«Ақшат 1» әктас кенорнының өнеркәсіптік маңызын айқындап, С1 және С2 категориялары бойынша қор есептеу

КІРІСПЕ

1 Ауданның географиялық экономикалық сипаттамасы
2 Бұрын жүргізіліп кеткен жұмыстарға шолу және оларды талдау мен бағалау
3 Ауданның геологиялық құрылысы
3.1 Стратиграфиясы
3.2 Интрузивті түзілімдері
3.3 Тектоникасы
3.4 Геоморфологиясы
3.5 Пайдалы қазбалары
4 Кенорынның геологиялық, тау.кен.геологиялық, тау кен.техникалық, гидрогеологиялық және технологиялық сипаттамалары
4.1 Геологиялық сипаттамасы
4.2 Тау.кен.геологиялық және тау кен техникалық сипаттамалары
4.3 Гидрогеологиялық сипаттамасы
4.4 Технологиялық сипаттамасы
Қазақстан Республикасы Ақтөбе облысының Ақтөбе қаласы ауданында орналасқан «Ақшат 1» құрылыс тасы (әктас) кенорны Романюк Я.И. және тағы басқалардың 1961 62 жылдары жүргізген геологиялық түсіру жұмыстары нәтижесінде анықталған.
«Ақшат-1» кенорнында жүргізілген іздеу жұмыстарының нәтижесі бойынша қаралып отырған аумақ жыныстардың құрамы және тау-кен-геологиялық шарттар бойынша құрылыс тасы үшін перспективті деп қарастырылады.
Ауданда көптеген геологиялық зерттеулер, оның ішінде: 1:50000 масштабтағы геологиялық түсіру жұмыстары, 1:200000 масштабтағы гидрогеологиялық түсірулер және әртүрлі пайдалы қазбаларды іздеу мен барлау бойынша жергілікті жұмыстар жүргізілген.
Дипломдық жобаға қажет геологиялық мәліметтер диплом алды өндірістік тәжірибе барысында жиналды. Жобаның негізгі мақсаты «Ақшат 1» әктас кенорнының өнеркәсіптік маңызын айқындап, С1 және С2 категориялары бойынша қор есептеу болып табылады.
Дипломдық жоба көлемі 96 жазба беттен және 4 сызба материалынан, 10 кестеден тұрады.
Сипатталып отырған аудан әкімшілік жағынан Ақтөбе облысына кіреді және мына координаталармен шектеледі: 50°00'-50°40' с.е. және 57°00'-58°00' ш.б. (1-сурет)
Географиялық жағынан аумақтың көп бөлігі Ораласты үстіртінде орналасқан. Ауданның солтүстік-шығыс бөлігін ауданның шығыс шекарасында абсолютті биіктігі 453 м ге жететін Ор-Елек көтерілімінің жиегі алып жатыр. Бұл Ұсақ шоқыдан батыста әртүрлі биіктіктермен тізбек бедерлері дамыған, 438-360 м биіктікке дейін жетеді.
Елек өзенінің аумағында абсолютті биіктіктер 203 м-ден аспайды. Ауданның басты су артериясы көптеген ағыны бар Елек өзені болып табылады. Оның ішіндегі ірілері – Жақсы-Қарғалы, Жаман – Қарғалы, Есет және Табантал. Көбіне ұсақ ағындар Сазды, Тамды, Жіңішке және Байбақты өзендерімен бағыт алып жатыр. Өзендердің қоректенуі атмосфералық жауын шашын есебінен және жер асты сулардың қатысуымен жүзеге асады. Көбінесе толық сулы, яғни үнемі тұрақты ағысты жыл ішіндегі Елек және Жақсы–Қарғалы өзендері болып табылады. Жаз уақытында олар қатты азаяды. Олардың ағындары толығымен құрғап, жеке бөліктерге бөлінеді.
Ауданның климаты шұғыл континенттік, ыстық құрғақ жазымен және аз қарлы суық қыстарыменен ерекшеленеді. Қаңтардың орташа температурасы -15,7°, шілде +22,5°. Ауданның климатына шұғыл тәуліктік температуралар тербелістері, қатты желдер, кейде жазда шаңды борандар, ал қыста – қарлы борандар тән. Жылдық жауын-шашынның мөлшері 83-тен 416 мм-ге дейін тербеледі, ал орташа көпжылдық мәліметтер бойынша 252 мм-ге тең.
Ауданның ашылымдары біртекті емес. Көбінесе жақсы табиғи ашылымдары Жақсы-Қарғалы, Жаман-Қарғалы және Табантал өзендерінің оң жақ бөлігіндегі жағалауы болып табылады. Бұл жерде мезазой және палеозой түзілімдерінің қабатты қималарын бақылауға болады. Беттің қалған аумағы мардымсыз қалыңдықты төрттік түзілімдерімен көмкерілген.
        
        КІРІСПЕ
Қазақстан Республикасы Ақтөбе облысының Ақтөбе ... ... ... ... тасы ... ... Романюк Я.И. және тағы
басқалардың 1961-62 жылдары ... ... ... ... анықталған.
«Ақшат-1» кенорнында жүргізілген іздеу жұмыстарының нәтижесі бойынша
қаралып отырған ... ... ... және ... ... құрылыс тасы үшін перспективті деп қарастырылады.
Ауданда көптеген геологиялық зерттеулер, оның ... ... ... ... ... 1:200000 ... ... және әртүрлі пайдалы қазбаларды іздеу мен барлау
бойынша жергілікті жұмыстар жүргізілген.
Дипломдық жобаға қажет геологиялық мәліметтер ... алды ... ... ... ... ... мақсаты «Ақшат-1» әктас
кенорнының өнеркәсіптік маңызын айқындап, С1 және С2 ... ... ... болып табылады.
Дипломдық жоба көлемі 96 жазба беттен және 4 сызба ... ... ... ... географиялық-экономикалық сипаттамасы
Сипатталып отырған аудан әкімшілік жағынан Ақтөбе облысына кіреді ... ... ... ... с.е. және ... ш.б.
(1-сурет)
Географиялық жағынан аумақтың көп ... ... ... ... ... бөлігін ауданның шығыс шекарасында
абсолютті биіктігі 453 м-ге жететін ... ... ... алып ... Ұсақ ... батыста әртүрлі биіктіктермен тізбек ... ... м ... ... ... өзенінің аумағында абсолютті биіктіктер 203 м-ден ... ... су ... ... ... бар Елек ... болып табылады.
Оның ішіндегі ірілері – Жақсы-Қарғалы, Жаман – Қарғалы, Есет және Табантал.
Көбіне ұсақ ... ... ... ... және ... ... бағыт
алып жатыр. Өзендердің қоректенуі атмосфералық жауын шашын-есебінен ... асты ... ... ... ... ... толық сулы, яғни үнемі
тұрақты ағысты жыл ішіндегі Елек және Жақсы–Қарғалы ... ... Жаз ... олар ... ... Олардың ағындары толығымен
құрғап, жеке бөліктерге ... ... ... ... ... құрғақ жазымен және аз
қарлы суық ... ... ... ... ... шілде +22,5°. Ауданның климатына шұғыл тәуліктік температуралар
тербелістері, қатты ... ... ... ... ... ал ...... тән. Жылдық жауын-шашынның мөлшері 83-тен 416 ... ... ал ... ... ... ... 252 мм-ге тең.
Ауданның ашылымдары біртекті емес. Көбінесе жақсы табиғи ашылымдары
Жақсы-Қарғалы, Жаман-Қарғалы және Табантал ... оң жақ ... ... табылады. Бұл жерде мезазой және палеозой ... ... ... болады. Беттің қалған аумағы мардымсыз
қалыңдықты төрттік түзілімдерімен көмкерілген.
Өсімдік жамылғысы климаттық жағдайлар мен жер ... тау ... ... орнласқан. Өзен аңғары мен олардың беткейлерінде ағаш
өсімдігі дамыған: қарағай, қайың, т.б. Суайрық жер ... ... ... ... дала ... ... береді.
Аумақ Ақтөбе облысының көпелді мекені ... ... ... ... және ірі ауылдар орналасқан: Новоросийское, ... ... ... ... ... ... және
көптеген колхоз, совхоз фермалары бар.
Ауданның оңтүстік-батыс бөлігін Москва-Ташкент ... ... ... ... ... ... Ақтөбе–Орск грунт
жолы өтеді, ал батыстан ... ... ... жолы алып жатыр.
Көбіне құрғақ мезгілден көшуге қажет грунт суларының жүйесі жақсы дамыған.
Елді мекенде көбіне орыстар, қазақтар, украиндер, ... ... ... ... ... ... елді мекен тұрғындарының негізгі ісі
жер және мал ... ... ... ... өндірістік
өнеркәсіп және мемлекеттік ұйымдар жұмысымен шұғылданады.
1- сурет. Ақшат-1 кенорнының шолу картасы
2 Бұрын ... ... ... шолу және ... талдау мен
бағалау
Ең алғаш ауданның геологиясы туралы 1860 жылғы ... пен ... ... ... ... ... және ... кезде тек тарихи маңызға ие.
1929 жылдары мұнай, фосфорит, көмір іздеу жұмыстарына қарай ... және ... ... ... ... жұмысына өзіндік үлес қосқан В.Е.Руженцев болатын. Ол
1930 жылы Табантал ауданында мұнай ашылымдарын анықтаған болатын.
В.Е.Руженцев Орал алды ... ... ірі ... ... ... жаңа ... ... мәліметтері мен тектоникасын
және 1:100000 масштабты ауданның геологиялық картасын құрастырған болатын.
1933 жылы ... ... ... ... құрылымын іздеу
барысында аумақтың солтүстік-батыс бөлігін ... ... ... ... ... жылы ... 1:50000 ... Ақтөбе ауданында геологиялық
түсірулер жұмыстарын жалғастырады. Бір уақытта ... ... ... ... 1:50000 ... ... басшылығымен
геологиялық түсіру жұмыстары жүргізілген.
1941-1942 жылдары Бестамақ ... ... ... ... бассейнінде
С.А.Скутина (1944) басқарған комплексті геологиялық-геофизикалық жұмыстары
жүргізілді.
1945 жылы ... 1:50000 ... ... ... геологиялық түсіру жұмыстарын жүргізген болатын. Осы жылы Ақтөбе
қаласынан оңтүстік–шығысқа қарай В.И.Елисеев, ал ... ... ... ... ... ... ең алғаш рет ... ... ... ... 1: 200000 ... геологиялық карта құрастырған
болатын. Қазіргі уақытта олар ауданның пайдалы ... мен ... көп ... сай емес.
1947 жылы зерттелген аумақтың солтүстік бөлігінде ... ... ... ... ... 1:100000 ... бұрын
құрған геологиялық картасын анықтауда және күнгір мен ... ... ... ... үшін ... ... ... Бірақ бұл жұмыстар пермь түзілімдері жайлы аз мәлімет берді.
1947-1949 ... ... өзен ... В.И.Елисеев
көмегімен аллювиальді түзілімдердің нақты зерттеуі мен шлихты сынамалау
жұмыстары жүргізілген.
Ал триас және юра ... ... ... ... рөл ... Ол осы ... алғаш рет ... ... ... ... ... ... ауданда бұрын жүргізілген 1:50000 масштабтағы
геологиялық ... ... ... ... ... жүргізген. Нәтижесінде Кемпірсай ауданының 1:50000 масштабтағы
геологиялық ... ... ... және ауданың гелогиялық құрылысы
мен пайдалы қазбасы жайлы мәліметтер алынған болатын.
1950 жылы А.П.Бархотинаның көмегімен ауданның негізгі ... ... жер үсті ... ... ... болатын.
1949 жылдан бастап ауданның ... ... ... ... ... ... Т.С.Дюсенгалиев пен
В.П.Данилин жұмыстарында ... ... ... бұл ... ... ... ... және барлау жұмыстары жүргізілген. Бұл зерттеулер
нәтижесінде Жыландыда мұнай және ... ... ... ... жылдары игерімдік ұңғыма бұрғылау жұмыстары қаланың
өндірістік ... ... ... ету ... жүргізілген.
Өндірістік ұлғаюмен Ақтөбедегі тұрғын-коммунальді құрылыста және ауданның
берілген шегінде тұрғын ... 1952 жылы ... және ... ... ... ірі ... материалдар кенорындары ашылған:
құрылыстық құмдар, гипстер, әктастар, құмды-гравий қоспасы.
1954-1958 жылдары ... ... ... ... ... ... палеозой түзілімдерін антиклинальді қатпарларға жіктейді
және В.Е.Руженцева, И.В.Хворова мәліметтері бойынша ... ... жылы ... ... ... В.В.Иванов 1:50000
масштабта жер үсті ... ... және ... ... Бұл ... ... ... картаны құруға қолданылған болатын.
Осы жылдары да Ақтөбе қаласының маңында В.М.Бабусенко электробарлау
жұмыстарын жүргізген. 1960-1961 ... ... ... барлық аумақ 1:200000 масштабта ... ... ... 1960 ... бастап Ақтөбе маңында жерасты суларының
шығу көздерін іздеу-барлау жұмыстары жүргізілген. Бұл ... ... ... ... ... ... ... А.П.Добровольский, ал 1962-1963 жылдары
В.И.Железко, О.В.Кульчицкий зерттеулері ... ... ... ... бөлігінде 1:50000 масштабта геологиялық түсірулермен көмкерілген.
Бұл зерттеулер нәтижесінде пайдалы қазба ... ... және ... ... ... алынған.
1961-1963 жылдары ауданның солтүстік–шығыс бөлігінде іздеу жұмыстары
жүргізілген. Бұл ... ... ... ... ... масштабтағы сұлбалық геологиялық карта құрастырылған болатын.
1961-1963 жылдары А.К.Гусев ... ... ... стратиграфиясы бойынша тақырыптық жұмыстары жүргізілген. Осы
мәліметтер жинағы алғаш рет Орал алды ... ... ... ... ... мен ... ... подъярустарға жіктеуге мүмкіндік
туғызады.
1963 жылы В.А.Лобанчук ерте ашылған Сазды және Бұтақты ... ... ... ... ... кірпіш зауытында және
Александров бөлікшесіндегі доломиттерге іздеу-барлау жұмыстарын жүргізген.
1964 жылы А.К.Волошко көмегімен аумақта ... ... ... бойынша тақырыптық жұмыстары аяқталған. Бұл
мәліметтер геологиялық ... және ... ... ... ... ... ... ауданның шығыс бөлігінде іздеу-түсірулер
жұмыстарын жүргізді.
Сонымен, аумақтың солтүстік–шығыс бөлігінен басқа барлық ауданы ... ... ... етілген.
3 Ауданның геологиялық құрылысы
3.1 Стратиграфиясы
Бұл аумақ Орал қатпарлы жүйесінің әр ... ... ... ... ... отырған ауданның батыс және
шығыс бөліктерінің геологиялық құрылысының өте күрделілігі және палеозойлық
түзілімдерінің әртүрлілігі ... ... және ... ... қалыңдығы мен мезозойға дейінгі қабат қалыңдығын
салыстырғанда, ... ... тек ... ... жаралымдардың
стратиграфиялық бағанасын қамтиды.
Ауданның геологиялық құрылысында әртүрлі жыныстар таралған. Көнелеу
кешен аумақтың шығыс бөлігінде ... Ол ... ... ... ... силурдың және девонның шөгінді және
вулканогенді жаралымдарынан тұрады. Бұл жыныстар кешенінің барлығы қатты
дислокацияланған және ... және ... ... ... ... ... төменгі және ортаңғы палеозой жыныстары
аймақтық бастырмамен шектелген. Жарылымнан ... ... ... мен
пермьнің шөгінді жаралымдарымен қатталған сызықты қатпарлар жолағы дамыған.
Палеозойлық кешен зерттелген аумақтың ... ... мен ... ... ... үйлесімсіз көмкерілген.
Протерозой. Жоғарғы бөлім. Каялин свитасы. Төменгі подсвита (Pt3kl1)
Жақсы-Қарғалы өзенінің жоғарғы ... ... ... ... бойынша үлкен емес бөліктерінде арасында хлоритті, ... ... ... ... таралған
қарқынды метаморфталған жыныстар ашылған. Бұл жыныстардың ... ... ... ... ... бітімдер
тән. Амфибол-биотитті плагиогнейстер мен кварциттер бағынышты рөлге ие.
Түзілімдер орнықпаған. Ордовиктің ... ... ... ... және үйлесімсіз жатыр. Сипатталған қабат С.С. ... ... ... протерозойдың қаратау сериясының құрамына кіретін Оралтау
жотасының ақбиік свитасымен Кемпірсай антиклинорийінің төменгі ... ... ... Подсвита қалыңдығы 750-800 м. Шығысынан
көрші аудандағы толығырақ қималарда оның қалыңдығы 1500 м-ге жетеді.
Кембрий жүйесі. ... ... ... қабаты (Є3ak). Сипатталып отырған ауданның шығыс шекарасын бойлай
Бұтақ өзенінің үстінде шартты кеш кембрийлік ақай свитасының ... ... ... бір бөлігін құрайтын метаморфталған ... ... ... ... ... ... ... туфты құмтастар, туфтар және филлиттенген сазды
тақтатастар бар диабаздар мен ... ... ... қара және ... ... ... және өзгерген негізді құрамды эффузивтермен
қатталған. Диабаздар бластоофитті құрылымға және тақтатасты ... ... ... ... ... ... ... алдамшы немесе хлорит
пен эпидот түрінде орын басады. Шығыс жақ ... ... ... ... да ... ... ... келеді. Негізгі қабатта да, қабат
жамылғысында да бұрыштық үйлесімсіздік болжанады.
Ақай қабаты ... ... ... ... ... ... жыныстар
жоғарғы протерозойдың каялин свитасының қатты метаморфталған жыныстарынан
айрықшаланады. Олардың ордовиктің ... ... ... ... ... қалыңдығы 400 м.
Ордовик жүйесі (О)
Ордовик жүйесіне палеонтологиялық ... ... ... және ... пен ... ярустарының трилобит фаунасы бар
эффузивті және туфогенді жыныстар қабаты жатады. Ортаңғы бөлімге ... ... ... ... ... свитасының (O1kd) түзілімдері шектеулі таралған. Бөлек ашылым
түрінде олар Қызылтам ауылынан солтүстікке қарай 0,8 км-де Жақсы-Қарғалы
өзенінің сол жақ ... ... ... ... және ... оң жақ ... кездеседі.
Көрсетілген пункттердің бәрінде біртекті жасылтым- және қара-сұр
полимиктілі, басымырақ ұсақтүйірлі, кейбір ... қия жұқа ... ... ... ... ... пен Қарабұтақ өзендері бойынша
көптеген әктасты құмтастардың конкрециялары ... ... ... ... ... пен дала ... (альбит және
калийлі дала шпаты) сынықтары ... ... ... ... және ... ... ... аздап кездеседі.
Сирек цирконның, гранаттың, эпидоттың, цоизиттің және хромиттің түйірлері
кездеседі. Жыныстың 10-15%-ын құрайтын цемент ... ... мен ... ... кальцит ретінде кездеседі.
Қарабұтақ өзенінің оң жақ жағалауындағы кидрясов свитасының қимасында
қалыңдығы 5 м-ге ... ... ... ... қабатшалары, сонымен
қатар сазды тақтатастар мен ... ... ... ... ... ... қарай 1,5 км қашықтықтағы Жақсы-
Қарғалы өзенінің сол жақ ... Я.И. ... ... құмтастарда
брахиоподалар жиналған: Alimbella armata Andr., Tritoechia lermontovae
(Lessn.), Lingula sp. (О.Н.Андрееваның анықтамасы). ... ... ... ... ... ... (1955; ... Сегедин, Леоненок,
1952ж) Andesaspis argentinensis Kobayashy трилобиттері (Е.А.Балашованың
анықтамасы) мен ... ... Andr., ... ... Eoornis ex gr. remnicha Winch., ... auritulis Andr., Obolus
sр. және т.б. брахиоподалар (О.Н.Андрееваның анықтамасы) жиналған. Бұл
фауна Швецияның эулома-ниобе ... ... ... ... Аумақтың
шығысында бұл түзілімдердің арасында кеш тремадоктың да фаунасы кездеседі.
Кидрясов свитасының ... 300 м-ге ... ... ... (O1-2kg) ... ... солтүстік-шығыс
бөлігінде субмеридиональды шайылудың екі жолағы ... ... ... ... свитасының түзілімдерінде трансгрессивті жатыр, ал ...... ... жатыр.
Жақсы-Қарғалы өзені бойының меридиональды бөлігіндегі батыс жолақта
диабаздар, диабазды порфириттер, спилитадалар, ... ... ... ... ... жолақтары ретінде көрініс беретін ... ... ... ... диабаздар мен диабазды ... ... мен ... ... ... ... қатар
пилотакситті негізгі массасы және белдемді плагиоклаз бен мүйізалдамшының
порфирлі белгілері бар андезитті порфириттер ... ... ... ... жарықшақты, темірлі, жасылтым-сұр туфтар
шамалы таралған. Пирокласттық материал плагиоклаз бен кварц ... ... ... мен ... ынықтары ретінде көрініс
береді. Байланыстырушы масса плагиоклаздың лейстінен, ... пен ... ұсақ ... ... ... кішкене жамылғылар мен
дайкалар түріндегі эффузивтердің арасынан бақыланады. Бұл ... ... ... ... анық ... және ... сұр және
қара-сұр кремнийлі жыныстар кездеседі.
Әртектілеу жыныстар түрінде сипатталып отырған аумақтың ... ... ... ... ... ... көрініс береді.
Эффузивті жыныстармен қатар мұнда шөгінді жыныстар ... ... ... ... ...... мен ... солтүстік шекарасындағы Косистек өзенінің оң жақ жағасында
қызыл ала әктастың линзасында Н.И.Леоненок (1955, 1952ж) ... ... ... ... ... мен ... мұнда
анықтағандары: Apatokephalus serratus (Sars et Boeck), Euloma ornatus Ang.,
Hystricurus conicus (Bill.), Agnostus sp.
Оңтүстікке қарай, Шоршалысай бұлағының ... ... 0,6 ... ... сол жақ ... ... ... бойынша тремадок ярусына жататын қоңдылау фауналар жиналған:
Niobe aff. lindstromi Schmidt, ... aff. ... ... sp., ... sp., Agnostus sp., ... ... ... ... және Ақай өзендерінің жоғарғы ағысында диабазды
порфириттердің және сирек ... ... ... ... ... ... ағысында диабазды порфириттердің ... ... ... ... құмтасты-алевритті жыныстар будасы ... мен ... ... ... ... өте ... ... жасы свитаның тек төменгі бөлігін сипаттайтын фауна
негізінде анықталады. ... ... ... ... ... ... соңы және ортаңғы ордовиктің басы ретіне анықталады.
Оның қалыңдығы 600 м-ге жетеді.
Ортаңғы бөлім
Косистек ... (O2ks) 1994 жылы ... ... ... бұл ... ... ... төменгі ағысы бассейнінде және Жаксы-
Қарғалы өзенінің сол жақ жағалауында ... ... және ... ол шағын
антиклиналдың ядросында ашылған. Өзінің дамыған ... ... ... бір-бірімен алмасып қабаттасқан тақтатастанған кремнийлі және
альбитофирлі ... ... ... ... ... ... конгломераттардың, брекчиялардың және ... ... ашық ... ... ... ... өзіндік
қабатымен қатталған. Туфты құмтастар мен туфты тақтатастарға ине тәрізді
жақпар тән. Жыныстардың осы ... бәрі ... ... ... ұсақ ... ... Кремнийлі тақтатастар, әдетте жасыл
және сургучты-қызыл түсті жиі тұтасымен ... ... ... ... ... Бұл ... ... петрографиялық сипаттамасы
Н.И.Леоненоктың (1955, 1952ж) жұмыстарында келтірілген.
Косистек свитасының астында ... ... ... ... барлық жерде жабық, ал басқаларында – тектоникалық сипатта
болып келеді. Бұл түзілімдердің жасы ... ... ... ... (1965) бұл ... Оңтүстік Оралдың кураган свитасымен
сәйкестейді және ... ... ... аренигке дейін төмендетеді.
Свитаның қалыңдығы 800 м.
Силур жүйесі
Силур жүйесінің түзілімдері ауданның солтүстік-шығыс бөлігінде ... ... ... ... ... түзілімдеріне ордовик түзілімдерінің үстінде шайылумен және
бұрыштық үйлесімсіздікпен жатқан ... ... ... ... Бұл ... ... ... қабатшалары бар, көбіне ашық
сұр және қара ... ... және ... ... ... жыныстар.
Сипатталған жыныстардың ең толық қимасы онымен ... ... ... ... ... ағысында бақыланады. Өзеннің оң жақ
жағасы бойымен 4 км қашықтықта мұнда ... ... ... ... ... ... қалың қабатты, қара кремнийлі
жыныстар ашылады. Иткулсай бұлағының оң жағасында ... ... жақ ... ... ... ... ... Н.И.Леоненок
(1955, 1952ж) арқылы ортаңғы және ... ... ... және ... Diplograptus tamariscus Nich., D.modestus Lapw.,
Climacograptrus scalaris His., C. ... M'Coy, ... ... R. fugax Barr., Monograptus decipiens Tornq., M.gemmatus Barr., M.
fimbriatus Nich., M. elongatus Tornq. және т.б. Оңтүстікке ... ... ... ... тақтатастардың да қабатшаларында венлоктың
фауналары жиналған. Осы жерден анықталғандар: Retiolites ... ... Elles, ... cf. asiatica (Obut),
Campograptus planus (Barr.). Граптолиттердің бұл кешені Н.И.Леоненок ... ... осы ... ... ... ... 8 км ... жиналған. Сөйтіп, қиманың әр түрлі бөліктерінде осы
қабаттың жасын ортаңғы лландовер-венлок ... ... ... ... ... ... силурының сакмар свитасының төменгі бөлігімен сәйкес
келеді. Кремнийлі қабаттың қалыңдығы 1000 м-ге жетеді.
Жоғарғы бөлім. ... ... ... ... ... кезеңнің түзілімдері тек екі пунктте ғана белгілі: Қарабұтақ
өзенінің оңжағалауындағы ... ... ... қарай 4-6
км-де және Иткулсай бұлағының бастамасында. Олар төменгі силурдың ... ... ... және ... ... ... ... лудлов подъярусының түзілімдері құмтасты материалмен
цементтелген негізгі эффузивтер мен қара ... ... ... тасмалталарынан тұратын ұсақ малтатасты конгломераттар және ірі
түйірлі аркозды ... ... ... ... Линза мен қабатшалар
түрінде кремнийлі жыныстар мен порфириттердің ұсақ ... ... бар ашық сұр, ... ... туфтар, сирек кремнийлі
жыныстар кездеседі.
Теңіз лилиясының бөлшектерімен қаныққан әктастардың ... (1955) ... ... ... ... alticola
Barr., О. richteri Barr., ... Ваrr., О. aff. ... ... ... Barr., C.faba Barr., С. ... Barr. және
трилобиттердің қалдықтары: Phacops volborti Barr., Cheirurus haulei ... ... ... ... бұл ... ... теңіз
түзілімдеріне Тетиса тән және сыйыстырушы ... жасы ... ... ... 200 м.
Девон жүйесі. Төменгі-ортаңғы бөлімдер. Кобленц ярусы – төменгі эйфель
подъярусы
Шандин свитасының (D1-2sn) жыныстары көбіне олар солтүстіктегі Қарғалы
поселкесінен оңтүстікке ... ... ... ... ... ... ... аңғарының меридиональды кесіндісінен батысқа қарай таралған.
Олардың ... ... ... ... мен ... Троицк
поселкесіен оңтүстік батысқа қарай Косистек өзенінің сағалық ... ... осы ... ... шекарасындағы Жақсы-Қарғалы өзенінің
оңжағалауында сақталған.
Көнелеу түзілімдерде шандин свитасының жыныстары терең шайылумен және
айқын бұрыштық үйлесімсіздікпен жатыр. Оның ең ... ... ... Шанда
ауылынан оңтүстікке қарай 1 км жерде ... ... оң ... ... ... ... ... мұндажақсы
жұмырланған ірі тасмалталардан және сирек қара ... ... ... ... ... ... туфтарынан, кремнийлі жыныстардан, аркозды құмтастардан және
спилиттерден ... ... ... Стратиграфиялық жоғары бір-
бірімен алмасып қабаттасқан негізгі құрамды туфтардың, порфириттердің және
әктастардың қабатшалары бар сазды-кремнийлі ... мен ... ... ... ... ... қарай қуағаш свитасының кремнийлі жыныстарының
линзалары бар ... ... ... ... Бұл ... ... ... брахиопод фаунасы бар кедертасты ... ... ... ... Басқа жерлерде шандин свитасының түзілімдері
нашар ашылған. Олардың бұрын тіршілік еткендігі туралы ... тек ... ... мен ... фауналарын құрайтын ... ... ... ... ... айта ... Ірі ... фауналар кездеспейді.
Әр жерлерде әктастарда Н.А.Штрейстің анықтағандарының арасынан
Н.И.Леоненок арқылы брахиоподалар жиналды: Atrypa ... Eichw., ... ... A. ... L., A. ... Sow., A. comata ... granulifera Barr., Spirifer superbus Eichw., ... ... ... ... Tschern., Camarotoechia matercula ... ... Barr., Gypidula ... Barr., ... ... ... ... брахиопода түрлерінің көп бөлігі кобленц
ярусындағыдай, эйфель ... да ... ал spirifer superbus ... ... ... тән. Солтүстіктегі көрші ауданда бұл түзілімдер жоғарғы
эйфельдің чанчар свитасымен көмкерілген. ... ... ... ... м-ге ... ... свитасының (D3eg) түзілімдері шектеулі таралған. Ашылым түрінде
олар Жақсы-Қарғалы өзенінің солжағалауындағы зилаир свитасының түзілімдері
арасында, ... ... ... ауылының жанындағы ... ... ... ... ... ... свитасының жаралымдары
кремнийлі жыныстардың жасылтым-сұр алевролиттермен алмасып қабаттасуымен
сипатталады. Сырттқы түрі ... бұл ... ... ... свитасының фауналық сипатталған жыныстарымен өте ұқсас ... ... ... ... көп ... ... sp., ... sp., Amphisphaera sp., Carpocphaera sp. және
басқа да пішіндер ... ... ... Бұл пішіндер жоғарғы девоннан бастап төменгі ... ... кең ... ... ескі ... жақын Ақшат өзенінің бастамасында,
өзеннің жағалық жарындағы бор түзілімдерінен төмен жоғарғы ... ... ... ... (1955, 1953ж) ... ... venusta
Munst және Clymenia sp., қошқыл, ... ... ... ... Н.И.Леоненок өзі егінді свитасының
жоғарғы бөлігімен жасы бірдей деп есептейтін үшбұлақ ... ... киин ... ... Бұл ... оңтүстік-батысқа қарай
тектоникалық жапсардағы жоғарғы ... ... ... ... ... ашылады. Егінді свитасының қалыңдығы 250 м-ді
құрайды.
Жоғарғы девон – төменгі таскөмір жүйелері. ... ... ... ... Егінді свитасының үстінде Жақсы-Қарғалы мен
Шанда өзендерінің ... кең ... ... ... свитасының
қабаты үйлесімді жатыр. Ол шығыстан және ... ... ... бір-бірімен алмасып қабаттасқан алевролиттер, аргиллиттер, сирек ... ... және ... ... ... ... береді.
Свитаның қимасында қабаттасу жазықтығы бойынша өсімдік детриттің сеппелері
бар жұқа қабаттастықпен ерекшеленетін сазтастар мен ... ... ... ... жасылтым-сұр түсі тән. Полимиктілі, қабатты,
жұқадан ірі түйірліге дейінгі, өсімдік қалдықтарымен көмірленген ... ... ... бар ... шар тәрізді және, құмтасты және
әксазды конкрециялар тән.
Зилаир свитасының түзілімдерінде фауналар ... ... сол ... ... төменгі бөлігінде Т.В.Иванова (1967ж) мен
Л.М.Полонинаның жинақтарынан фран ярусының жоғарғы жартысына тән тозаңды-
шаңды кешендер анықталды. ... ... ... ... ... ... Домбар өзенінде фамен ярусының тозаңды-шаңды
кешендері ... ... 1962). ... жоғары жатқан түзілімдермен
қарым-қатынасы айқын емес.Батыс жағынан олар визенің кремнийлі жыныстарына
бастырмаланған. Бұл ... ... ... ... ... ... ұқсастығы бойынша зилаир свитасының жасы
жоғарғы девон-төменгі таскөмір ... ... ... ... ... Оның қалыңдығы 350 м-ден аспайды.
Таскөмір жүйесі
Таскөмір жүйесінің түзілімдері ауданның шығыс бөлігінде таралған. Оның
құрамында төменгі және жоғарғы бөлімдердің ... ... ... шөгінділері кездеспейді.
Төменгі бөлім. Визе ярусы. Жоғарғы подъярус (C1v3)
Төменгі таскөмірдің қимасы ... мен ... ... ... ... ... ... түзілідерді құрайтын визе
ярусымен басталады. Ең оңтүстік бөлікте визе ярусының түзілімдері Шолақсай
мен Айдарлыаша өзендерініңбастамаларындағы ... ... ... ... қашықтықта олар алмасатын мықты жұқа және қалың, көкшіл-сұр,
жасылтым-сұр және қошқыл кремнийлі және ... ... ... ... және ... ... көрініс береді.
Линза және линза тәрізді қабатшалар түрінде жылтыр омырылымы бар қара
кремнийлі жыныстар кездеседі. Шолақсай және Айдарлыаша өзендеріндегі сазды-
кремнийлі ... ... ... ... ... көлеміндегі чанчар тақтатастарында органикалық қалдықтар
табылмады. Олардың кеш визе кезеңі солтүсіктегі ... ... оң ... Қия ... ... ауданда В.Е.Руженцев (1966) арқылы
табылған және анықталған аимоноид негізінде орныққан. Онда тақтатастардан
жоғары үстінде ертесерпухов әктастары үйлесімді ... ... ... ... ... Кешвизе тақтатастарының қалыңдығы 200 м құрайды.
Серпухов ярусы. Төменгі подъярус (C1s1)
Визе ... ... ... ... ... өзенінен бастап оңтүстікте Шанда өзеніне дейін созылып жатқан
меридиональды қырқаларды түзетін әктастар үйлесімді жатыр. Шанды өзенінен
оңтүстікке қарай ... ... визе ... ... ... да ... түзілімдерінің астына жасырылған және тек Шолақсай өзені
аңғарында қайтадан ашылады.
Ашық сұр, ... ... ... ... микрокристалды кальциттен
тұрады, кейде сазды материал қоспасын құрайды. Жақсы-Қарғалы мен Шанды
өзендерінің ... ... ... анықтағандарының
арасынан Т.В.Иванова арқылы аммониттердің қоңды ... ... ... Ruzn., ... ... Ruzh.,
Megapronorites sakmarensis Ruzh., Uralopronorites mirus Libr., Irinoceras
arcuatum Ruzh., Platygoniatites molaris Ruzh. және ерте серпуховтың ... тән ... да ... ... Бұл түзілімдердің қалыңдығы 40 м
құрайды.
Ортаңғы таскөмір түзілімдері сияқты жоғарғы серпухов ... ... ... ... ... ... ярусы (C3g)
Гжель ярусының түзілімдері төменгі серпухов әктастарының ашылымдарынан
батысқа қарай жіңішке жолақ ретінде білінеді. Шығысынан олар бастырмамен
шектелген, ал ... ... ... ... ... Гжель
ярусы екі горизонтқа бөлінеді – абзанов және зианчурин.
Абзанов горизонты (C3ab). ... ... ... ... ... ... ... тек қана Айдарлыаша және
Шолақсай өзендері ... ... ... ол бастырма бойынша ... ... ... ... ... біркелкі қабаты ретінде көрініс ... ... және ... өзендерінің аралығында абзанов горизонты серпухов ... ... ... ... ... ... Цитологиялық ол мұнда
сазтастар мен ... ... ... ретінде көрініс береді.
Горизонттың негізінде әктасты цементі бар әр ... ... ... ... ... ... бойынша фузулинидтермен қаныққан
ұсақ гравелиттермен жиі алмасады. Әр түрлі ... ... ... (1967ж) арқылы мұнда ... ... ... Ros., ... cuneilobatus Ruzh.., Triticites
(Rauserites) stuckenbergi Raus., T. (R.) cf.pseudoarcticus Ros., Bradyina
cf, lepida Reitl. және т.б. Бұл ... ... ... ... ... бойынша ол абзанов горизонтына тән ... ... ... ... ... күрт өзгереді, Шолақсай
өзенінде ол 265 м-ге жетеді.
Зианчурин горизонтының (C3zn) түзілімдері ... ... ... Олар ... ірі ... ... және созылымы
бойынша олардың үлкен фациальдық өзгергіштігімен абзанов горизонтынан
өзгешеленеді. Бұл ... ең ... ... Айдарлыаша өзенінің
бастамасында бақыланады. Мұнда олар өсімдік қалдықтары мен ... бар ... ... ... ... ... көрініс береді.
Шолақсай өзенінің бастамасындағы ... ... ... ... ... аз ... ... қабатшалары мен органогенді-
сынықты әктастары көп ... ... ... қарай, Үшбұлақ
ауылына жақын Ақшат өзенінің бастамасында ... ... екі ... төменгі – конгломератты-гравелитті және жоғарғы – құмтасты-
сазтасты. Шанды және ... ... ... ... ... ... түзілімдер кездеспеді.
Зианчурин горизонтында әр жерлерден В.Е.Руженцев пен И.В.Хворова
(1950,1961) ... ... ... ... өзеніндегі аммониттерден
В.Е.Руженцев арқылы анықталғандар: Uddenites sakmarensis Ruzh., Aristoceras
chkalovi Ruzh., Prothalassoceras jaikense Ruzh., ... ... ... ... және ... ... ... анықталғандар: Triticites (Triticites) postarcticus Raus.,
Т. (Т.) molleri Thomps., Т. (Т.) noinskyi Raus., Triticites (Rauserites)
parvulus ... T. (R.) cf. ... Ros. және т.б. ... ... ... 745 м.
Оренбург ярусы (С3о)
Оренбург ярусының түзілімдері жер бетіне екі ... ... ... олар ... ... даму ... ... қарай таралған,
ал батысқа қарай Белогор антиклиналінің осьтік бөлігін алып жатыр. ... ... олар ... ... ... және тек ... ұңғымалармен
ғана ашылады. Барлық жерде олар төмен жатқан түзілімдерді ... ... ... ... қабат ретінде көрініс
береді. Айдарлыаша, Шолақсай, Орташа және ... ... ... жыныстарда В.Е.Ружнецев (1950) арқылы аммониттер (Neopronorites
carboniferus Ruzh., Glaphyrites rhymnus Ruzh.) ... және ... ... ... және ... ... аралығындағы (шығыс жолақ)
оренбург ... ... ... ... ... бар
конгломераттар мен гравелиттер ... ... ... ... және ... ... қабатшалары бар құмтасты қабат жатыр.
Көп жерлерде құмтастар мен гравелиттерде ... пен ... ... ... ... анықтаған фузулинидтер табылған: Daixina
sokensis (Raus.), D. ruzhencevi Ros., D. cf . ... ... ... Raus., ... (Jigulites) aff. intermedius
Ros., T. (J.) magnus Ros., Rugosofusulina cf. stabilis Raus. және ... ... ... ... ярус ... ... мен
конгломераттардың қабатшалары бар құмтастар бар. Сонымен қатар, ... ... ... тән әктастар мен әксаздардың мөлшері ұлғаяды.
Белогор антиклиналінің әр ... ... ... ... ... ... ... фузулинидтер арасынан жиналынғандар:
Triticites (Jigulites) jigulensis Raus., T, (J.) schwageriniformis Raus.,
Daixina sokensis Raus., D. ... Ros., ... usvae ... cf . ... Putr. және т.б. Осыдан М.Солодухо арқылы
анықталған аммоноидтер: Aristoceras appressum Ruzh., A. cf. chkalovi ... ... Ruzh., ... ... irregularis Schellw.,
Т. (Т.) longissimoides Beede және т.б.
Белогор антиклиналінен батысқа қарай оренбург ярусының ... және ... ... ... жанында ашылған.
Мұнда олар шаңды кешендермен сипатталған (Замаренов, 1962). ... ... 700 м-ге ... ... ... ... ... көлемінде өте кең таралған. Олар
төменгі және жоғарғы бөлімдер ретінде көрініс береді.
Төменгі бөлім. ... ... ... ... аумақтың шығыс бөлігінде дамыған. Олар қоңды
фузулинид фаунасын және сирек ... ... екі ... (сюрен және
шихан) бөлінетін аммониттерді құрайды.
Сюрен горизонты (P1sr) арасында конгломераттардан сазтастарға дейінгі
барлық гамма жыныстар кездесетін ... ... ... ... ... ... кездеседі. Еврей горизонтының төменгі ... ... бар ... және ... қатталған.
Жоғарғы жартысында Шихан, Ақтасты және Александровтың енді ... ... ... ... және құмтастар кездеседі
(Руженцев, 1952; Хворова, 1961). ... ... ... ... ... ... қарамастан, ассель ярусының шекарасы аммониттер
мен фузулинидтердің ... ... ... ... ... ... өзендері бойынша құмтастардың арасынан В.Е.Руженцев (1952)
арқылы ... ... ... ... ... және анықталған:
Glaphyrites angustilobatus Ruzh.., ... serratum ... ... Ruzh., ... kazakhstanica Ruzh. және т.б. Сюрен
горизонтының ... ... ... және
конгломераттар цементімен қаныққан ірі бақалшақтар бар швагериндер көп.
Басты ... ... ... vulgaris Scherb., Sch. shamovi
Scherb., Rugosofusulina kargalensis Raus., R. ... ... krotovi ... P. gregaria Lee және т.б. ... ... ... ... өзгереді, ауданның оңтүстігінде 280 м-
ден бастап, солтүстігінде 740 м-ге дейін.
Шихан горизонты (P1sh) конгломераттар, құмтастар, гравелиттер ... ... ... ... ... ... ... ярусынан көп
айырмашылығы жоқ, бірақ олар фузулинидтер мен аммониттердің фаунасы бойынша
ерекшеленеді.
Шихан горизонтының қимасында сюрен горизонтындағыдай екі ірі ... ... ... ... ... гравелиттер мен әктастардың
қабатшалары бар құмтасты-сазды ... ... ... Шихан горизонтының
жабынында сюрен горизонтының ірі сынықты жыныстарының шығарынды конустарына
жиналған сазтастар мен алевролиттердің қабатшалары бар конгломераттар ... ... ... ... В.Е.Руженцев (1952) шихан
горизонтының аммониттерінің басты түрлерін анықтады: Juresanites primitivus
Max., Tabantalites bifurcatus Ruzh.
Барлық қалған аумақта ... ... ... ... ... ... ... Романюк, Горшенин,1967ж), олардың
арасындағы бастылары болып табылатындар: Rugosofusulina moderata Raus.,
Schwagerina constans Scherb., Sch. ... Scherb., ... Raus., ... uralica (Krot.), Ps. sulcata Korzh. ... ... мен В.М.Игониннің анықтамалары). ... ... ... 40-120 ... бастап, солтүстікте 500 м-ге дейін
өзгереді.
Сакмар ярусы
Сакмар ярусының түзілімдері ассель ярусының ... ... және ... ... ... ... бөлінген ірі
сынықты түзілімдердің енді жолағына байланысты ... ... күрт ... өзгерістерге ұшырайды. Қималардың көбінде сакмар
ярусының түзілімдері фауналық екі ... ... ... ... ... (P1ts) ... ... Айдарлыаша, Шолақсай,
Орташа өзендері бойынша және Шанды өзенінен ... ... ... ... ... әксаздардың конкрециялары бар сазтастар,
сирек құмтасты әктас қабатшалары бар ... ... ... ... ... мен ... ... тасқа айналған древесиндердің
жиналуы бақыланады.
Аммониттер фаунасының ең бай жинақтары Шолақсай ... ... ... ... ... ... бойынша мұнда
кездесетіндер: Juresanites kasakhorum Ruzh., ... ... ... strigosum Ruzh., Synuraloceras carinatum Ruzh.
Фузулинидтердің жинақтары Шанды ... ... және ... ... ... пен В.С.Лыков арқылы жасалған. Олардан ... ... ... ... ... ... Sul.,
Pseudofusulina declinata Korzh,, Ps. ischimbajevi Korzh., ... Orb., ... simplex Moroz және т.б. ... ... аумақтың оңтүстігінде 100 м-ден бастап, Айдарлыаша өзенінде 320 м-
ге ... ... ... (P1st) ... ... ... күрт
фациальды өзгерістерге ұшырайды. Оңтүстікте, Табантал өзені бойынша олар
көбіне сазтастардың қабатшалары бар ... ... ... ... ... полимиктілі құрамды құмтастармен және гравелиттермен
алмасып қабаттасатын диаметрі 0,5 м-ге ... ... ... бар ... ... кездеседі (айдарлыаша шығарынды конусы). Қарғалы
синклиналінің батыс қанатында В.Е.Руженцев арқылы ... ... ... ... ... және анықталған: Sakmarites
ajdaralensis Ruzh., ... semota Ruzh., ... ... және ... мен ... ... бойынша радиолярия қалдықтарын құрайтын
доломиттің жұқа қабатшалары (0,3 м-ге дейін) бар сазтастар басым таралған.
Бұл ... ... ... ... ... ... Ақшат және Ақтасты
өзендерінің бастамасында жұқа сынықты түзілімдер Ақтасты шығарынды конусын
түзетін ірі сынықты ... ... ... ... Мұнда сондай-
ақ, сазтастардың қабатшалары бар конгломераттар, гравелиттер және ... ... ... ... ... ... стерлитамак
горизонты сазтастармен, алевролиттермен, сирек ... ... ... ... өзенінің оңжағалауында ... (1952) ... ... ... және ... tenuis (Каrр.), Sakmarltes inflatus Ruzh., ... Ruzh. және ... ... ... 100 ... 390 м-ге дейін өзгереді.
Максимальды қалыңдығы Айдарлыаша ... ... ... ... ... ... ... подъярусының түзілімдері де созылымы ... ... ... ... ... ... ... және Табантал
өзендері бойынша төменгі артин подъярусы доломиттердің жұқа қабатшалары бар
құмтасты-сазды түзілімдері ... ... ... Конгломераттар мен
гравелиттер бөлек аз қалыңдықты қабатшалар түрінде кездеседі.
Солтүстікке ... ... ... сол жақ ... ... ... бір-бірімен ... ... ... ... ... мен әр түрлі түйірлі, полимиктілі
құмтастар ... ... ... ... ... ... құмтастар мен
сазтастар қабатшалары бар ... ... ... және
гравелиттермен қатталған. Қима ... ... ... мен
құмтастардың будасымен қосылады. ... ... ... 730 ... ал ... синклиналінің шығыс қанатында 180 м-ге дейін қысқарады.
Жаман-Қарғалы өзенінің оң және сол жағалауларында подъярус ... ... ... ... ал Шолақсай мен Орташа
өзендері бассейнінде гравелиттер мен ұсақ малтатасты конгломераттардың ... ... бар ... ... ретінде көрініс
береді. ... ... ... ... ... ... ... және массивті, ірі түйірлі құмтастар қайтадан
шығады. Бұл ірі ... ... ... ... ... ярусының Ақтасты
шығарынды конусына ұқсас келеді. ... ... ... ірі
сынықты түзілімдер гравелиттердің бөлек қабатшалары бар құмтастармен және
сазтастармен ... ... ... ... ... ... подъярусының
түзілімдері Солтүстік-Петропавл, ... және ... ... ... ... ... Көрсетілген
жерлерде олар алмасып қабаттасатын сазтастардың, құмтастардың, сирек
гравелиттердің біркелкі қабаты түрінде ... ... ... ... ашылған бөлігінде әр жерлерде В.Е.Руженцев (1956) ... ... ... ... басты амоноидеилері жиналған және
анықталған: Aktubinskia notabilis (Ruzh.), ... ... ... triceps Ruzh., Paragastrioceras ... Ruzh., ... Ruzh., ... ... (Voin.). Бұл түзілімдерден
фузулинидтер анықталған: ... ... Raus., ... Raus., Ps. ... Viss. ... ... 180 м-ден
785 м-ге дейін өзгереді.
Жоғарғы подъярус (P1a2)
Аумақтың ең ... ... ... ... жоғарғы артин
подъярусы фузулинидтермен және өсімдік қалдықтарымен ... ... ... гравелиттердің және құмтастардың қалың
қабатты сериясы ретінде көрініс береді.
Айдарлыаша ... ... ... ... ... ... (1956) мәліметтері бойынша Қарғалы-Табанталдық «қойнауды»
түзетін ... және ... ... алмасады.
Жаман-Қарғалы өзенінен солтүстікке қарай құмтасты-сазды ... ... ... және ерте ... ... жалғасқан Ақтасты
шығарынды конусын түзетін гравийлі-малтатасты жыныстар жолағымен алмасады.
Грязнушка өзенінен ... ... ... түзілімдер
Александровтық «қойнауды» түзетін құмтасты-сазды және ... ... ... ... ... ... ... бойынша сыналанатын цефалоподалармен ... ... ... ... ... ... артин түзілімдері Жылан антиклиналінің оңтүстік жалғасындағы,
сонымен ... ... және ... ... терең
ұңғымалардың жанында ашылған. Мұнда олар жалпы алғанда подъярустың ашылған
бөлігіне тән сол литологиялық ... және сол ... ... (Гусев, Богатырев және т.б., 1967). Ірі сынықты жыныстардың
құрамында ... ... ... ... ... ... ... және пелециодалардың ең бай кешендері Жаман-
Қарғалы өзенінде, сонымен қатар Желтау ... да кең ... ... ... Бұл ... ... (1956) арқылы анықталғандар:
Neopronorites permicus (Tcher.), Medlicottia orbignyana (Vern.), ... (Karp.), ... evolutum (Han.), M. ... (Karp.),
Paragastrioceras ellipsoidale (Fred.), P. rauserae Ruzh., P. karpinskii
(Fred.), Waagenina subinterrupta (Krot.), ... ... және ... ... 70 ... 700 м-ге ... ... ярусы
Күнгір ярусының түзілімдері кең таралған. Олардың ең шығыс ашылымдары
Белогор антиклиналінің (артин маңы жолағы) батыс қанатын ... ... ... Бұл ... ... ... олар ... түзілімдердің
астына батады және антиклинальды құрылымдарды күмбезінде жер бетіне шығады.
Күнгір ... ... ... ... ... ... ... мен А.К.Гусевтің (1967,
1964ж) схемасы бойынша жүргізілді. Осы ... ... ... ... ... бөлінеді: төменгі – желтау және жоғарғы – ... ... (P1zl). ... ... ең ... ... ... батысқа қарай Жақсы-Қарғалы өзенінің оң жақ жағалауында В.М.Игонин
(1964ж) арқылы сипатталған. Мұнда 5 буда ... ... ... ... ... ... ... сазтастар және сирек әктастар
ретінде көріңіс ... ... Оның ... ... подъярусының страматолитті әктастарының
сынықтары және брекчия жатыр. Қалыңдығы - 79,7 м.
2) Аз ... жұқа ... ... және ... ... сазтас қабатшаларынан тұратын,
карбонатты-сазды. Қалыңдығы - 85,5 м.
3) Аз қалыңдықты ... ... бар ... ... ... ... ... көрініс беретін, сазды-
құмтасты. Қалыңдығы - 42 м.
4) ... ... ... бар сазтастардың қабаттасуымен
көрініс беретін, карбонатты-сазды (сугирсай). Қалыңдығы -
37,7 м.
5) Аз ... ... ... бар құмтастар ретінде
көрініс беретін, сазды-құмтасты. Қалыңдығы - 193,4 м. Артин
маңы жолағының ... ... ... ... ... ... қимасынан түсіп қалады немесе қалыңдығы
қысқарады.
Күнгір түзілімдері ... ... ... батысқа қарай
А.К.Замареновтың (1962) күнгір ярусы қимасының ерекше ... ... ... галогендік фация ретінде көрініс береді. Барлық
қалыңдықта олар ... ... және ... ... ұңғымалармен ашылған. А.К.Замареновтың (1962)
мәліметтері бойынша, кунгурдың негізінде бұл ... ... ... мен ... ... бар сұр ластанған ангидриттер ретінде
көрініс беретін сульфатты-терригенді буда ... Әр ... ... ... ... ... бұл ... құмтастармен және ангидриттермен қабаттасатын полигалиттің
қалың қабатшалары байланысты. ... ... ... ... ... 438 м-ге жетеді.
Әр жерлерде артин маңы жолағының желтау свитасында ... ... ... мен пелеципода фаунасы жиналған және сипатталған. Бұл
түзілімдерден фораминиферлер: Hyperamminа ... ... ... aff, ... Brady, ... cf. ... Gerke,
Protonodosaria proceraformis Garke, Frondicularia (Frondicularia) reliqua
Gerke; қостұстамалы ... ... ... Lich. ... ... төменгі жартысына тән және Оралдың пермь жүйесінің
унифицияланған сұлбасының филипп горизонтына сәйкес ... ... sр. ... ... (P1ab). Ең ... ... ... свитасы гипс пен
ангидриттің қалың линзалары бар жыныстардың сұр түсті карбонатты-терригенді
қабаты ретінде көрініс береді. Оның құрамында ... мен ... ... оның қалыңдығының 30%-дан кемін құрайды. ... ... және ... әр ... ... ... ... пелеципода
мен брахиопода қалдықтарымен толған әктастар бар.
Артин алды (шығыс) жолағында абзаль свитасы бес будадан ... ...... және ... – сазды-құмтасты. Ең нақты олар
Александров поселкесінен солтүстікке қарай Белогор ... ... ... ... ... ... басымырақ құмтасты-сазды
будалар қимадан түсіп қалады. Бұл жолақта свитаның ... ... ... ... ... ... қарай абзаль свитасының түзілімдері
маңызды терригенді-сульфатты-галогенді фация түрінде ... ... ... ... ... линзалары бар тас тұздар, сонымен қатар ... ... ... ... ... және сазтастардың
қабатшалары өте сирек кездеседі. ... ... ... 1600 ... ... ... артин маңы жолағында ең толық фауналық
сипатталған. Бұл свитаға басты ... ... ... ... ... ... Saсcamina parvula Gerke, Hyperamminoides
affectus Voron, Соrnuspira megasphaerica Gerke, Nodosaria cassiaformis
Igon., Geinitziana ... ... ... prima ... ... ... Schl., Lima krotovi Stuck.,
Lithophaga consobrina (Eichw.); ... ... ... ... ... және ... Mooera facilis
Schneid., Healdia simplex Roundy, Bairdia garrissonensis Upson.
Бұл кешен Оралдың пермь жүйесінің ... ... ... ... келеді.
Жоғарғы бөлім
Ақтөбе Орал алдының пермь жүйесінің жоғарғы бөлімінде уфа, ... ... ... фауналық сипатталған түзілімдері білінеді. ... ... ... ... ... ... (1964ж) сұлбасы бойынша жүргізілді.
Уфа ярусы (P2u)
Уфа ярусының жыныстары Александров, ... ... және ... төменгі ағысы арқылы өтетін сызықтан батысқа қарай таралған. Олар
күнгір ярусы түзілімдерінің ашылым жолағындағы шығыс жолақта, сонымен қатар
Жақсы-Қарғалы мен ... ... ... ... жақсы ашылған.
Күнгір маңы, ең шығыс жолақта тек ярустың ... ... ... ... жоғары жатқан казан түзілімдерімен маңызды ... ... уфа ... ... барлық көлемінде дамыған. Кувтур түзілімдерінде
ол тектоникалық үйлесімді ... ... мен ... қабатшалары бар
қошқыл-қоңыр және жасылтым-сұр ... ... ... ... Әктастар
қимада бағынышты маңызға ие және оның ортаңғы бөлігіне көбірек тән.
Сазтастар мен ... ... емес ... ұсақ өсінділерін немесе
алқызыл және сұр ... жұқа ... мен ... ... ... ең ... ... Ақшат поселкесінен шығысқа қарай Бұтақ
өзенінің сол жағалауында бақыланады. Оның қалыңдығы мұнда 715 м-ге жетеді,
ал ... ... ... ... 300 м-ден аспайды.
Уфа ярусына тұзды сулы және тұщы сулы остракодалар мен пелециподалар
ретінде көрініс беретін жеткілікті бай ... ... тән. ... ... табылатын остракодалар: Darvinula angusta Mand., D. sobela Kash.,
D.abunda Mand., D, biriensis Pal., D. nasuta Kotsch., D. ... D. pergusta Kash., ... ... Mand., ... ... ... Concinella cf. angulata Pogor.,
Palaeomutela stegocephalum (Netsch.), P. attenuata Gus., P. ... және т.б. Бұл ... ... ... ... ... подстилающей теңіз
фаунасынан айқын ерекшеленеді және Орыс платформасының уфа ярусына тән
(Гусев, Богатырев және т.б.,1964ж).
Қазан ... ... ... ... ... ... ... өзінің дамуында уфа
ярусының жыныстарында шайылып жатыр, батыста оларды ақырындап өзгертеді.
Олардың ашылымдары Ақтасты, Щелиг және ... ... ... ... ... ... ... батысқа қарай таралған.
Қиманың төменгі жартысында негізінде әр түрлі түйірлі құмтастардың ... бар сұр және ... ... ... және әктастар
ретінде көрініс беретін сұр түсті жыныстар басым дамыған. Ең ... ... ... ... ұсақ ... ... сирек
полимиктілі конгломераттардың аз қалыңдықты линза тәрізді қабатшалары
бақыланады. Қазан ярусы ... ... ... ... сазтастардың және сирек әктастардың қабаттасуымен көрініс
беретін қызыл түсті қабат дамыған. ... екі ... ... және жұқа ... Құмтасты-сазды жыныстар сирек емес
гипс ұясын және алқызыл селениттің жұқа ... ... ... ... ... алды ... казан ярусының қалыңдығы ауданның
шығыс бөлігінде 75 м-ге ... ... ... өзенінің сол жағалауында
бекітілген оның максимальды қалыңдығы 750 м-ді құрайды.
Петропавловка поселкесінен батысқа қарай тіректі қимада ... ... ... ... Төменгі қазан подъярусына жыныстардың сұр түсі
және пелеципода кешені Palaeomutela ... Gus., ... Pogor. және ... ... ... ... ... tichwinskajae Bel. және сұр және қара-сұр, толқынды-қабатты және
конкрециялық әктастардың аз ... ... тән. ... ... ... қызыл түсі, мысты құмтастың ұсақ линзаларының пайда
болуы және Palaeomutela umbonata ... ... ... P. longissima (Netsch.) бар пелеципода кешені тән.
Қалған қималарда нашар ... және ... ... ... ... ... ауданда қазан ярусын бөлуге мүмкіндік
бермейді. Сондықтан ол ... ... ... ... ... ... ... ярусының түзілімдері кең таралған. Олармен
Ақтасты, ... және Елек ... ... ... ... барлық
жерде екі подъярусқа бөлінеді.
Төменгі подъярус (P2t1)
Төменгі татар подъярусының жыныстары төмен жатқан қазан ... ... ... ... ... ... ... шыдаған қырқалар түзетін конгломераттар барлық жерде бақыланады.
Конгломераттарда ұсақ малтатасты конгломераттардың линза тәрізді ... ... ... бар ... және ... құмтастар мен
алевролиттер жатыр. Сазтастар аз ... ... және ... ... ... ... және ... жұқа
түйірлі, алевритті-сазды жыныстар мен шойтас тәрізді строматолитті ... ... Бұл ... ең ... ... ... мынадай
түрлері бар ... ... ... ... ... сонымен қатар Altoregophyton Gus. түріне жататын алып бағана
тәрізді цилиндрлі страматолиттері бар жеткілікті шыдаған горизонт білінеді.
Бұл жыныстар қабатының бәрі ... (1967; 1964ж) ... ... ... ... ... мысты ұсақ ... ұсақ ... бар ... ... ... жатыр.
Бұл түзілімдер қызғылт-қоңыр және сарғыш-қоңыр ... ... және шар ... ... ... ... ... қара-сұр, толқынды қабатты және конкрециялық әктастардың аз қалыңдықты
қабатшалары жиі кездеседі. Алевритті-сазды ... және ... мына ... ... ұштасқан: Microdontella және
Раlaeomutela. Бұл ... ... ... (1967, 1964ж) ... ақтөбе
свитасына бөлінеді.
Төменгі татар подъярусына пелеципода мен остракоданың ... ... ... кешені тән: Palaeomutela vjatkensis Gus., P. brevis Gus.,
Microdontella aff. lata (Netsch.), M. pugnatoria Gus., M. subobata ... aff. nitida Gus., ... ... Gus., A. cf. ... ... elongata Lun., Placidea lutkevichi (Spizh.), Darvinuloides
edmistonae Bel. Бұл кешен Орыс платформасының татар ... ... тән. ... ... подъярусының қалыңдығы шығыс қималарда 265 м-
ден синклинальды ойыстарда 960 м-ге дейін ... ... ... ... ... ... Ақтасты синклиналінің орталық
бөлігін толтырады, сонымен ... Елек ... оң ... ... ... түрінде білінеді. Бұл өзеннің сол жағалауында олар мезо-кайнозойлық
тыстың астында жатыр және тек ... ... ... ... ... ... подъярусының түзілімдері терең шайылумен жатыр.
Олар қызыл-қошқыл және сарғыш-сұр, полидактілі ... ... ... ... және ... түсті
алевролиттер мен сазтастар түрінде көрініс береді. Барлық қима ... аз ... ... кездеседі. Подъярус қимасында
төрт деңгейде суасты-дельта фациясына ұштасқан сұр, мысты құмтастар ... ... бұл ... тән емес. Сирек қабатшалар түрінде олар
подъярустың жоғарғы және ... ... ... ... және строматолитті жыныстар түрінде көрініс береді.
Жоғарғы татар подъярусының төменгі шекарасы тек ... ... ... та айқын орнатылған. Подъярустың фауналық кешенінде
басты рөлді алатын пелециподалардың ... ... (1964ж) ... ... көрсетеді: Palaeomutela verneuili Amal., P. ... P. ... Amal., ... ... Gus., ... Amal., ... қатар остракодалар: Darvinula parallela (Spizh.), D.
chramovi (Gleb.) және т.б.
Сипатталып отырған түзілімдер Орыс платформасының татар жікқабатының
северодвин горизонтымен ... ... Вят ... ... түзілімдер
аудан көлемінде табылмады. Жоғарғы татар ... ... 825 ... ... ... ... оларда түзілімдер төменгі және жоғарғы
бөлімдерге бөлінетін ауданның батыс ... ... ... ... ... дәлелденген түзілімдері табылмады.
Төменгі бөлім
Бузулук свитасының (T1bz) ... ... ... ... ... шайылыммен жатыр. Олардың ашылымы Құндызды бұлағының
бастамасында, Елек өзенінің оң ... да ... ... ... емес ашық ... құмтастар мен қызыл түсті сазтас ... ... ... ... бар ірі ... ... қатталған.
Свитаның қимасы фациалық төзбеген: жиі конгломератар созылымы бойынша
құмтастар мен саздардың ... ... ... ... ... қалдықтар табылмаған. Оның
жасы қимадағы ерекше стратиграфиялық жағдайы бойынша және Соль-Елек ... ... ... ... ... ... жыныстармен литологиялық
құрамының ұқсастығы бойынша орнатылады. Бузулук свитасының қалыңдығы 150 м-
ден асады.
Донгуз свитасының (T1dn) түзілімдері Ақтөбе ... ... ... ... оң ... және Ақтөбе қаласы орталығындағы Ақтөбе
төбесінде жер бетіне шығады. Свитаның аты ... ... ... ... ... атының орнына 1963 жылғы Орал ... ... ... ... ... ... жатқан жыныстарда үйлесімді жатыр
және олармен ақырындап ... ... ... ... бұл – ... түсті (қызыл-қошқыл, кірпіш-қызыл және алқызыл) ... ... ... ... ... ... жатқан әр түрлі түйірлі полимиктілі
құмдар, құмтастар және малтатастар кездеседі. Бұл жыныстарға ... ... және ... ... жоқ ... тән.
Бұл түзілімдердің кезеңінің палеонтологиялық дәлелі орташа емес осы
аудан ... ... ... ... ... ... ... ойпаңы ауданында және Минск ауданында кеңінен таралған. Бұл жерлерде
Э.А.Копытованың (1949ж) мәліметтері бойынша дунгуз свитасының ... ... тән ... ... ... ... тозаңдар кейінгі
түзілімдерде ұқсастығы жоқ Conіferae (62%) промитивные хвойные кездеседі.
Аз мөлшерде мына ... ... ... ... ... 22% ... Спорлы спектрде свиталарда кездесетіндер:
Stenozonotriletes (30%), ... (8,9%), ... ... (2,8%), ... (0,2%).
Донгуз свитасының толық қалыңдығы аудан көлемінде орнатылмаған. ... ... ... ... ... (1949ж) ... оның максимальды қалыңдығы 250 м-ді құрайды.
Жоғарғы бөлім
Құрашасай ... (T3krs) ... ... ... бөлігінде,
Елек өзенінің сол жағалауында дамыған. Көнелеу жыныстарда олар ... ... ... ... Свитаның негізінде гравий мен
қалыңдығы 40 м-ге дейінгі тасмалталары бар әр ... ... ... ... Қима ... жоғары құмдар өсімдік қалдықтары бар
саздармен алмасады. Жоғары сұр құмдардың шар тәрізді-қабықты ... ... және әр ... ... ... алмасқан қабаты жатыр.
Аумақтан батысқа қарай, Жіңішке өзенінің оң жағалауында және ... ... (1952) ... кеш ... ... ... Danaeopsis
emarginata Brick, Cladophlebis Szeiana P'an, C. aktiubensis Tur.-Ket., C.
simplicinervis Brick, Polypodites cladophleboides Brick.
Свитаның жалпы қалыңдығы 300 ... ... (T3krl) ... ... ... бөлігінде
кеңінен таралған. Құрашасай свитасының жыныстарында олар үйлесімді жатыр
және олармен ақырындап өткел арқылы байланысады, ал көнелеу ... ... ... және айқын бұрыштық үйлесімсізікпен жатыр.
Свита созылымы бойынша тез фациальдық өзгеруімен ... ... ... Оның ... үш ... ... ... Полимиктілі – әктасты цементтегі құмтас линзалары және тасмалта мен
гравий линзалары мен ... бар ... және ... Әр ... ...... және ... құмдар мен
құмтастар қабатшалары бар әр түрлі түсті саздар;
3) Каолинді – ашық каолинді ... мен ... ... ... ... ... 350 м-ді құрайды.
Елек синклиналінің көлемінде Я.И.Романюк пен ... ... ... ... ... ... бар тозаңды-шаңды кешендер
анықталған: Podozamites (15%), Polypodites (11,5%), Bernoullia (10%),
Bennettitales (6%), ... (5,5%), Danaea + ... ... (3%), ... (2,5%), ... (2%), ... (2%) және ... мен Н.И.Филиппованың анықтамалары). ... ... ... кеш триас кезеңін көрсетеді.
Юра жүйесі
Юра жүйесінің түзілімдері зерттелген аумақтың батыс бөлігінде дамыған.
Көнелеу жыныстарда олар ... ... және ... ... Юра ... екі бөлімнен тұрады, ... ... ... ал жоғарғысы – теңіздік.
Ортаңғы бөлім
Илек свитасының (J2il) түзілімдері пермь, ... және ... ... ... және ... үйлесімсіздікпен жатыр және Елек
өзенінің бассейнінде кеңінен таралған.
Свитаның негізінде ... сұр орта және әр ... ... ... ... қалыңдығы 8 м малтатастың қабаты кездеседі. Жоғары құмтасты-
алевритті және алевритті-сазды, сұр және қара-сұр жыныстардың көмірлі ... ... ... ... ... ... қабаты жатыр. Сирек
емес ашылған бөлікшелерде қара кремнийлі тасмалталар қоспалары бар ... ... ... ... ... ... Бұрғылау
мәліметтері бойынша ортаңғы юра түзілімдерінің максимальды қалыңдығы 75 м-
ді құрайды.
Сипатталған түзілімдерде Құрайлы станциясы ауданында ... ... ... Орыс платформасының, сонымен қатар Каспий маңы ... юра ... тән ... ... Conyopteris
hymenophylloides Brongn., Pithyophyllum angustifolium Nath., Equisetites
ferganensis Sew. Споралы-тозаңды кешеннің ... ... ... тозаңдары басым.
Жоғарғы бөлім
Юра жүйесінің жоғарғы ... мына ... ... ... ... және ... ярусы (J3cl)
Келловей ярусының түзілімдері Георгиев мульдасының шығыс жағасында жер
бетіне шығады, сонымен қатар Дворян және ... ... ... ... ... Елек өзенінің жағалық ... ... ... әксаз конкрециялары бар жасылтым-сұр, әксазды
саздар (қалыңдығы 5 м) жатыр.Олардың үстінде ... ... Quen., К. ... Nik., ... lunuta ... mariae Orb.) ... әксаз конкрециялары бар қалыңдығы 5 м
сары құмдар ... және ... ... ... ... polonica
Wicn., L. catascopium Mitjan., L. ... Wisn. және ... ... фораминиферлері бар сазды түзілімдер басым ... ... ... олар ... түзілімдерде шайылыммен
жатыр (Романюк, Крамарь және т.б., 1964ж).
Келловей ярусының қалыңдығы Родников ... 18 м-ге ... және ... ... ... ... ... де келловей түзілімдері дамыған жерде
дамыған. Төменгі бөлігінде олар ... ерте ... ... ... Sow., С. ... Sow., C. ... Sow., С. rotundatum Nik.
(Климов, Леоненок, 1950; Климов, Лукьянычев, 1934ж) бар ... ... жиі ... ... және ... ... ... конкреция горизонтынан жоғары жасыл құмтасты саздар, ... жұқа ... ... ... ... іздері бар сұр, сазды
әктастар жатыр. Саздар кеш оксфорд фаунасын құрайды: ... ... ... қалыңдығы 13 м-ді құрайды.
Кимеридж ярусының түзілімдері сонымен ... ... ... және
тек Георгиев мульдасында ғана кездеседі. Олар слюда қоспасы бар сұрғылт-
жасыл ... және ... жұқа ... сазды құмдардан
тұрады. Елек өзенінің оң жағалауында П.И.Климов (1934) ... бұл ... ... ... ... ... cf. subsella Leym.
Олардың қалыңдығы 1 м.
Волж ярусы (J3v)
Волж ярусының ... ... ... және Елек пен ... ... кең ... Төмен жатқан жыныстарда олар
шайылыммен жатыр.
Волж ярусының ... ірі ... ... және ... ... кремнийлі жыныстар мен
фосфориттердің жұмырланған ... бар ... ... ... кварц-глауконитті ұсақ түйірлі құмдар, әксазды саздар
және органогенді әктастар жатыр. Илек және ... ... ... (1934ф) пен ... (1964) ... ярустың ортаңғы белдеміне
басты болып ... ... ... Mich., V. virgatus ... ... Bucһ, сонымен қатар көптеген Ostrea deltoidea Sow.,
Gryphaea cf. dilatata Sow., Rhynchonella cf. fischeri Roull, ... ... Бұл ... ... 10 м-ден аспайды.
Бор жүйесі
Бор жүйесінің жыныстары көнелеу жыныстарда эрозиялық және бұрыштық
үйлесімсіздікпен жатыр және төменгі және ... ... ... бөлім. Готерив ярусы (K1h)
Готерив ярусының түзілімдері ауданның батыс бөлігінде таралған, ол
жерде олар жер ... ... және ... ... және ... да мульдаларда
ұңғымалармен кездеседі.
Готерив ярусының негізінде шайылған валанжин фаунасы бар ... мен ... ... тасмалталарынан тұратын конгломераттар
(қалыңдығы 1 м-ге дейін) жатыр. Жоғары қара-сұр ... ... ... ... қабаттары бар алевролиттер мен саздардың біртексіз
қабаттасқан будасы жатыр. Саздардағы сияқты алевролиттерде де ... ... жиі ... Қима ... ... ... ... каравай тәрізді тасберіштері бар сары құмдар қабатымен
(қалыңдығы 1 м-ге ... ... ... отырған аумақтан оңтүстікке
қарай А.Л.Яншин (1929ж) арқылы Astarte aff. рогrecta Buch., Panopaea ... sр. және ... ... Pecten ... Roem. және Belemnites
pseudopanderi Sinz. створкалары анықталған. Кейінірек ... ... (СГУ) ... ... анықталғандар: Natica
taurica Pcelinc., Corbula cf. plicata Trautsch. және Astarte ... Tracia cf. ... Slas., ... concinna (Buch), ... Brongn. var, neocomiensis Orb., Camptonectes cinctus Sow.,
Dosiniopsis (Dosininura) cf. parva ... ... және ... мульдаларында (Железко, Кульчицкий, 1964ж;
Романюк, Добровольский және т.б., 1964ж, Романюк, Крамарь және т.б., ... ... ... ... Ембі ... ... ... жататын фораминифер кешені ... ... J. Nik., L. ... J.Nik., ... lacrima Reuss, ... Reuss, M.robusta Reuss, Palaeocytherisae observata (Scharap.)
(Г.Д.Сахноның анықтамалары).
Готерив ярусының максимальды қалыңдығы мульдаларда 45 ... ... ... жүйесінен апт кеңінен тараған. Ол төмен жатқан жыныстарда
шайылыммен және ... ... ... Апт ... ... көп бөлігінде қалыңдығы 25 м дейін әр түрлі түйірлі кварцты құмдар
мен гравийдің линзалары бар қара-сұр, қалың ... ... ... ... көрініс береді. Саздарда гипс ... ... және ... ... жиі ... Мульдалар мен
синклинальды ойыстар кварц-глауконитті құмдардан тұрады. ... ... ... 0,7 м-ге ... ... қабаты кездеседі.
Дворян және Шибаев мульдаларында саздар фораминиферлердің бай ... ... ... Dain, Rhabdammina artica Damp.,
Glomospira Berth., Verneuliana ex gr. polystropha (Reuss), Gaudryina cf.
filliformis (Berth.) және т.б. ... ... Бұл ... Ембі
өзенінің бассейніндегі төменгі апттың пелециподалы қабаттарына тән.
Ауданның солтүстік-батыс ... ... және ... ... ... ... сазды қабаттан жоғары созылымы бойынша да, қалыңдығы
бойынша да ... ... ... ... будасы жатыр.
Кейде құмдардың жоғарғы ... ... ... қабатшалары
кездеседі. Буданың қалыңдығы 15 м-ге жетеді. ... (1964ж) оны ... ... апт подъярусына жатқызады. Қалған аумақта ... ... ... ... ... Апттың жалпы максимальды қалыңдығы 50 м-
ді құрайды.
Альб ярусы. Төменгі подъярус (K1al1)
Апт ... ... ... ... және ... бөліктерінде
кең таралған төменгі альбтың құмтасты-сазды қабаты үзіліссіз жатыр.
Бұл қабаттың төменгі жартысында ... ... ... ... ... ... ... және құмтастылығымен ажыратылатын
қара-сұр саздар жатыр. Қима ... ... ұсақ ... тасмалта
қоспалары бар глауконит-кварцты құмдар мен ... ... ... ... ... ... сұр алевритті саздар қабатшалары бар сұр,
сарғыш-сұр,сирек қошқыл жұқа және ұсақ түйірлі кварцты құмдар ... ... ... ... ... ... ... Келтірілген қима төменгі альбке тән және оның барлық
таралған аудандарында азғантай өзгерістермен сақталған. Төменгі ... ... ... 7-10 ... ... 45 м-ге ... оңтүстік-батыс бөлігінде (Железко, Кульчицкий, 1964ж)
сипатталған ... ... ... ... Reuss var. ... J. Nik., ... ex gr. ... (Г.Д.Сахноның анықтамалары).
Төменгі альб түзілімдерінің тозаңды-шаңды кешенінде ... ... (86%) бар. ... ... ... Ембі ауданының
төменгі альб түзілімдеріне тән болып келеді және оны ... ... ... ... ... подъярустар (K1al2-3)
Ортаңғы және жоғарғы альб түзілімдері кең таралған. Олар көтерілген
суайырық бөліктерді ұштастыра төменгі альб ... ... ... ... ... олар шайылыммен жатыр.
Литологиялық белгілері бойынша ортаңғы және жоғарғы альбтың құрамында
континентальды түзілімдердің екі ... ... ... ... ... ... бар сұр және ... слюдалы-кварцты әр түрлі
түйірлі құмдармен көрініс береді. Күлді- және лилиялы-сұр, каолинді саздар
мен ... ірі ... ... ... мен ... ... ал кейде құмдардың ортаңғы қабатында ... мен ... ... кездеседі.
Ақ құмдардан жоғары шайылу іздері бар қиғаш ... ... ... ... сұр, ірі- және әр ... кварцты құмдармен көрініс беретін
жоғарғы ... ... ... ... кварцты малтатастар мен гравийдің
қабатшалары мен линзалары, қошқыл, темірлі құмтастар тақталары ... ... ... ... ... ... м-ді ... оңтүстікке қарай, Сазды өзенінің бастамасында және ... ... ... ... анықтағандарының ішінен
М.И.Богачева мен Ю.М.Васильев (1957) арқылы сазды қабатшалардан сыйыстырушы
жыныстардың кеш альб ... ... ... ... ... latior Knowlt., ... gracile Heer, Credneria acerifolia
Richt.
Аумақ көлемінде бұл түзілімдер тозаңды-шаңды ... ... мен ... (1967) ... ... (23%), ... (17%), ... (10%),
Selaginellaceae (5%), Dicksoniaceae (3,5%), Chomotriletes reduncus Bolkh.
(2,5%), Ch. radiatus Chlon. (1,5%). ... ... ... ... ... және ... альбке тән.
Жоғарғы бөлім
Жоғарғы бор түзілімдері сантон, кампан және маастрихт жікқабаттарымен
көрініс береді.
Сантон ярусы (K2st)
Сантон ярусының түзілімдері ауданның ... және ... ... Альбтың континентальды қабатында олар ... ... ... ... ... ... ... жыныстардың екі әр түрлі фациальды
типтері кездеседі, бірі сазды-құмтасты қабат ретінде ... ... ... дамыған, екіншісі көбірек таралған, құмтасты-фосфоритті қабат
ретінде көрініс береді және суайрық бөіктерге тән. ... ... ... ... түрге ие (төменнен жоғары қарай):
1) Глауконит-кварцты құмда шайылған фосфориттенген ... ... ... және фосфоритті тасмалтадан тұратын базалық
горизонт. Қалыңдығы - 1 м.
2) Сирек ... мен ... ... бар глауконит-кварцты, ұсақ
түйірлі құм. Қалыңдығы - 2,3 м.
3) ... ... ... ... ... ... 1 м.
4) Құмтасты-әктасты ... ... ... ... қатталған фосфоритті тақта. Қалыңдығы - 0,3 м.
5) ... ... ... шашылған фосфориттің жұмырланған тасмалтасынан
фосфоритті қабат. Қалыңдығы - 0,3 м.
6) Сирек фосфоритті жалбырлар қоспасы бар жасылтым-сұр, ... ұсақ ... ... ... ... Қалыңдығы - 3,5 м.
Осы типті сантон түзілімдерінің қалыңдығы 7 м.
Сантонның сазды-құмды ... ... ... ... ... береді
(төменнен жоғары қарай):
1) Жұқа түйірлі, кварцты құм мен ... ... ... ... бар сұр және жасылтым-сұр, слюдалы-құмды сазар 3,5 м.
2) Сарғыш-сұр, ұсақ түйірлі, сазды, кварцты құм 0,5 ... ... ... бойынша алевриттің аз қалыңдықты қабатшалары бар,
негізінде кремнийлі жыныстар мен фосфориттер гравийі бар ... және ... жұқа ... саз 3 м.
4) Қабаттасу жазықтығы бойынша слюдалы-кварцты алеврит себілімдері мен
глауконит түйірлері бар сұр, ... ... саз 1,7 ... ... тасмалта мен белемнит сынықтары бар жасылтым-сұр сазды,
глауконит-кварцты, әр түрлі түйірлі, нашар іріктелген құм 1,8 м.
Жалпы қалыңдығы 10,5 м-ді құрайды.
Сантонның ... және ... ... ... ... олар бір қимада үйлесімді кездеспейді. Сипатталған түзілімдердің
сантон кезеңі П.И.Клымов пен ... (1932) ... ... ... ... ... жиналған фаунамен анықталады. Бұл ... ... ... praecursor Stoll., Actinocamax
intermedius Arkh, губкалар ... ... ... ... Fisch. және ... тістері Otodus appendiculatus Ag., 0. basalis
Goed., 0. subbasalis Kip. бар.
Кампан ярусы (K2cp)
Кампан ... ... ... ... бөлігіндегі кейбір
мульдаларды толтырады және ... ... мен ... ... ... Барлық жерде олар сантон жыныстарында шайылымсыз
жатыр.
Кампан ярусы сұр және жасылтым-сұр әксазды саздардың, кейде ... ... ... ... бар жұқа ... ... мен ... қабаты ретінде көрініс береді. Мульдалардың ... ... ... ... ... 40 м-ге ... түзілімдері фаунамен және микрофаунамен сипатталады. ... ... ... (1950, 1934ж) ... ... ... ... mucronata (Schloth.), Gryphaea vesicularis Lam.,
Ostrea lunata ... ... ... ... ... ... temirensis Vass., Anomalina clementiana (Orb.), A. stelligera
(Marie), Bolivinoides ... (Jones), Bulimina ... ... ... (Orb.), Globigerina gretacea Orb., Stensioina
exsculpta (Reuss). Бұл кешен Манғышлақ, Саратов Поволжья және ... ... ... ... ... ... ... (K2m)
Маастрихт ярусының түзілімдері тек ауданның солтүстік-батыс ... ... ... ... ... олар ... ... жазба бордың, әксаздың және сирек әксазды саздардың біртекті ... ... ... Табантал өзенінің жоғарғы ... ... ... ... ... ... ... мульдасында,
сонымен қатар аумақтың оңтүстігінде бұл жыныстар фораминифердің бай ... ... ... 1964ф). Бұл ... ... ... Stensioina stellaria Vass., S. caucasica ... draco ... ... voltzianus Orb., C. bembix
(Marss.), Anomalina ... Reuss, A. ... Carsey, A. ... Bolivina ... Reuss және ... Поволжья мен Каспий ... ... ... тән ... да түрлер. Дворян мульдасында
бұл түзілімдер фораминифер ... ... екі ... ... ... ... 1964ж), бірақ оларды картада белгілеу мүмкін болмайды.
Бұл түзілімдердің қалыңдығы 40 м.
Палеоген жүйесі
Жоғарғы бордың әр ... ... ... ... түзілімдері
шайылыммен және стратиграфиялық үйлесімсіздікпен жатыр. Олар ...... ... және ... ... ... (P1)
Палеоцен түзілімдері (нақтырақ – төменгі палеоцен) алғаш Я.И.Романюк
(1964ф) арқылы Дворян мульдасының орталық бөлігінде ... ... ... ауданда сақталған және жоғарғы маастрихттың әксазында шайылыммен
жатыр. Олар фораминифердің бай кешенін Cibicides lectus Vass., C. ... С. ... Moroz., ... welleri Plumm,, A. ... A. danica ... Bolivinopsis kurtischensis Balakh., Stensiona
caucasica Subb., Gaudryina gigantica Subb. құрайтын жасылтым-сұр ... ... ... ... ... береді. В.И.Гладкованың
қорытындысы бойынша, ол оларды сыйыстырушы жыныстардың жасы ерте палеоцен
екендігін көрсетеді. Қалыңдығы 8 ... ... ... (P1 – ...... кезеңінің түзілімдері аумақтың шығыс бөлігінде кең
дамыған. Көне ... олар ... ... ... ... ... ... сирек шашылымды фосфоритті жалбырлары бар, қалыңдығы 0,6
м жасыл кварц-глауконитті құмдар жатыр.
Жоғары ... ... ... ... ... және ... ... саздар мен ашық-сұр, жеңіл опокалардың будасы жатыр.
Буданың қалыңдығы 5,4 ... ... ... 4 м ... ... ... бар кварц-
глауконитті опока тәрізді құмтастардан тұрады.
Батыстан шығысқа қарай опока ... бар ... ... және ... ... орын басылады. Сипатталған
түзілімдер қимасының төменгі бөлігінде, Жақсы-Қарғалы өзенінің бассейнінде
П.И.Климов пен ... (1950) ... ұсақ ... ... ... табылған: Cerithium koeneni Arkh., Nucula ... Wood., Scalaria cf, ... Koen., Tellina ... ... neustruevi Arkh. және Поволжье палеоценіне тән басқа да ... ... ... арқылы анықталған палеоцен мен
эоценде кездесетіндер: ... culter (Park. et Jones), ... Subb., ... ... Subb., ... ... Bolivinoides aragonensis Nuttall, Gaudryina navarroana Cushm.
Жоғарғы эоцен
Саксауль свитасы (P23). Жоғарғы эоцен түзілімдері ... ... және ... ... ... ... түрінде
сақталған. Мұнда олар нашар сақталған өсімдік ... бар ашық ... ірі ... ... ... ... ... құмдар ретінде
көрініс береді. Бұл түзілімдердің қалыңдығы 10 м-ден аспайды.
Сипатталған түзілімдер ... (1950ж; 1952ж) ... ... ... свитасының жыныстарымен параллель жатыр.
Неоген жүйесі. Жоғарғы миоцен – плиоцен ... ... ... ... ... ... ... Ол жерде
олар палеоген түзілімдерінде шайылыммен және палеозой жыныстарында бұрыштық
үйлесімсіздікпен ... олар ... мен ... ... ... бар жасылтым-сұр, гипс түзуші саздар ретінде ... ... ... ... ... ... ... ие. Бұл түзілімдерде
палеонтологиялық қалдықтар табылмады. Құрамы мен ... ... ... ... ... ... кваркен свитасымен сәйкес
болуы мүмкін (Розман, Сегедин және т.б., 1952ж). Олардың қалыңдығы 10-15 м-
ге жетеді.
Жоғарғы плиоцен – ... ... ... ... плиоцен – төменгі төрттік түзілімдер барлық көне түзілімдерде
айқын шайылыммен жатыр және көне эрозиялық ... мен ... ... Олар ... ... лайлы-жасыл,
сарғыш-сұр түске ие түрлі түсті құрылымсыз жентектелген құмтасты карбонатты
саздар қабаты ... ... ... ... ... ... ... және барлық қабат бойынша құмның, гравийдің, ... мен ... ... ... максимальды қалыңдығы 85 м-ге
жетеді.
Жіңішке өзені бассейнінде (Романюк, Добровольский және т.б., 1964ж)
Г.В.Ларионова арқылы бұл ... ... ... ... ... шаң ... Compositae (6%), Chenopodiaceae (37%),
Artemisia (15%), Ephedra (26%), Quercus (9%), Pinaceae (3%), ... ... жүйе ... әр ... ... типтермен көрініс
береді: аллювиальдық, пролювиальдық, элювиальдық және ... ... тип ... ... ... ... ... пен делювиальдықтар бөлшектенбейтін төрттік ... ... ... ... ... ... ІІ жайылма террасасының аллювиальды
түзілімдері жатады. Жақсы-Қарғалы өзенінің бассейнінде ІІ ... ... ... және ... ... ... бар әр
түрлі түйірлі құмдар ретінде көрініс береді.
Елек ... ІІ ... ... ... саздақтардың, гравийдің
және тасмалтаның қабатшалары бар қошқыл-сары, ұсақ түйірлі, ... ... ... ретінде көрініс береді. Илек өзенінің ІІ ... ... ... 35 м-ді ... ... ... жақын Косистек өзенінің ІІ ... ... ... ... ... ... ... рис этапына жататын және ортаңғы плейстоценге сәйкес
келетін ... ... ... Equus hemionus Pal., ... (Blum.).
Жоғарғы төрттік түзілімдер (QIII)
Жоғарғы төрттік түзілімдері барлық өзендер мен ... ... ... ... қаттайды. Олар тұщысулы және жербетілік малюска
фаунасы бар сұр және қара-сұр саздақтар, сирек сұр және сары, ... ... ... ... ... ... Кейде қимада құмдар саздақтармен
алмасады. Шөгінділердің қалыңдығы 4 м-ден 25 м-ге дейін өзгереді.
Жақсы-Қарғалы өзенінің І ... ... ... ... ... жиналған жербетілік моллюскалардан И.В.Даниловский арқылы
анықталғандар: Succinea putris L., Vallonia stagnalis L., Radix auricularia
(L.), ... ... Mull., S. ... fusca C. Pfeiff., Planorbis
sp., Valvata piscinalis Mull., Bithynia tentaculata L.
Алғашқы түрі кеш плейстоценге (вюрм) тән және ... кеш ... ... ... ... өзен арналары мен жайылмаларының, сайлар мен
жырасайлардың ... ... ... және ... ... ... ... сұр және сары кварцты құмдар, құмдақтар,
саздақтар және малтатастар ретінде көрініс береді. Бұл ... ... ... қазіргі моллюскалардың табылуымен, ... ... ... жағдайы мен басқа террасалардың аллювийімен арақатынасымен
дәлелденеді. Олардың қалыңдығы 5 м-ден аспайды.
3.2 Интрузивті ... ... ... өте ... түрде таралған. Олар
сипатталатын ауданның Косистек синклинорийінде солтүстік-шығыс бөлігінде
үлкен емес дене ... ... ... түзілімдер арасында силур,
ерте девон, ортаңғы девон және ерте таскөмір жасының жыныстары бар.
Силур интрузиясы
Бұл жастың интрузивті ... ... емес ... түрде
Төменгі–Косистек антиклиналі мен Қарабұтақ синклиналдерінің қанаттарында
кездеседі. Силур интрузиялары габбро мен габбро-диабазбен көрсетілген.
Габбро (νS). Бұл ... ... ... уралитті және
амфибиолитті габбромен көрсетілген. ... ... ... ... үлкен
емес ірі Көкпекті габбро массивінің батыс бөлігін қамтып жатыр. Ол жасылды-
сұр, орта түйірлі, жиі ірі және ... ... ... ... ... Соңғылары массивтің ... ... ... ... ... лейкократты габбролық
құрылымда габбро–амфиболиттер кездеседі.
Көкпекті массивінен солтүстік–батысқа қарай Қарабұтақ синклиналі мен
Төменгі-Косистек антиклиналінің шығыс қанаттарының ... сол ... ... бірнеше габбро массивтері бар. Олардың расында
жас гипербазиттер кездеседі.
Көкпекті ... үшін ... ... ... ордовик
түзілімдері, ал ұсақ интрузиялары үшін – төменгі силур кремний жыныстары.
Өте жас түзілімдерінде ... ... ... ... ... ... ярустарының конгломераттарының ... ... бар ... ... Бұл ... ... ... екенін айқындайды.
Габбро - диабаздар (νβS) өте шектелген түрде таралған. Олар ... ... ... емес ... және ... 3 м ұсақ ... ... Макроскопиялық жағынан жақсы кристалданғаны ортатүйірлі,
габбро-диабазды құрылымды жасылды-сұр ... өте ... ... жыныстүзуші минералы плагиоклаз. Туынды минералдардан
мүйізалдамшы, хлорит және лейкоксен дамыған. Акцессорлы ... ... және ... диабазға сыйыстырушы ретінде Қуағаш свитасының ... ... ... ... болып табылады. Ал дайкаллы денелер габбролы
массивтерде кездеседі. Олардың жасы ... ... ... ... ... ... интрузиялары
Серпентиниттер (ψD2) бірнеше ауданды таралады. Олар меридиниальді
созымға сәйкес әртүрлі түрде және ... ... ... түзеді.
Ауданның шығыс бөлігінде серпентиниттердің денелері габбродиориттермен
кеңістікте байланысқан. Өте ірі ... ... ... ... өзенінің оң жағалауында қарастырылады. Олар ... ... 5-6 км ... 1,5 км ... ... ... ... басқа
жолдар аудан бойынша үлкен емес: 0,1-ден 1 км²-ге дейін.
Серпентиниттер арасында дунитті, ... және ... ... ... ... дифференциация әсерінен оларды
картада көрсету мүмкіндігі анықталмайды. Сыртқы түрінен олар күлгін реңді
қою-сұр, ... ... ... байланыста қатты тақтатасталған.
Сипатталған интрузиялар Кемпірсай ультранегізді ... ... ... ... шандин свитасының жыныстарын силурдан төмен
ордовик түзілімдерін жарып ... ... және ... ... ... ... фауналы сипатқа ие живет ярусының
түзілімдеріндегі конгломераттар тасмалталарында орналасуын ... ... ... серпинтиниттердің кіші интрузияларды енгізу уақыты
живет ғасыры деп анықталады.
Бөлшектелмеген гранитоидтар (γС1)
Жақсы-Қарғалы өзенінің оң жақ ... және ... ... сол ... және ... ... ... қалқымасында өте үлкен емес
гранитоид штоктары мен ... ... Олар ... гранит пен плагиограниттермен сипатталады. Сыртқы түрде
олар берік, ... ... ... ... ... ... ... ерекшеленеді және төменгі таскөмір
интрузияларының Мұғалжар гранитоидтарымен ... ... ... оларға ордовик және төменгі силур жыныстары болып ... ... ... ... ауданның күрделі тектоникалық құрылысын
белгілейтін Орал қатпарлық облысының әртүрлі құрылымдық-фациялды ... ... емес ... бөлігінде Косистек синклинорийінде
Орталық-Орал көтерілімдерінің Самар белдемінде эвгиосинклиналь типті
түзілімдер дамыған. Батысқа қарай Зилаир ... ... ... ... Шанды-Орташин тар белдемі орналасқан. Олар миогеосинклинальді
типті түзілімдердің дамуымен сипатталады, ал ауданның ... ... ... ... Оңтүстік периклинальді ... ... ... ... ... ... сипатталады.
Косистек синклинорийі күрделі ... ... ... ... ... ... синклинорий үлкен емес оңтүстік-
батыс бөлігімен кіреді. ... ... ... ... жер бетіне
антиклиналь қатпарлығының ядроларында интенсивті дислоцирленген және
метаморфталған. Олар үлкен емес ... ... ... мүмкін емес
аудан шығымдарын құрайды. Ақай қатқабаты (кембрий құрылымдық ярусының) ... ... ... ... ... ... ... батыс
қанатына жатады. Қатпардан батысқа қарай ордовик, ордовик-ортаңғы ... ... ... ... және ... девон жыныстары
орналасқан. Оның төменгі подъярусы Косистек және Қызылтам антиклиналіне
жататын ордовик комплекстерін ... Бұл ... ... ... ... ... қатпарлы қанаттарды құрайды. Ортаңғы
подъярус ... ... ... ... ... ... силур жыныстарымен түзілген. Бұл ... ... ... ... ... ... құрайтын өте жас жоғарғы-силур және
төменгі-ортаңғы девон түзілімдері ордовик және төменгі силур жыныстарының
терең ... және ... ... ... ... ... ... девон түзілімдерімен сипатталады. Оның ... ... Орал ... ... ... ... Сакмар-
Көкпекті аймақтық жарылыммен кесіп өтілген.
Шанды-Орташин белдемі жоғарғы ... ... ... ... ... ... ... ярустың бұрыштық үйлесімсіздігімен
алшақталған жоғарғы девон және төменгі карбон жыныстарынан тұрады. ... ... ... және ... свитасының түзілімдерінен құралған, ал
жоғарғысы – төменгі және жоғарғы құрылымдық подърусты ... ... ... ... Бұл ... кешені жалпы батысқа қарай
құлаған (60-80º), ал зилаир свитасы визе ... ... ... белдемінде қаттардың батысқа өтуі байқалады.
Шанды-Орташин белдемінің батыс шекарасы төменгі намюр ... ... ... ... бастырмаға сәйкес болып келеді.
Сипатталатын аумақтың үлкен батыс бөлігі Оңтүстік периклинальді ойысы
Орал қатпарлық жүйесінің құрамына ... ... ... ... ... бұл ... ... Орал маңын Орал маңы ойысына
жатқызатын ... ... ... 1955 жылы ... ... даму
облысы және төменгі триастың Ақтөбе Орал ... ... ... ... ... геосинклинальді негізде орналасуын дәлелдеген.
Осыған орай ол оны Орал қатпарлы жүйесінің Оңтүстік периклинальді ойыс ... жөн ... ... ... ... 1963 жылы Ақтөбе Орал алды
шегінде тұрақты жоғарғы ... және ... ... ... ... ... ... өзгеріссіздігін бақылануын көрсетеді.
Орал қатпарлық жүйесінің Оңтүстік ... ... ... ... ... құрылымдық ярусты құрайтын жоғарғы карбон, төменгі триас
және пермь жыныстарынан құралған. Бұл ... ... ... ... ... кең синклинальдерге бөлінген бес ... ... ... ... ... белдем болып табылады. Ол ... ... ... 18 км қашықтықта орналасқан және одан ... ... ... ... ... синклиналінен алшақтайды.
Белогор антиклиналінің бір бөлігі оренбурск ярусының жыныстырымен құралған.
Грязнушка өзенінің ... ... ... ... ... ... бұл И.А.Дальянға және ... ... бұл ... ... түрде екі өзіндік қатпарлыққа бөлінуіне себеп болып
отыр. Белогор және Қарғалы синклиналі өзіндік ассиметриялық ... ... ... ... ... ірі ... 2300 м-ге тең
бастырма бұзылыстары ... ... ... 8-10 ... ... ... ... және Оңтүстік Петропавл, Жанги және Борлы антиклиналі орналасқан.
Олардың дөңес бөліктері ... ... ал ... ... түзілімдерінен құралады. Барлық ... ... ... бұзылыстарымен және (40-50º) оңтүстік бөлігінде
ассиметриялық құрылыс алады.
Петропавл антиклиналді ... ... ... ... тұратын
Белогор антиклиналінен Ақтасты синклиналімен бөлінген.
Жылан антиклинальді белдемі 10-12 км ... ... ... Ол ... ... Подгорное және Табантал антиклиналінен тұрады.
Ақшат антиклиналі күнгірдің бөлектенуіне қарай бақылынады. Өзінің ... ... ... Жылан қатпарлығына енеді, ал ... ... ... ... және ... ... дөңес бөліктері
күнгір шөгінділерінің гидрохимиялық түрде құралған. Бұл ... ... ... ... ... ... ... бұл
бастырмалардың дөңес қатпарлары күнгір түзілімдерінде ... ... 1-2 км ... ... ... келеді.
Жылан антиклиналді белдемі Петропавл ... ... ... олар ... ... ... ... және төменгі
триастың жоғарғы құрылымды подъярусты құрайды. Бұл түзілімдердің қалыңдығы
солтүстік бөлікте ... ... ... бойынша 2500 м–де, ал
оңтүстікте 1800 м-ге жетеді.
Ақтөбе антиклинальді ... ... ... ... ал
оңтүстікте – Ақтөбе-Бестамак антиклиналі орналасқан. ... ... ... ... ... ... ... және ауырлық күшінің
қалыпсыз ауытқуымен ерекшеленеді. Оңтүстік жалғасында ол ... ... және ... пен ... ... ... ... толығымен мезо-кайназой
түзілімдерімен жабындалған. ... ... ол ... түзілімдерінен
құралған, терең бұрғылау мәліметі бойынша қалыңдығы 2000 м-ге жетеді. Ол
сипатталатын аумақтың шегіне өзінің ... ... ... және ... ... ... және ... жатық
қанатарымен ассиметриялы құрылысқа ие. Бұл ассиметриялық батыс қанатта
бақыланатын бастырма әсерінен ... ... және ... антиклинальді
белдемі жоғарғы пермь және триас түзілімдерімен оңтүстік бөлікте 2500 ... Илек ... ... Нағыз батыс антиклиналь белдеміне
Ақтөбеден батысқа ... 10-12 км ... ... ... ... мезазой түзілімдерімен көмкерілген және геофизикалық әдіс пен
ұңғыма бұрғылаумен зерттелген. ... ... 2000 м-ге ... ... ... ... шөгінділермен құралған. Өзінің
созылымында Батыс-Ақтөбе антиклиналі батыста бастырмамен құралады. Қатпар
шарнирі Ақтөбеден батысқа ... және ... ... биік көтерілген.
Артин түзілімдері бұл көтерілімдерде ... м ... ... олар 2200 м ... ... ... ... ескере
отырып, геолог-мұнайшылар Батыс–Ақтөбе және Георгиевка ... ... ... ... ... ... ... күшінің
аномалінде күнгір түзілімдерінің даму облыстары Шибаев көтерілімінің
дөңесімен ерекшеленеді. Бұл дөңеске мезазой ... ... ... ... ... ... ... синклиналінен бөлектенеді, ол
жоғарғы пермь түзілімдерімен сейсмометрия мәліметі бойынша 3000 м-ден
асады.
Барлық ... ... ... ... ... үнемі төмендеу жоғарғы пермь мен төменгі пермь түзілімдері Каспий
алды ойпатына қарай бағыт алады. Бұл ... ... ... құрылым
жайпақталуы қаралады. Тау алды ойысты сипатқа ие Табақ ... ... ... ... ... ... бақыланбайды. Барлық
антиклиналь белдемінің ерекшелігі батыс қанаттарға ірі ... ... ... ... ... Орал алды ... ... П.Я.Авров
бойынша ерте триас соңында өткен. Бұл уақытта негізгі таутүзуші ... және ... ... ... ... аумақ платформаға айналған.
Мезо-кайназой құрылымдық этажы горизонтальді жатыстағы мезазой және
кайназой платформалы түзілімдермен ... ... ... ... төменгі триас пен жоғарғы пермьнің бұрыштық үйлесімсіздік пен жоғарғы
триастың құрашасай және ... ... ... Ол ... ... ірі Елек ... ... және өте ұсақ Елек ... мен ... ... ... аумақтың батыс бөлігінде тараған. Ортаңғы
мезазой құрылымдық ярусы юра және неоком шөгінділерін біріктіреді. Төменгі
мезазой құрылымдық ярусынан ол ... ... ... ... ... ... синклиналь мен мульданы толтырады, олар аумақтың
батыс ... ... ... ... ... ... Кеңістікте
олар дөңес бөліктерге байланысты, кейде–палеозой антиклиналь қанаттарында
күнгір гидрохимиялық ... ... ... ... ... ... антиклинінің батыс қанатында
орналасқан және Жаман-Қарғалы өзенінің оң жақ жағалауында орналасқан Жагин
мульдасы грязнашун болып ... ... ... де ... юра мен ... бұрғылау жұмыстары 150 м қалыңдықта жүзеге асқан.
Жылан антиклинальді ... ... ... Шпаков және Есет
мульдалары жатады. Дворян және Шпаков мульдалары ... ... ... ... және Есет мульдалары бір ... және ... ... ... байланысты орналасқан.
Ақтөбе–Бестамақ антиклиналінің дөңес бөлігіне ... ... көп ... ... ... ... ... Бұлақ және Байбақты мульдалары тән. Бұрғылау мәліметі бойынша
синклинальдің ойыс тереңдігі 280 м-ге ... ... ... ... ... және Калинов мульдалары орналасқан. Соңғысы
батыс борт жанында амплитудасы 50-60 м-ге ... ... ... және ... ... ... бойынша жүргізілген
бұрғылау жұмыстары нәтижесінде ... ... ... ... ... Жирмысай және Шибаев мульдасы мен Ақтөбе
грабені орналасқан. Ақтөбе грабенінде юралық, ал ...... ... ... сақталған. Ауданның батыс бөлігінде ... ... ... ол ... палеозой антиклинальді белдеміне
ұшырасады. Ол көбіне ... 280-310 м ... ... юра және ... толық кешенімен жүргізілген. Бұл түзілімдер қалыңдықтарының
көп ... ... ... ... ... ... ... және
Петропавл мульдалары дараланады. Бұл ерте юра эпохасында олардың түзілуі
басталғандығына негіз болады. Мульдалардың ойысуы шөгінділердің ... ... ... құрылымдық ярусы сипатталатын аумақтың барлық
оңтүстік және батыс бөлігін көмкереді. Ол ... ... ... апт, альб және ... бор ... кешенінен түзілген.
Бұл құрылымдық ярусты түзетін жыныстар ... ... ие ... ... оңтүстік бөлігінде батысқа қарай еңістену ... ... ... 1 км-ге 5-7 м–ді құрайды. Мульдаларда және ойыс
синклинальдерінде мульда ... ... аз ... ... ... ярусы палеоцен және эоцен шөгінділерінен құралған,
олар аумақтың ... ... ... ... маастрихт
түзілімдерін көмкерген.
Неоген және төрттік жүйе ... ... ... ... ... ... ... мен терассалар қазылған және
толтырылған.
3.4 Геоморфологиясы
Геоморфологиялық байланыста сипатталатын ауданда ... ... ... ... ... ... құрылымдық-
денудациялық бедер және эрозионды–аккумулятивті бедер.
Эроззионды-тектоникалық бедер әртүрлі даму ... ... ... күрделі орналасқан шөгінділер, метаморфты және атқылау
жыныстарымен, ауданның оңтүстік-шығыс бөлігіндегі Ор-Елек жер бөлікшесіне
байланысты. Бедердің сипатына тән түрі ... өзен ... мен ... ... ұсақшоқылар. Эффузивті жыныстар, ... ... ұсақ ... шоқы ... ... тақтатастардың таралу
аумағында шоқылар қырлы, шың тәрізді төбелерге тән, ал әктастар ... ие. Су ... ... ... ... ... ... сатысы азаяды. Күрделі орналасқан палеозой
горизонтальді бор және ... ... ... ... ... тегіс үстірт дамыған. Сипатталған түзілудегі бедер
түріне тектоникалық қозғалыстар маңызды рөл атқарған.
Құрылымдық-денудациялық бедер батыста ... және ... ... ... ... ... ... қатпар түрде жиналған
және меридиональді ... ... ... әртүлі литологиялық
құрам, жаңа бос түзілімдер жамылғысының болмауы – осының бәрі ... ... ... ... әсер еткен. Сонымен бөлек қырқалар
жалпы жыныстар созылымымен байланысты орналасқан.
Батысқа қарай ... ... ... маңызды ундиляцияны
жүзеге асыратындықтан және кең ... аз ... ... ... ... құрылымдық-денудациялық бедер түрін алады.
Пермь түзілімдерінің таралу аумағында қырқалы және шоқылы бедер кездеседі.
Мұнда ... ... ... ие емес, қатпарлар тұзды
тектоникалықпен құралғандықтан, жер ... ... ... қаттылығы
анықталған. Бұл қырқалар мен шоқылардың түзілуіне жыныстардың созылуымен
қатысты әсерін ... Бұл ... тән ... бедер.
Мезазой түзілімдерінің таралу аумағында бағана тәрізді бедер түрі дамыған.
Сонымен қатар, бұл жерде карстты бедер түрлері сиптқа ... ... ... Бұл ... түзілуінде Елек өзені
және ... ... рөл ... Бұл ... ... және аккумуляция, өзен аңғарларын аккумулятивті терассалар
кешенін құруға әкеледі және эрозионды бедер еңістік сипатына ие. ... және оның ірі ... үш ... асты ... биік және аласа жайылма. Эрозионды–аккумулятивті терассалар
реті өзен аңғарларында эрозияның кейбір циклінің ... ... ... ... кезеңіндегі шартты жалғасатын жалпы ... ... ... ... жасы ... негізгі эрозиондық циклдің
ортаңғы төрттік, соңғы төрттік және заманауи дәуірге ... ... ... ... өзендердің арнасының энергиялық ... ... ... түзілуіне интенсивті түрде олигоценде Мұғалжар
және Орал алды үстіртінің ... ... ... ... рөл ... Бұл ... континенттік түзілімдердің денудация және
аккумуляция процесстері ... ... ... ... ... ... аумақта келесі пайдалы қазбалар белгілі: цирконды-
титанды сеппелер, мұнай-газ, көмір, жанғыш тақтатас, мыс, ... ... ... ... және тұрып қалған су көздері. ... ... ... «жерасты сулары» бөлімінде бейнеленген. Төменде тек қана
соғұрлым сипатты кенорындар және пайдалы қазбалардың ... ... ... және ... газдар
Зерттелген аймақта мұнайдан белгілері Ақтөбе –Бестамақ, Жылан және
Солтүстік Петропавл ... ... ... ... ... мұнай артин және сакмар түзілімдерімен байланысқан.
Жылан антиклинінде 25 га көлемінде мұнай шоғыры анықталған. Мұнда ол
40-тан 618 м–ге дейінгі 4,6,15 және 16 ... ... және ... жарылған жыныстарға оқшауланған.
Ақтөбе–Бестамақ антиклинінде мұнай ... II ... ... Ол ұңғы артинді ярустың терригенді жыныста 1829м ... ... ... ... ... және ... аз ... майдың көп
болуы және 0,8538 салмақты қамтиды.
Солтүстік Петропавл антиклинінде мұнайдың белгілері қабық және ... және 2,3,4,5, II,18,19 ... ... ... үшін ... арылуы және жоғары сапалы майлардың шығуына сай (осы ... Ембі ... ... жақындатады).
Жанғыш газдар
Газдың белгі беруі кең тараған. Олар тіпті ... ... ... (Белогор антиклиналінде, Солтүстік Петропавл, Жылан, Подгорное
және Ақтөбе-Бестамақ антиклиналінде бұрғыланған).
Белогор антиклиналінің солтүстік ... газ ... ... ... 14-ші ... газ бес ... анықталған.
Солтүстік Петропавл антиклиналінде газ бөлінушілік артинді және сакмар
түзілімдерінде 8,12,17,19,20 ұңғыларында алынған.
Айтарлықтай көп газ ағыны 8-ші ұңғыдан алынған, 932-1375м тереңдіктегі
4 горизонтта ... ... газ ... сакмар және артин түзілімдерінде
анықталынған және 4,23 ұңғыларында ашылған.
Одан аз газ ... ... және ... ... ... олар ... және күнгір түзілімдері
ұшырасады және ең үлкен дебитпен (1500 м³/т дейін) сипатталады. Газ жанғыш,
метан ... ... ... қазбалар
Қошқыл көмір
Ақтөбе кенорны Ақтобе қаласының батысында орналасқан. Ол 1942 жылы
А.Д. Куделей ... ... ... ... және ... атты
геологтармен зерттелген. Ақырғы есеп беру ... ... ... 2-3 ... ... Жалпы қалыңдығы 1,39 м. Орналасу тереңділігі
17,95 метрден 57,2 метрге дейін қамтиды. Көмір жер бетінде тез ... ... тез ... А+В+С ... бойынша қоры 13,244 мың т.
Жылан кенорны 1956 жылы С.С.Сахномен ашылған, Елек ... ... ... жағынан көмірлер жоғары ... ... ... ... және ... ... ... жарамсыз етеді. Қорлар мөлшері 17 млн. т-ға
жетеді.
Жанғыш тақтатастар
Үшбұлақ битумды тақтатастардың ... ... ... ... ... ... рет ол 1944 жылы Р.Ф. ... ашылған.
Білінімдер қалыңдығы 1-2 м болатын битумды тақтатас қабаты болып келеді.
Металл қазбалары
Карст металдарынан сидериттердің кенбілінімдері Магаджанов ... км ... ... ... Есет ... және ... кенбілінімі
белгілі.
Хромиттер тек қана Жақсы-Қарғалы ауданының аллювиалды түзілімдерде
кездеседі.
Түсті металдар
Эффузивті түзілімдермен ... ... ... ... ... ... ... жылдары О.Ф.Гордеев іздеу
жұмыстары кезінде Карғалы, ... және ... ... зерттелген
болатын. Шөгінді түзілімдерімен Шолақсай, Грязнушка, Ақжар-Батыстық, Ақжар-
Солтүстік, Жаман-Қарғалы және ... ... ... металлдар
Алтын Жақсы-Қарғалы және Қарабұтақ өзендерінің аллювийінде, ... ... ... ... ... солтүстік-шығысында кездеседі.
Платина Қарабұтақ өзенінің аллювийінде, Косистек өзенінің төменгі
ағысында, Келькедей ... және ... оң ... ауылының оңтүстігінде кездеседі.
Киноварь білінімдері Ақшат өзенінің жоғарғы ағысындағы аллювийде және
Үшбұлақ ауылына жақын сол жақ ... ... ... және ... ... ... қазбалар
Минералды тыңайтқыштар
Барлық фосфоритті ... ... ... ... ... ... Родников, Дворян, Белогор, Есет
I және II, ... және ... ... ... ... ... ... және Ақшат және Оңтүстік-Петропавл
антиклиналінде кенбілінімдері анықталған.
Құрылыс, отқа төзімді және басқа материалдар
Карбонатты ... ... ... Ақжар, Ақтас, Нворосиское кен орындары
барланған. Ақжар кен орны қазіргі таңда зерттелінген. ... кен ... ... оң ... Ақтөбе қаласынан 27км-де солтүстік-шығыс
бөлігінде орналасқан. Алдын ала зерттеулер бойынша әктастар ... ... ... қоры 30 ... ... ... ... 12 км батыста ... ... ... ... Бұл әктастар ұшпалы және майлы әктастың I сортын
дайындауға, cонымен қатар «25» маркалы әктас-құмды ... ... ... «Б» ... ... дайындау үшін Шанды және Жақсы-Қарғалы биік
қырқаларын түзетін Шанды кен ... ... ... ... ... ... қор 51,6 млн.т-ны құрайды.
Александров I долоимттер кенорны Желтау тауында Александров ... км ... ... ... қоры 10 ... Александров
II және Қарабұтақ доломит кен орындары өзіндік ... ... ... және ... ... ... қоры 20 ... кенорындарының барлығы маастрихит ярусының түзілімдерімен
байланысты, олар ақ ... жиі ... ... ... ... ауданда Қарабұтақ (қоры – 10 млн.т), Дворянское (қоры –171 млн.т)
және Ақжар ... –19 ... бор ... ... Олар ... ретінде шпаклевка және жақпалар ретінде қолданылады. Бұл
мақсат үшін қазіргі уақытта ... ... ... ... ... Елек ... Елек ... оң жағалауында, 2 км
солтүстікке қарай Ақтөбе қаласынан орналасқан. А+В+С 1 ... ... 3392 мың ... тең. ... ... үстінде. Ақтөбе кенорны
(Сазды) ақтөбе қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 6 км ... ... ... ... ... мөлшері 8152 мың м³. ... ... ... қоры 231 мың м³.
Керамзитті саздардың Сазды кенорны нақты барланған. Қоры 14567 мың м³-
ке тән. Керамзитті блок ... ... ... ... ... ... қоры 154628 мың м³. Ал I және II ... жер бөлікшесінде
геолгиялық қорлар мөлшері 100мың м³.
Саздардың Петропавл (C2 категориясы бойынша қоры – 168 мың т), ... (C2 ... ... қоры – 42 мың т), ... (C2 ... қоры – 42 мың т), Ақтөбе–Бестамақ (қоры – 37 мың т) және I мен II
Борлинское (C2 ... ... қоры – 315 мың т) ... белгілі.
Аталған кенорынның саздары күрделі геологиялық жағдайларда ... ... ... ... ... уақытта олар пайдалынылмайды.
Мергельді саздардың Магаджан кенорнының геологиялық қоры 664 млн т-ны
құрайды.
Сынықты жыныстар
Құрылыстық құмдардың Елек және ... ... ... II ... және Ақтөбе I және II кенорындары белгілі. Қазіргі
уақытта Елек Ворота және Ақтөбе I мен II ... ... ... 30 млн ... ... Новоросийск кенорнында кездеседі. С1 категориясындағы
қоры 25 мың т-ны ... ... ... ... гипс кен ... ... гидрохимиялық шөгінділермен
байланысқан, олардың ашылымдары Белогор және Жылан ... ... және ... ... ... ... ... жер бөлікшелерінде нақты барлау жұмыстары жүргізілген,
нәтижесінде құрылыс мақсатында алебастр және ... ... ... үшін гипс ... бекітілген.
4 Кенорынның геологиялық, тау-кен–геологиялық, тау-кен–техникалық,
гидрогеологиялық және ... ... ... ... ... ... аймақтық геологиялық зерттеулер – масштабы
1:200000 және 1:50000 геологиялық және ... ... ... ... ... және әртүрлі пайдалы қазбаларды іздеу
мен барлау бойынша жергілікті жұмыстар жүргізілген.
Қарастырылып отырған жұмыс ... ... ... қатынасы бар
жұмыстардан М-40-XVI бет ауданының масштабы 1:200000 ... ... ... бет ... ... 1:50000 ... түсірулерін атау
керек. Бұл жұмыстардың материалы қарастырылып отырған бөлікшені жыныстардың
құрамы мен тау-кен-геологиялық жағдайы бойынша құрылыс тасына ... ... ... ... ... ... отырған аудан Орал қатпарлы жүйесінің
оңтүстік периклинді ойысына ... және ... ... оңтүстік
тұйықталуында орналасқан. Ақшат поселкесі ... ... ... ... антиклинінің күнгір ярусынан солтүстік-шығыс және шығыс
бағытта желдеткіш тәрізді созылып жатыр. Татар ярусының ... ... 25-60˚ ... ... және ... ... ... шығып жатқан жоғарғы таскөмірдің оренбург ярусының (C3o)
көнелеу түзілімдері ауданның ... ... ... ... 700 м-ге ... ... ... қабат сирек әктас
қабатшаларымен көрініс береді.
Пермь ... ... кең ... және ... және ... ... ... береді.
Оренбург шөгінділерін үйлесімді көмкеретін ассель ярусының түзілімдері
сипатталып отырған аумақтың ... ... ... ... ярусының
түзілімдері құрамында 2горизонт дараланады: сюрен (Р1 sr) – ... 280 ... 740 м-ге ... ... ... ... бар ... терригендік түзілімдері және шихан горизонты (Р1 sh) – қалыңдығы
500 м-ге дейінгі конгломераттар, құмтастар, гравелиттер және ... ... ... ... ... жатқан сакмар
ярусының түзілімдері сипатталып отырған аумақтың шығыс бөлігінде дамыған.
Сакмар ярусы түзілімдері құрамында 2 ... ... ... (Р1 ts) ... 100-320 м ... сазтастар, сирек әктас қабатшалары бар
құмтастар және стерлитамак горизонты (Р1 st) қалыңдығы 390 м ... ... бар ... ... ... береді.
Артин ярусның түзілімдері төменгі подъярус (P1 a1) түзілімдері ретінде
көрініс береді – қалыңдығы 785 м-ге дейін ... ... ... ... (P1 a2) ... көрініс береді – қалыңдығы 700 м-ге
дейін құмтасты-сазды және карбонатты (доломиттер мен ... ... ... ... ... ... стратиграфиялық жоғары
жатыр. Желтау свитасының (P1zl) жыныстары қалыңдығы 438 м-ге дейін сазды,
қабатты әктастар қабатшалары мен гипс ... бар ... ... ... (P1ab) ... ... 430 м-ге ... сазды-сульфатты және
сазды-құмтасты будалардан тұрады.
Пермь жүйесінің жоғарғы бөлімінде ауданның орталық бөлігінде кең
таралған уфа, ... және ... ... ... ерекшеленеді.
Уфа ярусының (P2u) түзілімдері – жалпы қалыңдығы 715 м-ге ... мен ... ... бар ... және ... ... (P2 kz) –
әртүрлі түйірлі құмтастардың ... ... бар сұр ... және ... ... ... жартысы) және қызыл түсті қабат –
жалпы қалыңдығы 750 м-ге дейін алевролиттердің, құмтастардың, сазтастардың
және сирек әктастардың қабаттасуымен ... ... ... сипатталады.
Жалпы қалыңдығы 1600 м-ден асатын қызыл түсті терригенді (құмтастар,
әксаздар, ... ... ... ... ... татар
ярусының (P2t) шөгінділері ең жақсы ашылғаны болып ... ... ... ... ... ... шайылыммен жатқан
татар ярусының түзілімдері төменгі татар подъярусының (P2 t1) ... ... ... ... ... жер бедерінде ұзақ уақыт
болған қырқаларды түзетін конгломераттар бақыланады. ... ... ұсақ ... ... линзалары мен линза
тәрізді пласттары бар қызыл-қошқыл және ... ... ... аз ... ... жоғары қоңыр және қызыл-қоңыр, жұқа
қабатты алевро-сазды жыныстардың қабаты және ... ... ... ... ... ... подъярусының қалыңдығы 960 м-ге жетеді.
Төменгі татар подъярусының әктастары Акшат-1 құрылыс тасы ... ... ... табылады.
Жоғарғы татар подъярусының (P2 t2) түзілімдері – жалпы қалыңдығы 825 м
полимиктілі құмтастармен және конгломераттардың аз ... ... ... ... ... алевролиттер және сазтастар.
Триас жүйесінің түзілімдері ауданның батыс бөлігіне кеңінен дамыған.
Бузулук свитасының (Т1 bz) ... ... ... подъярусының
жыныстарында шайылыммен жатыр және құмтастар мен саздар линзалары бар ірі
сынықты конгломераттармен ... ... ... ... 150 ... Құрайлы свитасының (Т3 krl) түзілімдері жалпы қалыңдығы 350 м
құмтасты-сазды жыныстар ретінде ... ... ... ... ауданның батыс бөлігінде кеңінен дамыған,
көне жыныстардың үстінде терең шайылыммен және ... ... және ... және ... ... ... көрініс береді.
Илек свитасының (J2 il) түзілімдері пермь, ... және ... ... ... ... жатыр, көмірлі саздар мен қошқыл ... бар ... ... және ... ... Свита жыныстарының жалпы қалыңдығы – 75 м. Волж
ярусының (J3 v) ... ... ... 10 м ... ... ... әксазды саздар ретінде көрініс береді.
Төменгі бордың апт ярусының (К1 а) ... ... ... алып ... және ... көне ... үстінде терең
шайылыммен және стратиграфиялық үйлесімсіздікпен жатыр. Бұл ... ... ... мен гравийдің линзалары бар қара-сұр, қалың қабатты
саздардың ... ... ... ... ... Түзілімнің қалыңдығы 50 м-
ге жетеді.
Төменгі альб подъярусының (К1 al1) ...... 45 ... ... және ... ... альб ... (К1al2-3)
түзілімдері – қалыңдығы 54 м саздар мен ... ... ... бар ... Олар ... суайрық бөлікшелерді алып жатыр.
Жоғарғы бор түзілімдері сантон ... (К2 st) – ... ... және ... ... (10,5 м), кампан ярусы (К2 km) – ... 40 м ... мен ... ... және аз ... бар әксазды саздардың біртекті қабаты, маастрихт ярусы (К2 m) ... 40 м ... ... ... және ... ... ... қабаты
ретінде көрініс бреді.
Бөлінбеген жоғарғы плиоцен-төменгі төрттік түзілімдер (N23-QI)
негізінен ... ... ... ... және ... ... ... шұғыл шайылыммен жатыр. Олар қалыңдығы 85 ... ... ... карбонатты шұбар түсті ... ... ... төрттік түзілімдер (QII) Жақсы-Қарғалы өзені мен оның
тармақтарының ІІ жайылма ... ... ... ... көрініс береді – жалпы қалыңдығы 35 м саздардың, саздақтардың және
малтатастардың қабатшалары бар әртүрлі түйірлі ... ... ... (QIII) өзен мен олардың тармақтарының ... ... ... ... түзілімдері ретінде көрініс береді
– жалпы қалыңдығы 25 м саздақтар, сирек сазды құмдар және малтатастар.
Қазіргі түзілімдерге (QIV) өзен ... мен ... мен ... ... ...... 5 м құмдар,
құмдақтар, саздақтар және малтатастар.
4.2 Тау-кен–геологиялық және тау-кен-техникалық сипаттамалары
Ақшат-1 құрылыс тасы кенорнының қолайлы ... ... ... ... ... тереңдігі, ашылған жыныстардың мардымсыз
мықтылығы ... ... ... үшін бұл ... ... ... ... арқылы ашық әдіспен өндіру керектігін анықтады.
Ақшат-1 құрылыс тасы кенорны ара ... ... ... ... 1596 м, 692 м, 174 м ... ... үш жатыс ретінде көрініс береді.
Кенорындағы ашылған жыныстар:
- бөлінбеген жоғарғы плиоцен-төменгі төрттік ... ... және ... ... ... 7 ... М.М.Протодьяконов шкаласы бойынша жыныстың бріктік
коэффициенті – 0,6 – 0,8 (VII – VIII категориялары). Көлемдік
салмағы – 1,5 – 1,6 ... ... ... ... ... ... ... 15 м-ге ... ... ... ... ... 4-6 тең (V - IV ... ... салмағы
– 2,0-2,6 тонна/м3.
Өнімді қабат морылу іздері бар және жоқ әлсіз темірлі, органогенді,
ұсақ және жұқа түйірлі ... ... ... ... ... бойынша пайдалы қазбаның сипаттамасы:
- беріктік категориясы (М.М.Протодьяконов бойынша) – ІІІ ... ...... ... коэффициенті (М.М.Протодьяконов бойынша) – 8;
- жарықшақтық категориясы – ІІІ;
- орташа тығыздығы – 2184-3026 кг/м3;
- нақты тығыздығы – 2,6-2,82 ... ... тасы ... ... ... ... ... Құрамы мен қасиеттері бойынша тау жыныстары
келесідей инженерлік-геологиялық топтарға ... ... ... кірікпелері бар байланыспаған жыныстар тобы құмтасты саздар
мен саздақтар ретінде көрініс береді. Тасымалдау қасиеті ... ... ... ... ... ... ... жартасты жыныстардың инженерлік-геологиялық тобы. Жыныстар
тұтасымен суға төзімді. Мору қыртысы ... ... ... ... күрт ... ... бөлікшелерде жыныстар жеткілікті жоғары тасымалдау
қасиетіне ие.
Өнімді қабат жыныстары физико-механикалық ... ... ... ... ... ... және ... өндірілуі мүмкін болатын мықты жыныстар ретінде сипатталады.
Кенорын кеңістігінде құрылыс тасы маркаларын ... ... ... ... қос ... карьермен белдік өндіру
болжанады.
Таукен-техникалық жағдайы өндірудің забойлық-транспорттық ... ... ... тасының (әктас) қоры 502 мың м3-ты
құрайды, ашылған жыныстардың көлемі – 1116000 м3.
Пайдалы қазба ... ... ... ... ... м-ге жетуі мүмкін. Барлық өндірілген кертпештер 2-3. Кертпеш биіктігі 5-
10 м-ді құрауы ... ... ... ... – 15 ... ... қоспағанда, ашылған жыныстардың табиғи құламаның
бұрышы борпылдақ ашылымдар үшін 40-45° ... ... ... үшін ... ... үшін ұсынылатын кертпештер құламасының бұрышы НТП-ға
сәйкес:
- жұмыс істейтін – 70-80˚;
- жұмыс істемейтін – 60-70˚;
- ... ... ... ...... ... ... борттарын жабу өндіру жұмыстары
жүргізілетін механизмдермен ... ... ... ашу түбі ... ені 16,5 м және ... 7-7,5° кіретін және
қиылысатын траншеяны өткізу жолымен орындау болжанады. Траншея борттары
құламаларының ...... ... әсер ... ... да бір ... ... факторлар, сонымен қатар табиғи және техногенді құбылыстардың
ЭГП (жылжымалар, отырулар, қорыстар және т.б.) болжанбайды.
Кенорын аумағында ... ... жоқ – ... ... газ
құбырлары және басқа да коммуникациялар.
Кенорын жерасты сулары деңгейінен жоғары тұр.
Карьерді субасуды және қалқымасудың ... ... үшін ... ... суларының кедергісіз сарқылуын қамтамасыз ететін канава жүйелерінің
таулы жақтардан құрылуын ... ... ... ... ... радиациялық-гигиеналық бағасы оларды шектеусіз
қолданудың мүмкіндігін дәлелдеді.
Бос жыныстар карьерінің өнеркәсіптік ... ... ... арғы ... яғни ... ауданға ауыстыру болжанады.
4.3 ... ... ... ... аудандастыруымен сәйкес,
зерттелген аумақ Оралтау-Мұғалжар гидрогеологиялық ... ... ... ... жамылғылы түзілімдеріне және кристалдық
іргетастың мезазойға дейінгі жыныстардың жарықшақтық белдеміне ұштасқан
грунтты және ... ... ... ... ... шарттары
бойынша жыныстарда кеуекті, жарықшақты (мору белдемі) және ... ... ... ... ... ... білінеді.
Ақшат-1 құрылыс тасы кенорнының ... ... ... ... татар подъярусының түзілімдері мен бөлінбеген жоғарғы
плиоцен-төменгі төрттік түзілімдері кездеседі.
Жоғарғы ... ... ... ... карбнатты-терригенді
қабаты құрамындағы әктастар өнімді қабат ретінде көрініс ... ... ... 0,1 – 1,3 ... ... ... көрінеді. Деңгейдің 11,5 м-ге дейін төмендеуімен ... 0,5 – 6,2 ... ... ... 0,1 – 2,6 ... ... 0,1 – 1,3 г/л. ... типтері – құрамында натрий бар
гидрокарбонаттыдан бастап ... ... ... ... ... ... сулары мезозой түзілімдерінен
аққан сулар және жазғы ... ... мен ... қар ... ... ... ... түзіледі.
Құдықтар мен бұлақтар малшылар тұрағын сумен қамтамасыз ету үшін
пайдаланылады.
Ақшат-1 кенорнында ... ... ... ... ... ... – 233,47 м-ден 272,72 м-ге
дейін өзгереді.
Қорды есептеудің төменгі шекарасының ... ... +220 м, ... ... ... татар подъярусы түзілімдерінің жерасты суларының босау
атырабынан жоғары (+219,3 м нүктеде су ... бар ... ... ... жауын-шашынның мардымсыз жылдық мөлшері мен ... ... ... ... ... ... мүмкіндік бермейді.
Ақшат-1 құрылыс тасы кенорнын өндіру кезінде – карьерді субасуды және
қалқымасулардың түзілуін болдырмау үшін суағызу шараларында қар мен ... ... ... ... ететін таулы жақтардан канава
жүйелерін салуды қарастырады.
4.4 ... ... ... ... тасының заттық құрамын ... ... ... ... ... ... ... зерттеулер мәліметтері бойынша жүргізілген.
Құрылыс жұмысы үшін шақпақтасты өндіруге арналған таужыныстардың
сапасы МЕСТ 23845-86 ... ... үшін ... ... ... ... жыныстар. Техникалық талаптар мен ... ... ... ал табиғи тастан алынған шақпақтастардың сапасы ... СТ ... ... ... ... тығыз таужыныстардан алынған
шақпақтас пен гравий. Техникалық шарттар» талаптарымен реттеледі.
Кенорынның пайдалы қабаты ұсақ және майда ... ... ... әктастар ретінде көрініс береді. Органогенді ... ... ... ... ... жұқа ... ... жыныстар жарықшақты болып келеді (әсіресе қиманың
жоғарғы бөліктерінде). Тең бағытталған жарықшақтар ... мм) ... ... ... беріктігіне тек метасоматоз процесстері (карбонаттану)
әсер етеді. Карбонаттар (кальцит) жарықшақтардың үлкен бөлігінің барлығын
толтырған, ... ... ... ... ... су ... ие ... зерттеулер мәліметтері бойынша сульфидтер мен
сульфаттар қоспалары кездеспейді, темір гидроқышқылының ... ... ...... ... ... араласқан жыныстар кеуекті және базалық-кеуекті типті
карбонатты және темірлі-сазды керіштегі ұсақ және орта ... ... ... ... сазды-карбонатты керіштегі орта ... ... ... ... ... ұсақ ... ... мен линза тәрізді пласттары бар сазтастар болып
табылады.
Кенорынның пайдалы қабатының әктастарының қарапайым ... ... ... ... ... масса 2184 кг/м3-тан 3026 кг/м3-қа дейін ... ... – 2520 ... меншікті тығыздығы 2,60г/см3-тан 2,82 г/см3-қа ... ... – 2,76 ... ... ... 19,70%-ға дейін өзгереді, орташа –
9,31%;
- суды ... ... ... ... ... ... ... сынамалар (канавалар бойынша 2 сынама, ұңғымалар
бойынша 7 сынама) ... ... ... ашылымын анықтау мақсатымен
уатылған.
Канавалар бойынша пайдалы қабаттың біріктірілген ... ... ... ... ... көлемдік-насыпной салмағы – 1435-1575 кг/м3;
- көлемдік салмағы (шақпақтастың) – 2424 – 2454 кг/м3;
- меншікті салмағы – 2,73 – 2,75 ... ... – 10,8 – ... суды ... – 3,8 – ... шаң ... және ... бөлшектердің құрамы – 0,2%;
- жентектердегі саздар – жоқ.
Фракциясы 40 мм-ден жоғары шақпақтастың ... ... ... дейін
өзгереді (орташа – 3,6%), фракциясы 40-20 мм - ... ... – 51,3%), ... 20-10 мм - ... аралығында (орташа –
14,1%), фракциясы 10-5 мм - 11,3-12,8% аралығында (орташа – ... ... ... ... 5 мм-ден жоғары) орташа 80,9%-ды
құрайды.
Ұңғымалар бойынша пайдалы қабаттың біріктірілген сынамаларды ... ... ... шақпақтастың көлемдік-насыпной салмағы– ... ... - 1372 ...

Пән: Тау-кен ісі
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 52 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мұнай-газ кенорындағы маркшейдерлік-геодезиялық жұмыстар48 бет
Шқо әлеуметтік-экономикалық дамуы16 бет
Алаштың ұлы-Ахмет9 бет
Ахмет Байтұрсынұлының өмірі12 бет
Кен орынның жалпы жағдайы8 бет
Құрылыс материалдары4 бет
Әктас жер қойнауын бағалау62 бет
Өндірістегі қауіпсіздік категорияларын есептеу8 бет
Аграрлық өнеркәсіптік кешенді мемлекеттік реттеу90 бет
Аймақтық өнеркәсіптік саясат27 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь