Ислам жайында

1 . Ислам
1.1. Джихад.
1.2. Қажылық.
1.3. Тауаф.

2. Зәмзәм құдығы.
2.1. Сағи.
2.3. Иәуму . т . Тәруия

3. Рәми. л . Жамрат.
4. Құрбан айт.

ҚОРЫТЫНДЫ.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР.
Ислам – дүниедегі үш негізгі діннің бірі болып саналады . Ислам деген сөз арабша " бағыныштылық " деген мағынаны білдіреді . Ал мұсылман деген " өзін дінге тапсырған " деген сөз . Ислам негізі жетінші ғасырда Арабияда қаланған . 610 жылдан бастап Алланың шын дінін уағыздап , тарата бастаған Мұхаммед пайғамбар ( 570 – 632 жж. Салла – л – лаһу – ғалейһи уә - сәлләм ) болатын . Көптеген батыс зерттеушілері Мұхаммед пайғамбарды Ислам дінін қалаушы , негізін салған деп айтады . Бірақ бұл үлкен қателік . Себебі Мұхаммед пайғамбардың ( Салла – л – лаһу – ғалейһи уә - сәлләм ) алдындағы бүкіл пайғамбарлар , Адамнан Исаға дейін барлығы мұсылмандар болған . Ислам дінінің қасиетті кітабы Құран болып табылады . Құранның алғаш жинағы Осман халифтың тұсында , Зейд ибн Сабит жазған болатын . Бізге жеткен Құран жүз он төрт сүреден және екі жүз сексен алты негігі аяттан тұрады . Құранды зерттейтін ғалымдар оның негізін алты мың екі жүз отыз алты аяттан тұрады дейді . Л.Н.Гумелев Ислам дінін " дүниедегі әлемдік діндердің ең жасы және ең тазасы " – деп атаған . Жетінші ғасырда пайда болған Ислам діні таң қаларлық жылдамдықпен бүкіл әлемге тарап кетті . Қазіргі кезде Ислам дінін ұстанатын адамдарды планетамыздың кез келген жерінен кездестіруге болады . Дүние жүзіндегі мұсылмандар саны 1,5 млрд асып түседі . Мысалы : христиан өркениеті 15 ғасыр бойы орнаса , Исламға Мединалық қауымдастықтан әлемдік дінге айналу үшін 6 – ақ ғасыр қажет болды . Сондықтан болар Ислам діні "Гиннес кітабынада" дүниедегі ең тез таралып келе жатқан дін деп аталды . Ислам діні Алжир , Мали , Мавритания , Сенегал , Мароккко , Батыс Сахара , Нигер , Нигерия , Чад , Египет , Тунис , Сомали , Эритерия , Джибути , Йемен , Оман , ОАЭ , Катар , Бахрейн , Кувейт , Сауд Арабиясы , Комор , Сейшел , Мальдивы аралдары , Иордания , Сирия , Палестина , Ливан , Түркия , Ирак , Иран , Әжірбайжан , Солтүстік Кавказ , Ауғанистан , Пакистан , Албания , Түркменістан , Өзбекстан , Қырғызтан , Тәжікістан , Қазахстан , Бангладеш , Индонезия , Малайзия , Бруней , Гайана , Суринамның мемелекеттік діні болып саналады . Ислам дінін Индияда халықтың 24% және Қытайда 10% , Францияда 25% , Ресейде 15 – 20 % , Ұлыбританияда 10% ұстанады . Соған қоса Ислам діні Европада және Америкада кеңінен таралып келе жатыр .
« Қажылық » Қайрат Лама Шариф . Алматы. Қазақстан.

Энциклопедия « Ислам » Бас – редактор: Р.Н.Нургалиева. Алматы. 1995 жыл.

« Ислам на современном востоке » Москва. Ин. – т востоковедения. Крафт. 2004 год.

« Введения в историю распростанения Ислама »
Эззати А. Аль – Худа. 2003 год.

« Ислам діні ». Бегалиев Б. Қызыл Орда. 1927 жыл.

« Ислам в Казахстане : история и современность »

« Великие святыни Ислама » . Корбенко Ив. Москва. Аст – Пресс книга. 2005 год.

« Хаджж : Путеводитель паломника в священный дом Аллаха » перевод « Панорама ».

« Ислам на современном востоке » Мин. – т востоковедения . Крафт. 2004 год.

« Религиозный туризм ». Христов Т. Тодорович. М . Акададемия . 2003 год .

« Правила организации паломничества » Грэфик Арт. 1995 год.
        
        Жоспар
1 . Ислам
1.1. Джихад.
1.2. Қажылық.
1.3. Тауаф.
2. ... ... ... ... – т – ... ... л – Жамрат.
4. Құрбан айт.
Қорытынды.
Қолданылған әдебиеттер.
Ислам.
1. ...... үш ... ... бірі ... ... . Ислам
деген сөз арабша " бағыныштылық " деген ... ... . Ал ... " өзін дінге тапсырған " деген сөз . Ислам негізі жетінші ғасырда
Арабияда қаланған . 610 ... ... ... шын дінін уағыздап , тарата
бастаған Мұхаммед пайғамбар ( 570 – 632 жж. Салла – л – лаһу – ... уә ... ) ... . ... батыс зерттеушілері Мұхаммед пайғамбарды
Ислам дінін қалаушы , ... ... деп ... . ... бұл ... қателік .
Себебі Мұхаммед пайғамбардың ( Салла – л – лаһу – ... уә - ... ... бүкіл пайғамбарлар , Адамнан Исаға ... ... ... . Ислам дінінің қасиетті кітабы ... ... ... . Құранның
алғаш жинағы Осман халифтың ... , Зейд ибн ... ... ... . ... ... жүз он төрт сүреден және екі жүз сексен алты ... ... . ... ... ғалымдар оның негізін алты мың екі жүз отыз
алты аяттан тұрады ... . ... ... ... " ... ... ең жасы және ең тазасы " – деп атаған . Жетінші ғасырда пайда
болған ... діні таң ... ... ... ... тарап кетті .
Қазіргі кезде Ислам дінін ұстанатын адамдарды планетамыздың кез ... ... ... . ... ... ... саны 1,5 млрд
асып түседі . Мысалы : христиан өркениеті 15 ғасыр бойы орнаса , ... ... ... ... айналу үшін 6 – ақ ғасыр қажет
болды . ... ... ... діні ... ... ... ең тез
таралып келе жатқан дін деп аталды . Ислам діні Алжир , Мали , Мавритания ... , ... , ... ... , ... , Нигерия , Чад , Египет , ... ... , ... , ... , ... , Оман , ОАЭ , ... , Бахрейн ,
Кувейт , Сауд Арабиясы , Комор , Сейшел , ... ... , ... ... , ... , ... , Түркия , Ирак , Иран , Әжірбайжан , Солтүстік
Кавказ , ... , ... , ... , Түркменістан , Өзбекстан ... , ... , ... , ... , ... , ... ,
Бруней , Гайана , Суринамның мемелекеттік діні ... ... . ... ... ... 24% және ... 10% , Францияда 25% , Ресейде 15
– 20 % , ... 10% ... . ... қоса ... діні ... және
Америкада кеңінен таралып келе жатыр .
" Алладан басқа құдай жоқ , Мұхаммед оның елшісі " ... ... ... ... ... ... ... негізі болып табылады
. Ислам діні - бүкіл әлемге ортақ құндылық . Ол бір ... ... тек ... ғана ... дін ... ... , ... Кәрімде қаратпа
сөздерде « ей , арабтар » немесе « ей , бәдәуилер » деп айтылмайды , « ... ... ... » , « ей, ... ... » және « ей , ... » деп ... ортақ атаулар ретінде қолданылды. Бұл - қасиетті кітаптың бүкіл
адамзатқа , тіпті бүкіл жаратылысқа жолдауы ... ... ... ... ... , ... ... Тағаланың соңғы елшісі Мұхаммед пайғамбардың ( Салла – ... лаһу – ... уә - ... ) ... ... рахмет – мейірім пайғамбары
ретінде жіберілгені айтылады.
Соңғы дін болғандықтан , Ислам діні дүкіл ... ... ... . ... , ... Кәрім батыстың дін тарихшыларының
керісінше ... де ... , ... , ... емес , ... ... ... құзырында тек бір дін – Ислам дінінің ғана бар болғанын
айтады. Құранның баяны ... , ... ... ... - Адам атадан
бері барлық ... ... ... Тағаланың бір және теңдессіз
екенін , ақыреттің бар және ... хақ ... ... келген. Басқаша
айтқанда адамның атасы маймыл мен жабайы емес , ұждан мен ... иесі ... және ... адамдар да діни нанымдарға сеніп , Жаратқанға сиынып ... ... ... ... шағы ... ... ... қауымдық
құрылыстың жоғары деңгейде болған , мәдени , ... ... ... ... ... ... ... қатар , атақты антрополог ғалым У.
Шмидттің : « барлық діндер әуел баста ... тек ... ... ... »
деген сөзі де ақиқат ауылынан алыс жатқан жоқ. Дегенмен иман мен ... бір ... мен ... өсуі мен ... , ... , ... ауытқуына байланысты келген ... ... ... мен шариғат үкімдерін және өмір сайын жаңарту арқылы дінді
үздіксіз жаңартып ... ... ... келген сайын уахи арқылы
адамзат баласының діні , ...... және ... ... , ... ... , Хусейін Жиер атап өткендей , ... ... ... көш ... ... тұрған . Мысалы : Нұх пайғамбар
кеме жасауды үйретсе , Дәуіт ... ... ... , ал ... медицина ғылымының шоқтығы биік ұстаздары . Құранда ... ... ... мен әр ... елші ... . Оның кейбірі тек өз қауымына , ... , ... ... ... Ал ... ... ... пайғамбардың ( салла – л – лаһу – ғалейһи уә - ... ) ... ... ... ... ... ... арқылы дін кемеліне
келіп , уахи аяқталды. Сондықтан , Ислам діні ... ... ... дін
деуге толық негіз бар. Өйткені , мұсылман болған кісі ... Мұса ... ... Иса (ғ.с.) және тағы да ... ... иман етіп , ... ... күмән келтірмейді , тіпті , бұған иланбаған кісінің иманы
кәміл болмайды. Сондықтан , бір ... Иса ... (ғ.с) ... ... бір ... кем ... көрсетпейді , сондай – ақ хазіретті
Мұса пайғамбарға (ғ.с.) деген ... , бір иуда діні ... ... ... Ал , ... ... ... ( Салла – л – лаһу – ғалейһи уә
- ... ) үшін дәл ... ... ... ... өкілдерінен күту , әрине ,
мүмкін емес.
Бүкіл адамзатқа ортақ құндылық болғандықтан , Исламда ... пен ... жан – ... қарастырылады. Ол - капитализм сияқты тек
кісіні немесе социализм сияқты тек қоғамды ғана ... ... ... пен оның ... ... ерік ... ... діні кісінің бақыты
мен жамағаттың жақсылығы арасында керемет үйлесім құрған. Өйткені , ... ... , ... ... ... , ... бірге ауыз ашқан ,
кедей көршісіне зекет берген немесе Қағбаны тауап етіп ... ... ... , түр – түсіне қарамастан , бір үйдің ... , бәрі бір – ... ... болып кетеді. Бұл бауырластық
дүниеқұмарлық , ... ... ... да ... ... ... ... жасанды идеология емес , жүректер үндестігінен және ... ... ... ... еді. ... болған адам бір жүрек ,
бір тілек ... бір ... , бір ... ... , ... ... , басқа сенім өкілдерінде « үмбет » сөзінің баламасы жоқ. Өйткені
, мұсылмандар арасындағы бұл ... ... ... ... алады.
Құран кәрімде : « Мын ... , ... ... Туыстардың арасын
жарастырыңыз және Алладан қорқыңыз , ... ... ... » - ... ... – ақ , ... ... пайғамбар ( Салла – л – лаһу ... уә - ... ) ... : « Бір – ... ... ... , бір
– біріңізді қызғанбаңыз , көбірек ... , ... . Әй , ... , туыс ... » - деп , ... қалдырған. Сондықтан , мұсылмандар
бір – ... ... , ... , ... ... , ... ... келеді. Имандағы бірлік жүректердің бірлігін қалайды ,
жүректердің ... ... ... ... ... , ... иман ... , Қағбаға қарап сап түзеген мұсылмандар түр ... ... , бір ... ... бір – ... ... болып кетеді.
Бұл бауырластық пайдакүнемдік немесе дүниеқұмарлық жолындағы жасанды
бірлік емес , жүректердің ... ... ... Иман етіп , үмбет
болған адам бір жүрек , бір тілек болып , бір адамдай , бір ... ... ... ... ... ... ... Пайғамбар ( салла – л – лаһу –
ғалейһи уә - ... ) ... : ... бір – ... бір ... – тасындай қолдау көрсетеді» - деп айтылады. Міне , ... ... ... пен араб емес арасында айырмашылық жоқ» екенін ... аш ... , өзі тоқ ... кісінің кәміл мұсылман бола алмайтынын
ескерткіш Хазіретті пайғамбар ( ... – л – лаһу – ... уә - ... )
үмбетін терезесі тең туысқандыққа , шынайы бауырластыққа және ... ... . ... мұсылмандар ақыреттік туысқа айналған.
Сондай – ақ , Ислам діні , бай мен ... ... ... «тап ... ... ... өршітетін ұран тасталмайды ,
керісінше , пітір , садақа , ... беру мен ... ... ... ... және ... ізгілікті , қайырлы істер жолында ... ... ... шешеді. Шынайы мұсылман дүние ... ... ... ... , ... , ал жоғалтқан нәрселері
үшін де опынып , өкінбейді. Ол өзінің әрбір ісіне есеп ... , ... ... ... ... ... Осы ... , арсыз нәпсіні тәрбиелейді , байды
шүкірге , қайырым мен мейірімге , ал , ... ... ... ... ... айта ... жөн . ... қатар , Ислам діні арқылы
пайда болған қайырымдылық қорлары жарлы – тақыбайларға , жетім – ... ... , ... ... өз ... алып ... дінінде Жаратқан Иеге жақындық байлықпен , ... ... ... ... ... адам ... бәрі тең дәрежеде.
Хадистер айтылғандай : « араб пен араб емес ... ... ...... ... мен ... ... мен тақуалығында ,
ғибадаты мен амалында , ниязы мен намазында , жасаған ... » ... , ... пен ... ... ... ... мен жарлы , бай мен сіңірі
шыққан кедей қатар тұрады , тіпті , білімі мен ... ... ... , ... шыққан » кісі ханға имам болады. Сондықтанхадисте « Аллаһ Тағалаға
адамның түр ... мен мал ... емес , оның ... ... » ... Дұға мен ...... жаратушы мен пенде арасындағы байланыс
болғандықтан , әр адам күнәсінен тазару үшін ...... ... ,
мейірімді болуы керек. Аллаһ Тағаланың алдында тізе бүгіп , тәубаға ... ... ... жалбарынуы тиіс. Сондықтан ислам – белгілі бір топтың
ғана меншігіндегі киелі элемент емес , ол ... бола тұра , ... ... мен ... , ... мен ... орын алған және жалпы
адамзаттың қолы жетерлік күнделікті өмір салты . Осы орайда айта кетерлік
жайт , ... ... ... , ... басқа әркім ұстап , оқуға
болмайтын , кигізге оралып ... ... ... ... ... , тек өлім – ... кезінде ғана марқұмның артынан бағышталып
оқылатын кітапқа ... Бұл – ... , ... ... ... ... болса керек , дегенмен бұл жалған пікір екенін ... ... ... , ... әрбір мұсылман тарапынан қырағатын
тұтынып , тәпсір – тәуплінен ... ... тиіс ... ... , ол - әрі – ... әрі ... және пікір кітабы.
Ислам – кеңдік пен кешірімнің , ... мен ... ... ... ... өкілдеріне мейлінше мейіріммен және түсінстікпен қарайды.Ислам
діні салтанат құрғып келе жатқан ... ... мен ... ... бойы ... пен ... ішінде өмір сүреді. Хазіретті
Мұхаммед пайғамбар ( ... – л – лаһу – ... уә - ... ) ... ... – мемлекетінен бастап , өзге сенім өкілдері мұсылман өлкелерде
тыныштық пен сенім ... өмір ... . ... : ... ... ... пайғамбарға түрлі қастандықтар ұйымдастырып , оны тіпті ... ... ... ... ту сыртынан тұтқиылдан тиісіп ,
сатқындық жасаған тұстары көп. ... , ... ... ... « аһл ал ... » , яғни ... ... түсірілгендер санатына қосып , оларды
мүшриктен мен дінсіздерден жоғары бағалағандықтан , мұсылмандар ... ... , ... ... қол ... , ... , оларды өз
қарамағына алып ... ... ... күн ... , тең ... өмір
сүрген жөйіттер арасында көптеген ғалымдар мен мемлекет қайраткерлері
шықты. ... ... өзге дін ... ... ... тек ... ғана тән ... Мәселен , әділетті халифалардың бірі ... ... әрі ... ... ... , қауқарсыз өзге дін өкілдер үшін
мемлекеттік бюджеттен арнайы қаржы бөліп , жалақы ... ... ... ... Шам ... монғол әскерімен бітімге келген мұсылман елшісі тек
мұсылмандар ғана емес , өзге дін ... де ... ... ... келе ... ... Ол бұл сөзге таңырақай қараған қарсы
жаққа өзге дін өкілдерінің мұсылмандар үшін аманат ... , ал ... ... ... ... ... Фатих Сұлтаны Мехмет Стамбұл
қаласын алғаннан кейін , қалаларға өзге дін ... ... өмір ... етті. Сондай – ақ , христиандық крест жорықшылары Испаниядағы
мұсылман мемлекет – ... ... ... , оның ... ... қырғынға ұшыратқанда , үлкен жоқ болып кету қаупі бар
туған жергілікті ... ... ... ... ... – ақ Осман мемлекетінің мұрагері , қазіргі Түркия ... ... ... қастерлеп , сыйлайтын Қажы ... ... ... онымен иықтасып бүкіл христиандықтың ардақтысы ойшыл –
философы Августиннің мазары орналасқан. Иә , ... ... бойы ... ,
Еуропаның жартысын билеген түріктер Қажы Байрам ... ... ... ... адамзаттың қос қасиеттісін бірге құрметтеп келеді. ... ... ... , ... аяқ ... ... ... жергілікті халықтың
тілі мен дініне , салт – дәстүріне құрметпен қараған . Сондықтан қасиетті
мекендер мен ... , жер ... мен елді ... ... ... қала
берген. Ал , Еуропаның отаршыл алпауыт мемлекеттері бар – жоғы жарыт ғасыр
төңірегінде барлық ... ту – ... ... , ерін ... , ... ... , онысымен қоймай омақасқан ұлтты діні мен тілінен айырып ,
жәдігері мен жадысын жоғалтқан ... ... Бұл ... ... туын ұстап отырған империялардың қай – қайсысына ... ... ... ... әлемдегі негізгі бес мәдениеттің бірі ... ... ... ... , ... А. ... : « Егер таяу ... емес , католиктер үстем етсе , онда өзге дін ... , ... ... өзге ... өзі де ... ... » . ... рушылық немесе одан әрі ... ... ... ... , қазіргі дүниеге қаншалықты қажет
екенін айтпасада түсінікті. Адами қасиеттерді ардақтап , ... ... ... ... ... , асқақ ұстау – Исламның басты ... ... ... ... адам ... бір – ... ... білу үшін
қауым – қауым , ...... етіп ... ... , Ислам дінін
қабылдаған кез – келген ... тілі мен салт – ... ... ... ... ретінде , Исламға мойын сұнған түрік халықтары бүгінде ... , ... және ... ... ... ... айтсақ жеткілікті.
Еуропадағы христиан дінін ... ... ... : ... ,
мадиярлар , хазарлар және Қытайды мекендеген түркі тайпалары бар - жоғы үш
ғасырдың төңірегінде өз тілдерінен айырылып , салт – ... ... . ... кейбір христиан дінін қабылдаған түркілерінің қилы
тағдыры бізге біршама ой ... ... 2. Ал енді ... ... ... ... ... соң , Мұсылман дінінің
қазығы мен мұсылманның бес парызы және Ислам дініндегі негізгі мейрамдар ... ... салт – ... ... ... ... жөн болар.
Мұсылман күнтізбесінде екі - ақ үлкен діни мейрам бар . Олар ид ал
– адха ( ...... ) және ид ал – фитр ( ... байрам ) .
Құрбан айт ( Ид ал – даха ) – ... ... ... ... . Зу – л – ... 10 ... басталып, 3 – 4 күн созылады.
Құрбан айт ... ... бару ... күні қажылық етушілер Мина
алқабында құрбандық шалу ... ... Бұл күні ... ... ... ... ... құрбандық шалу керек. Құрбандық шалған адам үш рет
такбир, ... ала – н – наби деп ... ... Алладан құрбандықты қабыл
алуын өтінеді. Егер құрбандық діни ант ... ... ... ... ... пақырларға үлестірілуі керек. Көп жағдайларда
еттің үштен бірі ... ... айт пен ид ал – ... мейрамына арнаулы
ерекше мерекелік намаз да кіреді. Ол өзінің құрылымы жағынанан ... ... ... ... ... өте көне болып табылады. Азан
шақыру мен икам ... ... жоқ . Оның ... көне замандағы ас –
салат джами – атан қолданылады. ... ... ... дені ... ... болуы керек.
Құрбан байрам қажылықтың жалғасы болып саналады және Ислам дініндегі
басты мейрам . Ол зул – ... ... 10 – күні , ... ... ... жазығында құрбандыққа жануарды әкелгенде ( Ибрахим ... ... ... ... құрбандыққа шала жаздағанды еске алып ) ... ... ... ... ... етін толық , не үштен бір бөлігін кедейлерге
таратып береді . Құрбандық шалу тек ... ... ... емес , әр
мұсылманның міндеті болып табылады . Көптеген мұсылман елдерінде , әсіресе
Сауд ... ... мал ... ... ... ... , ... қойларды Австралиядан және Жаңа Зеландиядан
алып келеді . Құрбан байрам кезінде жақындардың бейітіне бару кең тараған .
Ораза ... ... ... ... ... қарай басталады .Бұл
мейрам 3 – 4 күн тойланады . ... ... ... ... үйді ... ,
бүкіл отбасы мүшелеріне жаңа киім және ... ... не ... алып ... ... ... заттарды алып қою керек .
Соған қоса әрбір мұсылманның бес парызы бар :
1- ші . Иман ... . ... ... айту") айту . Шахада
дегеніміз ... ... ... ... ... . Ол ... ... : " Лә илаха Иллаллах , Мұхаммедун Расуллах " - ... ... ... жоқ , ... оның ... " . ... ... екі догматынан – бірқұдайлықпен (ат – таухид)
және Мұхаммедтің пайғамбар (Салла – л – лаһу – ғалейһи уә - ... ... ... (ан – ... ... . ... ... кешке , бала туылған кезде және адам қайтыс болған кезде , кез
– келген уақытта және азан ... ... , өз ... ... отырып әр мұсылман шайқасқа не соғысқа аттанады ( " Шахид "
сөзі осыдан ... ) .
2- ші . ... оқу (ас – ... . ... ... бес рет оқылады . Таңғы
намаз ( салат ал – фаджр) , күннің ... ... аз – ... ,
күннің батуына жақындаған уақыт (салат ал – аср) , күн ... ... ал – ... ) , ... (салат ал – иша) . ... ... ... , ... ... Құран кітабында
ұсақ – түйіріне дейн жазылған .
3- ші . Зекет беру . Зекет сөзі – "тазару " деген ... ... ... ... кедей және мүсәпірлерге көмек ретінде зекет
беруге шақырады . Шариғат заңы бойынша ... ... өз ... - н ... ... керек , сонымен қатар садақа беру Алланың
алдында күнәні ... жолы ... ... .
4- ші . Ораза ұстау . Әрбір мұсылман ... ... ... ... . ... ... ... жеуге , су ішуге , отбасылық
міндеттерді орындауға тыйым салынады . ... ... ... ... . ... ұстаудан екі қабат ... ... бар ... , жеті ... кіші балалар , соғысып
жүрген адамдар .
5- ші . ... бару . ... , әл – хадж – ... қажыға бару ,
Исламның бес ... бірі . ... ... ... ... бір рет ... ... міндетті , ал мүмкіндігі болмаса
өз орнына басқа адам жіберуге болады . Қажыға Мұхаммед ( Салла – ... лаһу – ... уә - ... ) ... ай ... ... ... л – хиджжа күні Меккеге келеді . Тәуап етушілер жетінші зу – ... күні ... ... . ... алу , ... ... ... олар , кіші тәуап жасайды . Содан соң умра және ... жеке – жеке ... ... ... , ... шығады .
Хиджжа күні тәуап етушілер хутба намазын өткізеді . ... ... ... алып , ... шығысқа қарай созылып жатқан жатқан
Мин және Муздалиф алқаптарын бойлай өтіп , ... ... ... Тәуап етушілердің бір бөлігі зу – л – хиджжаның 8 – нен 9 –
на ... түні ... , ... бір тобы Арафатта өткізеді . 9 зу
–л – хиджжаның түсте Арафат тауының қасында ... ... ... ... ... Тәуап етушілер – хутбаны тыңдап , күн ... ... ... ... алқабына барады. Бұл жора Ифада деп
аталады. Муздалифтегі кешкі және ақшам намазы оқылады. 10 зу – ... күні ... ... кейіг Муздалиф тауынан 7 тас алып , оны
Мина алқабындағы Мұхаммедтің ( ... – л – лаһу – ... уә ... ) жолын бөгегісі келген Ібілісті бейнелейтін үш ... ... ... Сол ... мал ... шалынады. 10
зу – л – хиджжа күні мұсылман әлемі атап өтетеін ең ... ... ... , не тұлымдарын кескізген тәуап етушілер Меккеге
беттеп , онда соңғы рет тәуап етеді. Тәуап етуге келгендер , ... соң сай ... ... 11 – 13 зу – л – ... ... шалу ... Мина алқабына барып, үш бағананың үшеуіне
де тас ... қажы ... ... ... ... ... орауға
хұқық алады. Исламда қажылық Мұхаммед ( Салла – л – лаһу ... ... ... ) ... қол үзіп, Қағбаны киелі орын, ал қажылықты –
парыз деп жариялағаннан кейін қалыптасты оның ... ... ( ... – л – лаһу – ... уә - ... ) 632 – ші ... ... діни – хұқықтық мектептердің ... ... ... ... – тегжейлі жүйеге келтірді.
Джихад.
Соған қоса әр – бір ... бес ... ... ... ... - діннің тазалығы үшін күрес жатады. Жалпы Еуропалық
пен ... ... ... ... тек қолдағы қарумен
дінсіздерге ... өзге дін ... ... ...... ... ... Бұл олардың жалпы Ислам жайлы ... өте тар ... ... ... ... ұғымы екіге бөлінеді. Олар үлкен джихад
және кіші джихад.
Джихад ... ... ... :
- ... джихады. Бұл джихадта мұсылман өз кемшіліктерімен күреседі.
- Тіл джихады. Бұл джихадта мұсылман дұрыс ... ... , ... ... ... Қол джихады. Заң бұзғандардың жазасын беріп , мәдениеттілік
нормаларын ... ... ... ( джихад меча ) . Бұл джихадқа кәпірлерге ... ... ... Бұл ... қаза ... ... ( рай )
атанады.
Бастапқы джихадтың үш түрі үлкен джихадқа жатады. Ал қылыш джихады
кіші ... ... ... ... ... ... қылыш джихады
жалпы джихад ұғымын білдіреді. Оны кейде газават « шабуыл » немесе
фатх « жаулап алу » деп те ... енді сол ... ... ... ұғым нені ... ? Исламды
жаулардан қорғау немесе джихадқа қатысу өзін мұсылманмын дейтін әр
адамныың міндеті болып табылады. Оның ... ... ... да ,
хадистерде көп айтылады. Джихад кезкелген мұсылманның сенімін
беріктігіне сынау болып ... ... ... ... ... ... кірген жаулардан қорғау және соңғы қасық қаны ... ... ... мағынаны білдіреді. Егер әр мұсылман өз денелік ... , не ... өз ... ... ... ... етсе ол
джихадқа қатысқан болып саналады. Ал , Шариаттың тілінде джихад деген
сөз ... ... ... ... ... ... ... Кез
келген мұсылман керек болса өз өмірін Алла үшін ... ... ... ... егер ... бір адамдар өзін джихадқа
арнаса , қалған қауым мүшелері одан босатылады. Бірақ , егер сол ... ... ... ... ... ... ... міндет. Ал
егер мемлекеттің күші соғыс жүргізуге жетіспесе , ... ... ... ... ... ... қол ұшын беруге
міндетті , себебі бұл кез – ... ... діни ... ... Ал егер жау өте ... ... бүкіл дүние жүзінің
мұсылмандары бірігіп , ортақ жауға қарсы соғысуы ... ... ... күнделікті намазы мен оразасы ... ... ... ... Ал ... кімде – кім джихадтан бас ... ... ... ... Оның өзін ... деген сөзіне күмән
келтіреді , ал оның өзі өтірікші , кәпір , ... ... , ал ... мен ... ... тұрмайтын , әшеін көрсеткіш болып саналады.
Қазіргі уақытта көптеген шығыстанушы ғалымдар батыстың ... көз – ... ... ... ... ... , ... жайлы
Р. Дози былай дейді «Батыстың джихадқа деген ... ... ... ... Егер ... бастан - аяқ оқып , дұрыс
талқыласа , онда ешқашанда ... ... ... ... ... ... ... айтылмаған. Қасиетті соғыс – джихад тек қана
Исламның жаулары бірінші болып ... ғана ... ... ... ... басқаша түсінсе , жалған ұғым дін
өкілдерінің қате талқылауы себебінен туады ».
Сондай – ақ ... ... ... ... бар. ... ... әйел ... , балаларды , жасы үлкен адамдарды ,
кез – ... ... дін ... ( ... ) ... ... жаудың жауынгерлерін өлтіруге тиым салынады.
Джихадтан басқа ... ... ұл ... ... , тамақ талғамы , үйлену және жерлеу рәсімдері жатады.
Ұл баланы сүндетке отырғызу - оның ... ... ... , ... ... ... Әр ... сүндерке отырғызу
уақыты әртүрлі болып табылады. Бірақ ол ... ер ... ... ... ... ... керек.
Тамақ талғамында - мұсылманға шошқа , жыртқыш құс немесе аңның ,
өліктің немесе кез – келген ... ... , яғни ... ... – ғұрыптармен сойылмаған жануарды жеуге тиым салынады. Соған
қоса арақ – ... ... , ... қолдануға болмайды.
Жалпы осылар Ислам дінінің негізі болып табылады. Ал , енді
Исламның басты қазығының бірі мен ... бес ... ... ... ... пен ... ең ... Қағбан мен
Меккедегі қасіретті мешіті - Әл – Мәсжид әл - Харам жайлы ... жөн ... .1. ... жыл ... ... ... Мекке шахарында , зу – л – ... ... – он ... ... арасында өтетін діни әдет – ғұрып.
Қажылық – исламның бес ... ... ... бір рет ... да ... шамасы жететін мұсылманның парызы. Қажылық – қадым ... ... көне ... ... ... жер ... ең бірінші тұрғызылған
үйге барып, Алла тағалаға құлшылық ету. Ол ... ... ... әл ... сүресінің 96 – шы аяты былай деп аян береді: Шындығында, адамдар үшін
салынған алғашқы үй – Алланың шапағаты ... ... ... ... ... Онда ғажайып айқын белгі – Ибраһимнің тақамы бар. Кім оған кірсе,
сол қауіп – ... аман ... ...... қасиет шаһары,
оның “мүкәррәмә” (аса қасірет тұтатын) деген теңеуі бар. Мекке – Адам Ата
мен Һауа ... өмір ... ... Бұл ... жерде Ибраһим пайғамбар мен
Исмайыл пайғамбар ... ... ... ...... ... – л – лаһу ғалейһи уә - сәлләм) кіндік қаны ... жер. ... ... ... мына шарттарды орындай алатынына көзі жетуі керек:
Ақыл есі дұрыс болуы керек, мәжнүн адамға қажылыққа ... ... ... ... Егерде кішкентай бала кезінде ата – аналарымен
қажыда болса, есейгенде қажылыққа бару міндет.
Қажыға барып ... бала – ... ... ... ... керек
және қажылық жасауға шамасы жетуін сезу керек.
Бар жасаған қиянаттарын ... ... өзін ... ... ... ... ... өкінбейді. Қажылыққа баратын да,
жұмсалатын да ақша адал жолмен табылған болуы керек. Жиналған ... ... ... - ... ... ... барып қайтуға мұсылман адамның шама - шарқы жететінін үш
жағдаймен ... ... жол ... ... әдет – ... орындауға
төзімді болуы керек .
2. Жол амандығы, яғни ... ... ... ... қаупі, ұры
қарақшылар болмауы керек. Егер ондай ...... ... ... бас ... күнаға жатпайды. Алайда, мұсылман қауіп – қатерге ... ... ... оның ... ... ... - Қажыға көліктің кез – келген түрі арқылы (машина, поезд, кеме,
ұшақ, ат, түйе және т.б.) ... жаяу да ... ... жайлы айтқанда Әл – Мәсжид әл - Харам ... ... ... айта ... жөн. ... ... ... «кааба» деген сөзінен
шыққан. Ол тік төрт бұрыш ... ... ... ... қара ... кисва жауып тұрады. Онда құран сүрелері алтыннан тігіліп ,
жазылған. Ең бірінші қара ... ... ... ... ... Адам
ата соққан. Басында қасиетті қара тас ақ болған және ол арқылы джаннаны (
рай ) көруге болатын. ... келе ... ... ол ... ... ... топан су басуы кезінде қағба қираған болатын. Бірақ оны ... ... ... оны ... соқтырды. Уақыт өте Мұхаммед пайғамбар
қасиетті Қағбаның жерінен дінсіздерді қуып , оны ... ... ... ... ... ... ... Қағбаға қолын тигізу оның бір салт –
дәстүрі.
2. 2. Қажылық дегеніміз бірнеше әдет – ғұрыптардан, діни ... ... ... ислам қазығы:
Ихрам.
Ихрам – қажылық кезінде қасиетті жерге аяқ басып, ақ киім ... ... ақ ... ... деп атайды. Ол екі кесек ақ ... Ол мата ... ... ... ... кезі деп Шәууәл айының
басынан зу – л – ... ... ... жұлдызына дейінгі аралықты айтамыз.
Осы мезгілде қасиетті жер деп Ихрам хал – ... ... ... ... ұшақпен келетін қажылар Жіддә қаласынан Ихрам хал күйіне түссе, ... ... ... қажылар Қызыл теңіз жағалауындағы Рабиғ деген шағын
қаладан Ихрам ... ... Ал ... ... ... ... пайғамбардың ( салла – л – лаһу ғалейһи уә ... ) ... ... ... ... 464 ... ... орналасқан Зу – л –
Халифа ауылынан ихрам хал – күйіне түседі. Сонымен ихрам хал күйі ... ... ... сөз түспейтін , нәпсіқұмар , күнәға ... ... ... дауға қалған , ел арасында дау – ... ... , ... адам ... хал – ... түсе алмайды. Ихрам хал ... ... ... ... баруға ниет қылады , ...... , не ... , ... , шат ... , ... алып , ... аяқ толық жуады. Осы шарттарды орындап болғасын қажы ... ... ... аллаһумма хәжжән " ( О , Алла ! Міне мен ... ... . ... екі ... ақ ... тұратын ақ киім – ихрамды жалаңаш денесіне киеді
: біреуін беліне орайды , екіншісін сол жақтан асырып , кеудесі мен ... . ... ... қажы екі ... ... " Сүннет әл – ... ... ... ... хал – күйі ... ... мына қағидаларды қатал
ұстайды :
Ихрамнан ... киім ... ... ... , әтір ... , май ... тақия кимейді , беті ашық болады.
Сақал мұртын , шашын , тырнағын алмайды. Шашын тарауға , ... ... мен ... ... , жәндікті өлтірмейді.
Жыныстық қатынасқа түспейді. Сүйісуге , құмарлық сезімін ... ... , ... ... , ... , ... түсіруге
тыйым салынады.
Ихрам хал – күйі ... қажы осы ... ... ... ... қажы ... осы ... біреуін бұзса , онда ол ... үш ... ... ... ... : үш күн ... ... , не
алты мүсәпірді тамақтандырады , не қой сояды. Ал егер ихрам кезінде ... ... ... , онда оның ... қаза ... ... хал –
күйіне түскеннің бір белгісі – тәлбия айту. Тәлбия мына сөздерден тұрады :
" Ләббәйкә аллаһумму ләббәйкә
Ләббәйкә лә шәринә ләкә ... - л – хәмд уа –н – ... ләкә уә - л – ... ... ләкә ". Қажы дос – жарандарын кездестіргенде , ... , ... ... ... , не ... ... көтерілгенде ,
отырғанда , тұрғанда , әрбір намаздан кейн ... ... ... ... ... адам ... хал ... түсіп , Мекке мүкәррәмә шаһарына келеді.
Мекеде Ислам дінінің ең ... ... - әл – ... әл ... ( қасиетті
мешіт ) бар. Сөйтіп , ... хал – ... ... қажы ... ... ... бірден әл – Мәсжид әл – ... бет ... Қажы әл ... әл – ... " Әс – ... " ... арқылы оң аяғымен кіріп ... дәл ... әл – ... ... , екі қолды көтеріп былай
дейді :
" Аллахумма зид һәзә - л – Бәйтә тәмрифән уә ... уә ... ... Уз зид мән ... уә ... ... ... уә иғтәмәғәһу
тәжрифән уа тағзыман уә мәһәбәтән уә ... ". Қажы осы ... ... әл – ... ... ... тауафты бастайды.
Тауаф.
Тауаф – қажылықтың негізгі бөлігінің бірі. Ол әл – Қағбаны жеті ... салт ... ...... " айналу " деген сөзі. Қажылықтың
кезінде қажы бұл әдет – ғұрыпты үш рет ... ... ... ...... әл – ... , ал қажы ... , Меккемен қоштасып
елге қайтар кезде орындайтынды тауаф әл – уадағ дейді.
Тауаф әл – құдымның негізгі ... - әл – ... әл – ... мен әл ... ... беру , ... оны кейде " тауаф әттәхил " (" сәләм беру
тауафы ") деп те аталады. Сонымен ... әл – ... ... қара тасты
сүюден , яғни тақбилден басталады. Ал егер қажылардың ... Қара ... ... ... , онда Қара ... қарап , алақандарды тигізуге ишарат
қылып , сосын ... ... ... , оны истіләм дейді. Одан кейін
былай деп айтады :
" Бис – исми – л – лаһи уа ... ... ... ... бикә уа ... би – ... ,
Уә уәфә - ән би – аһ дикә уә иттиһә - ан ли –суннәби
Нәбий икә ... – л – лаһу ... уә ... ". Қара ... сую ... рәсімі аяқталған соң , соның жанынан әл – ... ... ... Әл – ... ... ... қарсы айналады. Қара тас тауаф
жасаушының сол жағында болады. Бір айналыс Қара ... ... , ... ... Әрбір айналымда әл – Қағбаның Иемен бұрышына келгенде ,
ол бұрышқа қолды ... , оны ... , не ... ... Қара ... ... ... , тақбил жасауға иларат қылады. Алғашқы үш айналысты тез
жүру керек , бірақ жүгіруге болмайды. Мұндай шапшаң ... ... ... ... жай ... ... кезінде қажы былай дейді :
" Сүбһәнә - л – ла
Уә - л – хәмдү ли – л – ... лә ... иллә - л – ... ... ... лә ... уә лә қууәтә иллә ил – л – ла ". ... ... ... Алла тағалаға дұға айтып , жүрегіндегі ең қалаулы сөздерін арнайды.
Сөйтіп , әл – Қағбаны жеті рет айналған соң қажы ... ... , оның ... екі ... тұратын намаз оқиды. Бірінші рәкәттан
Құран Кәрімдегі " Кәпірлер " сүресін , ... ... " ... " ... қажы ... ... ... , не әл – Мәсжид әл – Хәрәмнің
барлық ... ... ... ( зәмзәм суы құйылған ыдыс ) ... ... , ... Алла ... ... ... , зәмзәм суын ішеді.
Зәмзәм құдығы.
Зәмзәм құдығын Зәмзәм бұлағы деп те атайды. Зәмзәм құдығының одан да
басқа теңеулері бар : Алла ... иман ... ең игі ... суын ... оны " ... " дейді , таңдаулы мұсылмандар Зәмзәм
суынан нәр ... оны " ... " ... , ... суы ... сарақ
болғандықтан оны " маднуна " дейді. Зәмзәм суын ішіп болғасын қажы ... әл – ... ... ... ...... ... Ол екі
қолын көтеріп әл – Қағбаның ... ... ... мен ... ... , сүбхана Алла тағалаға жан сырын , мұң – мұқтажын айтып ,
көзіне жас алуға болады. Бұл ... қажы ... ... дұға айтса , жаратқан
иеміз қабыл алады. Содан кейін қажы әл – Мәсжид әл – ... ... ... тағы бір әдет – ғұрпы – Сағиды орындайды.
Сағи.
Сағи – арабтың " жүгіру " деген ... Сағи – ас – Сафа мен әл – ... ... араында жеті рет жүгіретін діни жора. Қажы ... ... ... ... , су ... ... пайғамбардың әйелі Һатар мен
баласы Исмайлдың құрметіне орындайды.
Иәуму – т – Тәруия.
Зу – л – хиджжа айының 8 – ... ... – т – ... деп ... сөз ... " шөл қандыратын күн " деген ... ... Бұл ... ... ... ... барып , сол жерде түнейді. Мина Мекке ... ... ... ... ... жағында Гар Хира дейтін жер бар
, онда Мұхаммед пайғамбарымызға ( ... – л – лаһу ... уә ... ... ... ... сүресі түскен екен.
Рәми– л – Жамрат.
Рәми – л – Жамрат – тас лақтыру салты. ... үш тас ... бар , ... ... деп ... Үш ... өз аты бар : әл – ... әл –
Кубрә ( Үлкен жамрат ) , әл – ... әл – уста ( ... ... ) және әл –
жамрат әл – ақаба ( соңғы жамрат ). ... ... қажы әл – ... әл –
ақабаға жеті тас лақтырады. Тас бұршақтың дәніндей , аса ірі болмауы керек.
Тастың орнына ештеңе лақтыруға ... Әр ... ... сайын " Аллаһу
әкбәр " деп ... ... Рәми – л – ... ... ... ... соң ,
қажы Меккеге қайтып оралып , тауаф әл – ифада әдет – ... ... әл – ... алғашқы тауаф әл – құдым сияқты қасиетті Қағбаны жеті рет
айналатын діни жора. Тауаф әл – ... ... ... , қажы ... ... Міне , осы кезде Құрбан Айт басталады. Сондықтан зу – л –
хижжа айының 10 – шы ... " ... – н – нахр " ( ... ... ... деп ... айт.
Құрбан айты – мұсылмандардың ең үлкен мейрамы. ... ... ... " ғиду – л – адха " ... " әл – ғиду – л – ... " ( үлкен
мейрам ) десе , Ораза ... " әл – ғиду – с – ... " ( кіші ... ... ... ... мал қой , не сиыр , не түйе болуы мүмкін. Егер
құрбандыққа шалынатын ... ... ... ... ... , онда ол ... үш күн ораза ұстайды , сосын елге қайтқасын тағы да жеті күн ораза
ұстап жалғастырады , ... алты ... ... Құрбандық
шалатын қажы құбыла жаққа қарап : " Салам ала – н – нәби " дұғасын оқиды.
Пайғамбарға ... ... оқып ... , қажы ... Алла тағаладан
құрбандыққа шалынатын малды қабыл алуын сұрайды. ... ... ... етін ... – мүсәпірлерге үлестіріп береді. Құрбан
айтынан кейін қажылар ихрам хал – күйінен шығады. Олар шаштарын алады , ... ... ... ... ... барлық іс - әрекеттер қайтадан
рұқсат етіледі.
2.3. Қажылықта жүргенде қажы мына ... ... ... – ші. ... биліктің өкілдеріне орын бөлгенде , санақ
жүргізгенде көмек ... ( ... ) ... Тексеру орындарында
қажы өзіне көрсетілген қызмет үшін төлеген екі квитанциясын және ... үшін ... ... ... ... – ші . Елге кіру ... ... кейін қажы өз куәлігін бюро
өкіліне тапсыруы керек , бұл ... ... мен ... кіру ... – ші . Әуа ... ... теңіз жолдарымен келген қажы ,
жергілікті бақылау мекемелеріне өзінің куәлігі мен қоса ... ... ... ... . Бұл қажының Мекке мен Медина қаларына кіру үшін ... ... үшін ... ... ... ... ... куәліктерін және
өзге құжаттарын алуы қиын жерге салып ... , бұл ... беру ... ... ... – ші . Егер қажет болса Сауд Арабиясының қажылықты ұйымдастыратын
министірлігіне ... ... , бұл ... ... әр ... ... ... әрі тез шешуге мүмкіндік береді.
5 – ші . Қажы қасиетті жерлерге ( ... , ... , Мина ) ... ғана ... Бұл оның жеке ... ... ету үшін ,
қажылықтың әдет – ғұрыптарын орындауды жеңілдетеді.
6 – шы . Қажы қасиетті жерлерді қадір тұтып , ... ... ... сай ... ... Қажы Сауыд Арабияның заңдарын бұзбауы керек . ... ... ... ... , тазалықты сақтауға міндетті.
7 – ші . Қасиетті Мекке , ... және ... ... ... ... жол ... ... сақтау керек.
8 - ші . Егер қажы сары лихорадқа ... кең ... ... ... ... өзінің осы ауруға қарсы дүние жүзілік медициналық стандарттарға ... ... ... ... болуы керек. Өзге де ауруларға байланысты
қажының жоғарыда айтылғандай құжаттары болуы керек. Егерде қажыда мұндай
құжаттар ... ... ... ... ... салынады.
9 –шы . Қажы кез – келген уақытта өзімен ... ... ... ... ететін құжатын өзімен бірге ұстауы керек.
10 – шы . Кез арудың белгісінде қажы ... ... ... ... – шы. ... ... қажыға ұнамай қалса , не көңілінен шықпаса ол
жергілікті қажылық ұйымдастыру ... ... өз ... ... болса. Егер қажет болса келесі телефондар арқылы хабарласса болады :
- Мекке ауданының әмірлігі: 5749582( ... ) , 6530000 ( ... )
- ... ... ... 8260433 ( Медина )
- Джидда әуежайының арыздар басқармасы: 6858212 ( Джидда )
- Қажылық министірлігнің басқармасы: 6665043 ( ... )
- ... ... 5423022 ( ... )
- Джидданың басқармасы: 6470055
- Меккенің басқармасы: 5434618
- Мединаның басқармасы: 8263131
- ... ... ... 5451444, ... ... арыздар басқармасы: 5562226
- Минаның арыздар басқармасы: 5562271
- Қажылық жүргізудің бас жауапкершісі: 5431137
Әр қажы төлемақы қағазын ... ... ... ... қағазында әр қажының аты мен реттік саны болуы керек.
- Төлемақы қағазын әр қажы өзі толтыру ... ... ... ... ақша саны мен күні ... ... ... кезінде сауд риалдарын төлеу керек.
Қорытынды.
Ислам діні ... ең ... ... бірі ... ... ... ... барлық құрлықтарына тараған. Исламның
жүрегі болып бүкіл шығыс (қиыр шығыстан басқасы) Үнді түбегінің солтүстігі,
оңтүстік Азия мен ... ... ... және солтүстік Африка табылады.
Қазіргі уақытта бірнеше ғасыр бойы ... ... ... бұрын болмаған
қарқынмен дамып келеді.
Алайда көптеген мұсылман діннің жауларына бұндай қарқынды даму ұнамай
отыр. Олар ... ... , ... ... ... сын айтып , оның таза атына
кір келтіргісі келеді. Көп оқыған ,білімді , көзі ашық ... ... ... ең таза , ең ... және ... да ... ... діні емес екендігі түсінікті болады . Ал Исламды жан – ... мен ... ... ... қарсы жүргізген саясты екені
мәлім . Бұл әрекеттер қазіргі уақытта ... ... мен ... ... ... ... , өсіп , таралып келе жатқан Ислам дінінің алдына
бөгет қоюдың сәтсіз жолы болып ... Олар өз қара ... ... ... Мұсылман әлмінің сыртында Исламның дәрежесін түсіру , оған
деген өз азаматтарының жиркеніштігін тудыру , ... ... ... беті
бұрылмауы үшін істеп отыр. Онысымен ... олар ... ... ... атап ... Егер дұрыстап қараса христиан және өзге ... ... ... ... ... бағыт ұстанатын секталардан көп
болмаса , аз емес. Бірақ оларды мысалы Христиандық жанкештілік ЭТА ұйымы ,
немесе ... ... Ира ... деп ... , ал ... фундаменталистік бағыт ұстанатын ұйым пайда болса оған ... ... ... ... ... ... ... , бұл әрекеттері дүние
жүзіндегі бүкіл адамзаттың бұл дінге деген қызығушылығын кемітпей керісінше
одан сайын арттыра түсті.
Қазіргі ... ... ... Ислам дінін ұстанатын адамдардың саны
біржарым миллиард адамнан асып жығылады. Мұсылман қауымдары бүкіл ... бар. ... ... ... ұстанатын адамдар саны аз емес. Ислам
әсіресе Балқан түбегінде кең өріспен дамып ... СССР ... ... ... ... ... Орта Азия, Еділ бойы, Солтүстік
кавказда Ислам өте тез ... ... ... ... 21 % - і ... ... Өз кезінде Георг Вильгельм Фридрих ... ... ... ... ... ... кеткен деп айтты. Шын мәнінде жақын
арада мұндай мұсылмандық ... ... деп ... жоқ ... ... ... қазіргідей дүние жүзілік қоғамға дамуына өз ... ... ... 1980 ... дүние жүзіндегі халықтың 18 %-і мұсылман болатын. Ал
2000 жылы ... ... ... 25 %-і мұсылман болды. ... ... 25 ... ... ... ... ... 35-40 %-і
мұсылман болады. Әр жыл сайын дүние жүзіндегі мұсылмандар саны 23 – ... ... ... ... Бұл ... ... мұсылман
елдеріндегі жоғарғы туу көрсеткіші мен ... ... ... ... дінін қабылдауы мен байланысты. Әсіресе оңтүстік Африка, солтүстік,
оңтүстік Америка мен Европада көптеген адамдар Ислам ... ... ... өте ... байланысты. Кезінде Исламның негізгі мекені
Африка мен Азия болса , қазіргі ... ... ... ... ... ... Ислам әлемі қазіргі уақытта Европаның, Американың, Ресейдің ауқымды
территориясын алып жатыр. Екінші ... ... ... аяқталғаннан кейін
батысқа Түркия, Алжир және басқа да солтүстік Африка, ... Азия ... ... ... ), ... ...... Азия мен тропиктік
Африкадағы мұсылман елдерінен көптеген мұсылмандар ... ... ... ... ... ... бірнеше миллионнан асып түседі. Шығыстың
территориясынан Ислам тек демографиялық емес, саяси жағынан да босап шықты.
Ислам ... ... ... ... ең ... ... ұйым )
соңғы съезінде оңтүстік Америкадан екі мемлекет ( ... ... ... бір ... ( Албания ) қатысты. Дүние жүзінде мұсылмандық
демографиялық ареалы жылдам қарқынмен үлкейіп ... 20 – ... ... ... ( 1 600 ... ) ... 200 – 210 милионы ғана
мұсылмандар болған 20 – ... 90 ... ... саны 800 –
950 милион арасында болды. Ал 2000 жылы ... саны 1,1 – ... ... Ең ... зерттеудің нәтижесінде мұсылмандардың саны 1,5
мллиардтан асқаны белгілі. Қазіргі уақытта дүние жүзінің халқының 25 % ... яғни ... әр ... ... ... ... ... ең үлкен мұсылман қауымы Индонезияда ( 300 миллионнан аса ... ( 214 ... ), ... ( 200 ... ), ... ( 115 ... ... ( 100 миллион ), Қытай ( 90 миллионға жуық ).
Атақты ғалым Д. ... және Т. ... ... бойынша дүние
жүзіндегі мұсылмандар саны 2000 жылы 1188 миллион болған. Олар ... ... ( 6060 ... ) 20 % - і ... Христиандар саны 2 миллиард,
яғни дүние жүзі халқының 30 % - і ... ... ... ... саны ... ... ал 2025 христиандардың үлесі 30 ... 25 %-ке ... Ал , ... саны 30 % - тен асады.Ал тағы 25 жыл
өткеннен ... ... діні ... ... ең ... дін болмақ. Соған қоса
дүние жүзінде индустар ( 200 млн. – 800 млн -ға ... ) және ... ... млн. – 360 млн. ға өскен ) тез өсті. Дүние ... ... ... саны ... мен Араб ... өте тез ... , егер оған
батыс , оңтүстік , орталық Азиядағы ... ... ... қоссақ
, бүкіл Африка мен Евразияның көп бөлігін алып ... , ... 2,3 – ... ... асып түсетін ұлан – ғайыр Ислам өркениетін елестетуге болады.
Ал енді ... бері ... ... ... , СССР ... ... ... Исламның қайта өрлеуін бастан кешіп жатқан
Қазақстандағы мұсылман ... ... ... ... кетсек. Совет
империясы құлағаннан кейін , ... ... ... , ... ... Мұсылмандық ұйымдардың өз белсенділігін ... ... қоса дін ... өмірінің көптеген құрылымдарына әсері
күшейе түсті . Совет заманында жасырын өмір ... ... , ... кейін қарқынды дами ... , ... ... ... ... орнын тапты. Ол Орталық Азиядағы басты дінге қайта айналды.
Көптеген Орталық ... ... үшін ... тәуелсіздігінің бір
белгісіне айналды. Соған қоса ... ... ... этностардың
өзіндік ерекшелігі ретінде қарастырылды. Бірақ ... ... ... ... халқының бұрын жоғалтқан ата – баба дініне деген қызығушылығы ояна
бастады.
Қазіргі ... ... ... ... , ... халқының 75
% - ін құрайды , саны 11 миллиона асып түседі . ... ... ... оңтүстігінде орналасқан , сол себебті Ислам ең ... ... ... ... қазіргі уақытта Қазақстанның
солтүстігінде Исламның қай ... ... ... ... тәуелсіздік
алғаннан кейін мешіттер соғу кең етек алды. Мысалы 1990 жылы бүкіл елде 63
мешіт болса , 2000 жылы 5000 – ға жуық ... ... ... ... ... ... халқының мемлекет болып , этнос ... ... орны ... ... Ислам өркениетіне кіру туралы әңгімелер бос сөз ... , ... ... бұл ... сан ... бой бөлінбес
бөлшегі болған , болады » - деген сөзінде Қазақстан президенті Қазақстанның
шын ... ... ... екенін мойындады.. Және президент өз
политикасында « ... ... » ... айтты. 1995 жылы
желтоқсанда Қазақстан « Ислам елдерінің конференциясы » толық мүше ... діні ... ... дами ... , діни – ... туризмінде
жұмыс атқаратын туристік компанияларды да осы қарқынмен дамытады. Және
ескеретін жәйт ол , ... ... ... әлемінің жұрты қадір тұтып
, сыйлайтын , құрмейттейтін ұлы ғұламалардың мазарлары ( Қожа ... ... , ... ... және тағы ... ) , мұсылмандар қасиет
тұтатын ... ... ( ... ... ... Түкістанды екінші
Меккесі деп те атайды ) ... ... Сол ... ... ... ... ... Қазақстанда діни туризмнің даму
перспективасы орасан зор . Ал , ... ... ... ... ... ... орнын , мемлекет ... ... ... ... ... табыс құрайтынын ескерсек ... ... ... одан да ... ... ... ... соңғы статистикалық ... ... ... ... келе , ... ... , Ислам
дінінің болашағы орасан зор ... ... ... ... ... дүниежүзінде және Қазақстанда дамуы бізді мерейімізді асқақтата
түседі.
Қолданылған ... ... » ... Лама Шариф . Алматы. Қазақстан.
Энциклопедия « ... » Бас – ... ... 1995 ... ... на ... ... » Москва. Ин. – т востоковедения.
Крафт. 2004 год.
« Введения в ... ... ... »
Эззати А. Аль – Худа. 2003 год.
« Ислам діні ». Бегалиев Б. Қызыл Орда. 1927 жыл.
« Ислам в Казахстане : ... и ... ... ... ... ... » . Корбенко Ив. Москва. Аст – Пресс книга.
2005 год.
« Хаджж : Путеводитель паломника в ... дом ... » ... «
Панорама ».
« Ислам на современном востоке » Мин. – т востоковедения . ... ... ... ... ». Христов Т. Тодорович. М . Акададемия . 2003
год .
« ... ... ... » ... Арт. 1995 год.

Пән: Дін
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 25 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
VI-XII Көшпенділер мәдениеті200 бет
«М.Сералин шығармашылығы»4 бет
Ислам діні16 бет
Исламдағы әдеп82 бет
Сурогаттық аналық7 бет
Шәкәрім және шығыс әдебиеті12 бет
Құранда аты аталған өсімдіктер63 бет
Әл-Фарабидің шығармашылығындағы адам және қоғам8 бет
Діни экстремизм11 бет
Каспий теңізі туралы10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь