Қазақстан Республикасының аймақтарының инвестициялық-инновациялық әлеуеті

КІРІСПЕ 3
1. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ АЙМАҚТАРЫНЫҢ ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ.ИННОВАЦИЯЛЫҚ ӘЛЕУЕТІН ҚАЛЫПТАСТЫРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ

6
1.1 Қазақстан Республикасының инвестициялық.инновациялық әлеуетін қалыптасуының мәні мен рөлі
13
1.2 Мемлекеттік аймақтық инвестициялық.инновациялық әлеуетін жүргізуде қолданылатын құралдар
17
1.3 Мемлекеттік аймақтық инвестициялық.инновациялық әлеуетін қалыптастыру және потенциалды пайдаланудағы шетелдік тәжірибе

23
2. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ИННОВАЦИЯЛЫҚ ӘЛЕУЕТ САЯСАТЫ АЯСЫНДА ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ ҚЫЗМЕТТІ ЖҮРГІЗУІН ТАЛДАУ
24
2.1 Қазақстан Республикасының инновациялық әлеует саясаты аясында инвестициялау бағдарламаларының құқықтық мәселелері

29

2.2 Қазақстан Республикасының мемлекеттік аймақтық инвестициялық.инновациялық әлеуетін жүргізу механизмдері

35
2.3 Инновациялық әлеует саясаты аясында инвестициялық қызметті қолдау
40
2.4 Алматы облысының инвестициялық . инновациялық ресурстарды қаржыландыру көздерін қалыптастыру және пайдалану ерекшеліктері

49
3. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ АЙМАҚТАРДЫҢ ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ.ИННОВАЦИЯЛЫҚ ӘЛЕУЕТІН ДАМЫТУ ЖОЛДАРЫ
49
3.1 ҚР.дағы аймақтарға инвестицияларды тартуды мемлекеттік қолдау бағыттары 68
3.2 Инновациялық қызметті мемлекеттік реттеу тетіктерін дамыту
80



ҚОРЫТЫНДЫ


83


ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

86
Зерттеу жұмысының сипаттамасы. Зерттеу жұмысы бүгінгі таңның, біздің мемлекетіміздің басты саясаты «Қазақстан – 2030» стратегиялық жоспары аясындағы – 2030 жылға қарай Орталық Азия Барысына айналуға байланысты басты стратегиялық дамудың бірі – инвестициялық саясаттың аспектілерін айқындау. Яғни, инвесторларды мемлекеттік қолдаудың шаралары мен оларға мүмкіндіктерді оңтайландырудың бағыттарын талдауға өзіндік обьективті пікірлерді нақты көрсету. Осы еңбек мазмұнында инвестиция түсінігі мен түрлері, егемендік алғаннан бері мемлекетіміздің инвестициялық саясаты, инвестициялық саясатты реттеудің құқықтық негізі, Қазақстан Республикасының инновациялық әлеует саясаты аясында инвестициялау бағдарламаларының құқықтық мәселелері, инвестициялық қызметті мемлекеттік қолдаудың құқықтық негіздері, инновациялық әлеует саясаты аясында инвестициялық қызметті қолдау, осы саясат негізінде жүргізіліп жатқан жобаларды талдау қарастырылған.
Зерттеу жұмысының өзектілігі. Мемлекеттің дамуы оның экономикасына байланысты. Сол экономиканы қалыптастыруда мемлекетіміз әр түрлі іс – шаралар жүргізуде. Соның ең бастысы «Қазақстан – 2030» стратегиялық жоспары. Осы жоспарда жеті басым бағыт көрсетілген. Соның бірі –“Шетел инвестициялары мен ішкі жинақталымдардық деңгейі жоғары ашық нарықтық экономикаға негізделген Экономикалық өсу.Экономикалық өрлеудің нақтылы, тұрлаулы және барған сайын арта түсетін қарқынына қол жеткізу”.
Мемлекетіміз алдына қойған жоспарды орындау үшін көптеген жобаларды іске асыруы қажет. Ал, жобаларды іске асыру үшін қаражат қажет. Біздің мемлекетіміз осы жобалардың барлығын жүзеге асыруға қаражатты бюджеттен шығара алмайтыны анық. Яғни, қазіргі таңда жобалардың барлығын уақытылы қаржыландыруға қаражат жоқ. Осыны негізге ала отырып, мемлекетіміз инвесторларды қолдауды жүзеге асыруда. Инвесторларды қолдау біздің мемлекетіміздің дамуына үлес қосатыны анық. Осыған байланысты инвесторларды мемлекет өз дәрежесінде қолдауы қажет. Осы қолдауды дұрыс, заман талабына сәйкес, тұрақты түрде жүзеге асыру біздің мемлекетіміздің дамуының кепілі болатыны анық. Осы мәселені түпкілікті зерттеген ғалымдардар қатары аз. Ал, қазіргі таңда жүріп жатқан инновациялық әлеует саясаты осы инвесторлардың қаражатына мұқтаж. Осы саясат аясында инвесторларды қолдау өте маңызды мәселе болып табылады.
1. Қазақстан Республикасы “Инвестициялар туралы” заң 2003 жылы 8 қаңтар №373-11 шыққан, кейіннен 2008 жылы 4 мамыр №48, және 2009 жылы 31 қаңтар №125 өзгертулермен.
2. “Тікелей инвестицияларды мемлекеттік қолдау туралы” 1997 жылғы 28 ақпандағы Қазақстан Республикасының Заңы.
3. “Қазақстан инвестициялық қоры туралы” 2004 жылғы 6 шілдедегі N 575 – II Қазақстан Республикасының Заңы (2009.07.07. берілген өзгерістерімен).
4. “Инвестициялық қорлар туралы” 2004 жылғы 7 шілдедегі № 576-II Қазақстан Республикасының Заңы (2012.13.02. берілген өзгерістер мен толықтыруларымен).
5. С.П.Мороз. Кәсіпкерлік (шаруашылық) құқық. “Бастау” баспасы. Алматы 2012 жыл. 172–201 бет.
6. Қазақстан Республикасының Бюджет кодексі.Қазақстан Республикасының 2011 жылғы 4 желтоқсандағы N 95 – IV Кодексі.
7. С.П.Мороз. Инвестиционные право. Учебное пособие. Юрист 2010.124–141c.
8. Н.Ш.Әлжанова. Инвестициялық жобалау. Алматы “Қазақ университеті” 2009 жыл.23,38 бет.
9. Қазақстан Республикасы мен Еуропа Инвестициялық Банкi арасындағы Қазақстан Республикасында Еуропа Инвестициялық Банкiнiң қызметiн реттейтiн негiздемелiк келiсiмге қол қою туралы.Қазақстан Республикасы Президентiнiң 2013 жылғы 6 сәуiрдегi № 963 Жарлығы
10. Я.Әубәкіров. К.Нәрібаев. М.Есқалиев. Е.Жатқанбаев. Е.Байжұмаев. С.Досқалиев. Ж.Жәйшібеков. Экономикалық теория негіздері. Алматы “Санат” 1998 жыл.
11. Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы
12. (Салық кодексі). Қазақстан Республикасының 2011 жылғы 10 желтоқсандағы заңы. (2011.01.01. берілген өзгерістерімен және толтырумен)
13. С.М.Найманбаев. Салықтық құқық. Алматы “Жеті Жарғы” 2013 жыл.124–131 бет.
14. «Вестник Налоговой службы РК» ведомствалық басылымының 2012 жылғы 1– інші саны.
15. “Қазақстан - 2030”.1997 жылдың қазан айының 10 – ындағы Президенттің жолдауы.
16. Қазақстан Республикасындағы кеден ісі туралы: ҚР 2013 ж. 30 маусымдағы N 296 – IV кодексі.
17. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы 1995 жыл 30 наурыздағы заңы.
18. Қазақстан Республикасының Президенті 2001 жылғы желтоқсанда бекіткен Қазақстан Республикасының 2013 жылға дейінгі стратегиялық даму жоспары.
19. Қазақстан Республикасының Үкіметінің 2013 жыл 23 – і ақпанындағы үдемелі индустриялық-инновациялық дамуының 2013 - 2014 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы.
20. Қазақстан Республикасы Президентінің 2013 жылғы ақпанның 1-індегі №922 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының 2020 жылға дейінгі Стратегиялық даму жоспары.
21. 2010 ж. 12 қаңтардағы № 224-III ҚР Жеке кәсіпкерлік туралы Заңы (2012.20.02. берілген өзгерістер мен толықтыруларымен).
22. Қазақстан Республикасының Стратегиялық жоспарлау жөнiндегi агенттiгi туралы ереже . ҚР Президентінің 1997 жылғы 24 наурыздағы N 3423 Жарлығы.
23. Қазақстан Республикасы Конституциясы. 1995 жылғы 30 тамызда республикалық референдумда қабылданды.Республикалық референдум нәтижесі жарияланған күні, яғни 1995 жылғы 5 қыркүйекте күшіне енді.
Қазақстан Республикасының 1998 жылғы 7 қазандағы Заңымен, Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 21 мамырдағы Заңымен, Қазақстан Республикасының 2011 жылғы 2 ақпандағы Заңымен өзгерістер мен толықтырулар енгізілген. 8 – бап.
24. «Эк. Мем. Рет. өзекті мәселелері » Ихданов, Орманбеков: Алматы-2002
25. «Гос. рег. условиях Казахстана » Мамыров: Алматы -1998
26. «Гос. и бизнес » Мамыров, Брузатый: Алматы-1999
27. «Қ. Р. Индустриялды – инновациялық дамуының 2003-2015 ж. арналған стратегиясы » :Астана-2003
28. Қазақстан-2030" даму стратегиясы.
29. 2. Қазақстан Республикасының әлеуметтiк-экономикалық дамуының индикативтж жоспары туралы. 2000 жылдың 15 мамырдағы Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң N722 Қаулысы.
30. Қазакстан Республикасының әлеуметтiк-экономикалық дамуының индикативтiк жоспарын жасау ережелерiн бекiту туралы 2000 жылдың 3 наурыздағы Қазақстан Республикасы Үкiмiнiң N432 Каулысы.
31. Құрманбаев С.Қ Муниципалдылық менеджмент Алматы 2000.
32. Ихданов Ж., Орманбеков Э. - Экономиканы мемлекетiк реттеудiң өзектi мәселелерi. Алматы; Экономика, 2002.
33. Коньюнктурные обследования. Агентство по статистике и анализу РК - 2003 - январь.
34. Казахстан 1991-2001 годы: Информационно-аналитический сборник. Агенства РК по статистике – Алматы: Экономика.
35. Бочаров В. В. Инвестиции: Учебник /В. В. Бочаров. – СПб.: Питер, 2009. – 384 с.
36. Деева, А.И. Инвестиции: учебное пособие / А.И. Деева. – М.: Изд-во «Экзамен», 2009. – 436 с.
37. Ивашковский С.Н. Экономика: микро и макроанализ: учеб.-практ. пособие / С.Н. Ивашковский. – М.: Дело, 2009. – 360 с
38. Игонина Л.Л. Инвестиции: Учеб. пособие / Л.Л. Игонина; Под ред. В.А. Слепова. – М.: Юристъ, 2012. – 480 с.
39. Инвестиции: учебное пособие / Под ред. В.В. Ковалева.- М.: Проспект, 2008. – 360 с.
40. Инвестиции: Учеб. пособие /Под ред. М.В. Чиненова. – М.: КноРус, 2011. – 368 с.
41. Меркулов, Я.С. Инвестиции: учебное пособие /Я.С. Меркулов.- М.: ИНФРА-М, 2010. – 420 с.
42. Нешитой, А. С. Инвестиции: Учебник/А.С. Нешитой. – 6-е изд., перераб. и испр. – М.: Издательско-торговая корпорация «Дашков и К0», 2010. – 372 с.
43. Хазанович Э. С. Инвестиции: Учеб. пособие / Э. С. Хазанович. – М.: КноРус, 2011. – 320 с.
44. Янковский К. П. Инвестиции: Учебник / К. П. Янковский. – СПб.: Питер, 2012. – 368 с.
45. Разживина Д.О. Некоторые вопросы совершенствования бюджетного процесса /Д.О. Разживина, А.А. Бовин// Сибирская финансовая школа. – 2011. – № 2. – С. 8-12
46. Свиридов, О.Ю. Финансы: учеб. пособие [Текст] /О.Ю. Свиридов. – М.: ИКЦ «МарТ», 2009. – 480 с.
47. Финансовый менеджмент: учеб. [Текст]/под ред. проф. Е.И. Шохина. – М.: КноРус, 2008. – 408 с.
48. Финансы денежное обращение и кредит: учеб. пособие[Текст]/ Под ред. В.К. Сенчагова, А.И. Архипова.- М.: Проспект, 2009.-650с.
49. Финансы, денежное обращение и кредит: учеб. пособие [Текст]/ Под ред. Н.Ф. Самсонова.- М.: ИНФРА-М, 2009. – 236 с.
50. Финансы, денежное обращение и кредит: учеб. для вузов [Текст] / Под ред. М.В. Романовского, О.В. Врублевской. – M.: Юрайт-М, 2009. – 450 с.
51. Финансы: учеб. [Текст] / Под ред. А.Г. Грязновой, Е.В. Маркиной. – M.: Финансы и статистика, 2011. – 504 с.
        
        Глоссарий
Инвестиция – лизинг шартын жасаған кезден ... ... ... сондай – ақ оларға құқықтарды қоса алғанда, заңды тұлғаның
жарғылық капиталына инвестор ... ... ... ... ... ... тауарлардан басқа) немесе кəсіпкерлік қызмет үшін пайдаланылатын
тіркелген активтерді ұлғайту, сондай – ақ ... ... ... ... жəне ... ... активтері.
Инвестор – инвестициялық қызметті жүзеге ... жеке және ... ...... ... ... процесімен
байланысты кәсіпкерлік қызмет.
Салық – мемлекет тарапынан біржақты шығарылған заңдардың негізінде,
Республикалық немесе жергілікті бюджетті ... ... ... ... ... ...... және жеке тұлғалардан айқындалған
мөлшерде, белгіленген мерзімде, сондай – ақ ... ... ... ... ... ... ... органдарының) қарамағына
алынатын жекелей – баламсыз, қайтарымсыз, ақшалай міндетті төлем.
Экономика – қоғамның шаруашылық ... ... ... өндiрiс,
үлестiрiлу, айырбас және тұтынуды қатынастардың жиынтығы.
Инновация – бұл процесстердiң тиiмдiлiгiнiң сапалы өсуi немесе нарық
қажеттi өнiм ... ... ... ... Адамның зияткерлiк
қызметi, оның қиялы, творчестволық процесс, ашулар, өнертабыстар және
рационализация түпкi ... ... ... ... ... ... ... немесе өндiрiстiк жүйелердiң ... ... өнiм ... жою базарға болып табылады.
Преференция – мемлекеттің кәсiпорындарға және ... өз ... ... ... ... ... мақсатындағы жеңiлдiктер және
басымдылықтар,артықшылықтар беруі.
Индустрия – жұмыс саласы, өндірісті ... ...... өз ... мен ... іске ... қамтамасыз етуге арналған орталықтандырылған ақша қоры.
Бюджеттік инвесторлар – бюджеттен қоса қаржыландыру ... ... ... ... ... іске асыру арқылы
заңды тұлғалардың жарғылық капиталдарын қалыптастыру және ұлғайту,
мемлекеттің ... құру ... ... ... ... ... республикалық немесе жергілікті бюджеттен қаржыландыру.
Бюджеттік жоба - белгілі бір уақыт ... ... ... ... іске ... және аяқталған сипаттағы жаңа ... ... не ... ... ... ... іс ... жиынтығы.
МАЗМҰНЫ
| | | ... |3 ... ... ... ... | |
| ... ... ҚАЛЫПТАСТЫРУДЫҢ | |
| ... ... |6 |
| |1.1 ... ... инвестициялық-инновациялық | |
| ... ... мәні мен рөлі |13 |
| |1.2 ... ... инвестициялық-инновациялық әлеуетін | |
| ... ... ... |17 |
| |1.3 ... аймақтық инвестициялық-инновациялық әлеуетін | |
| |қалыптастыру және ... ... ... ... |
| | |23 ... ... РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ИННОВАЦИЯЛЫҚ ӘЛЕУЕТ САЯСАТЫ | |
| ... ... ... ... ТАЛДАУ |24 |
| |2.1 ... ... ... ... ... | |
| ... ... бағдарламаларының құқықтық мәселелері | |
| | |29 |
| |2.2 ... ... ... ... | |
| ... әлеуетін жүргізу | |
| ... |35 |
| |2.3 ... ... ... ... инвестициялық | |
| ... ... |40 |
| |2.4 ... ... инвестициялық - инновациялық | |
| ... ... ... қалыптастыру және пайдалану| |
| ... |49 ... ... РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ АЙМАҚТАРДЫҢ | |
| ... ... ... ... |49 |
| |3.1 ... ... ... тартуды мемлекеттік |68 |
| |қолдау бағыттары | |
| |3.2 ... ... ... ... ... | |
| ... |80 |
| | |
| | |
| | ... |83 |
| | |
| | ... ... ... |86 ... ... ... ... ... ... таңның, біздің
мемлекетіміздің басты саясаты ... – 2030» ... ... – 2030 ... ... ... Азия Барысына айналуға байланысты
басты стратегиялық дамудың бірі – ... ... ... ... ... мемлекеттік қолдаудың шаралары мен оларға
мүмкіндіктерді оңтайландырудың ... ... ... обьективті
пікірлерді нақты көрсету. Осы еңбек мазмұнында инвестиция түсінігі мен
түрлері, егемендік алғаннан бері ... ... ... ... ... құқықтық негізі, Қазақстан Республикасының
инновациялық әлеует ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік қолдаудың құқықтық
негіздері, инновациялық ... ... ... ... қызметті
қолдау, осы саясат негізінде жүргізіліп жатқан ... ... ... ... ... дамуы оның экономикасына
байланысты. Сол экономиканы қалыптастыруда мемлекетіміз әр ... іс ... ... ... ең ... ... – 2030» ... Осы жоспарда жеті басым бағыт көрсетілген. Соның бірі –“Шетел
инвестициялары мен ішкі ... ... ... ашық ... ... ... өсу.Экономикалық өрлеудің нақтылы,
тұрлаулы және барған ... арта ... ... қол ... ... қойған жоспарды орындау үшін көптеген жобаларды
іске асыруы ... Ал, ... іске ... үшін ... ... ... осы ... барлығын жүзеге асыруға қаражатты бюджеттен
шығара алмайтыны анық. Яғни, ... ... ... барлығын уақытылы
қаржыландыруға қаражат жоқ. Осыны негізге ала отырып, ... ... ... ... ... ... біздің
мемлекетіміздің дамуына үлес қосатыны анық. Осыған байланысты инвесторларды
мемлекет өз ... ... ... Осы қолдауды дұрыс, заман талабына
сәйкес, тұрақты ... ... ... ... ... ... кепілі
болатыны анық. Осы мәселені түпкілікті зерттеген ғалымдардар қатары аз. Ал,
қазіргі таңда ... ... ... әлеует саясаты осы инвесторлардың
қаражатына мұқтаж. Осы саясат аясында инвесторларды қолдау өте ... ... ... ... ... ... ... инвестициялық-
инновациялық әлеуетін зерттеу, осыған байланысты кейбір мәселелер кешенді
түрде зерттелмеген. Сонымен ... ... ... мен ... жеңілдіктері әлі толығымен зерттелмеген.
Зерттеу жұмысының ғылыми – ... ... ... ... ... әсер ететін заңдары мен экономика
және заң саласында еңбек етуші ғалымдардың еңбектері құрайды.
Қазақстан ... ... ... пайда болған
инвестициялық құқық ғылымындағы мәселелерді зерделеуге жоғарыда арналған
дипломдық жұмыстың өзектілігі даусыз. Онда ... ... ... және құқықтық дамуына өз ... ... де ... ... ... ... отырған зерттеу жұмысының қажеттілігі уақыт
талабынан туындап отырған, яғни ... ... ... ... болады.
Зерттеу жұмысының мақсаты. Қазақстан Республикасының ... оның ... ... ... ... зерттеу.
Зерттеу жұмысының міндеттері. Қойылған зерттеу мақсатына байланысты
дипломдық жұмыс келесі міндеттерді шешуге бағытталған:
- Қазақстан ... ... ... ... инвестициялық саясатты мемлекеттің тікелей және жанама қолдауын
зерттеу;
- инновациялық әлеует саясаты ... ... ... ... ... ... ... саясаты аясында жүзеге асырып ... ... ... ... ...... ... Диплом жұмысы
Қазақстан Республикасының заңдық күші бар, қолданыстағы заңнамаларының және
отандық экономика және заң ... ... ... Диплом
жұмысының алдына қойылған міндеттерге жету үшін жалпы диалектикалық,
танымдық, ... ...... және ... да әдістер
қолданылған.
Зерттеу жұмысының нысаны Аймақтық ... ... ... ... ... ... саясаты аясында
инвестициялық ... ... ... ... негізі.
Зерттеу жұмысының тәжірибелік маңызы. Зерттеудің тәжірибелік маңызы
төмендегілерден құралады:
- жасалған тұжырымдар, ... мен ... ... ... жетілдіруге негіз болады;
- инвесторларды қолдауды жетілдіру;
- аймақтық инвестициялық-инновациялық әлеуетін дұрыс ... ... ... ... нормативтік базасын Қазақстан Республикасының
Конституциясы, аймақтық инвестициялық-инновациялық әлеуетіне ... ... әсер ... ... ... заңдар, Салық
кодексі, Бюджет кодексі, стратегиялық жоспарлар құрайды.
Зерттеу жұмысының құрылымы мен көлемі. Дипломдық жұмыс кіріспеден, ... алты ... ... ... қысқартулардың
тізімі және пайдаланылған нормативтік – құқықтық актілер мен әдебиеттер
тізімінен тұрады.
Зерттеу жұмысының ... ... ... ... ... ... түйіндері дипломдық жұмыстың алдына қойған мақсаты ... ... әрі ... ... ... ... ... жүргізіліп жатқан жобаларды орындаудағы
қаражаттың қандай жағдайда, қалай орын алып отырғанын қарастырып ... ... ... аясында мемлекеттің инвесторларды қосымша
қолдау көрсетуіне талдау жасалды. Мемлекеттің инвесторларды ... ... ... ... ... ... ... индустрияландыру саясаты
аясында өзгерістерге ұшырап жатқан қолдаударға талдау жасау.
1. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ аймақтарының ... ... ... ... ... ... ... әлеуетін
қалыптасуының мәні мен рөлі
Инвестиция – Қазақстан экономикасының нарықтық экономикаға өтуі
кезінде ... ... жаңа ... ... жоспарлау жүйесінің
шеңберінде “жалпы капиталдық салынымдар” деген түсінік қолданылатын, осы
түсінік бойынша жаңа құрылыс пен ... ... ... ... ... ... мен ... қайта қамтамасыздандырылуына
(өндірістік капиталдық ... ... үй мен ...... ... емес ... салымдар) жұмсалатын барлық қаржылық
құралдар түсіндірілетін еді.
«Инвестиция» термині латынның ...... ... ... ақша ... мақсатты банкілік салымдар, пайлар, акциялар
және де басқа да құнды ... ... ... ... соның ішінде тауар белгісіне, пайда табу мақсатында
кәсіпкерлік ... ... ... ... ... кез ... мүлік немесе мүліктік құқықтар ретінде анықталады және
осының бәрі – пайда табу мен ... ... ... жету ... ... инвестициялық түсінігі нарықтық тәсілге жақын келеді.
Келтірілген анықтамалар ... және ... ... ... ... айырмашылықты көрсетеді. Ресурстардың
бөлінуі ... ... ... ... бір ... ... асады, ал
инвестицияландыруды қаржылық және басқа түрлері бар екені бәрімізге мәлім.
Жоспарлық экономика жағдайында инвестициялар ағымдағы шығындардан тек ... ... ғана ... ... түрінде көрінеді. Экономика
ғылымы мен тәжірибесі капиталдық салынымдар инвестицияның синонимі емес
екенін, берілген терминдер ... емес ... ... ... ... ... инвестиция түсінігі әлдеқайда кең [1, 65 б].
Қазақстан Республикасының “Инвестиция ... ... ... – лизинг шартын жасаған кезден бастап қаржы лизингі ... – ақ ... ... қоса ... ... ... ... инвестор салатын мүліктің барлық түрлері (жеке тұтынуға арналған
тауарлардан басқа) немесе кəсіпкерлік қызмет үшін ... ... ... сондай – ақ концессионердің (құқық ... ... ... жасаған жəне алған тіркелген активтері [2, 98
б]. Инвестиция – бұл ақшаны, оның сақталуына немесе ... ... ... оң ... қамтамасыз етуге үміт арта отырып, ... кез ... ... Бос ақша ... ... ... ... қолма – қол ақшаның құнын инфляция жеп қоюы мүмкін және ол ешқандай
да табыс ... ... ... ... ... әр түрлі нысандары бар: құнды қағаздар мен жылжымайтын
мүлікке; қарыздық міндеттемелерге; опциондар мен ... ... ... тәуекелмен; қысқа немесе ұзақ мерзімге; тікелей және жанама.
Инвестициялардың белгілері.
Инвестицияларды ... кез ... түрі деп ... ... отырып,
инвестициялар ретінде қарастырылуы үшін, ол құндылықтар иеленуге тиіс
белгілерді тұжырымдап алған жөн. ... ... және ...... жеке ... ... ... немесе рухани игіліктер
құруға бағытталуы болып табылады. Бұл белгі кәсіпкерлік нысандарына немесе
қызметтің ... ... ... ... ... жұмсалуынан
көрінеді. Мысалы, егер берілетін тауар құрал – жабдық немесе инвестициялық
қызметті жүзеге ... ... ... ... арналған
материалдар болмаса, шетелдік тауар кредиттері инвестициялар санатынан
шығарылуға тиіс; бұл жағдай ресми ... ... ... ... елімізге
берілетін гранттар шегінде келіп түсетін қаражаттарға да қатысты.
Келесі белгілер инвестициялардың кәсіпкерлік ... ...... пайда (табыс) табу мақсатында салынады және ... ... ... және өзі тәуекелге бара отырып жүзеге асырады. Бұл ... ... ... ... ... ... ... әрекет ететіндігімен және бастамашылығымен сипатталатынын айрықша
атап өту қажет, бірақ қызметтің бұл ... бір – ... ... ... де ... ... ... кәсіпкер мәртебесін иеленуі де,
иеленбеуі де мүмкін.
Ендігі жерде, инвестициялардың ерекше белгісі – ... ... ... қысқа мерзімге арналатыны да ... ... ... ... ... ұзақ мерзімді болатыны. Уақыттың
белгілі бір ұзақтығы инвестицияларды ... ... ... ... [1, 181-182 ... әр ... ... ерекшеліктерін анықтаудың және
оларды жіктеудің үлкен ... және ... ... бар, ... ... ... ... және инвестициялық заңдарды ары қарай
жетілдіруге ... ... ... ... ... ... ... ең кең тарағанына тоқталатын болсақ, олар төмендегідей:
1) инвестициялардың түрлері;
2) ақша құралдарын салу объектілері;
3) инвестицияландыруға қатысу ... ... ... ... ... ... ... түрлері;
7) тәуекел дәрежесі;
8) ұдайы өндіріс түрлері;
9) субъектілік белгісі бойынша.
1.Инвестициялардың түрлерін былайша топтаймыз:
- ақша ... ... ... ... және ... да ... ... және жылжымалы мүлік;
- авторлық құқықпен, ... және ... да ... байланысты мүліктік құқықтар;
- жерді, суды, ресурстарды, үйлерді пайдалану құқығы және басқа ... ... ... да бір өндірісті (бірақ патенттелген «ноу – хау» емес)
ұйымдастыруға қажетті ... ... ... өндірістік тәжірибе ретінде
рәсімделген техникалық, технологиялық, коммерциялық сауаттылық.
2. Құралдардың салыну объектілері бойынша:
- ... ... ... ... ... активтерге
салынуы. Нақты ... – ол ... ... салынған
инвестицияларнемесе материалдық өндіріс саласындағы ... ... ...... ... дамуына, өндірістің тиімділігін
көтеруге, құрал – жабдықтарды ауыстыруға және т.б. мақсаттарға ... ... емес ...... ... ... құны, жарнамаға және кадрларды дайындауға кеткен шығындар;
- қаржылық инвестициялар немесе ... ... ... ... ... – депозиттер, құнды қағаздар (оның ішінде ... ... ... ... ... және ... банктық
салынымдар.
Басқа әдебиеттерде, инвестициялардың мақсатына байланысты деп 2–ге
бөліп қарастырады:
1.Капитал тудырушы инвестициялар – ол ... және ... ... ... ... оның өсіміне бағытталған инвестициялар.
Басқаша айтқанда, бұл олардың ... ... ... ... инвестициялар капитал тудырушы болып табылады, яғни пайда
немесе ... ... ... ... ... ... ... Зияткерлік инвестициялар – ол ... ... ... сондай –ақ олардың біліктілігін көтеруге, ғылыми зерттеулер
жүргізуге және т.б. мақсаттарға бағытталған ... ... ... зияткерлік инвестициялардың ең көп тараған түрлері жоғары білім алу
үшін берілетін мемлекеттік және жеке кредиттер болып ... ... ... “әлеуметтік инвестициялар” ұғымына дейін ... ... екі ... да ... ... ... сала ... және негізгі мақсат ретінде әлеуметтік оң ... қол ... (бұл ... бір мезгілде пайда немес табыс табу ... ... ... ... ... қатысу сипаты бойынша инвестициялар
келесі түрлерге ... ... ... ... бұл ... инвестицияландыру және ақша
құралдарын салу объектісін таңдауда ... ... ... қажет
етіледі. Сонымен қатар инвестор инвестициялық циклдердің барлық ... оның ... ... ала ... ... ... ... жобалау мен тұрғызуға, дайын өнім
өндірісіне. Халықаралық валюта қорының ... ... егер ... ... капиталының кем дегенде 25%-ы шетел инвестордың
меншігінде болса, онда ... ... төте ... ... АҚШ, РФ заңдары бойынша жарғылық капиталдың ... ... ... 10% - дан кем ... ЕО ... – 20 - 25%, ... және Жаңа Зеландия елдерінің заңымен - 50%[3, 87 б].
- жанама (қоржындық), бұл ақша құралдарын өз ... ... ... және аккумуляцияландыратын түрлі қаржылық делдалдар
арқылы (инвестициялық ... және ... ... асырады. Мұндай
делдалдар инвестицияландыру объектілерін ... ... ал ... ... арасында бөледі. Тұтас басқарылатын құнды қағаздарға
салынатын салынымдарды ... деп те ... ... ... ... инвестицияларды мынадай 3
түрге бөлуге ... ... ... ... ... бір жылдан аспайды (қысқа мерзімді
депозиттік салымдар, жинақ сертификаттар);
- ... ... ... 5 ... ... ұзақ ... 5 ... астам.
Мемлекеттік эмиссиялық бағалы қағаздар әрекет ету мерзімі бойынша ... ... ... ... мерзімді, 1жылдан 10 жылға дейінгісі ... ал 10 ... ... ұзақ ... деп ... Меншік түрлері бойынша инвестициялар мыналарға бөлінеді:
- азаматтардың, мемлекеттік емес меншік ... ... емес ... жеке ақша ... ... ... ол ... деңгейдегі кәсіпорындар мен
мекемелердің бюджет көздерінен қаржыландырылады.
Мемлекеттік инвестициялардың жеке инвестициялардан ... ... ... ... бюджеттік қаражат болып
табылады;2) мемлекеттік инвестициялар қайтарымдық және ақылы түрде жүзеге
асырылады;3) ... ... ... ... ... ... ... сипатталады;4) мемлекеттік
инвестициялардың көлемі мен мөлшері ... ... ... ... ... мақсатты пайдаланылуына мемлекет
бақылау жасайды;6) мемлекеттік инвестициялар мемлекеттік қазына мүлкімен
қамтамасыз етіледі. Ал, жеке ... ... ... ... ... олардың көлемдері мен мөлшерлерін инвестордың
өзі белгілейді, ал мемлекет ... ... ... ... оның ... мемлекеттік органдардың да қол сұғуынан
қорғауды қамтамасыз етеді.
6. Инвестордың қатысу түріне байланысты:
- ... ... ... ... жартылай қатысу немесе
шаруашылық жүргізіп отырған кәсіпорындардың бір бөлігін ... ... ... үлестік қатынас);
- инвестор толық иеленетін кәсіпорындарды құру немесе шаруашылық
жүргізіп жатқан ... ... ... ... ... ... мүлікті акция, облигациялар арқылы
немесе басқа да құнды қағаздар түріне алу;
- табиғат ресурстарын ... ... ... ... басқа да
мүліктік құқықтарға концессия алу.
7. Тәуекел дәрежесі бойынша:
- тәуекелі аз ... Ол ... бір ... табу мүмкіндігінің
жоғары дәрежесін негізге ала отырып, қауіпсіз деп ... ... ... ... ... байланысты, инвестициялардың басқа
түрлерімен салыстырғанда, олардың табыстылығы төмен (дамыған ... ... ... ... жетекші және беделді компаниялардың
акцияларына салынған салымдар).
- тәуекелі жоғары ... Ол ... бір ... ... ... ... негізге ала отырып, алыпсатарлық деп танылған
инвестициялар. Инвестициялау және алыпсатарлық – бұл, ... ... ... ... ... біріне қарама– қайшы екі кереғар түсінік.
Халықаралық ... ... ... ... ... ... жорамалды және күтілетін нәтижесіне ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздардың құны орнықты
болып қала береді және олар табыс әкеледі ... ... ... ... алып ... ... ... жоқ. Алыпсатарлық инвестицияларды
жүзеге асыру барысында тәуекелдік жоғары болып тұрғанда, көбірек ... ... ... 109 ... ... ... ... тобының тікелей инвестициялық
жобасының бағыттарын көре аламыз.
|Елдер тобы ... ... |
| |3456 |3541 ... әлем | | ... ... ... |3192 ... елдер | 1044 |342 |
| | | ... және ... | 62 |6,7 ... ... | | ... ... тобының тікелей инвестициясының көлемі-2011 жылғы есеп
бойынша (жобалар саны)
Тікелей инвестицияның халықаралық қозғалысының көлемі жөнінде келесі
мәліметтер сипаттайды. 1997 ... 400,5 ... ... ... ... ... долл )- ... дамыған елдер, 48,9 млрд. долл.-
дамушы елдер (оның ішінде 45,3 ... ... ...... үлесіне ) және
18,4 млрд. долларға жуығы- Орталық және Шығыс Еуропа (Ресейді қоса ) ... ... ... ... және оны іске ... Трансұлттық
корпорациялар “үштікке “ (АҚШ, Еуропа Одағы және Жапония) шоғырланған.
Шетелдік тікелей инвестицияның өсу ... және ... ... ... ... ... капитал жылжуының негізгі қатысушылары жеңілдікті
инвестициялы ... ... ... емес,нарықтық үдерістер
белсенді дамыған ... ... Бұл ... ... жатады: бәсекенің
қысымы, жаңа технологиялар , ... , ... ... ... инвестициялар келуіне белсенді әсер ететін ... ... ... ... : ЕО, НАФТА, АСЕАН, АТЭС,МЕРКОСУР. Себебі, олар бизнестің
ғаламдануына,барлық деңгейде салыстырмалы инвестициялық режим әзірлеу ... ... ... ... ... ... инвестиция тарту бағдарламасына
сәйкес , «1999-2000» жылдардағы Қазақстанға шетелдік инвестицияны ... « ... ... сараптай келе, еліміз экономикалық
секторға шетелдік инвестицияны тартудың тиімді аймағы ... ... ... Бұл пікірді шетелдік экономика сарапшылары да қуаттайды.
1993-2001 жыл аралығындағы ... елге ... ... ... ... ... 16.98 млрд. АҚШ долларын құрайды . 1999 жылы
экономикамызға қозғау салған шетел инвестициясының жалпы ... , ... АҚШ ... тең келіп, 1998 жылға қарағанда 1.5 ... ... Ал , 2000 жылы 1999 ... салыстырғанда оның көлемі 49 пайызға
өскені , яғни 2.75 млрд. АҚШ долларына ... ... ... ... ... « тайқазанына» келіп түсуі және оның ... ... ... ... ұнай ... ... 2001 жылы
шетелдік инвестицияның көрсеткіші , мамандар есептеуінше, 4.41 млрд.
Инвестициялармен байланысты тәуекел немесе белгісіздік ... ... ... ... ... факторларға тәуелді.
Инвестицияландыру аяқталғаннан кейінгі кәсіпорынның жұмыс ... ... ... ... және ... масштабы мен оның
мақсаттарына тәуелді, сондықтан қауіптіліктің дәрежесі ... ... ... шеше ... ... ... (жаңа өнім түрін құру, ... ... сату ... ... ... ... және т.б.). ... бағалау критерийлері мыналар болуы мүмкін:
- барлық ... ... ... ... ... орын ... жоба іске асқаннан кейін пайданы ғана емес, жалпы есептемелік
табысты ... ... ... дағдарысты болып табылады;
- барлық активтерді жоғалту мүмкіндігі және инвестордың банкротқа
ұшырауы ... ... ... ... алып қарағанда, егер бағалы қағаздардың ... ... ... онда ... кәсіпорындардың бағалы қағаздарына
инвестициялар салудың жеткілікті дәрежеде тәуекелді іс ... ... ... ... ... ... және ... институттарына
деген орнығып қалған сенімсіздігін жою үшін, көп жылдар бойы адалдықпен тер
төгіп, қызмет ету тиіс[5, 211 ... ... ... ... ... жаңалық ашуға
және өнертабыстарға кредит беруге және қаржыландыруға байланысты венчурлік
операциялар аса тәуекелді болып саналады. Тәуекелдіктің ... ... ... ... ... мемлекеттерде ,ғылым мен техниканың
дамуына септігін тигізеді, бірақ бұл, негізінен, іргелі ғылымның ... ... ... ... ... айта кету ... ... өндіріс инвестицияның келесі түрлерінің бірінде жүзеге ... жаңа ... және ... ... жоба ... іске асып
жатқан жаңа құрылыстар немесе кәсіпорындардың, ғимараттардың салынуы;
- шаруашылық жүргізіп отырған ... ...... ... ... ... жүргізіп отырған кәсіпорындардың
екінші және ... ... ... ... ... ... жаңа кәсіпорындарды салу немесе қызмет етіп ... ... ... жүргізіп жүрген кәсіпорынды қайта құру – моральды тұрып
қалған және физикалық жағынан тозған қондырғыларды ... ... ... ... ... ... ... өндірісті толық немесе
жартылай қайта жабдықтауды ортақ жоба ... ... ... техникалық қайта қамтамасыздандыру – ... ... ... өндірісінің техникалық – экономикалық
деңгейлерін арттыруға ... шара ... ... Субъектілік белгісі бойынша инвестиция 2 түрге бөлінеді:
- ... ... және ... ... ... ... ортақ белгісі
болып мынадай ұстаным танылады: инвестициялар инвестордың елінде немесе
басқс бір елде жүзеге ... ... ... ... ... ... мемлекет жаңа инвестициялық заң қабылдаса, шетелдік
инвесторлардың келісімдерінің мерзімі аяқталғанға дейін, олардағы ... ... ... мен ... өзгеріссіз қала береді.
Ал, ұлттық инвесторлардікі өзгереді.
Инвестицияның ... ... ... ... инвестициялық
жобалау концепцияларын толығырақ түсіну үшін, жүріп жатқан процестерді жан
– жақты бағалау үшін қажет. Бұл жерде құқықтық ... да аса ... ... ... ... ... ... орнықтыру және икемді қолдану
республикада қолайлы инвестициялық жағдайды орнатуға және ... ... ... ... ... септігін тигізетіні анық
[6. 182-189,25].
2. Мемлекеттік ... ... ... жүргізуде
қолданылатын құралдар
Макроэкономикалық денгейдегі ... ... ... оның ... ... заң және ... ... органдары
арқылы іске асырылады. Аталған жоғарғы денгейде жалпы ұлттық экономика мен
әрбір аймақтың дамуы туралы шешім ... ... ;; ... ... ... ... Сонымен бірге ұлттық эконмиканы біртұтас ретінде ғана
қарастырып ... ... ... ... ... ... ... қызмет атқаратын жүйе ретінде қарастырған дүрыс. Бүл
жүйеде, нақты бір аймаққа ... ... ... ... олар ... елдің өндірістік-экономикалық мүмкіндіктерін, оның
әлемдік экономикалық кеңістіктегі ... ... және ... пен ұлттық экономиканың тұрақтылығын анықтайды. Бұл әскери-
өнеркәсіп кешені, бәсекелестік қабілетті, ғылыми ... және ... ... және ... ... және ... ... объектілердің дамуын реттеу жоғарғы денгейдегі мемлекеттік аймақтық
экономикалық саясаттың негізгі қызметі болып табылады.
Мемлекеттік аймақтық ... ... ... ... мемлекеттің аймақтық саясатын қалыптастыруда түрлі аудандар
халқының өмір сүру ... мен ... ... мүдделері
- елдің өндіргіш күштерді дамыту мен тиімдірек орналастырудың объективті
қажеттілігі.
- мемлекеттің аймақтық - экономикалық саясатын қалыптастырудың анықтаушы
факторы ретінде республикадағы ауыл шаруашылығы ... ... ... 65 ... ... ... реттеудің жалпы мемлекеттік тәсілі,
республиканың тұтастай аумағында әлеуметтік әділеттілікті қамтамасыз ... де ... Ол өз ... әр түрлі себептерден әлеуметтік
тұрғыда артта қалған аймақтар халқының өмір сүру деңгейін көтеру ... ... ... ... ... ірі үкімет шешімдерін
негіздеуді талап етеді. Мұндай бағдарламалар Қазақстанның ауылдық ... ... ... ... болатын, бірақ олардың орындалуына
кейбіреулеріне көңіл толмайды. Жоғарыдағыны жүзеге асыру үшін үш ... ... ... аударылатын төлемдер мөлшерін арттыру мақсатында
- республикалық бюджет алымдарының мөлшерін азайту;
- әр түрлі аймақтардың ... ... ашық ... ... ... деңгейінде аймақтық мәселелерді шешу кезінде әр түрлі ... ... ... ... ... ұйымдастыру.
Жоғарғы макроэкономикалық денгейдегі мемлекеттің реттеуші күші
төмендегі үш бағытта шоғырланады :
- ... ... ... - ... бағытында негізінен аймақтық экономикалық
саясатты әзірлеу мен іске асыру жауапкершілігі жүктелетін аймақтың дамуын
реттейтін ... ... мен ... ... алға ... шешудегі ұйымдық құрылымдардың өкілеттіктері мен ... ... ... ... ... сәйкес орталық
пен аймақтық мемлекеттік үкімет органдарының арасындағы ... ... ... арнайы заңдармен реттелінеді.
Жалпы аймақтық дамуды ... ... ... балансталынған
ұлттық дамуға қол жеткізуді қамтамасыз етуі, ұлттық тұтастықты нығайтуға
септігін тигізуі керек және азаматтарға олардың өмір сүру ... ... ... беруі қажет.
Мемлекеттік аймақтық дамуды қаржы-эконмикалық реттеу әлемдік
тәжірибеде ... және кең ... ... ... мен ... қарастырады. Бұл:
- жоспарлау және болжамдау,
- қаржы - несие және ... ... ... ... ... ... ... олардың әмбебаптығы мен
әсер ету көлеміне қарай екіге бөледі:
- ... бір ... ... экономикалық субъектілердің қызметіне
әсер ететін, жалпы экономикалық реттеуіштер мен макро құралдар;
- адрестік реттеуіштер мен ... ... ... ... ... микроқұралдары аймақтық
экономика субъектілер қызметіне тікелей әсер ету үшін ... ... екі ... ... ... ... ... еңбекке және капиталға.
Аймақтағы толық және тиімді жүмыспен қамтамасыз ... қол ... ... ... ... ... ... үйымдастырылады,
жүмыс орындарын қүру үшін субсидия және мақсатты несиелер бөлінеді.
Капиталға әсер етудің негізгі микроэкономикалық құралы ... ... ... ... Олар ... ... ... септігін
тигізетін нақты объектілерді инвестициялау үшін бөлінеді.
Макро және микроқұралдар орталық үкімет сияқты, ... ... ... ... тиімділігі көптеген жағдайда әртүрлі
макро және микроқұралдар бір-бірімен табысты сәйкес келетіндігіне, сондай-
ақ ... ... ... ... ... ... шекараларында Қазақстан аймақтарын
әлеуметтік-экономикалық даму денгейі бойынша бір-бірінен тез ... ... ... ... ... ... мен халықтың өмір
сүру денгейі және сапасы көрсеткіштері өте ... ... ... ... (жалпы ішкі өнім) көлемі бойынша бір адамға шақканда ең ... ... ... (581,7 мың теңге) мен ең төменгі Жамбыл ... мың ... ... ... ... 2000 жылы 11,6 ... орта айлық жалақы көлеміндегі алшақтық жоғарғы Атырау облысы мен
төменгі Алматы ... ... 3,1 есе, ... ... ... 5,4 % ... Ең ... өмір сүру
көрсеткіштерінің ауытқуы Маңғыстау облысында 134,6 % пен ... ... 72,0 % ... ... ҚР аймақтары әртүрлі белгілері бойынша топтастырылады.
2001 жылы қабылданған ҚР ... ... ... ... бойынша Қазақстан аймақтары жалпы аймақтық өнім (ЖАӨ) және
бір адамға шаққандағы өнім көлемі көрсеткіштері ... 6 ... ... ... ЖАӨ және бір ... шаққандағы өнім көлемі
көрсеткіштері ең жоғары аймақтар ... Бұл ... ... ... ... ... бар ... және Алматы қалалары.
Екінші топты көмірсутегі минералды ресурстарына бай облыстар құрайды:
Маңғыстау және Атырау облыстары. Аталған облыстар елдің өнеркәсіп ... ... ... саны жалпы халықтың 5,2 % құрайды.
Үшінші топ-табиғи минералды-шикізат ресурстарына бай және жергілікті
шикізатты пайдаланатын өнеркәсіптік ... Бұл ... ... ... ... ... облыстар ЖАӨ 26,6 % береді.
Төмендегі кестеде «Қызылорда облысының 2004-2012 ... ... және ... даму аймақтық бағдарламасы
туралы» аймақты дамытуға арналған стратегиясының жүзеге асу құралдарына ... асу ... ... құю ... ... атауы |
|I ... ... ... кластерін дамыту |«Арал – Пластик Қайық” |
|жылдар) | |МКК ... |
| | ... ... |
| | ... катерлер жасау |
| | ... ... |
| | ... ... |
| | ... ... ... | ... ... |
| | ... өсіруге жаңа |
| | ... ... |
| | | |
| ... ... |1) ... кентінде мұнай|
|II кезең (2008-2015 | ... ... ... ... | ... қалдықтарынан|
| | ... ... ... кең |
| | ... әртүрлі |
| | ... ... ... |
| | |т.б.) ... кіші ... |
| | ... ... кезең (2008-2012 |Құрылыс саласы бойынша |шыны өндіру зауыты; ... | ... ... және |
| | ... ... зауыты; |
| | ... ... ... |
| | ... |
Аймақтардағы бұл ... ... ... ... асуы нәтижесінде
ұзақмерзімдік инвестициялық салымдардың нақтылы жүзеге ... ... ... облысы 2012 жылы жоғарыда көрсетілген инвестициялық-
стратегиялық жобасының 70 пайызын қолжетімді түрде жүзеге асыра ... ... ... ресурсқа бай және біраз ауылшаруашылығында
пайдаланатын жерлері бар облыстар жатады. Бұл Ақтөбе, Қостанай, Жамбыл
және ОҚ ... ... 2 ... ... ... ... денгей
көлемінде болса, қалған екеуінде ол көрсеткіштен төмен. Олар ЖАӨ 17,2 %,
оның ішінде АШ ... 35,2 % ... ... облыстарға Батыс Қазақстан және Солтүстік Қазақстан
облыстары жатады. Бұл ... ... ... оның ... ... машина жасау дамыған және АШ ... ... жері ... ЖАӨ ... %, АШ ... ... 16,6 және өнеркәсіптік
өндірісте 4,4 % қүрайды.
Алтыншы топтағы облыстар негізінен аграрлық облыстар-Ақмола, Алматы,
Қызылорда, Халықтың табысы ең ... ... ... ЖАҚ ... %, АШ өніміндегі үлесі-27,8 %.
Аймақтарды нақты белгілері ... ... ... ... болатын бағыттарын анықтауға және олардың денгейлерін көтеру бойынша
іс-шараларды әзірлеуге мүмкіндік ... 96 ... ... ... ... ... ... потенциалды пайдаланудағы шетелдік тәжірибе
Инвестициялық қоржын ... – бұл ... ... ... яғни ... ... және мемелекеттің
шығаратын ... ... және ... да ... ... ... ... инвестициялаудың мақсаты – процент ... ... және ... өсуін қамтамасыз ету. Егерде
негізгісі ... алу деп ... онда ... жаңа ... ... ... және қауіп –
қатер жоғары құнды ... ... ... ... ... ... іс ... қалыптасса, жоғары проценттер
әкелетін болса және ... ... ... үшін ... ... ... және үстелуін қамтамасыз ... онда ... ... ... ... азғантай
тәуелділікпен және күні ... ... ... ... ... ... шығаратын, үлкен өсімділікке ие ... ... ... ... қоржынды қалыптастырудың ... ...... не бұл ... салу формасына байланысты, ... ... және ең ... ... ... ... , мүмкіншілікті барынша бірін – бірі ... ... ... ... ... ... үшін ақша ... болса да қаржы ... бір ... ... ... ... ... мұндай тұрпаты едәуір
сирек кездеседі; анағұрлым ... ... ... яғни ... ... ... ... тұратын қоржын.
Қоржынның мұндай ... ... ... ... ... ... нәтижеден тұрады.
Инвестициялық ... ... ... маңызды мезеті
қоржынды ойдағыдай басқару. ... ... ... ... ... ... істеу өнерін түсіндіреді, ... ... ... сақтау ғана ... ... ... ... да ... байланысты емес түпкілікті табыс табу.
Қағида бойынша, ... ... екі ... ... ... және пассивтік.
2012 жылы АҚШ ... ... ... ... ... ... ... қағаздарды өтегенге дейінгі кірістіліктің өсуіне,
тиісінше бағалардың төмендеуіне ... ... ... 1 ... ... 31 ... ... кезеңде
жинақтау портфелінің кірістілігі 8,89% ... ... ... 2010 ... 15 ... бастап 31 желтоқсанына дейінгі
кезеңде 9,36% ... 2012 жылы ... ... ... кірістілігі
теріс - (-) 0,48% ... ... ... ... ... ... активтерін
басқару нәтижелері оң болды. Дегенмен, 2012 жылғы кірістіліктің ең үлкен
көрсеткішіне «Ауқымды ... ... түрі ... және
«Активтерді ауқымды тактикалық бөлу» ... түрі ... ... ... қол жеткізілді. Мысалы, мандаттың
бірінші түрі бойынша кірістілік 18,54%, ал ... ... ... ... 2010 жылы 8,69% болды. «Ауқымды облигациялар» мандатының
түрі бойынша басқарылатын жинақтау портфелі активтерінің ... жылы 5,65% ... ...... ... 2-
қосымша, «Ауқымды облигациялар» ... түрі ... ... ... басқару Мандаттың осы түрі бойынша жинақтау
портфелінің активтерін басқаруды ... Банк ... те, ... ... ... компаниялар да (сыртқы басқарушылар) жүзеге
асырды. 2012 жылғы 31 ... ... ... Ұлттық Банктің
дербес басқаруындағы мандаттың осы түрі ... ... ... 65,35% ... ал осы ... ... активтерінің қалған
34,65% сыртқы басқаруда болды.
2012 жылы ... ... ... ... активтерінің
қосалқы портфелін басқарудың кірістілігі «Ауқымды ... түрі ... 65,65% ... Осы ... ... эталондық
портфелінің кірістілігі 6,21% болды.
Сөйтіп, 2012 жылы осы мандат түрін басқару нәтижесінде алынған үстеме
кірістілік (-)0,56% ... жылы ... ... «Ауқымды облигациялар» мандатының түрі
бойынша активтерін ... ... ... ... ... ... ... (-)0,54%-ға тең болды, Ұлттық Банктің
дербес ... ... ... ... (-)0,39% ќұрады.
Жинақ портфелінің «Ауқымды облигациялар» мандатының түрі бойынша
активтерін басқару. ... ... ... ... мандатының
түрі бойынша активтерін басқаруды инвестициялық ... ... ... ... басқарушылар) ғана жүзеге асырады.
Осы мандат түрі бойынша активтерді басќарудың ... ... ал ... ... 18,99% ... ... осы мандат түрі
бойынша активтерді басқарудың нәтижесі эталондық портфельге ... ... ... (-)0,45% ... ... «Ауқымды тактикалық бөлу» мандатының түрі бойынша
активтерін басқару. Жинақ портфелінің «Ауқымды тактикалық ... ... ... ... ... ... басқару жөніндегі 2
халықаралық компания (сыртқы басқарушылар) жүзеге асырады.
Бенчмарк кірістілігі 9,36% ... ... ... осы ... түрі
бойынша активтерін басқарудың кірістілігі 8,69% ... ... ... осы ... түрі бойынша активтерін басқарудың ... ... ... ... ... ... кірістілік (-)0,68%
болды.
Эталондық портфельдің кірістілігі 1 қаңтар – 31 желтоқсан аралығында
облигациялар үшін 6,21%, ал ... үшін 18,99% ... ... ... ... ... оның ... миграциясы.
Қазіргі кездегі дүниежілік шаруашылық пен халықаралық ... өте ... ... ... ... ... тауарлардың шетке шығарылуы монополиясын
шетке қарай ығыстырады. Негізінен ол ... ... ... және де сыртқы нарықтарда жеңіп алу құралы ретінде қолданылды.
Тауарлардың шетке шығарылуы қарқымен ... ... ... ... бес есе ... ... «капитал» термині өндіріс факторы ретінде ғана
емес, ... жер, ... ... және басқа да мағынада
қарастырылады.
Капиталдың шетке шығарылуы – бұл белгілі бір ұлттық айналымында ... ... ... ... ... ... ... ақша формасында
енгізу процесі.
Капитал әкетудің негізгі алғышарты белгілі бір елде ... ... ... тыс ... ... ... ... алу мақстанда ол шетелге шығарылады. Капитал ... ... ... жетпеген жағдай да іске асырыуы мүмкін. 90-ж-ң
басында әлемде артық ... ... 180 – 200 млрд долл ... ... ... ... жартысынан бастап капитал әкету үздіксіз артып келеді.
Капитал экспорты өндірісі дамыған елдерде өзінің даму ... ... ... және ішкі ... ... де ... озды капитал әкету көлемі шұғыл
артқан жағдайда оның халықаралық миграциясы күшейді.
Капиталды шетке шығаруға мүмкіндік беретін және оны ... ... ... ... ... ... ... күші ұлттық экономикалық өзара
байланысы мен өзара ... ... ... ... ... игі әсер етеді және жеделдетеді;
- капитал экспорты, әсіресе оның тікелей инвестиция нысаны ... ... ... айналдырып, халақаралық өнім шығаруды
ынталандырады;
-халықаралық өнеркәсіп ... Бұл ... ... ... қаржыландыруы. әр елдегі ... ... ... бір ... ... ... ... технологиялық
т.с.с. мамандануы арқылы арнайы экономикалық ... ... деп ... ... дамыған елдердің экономикалық саясаты, бұл саясаттың
экономикалық өсу ... ... ... ... өнеркәсіп салаларын
қоладуға, жұмыспен қамтамасыз етуге бағытталған;
- дамушы елдердің экономикалық бағыты, бұл дамушы ... ... ... ... ... ... ... шеңберінен» шығуға ұмтылыстары дәрежесін көрсететін бағыт;
- экологиялық фактор. Экологиялық ... ... ... ... ... ... өнеркәсібі дамыған елдерден
дамушы еледрге қарай көшуге тырсады;
- капиталдар тасқынын реттейтін және ... ... ... да рөлі маңызды.
Әлемдік тәжірбиеде капиталдың орын ауыстыруы мен ... ... ... ... жүргізіледі.
Капиталдың сыртқа шығарылуы, ішке тартылуы және оның шетелде ... ... ... ... іске ... ... және ... капитал. Ол көбінесе жекелеген елдегі
мемлекеттік ұйымдар мен ... ... ... ... және ... ... шығарылатын капитал ақша формасында
шығарылмайды, сонымен бірге, ол ... ...... ноу – ... және ... ... формасында да шығарады.
Қысқа мерзімдік (бір жылға дейінгі) және ұзақ мерзімдік формада. (1-
сурет)
Енгізу және шығару
- Қысқа ... ... Ұзақ ... ... Ұзақ ... ... мен ... Портфельдік инвеститциялар
- Тікелей инвеститциялар
- Қысқа мерзімдік заемдар және несиелер
Басқа қаржы институттары есеп шоттарындағы депозиттер және ... ... одан әрі ... ... және ... ... ... табылады, ол валюта реттеудің өзгеруін және капиталды әкелу
мен ... ... ... ... ... ... ... жағдайындағы кез келген ел
капиталдың орасан зор жиыныың реттелмейтін ауыстырылуына жауап қайтаруға
мәжбүр болады. ... ... ... ... ... ... ... олардың қозғалыс бағытына (елге немесе ... ... ... ... экономикалық даму деңгейін тәуекелділіктеріне қарай
ажыратылады. өтпелі экономикалы елде капиаталмен операцияның есеп ... ... ... деңгейінің сақталуы бір үлгідегі жағдай болып
табылатын ... ... ... ... ... бақылау жасау мен
реттеудің тиімді тетіктерін алдын ала (тіпті қосарлас келесі ... ... ... ... ... ... мен ... капиталдың шетелге жаппай ағылуын ... ... ... ... көрсетті. Көптеген елдердің тәжірибесі
көрстекендей, капиталдың кемуін күресте оң ... жету үшін ... және ... ... ... шаралар шешуші, бірақ уақыты бойынша
шектеулі болуға тиіс. Төмендегі кестеге қарай отырып шетелдік инвестициялар
ағымының жіктелуіне көз ... ... ... ... ... байланысты сызбадағы жүйені келтіруге болады:
-
1 Сурет. Инвестицияның мерзім бойынша жіктелуі.
2 Сурет. Шетел инвестицисының жіктелуі
Жоғарыда көрсетілген 1 ... ... ... ... ... инвестициялаудың өскелең тиімділігін дәлелдейді. Осындай
жағдайларда резиденттің капиталды әкетуіне ... ... ... ... ... валютасының сұранысы мен ұсынысының арасындағы
үйлесімсіздіктің ұсыныстың айтарлықтай ... ... ... ... ... 2-суреттегі кестеде кәсіпкерлікке байланысты инвестициялар
екі түрменен жіктелгенімен, екі бағыттың да ... ... бір ... ... Ол көріп отырғанымыздай филиалдар арқылы жүзеге асып
отыр. Өтпелі экономикалы ... ... мен ... ... ... талдау осы елдер тобының экономикасына капитал
қозғалысын ырықтандыру мен ... ... ... ... ... ... ... мерзімді перспективада төлем балансының
салыстырмалы орнықтылығына жету валюталық реттеу саясатының ... ... ... ... ... мына мәселелерді шешу
арқылы валюта шешуге мүмкін береді.
Қазақстанның экономикалық дамуы инвестициялық циклмен ... ... ... ... ... ... қозғаушы
күші болып табылатын ішкі инвестициялармен бірге, Қазақстан 90-жылдардан
бастап шетел инвестициясын белсенді пайдалана бастады.
Шетел инвестициясын ... ел ... ... еңбек
бөлінісі жүйесіне қатысуымен және капиталдың кәсіпкерлік үшін бос салаларға
құйылуымен анықталатын объективті қажеттілік болып табылады.
90-жылдардың екінші ... ... ... капиталы өте үлкен
көлемге – 20 трлн доллар шамасында, ие ... Бұл ... жер ... ... әлемдік қаржы нарығының негізі. Бұл қаржыларды Қазақстан
экономикасы үшін қалай тарту керек деген мәселе туынайды.
Ресми ... ... ... ... ... ... туралы шетел
инвестициясын белсенді тарту қажет. Сонымен қатар Қазақстан экономикасына
шетел инвестициясын тарту қолайсыз жағдайларға алып келуі ... ... ... бар. ... ... ... шыққандары халықаралық
монополияларға Қазақстанда сатып жіберу қаупі бар деген ... ... ... ... бұндай көзқарастың негізсіз екендігін, саяси
қарсыластырымен күресте үгіт үндеуі ретінде қолданылатындығын көрсетуге
болады.
Әлемдік ... және жеке ... ... ... ... құйылуы және оның белсенді пайдаланылуынсыз тиімді дами
алмайтындығын. тәжірибе көрсетіп отыр. Бұл, осы ... ... ... халықаралық экономикалық қатынастардың ерекше маңызды сипаттарының бірі
және объективті қажеттілік.
Әлемдік шаруашылыққа ... ... қоя ... ашық ... ... қажеттілігін түсініп, Қазақстанға капиталдың ... ... ... мойындамау мүмкін емес. Шетел капиталын
Қазақстанға тарту ... ... ... ... емес, стратегиялық міндеттеріне жатады.
2. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ИННОВАЦИЯЛЫҚ ӘЛЕУЕТ САЯСАТЫ АЯСЫНДА
ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ ... ... ... ... ... ... ... әлеует саясаты аясында
инвестициялау бағдарламаларының құқықтық мәселелері
Қазақстанды индустрияландыру бағдарламасы ... төрт ... ... инвестицияларды қолдау, өндірісті қолдау - жаңарту, жариялау
жөніндегі пайыздық ставкаларды субсидиялау, ... 2020» ... ... 2020» ... ... ... ... алдымызға Қазақстанды аймақтағы үздік инвестициялық алаңға
айналдыру міндетін қойып ... Біз ... ... ... емес,
бізге келгенін қалаймыз. Осы мақсатта Үкімет деңгейінде инвесторлар ... ... ... ... ... – ала есеп – ... ... индустриялық – инновациялық даму
жөніндегі бағдарлама аясында алдағы төрт жылда ... емес ... ... 30 ... АҚШ долларын тартуға болады және тарту қажет. Бұл ... ... ... ... Премьер-Министрдің орынбасары –
Индустрия және жаңа ... ... Әсет ... ... сөзіне қарағанда, ... емес ... ... тартудың әлеуеті әлі сарқыла ... жоқ. ... өте ... ... ... бірге озық техникалар мен
менеджмент келеді, сондай – ақ рыноктар ... деді ол. Бұл ... ... ... ... тарту мүмкіндігі барын осы жылдар
ішінде Алматыдағы өңірлік қаржылық орталық жақсы тәжірибе жинақтағанын ... ... ... ... ... ... ... және басқа да қаржы институттарымен белсенді жұмыстар ... Осы ... Ә. ... ... және жаңа технологиялар
министрлігі «Самұрық – ... ... және ... ... ... еліндегі шетелдік инвесторлармен 150 инвестициялық жоба ... ... ... ... «Осыған қарамастан бұны жеткіліксіз деп
санаймыз. Өңірдегі инвестициялық хаб болу ... қою ... ... ... ... Экономиканы жаңғырту жөніндегі мемлекеттік комиссияның
отырысының отырысында мақұлданған Индустрияландыру аясында инвестиция тарту
жөніндегі бағдарлама өте ... ... ... деді ... ... мемлекетімізде тікелей инвестиция тарту бағдарламасы
жүзеге асырылуда. Ол тәуелсіздік алғаннан бері ... ... ... ... даму ... ұлттық компаниялар мен қаржылық
құрылымдардың қызметін ... ... ... жергілікті
деңгейде индустрияландыру саласындағы шағын және орта ... ... ... ... қатар, мемлекет тарапынан
кешенді қолдау бағдарламалары қарастырылған. Атап ... ... ... - 2020» ... ... ... пайыздық ставкаларды
субсидиялауды, кредиттерге кепілдік беруді жүзеге асырады. Ал «Өнімділік -
2020» бағдарламасы жұмыс істейтін кәсіпорындардың ... ... ... ... құруға бағытталған. Сол секілді шикізаттық емес ... ... ... үшін ... жағдайлар жасауды «Инвестор ... ... ... ... Ол ... шетел инвестицияларын
қолдаумен және ынталандырумен айналысады. Ал ... 2020» ... және ... ... өз ... ... ... сыртқы рыноктарға жылжыту жұмыстарын іске асыратын болады [32,
154 б].
Қазақстан Республикасын үдемелі ... ... 2010 – 2014 ... ... ... ... ... шаралары көрсетілген. Осыған толықтай тоқтап өтейік.
Экономиканың Қазақстан үшін перспективалы ... ... кері әсер ... ... арасында мыналар негізгілері
болып табылады:
- ішкі нарық сыйымдылығының төмендігі;
- ірі өткізу нарықтарынан ... және ... ... ... тасымалдауда едәуір шығыстарға алып келеді;
- жоғары білікті кадрлардың жетіспеуінен жұмыс күші құнының салыстырмалы
жоғары болуы және ... ... ... ... оның ішінде шетелдік инвесторлармен ... ... ... ... ... инвестицияларды мемлекеттік
қолдаудың тиімді шараларының жеткіліксіздігі.
Қазіргі уақытта ТШИ тарту арналарын кеңейту арнайы экономикалық және
индустриялық аймақтардың (бұдан әрі - АЭА, ИА) ... ... және ... меншік әріптестік тетіктерін (бұдан әрі - МЖӘ)
дамыту арқылы жүзеге асырылады.
1. АЭА-ның, ИА-ның ағымдағы ... ... 6 ... экономикалық аймақ құрылған, оларды
шартты түрде мынадай топтарға бөлуге болады:
1) өнеркәсіптік-өндірістік ... - ... ... ... ... ... мұнай-химия технопаркі» және индустриялық қосалқы
аймақ бөлігінде «Астана - жаңа ... ... ... ... ... - ... және ... қосалқы аймақ бөлігінде
«Астана - жаңа қала»;
3) техникалық – ... ... - ... ... паркі».
Бұдан басқа, Астана және Қарағанды қалаларында 2 ... ... бұл ... ... ... ... ... - жаңа қала» АЭА-ның
құрамына ... ... АЭА және ИА құру ... ... ... инвестицияларды жұмылдыру, интеграциялық ... ... ... ... ... өсу ... болып
табылатынын көрсетіп отыр.
Қазақстандық АЭА мен ИА-ның инвестициялық тартымдылығы қазіргі уақытта
онша жоғары емес, өйткені олардың жұмыс істеуі ... ... ... ... толық бағдарлана қоймаған.
2. МЖӘ – нің ағымдағы жай – күйі
Қазақстанда инфрақұрылым объектілеріне және олардың ... ... ... ... ... ... ... моральдық және
табиғи тозуының ұлғаюы және мемлекетте ... ... ... құруға арналған жеткілікті қаржы ресурстарының болмауы ... ... ... ... дәстүрлі жауапкершілігі салаларындағы
міндеттердің орындалуын қамтамасыз ете ... жеке ... ... ... және ... әрі ... инвесторлар қаражатын
тартуға мүмкіндік береді.
Қазақстанда алғашқы ... ... іске ... ... ... ... ... көлік инфрақұрылымын дамытуға қомақты инвестиция
тарту мүмкіндігінің айғағы болып отыр.
Концессиялық жобаларды іске асыру тәжірибесінің болуына ... ... ... жауапкершілігі салаларына жеке ... ... ... көп қажет ететін объектілерді (инфрақұрылымдық,
энергетикалық және т.б.) инвестициялау кезінде инвесторлар мен ... ... ... жасау;
3) Жеке меншік капиталды тарту жолымен тұрғын-үй коммуналдық саланың
мемлекеттік меншік объектілерін басқарудың тиімді әдістерін ... ... ... ... міндеттер:
 Экспортқа бағдарланған және жоғары технологиялы шикізат емес
өндірістерге тікелей инвестициялар үшін ... ... ... ... ...... стратегиясы:
 Үдемелі индустриялық-инновациялық дамудың негізгі құралдарының бірі
тікелей инвестициялар тарту болып табылады.
Жалпы қолайлы инвестициялық ахуал құру жөніндегі ... ... ... ... ... іске ... ... ірі және
трансұлттық компаниялар үшін арнайы жағдай жасалатын болады.
Бұл үшін тікелей инвестициялар тарту ... ... жүйе ... отыр, ол ынталандырушы шараларды да, ... ... ... ... институционалдық тетіктерін қамтитын болады.
Инвестицияларды ынталандыру жөніндегі мынадай шараларды ... ... ... ... ... ... үшін:
-«Инвестициялар туралы» Қазақстан Республикасының Заңында көзделетін
инвестициялық преференциялар;
- жедел және өтеусіз негізде ... ... үшін келу ... ... ... АЭА ... іске асырылатын инвестициялық жобалар үшін:
-әлемдік үздік практиканы ... ... ... ... салу ... осы ... айқындалған өлшемдер бойынша іріктелген
кәсіпорындарға ұсынылатын болады.
-шетелдік жұмыс күшін әкелуге қатысты ерекше тетік.
3. Танымал шетелдік ... ... ... ... ірі және ... инвестициялық жобалар бойынша мемле кеттік
қолдаудың ерекше шаралары:
← салықтық ... және ... ұзақ ... ... ең аз ... және ұлттық компаниялардың
тапсырыстарын қамтамасыз ету;
← ынталандырудың басқа да ... және ... емес ... көзделетін
жекелеген инвестициялық келісімдер жасалатын болады.
Инвестициялық келісімдер ... ... осы ... ... Үкімет деңгейінде қабылданатын болады.
Экономиканың шикізат емес секторына инвестициялар тартуды өрістету
мақсатында әрбір әлеуетті ірі ... жеке ... ... ... ... тарту бойынша жеке тәсілді іске асыру
мынадай ... ... ... ... ... ең алдымен ТӨК арасынан іздестіру
және айқындау;
мыналарды:
← Қазақстанда бизнес ... және ... ... ... ... ... ... Қазақстанда басты саяси көшбасшылармен және ... ... ... инвестициялық жобаны әзірлеу сатысында да, оны іске асыру ... ... ... ұсынуды;
← постинвестициялық\қолдауды қоса алғанда, әрбір мақсатты инвестормен
жұмыс ... ... «жол ... ... және іске ... ... іске асыру үшін шетелдік инвесторларымен өзара іс-қимыл
жасаудың институционалдық ... ... ... Мыналар көзделіп
отыр:
шетелдік инвесторлар үшін «алғашқы өтініш жасау ... ... ... ... ... ... істейтін Қазақстан
Республикасының Индустрия және жаңа технологиялар министрлігі Инвестициялар
комитетін шетелдік ... ... ... ... ... ... ... күшейту. Сондай-ақ, «Қазақстан инвестицияларға
жәрдемдесу орталығы» ЖШС-ні Қазақстан Республикасының Индустрия және ... ... беру ... ... желі құру шетелдердегі дипломатиялық өкілдіктердің, сауда
өкілдіктерінің, құрметті консулдар институтының ресурстарын пайдалану,
сондай-ақ ... ... және ... ... бойынша
өкілдер институтын құру үшін елдің шет елдердегі дипломатиялық өкілдіктері
құрамындағы Қазақстан Республикасының Индустрия және жаңа ... ... ... ... және оған есеп ... ... ... және жекелеген елдердегі Қазақстан
елшіліктерінде атташе штаттық бірліктерін айқындау ... ... ... етілетін болады. Олардың қызметін рейтингілік бағалау
енгізілетін болады.
Қазақстан экономикасына шетелдік инвестицияларды ... және ... ... мен ... ... мәселелері бойынша
мемлекеттік органдар мен ұлттық холдингтердің қызметін үйлестіру ... ... ... Республикасы Премьер-Министрінің басшылығымен
тұрақты жұмыс істейтін ... ... ... ... ... ... ... үшін «омбудсмен» рөлін атқаратын болады.
Комиссия жобаларды қарап, ірі жобаларды іске ... ... ... ... жағдай жасауға қатысты шешімдер қабылдайтын болады.
Айрықша жағдайларда жобаларды АЭА аумағынан тыс іске ... үшін ... ... ... бір ... ... мен ... ішінде инвестициялардың бір бөлігін өтеу мүмкіндігін көздейтін
инвестициялық келісімдер жасалатын ... ірі ... ... ... және ... ... барлық жеңілдіктер мен преференциялар жөніндегі
шешімді Қазақстан ... ... ... ... ... ... жеке ... қатар Қазақстанның
тартымды инвестициялық имиджін ілгерілету жөніндегі ... ... ... болады, олар мыналарды қамтиды:
- ақпараттық-таныстыру іс-шараларын өткізу ... ... ... ... ... ... ... БАҚ, интернет ресурстар). Шетелдік инвесторлар үшін
бірыңғай интернет-портал құру осы ... ... ... ... ... ... ... іскерлік байланыстар орнатуда,
қажетті ақпарат беруде жәрдемдесу.
Күш – жігерді ТШИ тартуға шоғырландыру ... ... ... бөлігінің қызметі жүйеленеді, мұнда бұл
мәселелерді Қазақстан Республикасының Индустрия және жаңа ... ... ... ... ... [19, 203 б].
2.2. Қазақстан Республикасының мемлекеттік аймақтық инвестициялық-
инновациялық ... ... ... ... ... ... аймақтық шаруашылықтың қызмет
етуін ретке келтіретін негізгі шарт болып табылады. Сондықтан аймақтың
қаржылық ... ... ... ... шешу ... мемлекеттік
аймақтық саясаттың жүзеге асырылуын көздейді. Аймақтың қаржылық ресурстары
кәсіпорындардың, мекемелердің, ұйымдардың қаржыларынан, ... ... ... ... аймақтың экономикалық әлеуетінің жағдайымен деңгейі
қаржылық ... ... мен ... ... ... болып
табылады. Аймақтың экономикалық әлеуетінің негізі болып табылатын өнеркәсіп
саласының даму ... оқу ... ... ... ... ... ... ретіндегі жергілікті бюджеттердің қалыптасу
барысын қарастырамыз.
Мемлекеттік аймақтық саясат механизмдерін ... ... ... ... ... ... өндірістің қоршаған ортамен тепе теңдігінің
бұзыуына байланысты, экологиялық қауіпті аймақтарға арнайы ... ... ... ... дамуының өзекті проблемалары шешімін
табуы қажет.
Кез-келген реформаны, оның ... ... ... ... ... ... және ... дамытуға орасан зор
қаржы ресурстарын салуды талап ететіні белгілі. Осы мақсатта, ... ... ... ... атқарар рөлі аса маңызды.
Аймақтарда қалыптасатын қаржылық қатынастар ... ... ... мен орындалуы арқылы жүзеге асырылады. Жергілікті
бюджеттер елдің бюджет ... ... ... ... ... ... жүйесі ең алдымен, мемлекеттің құрылымымен анықталады.
Унитарлық мемлекеттердің бюджет жүйесі екі ... ... ... ... ... бюджеттер. Ал федеративті мемлекеттерде бюджет
жүйесі үш буыннан - федералды бюджет ... ... ... ... ... бюджетінен (АҚШ-тағы штаттардың, Германиядағы
жерлердің, ... ... ... ... ... ... құралады.
Қазақстан Республикасының бюджет жүйесі экономикалық қатынастар мен
сәйкес құқықтық нормаларға негізделген әр түрлі ... ... ... әр ... деңгейлері жиынтығында мемлекеттік бюджетті
құрайтын республикалық және жергілікті бюджеттердің болуын көздейді .
Республикада келесі ... ... ... орындалады және
дербес болып табылады:
← республикалық бюджет;
← облыстық бюджет, республикалық ... ... ... ... ... бюджеті (облыстық маңыздағы кала бюджеті).
Республикалық бюджет салықтық және ... да ... ... ... ... ... ... мекемелердің міндеттері
мен функцияларын орындауды және мемлекеттік ... ... ... ... қаржылық жағынан қамтамасыз етуге ... ақша ... ... республикалық маңызды қала, астана бюджеті салықтық
және басқа да түсімдерден құралатын, ... ... ... ... деңгейіндегі жергілікті мемлекеттік органдардың, оларға
бағынышты ... ... мен ... ... және ... ... мемлекеттік саясатты жүзеге асыруды қаржылық
жағынан қамтамасыз етуге арналған орталықтандырылған ақша қоры. Ол ... ... ... ... ... ... ... және жергілікті ... ... ... ... ... ... жиынтығы болып
табылады.[11, 145]
Сонымен, бюджет жүйесінің ... ... әр ... ... ... ... ... және оларды жасактау, қарау,
бекіту, ... ... ... ... ... және
жергілікті бюджеттердің орындалуы туралы есеппен қамтамасыз етіледі.
Жеке ... ... ... түсу ... мен ... ... жағдай; қаржы-бюджет саясаты , ... ... ... оның ... , инфляция қарқыны, бағаның өсуі және т.б.
сан алуан факторлар әсер етеді.
Жергілікті бюджеттердің ... ... ... ... ... ... бюджеттік және ... ... ... ... ... мемлекеттік билік
пен жергілікті өзін-өзі басқару ... ... ... бөлуді анықтайтын басқа да заңдармен қамтамасыз етіледі.
Жергілікті бюджеттердің ... мен ... ... ... ... ... құру ... негізделген.
Жергілікті атқарушы органдарға ... ... ... ... ... ... ... сонымен қатар онымен
байланысты басқа да ... ... ... асырылады.
Олардың қатарына келесілерді жатқызуға болады: ... ... ... ... ету жөніндегі жергілікті мемлекеттік басқару
органдарын ұстау шығындарын қаржылындыру; ... беру мен ... ... ... санаттарын әлеуметтік қамсыздандыруды және
заңды түрде бекітілген жеңілдіктерді жүзеге асыруды; тұрғын ... ... ... ету және ... инфрақұрылымды;
мәдениетті, спортты, туризмді және жергілікті бұқаралық ақпарат құралдарын;
шағын және орта ... ... ... ... ... және кезекті қаржылық жылға арналған бюджетте қарастырылған
басқа да ... ... ету. ... банктер арқылы
қайтарымды негізде берілетін бюджеттік қаражаттар қысқа мерзімді, ... және ұзақ ... ... және ... бағдарламаларды
жүзеге асыруға арналады.
Табыстық түсімдердің шектелуі жағдайында құрылымы мен ... ... ... бастап айтарлықтай өзгерістерге ... ... ... ... ... ... ерекше көңіл бөлінеді. Ең
алдымен, бұл нарықтық қатынастардың қалыптасу жағдайында табыстарды алу
көздерін, ... ... ... ... ... ... ... субъект пен азаматтардың тұтынулары мен ... үшін ... ... ... Бұл әдістер мемлекеттік билік
органдарының барлық буындары мен ... ... ... қаржылық
негізін құруда маңызды рөл атқарады.[12, 105 -120 б]
Қазақстан Республикасының аймақтық бірегей бюджеті ... ... ... ... ... жүйесінің дербес буыны болып табылады. Әр жыл
сайын заңды түрде Қазақстанның республикалық бюджеті ... Осы ... ... ... ... ... және ... реттеу жүзеге
асырылады. Жергілікті бюджеттер республикалық бюджет бекітілгеннен ... мен ... алып ... ... ... ... соң
барып бекітіледі.
Соңғы уақытта Қазақстан Республикасындағы ... ... ... тәртібін реттейтін заңнамаларға бірқатар ... ... ... ... ... түсетін түсімдер
төмендегідей:
← Жергілікті бюджеттердің кірістері:
← салықтар, алымдар жэне бюджетке төленетін басқа да ... ... ... жатпайтын түсімдер;
← капиталмен жасалған операциялардан түсетін түсімдер (коммуналдық меншік
объектілерін жекешелендіруден түсетін түсімдер және басқалары);
... ... ... ... ... ... өтеу.
2011жылғы Республикалық және жергілікті бюджеттердің орындалуын
сипаттайтын деректеріне ... ... ... ... ... ... түсімдер көлемі
722 млрд. теңгені құрады, бұл 2012 ... ... ... (565,3 ... ... 27,7% ... жылдың тиісті кезеңімен (541,6 млрд. теңге) салыстырғанда
несиелерді есепке ... ... 42%-ға өсті және 2012 ... ... 768,9 ... ... құрады. Бюджет-
тің тапшьшығы 46,9 млрд. теңге деңгейінде анықталып отыр.
Есепті кезенде республикалық бюджеттің ... ... ... ... - 93%) ... ... көлеміндегі ресми трансферттер
үлесі - 8%.
Шығындардың негізгі бөлігі - 35,2% ... сала мен ... ... - 21,5% үлесінде. 2011 жылғы тиісті кезеңмен
салыстырғанда бұл шығындар тиісінше 27,4% және 25,5% ... ... ... 54,8%-ға өсті.
Осы кезең ішінде жергілікті бюджетке түскен түсімдер 486,3 млрд.
тенгені, несиені ... ... ... 479,1 ... ... ... бұл
2011 жылдың осы кезеңіне қарағанда тиісінше - 26% және 21,4% артық (түскені
- 386 млрд. теңге, несиені есепке ... ... - 394,5 ... ... ... 7,2 ... ... деңгейінде анықталды.
2012 жылдың 1 қаңтарына жергілікті бюджетке түскен түсімдердің
кұрылымындағы табыстар - 73,1% ... ... 96,7% - ... ... ... - ... ... бюджет шығындарының елеулі бөлігі ... ... ... оның ішінде: білім беруге - 27,7%, әлеуметтік қамтамасыз
ету, әлеуметтік көмекке - 8,5%, денсау-лық сақтауға -15,7%.
2011 жылғы ... ... ... салыстырғанда жергілікті
бюджеттің шығындары тұтастай алғанда - 22,4%, олардан өндірістік салаға -
51,1%, борышты өтеуге - 29,5%, ... ... - ... ... ... ... ... табыстар құрылымын бейнелеуге
болады. Келесі кестеден Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... көрсеткіштерін көреміз (мың теңге)
|Қазақстан Республикасы |Жылдар ... |2000 |2001 |2002 |2003 |2004 ... |95,8 |96,7 |98,2 |99,5 |102,3 ... |162,5 |175,3 |181,4 |185,6 |188,7 ... |62,5 |65,3 |71,2 |85,7 |120,2 ... |288,6 |581,7 |698,2 |701,5 |1099,4 ... ... талдай отырып, аймақтардағы жан басына
шаққандағы өнімнің көрсеткіштерінің сол аймақтағы ... ... ... ... ... ... жасай аламыз. Сонымен
бірге, сол облыстағы ... ... ... ... ... ... да әсер етеді.
Атырау облысының халқы Алматы облысымен салыстырғанда аз ... ... ... ... ... ... ... жан басына шаққандағы
өнім нәтижелі деңгейді көрсетті. Бұл ... 2011 жылы ... ... ... табыстар құрылымында салықтық
түсімдер (96,7%) үлесінің ... ... ... Байқап
отырғанымыздай, жергілікті бюджетке түсетін салықтық емес түсімдер көлемі
тым төмен, сондай-ақ алынған ... ... ... де ... ... Дерек
көздері жыл сайын бұл көрсеткіштер бойынша төмендеу тенденциясы орын ... ... ... ... ... ... жергілікті
бюджетінің табыс бөлігіндегі салықтық түсімдердің үлес салмағы да ... ... ... мүше ... аймақтарды дамытуға қатысты саясатын
талдай отырып, олардағы ... ... ... ... өзегі аймақтық дамуды ынталандыру екендігіне көз жеткіздік. Енді
аймақтық саясатты жүзеге асырудың бірқатар механизмдеріне тоқталып ... ... ... әдіс және ... механизмдері.
Берілген әдіс механизмдерін үш тұрғыда қарастырған жөн:
ЕО (еуроодақ) ішінде ... және ... ... дамуына
ықпалын тигізетін Құрылымдық қордың бағдарламалық әдісі;
Аймақтық экономикалық ... ... үшін ... ... ... ... германиялық жүйесі.
Бұл жүйе федералды үкімет пен ... ... ... ... табылады.
Мемлекет пен аймақтар арасындағы француздық жоспарлық келісімдер (СРЕR) .
Жоғарыда көрсетілген барлық ... ... ... ... бар, ... ... негізгі ерекшелігі: аймақтарды дамытуға
басқарудың әр түрлі ... ... ... отырып, олардың
күштерін біріктіреді.[13, 30]
Батыс Еуропадағы бағдарламалық әдіс және жоспарлау механизмдеріне
Сипаттама:
1. Жобалау кезеңіңде ... ... ... ... ... ... енгізуге дейін бағалаудан және Еуропалық Комиссияның
бекітуіне дейін келісуден өтеді;
2. Әр жыл ... ... ... ... ... Ол ... және әрбір Жердің мақсаттарын нақтылайтын бөлімдерден тұрады;
3.Ұлттық экономикалық жоспар негізінен бірнеше жылға ... ... ... ... мен ұсыныстар негізіңде үкімет аймақтық деңгейде
басқалар алдында кұрылымдық қор қағидаларын ... және ... ... ... қаржылық көмек ... ... ... ... ... ... Зандарын жасақтау және сыртқы ортаның өзгерісін ескере ... ... ... ... ... ... ... және олардың
арасында қаражаттарды бөлу;
5. Жүйесінің ... ... құру және ... өзгертіп
отыру. Мұқтаж аймақтарға ... ... ... ... бөлу.
1.Қаржылық қолдауға аумақтың қажеттілігі анықталады
2. Биліктің федералдық оргаңдары мен ... ... ... ... бірге қатысады және қолдауды қажетсінетін объектілерді
анықтайды
3. СРЕК-дің әрбір ... ... бөлу ... ... ... таңдау, жоспарлау кезеңі, жауапкершіліктерді бөлу
1.Әр түрлі деңгейдегі билік ... ... ... ... ... жасау кезеңін өз жауапкершіліктеріне алады.
Бағдарламаны жасақтау және қабылдау ЕО ... ... ... ... ... ... және ... деңгей өкілдері
кіретін Жоспарлау Комитеті бекітеді. Жерлерге қатысты ... ... ... ... ... ... ... Ұлттық жоспар федерадды деңгейде құрылады. Осыған байланысты
мемлекет пен аймақтар арасыңдағы ... ... ... келісімдер
құрылады.
Оперативті таңдау және жүзеге ... ... ... ... ... ... ... жобаларға мәлімдемелерді тарту, олардың
бағдарлама мақсаттарына сәйкес келетіндігін бағалау, ... және ... ... ... ... көрсету.Жобаның жүзеге асырылуын бақылау.
← Жоспарда баяндалған ... ... ... ... қаржыландыру. Жоба бойынша шешімдердің қабылдануын және жүзеге
асуын қадағалап отыру
← Аймақтық ... ... ... жүзеге асыру
← Жауапкершіліктерді бөлу
Бағдарламалар арналып жасалған деңгейде серіктестік нысанында жүзеге
асырылады.
Жерлер ... ... ... ... ... ... ... шешімдерді қабылдауға мүмкіндік береді.
Әрбір қатысушы ұйым өзі жоспарлаған жобаны өз ... ... ... ... ... республикалық та, аймақтық ... ... ... ... ... ... ... артықшылықтарын дәлелдеп отыр. Жалпы мемлекеттік деңгей
аймақтардың проблемаларын ... ... ... ... ... аймақтық деңгей өзінің әлеуеті мен проблемаларын бөлшектеп
қарастыруды көздейді. Аймақтардың экономикалық даму ... ... ... ... ... мақсаттары ұқсас болғаңдықтан, әр
аймақтың өз ерек-шеліктеріне сай бірінен-біріне тарала алады.[14, 165]
Осындай жүйелерді құрудың еуропалық тәжірибесі айқындағандай, ... ... үшін ... шарттар мен факторлар қажет екен. Соларға
кеңірек тоқталып өтуді жөн ... Ең ... ... және ... ... ... «ынтымақтастық туралы пакт» қажет. ... ... ... ... ... ... ... кез келген
қайта бөлу механизмдерін енгізудің шарты - жақсырақ және нашар қамтамасыз
етілген аудандар арасындағы «ынтымақтастық пактінің» ... ... ... ... сай ... кез ... қалыптастыруда алуға болады. Мұндай жүйе екі ... ... ... және жанама. Тікелей әдіс елдің барлық ... ... ... ... үшін ... нысанда болсын ынталаңдыруларды
көздейді, дегенмен, ... ... ... үшін ... ... әдіс те ... болып табылады. Оған экономикадық кеңістікте
дамыған аймақтардың «қолайсыз» аймақтардың дамуынан алатын ... ... ... ... ... ... жағдай. Жоғарыда сипатталған ... ... ... мен ... бағдарламаларға қаржы бөлуге және
оларды орындауға мүмкіндік беретін тұрақты экономикасының болуын көздейді.
Бұл ... ... ... ... ... ... тұрақтылыққа ие
мемлекеттерде мүмкін болады.
2.3. Инновациялық әлеует саясаты аясында инвестициялық қызметті
қолдау.
Жалпы бұл бөлімде біз ҚР – ның ... ...... 2010-2014жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы мен ... ... ... даму ... ... инвестициялық саясатты
қолдауды қалай жүргізіп жатырғанын қарастырамыз.
«Инновациялық даму» дегеніміз жаңа жаңалық пен ғылымды, ... ... ... ... экономикалық даму бағыты.
Республикамыздың Индустриалды – ... ... ... ... да ... өсім траекториясына шикізаттық бағыттан сервистік –
технологиялық ... көшу ... ... ... көзделген. Инновациялық даму жолын таңдау себептерінің
негізгілері: əлемдегі өнеркəсіптің технологиялық жолмен қарқынды ... ... ... өріс алуы, Қазақстанның БСҰ-на кіру мақсатына
байланысты өнеркəсіпті бəсекелестікке дайындау қажеттілігі жəне ... ... елу ... ... қосылудағы мақсатқа жету. Индустриялық
– инновациялық саясат мемлекеттiң экономикалық саясатын қалыптастырады және
экономика салаларын әртараптандыру ... ... ... ... қол
үзу арқылы елдiң тұрақты дамуына қол жеткiзуге бағытталған [32, 58].
“Үдемелі индустриялық – ... даму ... ... ... 5 жылдығында Қазақстан даму банкі бағдарламадағы барлық
инвестиция көлемінің 10 пайызын қамтамасыз етуді көздеп ... Осы ... ... Индустрия және жаңа технологиялар ... ... ... ... Даму банкі» АҚ Басқарма төрағасы Ғали
Есқалиев мәлім ... жылы 2020 ... ... ... Даму ... ... ... сәйкес Үдемелі индустриялық – инновациялық бағдарламаның
алғашқы 5 жылдығында банк бағдарламадағы өңдеу секторы мен ... ... ... ... 10 ... кем емес ... ... АҚШ долларынан кем емес) деңгейдегі көлемін қамтамасыз етуді ... Ал ... ... ... 2015 ... ... 7 ... АҚШ долларына
дейін жеткізілмек», - деді Ғ. Есқалиев.
Сонымен қатар, ең тиімді талаптар бойынша ... жаңа ... ... жеке ... аясында табыстық көрсеткіштерін арттыру
қарастырылып ... ... ... ... қарағанда, банк 2013 жылы 1
млрд. АҚШ долларына жуық қаржы ... жаңа ... ... ... ... 1 ... ішінде 48,7 пайызға артып, 3 млрд. АҚШ долларына
жуық қаржыны құрады”.1
«Қазақстанның даму банкі» АҚ энергетика, көлік, ... және ... ... ... ... ... ие болуда. Қазіргі кезде
банк несиені 10,4 ... ... 10 ... ... ... ... ... Кәсіпкерлікті дамыту Қоры» АҚ (Самұрық-Қазына» Қоры құрамында)
мынадай шараларды ... ... деп ... яғни ... дәрежелі
банктер арқылы (шарт бойынша ... ... орта және ... ... ... микронесиелеу, орта және шағын бизнес субъектілерін
ақпараттық – ... ... ... Несиелеу мерзімі—7 жылға дейін.
Несие сомасы—әр қарыз алушыға 750 млн.теңгеге дейін.
Қазіргі таңда Қазақстан Азия даму ... (АДБ ... ... ... және ... 40 ... артық уақыт жемісті
ынтымақтастық орнатып келеді. Банк ... ... ... соғыстан
кейінгі қалпына келтіру жағдайында ... АДБ 1966 ... ... ашылды. Штаб – пәтері Филиппин астанасы Манилада орналасқан.)
бизнесті қолдау бағдарламасын қаржыландыру бойынша келіссөздерді аяқталып
келеді.
Бұл келісім бойынша АДБ – мен ... ... ... ... ... ... АДБ траншы ШОБ – ты қолдауға және үдемелі индустриалды –
инновациялық даму жөніндегі мемлекеттік бағдарламаға ... ... ... ... ... ... таңға дейін АДБ
жалпы құны $500 млн болатын Қазақстан бизнесін ... ... ... несие – Азия даму ... ... ... ... ... ... ... кепілдігі Елбасы тарапынан бізге артылған
үлкен сенімді көрсетеді және Қордың даму ... ... ... анық.
ҚДБ – нің екінші деңгейлі банктердің («Альянс банкі» АҚ, «АТФ банкі»
АҚ, ... ... АҚ, «БТА ... ... ... АҚ, ... ... банкі» АҚ, «Қазақстанның
эксимбанкі») инвестициялық жобаларын қолдағаны бәрімізге мәлім.
Жалпы сомасы – 344 млн. АҚШ ... тең 19 ... ... ... ... ... да ... табуда. 2012 жылдың соңында Үкімет
тарапынан «Стресстік ... ... АҚ ... Қазақстанның даму
банкіне бөлінген 20 млрд. теңгеге олар өз тарапынан 30 млрд. теңге ... ... ... біршама жобаларға пайыздық ставканы 8 пайызға
дейін төмендеткен. Өз ... ... ... банктер де стратегиялық
инвестициялық жобаларға төмен ставкамен қарыз беруге дайын [35].
“Ағымдағы жылдың ҚР Парламенті Мәжілісінің ... ... ... ... Республикасы мен Еуропа Инвестициялық банкі
арасындағы ... ... ... ... ... ... негіздемелік келісімді ратификациялау туралы» ... ... [10]. Енді ... ... ... ... Банкі 1958 жылы құрылған Еуроодақтың мемлекеттік ... ... ... болып табылады. Банк Еуроодақтағы аса ірі органдардың
бірі әрі ... ұйым ... ... ... Оның ... капиталы
164,8 млрд. еуроны құрайды. Экономиканы қаржыландырудың сыртқы ... ... ... мен Еуроодақ банкі арасындағы негіздемелік
келісімді ратификациялаудың маңызы зор. Атап ... ... ... ... ... ... ұзақмерзімді және тиімді
кредиттік ресурстарды тартуға мүмкіндік береді», деді заң жобасы бойынша
баяндаған ... даму және ... ... ... ... ... халықаралық толыққанды қаржы институты ретінде Банктің елімізде
қызмет атқару мүмкіндігі үшін негіздемелік келісім белгілі бір ... ... ... болады.
Естеріңізге сала кетейік, Еуропа Инвестициялық Банкінің Қазақстан
Республикасындағы ... ... ... ... ... ... Бельгияға жұмыс сапары шеңберінде 2010 жылғы сәуірдің ... ... ... осы ... ... Қазақстанның аумағы шегiнде Жобаны
қаржыландыру үшiн қарыздар және (немесе) ... ... ... ... құралдарды пайдалана отырып, Қазақстанның заңнамасына сәйкес ақша
қаражатын қарызға алуды, сондай-ақ осы қаражатты сақтауды, пайдалануды және
билiк етудi және кез ... ... ... ... қоса алғанда, бiрақ
олармен шектелмей, ... қол ... ... банктiң жарғысында
көзделген қызмет түрлерiн еркiн жүзеге асыра ... Атап ... ... ... бойынша Банк қаржыландыруды беру (бермеу) туралы, сондай – ақ
оны беру шарттары ... ... ... ... ... [10].
2010 жыл наурыздың 25 – і күні Астана мен Алматы қалаларында жаңадан
құрылған «Al Hilal» ислам банкі" АҚ өз ... ... Банк ... ... инвестициялық жобаларды қаржыландыруда. Қазіргі ... ... ... ... ең ... ... – ислам банк жүйесін
толығымен Қазақстанға жеделдете енгізу. Бұл мақсатқа қол жеткізсек, біз ... ... ... ... ... сөз. ... ... – бір жобаларды жүзеге асыруда банктен ... ала ... ... Банктің Астана және Алматы қалаларында кеңселері бар. ... ... ... ... да  ... ашу жоспарланып отыр.
«Amanah Raya Bhd» атты ... ... 2011 ... ... Қазақстанда екінші ислам банкін ашуға арналған лицензияны алмақ.
Amanah Raya жаңа банктің 55% акциясын иемденіп, ... Даму ... ... ал ... Fattah Finance ... қалған 5% акцияға ие ... ... ... сауда – саттық және коммерциялық нарықта жұмыс
істеуге бағытталады деп болжанып отыр ... ... ... ... ... ... елімізге
инвестиция тартуға ықпал ететіні сөзсіз.
Қазақстан Республикасының Индустрия және жаңа технологиялар ... ... 2 ... ... ... "KAZNEX INVEST" Экспорт және
инвестициялар жөніндегі ұлттық агенттігі АҚ – мы ... Бұл ... ... және ... ... жөніндегі шетелдік
агенттіктердің үлгісінде құрылған. "KAZNEX INVEST"АҚ 2010 - 2014 ... – ның ... ... – инновациялық дамытуы бойынша
Мемлекеттiк бағдарламаның iске асыруы шеңберiнде өз қызметімен ... ...... ... түсе ... жоғарылатуға қазақстандық
кәсiпкерлiктiң интернационализациясы арқылы мүмкiндiк туғызу.
Қызметтiң негiзгi ... ... ... ... ... продцедуралар,
ораушы туралы экспортшылардың деректер қоры, мәлiметтiң ... ... ... ... бағасы, үйренуi, құрастыру тағы
басқалар) кәсiпорындардың экспорттық қабiлеттiлiгiнiң дамытуына жәрдемдесу;
- (сыртқы нарықтарға шығу бойынша басқа елдерi бар ... ... ... және ... ... ... және
қолдауы, қолдау) қазақстандық өнiмнiң экспортының алға басуы;
- (шетелдiк ... ... ... ... ... - аналитикалық қамтамасыз ету) шетелдiк инвестициялардың
тартуына жәрдемдесу;
- (саудалық процедуралардың ... ... ... әзiрлеуi,
экспортшыларға көмекке жариялауларын ... ... желi, ... ... ... ... қатысушылардың арасындағы өзара
әрекеттесудi жүзеге ... тағы ... ... ... ... ... өткiзу нарықтары, қолданыстағы заңның талдауы
және тағы басқалар зерттеу) аналитикалық зерттеулердiң өткiзуi.
Олар қызметтердiң келесi түрлерiн ұсынады:
- ... ... ... ... ... ... байланысуларды анықтауда және ... ... ... ... шетел елдерiнiң шығуында отандық өндiрушiлерге жәрдемдесу;
- Өндiрiс ... ... ... және оқу ... ... ... ... топтарының шетелдiк және халықаралық бiрiктiрулерi бар
әрiптестiк қатынастарының дамытуындағы жәрдемдесу, ... ...... даму стратегия» шеңберінде қойылған
мақсаттар мен ... жету және ... шешу үшін ... ... қалыптасты. Олар: шағын ... ... ... ... Қазақстандық
инвестициялық қор, Ұлттық инновациялық қор және т.б.
Даму институттарының негізгі мақсаты инвестрлеу жолымен кәсіпкерліктерге
белсенді ...... ... ... және ... жоғары құнымен жұмыс
атқарып тұрған өнеркәсіптерді дамыту және ғылыми, ғылыми – техникалық
зерттеулерді ... және ... ... ... анализі
негізіндегі өңдеулер, олардың маңызды элементтерін анықтау. 
Шағын кәсіпкерліктің қаржы– несиелік және ... ... ... ... ... ... жобаның тендерлік
негізде мемлекеттік мақсатты қарыздарды өзіне қарату ... ... , ... ... шағын кәсіпкерлікті дамыту Қоры арқылы жеңілдік
шарттары [31].
Сонымен бірге инвестицияларды ... ... ... ... ... олар қызметтердің приоритетті
түрлеріндегі инвестициялық жобаларды ... ... ... ... бұл бөлімде көрсетілген инновациялық әлеует саясаты
аясында инвестициялық қызметті қолдау болып табылады. ... дәл ... ... жатқан іс – шаралар. Ал, біз осы ... ... ... ... саясатты мемлекеттік қолдау ол ... келе ... және ... ... де ... күші бар ... ... Алматы облысының инвестициялық - инновациялық ресурстарды қаржыландыру
көздерін қалыптастыру және пайдалану ерекшеліктері
Қазіргі уақытта Қазақстанда мемлекеттік мекемелер мен ұйымдардың ... ... ... бар, олар эканомиканың салаларында инновациялық
қызметті реттейді, соның ... ... ... мемлекеттік
инновациялық саясаттың негізін ... ... ... ... ... ... туралы» республиканың заңы және т.б.
құжаттар. ... ... заң, ... ... «2006-2015 жж. ҚР
индустриалды-инновациялық даму бағдарламасы» әзірленді және ... ... ... ... ... ... және ... қаржыны салуды талап етеді. Инновациялық қызметке
төмендегі факторлар әсер етеді: ғылыми-зерттеу жұмыстарына жұмсалатын ... ... ... ... ... ... ... ғылыми
қызметкерлердің саны; бітіруші мамандардың саны мен сапасы; инновациялық
қызметтің инфрақұрылымы; ... ... ... ... және қаржы
қорларын тиімді қолдануға қабілетті салалық басқаруды ұйымдастыру.
«Самұрық-Қазына» қорының қаржылық институттарының қолдауында қазіргі
кезде жүзеге асыру ... 116 ... жоба бар. Оның ... ... -құрылыс индустриясы саласында, 17-сі - көлік және байланыс ... - ... ... 8-і - химия өнеркәсібінде, 7-еуі -
металлургияда, 6 жоба тоқыма ... ... Ал ... көбі ... ... мен ... облысында жүзеге асуда. ... ... - 16 ... Алматы облысында - 13, сондай-ақ Маңғыстау,
Оңтүстік Қазақстан облыстарында және ... ... ... ... ... ... инновациялық жобаларға жұмсалған жалпы шығындарды келесі
кестеден көре аламыз.
1 кесте- Қазақстандағы инновациялық жобаларға жұмсалған жалпы ... |2007ж |2008ж |2009ж |2010ж |2011ж ... ... ... ... ... ... барлығы | | | | | ... ... | | | | | ... қ. ... ... ... ... |
|Семей қ. |127623,0 |1810518,0 |- ... ... ... қ. | |8032,6 |2628,0 |89273,0 ... ... қ. |261898,0 |1414245,1 |1343100,8 |1271218,0 |1305678,4 ... ... |- |- |- |- |41700,0 ... ... |- |- |- |- |42753,0 ... ... |32991,0 |32777,0 |32687,0 |- |- ... ... |104763,0 |101674,7 |34606,5 ... ... ... ... |- |37101,0 |- |- |- ... ауданы |- |1289462,0 |6,0 |- |- ... ... |- |- |8077,8 |- ... ...... ... мәні мен ... жіктелуі // Қ.А.Ясауи |
|атындағы ХҚТУ Хабаршысы. – ... 2010. №1. ... ... ... ... ... ... жасай отырып облыс
ішіндегі қалаларда да инвестиция салымы ... ... ... ... көз ... Мәселен, облыс орталығы Өскемен
қаласындағы ... мен сол ... ... қаласының арасында біршама
артықшылықтар байқалады.
2011жылы аймақтар ... ... ... ... ... облысы бойынша қарастырдық 2010 жылда 9449551,9 шығындар көлемі,
2011 ... ... оның ... ... ... 2010 жылы ... шықты, 2011 -30986171,2 өсті, Курчатов қаласы бойынша 2010-1271218,0,
2011-1305678,4 өсті, бір ... ... ... ірі индустриялық-
инновациялық жоба іске ... ... орай ... ... инновациялық
жобаларға шығындарда көбейді.
Қаржы институтарының қолдауына ие болған инвестициялық жобалардың жалпы
құны 1 ... ... ... ... ішінде қаржы институттарының
қатысуы 317 миллиард теңгені құрайды.
Қаржы институттарының қолдауымен жеке ... ... ... жүзеге асыру барысында 16 мыңнан астам жұмыс орны құрылады.
«Сонымен бірге қазіргі кезде Әлеуметтік кәсіпкерлік ... ... ... ... ... ... ... Құны
жағынан ӘКК-лер жобалары арасында ... ... ... ... келеді.
Инновациялық жобалардың жүзеге асуы Үкіметте қазіргі таңға дейін
үдемелі ... ... ... индустриялды – инновациялық
бағдарламасы аясында аймақтарда жүзеге асатын инвестициялық ... ... ... Индустрия және сауда министрі аймақтарда
жүзеге асып жатқан 186 инвестициялық жобаны әлі де ... ... ... болатын өндірістерді ғана қалдыру жөнінде Үкіметке ұсыныспен шықты.
Инвестициялық жобаның онсызда осыған дейін 100-ге ... ... ... әр ... ... жобаларды қаржыландыру жағын тәптіштей
сұрап, жіпке тізгендей түгендеп шықты. Жоспардың 44 ... ... ... 49 ... жеке ... ... Несиеге
қаржыландырылатын жобалардың дені «Қазақстан даму банкісінің» ... ... банк ... ... ... қоры тұр. ... ... мен мемлекеттік қаржы механизмін қолға алған «Самұрық-
Қазына» жобаларға әлі де ... ... ... ... аңдатты.
Атқарушы билік инвестициялық жобаларға байланысты ... ... ... жоқ. ... ... іске асыру қаржы дағдарысына тұспа тұс
келіп отыр. Сол ... ... ... басталып жарты жолда
қаржыландыру қиындығынан тоқтап қалған өндірістер көп. Негізінен ... ... ... ... ... зауыттарының құрылысы ақсап тұр.
Шығыс Қазақстан облысы, Жарма ауданындағы цемент зауытын ... ... АҚШ ... ... ... даму ... ... 80 пайызын
қаржыландырып келіп, қалғанын кейінге шегерген. ... ... ... ... жатқан цемент зауыты да қаржы ауырпалығын айқын сезінгенд3г3н
БАҚ арқылы білеміз. Негізі Балқашта ТЭЦ салынатын ... ... ... ... шыға келеді. Ақмола ... ... ... ... қорынан ақша бөлуді сұрағанын қанағаттандырды. ... ... ... ... облысының әкімі бастады. Боранқұл газ
өңдеу зауытын салуға жеке инвестор 156 миллион АҚШ ... ... ... ... қаражат таппаған. Қызылорда облысы, Арал ауданыда қолға
алынып жатқан «вагон зауыты» жобасына жәрдем беруге министр ... ... 1100 жүк ... ... ... ТМД ... ... болады.
Шетелден технологиялар әкелініп, орнатыла бастағанымен, ... ... ... ... ... ... қазіргі келешегі бар инвестициялық жобаларды ... ... ... одан әрі жалғастырылуда. Ең ... бұл - ... ... модернизациялау. Біз керосин, майлар мен жанар-жағармайдың ішкі
сұранысын біртіндеп толық қамтамасыз етуге тиіспіз", - Н.Ә. ... ... ... мұнайхимиялық кешенді салу жұмыстары
жалғасады. ... су ... ... салуды, Екібастұздағы 1-ші ГРЭС-ті
кеңейту мен реконстукциялау, Екібастұздағы 2-ші ГРЭС-тің ... ... одан әрі ... ... ... ... биыл қолға аламыз», -
деді ол.
«Біз Астанада электровоз, жолаушылар мен жүк ... ... ... ... жол ... ... ... химия өнеркәсібін
құруға кірістік», - деп жеткізді президент.
Н. Назарбаев агроөнеркәсіпттік кешенді дамытуға айрықша назар аударды,
мемлекет басшысының пікірінше оны ... ... ... қауіпсіздігін
қамтамасыз ету және экспортты әртараптандыру секілді елдің екі ... ... ... және ... ... министрлігіне еліміздегі
перспективалы инвестициялық ... ... ... ... бірқатар
тапсырмалар орындалып жатыр. Әрбір инвестициялық жоба белгілі бір ... ... ... Сол ... ... бойынша айқындылықты
анықтау мақсатында бізге ең алдымен ... ... ... ... ... үшін ... ... шарттарды бағалау қажет.
Екіншіден, өңірлер бөлінісіндегі көліктік, энергетикалық инфрақұрылымдарды
және шикізаттық активтерді ұзақ мерзімді дамытудың тетігін ... ... ... Премьер-Министр бүгінгі селекторлық кеңесте талқыланған
өңірлердегі перспективалы инвестициялық жобаларды ... ... ... ... үшін қолайлы жағдай қалыптастыру жөніндегі
жоспарды, сондай-ақ жобаларды жүзеге асыру және ... ... ... ... тетікті әзірлеуді міндетке алынуда.
Қазақстанда инвестициялық жобалар көптеген даму институттарымен жүзеге
асырылып жатыр. Олардың кейбіреулеріне тоқталып ... ... Даму ... ... АҚ, ... ... Қор,
«Даму» кәсіпкерлікті дамыту Қоры, ... ... ... сақтандыру жөнінде Мемлекеттік сақтандыру корпорациясы,
Қазақстанның инвестицияларға жәрдемдесу ... ... ... ... және т.б. ... ... банкі келесі инвестициялық жобаны іске асырып жатыр. 2009 жылдың,
17-қыркүйегінде жоспарланған мерзімнен бұрын «Қазақстанның электр желілерін
басқаратын «KEGOC» АҚ ... ... ... 500 кВ, ... – Юг
Казахстана желісі қолданысқа енгізілді. ... ... ... ... «Екібастұз» қосалқы бекетінде (Павлодар облысы)
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... жалпы құны 336,2 млн. АҚШ ... ... ҚДЕБ және ҚДӘБ ... ... Даму ... де ... Даму Банкінің несиелік қаражатына бекеттің құрылыс жұмыстары
жүргізілді, сонымен қатар бекеттік құралдар мен ... ... ... 2030 ... ... ... ... дамыту Бағдарламасы,
Қазақстанның корпоративтік көшбасшылары мемлекеттік ... ... ... және ... ... аймағындағы тұтынушылардың
электрмен жабдықталуының ... ... ... Сонымен қатар
2010 жылдың 27 – мамырында, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің
Қарағанды облысына ... ... осы жоба ... ... асырылған
«ЮКГРЭС – Ағадыр» 500 кВ бекет қолданысқа ... ... ... құру бағдарламасын жүзеге асыру аясында
«Ұлттық инновациялық қор» АҚ жалпы ... 80,2 ... ... ... ... ... ... қабылдады. Айта кетерлігі, қабылданған
міндеттеменің 22,5 ... ... ... ... ... болған. «Ұлттық
инновациялық қор» АҚ инновациялық ... ... ... 10 ... астам жеке капиталдың тартылуын қамтамасыз еткен. Соның ... ... 4,5 ... ... ... ... қор» ... отандық еншілес қорларға 5,72 миллиард теңге тартылған. Ал қор
қабылдаған міндеттемелерден ... ... ... ... ... ... сомасы 13,3 миллиард теңгеге тең жобалар қаржыландырылған.
Осылайша, ... ... жүйе ... ... ... ... ... үшін қаржыландырудағы пайдалы тәжірибені алуға
мүмкіндік беретін белсенді инвестициялық қызмет ... ... ... қоры» АҚ келесі бағдарламаларды іске
асыруда: Қаражатты шағын және орта ... ... ... үшін ... ... банктерге келісіп орналастыру бағдарламасы,
«Даму-Аймақтар» бағдарламасы, «Даму-Қолдау» шағын және орта ... ... ... ... ... ... ... бағдарламасы, «Даму» кәсіпкерлікті дамыту қоры»
АҚ "Бизнес Кеңесші" ... ... ... ... ... ... кейіннен микрокредиттік ұйымдарға несие беру үшін ... ... ... орналастыру бағдарламасы[28, 91-92 б].
«Инжиниринг және технологиялар трансферті орталығының» басшысы
үкіметте өткен кеңесте ұйымның ... мен ... ... ... ... ... ... "Инжиниринг және трансферт технологиясы
орталығының" алға ... ... ... ... ... ... ... Атап айтқанда, Орталық Қазақстанды қазіргі заманғы
технологияларға көшіру үшін ірі ... ... ... орнатып, халықаралық интуллектуалды меншік биржаларына белсене
атсалысуды жоспарлап отыр. Алдағы ... ... ... құру ... бар. 2003 ... ... ... үкімет қаулысымен құрылған бұл
орталық биотехнологиялық ... ... ... ... терең
өңдеуге байланысты ірілі-ұсақты жобаларды іске асыруға қатыса бастады.
Орталық ... ... және ... ... ... ... өзге де ... өз күшімен жүзеге асыра бастады.
«Самрұқ-Қазына» АҚ келесі инвестициялық жобаларды жүзеге ... ... ... ... ... ... ... Мойнақ СЭС-ін салу,
«Қазақстанның Солтүстігі-Оңтүстігі» транзиті 500 кВ ... ... ... ... ... «Қазақтелеком» АҚ-тың елекоммуникациялық желісін
қуаттылығы 1 млн. абонент Next Generation Network ... ... ... пайдалана отырып, ауылдық ... ... ... ... және ... Астана қаласында локомотивтер
жинайтын зауыт салу.
«Елдің ... мен ... ... ... ... ... ... агроөндіріс кешенін дамытуға 120 миллиард
теңге бөлініп отыр. Аталмыш қаржы бойынша тиісті ... ... ... - ... ... ... ... біз бұл бағыттағы шараларды
екі ... ... ... асыруды көздеп отыр. Бұл туралы дағдарыстан шығу
шараларын ойластыру және ... әрі ... ... мен ... кезіндегі елдің
агроөнеркәсіптік кешенін дамытуға байланысты. Холдинг өкілдері ... ... ... ... ... асыруды көздеп отыр. Екінші
кезекте ... ... ... ... ... ... ... болсақ, біз қазір
Мемлекет басшысы алға ... ... ... ... ... ... қойған міндеттердің бірі агро азық-түлік нарығын
тұрақтандыруға байланысты ... ... ... ... ... ... отыр. Басқаша айтқанда, біз елдің ішкі нарығын агроөндіріс
тауарларымен қамтамасыз етуге ... ... ... шешуіміз керек.
Сонымен қатар агрөндіріс кешенінің дамуына жағдай жасауға ... ... ... іске ... тиіс ... ... ... бөлуге болады. Бірінші топқа, яғни агро ... ... сүт ... өндіретін фермалар мен көкөністерді сақтайтын
қоймаларды және жылыжайлар салу жатады. Сонымен қатар бұл ... ... ... ... де ... ... 142б]. ... топ - ет
комбинаттары мен бордақылау алаңдарын салуға қатысты ... ... жүн ... мен астықтың ... ... ... де осы ... ... ... «Бұл ... әрқайсысы агро
азық-үлік нарығындағы жағдайды жан-жақты жете зерттеуден кейін жоспарланған
мәселелер.
Бүкіл ... ... ... ... ... ... ... айналысатын ұйымдар екі миллионнан астам кәсіпорындарға
қызмет көрсетеді, ал олардың несиелерінің ... ... 2 ... ... ... Ал шағын несиелердің жалпы экономикадағы несиелердегі
үлесі дамыған елдерде 20% құрайды. Біздің елімізде шағын ... ... 2% ғана ... ... ... қаласы бойынша жергілікті бюджеттің инвестициялық жобалары
(млн.теңге)
| | ... ... ... |
| |2008 |2009 |2010 ... ... ж. білімді дамыту туралы |994,0 |1075,006| ... ... | | | ... қ. ... ықшамауданындағы |500,0 |825,006 | ... ... ... ... құрылысы | | | ... қ. ... ... |100,0 |250,0 | ... орынға арналған бала бақша құрылысы| | | ... қ. ... ... 120 |197,0 | | ... ... бала ... ... | | | ... қ. ... ... бойындағы|197,0 | | ... ... 120 ... | | | ... бала ... ... | | | ... ... ж. ұй ... дамыту |6177,250 |6171,0 |6170,0 |
|туралы мемлекеттік бағдарламасы | | | ... ... |5721,0 |5721,0 |5720,0 ... | | | ... беру ... (коммуналды |456,250 |450,0 |450,0 ... | | | ... ... ... ... |6937,0 |937,0 |926,0 |
|органдарын бюджеттен несиелеу | | | ... ж. ... ... дамыту |52585,948 |27148,75|1277,125 |
|туралы мемлекеттік бағдарламасы | | | ... ... ... ... |20000,0 | ... ... | | ... ... жол ... | | | ... | | | ... ... |1996,0 | | ... жол айрығының құрылысы | | | ... ... ... және ... | | ... көшесі (Розыбакиева) жол | | | ... ... | | | ... даң. – ... көш. – ... |3000,0 ... ... жол айрығының құрылысы | | | ... даң. – ... көш. – ... |3800,0 ... |
|көш. жол айрығының ... | | | ... қ. ГКБ № 7 ... ... |1000,0 ... ... | | | ... қ. ... ... ... | | ... ... ... | | | ... қ. № 144 ... ... |133,045 | | ... және ... ... | | | ... ... | | | ... қ. № 72 ... ... |140,803 | | ... | | | ... қ. № 24 ... ... |211,0 | | ... | | | ... қ. № 89 ... ... |255,0 | | ... және қалпына келтіру | | | ... ... | | | ... қ. № 62/167 ... сейсмикалық|833,0 | | ... және ... ... | | | ... ... | | | ... қ. № 103 ... ... |174,175 | | ... | | | ... қ. ТЭЦ-2-ТЭЦ-1 |989,0 | | ... мен ... | | | ... ... құрылысы | | | ... қ. жылу ... ... |9947,0 | | ... ... | | | ... ... ... |
| | |6 | ... ... ... статистикалық бөлім мәліметтері ... ... ... ... ... отырып, Алматы қаласы
бойынша 2008 жылы инвестициялық жобаларға ең көп ... ... ... ... 2008 ... ... 2009
жылы 5779 млн. теңге қысқарған. Осы кестеден ... ... ... ... мен жол ... қаражат бөлінген. Сонымен
бірге бала-бақша мен тұрғын-үй құрылыс саласына да негізгі бюбжет ... ... ... ... құру ... ... ... күні
сәтті жүзеге асырылуда. Және де қаланың туристік орталығы болуында қосымша
инвестициялар тартылуда. ... жоба ... ... тау ... ... ... ... инвестицияның жалпы көлемі 1 млрд.
250 млн. Долларды құрайды. Бұл орайда демалыс орнын дамыту ... ... ... ... ... ... бастап демалыс
нысандарының құрылысына ... бұл ... ... ... үйлер,
мейрамханалар, сауда кешендері жатқызылды.
Қазақстан РеспубликасыПрезидентінің Жарлығымен бекітілген Қазақстан
Республикасының ... ... ... ... Стратегияның маңызды мiндеттерiнiң бiрi Мақсатты
инвестициялық және ғылыми-техникалық ... iске ... ... ... мен ынталандыру болып табылады, бұл
индустриялық-инновациялық дамудың қазiргi ... ... ... ... және ... бiр дәрежеде қайта құруды қажет етедi. Стратегияда
айқындалған ... қол ... үшiн жаңа ... ... құру және ... барын, атап айтқанда: Қазақстанның
инвестициялық қорын, Қазақстан Даму Банкiн, Инновациялық қорды, ... ... ... ... ... алғанда, даму
институттарының тұрлаулы жұмыс iстеуi ... ... және ... ... ... бiрыңғай жүйенi
қалыптастыруға тиiс. Орталықсыздандыру қағидаты жеке ... ... ... қолдауды қоса алғанда) көздерiнiң сан
түрлi болуын бiлдiредi. Iс ... бұл ... ... және ... бiр ғана даму ... ... ... 69 б].
Бұл: шешiмдер қабылдау кезiнде ықтимал жүйелi ... ... ... ... соның нәтижесi ретiнде қолдау көрсету
кезiнде неғұрлым ашық саясат жүргiзуге; жеке ... ... ... ... ... асыруға мүмкiндiк бередi. Мысалы, егер
перспективалы жоба даму ... ... ... ... онда оны
басқа институттан алу мүмкiндiгi сақталады. Мамандану қағидаты ... ... ... бiр ... ... ... бiлдiредi. Мысалы, Қазақстан Даму Банкi ... ... ... ... ... қоры - жарғылық капиталға үлестiк
(бақылаусыз) қатысу ... ... қор - ... оның ... мен ғылыми мекемелерге гранттар беру және капиталға үлестiк қатысу
арқылы жобаларды қаржыландыруға маманданады. ... ... ... ... ... ... және қызмет түрлерiмен
ғана айналысатынын бiлдiрмейдi. Олар өздерi үшiн ... ... ... ... да (қызмет түрлерiн) жүзеге асыра алады. Бұл үшiн
негiзгi емес операциялар мен ... ... ... ... ... ... қағидаты даму институттарының ... ... ... ... ... Мұндай қажеттiлiк
институттардың көпшiлiгiнiң дамудың осы кезеңiнде жоқ нарық ... ... ... ... ... келе ... ҚР инвестициялық
саясаттың қалыптасуы мен дамуы ел экономикасында үлкен маңызға ие. Бұл
саясатты ... ... ... ... ... ... ... ресурстарын тиімді игеру мүдделеріне де негізделеді және
маңызды инновациялық үрдістерін ынталандыру, реттеу, ал жеке ... ... ... ... ... дамуы мен қоғамға маңызды өнім
тұтынуға және ... ... ... маңызы бар. Өнімді инвестициялар
жаңа жоғары пайдалы өнімді ... ... және ... ... қорлану қарқынын қалыптастырады. Институттардың қызметi нарықтық
институттарға елiктеудi бiлдiретiнiн ескере отырып, әуел бастан ... ... яғни ... ... құру қажет. Бәсекелестiк
қағидаты қандай да бiр ... ... ... ... ... ... ... менеджерлердiң есептiлiгi ... ... ... ... әрi ... ... ... бақылауды қамтамасыз ететiн дамудың ... ... ... ашық ... құруды бiлдiредi. Мемлекет даму
институттарының алдына қойылған мiндеттердi тиiсiнше iске асыру ... ... ... да бiр ... ... ... етуi тиiс. ... жүзеге асыру үшiн тәуелсiз директорлар институты мiнсiз iскерлiк
беделi бар шетелдiк жоғарғы ... ... ... отырып, сондай-ақ
корпоративтiк басқарудың қазiргi заманғы құралдары белсендi пайдаланылатын
болады [26, 59 б].
3 Қазақстан ... ... ... - ... ... ... ҚР-дағы аймақтарға инвестицияларды тартуды мемлекеттік қолдау бағыттары
Шетел капиталын тарту және оны пайдаланудың тиімділігін ... ... ... мен ... ... ... ... қамтамасыз ету мақсатында, ұйымдастырушылық, экономикалық және
құқықтық механизмді ... ... ... үшін ... қолайлы
жағдай мен экономиканың басым салаларын дамыту преференциялық режим құруды
талап етеді. Іс жүзіндегі механизмге толықтырулар мен өзгерістер ... мен оның ... ... байланысты енгізілуі тиіс. Шетел
инвестицияларын тарту мен ... ... ... ... ... және шетел инвесторларының құқықтарын қорғау
бойынша кепілдемені көтеру аса маңызды рөлге ие.
Қазақстан ... ... ... тартудың негізгі формаларының
бірі – сыртқы несиелер.
Несиелік келісім шарттарға қол қоюда, сонымен бірге, ... ... ... ... дефольттардың, яғни сыртқы қарызды
жабумен байланысты бірқатар қиындықтар туу мүмкін.
Дефольт себептеріне барлық кезеңдерде шетелдік ... ... ... ... жобалар қозғалысы механизмінің
жоқтығы немесе сәйкес болмауы жатады: келісім шартқа қол қою, аймақ, ... ... ... жоба ... ... ... ... игеру және ол
бойынша қарызды өтеу. Әлемдік бизнесте ... мен ... ... ... ... үшін ... және кемсітушілік келісім
шарттар жасауға әкеледі. Олардың жүзеге асырылуы ... ... ... ... ... аймақтары мүдделеріне зиян келтіруі мүмкін.
Басым инвестициялық жобаларды таңдап алу механизмінің басты кемшілігі
... ... ... мен ... ... - бағдардың жоқтығы.
Жобалардың көпшілігі экономикалық тиімділік, валюталық қайтарымдылық, ішкі
қарыз қабілеттілігі ... ... ... ... ... жобалар экономикалық пайдалылыққа зиян келтіруде. Қазіргі таңда
тартылған несиелер бойынша төлемдер ... ... ... ... ... ... соммалардың үшінші бөлігі төлем
қабілеттілігі жоқ ... ... ... 122 ... ... дефольттарға жол бермеу үшін қаржылық, әкімшілік,
құқықтық сипаттағы ... ... ... ... Ең ... ... ... сенімді негізге ие болуы үшін ұлттық экономиканың барлық
секторлары мен барлық ... ... ... ... ... ... ... көрсеткіштер жүйесі әзірленіп енгізілуі тиіс.
Пайдасыз келісім шарттар жасау, қорлардың ... тыс ... ... және технологияны сатып алуды тудырған несиелерді жабық
түрде бөлу ... ... ... ... мен ... ... етеді.
Сыртқы қарызды бақылау және басқару бойынша жұмыстардың маңызды бөлігі
жан - жақты бағалаудан өткен тиянақты таңдалып алынған және ... ... ... ... үшін ... алу маңыздылығын ескере отырып,
шетелдік несиелерді конкурстық негізде таңдау болып табылады. Қарыздар ... ... ... (90 пайызы) нақты жобаларды қаржыландыру үшін
тартылуы тиіс: кен орындарын игеру, шағын ... , ... ... ... ... дамыту, демографиялық жағдайды жақсарту, т.с.с.
Мұндай бағыт республика экономикасын дамытуға жол ашатын ... ... ... қамтамасыз етіп, қарыз қорларын өтеу үшін оның ... ... 97 ... байланысты банктік және тәуелсіз сарапшыларды тарту арқылы
ұсынылатын инвестициялық жобаларға алдын - ала ... ... ... ... ... ... ... - технологиялық, бағалық және
құқықтық жағына толықтырулар ... ... ... зерттеулер
жүргізілуі тиіс: шикізат көлемі және жеткізетін көздері, қажетті ... ... ... ... нарығының мүмкіншілігін бағалау.
Содан кейін жобаның негізгі өлшемдері анықталуы керек: оның ... ... ... ... ... ... ... валюта
қайтарымдылығы, коммерциялық тәуекел деңгейі, негізгі макроэкономикалық
көрсеткіштерге ... - ... ... ... бюджет, ұлттық табыс өсімі,
шығындардың төмендеуі, әлемдік нарықта өнімнің ... ... ... ... және сандық талдауы жобаны
таңдау мен оған сараптама жасаудың ... ... ... ... ... ... ... асыруға салынатын жобаны бағалауға бағытталуы
тиіс: экономиканы көтеру, халықтың өмір сүру ... ... ... ... бағдарламаны жүзеге асыру есебінен әлеуметтік іс -
шаралар жүргізу, жұмыс орындарын ашу, жергілікті ... ... ... ... ортаны жақсарту.
Жобаны мемлекеттік кепілдемемен қолдаушылық пен басымдыққа ие жобалар
тізіміне енгізу үшін оларды таңдауда, келесі өлшемдер де ... ... ... ... сыртқы қарыз көлемі, Қазақстан Республикасы
кепілдемесінің шегі, мүмкін боларлық қосымша қаржыландыру көлемі, ерекше
және ... ... ... құру ... болуы. Сонымен қатар,
сыртқы қарызды өтеу мүмкіндіктерін анықтау ... ... ... ... - ... ... күрделі тексеріс жүргізу
қажет.
Сыртқы қарызды бақылау және басқару бойынша жұмыстардың ... ... - ... ... ... ... бағалау және
шетелдік несиені тартудың мақсатын қарастыру негізінде конкурстық таңдаудың
болуы.
Шетелдік несиелер бойынша ... ... ... ... ... мен ... жауапкершілікке тарту бойынша
механизмді құру, облыстық әкімшіліктермен бұл жауапкершілікті бөлу шаралар
жиынтығының маңызды құрамдас ... ... ... ... ... ... қолдап, несиелік келісім жасауға итермелейді. Сонымен
қатар, оның әр түрлі нысанда жүзеге асырылуына қатысуы ... ... ... ... ... ... ... заңдық және экономикалық түрде ақыл
- кеңес беру, нақты қалыптасқан жағдайға ... ... ... да ... ... 145 ... ... - алу үшін жалпы макроэкономикалық жағдаймен
(инфляция деңгейі, ТМД елдерімен өзара есеп ... ... ... ... қамтамасыз ету қажет, құқықтық базаның тұрақтылығы,
қарыз алушы кәсіпорындардың жабылу немесе қайтақұрылу ... ... ... ... ... ... ... бойынша
міндеттемелерді беру механизмін құру керек. Мемлекеттік тізімге енген басым
инвестициялық жобалардың жүзеге асырылуы, тұрақты ... ... ... қарызды мерзімді өтеу мониторингін жүргізуді талап етеді.
Қазақстан экономикасына әлемдік инвестициялауды ынталандырудың маңызды
факторы – ... ... - ... және коммерциялық тәуекелдерді
кәсіби және толық сақтандыру. Біздің еліміздің осы саладағы инвестициялық
тартымдылығы инвесторлар ... ... ... ... ... ... ... ие. Қазақстан Республикасы ... ... ... ... Заңының баптарына сәйкес,
инвесторлар ... ... ... ... ... ... шаруашылық серіктестіктің жарғылық қоры мен акцияларындағы өз үлесіне
басшылық ... ... ... мен ... да ... ... шартында, капитал, табыс немесе пайданы еркін
аударуға бекітілген инвестордың құқығын шектеуге жол бермеу;
2. республика ... ... ... ... сату ... ... ... мемлекеттік монополияны құруға тиым
салу;
3. ... ... ... ... ... ... ... және реттеу шараларын қолдануға жол бермеу;
4. либералды валюталық реттеу;
5. инвесторды қорғау бойынша кедендік бақылау ... ... ... ... ... табыс дивиденттері мен
құқықтарын қорғау;
7. Қазақстан Республикасы Заңдарының негізінде инвесторларға өз мүлкіне
басқарушылық танытуға жол беру.
Шетел инвесторларының ... ... ... - ... ... мен өзгерістер енгізуден қорғау, шетел
инвестицияларын тарту мен ... ... - ... ... ... ... өзгерістер енгізу мүмкіндіктерін беру, бірақ
инвестор мүддесін ... ... әлі де ... ... баршылық.
Қазіргі таңда Қазақстанда бірлескен сақтандыру компанияларын құруға
жол ашатын және ... ... ... ... актілер
қабылданған. Сақтандыру заңнамасына сәйкес, сақтандыру бойынша мемлекеттік
компания “Казахинстрах” Қазақстанда шетел инвестицияларын ... ... ... ... ... түрде сақтандыру
компаниясын таңдауға тиым ... ... ... ... ... қолдану
үшін халықаралық сақтандыру компаниясы немесе “ОПИК жеке инвестициялар”
типтес шетел ... ... ... ... Group” ... ... ... және коммерциялық тәуекелдерді
сақтандыру бойынша ... ... ... түрде құру қажет. Бұл
корпорация АҚШ - тың ірі ... және ... ... және ірі ... ... ... тобы.
Бұл мемлекеттік компания меншікті тәркілеуден, ұлттандырудан
сақтандыратын ... және ол үшін ... ... ... ие. ... осындай әлемдік компания құрылған. Оның сақтандыру қоры ... АҚШ ... ал ... мемлекеттік компаниясының жарғылық қоры 1
млн. АҚШ долл. құрайды. Бұл жағдай ... ... ... ... ... ... Қазақстаннан сақтандыру алымдарының сыртқа
кету мүмкіншілігінің айқын көрінісі болуда.
Қазақстан экономикасының басым салаларына шетел ... ... үшін ... - ... салықтық ұмтылыстар мен қаржылық емес
әдістерді қолдану қажет. Соңғысына шетел ... ... ... ... орта ... ... өндіріс факторларымен, ақпаратпен, ... ... ... әр ... банктік қызмет көрсетудің
дамуын қамтамасыз ете ... ... ... ... ... құру ... жеңілдіктер мен ұмтылыстар кең ауқымда қолдануда. Мысалы,
ссудаларды беру бойынша операцияларды қосымша құн ... ... ... ие. ... ... мен ... мекемелерден
түскен шетел валютасындағы несиелер сомасы бұл ... ... ... ... ... салығынан бас тарту мақсатында, “салықтық демалыстар” кезеңінде
құрылатын заңсыз бірлескен ... ... жол ... үшін, салық
Кодексіне арнайы толықтыру енгізу қажет: мұндай ... ... ... ... ... ... кәсіпорын өз қызметінің
барлық кезеңінде алынған пайдасына салық төлеуге міндетті[26, 214 б].
Салықтық және ... - ... ... ... автоматты түрде
емес, дифференциалды түрде, яғни жүзеге асырылатын жобаның мемлекеттік
маңыздылығына, кәсіпорынның жарғылық ... ... ... ... ... оның айналымы жылдамдығына байланысты жүзеге ... ... ... қызметпен айналысуға және өз
табыстарын қайта инвестициялауға ... ... ... ... ... ... маңызды шара инвестор мен инвестициялар жөніндегі Комитет
арасында жасалатын келісім шарт болып ... ... ... ... осы келісімде толық және нақты көрсетілген. Келісім жасаудың
бекітілген ережесі инвесторларды көптеген ... ... ... ... ... ... ... қайта
инвестициялау бойынша ұмтылысты күшейту керек.
Жекешелендіру процесі шеңберінде әрекет етуші шетел капиталын тартуды
ынталандыратын ... құру үшін ... ... ... ... ... қайта қарастыру қажет, әлемдік сауда ... ... ... ... және ... ... құқыққа ие болуы үшін алғашқы және екінші ретті бағалы қағаздар
нарығын дамыту ... ... ... ... ... қатарына келесілер
қажет:
1. инвестицияларды өзара қорғау мен қолдау туралы келісім шарттар жасауға
қызығушылық танытқан ... ... ... ... туралы”, “Қозғалмайтын мүлік ипотекасы ... ... ... капиталын тарту мақсатында, кепілдемелік нысандарды
қолдану механизмі бойынша ұсыныстарды қарастырып құру;
3. Қазақстан ... мен оның ... ... ... ... ... ... тарту бойынша мемлекеттік саясатты жүзеге асырумен
байланысты қызметтерді орындау үшін ... ... ... ... құру қажет:
1. жобалық қаржыландыру және кеңес берушілік көмек көрсету орталығы. Оның
мақсаты алдын - ала ... ... ... ... ... берушілік - техникалық көмек көрсетуді ... ... ... анықтау;
2. шетел капиталы бар кәсіпорындарды тіркеу және шетел фирмалары мен
компанияларын аккредитациялау үшін тіркеу палатасын ... ... ... ... мен ... ... ... жүйе, инвестициялық саясат бойынша мәліметтер банкін құру
және бұл мәліметтермен потенциалды шетел инвесторларын қамтамасыз ... ... ... бойынша ақпараттық орталық құру.
Жоғарыда айтылған шаралар, мемлекеттің шетел капиталын ... ... ... жол ... Ол ... ... ... мүдделердің байланыста болуына көмек береді./34, 23 б/.
Шетел капиталын тарту саясаты Қазқстан дамуының ... ... бет ... Бұл ... ұзақ ... перспективадағы
құрылымдық қайтақұрудың басым ... ... ... ... ... ... жеке секторлардың дамуында маңызды орынға ие
болуы қажет, болашақта жағымсыз процестердің болуына жол ... ... ... ... ... ... ... реформалау
бойынша шараларды іске асырумен ... ... рөлі ... ... қалуы керек және заңдылық пен тәртіптіліктің гаранты ретінде
қызметін шектемеуі қажет. Сол ... ... ... ... ... бере алатын ... ... ... негізі және оның катализаторы бола тұрып, ... ... алуы ... [38, 63, ... қызметті реттеу процесінде мемлекет бір уақытта бірнеше
қызметтерді орындауы керек, ... ... ... ақша, несие және амортизациялық саясаттар арқылы
іске асырылатын дамыған ... ... ... ... ... ... ... қызметінде жеке бизнес капитал салымындағы
жалпы көлемін реттеу (ынталандыру ... ... ... және ... жеңілдіктер, мысалы, инвестициялық ахуал
арқылы белгілі бір кәсіпорын, сала және ... ... ... ... ... ірі ... қызметі мен жоспарларын келістіру жолымен
белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... тікелей әкімшілдік араласу.
Мемлекеттік инвестициялық ... ... өсу ... ... мақсатында ... ... ... және жанама әрекет ету әдістері мен ... ... және ... бағыттап қолдану процесі деп түсінуге
болады.
Экономиканың нақты секторын ... және ... ... бір ... ... ... басқа жағынан - экономикалық
қатынастардың басқа да қатысушылары және ... ... ... механизмдері мен принциптерін регламенттайтын және
инвестициялық қызметтің ұлттық құқықтық режимін анықтайтын заңдамасыз ... ... ... мүмкін емес.
Инвестициялық қызметті реттеу ... ... база ... ... ... ... шетелдік инвесторлардың қызмет
етуінің біркелкі режимі мінезді. ... ... ... базалық нормативті акт 2003 жылы қабылданған ... ... ... Заңы ... Ол ... ... ... береді[28, 214 б].
Біріншіден, Қазақстан территориясында кәсіпкерлік қызмет шарттары мен
мүделерін және ... ... ... ... және ... ... шегінен заңды түрде алған табыстарын, пайдаларын және басқада ақшалай
табыстарын аудару және пайдалану (әрине, ... ... ... ... ... ... инвесторға қозғалмайтын мүлікпен мәмілені тіркеу туралы,
жарғылары туралы, заңды тұлғаларды тіркеу, сонымен ... ... және ... да ... ... ... басқа,
берілген лицензиялар туралы ақпараттарды еркін алуға құқық кепілденеді.
Үшіншіден, инвесторлар акциялар мен басқа да бағалы ... ... ... және коммуналдық меншіктегі ... ... етіп ... ... ... ... үйлерді,
ғимараттарды және қозғалмайтын мүліктің басқа да ... ... ... бар. Инвестордың мүлкі және шетелдік капиталдың қатысуымен ... ... ... тартып алуға жатпайды, соның ішінде ұлттандыру
және реквизициялау кезінде де (ҚР-ның республикалық заңдар мен халықаралық
келісімдермен бекітілгеннегіздемелермен ... ... ... Бұл жағдайларда мүліктің нарықтық құны қайтарылады[30, 168 б].
Төртіншіден, инвесторлар өз құқықтары мен міндеттерін басқа ... ... ... ... ... салықтық жеңідіктер
беріледі: қарастырылып отырған инвестициялық іс-әрекеттің ... ... ... ... ... жаңа ... қолданумен
қызмет етіп тұрған өндірістерді кеңейту және даңарту, жаңа кәсіпорындарды
құру үшін ... ... ... ... ... ... приоритетті жобаларды іске асыратын инвесторлар үшін
кедендік салықты ... ... ... ... ... ... ... шаралар жүйесінде басымдылықты
мәнді мемлекеттік инвестициялық стратегияны құру және мемлекеттік реттеудің
барлық жүйесін оны ... ... ... дамудағы ұзақмерзімді мақсаттар әрдайым
қысқамерзімді мақсаттарға сәйкес келе ... ... ... ... ... өзгерістерге жетуде әлеуметтік
параметрлерді қатаң сақтау ... ... ... белсенді қолдана отырып, елдің нақты секторында іскерлік
белсенділікті ... ... ... ... ... ... ... ұзақмерзімді инвестициялық стратегияны жүргізу қажет.
Мұның барлығы мемлекеттің реттеу қызметін мәнді күшейту кезінде ғана мүмкін
болады. ... ... ... отырып, мемлекеттік аппараттың
инвестицияларды қандай тетіктер ... ... ... ... ... – Мемлекеттік инвестициялық реттеу әдістерінің құрылымдық
схемасы
Аталған кестедегі схемалық жүйе мемлекеттік ... ... ... ... Ол ... ... ... базасы
инвестициялар ағымын заңлық нормаларға сәйкес жүзеге асыратындығына көңіл
бөлінген. Орта- және ұзақ ... ... ... Қазақстанның
ұлттық экономикалық мүддесін өткізуге бағытталуы, ел экономикасының
бәсекеқабілеттілігін жоғарлату және ... ... өсуі ... өмір сүру ... ... ... ету керек. Осыдан басқа,
барлық бар ұлттық ... ... ... ... тартуға және оларды рационалды бөлу мен ... ... ... ... ... Бұл ... іске ... мемлекеттің
бюджеттік, салықтық, несиелік, валюталық, ақшалай саясаттарынң барлық
құралдары бағытталуы қажет. ... ... әлі ... алыс ... ... ала ... инвестициялық қызметті
мемлекеттік реттеу механизмдері осы мақсаттарға жетуге бағытталуы қажет.
Мемлекеттік инвестициялар – ... ... ... ... және әлеуметтік инфрақұрылымдардың нақты салаларын қолдау мен
салыстырмалы дамытуды қамтамасыз ететін ... ... ... ... инвестициялардың мақсаты – кумулятивті процесті
қалыптастыруда ... ішкі ... ... ... 136 б].
Нақты секторда инвестициялық белсенділікті ынталандыру мақсатында
мемлекет ... ... құру ... ... ... қатар
экономикадағы мемлекеттік меншікті басқару мен тиімді ... ... ... ... ... саясатты жүргізуі қажет.
Экономикалық реформалау жылдары ... ... ... мәнді
өзгеріске ұшырады. Мұнай, газ, қара және түсті металлургия өнімдерін өндіру
және ... ... ... үлес ... ... ... ... байланысты, стратегиялық акценттер экономикалық өсуді
қамтамасыз етуге ауыстырылуда. Бұл экономикалық ... ... ... ... қарастырады. Қазақстанның өнеркәсібіндегі
құрылымдық өзгерістер талап етеді: жаңа ... ... ... ... ... ... ... нарығы мен оны қамтамасыз ету
үшін ақшалай қаражаттарды іздестіру.
Мемлекеттік дотациялар мен субсидиялардың көмегімен ... ... ... ... ... ... дамыту үшін нақты секторды қолдау көрсету ... ... олар ... ... ... ... қайта игеріліп отырған
аймақтарды дамытуды ынталандыруға, ауыл шаруашылығындағы, көліктегі ... ... ... ... ... бір бөлігін жабуға
бағытталады.
Экономиканың нақты секторында инвестициялық қызметті жандандыру үшін
монополияны шектеу, шаруашылықтандырудың баламалы формаларын ... ... ... ... белсенді ынталандыру қажет. Бағаларды реттеу
әртүрлі тарифтер ... ... ... мен қызметтердің белгілі бір
түрлері бойынша мемлекетпен ... Бұл ең ... ... ... өнімдеріне тиесілі.
Мемлекеттік реттеудің маңызды әдісі ... ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Бұл қорлар қаржы жүйесінің икемділігі мен ... ... [38, ... ... ... жеке және ... тұлғалардың өзіндік
аударымдары, займдар, ... ... ... ... ... ... алымдар мен аударымдар, ерікін бюджеттік қаражаттардың және
заңданамалармен тыйым салынбаған басқа да көздер есебінен құрылады.
Қазіргі жағдайда ... ... ... ... қолдау
жеңілдетілген салық салу, несиелеу, сақтандыру жүйелерін, сондай-ақ
республикалық және ... ... ... ... ... тауар
өндіруші мен нақты өндірістің баға ... ... ... ... ... тікелей әдісін мемлекеттік
контрактілі жүйе атқарады. Мемлекеттік тапсырыспен ... ... ... ... ... ... ... ұйымның
бюджетінен кәсіпорынға экспорттық өнім өндіру бойынша шығындарды қайтару
керек, залалды экспорт жағдайында дотация ... ... ... ... ... ... бөлек, мақсатты қорлар қаражаттары мен банктік несиелерді
тарту мақсатты. ... ... ... подряд және субподряд
механизмдерін құру жолыменен сыртқы саудада, ... ... ... ... ... үшін ресурстарды қалыптастыруды реттеудің маңызды әдісі ретінде
жергілікті бюджеттердің қаражаттарын қолдану шығады. Республикалық және
жергілікті бюджетдің өзара ... ... ... ... ... ... деңгейлердің қарыздық міндеттемелерін кепілдеу,
муниципалдық облигациялармен төленетін жергілікті ... ... ... ... ... ... ... тікелей мақсатты
орталықтан қаржыландыру және жергілікті органдардың ... ... ... мен ... ... үшін ... мен ... бөлу арқылы. әлемдік тәжірибеде мемлекеттік
реттеудің тікелей әдісіне сыртқы ... ... мен ... 146 б].
Инвестициялық процестерді экономикалық реттеудегі мемлекеттің рөлінің
күшеюі үкіметпен қарастырылатын инвестициялық ... ... ... ... ... шығындардың толық ... ... Бұл ... шешу ... ... сапасын жалпы
жақсартумен, белгіленген бюджеттік тапшылық деңгейі шегінде шығындарды
қаржыландыру мен ... ... ... ... ... ... ... Сонымен бірге бұл инфляцияны төмендету
мақсатында инвестицияға мемлекеттік шығыстарды секвестрлеу ... ... ... ... ... ... тәжірибесінен
бас тартуды қарастырады. Бұл шараны ... ... ... ... ... тұрақтандыруға, инвестициялық нарықтағы
мемлекеттік сектордың қалпына келуі мен одан әрі кеңеюін ... ... ... қозғалысын мемлекеттік реттеудің маңызды элементі және ... ... ... ... ... ... ... мен оның
икемді оперативті қозғалысын, инвестицияға жинақтарды трансформациялау
механизмдерімен қамтамасыз ететін ақша–несие жүйесі ... ... [51, ... ... ... ... материалдық және материалдық емес
өндірісті және халықаралық қатынастарды ... және ... ... ... ету ... табылады. Толығымен, ақша-несие жүйесі
банктік және банктік емес, зейнеткерлік, сақтандыру және пошталы-жинақтау
жүйелемелері түрінде көрсетіледі.
Елдің ... ... ... банк, оның территориялық бөлімшелері мен
банктердің жинағы, олардың бірлестіктері, биржалар және ақша ресурстарымен
сауда жасайтын ... ... ... ... ... Ұлттық
банкпен регламенттеледі.
Банктік емес жүйесі іс–әрекеттері салыстырмалы банктік заңнамамен
регламенттелетін ... ... ... ... ... ... ... ломбардтар, несиелік кооперациялар
(несие серіктестіктері мен өзара несиелер қоғамының кеңестері), ... ... ... және ... және ... маңызды көзі банктік жүйеде шоғырландырылған қаржылық
ресурстар болуы ... ... ... жинақталған қаражаттарды ауыл
шаруашылығы мен өңдеу өнеркәсіптеріне Ұлттық банктегі олардың ... қоя ... ... және сенімді банктер арқылы бағыттау қажет.
Қаржылық және өнеркәсіптік капиталдардың бірігуі бойынша шараларды ... ... ... ... ҚР–ның «Банктер мен банктік қызмет туралы»
заңына өзгерістер мен түзетулер енгізу, ... ... ... ... алуға қатысуына шектеуді ... 231 ... кең ... ... ... неғұрлым маңызды
сфералары болып табылуы мүмкін: қайда жеке капитал бармайтын, экономиканың
нақты секторын, ауыл ... ... ... ... ... ... нақты секторына аудару коммерциялық
банктердің келесідей позитивті өзгеуіне алып ... және ... ... ... ... ғана ... ... қатар инвестициялауға
бағыттау;
- банктердің жаңа инвестициялық технологияларын пайдалану;
- ... ... ... ... ... ... секторда ақша айналымын көтеру;
- ссудалық пайызды Ұлттық банктің есептік ставкасына неғұрлым нақты
бағыттау;
- тәжірибеге банктік тәуекелдерді төмендетудің ... ... ... ... ... ... бағыттау – несиелеу, инвестициялау,
инвестициялық жобалардың қаржылық менеджменті;
- банк өкілдерін қаржыландыратын кәсіпорындардың ... ... ... ... жетілдіру.
Негізгі институционалды инвесторлардың бірі зейнеткерлік жинақтау
қорлары (ЗЖҚ) болып табылады, ... ... ... ... дамытуға бағытталуы мүмкін.
Инвестициялық ресурстарды реттеу үшін ойластырылған салық саясатына
үлкен мән беріледі. Салықтық реформа өте ... ең ... ... ... ... ... ... ынталандыру элементіне
өту керек. Экономиканың нақты секторына инвестицияны жоғарлату мүддесінде
іске асырылатын салықтық ... ... ... ... керек:
- салық салынатын объектілердің санын ... ... ... ... ... ... және ... мінездегі салықтар бойынша шартталмаған
жеңілдіктердің санын минимумға дейін жеткізу;
- шетелдік ... үшін ... ... салудың ерекше тұрақты
режимін белгілеу.
Инвестициялық процестерді мемлекеттік реттеудің ... ... бірі ... ... ... пайданың бір бөлігін аудару
жолымен қалыптасатын сәйкестендірілген қор есебінен өндіріс ... және ... ... ... ... ... ... саясат болып табылады.
Инвестициялық белсенділіктің төмендеу ... ... ... ... ... ... өте ескірген,
экономиканың барлық секторында ... ... ... ... ... ... дамыту мен қайта қалпына келтіру ... ... ... ... ... қолдану қажет.
Тездетілген амортизация саясаты, яғни негізгі капиталдың ... ... ... жоғары ставкамен аударуға рұқсат беру ... ... ... ... ... ... амортизациялаудың екі
тәсілі әйгілі[42, 213 б].
Бірінші тәсілінде негізгі капиталдың нормативті ... ... және ... амортизация нормасы өсіріледі. Негізгі капиалдың
барлық түрі үшін ... ... ... ... ұзақ ... қызмет
ететін ауыр жабдықтар үшін – 10 жыл; орташа ... үшін – 5 жыл, ... ... ... өндірістік және конторлық жабдықтар үшін – 3 ... ... ... ... үшін 7-5-3 ... ... амортизациялық аударым мерзімдерін бекітті және көліктік құралдар
мен персоналды ... ... ... үшін ерекше жеңілдіктер берді.
Амортизацияны тездетудің екінші тәсілі жабдықтың қызмет ету нормативті
мерзімін қысқартпай-ақ, жекеленген фирмаларға ... жылы ... ... ... жасауға, бірақ одан кейінгі жылдары
сәйкесінше оларды төмендетуге рұқсат ... ... ... ... оның ... ... ... нормасын қолдану неғұрлым тиімді
болып ... ... ... ... ... мен ... әрі қарай
индексациялау инвестицияның ... көзі ... ... ... ... неғұрлым маңызды кезең
амортизация нормасы болып ... ... ... олар ... емес – ... ішінде негізгі қорлардың активті ... ... ... ... 10% шегінде болады. өнеркәсіпте машиналар мен жабдықтардың
тозуы 43%-ға жетті, ал жекеленген салаларда, мысалы, металлургиялық кешенде
- 50%-дан жоғары [44, 158 ... 5-7 жыл ... ету ... ... ... қорлардың
активті бөлігі бойынша амортизациялық норма 15-20%-ға ... ... ... ... өмір сүру үшін ... ... ... қажет. Амортизацияны өсірген кезде негізгі
қорларды толық қалпына келтіруге әрбір ... ... ... ... ... ала ... жыл ... индексациялануы керек. Инфляция
жағдайында амортизациялық аударымның нақты көлемдерін ... ... ... мүмікндік беретін механизм жеткілікті жақсы анық. Ол
қарастыру керек:
- негізгі қорларды кезеңді қайта бағалау;
- ... ... ... ... ... тауарлар мен қызметтерге бағаның өсуімен сәйкес
амортизация нормасын өсіру.
Осыған орай, инвестициялық белсенділікті жандандыру үшін ... ... ... ... ... жүесі қажет:
- мемлекеттік және жеке ... ... ... ... бағдарламаларды қалыптастыру механизмдерін
жетілдіру;
- отандық тауарлардың бәсекеқабілеттілігін ... және ... ... ... ... келтіру мақсатымен инвестициялық
қызметтердің нақты бағыттарын анықтау;
- инвестицияға жинақтарды аударудың тиімді жүйелерін құру мен ... ... ... ... ... ... көрсетілу;
- экономиканың нақты секторына банктердің инвестициялық қызметтерін
күшейту мақсатымен банктік сфераны қайта ... ... ... бағытталған инвестицияларға кепілдендірудің
тиімді жүйесін құру бойынша жұмыстарын ... ... ... ... өз ... көбейту үшін
амортизациялық саясатты жетілдіру.
Экономиканы тиімді басқару жүйесіне шет елдердің капиталын ... ... ... ... ... ... бірі — ... тарту мен пайдаланудың оңтайлы жолын табу болып табылады.
Әрине, кез келген стратегияның құндылығы ... ... ... ... ... Ал ... ... сәттілік көбінде шетел
инвестицияларын белсенді ... мен ... ... ... ... ... ... жақын болашақта ішкі ресурстарға сенуге болмайды.
Шетел капиталы ақша қаражатының жай массасы ретінде ғана қажет емес,
жаңа әлемдік ғылыми-техникалық ... ... ... ... ... ... Олар ірі коммерциялық өміршең инвестициялау негізінде
ұлттық шаруашылық субъектілерінің дамыған тауарлық қатынастарға ... ... ... ... ... ұтымды етуге мүмкіндік
туғызады.
Жаңа қазіргі өндірістік куаттылықтарды құру үшін Қазақстанға ... ... ... ... ... ... бұл шетел инвестицияларын
республикаға тарту бағдарламаларын құруды талап етеді. Бұл ... ... ... ... ... көрсететін,
белгілі бір қағидаларды жетекшілікке алу қажет. Бұл қағидалар:
- экономикалық мақсатқа сәйкестілік — ол сол немесе басқа ... ... ... ... ішкі ... мен
мүмкіндіктердің шектеулігін, шетел ... ... ... ... ... ... ... тығыз
қажеттілігінен туындай отырып аныкталады[23, 69 ... ... ... — кез ... ... шетел
инвестицияларын тартудың бірден-бір шарты. Бұл ... ... ... болатын жобалардың жоғары табыстылығы мен
табыстылығы, қарыз бен ... беру ... жаңа ... ... кұру мен ... халықтың
жұмысбастылығын арттыруды пайымдайды;
- экономикалық-экологиялық қауіпсіздік – ... ... ... ... байлықтарын айқындықпен
пайдалануға, қоршаған ортаны ... ... ... ... заңсыз
шығаруға, артта қалған ... мен ... ... ... ... нарықтан бәсекелестікке қарсы тәсілдерімен
ығыстыруға жол беретін жобаларды ... ... ... ... ... ... ... ұлттық ресурстардың ... ... жер) ... ... ... ... ... шетел инвестицияларын тарту барысында өзара ... ... ... ... ... салу қағидасы. Бұл
Қазақстанда жүргізіліп жатқан құрылымдық пен ... ... ... ең ... ... ... білдіреді.
Сондықтан Республикада отандық пен шетел инвестицияларын ... үшін ... ... басымды бағыттары бекітілген;
- республика үшін маңызды қағида болып, барынша аз коммерциялық
тәуекел ... ... Оны ... ... ... - осы процесті
басқарудың ... ... ... ... ... ... ету ... табылады;
- ең соңында, ... ... ... ... ... ескеру қағидасы маңызды рөл атқарады.
Әрбір ... ... ғана тән ... ... бар: ... каржылық және басқа да ... ... ... ... ... ... ... инвестиция тартуды басқарудың төжірибелік ... ... ... елдің экономикасын жалпы алғанда және өтпелі ... ... сот ... ... ... ол ... ... құрылымын өзгерту, жаңаландыру мақсаттарына қызмет етеді.
Сонымен қатар, елде бұл процесті басқару ... оның ... ... және ... күші бар ... жаһандық факторларды
ескеру қажет. Мұнда ең бірінші, республиканың қуатты ... ... ... ... Біздің мемлекетіміз мұнай, газ, көмір мен уран ... ... ... ... бірі болып табылады. Осы салаларды
дамыту мен оларды басқарудың ... ... ... ерекше назар
аударуын талап етеді.
Келесі фактор, Қазақстанда ауыл шаруашылық өнімдерін өндірудің қуатты
әулеттінің болуы мен оларды ең ... ... ... Орта Азия ... мүмкіндіктері болып табылады.
Барлық сфералар мен салаларда қолданатын шетел инвестициялардың ең
таралған нысаны ... ... (БК) ... ... Бүл ... салалар мен өзгерістерде кеңінен қолданылуы мүмкін, ішкі нарыққа
жұмыс істейтін салалар мен өндірістерде біршама шектелген, бұл ... ... ... ... ... ... ... атқару барысында инвестиция тартуға қолайлы факторлардың
алғышарттары мен оны ... ... ... ... - ... ... ... Республикасы Президентінің тұжырымдауынша халықтың жан
басына шаққандағы шетел инвестицияларын тарту деңгейі ... ... ... Еуропа елдерінің, сондай-ақ ТМД-ның алғашқы бестігіне сенімді түрде
кіреді [19, 134 б].
Шетел инвестицияларын тартудың басқа нысандары ... ... ... ... ... шетел мемлекеттері жеке
компаниялар беретін инвестициялық қарыздар мен несиелер бола алады.
Ең ... ... ... инвестицияларының негізгі бағыттары капитал
сыйымдылығы жоғары салалар мен өзгерістер, ең ... ... ... ... ... ірі ... болып табылады. Республика
экономикасына шетелдік капитал салымдарының негізгі ... бірі ... орта ... ... ... табылады. Мұнда салалар инвестициялық
басымдылық объектілерге, өндірістер мен аймақтарға бағытталынуы тиіс. Бұл
басымдылықтар ... ... ... ... ... ... нарықта сақтандыру және зейнеткерлік жүйелер
қызмет ... ... ... заңдылық актілермен регламенттеледі.
Оларға ... ... ... ... мен ... ... және қорларды, зейнеткерлік қорларды жатқызуға болады.
Ақша–несие жүйесінің ... ... ... ақша ... бөлу ... қатысады. Мамандандырылған несие–қаржылық ... ... ... ... ... ... бағынышты, ал кәсіби қызметтерінің
басқа тірлері бойынша – ... ... ... бағынышты болып келеді.
Ұлттық жинақтардың жетіспеушілігін көріп жатқан біздің елімізде
экономиканың үзіліссіз өсуін ... үшін ... ... ... және ... түріндегі сыртқы жинақтарды тарту керек.
Сонымен қатар, шетелдік инвесторлар үшін Қазақстанның тамақ өнеркәсібі
де ... ... Оған ... ... жоғары өнімділігі,
пайданың жоғары нормасы, өнімге баға ... ... ... және өндірістің
құлдырау қарқынының айтарлықтай төмендігі жағдай жасайды. Бірақ, ... ... ... ... бар: негізгі қорлардың
тозуының жоғары деңгейі, төмен экспорттық қабілеттілік, импортталатын
тауарлар тарапынан ... ... ... ... инвестициялары мүлде қызықпайды. Өйткені
мұнда инвестицияның өзін-өзі ақтау мерзімі ұзақ, бәсекелестік жоғары.
Қазіргі кезде сыртқы ... ... ... 50% ... ... ... ... шетел инвестициялардың тартылуы
негізінен бірлескен үлестік кәсіпорындар құру ... ... ... ... ... ... ... ірі шетел фирмаларына баскаруға беру ... және ... ... ... жүзеге асады.
Соңғы жылдары инвестициялық қызметтің жаңдану тенденциясы ... ... ... белсенділіктің өсуі, ішкі және сыртқы
нарықтарда жағдаяттың жақсаруы, ... ... ... ... ... ықпал етті.
Елімізде экономикалық жаңдану, байқалған кезде шетел инвестицияларын
тарту мәселесі ... ... ... табылады.
Казіргі кезде Қазақстан экономикасына шетел инвестицияларын тартудың
жаңа перспективалары ашылып ... ... ... көмегімен Казақстанның керексіз
болып қалған ғылыми-техникалық потенциалын ... ... ... ... экспорттық әлеуетті кеңейту;
Импорттың орнын алмастыратын ... ... ... ... ... ... ... машина ... ... және ... ... ... ... және
инфракұрылымдар;
Шетел инвестицияларының жұмыс күші артық ... (ең ... ... жөне ... ... ... ... үрдісті мемлекет тарапынан реттеу – бұл экономикалық
өсу мен инвестициялық белсенділікті ынталандыру үшін ... ... ... ... ... ... және бақылаушы
сипаттағы шаралар жүйесі болып табылады.
Инвестициялық қызмет анықталған қағидалар негізінде жүзеге асырылатын
мемлекеттік саясатқа сәйкес ... Олар ... емес және ... даму кезеңдері мен көзделген өзгерістерге тәуелді ... ... ... ... ... ... Заңды
дамытуға байланысты Қазақстан Республикасының Президенті ... ... үшін ... ... ... ... ... жөнінде жарлық шығарды. Бұл секторларға:
- өндірістік инфрақұрылым ... ... ... ... және жылу
станциялары, телебайланыс топтары);
- өңдеуші өнеркөсіп ... ... ... ... Астана қаласының объектілері;
- тұрғын үй, әлеуметтік сала мен туризм объектілері (денсаулық
сақтау, білім беру, спорт, мәдениет, туризм объектісі);
- ауыл ... [21, 165 ... ... Қазақстан Республикасының мемлекеттік комитеті
белгіленген, ең маңызды өндірістерге ... ... ... ... ... бүкіл кезеңінде мемлекет тарапынан ынталандырылуы
мен қолдайтындығы Жарлықта бекітілген.
Экспортқа бағдарланған және ... ... ... ... ... ... үшін тартымды жағдай жасау, сондай-ақ
инфрақұрылымды дамыту негізгі міндеттердің бірі ... ... ... ... ... ... нысаналы индикаторлар ұсынылады:
1. Global – 2000-ға енгізілген компаниялар ... ... ... саны: 2010 – 2, 2011 – 3, 2012 – 4, 2013 – 4, 2014 ... ... ... Инвестицияларды көтермелеу және өзара
қорғау туралы келісімдер жасасу. 2010 – 2, 2011 – 2, 2012 – 2, 2013 – ...... ... экономикалық форумның Жаһандық бәсекеге қабілеттілік
индексінің көрсеткішіне қол ... ... ... ... ... ... әсері (101-орын)» - 2010 жыл – 100-орын,
2011 – 99, 2012 – 98, 2013 – 97, 2014 – 96. ... ... ... ... (104-орын) – 2010 жыл – 103-орын, 2011 – 102, 2012 ... 2013 – 100, 2014 – 99. ... ... индикаторы бойынша
«DoingBusiness» рейтингінде Қазақстанның позициясын жақсарту. 2010 жыл –
52-орын, 2011 – 51, 2012 – 50, 2013 – 49, 2014 – 48. ... ... ... Дүниежүзілік Банк индексін 2014 жылы 60 орынға дейін
(2009 жылы – 67-орын).
4. ... ... ... 2009 ... ... 2015 жылы 159-ға дейін
және ИА-да 2015 жылға қарай 42-ге ... ... АЭА ... ... ... және жоғары
технологиялы шикізат емес өндіріске инвестицияларды 2015 жылға қарай
1588 млрд. теңгеге ... және ИА ... – 151 ... ... дейін
ұлғайту.
6. АЭА аумақтарында тауарлар мен қызметтер (жұмыстар) өндіру көлемін
2009 жылғы 21,9 ... ... 2015 ... – 718 ... ... ... ИА-да
2015 жылға 719 млрд. теңгеге дейін, оның ... өнім ... ... ... кем ... 50 %-ына ... ... МЖӘ-нің жалпы сомасы 900 млрд. теңгеден астам кем ... ... 2015 ... қарай іске асыру.
3.2 Инновациялық қызметті мемлекеттік реттеу тетіктерін дамыту
Соңғы он жылда ... ... да ТМД ... деградация тенденциясы орын алды. Өндірістің техникалық
деңгейі төмендеді, жаңа технологиялар әлсіз меңгерілді, ... ... ... ... ... ... ... потенциалдың қазіргі жағдайы абсолютті
сандық қысқаруы мен оның барлық ... ... ... нашарлауы
тенденциясына ие болып отыр. Республикадағы инновациялық ... ары ... ... оның ... және ... ... байланысты.
Ғылым, ғылыми-техника және инновациялық іс-әрекеттер саласындағы
қоғамдық ... ... ... ең ... ... бірі ... туралы» және «Инновациялық іс-әрекеттер туралы» заңдар жобаларын
талқылау болып ... ... ... ... ... ... ғылыми-техникалық және инновациялық іс-әрекеттердің ... ... үшін ... ... ... нормативтік-құқықтық
базасының өзара байланысқан жүйесін құрайды[38, 103 б].
Мұндай жүйелі жағдайда мемлекеттік органдар дағдарыстың салдарын
біршама ... және ... ... ... ... ... қалуға мүмкіндік беретін және қазіргі заманғы
ғылым мен ... ... ... ... ... ... ... барынша ашық, демократиялық болды, оқымыстылардың
қатысуы ... ... ... әртүрлі халықаралық бағдарламаларға,
жобаларға қатысуы көбейді, идеологиялық шектеулер мен ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттер
экономикасынан ерекшелігі, оның маңызды кемшілігі экономикасының ... ... ... ... ... ... жататын өндіріс
әрекет етеді. Олар ... ... ... ... жеке
машина жасау кәсіпорындарында, атомдық ... ... ... Егер
Қазақстанның экономикасының техникалық деңгейін сандық қатынаста бағалайтын
болсақ, онда үшінші ... ... ... Оның ... ... 50-60%, екінші
деңгейдегі кәсіпорындардың қосқан үлесі-10%-дан аспайды, ал ... ... ... ... экономикалық қуатын нығайту, оның
халықаралық ... ... ... ... ... ... Бұл, ... ғылыми-техникалық потенциалдың жай-күйі мен даму деңгеіне
байланысты және ... ... ... ... ... ... ... инновациялық жобаларды ендіру Қазақстан
Республикасының экономикасының ... ... ... ... ... өмір ... ... болып табылады.
Индустриалық-инновациялық инфрақұрылымды дамыту үшін мыналар
көзделеді:
- ... ... ... және ... ... ... ... және дамытудың бірыңғай саясатын әзірлеу;
- арнайы экономикалық аймақтардың жұмыс істеуі тиімділігін арттыруға,
сондай-ақ оларды құру мен орналастыру ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасы Заңының жаңа редакциясын қабылдау;
- 2007-2009 жылдар ішінде құрылатын индустриалдық аймақтардың тізбесін
айқындау;
- басым ... ... оның ... ... ... ... ... және өңірлік сипаттағы «технологиялық
парктер» мен «тиехнологиялық бизнес-инкубаторлар» желісін одан ары
дамыту;
- жер учаскелерін ... осы ... ... ... беру ... индустриалық аймақтар, технопарктер мен
бизнес-инкубаторлар құруға жекеменішк бизнесті тарту жөнінде шаралар
кешенің әзірлеу;
Ғылыми-техникалық әлует ... ... ... ... саласы. Барлық дамыған елдер тәжірбиесі көрсеткендей, ... ... ... жолы – ... және ... ... болу. Инновациялар мен жаңалықтар экономиканың құлдырауына төтеп
беріп, ғылыми-техникалық прогрестің белсенді ... ... ... жасап,
ұлттық экономиканың тиімділігі мен бәсекеге қабілеттілігін жоғарылатады.
Сондықтанда бүкіл дүниежүзіндегі ... ... ... ... ұйымдастыруға ерекше көңіл бөледі. Ал, мемлекет өз ... ... және ... даму ... ... ... тиімді саясат
жүргізіп отырады. Өйткені мемлекеттік ғылыми-техникалық және инновациялық
саясат – ғылыми-техникалық жетістіктерді адам ... үшін ... өмір сүру ... ... түрде жақсартуға бағытталған. Ал бұл
бүкіл адамзат ... мен ... ... бас ... 167 б].
Дамығын елдер тәжірбиесі көрсетуінше экономикалық ... ...... салада лидерлік позицияны ұстау. Сондықтанда 80-
жылдардан бастап барлық алдынғы қатардағы елдер белсенді ғылыми-техникалық
саясат жүргізе ... Бір ғана ... ол ... ... ... да көруге болады. (6-кесте). Нәтижесінде, бүгінгі дүниежүзілік
технологиялық даму үрдісі жаңа саты – адамзат игілігі ... оның ... оны ... ... ... ... және ... ғылым дәрежелерін пайдалануға негізделген деңгейге көшуде. Сондықтан
барлық дамыған, дамушы елдерде мемлекеттік ... ... ... ... ... көмек көрсету арқылы қолдап отырады. Көптеген
елдер тәжірбиесі көрсеткендей, экономиканың күрт ... ... ... де ... ... қызмет саласын қолдап, дамытып
отыруы қажет.
Кесте 6 - Мемлекеттердің ғылымға арналған шығындары 2012ж.
|Мемлекет ... үлес ... ... капиталдағы үлесі,|
| |(%) |(%) ... |2,9 |66,7 ... |3,0 |40,3 ... |2,35 |66,6 ... |2,25 |31,4 ... |4,0 |32,3 ... |1,9 |2,9 ... |1,3 |2,4 ... |0,3 |3,0 ... - ... ... ... және ... ... |
|статистикалық мәліметтері негізінде құрастырылды, 2012 ж ... ... 2012 ... ... ... бойынша АҚШ пен
Германия үлесі 66,6-66,7, үшінші орында Жапония мемлекеті тұр, қазіргі ... ... ірі ... ... ... ... ... елдерінде бұл - өнеркәсіпте жаңалық тар мен инновацияларды енгізу
үрдісін қолдау. АҚШ-та ғылыми-техникалық дамудың ірі және жеке ... ... ... ... ... ... саланы қаржыландыру
басты тапсырмаларға айналған. Бұл саланы қолдау заңды түрде: мемлекеттік,
акті, үкімдер бойынша ... ... [46, 145 ... ... ... ... ... түрлері ХХ ғасырдың орта шеніне таяу қалыптасқан. Ғылыми-
техникалық зеріттеулер мен оларды өндіріске ... ... ... жеке ... саясат ең алғаш рет АҚШ-та, соғыс
жылдарынан кейін пайда болған. Бұл ... ... ... ... таза ... сферадан шығып кеткен процестерді игеруге қажетті жаңа
теоритикалық білімнің керектігі, техникалық ... ... ... игеру қиындығы;
- теоритикалық білім мен тәжірбиелерді, инновацияларды ... жаңа ... ... пайда бола;
- осы салаларда жаңа технология жасаушы лабораториялар мен
фирмалардың ... ... ... ... ... ескі ... ... білім беру,
саясат, мәдениет ... бір ... деп ... болатын) күрт
өзгерістерге түсті. 80-жылдардан бастап ... және ... ... ... ... ... да, ... жаңа
ағымдар – биотехнология, электроника, информатика және робототехника –
экономикалық дамудың ... ... бола ... ... ... ... ... және инновациялық саясатқа айналды.
Барлық елдерде инновациялық саясаттың қалыптасуы мен дамуына түрлі
факторлар әсер етті:
1. ... ... ... ... ... ... Жаңа технологиялардың дамуы мен кең мүмкіндіктері;
4. Инновациялардың эконгмика үшін зор маңыздылығын түсіну,
Қазір, мемлекет ... ... ... ... ... ... ... және
технологиялық саясаттың тапсырмалары мынадай:
- ғылыми-техникалық және ... ... ... ... негізінде
қолдау, қорғау;
- өнеркәсіп пен ғылым арасындағы байланысты ... ... ... ... ... даму бағытын реттеу, перспективті стратегиялық
салалардың дамуына жағдайлар ... ... ... инновациялық процестерге мемлекет
тарапынан ... ... мен ... ... ... ... ... ғылым саласындағы білім беру, мамандандыру мәселелерін шешу, ... ... ... ... ... ... ... экономикалық инновациялар диффузиялары мен технологиялар
трансфертін күшейту, отандық өнім өндірісін шетелдік ... ... ... ... мен ... процестерді мемлекеттік
қодаудың негізгі кең тараған үш түрлі әдісі бар:
1. Ғылыми зерттеулерге мемлекеттің тікелей қатысуы. ... ... ірі ... ... ... ... ... ұсыну. Әдетте, бұл лабораториялар қорғаныс,
энергетика, ... ... және ауыл ... мәселерін шешумен
айналысады.
2. Қайтарымсыз негізде субсидиялар бөлу. ... ... іске ... ... ... қайтарымсыз
негізде мемлекеттік бюджеттен қаржы бөлінеді. ... ... шарт ... ... ... бойынша толық есеп беру, алынған нәтижелерді ашық
түрде жариялау.
3. Ғылыми-техникалық зерттеулер мен тәжірибелерге инвестиция ... ... ... ... ... екі ... ... – ғылыми зеріттеулер мен тәжірбиелер
үрдісіне мемлекеттің тікелей ... және ... ... субсидиялар
ұсыну, мемлекеттік бюджеттің ... ... ... ... қаражатын пайдалану – ғылыми-техникалық саясатты іске
асырудың ... ... ... ... ... ... білім беру,
мемлекеттік лабораториялардағы стратегиялық мақсаттарға ... мен ... және ... ... мемлекеттік емес
сектордағы инновациялық процестер қаржыландырылады[43, 98 б].
Бұл қаржыландыру түрлері мемлекеттік ... ... іске ... ... заң ... басқару аппаратының, министрліктер мен
агенттіктердің ... ... ... ... ... тапсырыстарды тағайындаудың негізгі құралдары ... мен ... ... экономикалық, географиялық, ұлттық ерекшеліктерін ескере
отырып осы қаржыландыру түрлерін, ... ... ... ... елдің ғылыми-техникалық саясаты үшін тиімді ... ... ... ... ... ... мемлекеттің тікелей
қатысуы және салық жеңілдіктерін ұсыну ... ... ... ... Оған ... ... біздің елде әзірше мемлекеттік бюджет ғылыми-зерттеулер мен
инновацияларды қолдаушы ... ... ... ... ... ... ғылыми-техникалық сала үшін өте маңызды
ынталандыру құралы;
- инновациялық салада ... ... көп те ... ... аз, ... ... ұйымдарға грант, ассигнованиялар
беріп, ал мемлекеттік емес кәсіпорындарға салық ... ... ... ... мен ... ... ... шағын
инновациялық бизнесті қолдау мүмкіндіктері туады;
- ... ... ... ... инновациялық жобаларының
нәтижелері барынша жарияланады, инновация диффузиясын жоғарылатады[44,
154 б].
Дамыған елдерде ғылыми-техникалық дамуға мемлекет тарапынан ... ... ... ... ... емес ... сүйенеді де
компаниялар, мемлекеттік, дүниежүзілік деңгейлердегі ғылыми-техникалық
прогрестерді өздері ... ... ... Ал ... ... ... ... қызметтерін белсенді түрде
дамытып отыруларына ыңғайлы жағдайлар қалыптастырады. Мемлекет бұл ... және ... ... заңды, қаржылық, ұйымдастырушы
қолдаулар ұсынып отырады.
Жеделдетілген өрлеудің ең маңызды шарты ... ... ... ... ... мақсаты және қызметі жаңа ... ... ... ... қамтудың және инвестициялардың
өсуінің басты факторлары болатын технологиялық процестерді құру, енгізу
және кең ... 221 ... ... ... ... процестерді
белсендіруге, жаңа технологиялық құрылыстар енгізуге, өндіріс өнеркәсібінде
жаңа шеңберлерді игеруге, ұлттық ... ... ... және ... ... алшақтықты еңсеруге, инновациялық қызметті
ынталандыруға, технологияладың нақты трансфертын қамтамассыз ... ... ... ... ... ... кәсіпорындарының
инновациялық белсенділігін дамыту негізгі, республиканың ғылыми-техникалық
әлеуеті болып ... ... ... орталықтарында, институттар
зертханаларында шоғырланған, ... ... ... ... сигменті-бұл қазіргі экономиканың қарқынды дамып келе ... ... бұл ... еңді ғана ... келе ... ... кейбір
институттардың, нәтижелері рынокта талап етілетін ғылыми-зерттеу ... ... ... өнім мен ... ... ... 187 ... Қазақстан халқына Жолдауында бәсекеге қабілетті елді
қалыптастыру жөнінде нақты міндеттер ... ... ... ... ... ... оның секторлары мен жеке
салаларын ... ... ... болып саналады.Оған индустриялық-
инновациялық саясат ... ... ... жоғары нәтижеге жету үшін ең үздік әлемдік
тәжірибелерді енгізуді қолға алып ... ... ... ... ... және ... ... бәсекеге қабілетті дайын
өнім өндіруге қол жеткізу үшін өндіріс факторларын бір ... ... ... ... бұл ... қабілетті салалардың жиынтығын құрау
деген сөз.
Елдің орнықты экономикалық ... мен ... ... ... теңгерілген экономикалық құрылымға өтудің стратегиялық міндетін тек
өнеркәсіпті белсенді түрде ... ... құру және ... ... сапа беру ... ғана ... болады.
Сондықтан мемлекет өз күшін экономиканы одан әрі әртараптандыру ... ... ... ... ... үшін ... жасауға
шоғырландырды.
Әлемдік тәжірибе көрсетіп отырғандай, бизнесті дамытуға арналған, атап
айтқанда салық жеңілдіктері мен ... ... ... ... құрылатын аумақтар–арнайы экономикалық аймақтарды құру барынша
тиімді ынталандыру тетіктерінің бірі ... ... ... салық және кедендік режимі бар АЭА құру және ... ... ... ету ... ... ... ... бөлуді
тереңдету, қосылған құны жоғары өндірістер мен Қазақстанның көліктік
әлеуетін дамыту көзқарасы ... ... ... табылады.
Қазақстанда ҰИЖ-ны қалыптастырудың негізгі қағидаттары:
- мемлекеттік ҰИЖ-ны қалыптастыру мен ... ... ... ... ұлттық, салалық және өңірлік басымдықтарының келісушілігі;
- мемлекеттің жеке капиталмен серіктестігі;
- жүйенің ашық сипатты.
Мемлекеттің белсенді рөлі - ... ... ҰИЖ ... ... тәжірибені талдау көрсетіп отырғандай әлемнің бір де бір
елінде ... ... жеке ... дербес қалыптастырған жоқ. Барлық
елдерде ұлттық экономиканың бәсекеге қабілетін ... үшін ... ... ... ... өзіна алуға тура келді. Мемлекеттік белсенді
рөлі ҰИЖ барлық элементтерінің ... ... ... ... ... ... ... ұлттық, салалық және өңірлік
басымдықтарының келісушілігін қамтамасыз ... ... ... ... ... етуге мүмкіндік береді.
Мемлекеттің жеке капиталмен серіктестігі ... ... жеке ... ... ... үшін қажет. Мемлекет жеке
секторды ... ... ол ... қалыптастыру мен дамыту үрдісінде
ұйымдастырушы, катализатор және үйлестіруші ретінде ғана көрінеді, бірақ
оның ... ... ... ... инновациялық процестерге белсенді
қатысуға тарту болып табылады. ... ... ... оның ... және одан әрі дамуындағы мемлекеттің рөлі қысқаратын болады.
Ұлттық инновациялық жүйенің ашық сипаты оның тиімділігін ... үшін ... ... ... дәстүрлік ғылыми ортада да, ... та ... ішкі және ... инновацияларды қабылдау жүйесінің
қабілетін білдіреді.ҰИЖ кез келген қызықты ... кез ... ... ... іске асыру мүмкіндігін қатмасазы
етуі тиіс.Бұл өндіріс пен ғылыми зерттеулердің жаһандану ... ... ... ... ... ... барлық талантты адамдарын
тартуға мүмкіндік береді.
Ұлттық инновациялық қор элементтерін қарастырсақ, олар: ғылым (ғылыми-
зерттеу ... ... ... ... ... ... ... трансферттік технологиялар
орталығы), инновациялық кәсіпорын (кәсіпкерлік ... ... ... ... венчурлық қорлар)[46, 231 б].
Осындай әрекеттермен еліміздің ұлттық ... ... ... инфрақұрылым қалыптасады, венчурлық қаржыландыру жүйесі
құрылады, кәсіпкерлік ... ... ... ... ... ... ... бағдарламалардың іске асуының негізінде елде
2004 жылдан бастап «Ұлттық инновациялық қор» АҚ ... ... ... ... ... инновациялық шаруашылықты дамытуға бағытталатын
құны 80 млрд ... ... 54 ... ... ... 10 жоба
- инновациялық, 32 жоба- ҒЗТКЖҚ, 9 жоба- венчурлық қорға тиесілі болса және
3 элемент ... ... ... ... ... ҰИҚ-дың қатысумен жалпы құны 11212,8 млн теңгені (86,2
млн АҚШ доллар) құрайтын 5 отандық венчурлық қор және ... құны 600 ... ... ... ... 5 ... қор құрылды.
Ақпараттық технология саласында елімізде алғаш рет ... ... ... құрылды.Ол дегеніміз-инновациялық
жобаларды өткізуде және осы салада серіктестік құруға және ... ... ... ... беретін, технологиялық сұраулар мен
ұсыныстарының мәліметтер базасы немесе электрондық алаңы.Оның ... ... ... мен ... орталығы »АҚ.
Сонымен қатар бұл бағыттарда ... ... ... және ... ... қазақстандық орталығы»
ЖШС-рі жұмыс атқаруда[47, 167 б].
Қазақстанда жүргізілген экономикалық ... өз ... ... ... ... ... әрі қолайлы
қалыптасуына жағдайлар жасады.Негізінен кәсіпкерліктің даму деңгейінің
көтерілуі экономикадағы ... ... ... ... ... әсер
етеді.Шағын және орта бизнес шетелдік тәжірибеде көрсетілгендей ғылыми-
техникалық құбылыстың ... ... ... ... ... ... ... инновациялық кәсіпорындар ірі кәсіпорындарға
қарағанда ғылыми жаңалықты 17 есеге артық енгізеді екен.
Әрі қарай, еліміздегі ... ... ... ... ... жағдай венчурлық бизнесті дамытудың қажеттігі.Әлемдік тәжірибеде
мойындалғандай экономикасы дамыған елдерге ... ... ... ол
жаңалық енгізудің негізі болып табылады.Мемлекеттің ... ... ... ... ... дамуы көбіне экономиканың жоғары
технологиялы салалары алды.Бұл жағдайдағы кәсіпкерлік ... ... және жеке ... үшін ... яғни ... ең жоғары көлемде табыс әкелетін де осылар болып табылады.
Сондай-ақ, Қазақстан Республикасында венчурлық индустрияны дамытудың
нормативті – ... ... ... ... ... ... инновациялық
қызмет субъектілерін ұйымдастырудың ережелері бекітілді.
Әлемнің дамыған ... ... ... ... ... ... барынша үлкен маңызға ие болуда. Жаһандану барысы
компанияларды өз ... ... ... ... ... ... ... мән беруге жетелеп келеді. Сондықтан да аса тиімді
инновациялық ... ... ... ... ... жылдары
индустриялды-инновациялық дамудың стратегиясы жасалды[48, 34-35 б].
«Қазақстан Республикасының Ұлттық инновациялық жүйесін қалыптастыру
және ... ... ... ... ... ... ... мақсаттары мен міндеттеріне келер болсақ, мақсаты -
отандық және ... ... ... ... негізінде бәсекеге
қабілетті соңғы өнімді жасауды қамтамасыз ететін ашық ... ... ... ... - ... әлеуетті дамыту;
инновациялық кәсіпкерлік ортаны қалыптастыру және қолдау; көп ... ... ... мен ... ... инфрақұрылымының
элементтері мен тетіктерін берілетін гранттар түрлерін ұлғайту және
венчурлік қорлар құру ... ... мен ... ... ... ... арасында тиімді өзара іс-қимыл жасасуды
қамтамасыз ету. Өңдеушi өнеркәсiпте орташа жылдық өсу ... 8-8,4 ... ... ету, 2000 ... салыстырғанда 2015 жылы еңбек
өнiмдiлiгiн ... 3 есе ... және ЖIӨ ... ... 2 ... өңдеушi өнеркәсiптiң негiзгi қорларының өнiмдiлiгiн арттыру;
ғылымды көп қажет ететiн және ... ... ... негiзделген
өндiрiстер құруды ынталандыру; ... ... ... ... ... және ... ... қосыла отырып,
өңiрлiк және дүниежүзiлiк экономикамен ықпалдасуды күшейту[47, 36-37 ... ... ... ... оның iшiнде экономиканың
шикiзаттық емес ... ... ... ... ... бағдарланған
өндiрiстер индустриялық-инновациялық саясаттың басымдықтары болып табылады.
Ұзақ мерзiмдi стратегиялық мiндеттердi шешу ... ... көп ... және жоғары технологиялық өндiрiстердi дамыту үшiн жағдайлар жасауға
ерекше ... бөлу ... ... ... түрлi салаларындағы кәсiпкерлер үшiн жұмыс
істеп тұрған өндірістерді техникалық және ұйымдық ... ... ... ... ... жаңа ... ... кедергi жасамайды.
Алдағы он бес жылда Қазақстан мұнайын өндiрудi дамытуға инвесторлар 80
млрд. AҚШ долларынан астам қаржы салуға ниет ... Бұл ... ... ... ... ... ... өндiрiстiк,
инфрақұрылымдық және әлеуметтiк объектiлер салуға жұмсалатын ... ... асыл және ... ... жер ... ... ... күрделi және қоры аз рудалардан, руда ... ... мен ... ... ... алу ... ғылыми-
инновациялық әзiрлемелердi түстi металлургия кәсiпорындарында енгiзудiң осы
саласында да зор ғылыми әлеуетi мен ... бар. ... мен руда ... ... ... жаңа ... енгiзу
орта мерзiмдi перспективада қосылған құны ... өнiм ... ... 65-69 ... iрi инвестициялардың ағылуы түстi металлургия, химия және
жиhаз өнеркәсiбiнiң ... және т.б. ... ... ... ... мен газды және металдарды өңдеудi кеңейте түсу есебiнен Қазақстанда
шығаруға болады әрi ... бұл өнiм ... ... өз ... ... әлемдегi iрi астық өндiрушiлердiң бiрi болып табылады. Астық
өңдеу процесiн ... көп ... ... құрудың негiзгi базасы болуы
мүмкiн. Осындай тiзбектi дамытудың бағыттары астық өңдеудiң ... ... де, ... өндiру, мал шаруашылығы, ет пен сүт өнiмiн
шығаруды ... да ... ... ... ... да, ... ... мен минералдық тыңайтқыштарды шығару жөнiндегi
зауыттар да, ... ... ... ... ... ... мен басқаларын шығару жөнiндегi кәсiпорындар да
кiредi.
Қазiргi экономикалық дамудың негiзгi сипаттамаларының бiрi озық ... ... ... ... бiр уақыт кезеңiнде жасалған
технологияларды кезең-кезеңiмен ауыстыру процесiмен байланысты оның әркелкi
сипаты болып табылады. Технологиялық құрылымдардың ... ... ... көш басында болған елдер капиталдың құнсыздануына және бұрынғы
өндiрiстерде ... ... ... ... тап ... өндiрiстiк-технологиялық жүйенi қалыптастыруда жетiстiктерге қол
жеткiзiп үлгерген елдер дәстүрлi жұмсау ... ... бара ... тарту орталықтарына айналады.
Стратегия индустриядан кейiнгi дамудың перспективалы ... ... және ... әлеуеттi ұлғайтуға
бағытталған, ол болашақта қағидатты бәсекелестiктің ... ... тиiс және оның ... бағыттары төмендегідей болуы тиiс:
1. Жоғары технологиялы өндiрiстер қалыптастыруға, оның ... ... ... та технологиялар трансфертiнiң тиiмдi ... ... ... ... ... бар ... ... ұйымдар мен кәсiпорындар желiсi бар қалаларда қазiргi ... және ... ... жасап, оның қазiргi заманғы
элементтерiнiң қызметiн (технопарктер, ұлттық ғылыми ... ... ... және c.c.) қолдау.
3. Индустриядан кейiнгi экономика тұрғысынан ... озық ... ... ... ... ... пайдалану.
Қазақстан қазiрдiң өзiнде мына салалардағы әзiрлемелер негiзiнде
ғылымды көп қажет ететiн өндiрiстердi ... үшiн ... бiр ... базаға
ие, оның iшiнде: биотехнологиялар (ауыл ... ... ... мен ... ... ... ... және
басқалары);
- ядролық технологиялар;
- ғарыштық технологиялар;
- жаңа материалдар, химиялық өнiмдер және басқаларды жасау.
4. Қазiргi заманғы ғылыми-техникалық бағыттардың:
- жаңа ... мен ... ... ... технологиялар салаларында зерттеулер жүргiзу үшiн қажетті
жағдайлар жасау.
5. ... және ... ... мен ... қызметiн ынталандыруға, ғылым мен инновациялар салаларына
инвестициялар ... ... пен ... көрсету саласына
инновациялардың жылдамырақ енуiне бағытталған заң шығару базасын жетiлдiру.
Қазақстан экономикасының дамуындағы жалпы оң ... қол ... үшін ... ... ... макроэкономикалық
болжамдар қайта қаралған және түзетілген. Осыған байланысты ... ... ... ... күшейту болжанады:
-сандық және сапалық түпкі деректерді айқындай отырып, нақты мақсатты
индикаторлар – стратегияның ... ... ... ... ... ... регламенттеу және оларға қол жеткізуді бақылау;
-белсенді мемлекеттік қолдауды жүргізу және ел ... ... ... оны ... және ... ... ... емес экспортты қолдау шаралары;
-Мемлекеттік «Самұрық» ... ... ... ... ... АҚ, ... орнықты даму қоры»АҚ, «ҚазАгро»ұлттық
холдингі»АҚ, «Самғау» ғылыми-технологиялық холдингі» АҚ, ... ... ... ... ... ... және
оларды дамытуды, сондай-ақ бизнестік ортаны жақсартуды және ... ... ... ... даму ... ... ... рөлін айқындау әрі нақтылау жолымен мемлекеттік-жеке
меншік серіктестік;
-өңдеуші өнеркәсіпке және қызметтер ... ... ... ... және ... ... әртараптандыруды әрі 2015
жылға ... ... ... ... және ... ... ... елу елінің қатарына кіруін қамтамасыз етуге қабілетті
«серпінді» макрожобаларды іске ... ... емес ... ... іске ... ... басымдықтарын және экономиканың
басым салаларын айқындауды болжайды;
-қызметі ел экономикасы үшін айтарлықтай ... құны ... ... бар, сатулардың үлкен мөлшерлерін генерациялауға
қабілетті ұлттық тауарлар мен қызмет көрсетулердің бәсекеге ... ... ... ... ... ... экономиканың басым
салаларындағы корпоративтік көшбасшыларды ... ... ... ... ... және жаһандық ... ... ... тиіс деп ... ... ... ... қабілеттілігін және ел
азаматтарының өмір сүру сапасын арттыру жөніндегі мемлекет пен жеке меншік
сектор күш-жігерінің кешенділігі мен ... ... ... ... экономикалық дамуында сапалы серпіліс негізін жасауға танылған.
Стратегияда белгіленген іс-қимылдар ұзақ мерзімді даму ... ... мен ... ... ... емес ... сондай-ақ
сыртқы инвесторлар, ұлттық холдингтер мен даму ... ... ... ... ... және ... асыру кезінде
бағдар болуға тиіс.
Индустрия құрылымын тиімді бағытта қайта құру үшін ... ... ... шетелдік инвестициялардың қозғалысын реттеу тетіктері
мен бақылау қызметтерін пайдалана отырып, ... ... ... ... мен ... ... және оның тиімді түрде әлемдік
нарыққа енуіне мүмкіндік беретін ғылым ... ... мен ... ... ... мақсатында кепілдіктер мен жеңілдіктер жүйесін
қолдану тиіс[51, 231 б].
Әлемдік ... ... ... ... іске ... кезінде
инвестицияларды үйлестіру және іскерлік ынтымақтастықты дамыту жөніндегі
бастамаларға негізгі күшті жұмсау қажет.Қаржылай ... даму ... ... ... ... ғана көрсетілетін болады. Бұл ретте
екінші деңгейдегі банктерді қоса алғанда, жеке ... ... ... ... ... тиіс.
ҚОРЫТЫНДЫ
Мемлекеттік аймақтық саясаттың стратегиялық ... ... ... ... отырып, аймақтарды одан әрі экономикалық,
әлеуметтік және ... ... ... өмір сүру деңгейін, жақсартуға
ықпал ететін басымды инвестициялық ... ... ... ...... даму деңгейіндегі өңірлер арасында орын алып
отырған айырмашылықтарды азайту болып табылады.
Аймақтардың біркелкі дамымауы ... ... ... ... ... ... түрде өркендеген және артта қалған аймақтар бар - ... ... ... және ... ... байланысты табиғи, аймақтык айырмашылықтар. Осы ... ... ... тыс ... аймақтық саралауға жол бермеу болып
табылады.
Қазақстан Республикасы 2,7 миллион шаршы км ... ... ... ... ... тең ... және әлемде жерінің үлкендігінен тоғызыншы
орындағы ел болып табылады. Қазақстан ... ... ... ... 60% –ын ... ... көптеген шетелдік компаниялардың назарын
өзіне аударды. Олардың мақсаты мұнай, газ, көмір, металл және тағы ... ... ... Ал, бұл ... ... ... ... астам АҚШ долларынан бағаланып отыр.
Қазақстан Қытаймен және батыстың аралығындағы үлкен сауда ... ... ... ... орналасу арқылы Азия жолбарыстары және озық
демократиялық елдердiң ... ... ... ... ... ... бері ... дүние жүзі мемлекеттері
арасынан өз орнын иеленбекші. Біздің мақсат – 2030 жылға қарай Орталық ... ... Осы ... жету ... біз өз ... даму үлгісін
құрудамыз. Сол даму үлгісінің бір бағыты – ... ... мен ... ... жоғары ашық нарықтық экономикаға негізделген
экономикалық өсу . ... ... ... ... және ... арта ... қарқынына қол жеткізу болып табылады. Сол ... ... ... ... ... ... ... Соның бірі елбасы
Нұрсұлтан Назарбаевтың бастамасымен іске аса бастаған Қазақстанның жаңа
индустриялық саясаты ұлттық ... ... ... ... ... өнім ... қайта өңдеу секторын дамытуға және инновациялық
технологияларды енгізу арқылы еңбек өнімділігі мен тиімділігін ... ... ... Бағдарлама болашақ табыстардың ... ғана ... ... бірге адам санасындағы өзіндік бір төңкеріс
болмақ. Ал, осы ... ... ... ... ... зор. ... алғаннан кейін ішкі өнімінің екі есе ұлғаюына, нарықтық
экономиканың құрылуына ... ... ... мол ... Бұл ... ... әрине қаражат қажет. Бұл қаражаттың барлығын ... ете ... ... ... ... ... ... үшін көптеген мәселелерді шешіп алу қажет. Соның
ең маңыздысы болып инвесторларды өз дәрежсінде қолдау ... ... ... өз ... ... үшін көптеген жұмыстар атқаруымыз
қажет.
Жалпы алғанда ... ... ... ... 1993 жылдан
бастап қалыптаса бастады. ... ... ... тиісті заңдар қабылдады. Осыған қоса тиісті органдар , оларға
өз өкілеттіктерін қоса белгілеп берді. Бұл ... мен ... тек ... ... емес, оған жанама, инвестициялық климатқа әсер ететін
жағдайдың барлығын қарастырып өтті.
Тиісті инвестициялық қолдауды ... бұл ... ... ... ... болуы. Ендігі жерде бір ауыз сөзбен инвесторларға
қандай қолдау көрсетіп жатқанын айтсақ, олар:
← Заңның ... ... заң ... де ... – шарт ... ... ... Тиісті заңмен инвесторлардың құқықтарын қорғау;
← Корпоративтік табыс салығын азайту. Бұл ... бұл ... ... ... мен ... ... ... өзгерістер енгізу
инвесторларды қолдау болып есептелетіні ... ... ... біз ... ... және мүлікті пайдаланғаны үшін салық преференциялары
қолданылмайды. Бұл да ... ... деп ... ... ... және
мүліктк пайдаланғаны үшін міндетті түрде кез – келген адам салық төлеуі
тиіс;
← Кедендік баждан ... ... ... ... ... несиенің аз пайызда берілуі;
← Қолайлы инвестициялық климат;
← Осы инвестицияға байланысты әртүрлі көмектер.
Жалпы алғанда шетел капиталын ұлттық экономикаға ... өте ... ... ... ... ... ... жедел жаңартуға
және оның өндірістік ... ... ... шетел фирмалары жаңа өндіріс орындарын ашумен қатар, ... ... ... ... пен ... ... тәжірибесін ала
келеді.
3) басқару базасы жетіледі.
Ендігі жерде статистикалық ... ... ... ... бері елімізге инвестициялық тарту 2013 жылға дейін 123,9 миллиард
долларды құраған. Бұл – Орталық ... ... ... 80 ... Негізгі инвестор елдерге АҚШ, ... ... ... БАӘ, ... мен Италия енеді.
Бүгінгі таңда, Қазақстанды әлемдік ... ... ... ... мойындап отырғанын атап өту керек. Ол ТМД елдерінің
ішінде бірінші болып ... ел ... ие ... Бүгiнгi күнi
Бүкiләлемдiк банк Қазақстанды инвестиция салуға барынша тартымды 20 ... ... ... даму менеджменті институты индексі бойынша 2011
жылғы көрсеткіштен 2012 жылы 3 ... ... ... ... Қазақстан
ТМД-ның экономикасы мығым елдерін артқа тастап, әлем бойынша 33 – ші ... ... тұр. ... біздің елімізде шетелдік капиталдың қатысуымен 20
мың кәсіпорын жұмыс ... ... ... ... ... біз ... инвестициялық
саясатымыздың дәрежесін анықтай аналамыз. Жалпы ... ... ... бұл ... ... ... баға бере ... соңында жетілдіруге тиісті іс – шаралар туралы айтсақ, олар:
1.Біздің мемлекетте басқару ... ... ... себебі, басқару
базасының дұрыс болмауынан қателіктер орын алып отыр. Яғни, инвестицияны ең
бірінші қай салаға қолдану ... ... ... ... қорғауды жүзеге асыру қажет.
3. түскен пайданың бір бөлігін қаржы құйған тарапқа ... ... ... қажет.
4. инвестициялық климатқа әсер ететін жағдайларды одан әрі ... ... ... ... ... ... қажет;
6. Реттеуші шаралардың шалағайлығын жою қажет.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. Қазақстан Республикасы “Инвестициялар туралы” заң 2003 жылы 8 ... ... ... 2008 жылы 4 мамыр №48, және 2009 жылы 31 қаңтар
№125 өзгертулермен.
2. ... ... ... қолдау туралы” 1997 жылғы ... ... ... ... ... ... қоры туралы” 2004 жылғы 6 шілдедегі N 575 – II
Қазақстан Республикасының Заңы (2009.07.07. берілген өзгерістерімен).
4. “Инвестициялық қорлар ... 2004 ... 7 ... № 576-II ... Заңы ... берілген өзгерістер мен
толықтыруларымен).
5. С.П.Мороз. ... ... ... “Бастау” баспасы. Алматы 2012
жыл. 172–201 бет.
6. Қазақстан Республикасының Бюджет кодексі.Қазақстан Республикасының 2011
жылғы 4 ... N 95 – IV ... ... ... ... ... ... Юрист 2010.124–141c.
8. Н.Ш.Әлжанова. Инвестициялық жобалау. Алматы “Қазақ университеті” 2009
жыл.23,38 бет.
9. Қазақстан ... мен ... ... ... ... Республикасында Еуропа ... ... ... ... ... қол қою ... ... 2013 жылғы 6 сәуiрдегi № 963 Жарлығы
10. Я.Әубәкіров. К.Нәрібаев. М.Есқалиев. Е.Жатқанбаев. ... ... ... ... ... ... ... жыл.
11. Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы
12. (Салық кодексі). Қазақстан Республикасының 2011 жылғы 10 ... ... ... ... және ... ... Салықтық құқық. Алматы “Жеті Жарғы” 2013 ... ... ... ... ... ... 2012 жылғы 1–
інші саны.
15. “Қазақстан - 2030”.1997 жылдың қазан айының 10 – ... ... ... ... ... ісі ... ҚР 2013 ж. 30 ... 296 – IV кодексі.
17. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы 1995 жыл 30 ... ... ... ... 2001 ... ... Республикасының 2013 жылға дейінгі стратегиялық даму
жоспары. 
19. Қазақстан Республикасының Үкіметінің 2013 жыл 23 – і ... ... ... 2013 - 2014 ... ... бағдарламасы.
20. Қазақстан Республикасы Президентінің 2013 жылғы  ... ... ... ... ... 2020 ... дейінгі
Стратегиялық даму жоспары.
21. 2010 ж. 12 ... № 224-III ҚР Жеке ... ... ... ... өзгерістер мен толықтыруларымен).
22. Қазақстан Республикасының Стратегиялық жоспарлау жөнiндегi агенттiгi
туралы ереже . ҚР Президентінің 1997 ... 24 ... N 3423 ... ... ... ... 1995 жылғы 30 тамызда
республикалық референдумда қабылданды.Республикалық референдум ... ... яғни 1995 ... ... ... енді.
Қазақстан Республикасының 1998 жылғы 7 қазандағы ... ... 2010 ... ... Заңымен, Қазақстан
Республикасының 2011 жылғы 2 ақпандағы ... ... ... ... 8 – ... «Эк. Мем. Рет. ... ... » Ихданов, Орманбеков: Алматы-2002
25. «Гос. рег. условиях Казахстана » ... ... ... ... и ... » Мамыров, Брузатый: Алматы-1999
27. «Қ. Р. Индустриялды – инновациялық дамуының 2003-2015 ж. ... » ... ... даму стратегиясы.
29. 2. Қазақстан Республикасының әлеуметтiк-экономикалық дамуының
индикативтж ... ... 2000 ... 15 мамырдағы Қазақстан
Республикасы Үкiметiнiң N722 ... ... ... ... ... ... жасау ережелерiн бекiту туралы 2000 ... 3 ... ... ... N432 ... ... С.Қ Муниципалдылық менеджмент Алматы 2000.
32. Ихданов Ж., Орманбеков Э. - ... ... ... ... Алматы; Экономика, 2002.
33. Коньюнктурные обследования. Агентство по статистике и анализу РК - 2003
- январь.
34. Казахстан ... ... ... сборник. Агенства
РК по статистике – Алматы: Экономика.
35. Бочаров В. В. Инвестиции: Учебник /В. В. Бочаров. – СПб.: ... ... 384 ... ... А.И. ... ... пособие / А.И. Деева. – М.: ... 2009. – 436 ... ... С.Н. ... микро и макроанализ: учеб.-практ. пособие /
С.Н. Ивашковский. – М.: Дело, 2009. – 360 ... ... Л.Л. ... Учеб. пособие / Л.Л. Игонина; Под ред. В.А.
Слепова. – М.: Юристъ, 2012. – 480 ... ... ... пособие / Под ред. В.В. Ковалева.- М.: ... – 360 ... ... ... ... /Под ред. М.В. ... – М.: ... 2011.
– 368 с.
41. Меркулов, Я.С. Инвестиции: учебное пособие /Я.С. Меркулов.- М.: ИНФРА-
М, 2010. – 420 ... ... А. С. ... Учебник/А.С. Нешитой. – 6-е изд., перераб. и
испр. – М.: Издательско-торговая ... ... и К0», 2010. – 372 ... ... Э. С. ... Учеб. пособие / Э. С. Хазанович. – ... 2011. – 320 ... ... К. П. ... Учебник / К. П. Янковский. – СПб.: Питер,
2012. – 368 с.
45. Разживина Д.О. Некоторые ... ... ... процесса
/Д.О. Разживина, А.А. Бовин// Сибирская финансовая школа. – 2011. – № 2.
– С. ... ... О.Ю. ... учеб. пособие [Текст] /О.Ю. Свиридов. – М.: ИКЦ
«МарТ», 2009. – 480 с.
47. Финансовый менеджмент: учеб. [Текст]/под ред. ... Е.И. ...... 2008. – 408 ... ... ... ... и кредит: учеб. пособие[Текст]/ Под ред.
В.К. Сенчагова, А.И. Архипова.- М.: ... ... ... ... обращение и кредит: учеб. пособие [Текст]/ Под ... ... М.: ... 2009. – 236 ... ... ... обращение и кредит: учеб. для вузов [Текст] / Под
ред. М.В. Романовского, О.В. ... – M.: ... 2009. – 450 ... ... ... [Текст] / Под ред. А.Г. Грязновой, Е.В. Маркиной. – M.:
Финансы и статистика, 2011. – 504 ... және ... ... ... ... мерзімдік капитал
ұзақ мерзімдік заемдар мен несиелер
Тікелей инвеститциялар
Қысқа мерзімдік заемдар және ... ... ... есеп ... ... және қаржылар.
Қарыз капиталы
Кәсіпкерлік капитал
Заемдар мен несиелер
Басқа қаржы ... ... ... ... ... ... ... компания
Бөлімше
Тағы басқа
Енгізу және шығару
Мемлекеттік инвестициялық реттеу
Жанама
Нормативті-құқықтық
Тікелей
Ақша-несие саясаты
Салықтық ... ... ... құралдар, дотациялар,
субсидиялар
Мақсатты қаржылық қорлар мен әртүрлі деңгейдегі бюджеттер
Кешенді мақ-саттық бағ-дарламалар
Заңданамалық
база
Мемлекет-тік норма-тивтер жүйесі
Мемлекеттің инвестициялық саясаты
Инвестиция тартудың қолайлы ахуалын қалыптастыру
Макроэконо
микалық ... ... ... ... ... ... ... және тұрақылығын қамтамасыз ету
кәсіпорын-дардың инвестиция
лық стратегиясы жөніндегі ақпараттық кеңес қызметін дамыту
Тікелей шет елдік ... ... ... ... ... ... ... салық салу
Жеңілдетілген несиелер
Амортизациялық саясат
1.Міндетті сақтандыру
2. Субсидия және дотация
1.Инвесторлар үшін салық жеңілдігін орнату
1.Ауыл шаруашылық өндірушілерін ... ... ... ... ... ... технологиямен қамту
1.
1.Жеделтетілген амортизацияны қолдану
2.Негізгі құралдарды құруға бағытталған арнайы амортизациялық түсімдер
шотын құру
Бәсекеге қабілетті өнім ... құру

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 101 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Инновациялық әлеует саясаты80 бет
Инвестициялық жоба,оның құрылымы және өмірлік циклі24 бет
Мұнай-газ саласындағы инвестициялық-инновациялық даму проблемалары110 бет
Африканың шөлдену аймақтарының проблемалары19 бет
Бәсекелестік. Алматы нан» АҚ әлеуетін талдау24 бет
Еңбек әлеуеті оның дамуы38 бет
Жаһандану жағдайында ұлттық экономиканың бәсекелестік артықшылығын қалыптастырудағы агроөнеркәсіп саласының әлеуетін және мүмкіншіліктері85 бет
Жер сілкінісі. Қазақстанның оңтүстік және оңтүстік-шығыс аймақтарының тұрғындары үшін жер сілкіністері мен одан туындайтын құбылыстар4 бет
Көмекші етістіктердің грамматикалық әлеуеті69 бет
Оңтүстік Қазақстан облысы аймақтарының экологиялық жағдайына баға беру, аймақтың экологиялық жағдайының тәуекел факторларын және оны басқаруды талдау61 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь