салығы – 32,8%, және
қосымша құн салығы – 29,4% ... Осы екі ... 1997 ... ... ... ... үлестік салмағын қарастырайық. (3 кесте).
3 кесте
1997 -2003 ж. ... ... ... үлестік салмағы
|Көрсеткіштер |1997 |1998 ... ...... |100 |100 |100 |100 |100 |100 |100 ... құн ... |22,2 |21 |28,2|26 ... ... ... ... |17,1 |14,4 |13,4|16 |30 |30,2 ... да түсімдер |60,7 |64,4 |58,4|58 |48,3|49 ... ж ... ... ... ... ... 1997-2000 ж. Бюджеттің маңызды көзі болып қосымша
құн ... ... яғни бұл ... жанама салықтарының өсуін көреміз.
Керсінше 2001ж. бастап ... ... ... ... ... ... табыс салығы табылады, жыл сайын оның ... ролі ... ... Осы жағдайды 4 сурет ... ... ... ... ... ...... ставкасы мәселесі емес, салық
базасын анықтау мәселесі болып келеді. Мысалы: Біздің мемлекет жалпы ішкі
өнімге %-ге шаққанда, АҚШ ... ... ... ... есе ... ... ... қарқынды инфляция кезінде істегі бухгалтерлік
есеп алынған табыстан жоғары болды. Бұл жүйе өзіндік құнның кейбір
элементтеріне салық ... ... ... ... ... жүйесі
түрлі негіздегі салықтарды қолдануға негізделген. Сондықтан салық
салмағының барлық сандық бағасы үшін ... ... ... ... ... ... туады. Мысалы: мемлекетке берілетін қосымша құн
кәсіпорынның өзінің табыстарын жоғарлату мақсатында – бұл кәсіпорынның
қосымша ... ... ... бағасын жоғарлату Мемлекеттік бюджеттегі
ҚҚС мен
қорпоративтік табыс салығының динамикасы
4 сурет
есебінен, табыс көзі және ... ... ... көзі ... табылады.
Салық салмағының ауыртпашылығы “көлеңкелі” сектормен кәсіпорындармен
бәсекелестік ретінде қарастырылуда. ... ... ... салу ... 50% - тен төмен болған жағдайда кәсіпкерліктің жариялылығы
берілген бәсекелестік күрес шартында ... ... ... ... өндірісінің дамуына және тиімділігіне, яғни экономикалық
мақсатында сонымен бірге өнеркәсіптік мемлекеттік ... ... ... және ішкі ... бәсекелестіктерінің жоғарылау
тиімділігі және осы негіздегі жоғарлау кезеңіне әсерін тигізеді.
3 КОРПОРАТИВТІК ТАБЫС САЛЫҒЫН ЖЕТІЛДІРУ ... ... ... ... ... компаниядан табыс салығы Ұлыбританияда 1965ж
енгізілді. Бұл салық бұрын қолданылған компанияның салық салу жүйесін
ауыстырды. 1965 ж ... олар жеке ... ... салынған және сонымен
қатар оларға қосымша 15% табыс салығы қолданылған. Ұлыбританияда ... 1973 ... ... ... ... ... ... орнына корпорациялық салықты алудың импутациондық жүйесі
келді.(imputation system).
Резиденттік ... ... ... ... пайдасына
корпорациялық салық қолданылады. ... ... ... ... ... ... органдар және корпоративтік емес
ассоциоциялар, оған серіктестіктер енбейді (оларға жеке тұлға ретінде ... ... ... ... ... ... ... егер
оның кәсіпкерлігі осы елде бақыланса, онда компанияның басқару ... ... ... ... кірісінің рұқсат ... ... ... ... жыл ... ... ... және келешектегі қаржылық жылдың кірістеріне қолданылады.
Қазіргі ... ... ... 33 және 24% (кіші бизнес үшін).
Корпорациялық салық салу 12 ... ... ... ... Егер ... ... екі қаржылық жылға келсе, ал бұндай көбіне
кездеседі, онда ... ... ... ... және ... осы бөлікке
белгіленген қаржылық жылда ... ... ... қолданылады.
Көбінесе салық есептік кезең аяқталғаннан кейін 9 айдан кейін төленеді.
Импутациондық ... ... ... корпоративтік салық салу оның жалпы
табыс соммасы қатынасы негізінде жүргізіледі. Егер бұл ... ... ... ... онда ... төлеген салық бөлігі акционерлер
төлейтін табыс салығын төлеуде ... ... жүйе ... ... сипатталады:
1) Компания корпорациялық салықты барлық пайдадан бірігей ... ... ... және ... ... салығы дивиденттер көздерінен алынбайды.
3) Егер компания дивиденттер төлесе, онда олар корпорациялық ... ... ала ... ... ... немесе акционерлер арасында
бөлінуге жататын кірістер соммасына ... ... ... ... ... салықты төлеу.
4) Дивиденд алатын Ұлыбритания резиденті табыс салығын төлеу ... ... ... ... ... ... Шегеріс
ставкасы көбіне жеке табыс салығы ствкасымен байланысты.
5) Есептік кезең ... ... ... ... салықты жалпы міндеттемелер соммасы корпорациялық
салықты төлеу шотына ... емес ... ... ... ... салынады
келесі жағдайларда, егер корпорация сауданы Ұлыбританияда филиалдар
немесе ... ... ... ... ... ... заңмен анықталмаған, бірақ ағылшын соттарымен бұндай
кәсінкерлікті жүргізу критерилері ... ... ... ... ... ... алу актісі жеткіліксіз болады. Бірақ, ағылшын
тұтынушыларына қызмет көрсету және сату ... ... ... ... ... ... басты маңызды факторы болып
табылады.
Ұлыбританияда ... ... ... ... ... емес
компанияларға корпоративтік салық салынады:
а) бөлімше немесе бөлімше аты ... ... ... ... ... ... осы бөлімшемен қолданатын меншік немесе меншік құқығының кірісі
арқылы.
в) осы бөлімшемен ... ... ... ... емес ... ... ... болған бірақ капитал
өсіміне корпоративтік салық салуға жатпайтын кез – келген кірістен ... ... ... ... ... емес ... ... бөлінген табысына корпоративтік
аванстық салық салынбайды.
Кейбір жағдайларды есептемесе резиденттік емес ... ... ... мен ... ... ... төлейді.
Бірақ жылдық пайыздар және басқа да жыл сайынғы төлемдер резиденттер емес
пайдасына есептелмейді; егер ... ... ... жеңілдіктер
қолданылмаса. Ұлыбритания резиденттерінің пайдасына төлемдерді есептеу тек
келесі жағдайларда жүргізіледі, егер олар ... ... ... ... ... ... салатын кірісі ағымдағы салықтың жылда жүргізілген
компанияның жалпы кірісінен заңмен рұқсат ... ... ... ... ... ... Бұның ішінде көптеген заң актілері шығыстарды
шегеру сипатына ие ... ол ... ... ... ... ... салынбаған барлық шығыстар шегерімге жатады.
Шегеру құқығына ие болу үшін бұл шығыстар «Ағымдағы ... ... ... ... және ... тек ... іскерлікте
қолданылуы керек.
Жалпы кірістен шегерімге жатады:
1) Іскерлік сипаттағы ағымдағы шығыстарға, өндірістік үй-жайды
жалға алу (оны ... алу ... ... құны ... толықтыру, өзгерту құны емес), валюталық курстың
өзгеруі нәтижесінде валюталық ... ... егер ... ... ... ... жүргізілсе (жеке сипаттағы
ағымдағы шығыстар) үйді жалға беру, өндірістік емес ... ... ... айырылу, әртүрлі сипаттағы
жылдық төлемдері резидентті емес ... ... ... ... ... ... ... капиталдық
салымдар сипатыны шығындар шегерімге жатпайды.
2) Жұмысшылардың жеке қызметкерлердің жұмыстан ... ... ... ... ... ... техникалық және мамандық қайта даярлау
шығындары, сыйақы түріндегі төлемдер.
3) Компанияның қаржылық сұрақтары бойынша ... ... ... ... ... ... ... бойынша төлем,
көлік шығындары, өндірістік іскерлікке байланысты ... ... және тағы ... ... және ... ... байланысты мысалы: ауылшаруашылыққа қарау шығындары,
саяси партиялардың төлемдері.
5) .Компания ... ... ... ... ... егер олар ... сипатқа ие емес белгіленген шекте;
жарнамалық сипаттағы сыйақылар. Оның құны 10 ф.с. азық-түліктен
басқа сусындар және темекі ... ... ... өнімдер түрлері.
6) Әрбір алушыға сыйақы шығыны 10 ф.с. аспауы керек, жылына.
7) ... ... ... ... мақсатындағы
қызметтер және (1987.ж бастап) оқытушылық қызметке.
8) Құрал – жабдықтарды ... ... ... ... ... бұл ... ... егер олар ағымдағы
шығындарды білдірсе.
9) Еңбекақы бойынша шығындар, су құбырлары, газ, ... ... ету, ... ... жіберулері, телефон, канцеллярлық
тауарлар, егер олар толығымен жүргізілсе және тек ... ... ... ... ... ... ... максимальді
шегерім дивидент соммасының 3% құрайды.
11) Коммерциялық және коммерциялық емес шығындар.
12) Компанияның кіріс пайызы көзінен алынатын табыс ... ... және ... ... табыс салығынан шегерімге
жатады, егер осындай төлемдер жүргізілсе.
13) ... өтіп ... ... ... кезеңде шегерілген бірақ
тек коммерциялық сипаттағы ғылыми зерттеулерге шығындар
компанияның жалпы табысынан ... ... ... ... ... ... мұнай өндіретін компанияларға
бекітілген. Бұл компаниялар корпорациялық мұнай салығын ... ... tax) 75 ... ... ... олар ... ... табысты
төлеуден босатылмайды.
Сонымен қоса Ұлыбританияның компаниялары капитал өсуіне салық төлейді.
Италияда корпоративтік табыс ... ... алу ... Бұл ... ... ... ... орташа баға
қолданылады. Кәсіпорын мен өндірілген және алынған тауарлар құнынан олардың
санына бөлумен ... Айта кету ... жаңа ... ... ... ... жылдың балансына босалқы қорларды ауыстыруға тыйым
салынады. Сондықтан да соңғы жылдарда 1988 ж. ... ТМУ ... ... баға ... және бұлардың нәтижесі кәсіпорынның пайда
мен шығыстар шотында көрініс табады.
Кәсіпорынның жалпы табысынан ... ... ... мен шығыстар
балтық кең көлемін алады. Ең алдымен ... ... ... ... ... ... ... қорларды
жұмылдыруға және жөндеу жұмыстарының ... ... ... ... ... 5% ... рұқсат етілген. Ғылыми инженерлік
конструкторлық жұмыстарға шығыстар ... ... ... ... толық көлемінде алынады; келесі кезеңде шегеру ... 25% ... ... қатар кәсіпорын табысы арқылы салық салынуға жатпайтын қорлар
құрылуы мүмкін. Жалпы сомадан қор 0,2% -ке ... ... ... ... ... ... берешектер қорына аудару рұқсат етілген. Өткізуден
түсімдер 5% -ке жетпегенге дейін аударымдар көлемі 0,2% дейін қысқарады.
Шаруашылық ... ... ... ... ... ... жағдайларда
олардың соммасынан келесі жыл табысын азайту рұқсат етілген. Егер де бұл
табыс шығыстарды өтеуге жеткілікті болмаса, ... 5 жыл бойы ... ... ... ... ... сәйкес кәсіпорындар жәрдемақы ... ... ... ... ... жыл сайынғы аударымдар несиелер
соммасынан 0,5% құрайды. Бұл көрсеткіш қор несиелердің баланстық көлемінің
5% -іне ... ... ... ... ... ... салығы. Салық – бұл капиталистік
корпорациялардың кірістеріне салық ... ... ... ... ... ... өндірістік, коммерциялық және несиелік қаржылық компанияларға,
сонымен қатар ... ... ... ... ... акционерлік
қоғам статусы жоқ, бірақ капиталдағы үлестік ... бар ... ... да ... ... корпоратив және т.б).
Салыну объектісі компанияның бөлінбеген табысы түріндегі таза табысы
болып табылады. Соңғысы бухгалтерлік ... ... және ... т.б ... ... ол мына формуламен есептелінеді: компанияның жалпы
табысы - коммерциялық қызмет процесіне қажетті өндірістік шегерімдер ... ... ... ... ... (тауарды сатудан немесе
қызмет көрсетуден) табыс, сонымен ... ... ... ... жартылай фабрикаттарды өндірістік мақсаттар үшін сатудан түсім;
негізгі капитал салымдарын ... ... (жер, ... үймерет, құрал-
жабдық); басты және еншілес компаниялармен ... ... ... ... және басқа да активтер.
Компания қызметінің қаржылық қорытындысы салынатын табысты анықтау үшін
қойма қалдықтарының бағамына (шикізат және дайын ... және ... ... ... 1988 ж. дейін бұл қалдықтардың ағымдағы
бағамын бағалау үшін компанияға әрбір ... ... ... ... ... ... ... бағамен есептеледі, дайын өнім –
бастапқы өткізу бағасымен есептелді (халықтық тәжірибеде бұл әдіс ... ... ... ... ... бұл әдіс кәсіпорынмен тек қойма
қалдықтарының азайтылуы негізінде ... ... ... біркелкі категорияда топтасады, ал бұл
категория ішінде бағамы бойынша болады.
Сонымен қатар шетел ... ... ... ... ... кәсіпорындар үшін рұқсат берілген. Корпоративтік табыс
салығының негізгі элементі амортизациялық ... ... ... ... ... барлық капиталдық салымдар түрлеріне қатысты.
Негізгі қаражаттар ... және ... ... бойынша қаржы
министрлігімен бекітілген нормалар бойынша ғана амортизациялық аударымдар
есептелінеді. Қазіргі уақытта жыл ... ... ... мөлшерлері
қызмет етеді.
|Негізгі қаражаттар түрлері ... ... жыл ... |
| ... ... |3-6 ... |10 ... |10-16 ... |40 ... ... |12 ... ... |20 ... құралдары |18 ... ... 1988.ж осы ... ... маңызды өзгерістер
енгізді. Қазіргі кезде амортизациялық қорларға аударымдар өндірістік
процеске ... ... ... ғана мүмкін.
Жоғарыда айтылғандай, амортизациялық аударымдар бекітілген норма
бойынша есептелінеді, бірақ 1-жылда ... ... ... 50% ... қысқартылады.
Сонымен қатар тездетілген амортизация тәртібі де ... ескі ... ... ... ... ... үш жыл бойы ... қаражаттарды 15%
дейін алып тастау рұқсат етілген. Жаңа ... ... ... алып тастау
нормалары амортизациялық аударымдардың қарапайым ... 1,5 ... Осы ... ... мысалдарды келтірейік.
Мысал ретінде келесіні көрсетейік, егер құралдарға азайту коэффиценті
қолданылса, 10% тең болғанда, онда ... ... ... тездетілген
амортизация 12,5% құрайды (5%-жай амортизация, және 7,5% - ... ... екі ... - 25%-дан болады.( 10 %-жай амортизация және 15%-
тездетілген). ... ... заң ... ... үшін ... ... ... төленуіне рұқсат береді, егер құрал құнының
бірлігі 1млн. лирдан аспаса.
Италияның салық ... ... ... ... үшін және ... экономикалық артта қалған аудандарына
капитал салымдарын ұлғайтуға ... ... ... ... ... 10 жыл көлемінде табыс салығын 50%-бен төлейді.
Заңды тұлғалардың табыс салығындағы реттеуші ролі басқа да жағдайларда
көрсетіледі. Мысалы, егер ... ... ... табыс алынды,
компания оны 3 жыл көлемінде негізгі құралдарды инвестициялау мақсатында,
арнайы резервтік шотқа аударады, бұл ... ... ... ... жағдаймен олар салықтан босатылады.
Арнайы ережелер шетелден алынған табысқа салынатындарды реттейді.
Ондағы төленген ... ... ... ... құқық береді.
Мұнда Италия мен табыс алған мемлекет арасында 2 ... ... ... ... ... ол алу % -ін ... және ... табыс
салығының 2/3 бөлігінен аспауы тиіс. Егер де ... ... ... алым 25% ... ... ... ... болады. Мұндайда
табысқа салық салынудың әмбебептаық қағидасы жүзеге асады. Италияда табыс
салығының тиімді ставкасы 33-тен 75%-ға дейін ... ж ... ... 36% ... ... Оған ... кезеңде тбыс
салығының негізгі ставкасы 25% құрады. Бұдан басқа ... екі ... ... ... және холдингтік компаниялар үшін, олар тек бағалы
қағаздармен жұмыс жасайды, ... ... ... ... ... ... капиталдары бар компаниялар мен ұйымдар және оған 50% мемлекеттің
еншілес үлесі барлар табыс салығын 6,25% көлемінде ... ... ... 80-90 ... ... ... реформалар
нәтижесінде көптеген мәнді өзгерістерді бастан кешірді. Бұл салықтың
фискалдық ролі, табыс ... ... аса ... ... да, ол ... қаржылық құрал болып табылады. Бұл салық, мемлекетке экономикадағы
ара-қатынастармен үйлесімдердің қарқынды дамуын қамтамасыз ету үшін ... ... ... басты нысаны болып таза табысқа ... ... ... ... салығына келесі ставкалар Заңмен бекітілген:
алғашқы 50 мың доллар – 15%, келесі 25 мың ... 25%, 25 мың ... ... ... салу кірісін есептеу бірнеше этаптардан тұрады. І этапта жиынтық
табыс анықталады. Яғни тауарды өткізу мен қызмет көрсетуден түскен ... ... ... ... ... ... және т.б кірістер
қосылады. ІІ этапта еңбек ақы, ... ... ... ... ... ... төленген салықтар (жергілікті, ... ... ... ... ... ... ... шығындар,
жарнама, зейнетақы қорына салымдар, ауа райына байланысты шығындар,
қайырымдылық салымдар және т.б ... ... ... ... шығындар, 30%-ке дейінгі алынған дивиденттер, кейбір
кәсіпорындық ... ... ... ... ... ... шаруашылықтар аса ірі жеңілдіктер алады. Осы жеңілдіктердің
арасында кейбір кәсіпорындар салықтық базаны ... ... ... жылы ... ... ... өздерінің еріксіз мал
сатудан түскен түсім мен ... ... ... ... ... Олар ол ... келесі жылы сипаттайды. Алынған кіріске
15,25,35 %-те салықтық ... ... Ол ... ... ... ... ... тасталынады.
Салық арқылы, АҚШ үкіметі бюджетке түсімдерді қадағалап қана ... ... ... мәселелерді де шеше алады. Кейбір
салаға ... ... ... ... ... ... ... салықты азайту. Сәйкесінше салықтық жеңілдіктерді азайтады.
Францияда акционерлік компаниялардың табыс салығы (impot sur les
societes)толенеді.
Бұл ... ... ... жауапкершілігі шектеулі компанияларға,
кооператив пен оның ұйымдарына және басқа да кәсіпорындарға салынады. ... ... ... ... ... ... ... ие немесе пайда табумен байланысты операциялар сипаттамасын
атқаратын” қаржылық автономияға ие мемлекеттік ... ... ... ... ... және ... ... сонымен қатар заңды
тұлғаларға да салынады.
Компанияға салынатын салық таза пайдадан алынады. Бірақ пайда табу
мақсатын ... ... ... мен ... және
бірлестіктермен шығарылатын жер кірістеріне, ауыл шаруашылық қызметтеріне,
бағалы қағаздарға салық мөлшерлемесі төмендетіледі.
Негізгі ұжым ... ... ... ... қызметтің алуан түрлері
мен алынатын барлық табыстан ... ... ... ... ... 3 ... соң, ... тапсырылатын кірістер туралы
декларациясы бойынша салықты есептеу, жылдың 1 ... кеш ... ... ... кезіндегі жаңа салым шегерімдері актив
құнын белгілеу ... ... ... өз ... немесе акционердің жыл ... ... ... ... ... таза табысына салық салынады. Тәжірибеде
кәсіпорынның салық салынатын табысын ... үшін ... ... ... ... ... ... кәсіпорынынң барлық
шығындары жатады. Оларға еңбек ақыға шығындар, кәсіпорын ... (үй ... ... алу, ... құны (пайыздарды төлеу және
несиені өтеу), кәсіпорын шығыстарына салық төлеу және т.б. ... ... және жеке ... ... салық төлеу
шығындары жалпы табыстан ... ... ... ие ... яғни
бағаға кірмейді. Олардан айыппұлға шығындар және кәсіпорын ... әр ... ... санкциялар алынбайды.
Бұрынғы акционерлермен өндірілген жаңа қосымша ... ... ... ... ... ... ... алынатын шығындардан кәсіпорынның өкілдік шығындары алынып
тасталынады. Кәсіпорындарға анықталған ... ... ... шегерімдер құрайтын жалпы табыстан алынған барлық шығындар
сомасын шығаруға рұқсат етілген.
Кәсіпорынның ... қор ... ... салық салуына жатпайтын,
кәсіпорын шығындарына жатқызылуы мүмкін болатын ысыраптарды бекіту жолымен
шектеледі.
Францияда және шетел кәсіпорындарына екі рет ... ... ... ... ... ... елдердің үлкен бөлігімен және кейбір
басқа жақтағы елдермен ... ... ... екі ... ... салық
салуды алып тастаған құқықты қарастырады: табыс пайда болған елде немесе
оның иесі ... ... ... ... пайда болған елде ғана салық салынады. Өндірістік
және саудаға табыс, кәсіпорын немесе сауда мекемесі тұрақты ... ... ... алынған саудаланбайтын табыс мына жағдай да алынады, егер олардың
өмір сүруіне бұл ... ... ... ... ... ... да
табыстарға салық салу болып кәсіпорын иесі өмір ... ... ... ... ... ... территориясында табылған табыс, аванс
нысанында алынады және анықталған категориядағы барлық ... ... ... ... ... ... ... салық салу мүмкіндігін
қарастырады.
Франция теңіз және әуе ... ... ... ... тұрған және басқа елдермен кәсіпорынға салымдар салық салу үшін арнайы
келісімдерге ие. Сондай-ақ ... ... үшін және ... ... екі есе ... ... өмір ... Бұл келісімдер
Франция және Африка елдері арасында тұжырымдалған.
Акционерлік компаниялардың ... ... салу 4 ... ... ... ақпан, мамыр, тамыз және қараша айларының алғашқы 20 күнінде
қызмет етудегі 12 ... ... ... ... кәсіпорынынң соңғы шотын
жабуда алынатын пайдаға салықтың 9/10 ... келу ... ... ... ... ... ... жарқаннан кейін төленеді. Декларацияны беру
мерзімі біткен, кәсіпорынынң баланстық шотынан табыс ... ... ... ... осы төлемнен есептеледі. Содан кейін төленетін
салық сомасы салықтың ... ... ... ... ... жабу
нәтижесі негізінде бекітіледі.
Компанияны қосқандағы кәсіпорын табысына салық Францияда сондай-ақ
еңбек ақы қорына салық және ... ... ... Бұл 2 ... ... ... ... Оқушылыққа салық тіркелген еңбек ақы қорының
мөлшерлемесінен және табиғи төлемдер қосумен алынады. ... ... ... ақы ... бірдей ставкасымен алынады. Бұл ... ... және ... ... ... ... келісілген зейнетақы
төлемдері шығаратын ұйымдар мен жеке ... ... және ... ... ... ... ... пайда болуы мен ќызмет
атќаруы мемлекеттіњ дамуымен байланысты.
Ќандай да бір мемлекет тек ќана ... ... ... ... ... кезде ќызмет атќару мүмкін. ... ... ... ... ... және ... ... іске асыру процесінде пайда
болатын шыѓыстарды жабу үшін белгілі аќша сомасына ие ... Ал ... ... ... болады.
Мемлекет өзіне аќша ќаражаттарын әр түрлі тәсілдермен табады. Кейбір
жаѓдайларда, ол ... ... ... ... ... ... тәсілді ќолдану мүмкін. Бұндай тәсілдіњ классикалыќ ... ... ... ... ... мемлектепен аќшаны табу, оларды
мәжбүрлі алу жолымен іске асырылады. Бұл жерде ... ... ... ... ... ... ќатар, мемлекет өзіне аќша табудыњ ењ ежелгі
тәсілі болып табылады.
Мемлекеттік ұйымдастырудыњ ењ ... ... ... ... ... деп ... ... санауѓа болады. Бұл тек ќана ерікті
түрде ... ... деп ... ... ... ... ќұрбан беру,
міндетті түрде жүргізіліп, мәжбүрлі төлем немесе алым ... ... ... ... ... ... ... жерде, салыќтар, бұрынѓы заманнан бастап зекет (жер рентасы – мал
шаруашылыќ аймаќтарында малдыњ 20 ... үшір ... 10 ... ... ... ауыл ... ... байлар мен
билердіњ жерлерінде көшпелі тұрмыс жүргізген. Осыѓан ќоса ... ... ... ... ... ... оларды асырап, жауынгерлерді әскери
жараќпен және тамаќпен ќамтамасыз еткен. Яѓни, өзініњ ханына сыйлыќ берген:
малмен – ... және ...... ќатар, сот талабыныњ сомасынан 1/10 мөлшерінде, сот бажы ханлыќ
болѓан. Таѓы да баждыњ бір түрі – бұл көшпелі жерлерден ... үшін ... Ал ... кездерде, малдан басќа, табыстыњ ірі көзі болып әскери
табыс – ясыр болѓан.
XVIII ѓасырда Тәуке хан адат жүйесін ќұрастырѓан. Бұл ... ... ... ... деп ... ... ... – феодал ќоѓамыныњ әр
түрлі әлеуметтік топтардаѓы ... ... ...... ... ханныњ «Жеті жарѓысыныњ» бір бабы «ќұнды» белгілеген. Яѓни, ќұн
бұл өлтірілген солтанныњ немесе хаджаныњ туысќандарына жеті ... ... жоќ жеті ... үшін ... ... ... Ал ќұл өлтірілген
кезде ол ит өлген сияќты саналѓан.
Салыќтар дегеніміз – мемлекеттік бюджетке зањды және жеке ... бір ... ... ... міндетті төлемдер.
Салыќтар – шаруашылыќ жүргізуші субъектілірдіњ, жеке ... екі ... ... ... ... жүзеге асырылатын
экономикалыќ категория.
Салыќтардыњ экономикалыќ мањызын фискалдыќ, ... және ... ... ... материалдыќ базада пайда болатын ќаржыны зањды тұлѓалар
ќамтамасыз етеді. ... олар ... ... мемлекеттік бюджет
кірісініњ негізін ќұрайды. Зањды тұлѓалар ... және ... ... ... салыќтарѓа корпоративтік табыс салыѓы, әлеуметтік салыќ,
жер салыѓы, мүлік салыѓы жатады.
Жанама салыќтар болып ќосылѓан ќұн салыѓы мен ... ... ... «НҰР» Жауапкерлігі Шектеулі Серіктестік алынѓан. Егер салыќтар бойынша
ќарастырсаќ, келесіні көреміз. Компания өзініњ жалпы ќаржылыќ кірістерімен
2003 жылы 39,4% ... ... 14,5% ... ... 0,77%
көлік ќұралдар салыѓын және 0,03% ќоршаѓан ортаны ластаѓан үшін ... ... ... әр бір ... ... ... есептеп, деклорация
арќылы, яѓни белгіленген тәртіппен бюджетке төлейді.
Салыќтарды есептеу және ... ... ... ... ... және ... ... ережелерінде аныќталѓан.
Салыќ төлемдерін дұрыс есептеу және өз уаќытымен бюджетке табыстауды
ќадаѓалап ... ... ... ... және оныњ ... ... ... «НҰР» Жауапкерілігі Шектеулі Серіктестік салыќ
төлемдерініњ ішінде ењ ... ... ... ... ... салыѓы
(39,4%) ие. Себебі компания жыл ішінде шыѓындарды азайта отырып пайдалы
ќызмет атќарды, тауарды өткізу ... ... ... ... ... ... мөлшері – 37,5% жалпы салыќ төлемдер ішінде екінші үлестік
салмаќ. Ќызмет ... ... ... ... ... ... ... ењбек аќы төлейді. Осыдан, яѓни табыс салыѓын және әлеуметтік
салыќты бюджетке табыстайды.
Белгіленген мулікке, көлік ... ие ... ... ... Серіктестік жер салыѓын, мүлік ... және ... ... ... ... ... бюджетке түседі, яѓни олардыњ аумаќты
әлеуметтік – экономикалыќ дамытудаѓы мањызы өте зор.
Практика көрсеткендей, ... ... ... ... ... ... ... төлейтін салыќ төлемдері ќұрайды. Бюджеттік
классификация бойынша ќарастырсаќ, ... ... ... мен ... ... 100% ... республикалыќ бюджетке, ал ќалѓан салыќтар (жер
салыѓы, мүлік салыѓы, ... ... ... және таѓы да ... ... ... Мемлекеттік бюджеттіњ кірістері елдіњ
әлеуметтік – экономикалыќ дамуына баѓытталады: ... ... ... ... ... ... пен ќауіпсіздік, ѓылым, мәдени, спорт
салаларын ќаржыландыру. Сонымен ќатар, Үкімет салыќтар арќылы ... ... ... ... ... ... осы дипломдыќ жұмысты аяќтай отырып, зањды тұлѓаларѓа салынатын
салыќтардыњ ... ... ... ... ... үлесін, түрлерін,
соњѓы кездегі дамуы, көрсеткіштеріне тоќталып зањды тұлѓалардыњ салыѓына
мынандай ќорытындыѓа келуге болады.
Кез келген елдіњ экономиасыныњ ... ... ... ... ... және ... ... бойынша орналастыру үлкен
әсерін тигізеді. Тарихи әрбір ел кењестікті белгілі-бір ұлттыќ немесе ұлт
топтарыныњ табиѓи игіліктердіњ орналасуына байланысты бөлісуімен
ќалыптасќан. Сондыќтан да, өндіріс ... ... ... елдіњ экономикалыќ дамуына да әсерін тигізеді. Міне, осыѓан
байланысты экономикалыќ реттеудіњ ерекше баѓыттары – салыќ жүйесіндегі
ставкаларды, салыќ органдарыныњ ќызметкерлерініњ ќызметтерін реттеу
ќажет. Ол үшін ... ... ... ... ... женілдету маќсатында жања шаралар ќабылданып, алдаѓы
уаќытта ќолданылуда.
Дамыѓан елдердіњ өндіріс салаларын дамытудаѓы негізгі баѓыттары болып:
әлеуметтік – экономикалыќ да ... ... ... аймаќтарын ортаќ ұлттыќ нарыќќа біріктіру;
біртұтас нарыќ кењістігін ќалыптастыру;
ауыл мен ќала арасындаѓы ќарама - ќайшылыќтарды жұмсарту;
халыќтыњ және ... ... ірі ... шоѓырлануы процесін
реттеу;
ұлттыќ табиѓи және ењбек ресурстарын ... ... ... мүмкіндік
туѓызу;
жања өнеркәсіп орындарын рационалды орналастыру.
Осы шараларды ќолѓа ... ... ... ењ ... ... дамиды. Бұл ... ... ... аймаќтыќ саясаты» деп атайды.
Салыќ ставкаларын реттеу, салыќ органдары ќызметтерін реттеу, аймаќтыќ
- ... ... ... ... ... жабдыќтарын
жањартуына және кењейтуіне ќаражат керек. Сондыќтан банктерден несие беруде
оныњ үстінен ќосылатын пайыздардыњ ставкаларын төмендету керек.
ЌОЛДАНЃАН ... ... ... Республикасыныњ Конституциясы. 1998 ж. 7 казанында
енгізілген өзгертулер мен толыќтырулармен. Алматы: 2002 – 40 б.
2. Послание ... ... ... Н. А. ... ... «Стратегия 2030».
3. Ќазаќстан Республикасыныњ Азаматтыќ кодексі (Жалпы ... ... – А : ... 2002 – 329 ... Ќазаќстан Республикасыныњ салыќ кодексі. 2003 ж. 12 желтоќсанынан №
209 – II. А: 2004 – 238 ... ... А.М., ... Л.Н. ... и ... финансы. –
М.: ЮНИТИ, 1999 – 687 с.
6. Ван Хорн Дж.К. ... ... ... Пер. с ... / Гл. ред.
серии Я.В.Соколов. – М.: Финансы и статистика, 1996. – 569 ... ... Р.Л. ... ... – М.: ... 1997. – 201
с.
8. Налоги в развитых странах / Под ред. И.Русаковой. – М.: ЮНИТИ, 1991 –
231 с.
9. Налоги и ... / Под ред. ... – М.: ... 2001 ... ... ... Ф.С. Налоги в Казахстане. – А.:«LEM»- 2002. – 160 с.
11. Статистический ежегодник Казахстана: Статистический сборник / ... ... – А.: ... РК по ... 2003. – 583 ... ... А.И., ... Г.М. Теория налогооблажения. – А.: Норма-К,
2002 – 392 с.
13. Худяков А.И., ... Н.Е. ... ... ... виды. – А.: ТОО «Баспа», 1998 – 160 ... ... Т.Ф. ... и ... – М.:ИНФРА – М, 1998 – 429 с.
15. // Ќаржы – ќаражат, №6 – 2003 ... ... Ж. ... и ее ... на ... субъектов предпринимательства».
16. // Аль-Пари, №1, - 2003, 136 бет «Аймаќтыњ фискалды саясаты».
17. // Егемен Ќазаќстан 2002 ж. 7 ... 3 бет ... ... ... ... төлеп, адал өмір сүру»
18. // Жас Алаш 2003 ж. 9 ќыркүйек, 3 бет «Экономиканыњ ќамќоршысы ... // ... ... 2003 ж. 22 ... 2 бет ... ... өзгерістер».
20. // Егемен Ќазаќстан 2003 ж. 10 ќазан, 2 бет ... ... // ... Ќазаќстан 2003 ж. 1 ќараша, 2 бет «Кәсіпкерлікті ќолдау».
22. // Егемен Ќазаќстан 2003 ж. 12 ... 1 бет ... ... ... // Файл ... 2003 г. 8 ... 8-9 стр. «О внесениях
изменениях в Налоговой кодекс на 2004 ... // ... ... ... ... ... // ... 2003,№6,«Влияние налогового бремени на
предпринимательскую деятельность».
26. Манапов Н. ... ... ... // ... №6. 1996 г.
26. Хажалиев А. Проблема регулирования НДС. // ... №1. 2000 г., ... ... С. ... для расчета оптимальной ставки налогообложения.
// Аль-Пари. №1. 2000 г., с. 62.
-----------------------
[1] 1997-2003 ж Қазақстан Республикасының статистикалық жинағы

Пән: Салық
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 48 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«корпоративтік табыс салығы және Қазақстан Республикасында компаниялар қызметіне оның әсері (ауезов ауданының салық басқармасы мысалында)»85 бет
Банктер мен банктен тыс мекемелердің несиелерін есепке алу40 бет
Бюджеттік есеп - айрысу есебінің түрлері47 бет
Корпоративтiк табыс салығы жайлы22 бет
Корпоративтiк табыс салығын алу41 бет
Корпоративтiк табыс салығының бухгалтерлiк есебi мен салықтық есебiн ұйымдастыру ерекшелiктерi73 бет
Корпоративтік табыс салығы65 бет
Корпоративтік табыс салығы туралы61 бет
Корпоративтік табыс салығы туралы ақпарат17 бет
Корпоративтік табыс салығы: алыну механизмі және жетілдіру мәселелері84 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь