Экономикалық ұғымдар

1. Қазақстандағы ақша нарығының құрылымы.
2. БҚН.ң құрамы.
3. Жинақтаушы зейнетақы қорының зейнетақы активтерін басқару.
4. Депозиттерге кепілдік беру жүйесінің қызмет ету ерекшеліктері.
5. Қаржы нарығы мен қаржылық ұйымдарды мемлекеттік реттеудің және қадағалаудың мақсаттары, принцептері мен міндеттері.
6. Валюталық саясаттың мәні мен құралдары.
7. Сақтандыру нарығының құралдары.
8. Ипотекалық несиені кепілдендіру жүйесі
9. Зейнетақы нарығының мәні мен қатысушылары.
10. Төлем тапсырмасы және төлем.талап тапсырмасымен есеп айырысу.
11. Депозиттерге кепілдік беру жүйесіне төленетін жарналардың түрлері
12. Бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушылары.
13.Талап етуге дейінгі депозиттердің мәні мен ерекшелігі.
14. Бағалы қағаздың мәні мен түрлері
15. Қаржы нарығын реттеудің мәні мен түрлері
16. Депозит нарығының экономикалық мәні мен рөлі
17. Несиелік серіктестіктің мәні мен атқаратын қызметтері
18. Қазақстандағы қаржы нарығының құрылымы
19. Қаржы нарығын реттеу және қадағалау агенттігінің қаржы нарығы қызметінің негізгі бағыттары
20. Жай және артықшылығы бар акциялар
23. Банкаралық есеп айырысуды ұйымдастыру
24. Жинақтаушы зейнетақы қорларының түрлерi
25. Ақшаның мәні мен атқаратын қызметі
26. Сақтандыру нарығын мемлекеттік реттеу және қадағалау ерекшеліктері.
27. Пластикалық карточкалармен есеп айырысу
28. Қазақстандағы депозит нарығының құрылымы.
29. Cақтандыру нарығының қатысушылары.
30. Банктің несиенің түрлері.
31. Сақтандыру ұйымдарының мәні мен қызмет ету ерекшеліктері
32. Қаржы нарығы жүйесіндегі несие нарығының рөлі
33. Сақтандырудың жіктелімі
34. Қазақстандағы зейнетақы нарығының қалыптасуы
35. Валюта нарығының қатысушылары
36. Валюталық саясат және ҚР.дағы валюталық реттеу
37. Туынды бағалы қағаздардың мәні мен түрлері
38. Валюта нарығының қызметін ұйымдастыру
39. Валюта нарығының мәні мен қатысушылары
40. Сақтандыру нарығының құрылымы.
41. Сақтандыру нарығының мәні мен атқаратын қызметтері.
42. Валюта нарығының құралдары.
43.Банк қызметін реттеу ж\е қадағалау ерекшеліктері.
44.Қаржы нарығының экономикалық мәні мен атқаратын қызметтері.
45. Валюталық бағамның мәні мен түрлері
46. Облигацияның мәні мен түрлері
47. Мерзімді депозиттердің мәні мен ерекшелігі.
48. Ақша нарығының төлем құралдары.
49.Жинақтаушы зейнетақы қорларының қызмет ету ерекшеліктері.
50. Вексельдің мәні мен түрлері.
51. Несиелік серіктестіктің мәні мен атқаратын қызметтері.
52. Мемлекеттік бағалы қағаздың мәні мен түрлері.
53. Валюталық операцияның жіктелінуі.
54. Ерікті ж/е міндетті сақтандырудың мәні мен түрлері.
55. қазақстандағы несие нарығының қызмет ету ерекшеліктері.
56.қазақстандағы несие нарығының құрылымы.
57. Ерікті сақтандырудың мәні мен түрлері
58. Қаржы нарығындағы депозит нарығының ролі.
59. Банктік сертификаттың рөлі.
60.Қаржы нарығындағы зейнетақы нарығының ролі.
61.Қазақстанның қаржы нарығын мемлекеттік реттеу.
62. Несие нарығының мәні.
63. Бағалы қағаздар нарығын мемлекеттік реттеу.
64. Қолма.қолсыз есеп айырысу қағидалары.
65. Қаржылық делдалдар мен қаржылық делдалдық.
66. Чектермен есеп айырысу.
67. Несиенің экономиканың мәні мен формалары.
68. Несие нарығының мәні мен қатысушылары.
69. Сақтандыру ұйымының сақтандыру нарығындағы атқаратын қызмет түрлері
70. Депозиттік ж/е жинақ сертификаттарының мәні мен түрлері.
71. Сақтандыру қызметі туралы заңнаманы бұзғаны үшін қолданылатын шектеулі ықпал ету шаралары
72. Зейнетақы нарығының құрылымы.
73. Несие нарығы механизм.
74. ҚР.дағы дипозиттері кепілендіру қорының қызметі.
75. Туынды бағалы қағаздар ұғымы.
76.Қазақстан нарығындағы коммерциялық банктерінің атқаратын қызметтері.
77. Қазақстандағы бағалы қағаздардың қалыптасуы.
78. Мемлекеттік бағалы қағаздардың жіктелімі.
79. валюта бағамы ж/е оған әсер етуші факторлар.
80. Бағалы қағаздар нарығының қатысушылары.(БҚН)
81. Валюталық саясат және оның формалары
82. Мемлекеттік бағалы қағаздардың жалпы сипаты.
83. Қаржы нарығының құқықтық негіздері.
84.Бағалы қағаздар нарығы объектілері мен субъектілері.
85.Қаржы нарығының қалыптасуы мен дамуы
86. Ақша нарығының қаржылық құралдары.
87.Бағалы қағаздар нарығының қызметтері.
88.Валюталық операциялар.
89.ҚР қаржы нарығының жіктелімі.
90. Ақша нарығының қаржылық құралдары
91. Ақша нарығының экономикадағы рөлі.
92. Қаржы нарығындағы несие нарығының рөлі.
93. Валюталық саясат, оның құралдары, әдістері.
94. Қаржы нарығындағы қаржылық делдалдардың рөлі.
95. Мерзімді депозиттің мәні мен түрлері.
96. Депозиттерге кепілдік беру жүйесінің мақсаты мен принциптері.
97. Несие нарығының қаржылық құралдары
Қолма қол ақшамен төлеу заңды төлем құралы болып табылатын банкнот немесе тиын түрінде жүзеге асырылады. Төлемнің бұл түрінде төлеуші басқа бір тұлғаның алдында өз міндеттемесін орындау үшін банкнотты немесе тиынды нақты табыстауды жүзеге асырады. Чектермен есеп айырысу жол, есеп айырысу және басқа да чектердің чек ұстаушыға өз шотынан белгілі бір соманы банктің төлеуін бұйыратын төлеушінің жазбаша өкімінің көмегімен жүзеге асырылады.
Экономиканың ақша-несиелік реттеуіндегі вексельдер сатылатын және сатып алынатын нарықтың рөлі ерекше. Оның маңызы-экономикада ақша ағымын бірқалыпты етуінде жатыр.
Қазақстанда жаңа технологияның енуіне байланысты тағы бір құралды- төлемді жүзеге асыруға, ақшаны қолма қол алуға, валютаны айырбастауға, эмитентпен және оның жағдайымен анықталатын басқа да операцияларды орындауға мүмкіндік беретін ақпараттарды қамтитын құрылғылар мен электрондық терминалдар арқылы ақшаға қол жеткізудің құралы ретінде төлем карточкаларын пайдаланудың, қолданудың мүмкіндігі туады.
        
        1.  Қазақстандағы  ақша  нарығының  құрылымы.Ақша  нарығының  қолда   бар
құралдарына қарай және ... ... ... ... ... оның ... сегменттерін бөліп көрсетуге болады.
2.
Қолма қол ақшамен төлеу ... ... ... ... ... ... ... түрінде жүзеге асырылады. Төлемнің бұл түрінде төлеуші басқа бір
тұлғаның алдында өз ... ... үшін ... ... ... ... жүзеге асырады. Чектермен есеп айырысу жол, есеп айырысу
және басқа да чектердің чек ұстаушыға өз шотынан белгілі бір ... ... ... төлеушінің жазбаша өкімінің көмегімен жүзеге асырылады.
Экономиканың ақша-несиелік реттеуіндегі вексельдер сатылатын және ... ... рөлі ... Оның ... ақша ... етуінде жатыр.
Қазақстанда жаңа технологияның енуіне байланысты тағы бір құралды- төлемді
жүзеге асыруға, ақшаны қолма қол алуға, валютаны ... ... оның ... анықталатын басқа да операцияларды орындауға мүмкіндік
беретін ақпараттарды қамтитын құрылғылар мен электрондық ... ... қол ... құралы ретінде төлем карточкаларын пайдаланудың,
қолданудың мүмкіндігі туады.
2.Бағалы қағаздар нарығының ... ... ... (акционердің) акционерлік қоғамға түскен
пайданың бір бөлігін дивидендтер ... алу ... оның ... ж/е
мүліктің бір бөлігін акционерлік қоғам таратылғаннан кейін де ... ... ... бағалы қағаз. Қазақстан Республикасының
заңдарына сәйкес ... ... ... формадағы атаулы
акцияны ғана шығара алады. Ал ... ... ... Қазақстанда
оның 2 түрі бар: дауыс құқығы болмайтын, ең аз ... ... ... ие ... ж/е ... ... бар, ең аз шамадағы
дивидендтердің нақты мөлшеріне ие акциялар. Облигация- бұл оны, ... н/е ... ... эквивалентті шығаратын тұлғадан осыларды өз
иесінің алу құқығын куәландыратын бағалы қағаз. Облигация –бұл ... ... ... құжат, ол оның активтеріне қарсы қойылады.
Оның ... ... ... ... капитал болмайды.
Облигацияны шығару- капитал қарызының бір ... ... ... белгіленген бағасы б/ша келешекте ... ж/е ... ... ... ... ... ... білдіретін
туынды бағалы қағаз. Опцион- келешекте қандайда бір активті тікелей бағасы
бойынша сатып алуға н/е ... ... ... ... ... ... ... жергілікті нарыққа депозиттелген негізгі ... ... ... ... ... жергілікті нарыққа қатысы жоқ
адам бағалы қағаздың иесі болады, яғни бағалы қағаз шетелдерде ... ... ... ... ... ... ... басқару. Жинақтаушы
зейнетақы қор- бұл ҚР ... ... ... ... ... және ... төлеу бойынша қызметті, сондай-ақ зейнетақы активтерін
инвестициялық басқаруды жүзеге асыратын заңды ... ... ... ... ... жарнасын шоғырландырып, оларды әр түрлі
бағалы қағаздарға орналастыру тарқылы ... ... ... Олар ... жинақтаушы зейнетақы қорына ... емес ... ... ... бөлінеді. Зейнетақы активтерін
алғашқыда ЗАБК (зейнетақы активтерін басқару компаниясы) ... ЖЗҚ ... ... ... ... ... ЗАБҚ үш ... ішінде оларды әр түрлі бағалы қағаздарға орналастыруға
міндетті. ҚР-ғы 1998-2003ж.аралы5ында міндетті және ... ... ... жалпы соммасы 21604 млн тг ... ... ... асырған. 2000ж қорытындысы бойынша Қ-да таза зейнетақы
активтерінің жиынтық мөлшері ЖІӨ-ң 4,3% құрап, 112,65 млрд тг ... ж ... ... ортасында ЖЗҚ-ң зейнетақы активтерінің мөлшері 1 млрд
АҚШ долларынан асты. ЖЗҚ өз ... ... ... ... ... ... үшін комиссиялық сыйақы алады және зейнетақы келісімшартының
шарттарына сәйкес басқадай құқықтарды жүзеге асырады, ... ... ... жүзеге асыратын үйымдармен келісімшартка ... ... ... зейнетақы активтерiн ... ... ... ... ... ... қорларының
зейнетақы активтерiн инвестициялық басқаруды жүзеге асыратын ұйым заңды
тұлға, бағалы қағаздар ... ... ... болып табылады және
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... нысанында құрылады. Зейнетақы активтерін инвестициялық басқаруды
жүзеге асыратын ұйымның төлем ... мен ... ... ... ету үшін ... міндетті пруденциалдық нормативтер
белгіленеді. Пруденциалдық нормативтердің тізбесін, олардың нормативтік
мәндері мен ... ... ... ... ... ... оны ... ету мерзімдерін уәкілетті ... ... ... ... ... ... мүлiктi сенiмдi басқару туралы шарттың
ережелерi қолданылады. Зейнетақы активтерін инвестициялық басқаруды ... ... ... ... ... ... ... зейнетақы
қорларымен олардың зейнетақы активтерін инвестициялық басқаруға шарт
жасасуға құқығы жоқ.
4.Депозиттерге ... беру ... ... ету ... 1999 ... ... ... жүйесі ҚР сы баек ... ... ... ... ... ... ... беруді жүзеге асратын ұйым ... ... ... ... ж/е өз ... ... ҚРның өзге де нормативтік құқықтық
актілерінің ж/е жарғының негізінде жүзеге асыратын, коммерциялық емес ұйым
б/т. Жеке ... ... ... беру ... ... ҚРның
Ұлттық Банкі б/т, жағылық капиталы 1 млрд теңгені ... ... ... беру жүйесінің одан арғы дамуы өтеу нысанын ... ... ... ... депозит/р түрлерін кеңейту, жүйенің
қызмет ету тәуекелдерін төмендету ... -ең ... ... ... ... ... кепілдік беру жүйесінің мақсаты-
қаржы жүйесінің тұрақтылығын қамтамасыз ету. Соның ішінде қатысушы банк
мәжбүрлеп ... ... ... төлемді өтеу арқ.банк жүйесіне
сенімді қолдау б/т. ... ... беру ... ... ... ... депозиттерге 2008 жылғы 24 қазаннан бастап 2010
жылғы 1 қаңтарға дейінгі ... ... ... ... ... ... ұйым ... тұлғаларға кепілдік беретін депозиттер
бойынша кепілдікті орнын толтыру ... ... ... ... ... бойынша есептелмеген сыйақысыз, бірақ 5 (бес) миллион ... ... ... ... мен ... ұйымдарды мемлекеттік ... ... ... ... мен ... ... нарығын реттеу
деп қатысушылардың қызмет көрсету ... ... ... ... ... ... осы қызметтерге өкілетті ұйымдар ... ол/ң ... ... ... ... ... қатынастарды айтады. Қ/ы нар/н реттудің мақсаттары: қ.н барлық
қатысушыларының ... үшін ... ... және ... ... ... ... ж/е алаяқ жеке тұлғалардан н/е ұйымдардан қорғау;
сұраныс ж/е ұсыныс нег. қаржылық құралдарға ... ж/е ашық баға ... ... ету; ... үшін ынтасы бар ж/е тәуекелге ... ... ... ... нарығын құру; қоғамдық мақсаттарға жету ү/н
нарыққа әсер ету; Жаңа ... ... ол/ң ... ... ... қағидалары: эмитенттің, инвесторлардың, кәсіби
қатысу/дың қатынас/ды реттеудегі ... ... ... ең
жоғарғы шамада ашу; бәсекелестікті қамтамасыз ету; мем/к ж/е мем/к емес
органдардың ... ... ... ... бөлу; заңды ж/е ... ... ... бөлу ж/е ... ету. ... ... ... заңды ж/е құқықтық мүдделерін бұзуға жол бермеу
шараларын жүргізу; қаржы ұйымдарының ... ... ... жүргізудің
бірдей талаптарын құру; қаржы ұйымдарының қызметтерін ... ... ... мен стандарттарының деңгейін көтеру ж/е оларға ... ... ж/е ... орындалуын қамтамасыз ету.
6. Валюталық саясаттың мәні мен құралдары. ҚР ... ... ... ... «валюталық реттеу туралы», «лицензиялау туралы», «ҚР ... ... ... мен банк ... туралы» және валюта қатынасының
жүйесіне қатысты басқа да заң ... ... ... ... ... ... белгілі бір дәрежеде шектеулі,
ал бұл тәртіптің ... ... және ... ... шараларын
мемлекеттік өкілетті органдар – ҚР Ұлттық банкі, ҚР қаржы министрлігі, ҚР
қаржы ... мен ... ... ... және ... агенттігі,
валюталық бақылау органдары жүзеге асырады. Валюталық құндылықтарды
пайдаланумен байланысты ... ... ... ... ... ... болған қоғамның қатынастардың реттелген ережелер жиынтығы
валюталық- ... ... деп ... ... қатынастардың екі кешені
бар: ішкі мемлекеттік және ... ... ... ... ... және ... ақпараттар жинау, валюталық
заңдылықтардың орындалуына бақылау жасау, заңмен көзделген санкцияларды
қолдану ... ... ... ... сәйкес, валюталық реттеу
шараларына мыналар жатады: лицензиялау, тіркеу, хабарлау. Валюталық саясат
– бұл мемлекеттің ... және ... ... мемлекеттік
стратегиясы б.т. Вал саясаттың қалыптасуы валюта бағамының ... ... ... ... реттеу бша мемлекеттің шаралары:
қаржылық, экономикалық, ... және ... ... ... ...... ... мен төлем
балансын реттеуге, ішкі несиелер динамикасын, ақша массасын, бағаны және
жиынтық сұранысты ... ... ... ... ...
мемлекеттік ұйымның не ортылық банктің шет ел валюталық сату мен сатып алу
жолымен ... ... ... әсер ету ... жүзеге асырылу формалары:
Валюталық интервенция, Валюталық резервті диверсификациялау бұл халық/ң
есеп ... ... ... ... ... мақсатында
әртүрлі валюталарды өсу ... ... ... ... ... шектеу, Валюталық бағам режимі, Девольвация ұлттық валютаның
бағамын шетел валютасына қатынасы б/ша төмендету. Револьвация ... ... ... ... ... ... Сақтандыру нарығының құралдары.Сақтандыру бұл көпфукционалды процесс.
Оның негізгі қызметтері қажетті ресурстарды қалыптастыру тәуекел жағдайында
қорғау, экономика ... ... ... ... ... б.т. Сақтандыру нарығы сақтанушы мен сақтандырушы арасына ... ... ... сақтандырудың нәтижесіне байланысты экономикалық
қарым қатынастың жиынтығын қамтиды. Сақтандыру ұйымдастыру формасы ... ... ... ... сақтандыру – бұл ұйымға арнайы
өкілеттенген мем.ң сақтанушы ретінде қатысатын ұйымдық формасы. ...... емес ... ... ... ... Бірін-бірі өзара сақтандыру – заңды және жеке ... ... ... үшін олардың арасындағы ерікті келісім негізінде
құрылған ұйым бейнеленеді. Өзара сақтандыру қоғамы өз міндеттемелері бша
өзінің мүліктеріне ... ... ... ... ... Жеке ... ... обьектісі болып адам өмірі, ... ... ... Жеке с ... ... ... табады. Мүліктік сақ/у –
обьектісі болып әр түрлі мүліктер б.т. Сақтанушылар ретінде мүлік иегерлері
ғана емес, ... ... ... ... жауапкершілікті көтере
алатын заңды және жеке ... бола ... ... сақ/у –бұл
сақтанушының қандай да бір әрекетінің не әрекетсіздігінің салдарынан ... ... ... ... ... обьект б.т. сақ.ң саласы.
Экономикалық тәуекелдіктерді сақтандыру – ... ... ... ... ... ... ... формасына қарай: Міндетті сақ/у –
заңдық актілердің талап ету күшіне сай ... ... с. ... ...
міндетті с қарағанда сақтанушы мен сақтандырушы арасындағы ерікті түрде
жасалған келісімшарт ... іске ... ... ... ... ... жүйесі. «Жылжымайтын мүлік ипотекасы
туралы » ҚР ... ... ... кепіл берушінің н/е үшінші бір тұлғаның
иелігіндегі және пайдалануында болатын кепілге салынған ... ... ... Қаз/да 2001 жылдан бастап халықаралық стандарттарды ескере
отырып жасалған ипотекалық несиелеу жүйесі енгізілген. ... ... ... АҚШ, ... ... ... тәжірибесін ескере отырып, жасалынған
тұрғын үй ипотекалық несиелеу жүйесі қызмет етуде. ... жүйе б/ша ... ... ... ... 2 ... ... I деңгейде алғашқы
тұрғын үй ипотекалық несиесін берушілер,банктер мен ... емес ... ... ... ... үй ... ... берушілерден берген
несиелері б/ша талаптарын ж/е кепіл құқықтарын сатып алуды жүзеге ... ... ... 2003 жылы 27.10 ҰБ бша ... несиеге
кепілдік беру қоры» құрылды. Бұл қордың мақсаты ипот.несие бша сыйақы
мерзімдерін ... үшін ... ... ... ... бша өз
міндеттемесін орындамағанда, ипот.тұрғын үй қарыздарының әрбір ... ... ... ... жауап береді. Бұл қор көптеген ипот.несие ... ... ... ... Егер мәміле бша ипот.несие алушы несиелік соманы
төлей алмай қалғанда қор төлеп, қорғаушы қызметін атқарады.
9. Зейнетақы нарығының мәні мен ... ... ... ... ... экономикалық жүйесінде ең серпінді дамып келе жатқан ... ... ... ... ... ... жылдар аралығында міндетті
ж/е ерікті зейнетақы жарналарының есебінен жалпы сомасы 21604 млн теңгені
құрайтын зейнетақы ... ... ... Бұл ... жылдың тиісті
кезеңімен салыстырғанда 6177 млн теңгеге өскен. 2004 ... ... ... ... айтарлықтай өзгерістер болмады. 2004 жылдың 1
наурызындағы жағдай бойынша республикада 16 жинақтаушы зейнетақы қоры жұмыс
істеген. ... ... ... ... салымшылары ең көп қорларға
мыналар жатады: «МЖЗҚ»ЖАҚ -37%, ... ... ... Ұлар Үміт 15%,
Жалпы салымшылардың санына шаққанда олардың үлесі 69%ды құрайды. 1997 жылы
20 маусымда ҚР ... ... ... ... ету туралы» Заңын
қабылдады. Зейнетақы жүйесінің І ... – бұл ... ... ету б.т. яғни ... төлейтін әлеуметтік салық есебінен
бюджет қазіргі зейнеткерге және заңнама бойынша ... ... ... ... ... ... ... жүйесінің ІІ деңгейі – бұл ... ... ету ... сүйенеді, яғни әрбір жеке тұлға
өзінің ... ... ... бөлігін зейнетақы қор шотына аударуды және
сәйкесінше зейнет жасына жеткенде заңнама бойынша бша анықталатын көлемде
зейнетақы ... ... ... зейнетақы қоры заңды тұлғаны
білдіреді және оның құрылтайшысы – мемлекет. Мемлекеттік емес ... қоры – бұл ... ... және ... ... қалыптастыру және оларды инвестициялау бойынша қызметтерді
жүзеге асыратын заңды тұлға.
10. Төлем тапсырмасы мен ... ... ... есеп ... Төлем
тапсырмасымен есеп айырысу шаруашылық жүргізуші субьектілердің арасындағы
есеп айырысуларды жүзеге асырудың ең ... ... Бұл ... ... ... ... бір ... өзінің шотынан басқа субьектінің
шотына аудару туралы тапсырмасын ... Ол ... ... ... он
күн жарамды б.т. егер банк пен шот иесі ... ... ... ... ... қаражат болғанда ғана орындауға төлеушіден қабылданады. Есеп
айырысу үлгісі:
Сатып алушы банкке төрт данада төлем ... ... банк ... ... кері ... алады.
Сатып алушыға қызмет көрсетуші банк бір дана төлем тапсырмасының негізінде
сатып ... ... ақша ... ... ... алушыға қызмет көрсететін банк сатушыға қызмет көрсететін банкке
төлем тапсырмасының екі ... және ақша ... ... ... көрсетуші банк төлем тапсырмасының екінші данасын пайдалана
отырып, ақша ... ... ... ... мен ... ... банктері өз клиенттеріне есеп айырысу шоттарынан
тиісті үзінді көшірмелерін береді.
Банкке ... ... ... бағытталатын тауар келісімшерты бойынша
жеткізілгендер құнының есеп ... және ... ... ... ... ... есеп айырысу құжаты – төлем-талап тапсырмасымен
есеп айырысуды ... ... ... ... ... ... бірге беру
Жөнелтім құжаттарын, сатып алушыға қызмет көрсететін банктің картотекасына
орналастыру.
Сатып ... ... ... ... ... ... ресімдеп, оны сатып алушының шотында
қаражат болғанда ғана ... ... ... ... ... құжаттарын табыстау
Сатып алушыға қызмет көрсетуші банк сатып алушының шотындағы төлем сомасын
есептен шығарады.
Сатып алушыға қызмет ... банк ... ... ... банкке төлем
талап-тапсырмасын бағыттайды.
Сатушыға қызмет көрсететін банк сатушының ... ... ... ... ... ... және ... банктері өз клиенттеріне есеп айырысу
шоттарынан тиісті ... ... ... ... ... беру ... төленетін жарналардың түрлері.
Қатысушы банк депозитті сақтандыру жүйесіне ... ... ... күнтізбелік жарна – ... ... ... сайынғы
төлемдері. Міндетті күнтізбелік жарналардың мөлшері есеп берілген ... ... бірі ... ... бойынша қатысушы банктің кепілдік берген
депозиттері сомасының 0.5% ... ... ... ...... ... өтемді төлеу үшін арнайы ... ... ... қатысушы банк төлейтін бір жолғы төлем. Қатысушы ... ... ... ... тоқсан үшін төлейтін міндетті күнтізбелік
жарнаның екі еселенген ... ... ... ... ...
депозитті сақтандыру жүйесі белгіленген тәртіппен алған қарыз сомасын және
ол бойынша есептелген ... ... ... төлемдері. Төтенше
жарналарды төлеу қатысушы банктердің міндетті ... ... ... ... қоймайды. Төтенше жарнаның мөлшері ... ... ... ... ... жылдық мөлшерінен аспауы тиіс.
Ұлттық банк бекіткен ережелерге сәйкес, ... ... ... ... ... жолымен қордың салымшыларының салымдарының өтеу
төлеміне арналған резервін толықтырады. Міндетті ... ... ... ... ... ... қарай жеке белгіленеді.
Қатысушы банктер жарнаны ұдайы төлей бермейді. Қор ең көп ... ... ... ... ... осы мөлшерге қол жеткізгеннен кейін
жарна төлеуді тоқтатады. Бұл арада күнтізбелік жарна банк ... ... ... ... ... нарығының кәсіби қатысушылары. Бағалы қағаздар нарығын
олардың шығуы мен бағалы қағаздар ... ... ... ... ... ... анықтауға болады. Бағалы
қағаздар нарығының кәсіби қатысушыларына мыналар жатады: 1. Сауда алаңы:
-биржалық. ... ... ... өз ... 1997 жылы ... ... (KASE) ғана ... етеді; -биржадан тыс. 2.Сауда агенттері:
-брокерлер – бұл клиент ... және ... ... ... ... делдалдар; -диллерлер-бұлар операцияны өз атынан және өз есебінен
жүргізетін делдалдар; -андеррайтер-бағалы қағаздар нарығында ... ... ... ... бар және ... ... ... онымен
жасасқан ережелеріне сай орналастыруды жүзеге асыратын заңды тұлға. 3.Қор
нарығының инфрақұрылымына кіретін ... Оған ... ... ... ... төлем агенттігінің және т.б
функцияларын жүзеге ... ... ... ... қатысушысы.
-тіркеушілер-ҚР заңдарына сәйкес құрылған әрбір акционерлік қоғам бағалы
қағаздар ... ... ... ... сәттен бастап, бір ай ішінде
бағалы қағаздар ұстаушыларының тізілімін енгізуді және сақтауды қамтамасыз
етуі ... ... ... құралдармен мәмілелерді орындауға
қатысатын тараптардың талаптары мен міндеттемелерін өзара есепке жатқызатын
қаржы нарығының ... ... ... ... мен ... сақтайтын, әрі олардың есебін жүргізетін, оларды
сақтау ... өз ... ... ... ... мен ... ... құқығын растайтын қаржы нарығының кәсіби ... ... ... ... есебінен және оның мүддесі
тұрғысынан азаматтық құқықтың объектілерін басқару ... ... ... ... ... қаржы нарығының кәсіби қатысушылары.
13.Талап етуге дейінгі депозиттердің мәні мен ерекшелігі. Талап ... ... ... чек ... ... ... өтеуге жататын
чекті жазып беруіне құқық береді. Бұл түрдің ... ... ... және оны ... беру ... төлем орындаудағы қарапайымдылығымен
түсіндіріледі, сондай – ақ ол ... ... ... ... ...... алуға мүмкіндік береді. Чек депозиттері ... ... ... мен ... ... ... ... етеді, сондықтан да
банктердің көбісі осы қызмет көрсетулер үшін белгілі бір ... Чек ... ... ... ... өз ... ... етілгенге дейінгі салым жатады: жарнаны және ... ... ... да бір ... кез келген уақытта бөлшек немесе толықтай жүзеге
асырылады; ақша шоттан ... – қол ақша ... ... ... ... ... банк ... сыйақыныпайдаланғаны үшін шот иесіне нақты
бір айлық мөлшерлемеде немесе әрбір жазылған чек үшін белгілейді;
шот иесінің шотындағы қалдықтың бұрын ... ... ... ... ... шотты пайдаланғаны үшін клиенттен комиссияны өндіріп алудан
бас тартудың формасында оған «жасырын» пайыз төленеді, ... ... ... ... ... ол шотты жүргізумен және әрбір чекті өндірумен
байланысты банктің барлық операциялық шығындарын ... ... ... ... бойынша банк ең аз шамадағы резервті ... ... ... ... ... ... ... міндетті. Банктің
көптеген клиенттері депозиттердің мұндай ... ақша ... ең аз ... жеткізуге ұмтылады, өйткені талап етілгенге дейінгі
салым ақша ... ... ... анық ... ... ... Бағалы қағаздың мәні мен түрлері Бағалы ...... ... ... ... ерекше тауар, алайда ол заттай тауар немесе
қызмет немесе ақша болып табылмайды. Оны ... ... ... ... бар. Олардың ішіндегі ең басты ерекшелігі – оны әртүрлі
формадағы ... ... ... сату-сатып алу, эмитентті қайтару,
құқықты қайта ... және т.б ... ... Ол есеп ... ... ... де бола алады, оны бірнеше жыл ... ... мұра ... ... ... де ... оны сыйлық ретінде ұсынуға
да болады. Осылайша бағалы қағаз өз иесіне ... ... ... ... ... ... ... жаңа келісімшартсыз берілетін, үлгісі қатаң
тәртіппен белгіленетін құжатты білдіреді. ҚР ... ... ... ... санаттарға бөлінеді: Негізгі бағалы ...... ... да бір ... ... ... ақшаға, капиталға,
мүлікке әр түрлі ресурстарға және т.б ... ... ... ... ... ... – бұл қандай да бір базиске ... ... ... базистік активтер бағаларына пайыздық мөлшерлемелер, индекстер
жатады. ... ... ... мұнай, алтын, астық және т.б),
негізгі бағалы қағаздар(акциялар, облигациялар және т.б) ... ... ... ... ... валюталық, пайыздық,
индекстік және т.б), варранттар, ... және ... ... ... ... б.қ – кәсіпорын таратылғанда өз иесінің ... бір ... ... ... ... ... өз иесіне жарғылық капиталды құруға қатысуына
мүмкіндік ... ... бір ... ... және ... басқаруға
қатысуына құқық береді. Борыштық б.қ – ... ... мен ... ... қатынасын бейнелейді. Б.қ-дың меншік ... ... ... бойынша мыналар бөліп көрсетіледі: Атаулы б.қ – олардың
барлық иелерін сәйкестендіруді қарастырады. Ордерлік б.қ – ол ... ... ... ... тұлғаға тиесілі болады және осы ... ... ... ... орындау жолымен беріледі. Ұсынбалы б.қ – осы
қағазбен куәландырылған құқық оны ұсынатын адамға тиесілі болады.
Құжаттандырылған – ... ... ...... жазу жолымен эмитенттеледі. Нарықтық б.қ ... ... ... одан ... алуға мүмкіндік береді.
Инвестициялық б.қ – дивиденттер, ... ... ... осы ... ... ... табысты алу мақсатында ұзақ мерзімге сатып алынады.
Қайтарымды б.қ – мерзімнен бұрын өтелуі мүмкін. Қайтарымсыз б.қ – ... ... ... алынбайтын б.қ.
15. Қаржы нарығын реттеудің мәні мен түрлері Қаржы нарығын реттеу ... ... ... ... ... ... ... реттеу,
сонымен қатар олармен осы қызметтерге өкілетті ... ... ... олардың барлық қатысушыларын, қызметтерінің барлық
түрін қамтитын қатынастарды айтамыз. Қаржы нарығын реттеу ... ... ... ... Тәжірибеде оның мынадай түрлерін бөліп қарастыруға
болады: Мақсаттар және ... ... ... ... ... – нарықтың
барлық институттарының қызмет етуін қамтамасыз ... ... ... ... ... ... Ішкі реттеу- тікелей нарық
қатысушымен қабылданған және нормативтік құжаттарға, жарғыларға, ережелерге
негізделеді.
Реттеудің қай ... ... ... байланысты:
-Мемлекеттік реттеу – қаржы нарығында қалыптасатын қатынастарды мемлекеттік
билік пен өкілетті органдардың реттеуі;
-Қаржы нарығының кәсіби қатысушылары тарапынан немесе ... өзін ... ... ... ... ... ... субъектілерінің қызметіне міндетті талаптарды
бекітетін заңдарды және нормативтік актілердің шығарылуы;
-Жанама ... ... ... ... ... арқылы
жүргізіледі. Олар: салық саясаты, ақша саясаты, мемлекеттік капиталдар,
мемлекеттің меншігі мен ... ... ... ... ... ... Депозит нарығының экономикалық мәні мен рөлі ... ... ... кез келген қаржы институты өзінің жарғылық қызметін жүзеге
асыру үшін қаржы ресусртарын, яғни ... ... мен ... алу;айналыс капиталын қалыптастыру, резервтер құру, еңбекақы төлеу,
бюджетке ... ... және тағы ... қаражат көздерін талап етеді.
Мұндай шығындар өз ... ... де ... ... әр түрлі жеке және
заңды тұлғалардың салым ақшалары немесе депозиттері құрайтын қарыз есебінен
де қаржыландырылады. Депозиттік ... ... ... ... формалары түрінде, яғни оларды ақша сарайларында, мениалдарда
және т.б. көбірек ... ... ... ... ... таңда
депозиттік операциялардың сан алуан түрлері мен формалары бар. Олар елдер
бойынша айтарлықтай ... ... ... ... ... ... біріне – бұрынғыша несиелік ресурстардың негізгі
көзі ретіндегі депозиттік базаларды кеңейтіп, салымшыларды көптеп тарту
жатады. ... ... ... ... қаражаттарды жинақтау
тәсілдеріне байланысты үлкен екі топқа бөледі:
Депозиттік қаражаттар
Депозиттік емес тартылған қаражаттар
Тартылған қаражаттардың ... ... ... депозиттер құрайды. Ақша –
жинақтау функциясын атқара отырып, мәні ... ... ... субъектілердің және т.б. жинақтар секілді ... ... ... ... ... ... ... табылады.
Оған орналастырылған қаражаттар көздері әртүрлі. Депозиттік ... ... ... бос ... қаражаттарын салымдарға орналастырумен
банктердің бос ақшалай қаражаттарды ... ... ... ... ... ... Несиелік серіктестіктің мәні мен атқаратын қызметтері Несиелік
серіктестік – ... ... ... ... ететін қаржы
институттарының бірі. Қаржылық нарықта елеулі орынды белгілі бір шаруашылық
субъектілерін қаржыландыру мен ... ... ... ... құрылған
банк болып табылмайтын заңды тұлғаны білдіретін несиелік ... Олар өз ... ... және ... да банктік операцияларды
жүргізуде елдің тиісті мемлекеттік органы берген лицензия негізінде жүзеге
асырады. ... ... ... ... ... елдің орталық банкі
шығады. Жекелей алғанда, Қазақстанда мұндай орган ҚР ... ... ... ... ... ... пайыздар арқылы жеке тұлғаларына
салымдарын тарта алады. Сонымен қатар, олар ... ... ... ... жеке тұлғаларға қысқа мерзімге үлкен емесс ... ... ... бар. Құрылтайшылық келісімшарт ... ... ... ... ... олар өз жарғысына
сәйкес қызмет етеді. Несиелік серіктестіктің қатысушыларының саны 3-тен кем
болмауы керек, олар оның ... ... ... ... және ... ... салымдар мен қосымша жарна құны серіктестіктің қызметімен
байланысты зияндар тәуекелін көтереді. Несиелік серіктестік өз ... ... ... ... ... және өзінің қатысушыларының міндеттері
бойынша жауап ... Ол ... ұйым бола ... ... ... ... мен ... ұйымдарды реттеу және қадағалау
жөніндегі агенттігінің лицензиясы негізінде жекелеген банктік және басқа да
операцияларды орындайды.
18. Қазақстандағы қаржы ... ... ... ... ... ... тұрады: Ақша нарығы; Депозит ... ... ... ... ... ... ... Сақтандыру нарығы; Зейнетақы нарығы. Ақша
нарығы – ақша қаражаттары қаржының негізін ... ақша ... мен мәні ... ... ... ... енген уақыттан бері
әртүрлі формадағы ақшалай операциялар нарығында ... ... ... ... ... етіп ... және ол кез келген қаржы нарығының
субстанциясы болып табылады. Депозит нарығы – халықтың табысы екі ... яғни ... ... табыс пен жинақтауға арналған табыстан
тұрады. Уақытша бос ақша қаражаттар әртүрлі салым ... ... ... ... ... ... нарығы – депозиттер түрінде
банкке түсетін қаражаттың бір бөлігі одан әрі ... ... ... банктер уақытша бос ақша қаражаттарды шоғырландыру арқылы
әртүрлі мақсаттары үшін заңды және жеке ... ... ... ... – қаржы нарығының ерекше маңызды құрамдас бөлігі болып табылады. Бұл
нарықтағы ... ... ... ... мен ... алушы
арасындағы құқықтық және экономикалық қарым-қатынастар орнатылады. Сонымен
қатар, елдің ... ... ... ... бүкіл қаржы нарығына тікелей
әсер етіп отырады. Бағалы қағаздар нарығы – ... да ... ... ... ... ... қаржы нарығына жағымды әсерін тигізеді. Бағалы
қағаздар ақша ... ... ... ... ... ... Сақтандыру нарығы – қаржы ... ... ... ... ... бұл ... бөлу туралы келісім. Қаржы нарығы
әрқашанда тәуекелге ... ... ... нарығы да қаржы
нарығының ажырамас бөлігі ... ... ... ... зейнетақы
қорлары мен сақтандыру компаниялары біздің еліміздегі ... өз ... ... қаржы делдалдары болып табылады. Оларда қалыптасқан
қатынастар жиынтығы олардың қаржыға қатысы ... ... аз ... ... батыстық қаржы теориясында кез ... ... ... негізгі құраушылардың бірі.
19. Қаржы нарығын реттеу және қадағалау ... ... ... ... бағыттары Қазақстан Республикасы Президентінің қаулысына
сәйкес қаржы нарығындағы ... ... және ... ... ... ... 2004 жылы құрылған – Қазақстан Республикасының Қаржы нарығы
мен қаржылық ұйымдарды ... және ... ... ... ... ... функциялары:
Қаржы ұйымдарының ашылуына рұқсат берілуі мен қайтарып алынуын, олардың өз
еркімен қайта ұйымдастырылуы және ... ... ... қаржылық ұйымдардың басқарушы қызметкерлерін бекітуге
келісу немесе бас ... ҚР-ң ... ... ... ... ... ... қызметті жүргізуге лицензияны қайтарып алу, тоқтату
және беру ... ... ... ... ... ... ... ұйымдары, қаржылық қызметті тұтынушылар, басқа да
заңды және жеке ... үшін ... ... ... ... Қаржылық ұйымдар үшін пруденциалдық нормативтерді және
басқа да міндетті нормалар мен ... ... ҚР ... ... халықаралық стандарттарға сәйкес қаржылық және басқа да ... ... ... ... ... ... мен олардың
аффилиирленген (үлестес) тұлғаларымен берілу тізімін және мерзімін анықтау;
Қаржылық ұйымдардың ҚР-ң бухгалтерлік есеп және ... есеп ... есеп ... ... ... ... бақылау жасау;
ҚР-ң заңдарымен қарастырылған жағдайда және шегінде ... ... ... ... ... ... ... заңнамасымен қарастырылған санкциялар және шектеу шараларының әсерін
қолдану тәртібін анықтау; ҚР ның заңнамасымен ... ... ... ... ақылдасу б/ша қаржылық ұйымдардың акцияларын мәжбүрлі түрде
сатып алу туралы шешім ... ҚР ның ... ... жағ. Қаржылық
ұйымдарды тарату комиссиялары қызметін бақылау; Қаржылық ұйымдар туралы
мәліметтерді жарыққа ... Жай және ... бар ... ... ұстаушының немесе
акционердің акционерлік қоғамға түскен пайданың бір бөлігін дивидендтер
түрінде алу құқығын, оның ... және ... бір ... ... ... ... де ... қатысу құқығын куәландыратын бағалы
қағаз болып табылады. Акция – акционерлік қоғамның ... ... ... ... ... Оны мемлекеттік органдар емес, тек
акционерлік қоғамдар ғана ... ... ... ... ... бір ... ... берілу тәсілі бойынша мыналарға бөлінеді:
атаулы; ұсынбалы. Табысты алу ... ... жай; ... ... ... ... мынада: артықшылықты акциялар бойынша
дивидендтер АҚ-ның таза табысының мөлшеріне қарамастан ... ... ... ... ... акция ұстаушылар басқа акционерлерге
қарағанда өздеріне тиесіліні алдымен алады, алайда ... ... ... акциялары толтыратын дивидендтерді толық ... Өз ... ... ... ... ... – егер дивидендтер уақтылы төленбесе, онда олар ... ... ... төленуі мүмкін; қайтымды - басқа акцияларға қарағанда
олар ... тән ... ... өзгешелігіне қайшы келетін
эмитенттермен өтелуі мүмкін; ... ... ... ... ... бір ... айырбасталуы мүмкін; дайыс құқығы бар
және ең аз шамадағы нақты ... ... ие ... ... ... ең аз ... ... нақты мөлшеріне ие
акциялар.
21. Жинақтаушы зейнетақы ... ... ... ... ... ... және ... Шаралары:
Анықталған кемшіліктерді белгіленген мерзімде жою туралы орындалуы міндетті
жазбаша ұйғарым ... ... ... ... ... және өндіріп алуға;
Лицензияны тоқтата тұруға н\е қайтарып алуға құқылы.
Басшы ... ... алу ... ... ... ... ... жзқ\ның з.жарналарын тарту жөніндегі қызметке лицензиясын
қолдануын мынандай жағдайларды тоқтата тұруға құқылы:
Лицензия берілгенде негізге алған ақпараттың дұрыс болмауы;
Лицензия ... ... ... жзқ\ның қызметін бастауды бір жылдан астам
кідірту;
Зейнетақы қорының з.ақымен қамсыздандыру туралы шарт б\ша міндеттемелерді
үнемі орындамауы н\е тиісіснше ... ... және ... міндетті басқа да нормалармен
лимиттерді үнемі бұзуы;
Уәкілетті органның жазбаша нұсқамаларын орындамауы және т.б.
22. Мемлекеттік бағалы ... ... ... ... ... ( МБҚ) – ... шығарған ұзақ мерзімді бағалы қағаздар. ҚР қаржы
министрлігі немесе ҚР ... ... ... ... ... Олар ішкі ж/е
сыртқы мемлекеттік қарыздың формалары болып ... Ішкі МБҚ ... оның ... мүліктік құұығын айғақтайды. Оның қарыз
алушыларына ҚР ... ҚР ... ... ... атқару органдары
жатады. Сыртқы нарықта мемлекеттің еурооблигациясы ... ... ... ...... формада. МБҚ әртүрлі әдістермен орналасуы мүмкін
(акциондарда, саудада, ашық саудада және жабық таратылуда және т.б.) ... ... кез ... жеке және ... ... ... резиденттер
еместер де болуы мүмкін. МБҚ шығару мақсаты: Республикалық бюджет дефицитін
инфляциясыз негізде қаржыландыру (қолданысқа қосымша ақша ... ... ... ... ... үй құрылысы,
әлеуметтік қамсыздандыру және т.б).
Экономикалық белсенділікті реттеу (қолданыстағы ақшаны, ... ... әсер ... ... ... ... ... және т.б.)
Бағалы қағаздар нарығының барлық қатысушыларына қаржының сенімді және
жоғары ликвидті ... ... (МБҚ ... ... ... ... МБҚ –ның өзге де қаржы құралдарынан ерекшелігі:
МБҚ эмиссиясы және ... ... ... ... Сенімділіктің
жоғары деңгейі және капитал және оның кірісін жоғалтудың төменгі қаупі.
Мысалы, МЕККАМ(ГККО) мемлекеттік ... ... ... ҚР ның ... шығарылым жағдайы- бағалы қағаздар нарығын әртараптандыру,
бюджет тапшылығын информациялық емес жабу көздері үлесінің ... ... ... ... ... -100 ... ... табылады, бір жылға дейінгі мерзіммен шығарылады.
23. Банкаралық есеп айырысуды ... ... есеп ... ... ... ... ... негізінде нарықтық
экономикаға тән есеп ... ... ... ... есеп ... ... ... мынандай
көрініс табады:
1) банк клиенттің банкттік шотындағы ақша ... ... ... ... ... ... ... банк клиенттері мен олардың контрагенттері қолма- қол ақшасыз есеп
айырысу ... өз ... ... алады;
3) банк есеп айырысу – төлем жасау мерзімі ... ... мен ... ... ... банктік есеп айырысу – төлемдік операциялары тиісінше көлемде
клиенттердің ... ... ... ... ... түскен ақша
қаражаттарымен қамтамасыз етіледі;
5) барлық заңды тұлғалар – ұйымдар мен кәсіпорындар өз ақша ... ...... нысандарына қарамастан қалаған
банктегі тиісті банктік шоттарда сақтауға ... ... есеп ... ... ... тек банк клиенті
кәсіпорыннан алынған ... есеп ... ... ... ... шаруашылық және өзге де экономикалық байланыстары бар кәсіпорындар
арасындағы ақшалай есеп ... ... қол ... есеп ... тек ... арқылы жүргізіледі. Ақшалай есеп айырысуды жүзеге
асыру барысында банктер мен олардың ... ... ... ... ... ... сипаттағы белгілі бір ... ... ... ... мен олардың клиеттері
арасындағы банктік қатынастар, оның ішінде есеп ... ... ... ... заңнамада өзгеше көзделмесе , тек банктік шарттар негізінде
жүзеге асырылады. Банктік есеп айырысу қатынастарын ... ... ... ... есеп ... ... ... орындауға, есеп
айырысу құжаттарының сақтанымдылығын қамтамасыз етуге, банктің ... ... ... құпиясын сақтауына, есеп айырысуға ... ... ... ... ... жауапкершілігіне қатысты
құқықтық нормалар пайдаланылады. Банкаралық еа төлеуші мен қаражат алушы
әр түрлі банкте ... ... ... ... еа ... ... шоттар арқылы жүзеге асырылады.қазіргі ... ... ... еа ... мынандай екі варианты
бар:1)орталықтандырылмаған, яғни комм.банктердің бір-бірімен кор.қатынас
орнату негізінде жүзеге ... ... ... есеп ... ... банкаралық еа ... ... ... ... ... ... ... түрлерi
Жинақтаушы зейнетақы қорлары:
1) ашық;
2) корпоративтiк болуы мүмкiн.
1. Ашық жинақтаушы зейнетақы ... ... ... iстейтiн жəне тұратын
жерiне қарамастан ... ... ... қабылдауды жүзеге
асырады.
2. Корпоративтiк жинақтаушы зейнетақы қорлары сол ... ... ... жəне акционерлерi болып табылатын бiр немесе бiрнеше
ашық тұлғалардың алушы-қызметкерлерi үшiн құрылады.
Ашық жинақтаушы зейнетақы қорының он немесе одан да көп ... ... ... ең аз ... етілетін рейтингі бар ашық жинақтаушы
зейнетақы қорының он немесе одан да көп ... ... беру ... ашық ... ... қоры ірі ... ... (қатысу
үлестерін) иелену (олармен дауыс беру) ... ашық ... ... ... беретін акцияларының он немесе одан да көп процентін жанама
иеленуді ... ашық ... ... қорының дауыс беретін
акцияларының он немесе одан да көп ... ... ... ... ... Республикасының резиденті емес заңды тұлға үшін аталған
рейтингтің болуы талап етілмейді.
Ашық ... ... ... ірі қатысушылары - жеке тұлғалар ашық
жинақтаушы зейнетақы қорының ... ... ... ... ... ... аспайтын мөлшерде төлейді.
25. Ақшаның мәні мен атқаратын қызметтері Ақша – ... ... ... ... онда ... ... тауардың құны бейнеленеді және оның делдал
ретінде қатысуымен тауар өндірушілер арасында еңбек өнімдерінің айырбасы
үздіксіз жасала ... Ақша - ... мен бөлу ... адамдар
арасындағы белгілі бір экономикалық қарым-қатынастарды көрсететін, тарихи
даму үстіндегі экономикалық категория болып табылады. Ақшаның әрбір ... ... ... ... ... ... ... өзара
байланысының формасы ретіндегі әлеуметтік – экономикалық маңызының белгілі
бір жағын мінездейді. Ақша бес түрлі қызмет атқарады: құн ... ... ... ... қор және ... ... құралы, дүниежүзілік ақша. Ақша
құн өлшемі ... ... ... ... тауар өндірісі жағдайында
туындайды. Бұл ақшаның ... ... ... ... ... ... ... анықтауда делдал қызметін атқарады. Ақша
айналыс құралы.Ақша айналыс ... ... ... ... ... ... бір ... екінші қолға ауыса отырып, өзінің
тұтынушысын тапқанға дейін ақша үздіксіз қозғалыста ... Ақша ... ... айналысы ақша қозғалысымен байланысты. Бірақ ақша ... ... ... ... бір ... тоғысуы тиіс емес. Ақша
құнның еркін формасында көрінеді. Олар өткізу процесін ... ... ... тауар қозғалысынан ерте немесе кеш жүруі мүмкін. Ақша ... және ... ... ... ретінде. Ақшаның төлем және айналыс құралы
қызметтері ақшалай қорлардың құрылуын ... ... ... ... Т-А-Т ... екі ... Т-А және А-Т ... ақша қызметі. Тауар шаруашылығының кеңеюі, шаруашылық
байланыстардың ... ... ... ... ... ақшалар қызметінің пайда болуы дүниежүзілік ақшалар қызметінің
пайда болуына себеп болды. ... ... ... ... ... төлем және сатып алу құралы ретінде қызмет етеді. Бұл
қызметтің толық бағалы ақшалар, ал кейіннен ... ... ... ... ... ... ... ақша қызметін алтынға бекітті. Қазіргі
уақытта дүниежүзілік несиелік ақшалардың жобалары ... ... одан ... жоқ. ... шарты есептесу бірліктерінің (СДР, ЭКЮ) ... ... жоқ, ... да олар ... ... ... ... атқара алмайды. Бұл қызметті тек қана алтын нарығындағы
операциялар арқылы алтын атқарады.
26. Сақтандыру нарығын мемлекеттік ... және ... ... ... ... ҚР Конституциясына, ҚР Азаматтық кодексіне,
«Сақтандыру қызметі туралы» ... ... ... ... сондай-ақ ҚР басқа да нормативтік ... ... ... ... ... ... мемлекеттік орган ҚР
Қаржы нарығы мен қаржылық ... ... ... және ... б.т. Оның сақтандыруды реттеп отыру саласындағы ... ... ... жүйесін құрып, оған қолдау көрсету және ұлттық
сақтандыру нарығының инфрақұрылымын ... ... ... ... қызметін қадағалау;
Сақтандырудың негізін заңды түрде ... ... ... сақтандыру
түрлерін, республиканың сақтандырудың ... ... ... ... сақтандырылғандардың және пайда табушылардың құқығы мен
заңды мүдделерін қорғау.
Агенттікке ҚР заң актілерінде тікелей ... ... ... ... мен ... брокерлерінің қызметіне араласуға тыйым
салады.
27. Пластикалық карточкалармен есеп ... ... жаңа ... ...... ... асыруға, ақшаны қолма қол ... ... ... және оның жағдайымен анықталатын басқа да
операцияларды орындауға мүмкіндік беретін ақпараттарды қамтитын құрылғылар
мен электрондық терминалдар арқылы ... қол ... ... ... ... ... ... мүмкіндігі туды. Төлем
карточкалары дебеттік және кредиттік болып бөлінеді. (24.08.2000 ж. № ... банк ... ... төлем карточкаларын шығару мен пайдалану
ережесі). Ұлттық банк ... ... ... және ... оны ... және ... ... белгілеумен
байланысты қызметті лицензиялайтын бірден бірі жалғыз ... б.т. ... беру ... ... ... ... Төлем карточкасын
берудің шарты; Оны пайдалану арқылы төлемді жүзеге асырудың шарты; Төлем
карточкасын беру ... ... ... әр ... ... төлем карточкасы берілетін жағдайда қосымша карточкалар берілетін
тұлғалардың тізімі; ... ... алу және ... ... Төлем
карточкасын қолдану мерзімі немесе оны беру туралы келісімшарттың мерзімі;
Тараптардың ... мен ... ... ... ... Жеке ... ... карточкасын алған күнінен бастап
оның иесі б.т. Ұстаушының ... ... ... ... ... қолы ... осы ... бір мәнде айғақтайтын басқа да куәлік
растаушы ретінде қызмет етеді. Банктерді пайдаланбай ақ бір ... ... ... ақша ... ... ... ретінде қарастыруға болатын,
нотариалдық кеңселермен расталған борыш қолхаттарын ресімдейді. Келешектегі
ауыл шаруашылығы өнімдерінің кепілімен ... ауыл ... ... ... ауыл шаруашылығы қолхаты секілді қаржы
құралының да пайда болғанын айта кеткен жөн.
28. ... ... ... ... ... ... құрылымын нарықтық институттардың тұрғысынан және нарықтың қаржы
құралдарының тұрғысынан ... ... ... ... ... ... мен ... қатысушы – шаруашылық жүргізуші
субъектілердің желісі б.т. Республиканың Ұлттық банкі ҚР несие жүйесінің
жоғары буыны бола отырып, ... ... және ... ... ... реттейді. Сонымен қатар, елдегі барлық қаржы нарығын
мемлекеттік ... ... ... болғандықтан, депозит нарығын да
реттеуші орган ретінде ҚР Қаржы нарығы мен қаржылық ұйымдарды ... ... ... агенттігі алға шығады.
ҚР депозит нарығының институционалдық құрылымы
2000 жылдан бастап жеке ... ... ... ... қор жұмыс істеп келеді. Оның ... ... ... - ҚР Ұлттық банкі. ... ... қор ҚР ... ... ... ... ... шеңберінде қызмет етді. Осы
ережеге ... ҚР ҰБ ... ... және міндетті шарттарға жауап беруі
тиіс екінші деңгейлі банктер жүйенің қатысушылары бола алады.
Әрине ... ... ... институты ретінде коммерциялық банктер алға
шығады. Олар өз қызметінің 80 %-нан көп бөлігін жеке және ... ... ... ... ресурстар есебінен жүзеге асырады. Алайда
депозит нарығының жүйесінен және ... ... ... жүйенің ұйымдарын шығарып тастауға болмайды.
29. Cақтандыру нарығының қатысушылары. ҚР-ң ... ... ... сәйкес сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы, сақтандыру брокері,
сақтандыру агенті, ... ... ... ... ... бар аудиторлық үйым (өкілеттігі бар аудитор), өзара
сақтандырушыға байланысты ... да жеке және ... ... ... ... ... саналады.
Сақтанушы – сақтандырушымен сақтандыру келісімін жасайтын тұлға. ... жеке ... ... емес ... және ... ... және орта бизнес, ірі өндіріс кәсіпорындары, қаржы институттары және
басқалар сақтанушылар бола ... ... ... өз ... ... ... түрлері бойынша да таңдауға ерік беріледі. ... ... бар ... ... ... компаниясының қызметі
ұсынылады.
Сақтандыру агенті – өзіне берілген өкілдікке ... ... ... және оның тапсыруы бойынша сақтандыру келісімшарттарын ... ... жеке ... ... ... ... ... сақтандыру
келісімі бойынша қабылданған міндеттемелерді сақтандыру агенті сол
сақтандыру ұйымынан алынған ... ... ... егер өзі ... алған болса, сақтандыру ұйымы орындауы керек.
Сақтандыру брокері – сақтандыру мен қайта сақтандыру ... ... ... өз ... және сақтандырушының тапсыруы бойынша келісімшарттар
жасауды жүзеге асыруға делдалдық ететін заңды тұлға. Кез келген мемлекеттің
заңында брокерлік ... ... ... осы ... мен ... брокердің атқаратын ісі, ... мен ...... ... сақтандыру) ұйымының төлем қабілеттілігі
және қаржылық тұрақтылығының ... ... ... ету мақсатымен
сақтандыру және қайта сақтандырудың келісімшарты бойынша міндеттемелердің
мөлшерін экономикалық ... ... ... ... ... жеке ... ... негізгі міндеті компанияның өзіне
алған міндеттемесін орындауды жеткілікті түрде қамтамасыз ете алатын төлем
қабілеттілігі деңгейін бір ... ... ... ... ... ... пулы – ... тәуекелдіктерді бірлесе отырып сақтандыратын
сақтандыру компанияларының бірлестігі. Оның жұмысы бірлесе ... ... ... ... компания пулға сақтандырылған тәуекелдіктерін
қосады, пулда жинақталған жарналардан белгілі ... де ... ... ... ... ... ... әскери тәуекелдіктерді,
жауапкершіліктерді т.б сақтандыруларда кеңінен тараған.
30. Банктің несиенің түрлері. Банк несиесінің мынадай формалары бар:
Мерзімді несие - ... ... ... ... ... да ол бойынша
пайыз барлық соманың есеп айырысуынан есептеледі, ал ... сома ... ... ... ... бір ... төлеммен өтеледі. Қысқа мерзімді
несие тіркелген пайыз мөлшерлемесі бойынша беріледі, ал ұзақ ... ... ... ... ... ... Қысқа мерзімді несие
шаруашылық жүргізуші ... ... ... ... ... есеп ... уақтылы жүргізілуіне ықпалын тигізеді, төлем
қабілетін арттырады әрі ... ... ... ... бойынша
несие – мерзімсіз несие. Оны қарыз алушы алғашқы ... етуі ... ... ... күн сайын есептелетін, базалық мөлшерлемеден
асатын пайызбен ала алады. Банк қарыз алушыға алдын ала ... ... ... ... жоюы ... несие желісі бар несие – қарыз алушының талап етуі бойынша банктің
келісімшартта айтылған ... беру ... ... ... ... ... ... және ол осы мерзім ішінде жабылмайды. ... ... ... ... ... ... қосымша көзі ретінде
пайдалануы мүмкін.
Жаңартымалы несие. Несие желісі де, овердрафт та жаңартымалы несие ... ... Бұл ... ... ... ... ескертілген соманың шегінде
тұрақта пайдалануы, әрі өтеуі мүмкін. ... ... ... берешек
лимитінің шегінде автоматты түрде беріледі әрі өтеледі.
Бірлестірілген несие. Дәстүрлі ... банк ... ... келісім банк
пен шаруашылық жүргізуші субъектінің арасында бекітіледі. Яғни, оған екі
жақ ... ШЖС пен ... ... жеке несие келісімі бекітіледі.
Алайда субъектіге аса ірі сома ... ... ... банк көп ... несие
беруден бас тартатын болса, яғни тәуекелдік жүгін өз мойнына алғысы келмесе
немесе шар.жүргізуші субъект өзін өзі ... үшін тек бір ... ... ... ... онда бірлестірілген несие қажет болады.
Ипотекалық несие – сатып алынған үйдің немесе жердің кепілімен банк беретін
орта және ұзақ ... ... ... ...... ... ... ең серпінді дамып келе жатқан бағыттарының бірі. Бүгінгі таңда
Қазақстандағы үлкен мәселе болып саналатын ... ... ... бір ... ... Сақтандыру ұйымдарының мәні мен қызмет ету ерекшеліктері Сақтандыру –
екі жақ тәуекелге бара отырып,бір жағы ... ... ... ... ... нарығы - сақтандырушы мен сақтанушы арасына тығыз
байланыс орната отырып сақтандырудың ... ... ...... ... ... ... бірі – сақтандыру ұйымы. Сақтандыру ...... , ... агенттері бірлесітігі мен актуарийлер
бірлестігі.Сақтандыру ұйымы ... ... ... ... сол ... ... ... өкілдіктің шегінде оның атынан
сақтандыру агенті жасаса, егер де өзі ... ... ... ... ... ... ұйымдары өз ресурстарын сақтандыру жарналары
есебінен қалыптастырады және ... ... ... ... ... бағыттайды. Сақтандыру ұйымдарының қызмет ету
ерекшеліктері :
Сақтандыру нарығында өз қызметін жүзеге ... ... өз ... іс ... ... ... ... әзірлеу
Сақтандыру нарығына қатысты оқытуды өткізу
Мүшелердің арасында туындаған дауларды қарастыру, шешу
Өз мүшелерінің мүдделерін ... ... ... заңнамалық актілерінде белгіленген талаптарды сақтандыру нарығына
кәсіби қатынастардың заң ... ... ... ... ... ... көзделген өзге де функцияларды жүзеге асырады
Қазақстан Республикасында сақтандыру ұйымдарының ... ... ... мен ... ... ... және ... жөніндегі
агенттігі осы ұйымдар үшін төлем қабілеттігі мен ... ... ... ... ... бекіту жолымен жүзеге
асырады.
32. Қаржы нарығы жүйесіндегі ... ... рөлі ... ... ... экономикалық категория. Ол ... ... ... бір дамуында пайда болады. ... және ... ... ... ... ... ... шаруашылығы болып
табылады. Қолдан – қолға тауардың қозғалысы ... ... ... ... ... жағындағы қатынастардың пайда болуына негіз болып
табылады. Кәсіпорындардың , фирмалардың мекемелер мен ... ... ... ... несие жүйенің қызмет етуі шаруашылық
құрылымдардың дамуында ерекше маңызды орын алады. ... ... ... үздіксіздігі мен тиімділігінен жеке шаруашылық бірліктерінен
қаражаттары дер кезінде алу ғана ... ... ... ... ... ... ... экономикалық даму типтері лде тәуелді
болады. Несие пайыз төлеу және ... ... ... ... ... Ақша ... ... ауқымының ұлғаюы несие ... ... ... ... ... қозғалысының мәні келесідей: ақша
қаражаттары түрінде жинақталған капитал ссудалық ... ... ... ... қаржылық құралдары сату мен сатып алумен байланысты
мәмілегер жасауға мүмкіндік ... ... Оның ... ... ... шаруашылық жүргізуші субъектілермен халыққа белгілі бір
шарттармен қаражаттарды ұсынуды жүзеге асыратын ... ... ... қатысушылары: несие беруші және несиеге мәмілесінің ссуда
беретін ... ... ... ... ... ... алатын және алған
ссудасын белгіленген мерзімде қайтаруға ... жағы ... ... ... рөлі оның ... анықтайды. ҚР несие нарығына тән ... ... ... ... ... ету;
Шаруашылық жүрг субъектілердің , мемлекеттің, сондай – ақ шет ... ... ... ... ... ... шоғырландыру және оны өндіріс процесіне
капитал салым түрінде пайдалану;
Мемлекеттік жіне тұтыну шығындарын өтейтін капиталдардың көзі ... ... ... қызмет көрсетеді, қамтамасыз ету, сондай- ақ ірі ... ... ... ... ... ... ... Сақтандырудың мынадай түрлері бар: Салалық
белгісі бойынша
Өмірді сақтандыру ... ... ... ... нарығы;Бақытсыздық жағдайлардан сақтандыру нарығы.
Ауқымы жағынан Ұлттық ; ... ... ... ұйымдастыру –құқықтық түрлеріне байланысты:
Мемлекеттік сақтандыру; Акционерлік қоғамдар жүргізетін сақтандыру;
Сақтандыру қорларын сәйкесінше құрайтын өзара ... ... ... ... міндетті; ерікті
Міндетті түрде сақтандыру - заңдылық актілердің талап ету күшіне ... ... ... Азаматтардың өмірін немесе денсаулығын
ешқандай заңдық актілермен , ... ... ... мәжбүрлеге
жол жоқ
Ерікті сақтандыру – сақтандыру екіжақтың бірдей ерік білдірген жағдайда
жасайтын сақтандыру. ... ... ... кез – ... азаматтық мүдде
немесе заңды тұлғаның мүддесін сақтандырудың обектісі болып табылады.
Объектілері бойынша: Жеке; ... ... ... ... денсаулығы мен еңбекке жарамдылығы жеке
сақтандырудың объектілері. Мүліктік сақтандырудың ... ... ... ... ... ... ... жанамалай зиян келтірмеу
мақсатымен жеке тұлғаларымен шаруашылық субъектілері жүргізеді. Мүліктік
сақтандырудың объектілері болып жер бетіндегі ... су ... ... да мүліктер , сондай – ақ қаржылық тәуелділік саналады
34. Қазақстандағы зейнетақы нарығының қалыптасуы Зейнетақы нарығы – ... ... ... ... ... ... ... негізгі
элементтерін енгізе отырып , мемлекеттік зейнетақы бойынша көзқарасы ... ... ... ... ... ... нарығының қалыптасуы
3кезеңге бөлуге болады. І кезең: 1998 – 2001 жж, яғни жүйенің және ... ... ... бұл ... ... қызмет ететін барлық
қатысушылардың қызметін міндетті лицензиялау енгізілген болатын. Және де
зейнетақы активтеріне иелік ету ... ... ... ІІ ... – 2004 жж ... ... зейнетақы жинақтарының сақталуымен
ерікті зейнетақы тәсілдерін дамыту мәселелерін ... ... ... ... іс – ... ететін заңнамаға келесідей толықтырулар ... ... ... ... ... ... зейнетақы қорларындағы
зейнетақы жинақтарының нақты енгізілген жарналар мөлшерінің сақтан – ... ... ... Еңбек жағдайлары ерекше қауіпті өңд –
де істейтін қызметтері үшін ... ... ... ... зейнетақымен
қамтамасыз ету зейнетақы алушының жасына және жеке ... ... ... ... ... ... ... бойынша б – н
зейнетақы төлемдерін жүзеге асырудың жаңа ережелерін қолданысқа енгізді.
ІІІ ... 2005 – 2006 жж ... ... ... ... ... бойынша бірқатар шаралар басты мәселе болып ... ... , ... ... ... болу ... айтуға
болады.
35. Валюта нарығының қатысушылары Валюталық ... – бұл ... ... ... б.қ. сату және сатып алу жүзеге
асырылатын арнайы орталық.
Валюта нарығының қатысушылары ақша аударымы, хеджерлеу, клиринг және ... ... ... ... ... ішіндегі ең қарапайым
операцияға ақша аударымын жатқызуға ... ... ... ... ... орасан зор залал шектіруі мүмкін валюталық
ұстанымдардан өорғануға ... ... ... , ... , ... ... долларға қатысты теңгенің бағамы өсуі мүмкін және ... ... ... құны ... Бұл ... ... нарығының
қатысушысы теңгені сатып алу арқылы хеджерлеуді ... ... ... ... ... алу ... тауардыңт долларлық құнын бекітеді
және валюта бағамының өзгерісі барысында ... ... ... ... ... қаржы орталықтарында орналасқан корреспонденттік
банкте сақталуы шетелдік валютадағы депозиттер айналымы арқылы әрекет
ететін ... ... ... барысында клиринг механизмін
қамтамасыз етеді.
36. Валюталық саясат және ҚР-дағы валюталық реттеу
ҚР негізігі валюталық заңдарына ... ... ... ... туралы»,
«лицензиялау туралы», «ҚР ұлттық банкі туралы», «банктер мен банк ... және ... ... ... ... ... да заң ... валюталық операциялардың орындалуына қойылатын бақылау
белгілі бір дәрежеде шектеулі, ал бұл ... ... , ... жіне
бұлдыртпау бойынша шараларын мемлекеттік өкілетті органдар – ҚР Ұлттық
банкі, ҚР ... ... ҚР ... ... мен ... ... ... қадағалау агенттігі, валюталық бақылау органдары ... ... ... ... ... ... ... қатысты себеп бойынша пайда болған ... ... ... жиынтығы валюталық- құқықтық қатынас деп аталады.
Құқықтық қатынастардың екі ... бар: ішкі ... және ... ... құқықтық актілерді жасау және ... ... ... ... орындалуына бақылау жасау,
заңмен көзделген санкцияларды қолдану шараларын білдіреді. Валюталық заңға
сәйкес, валюталық реттеу шараларына ... ... ... ... ... ... – бұл мемлекеттің экономикалық және әлеуметтік
дамуының мемлекеттік стратегиясы б.т. Вал ... ... ... ... ... байланысты. Валюта ... ... ... ... ... экономикалық, әкімшілдік және әлеуметтік-
психологиялық. Валюталық саясаттың формалары:
Дисконттық – ... ... мен ... ... ... ішкі ... ақша массасын, бағаны және ... ... ... Девиздік валюталық саясат – мемлекеттік ұйымның не ортылық
банктің шет ел валюталық сату мен ... алу ... ... ... ... ету әдісі, жүзеге асырылу формалары:
Валюталық интервенция
Валюталық резервті диверсификациялау
Валюталық шектеу
Валюталық бағам режимі
Девольвация
Револьвация
37. Туынды бағалы ... мәні мен ... ... ... ... баға ауытқуынан пайда алуды көздейтін БҚ тобы. Бұл қандай да бір
базиске активке, әдетте, ... ... ... ... әр ... және т.б берілген мүліктік құқық жатады. Оларға мыналар жатады:
варранттар, фьючерстік келісімшарттар, еркін айналыста ... ... т.б. ... өз ... ... шыығарған БҚ-ң белгілі бір мөлшерін
алдына ала тіркелген бағамен нақты мерзім ішінде сатып алуына құқық ... ... БҚ ... компания. Қоғам оны акцияның
немесе облигацияның эмиссиясымен ... ... ... ... ... ... ... және варрантта көрсетілген БҚ
сатылғанға ... БҚ ... ... ... болады. Варрант бөлініп
алынғаннан кейін БҚ-ң сатылу құны варрант құнына кемітіледі.
Фьючерс-тараптарлың бекіту барысында белгіленген ... ... ... және ... ... ... (базистік) аутивтің
стандартты биржалық келісімшартын білдіретін туынды ... ... ... ... ерекшеліктерімен
айрықшаланады. Ең алдымен оның әрбір ... ... ... ... ... ... әзірлейтін биржада ғана бекітілетінін атап айту керек. Бұл
шарт фьючерстердің өтімділігін жоғары етеді, ... ... ... ... ... ол ... шарты бойынша барлық инвесторларға бірдей.
Бұл арада бира қайталамалы нарықты тиісті келісімшарт бойынша құруды, ... ... ... ... ... сатып алатын дилерлер институты
негізінде ұйымдастырады.
Опцион-опциондық шарттың бекітілгенін айғақтайтын туынды БҚ. Онда
қатысушылардың бірі ... баға ... ... ... ... БҚ-ды сату
құқығына немесе сатып алу құқығына ие болады, ал басқа қатысушы ... ... ... ... үшін қажет болған жағдайда БҚ-да анықталған
келісімшарт бағасы бойынша сатуға немесе сатып ... ... иесі оны ... ... ... немесе одан бас тартуға
құқылы. Оның опцион бойынша сыйлықақы төлеуден басқа міндеттемесі болмайды.
Сондақтан да ... ... ... коммерциялық мүддесінің негізінде оның
әрекеті мақсатқа қаншалықты лайықты болатынын анықтайды.
38. Валюта нарығының қызметін ... ... ... ... ... ... клиринг және несие секілді ... ... ... ішіндегі ең қарапайым операцияға ақша аударымын жатқызуға
болады. Хеджерлеу барысында ... ... ... ... зор ... мүмкін валюталық ұстанымдардан қорғануға ұмтылады. Мұндай залалға,
мәселен, мынаны жатқызуға болады: долларға қатысты теңгенің бағамы ... және ... ... ... ... құны артады. Бұл жағдайда
валюта нарығының қатысушысы теңгені сатып алу ... ... ... ... ... форвардтық сатып алу арқылы тауардың долларлық
құнын бекітеді (тұрақтандырады) және ... ... ... ... қамтамасыз етеді. Валюта нарығы басқа ... ... ... ... сақтаулы шетелдік валютадағы депозиттер
айналымы арқылы әрекет ететін халықаралық төлемдерді ... ... ... ... ... ... ... арасында
валюта айырбасы болмаса және қандай да бір ел валютасының басқа ... ... ... ... ... операцияларды
жүзеге асыру мүмкін емес. Мұндай механизмді валютаның құнын ... ... ... ... ... ... ... арасындағы валютаның
бағамдарын анықтау, осының ... ... ... ... ақша
бірліктерінің арақатынасы белгіленеді. Бұл арақатынас ... ... пен ... ұдайы өзгеріп отырады.
39. Валюта нарығының мәні мен қатысушылары Валюта нарығы қаржы ... ... ... ... ... ... оның аса ... болып табылады. Бұл механизмнің көмегімен валютаны тұтынушылар мен
сатушылардың арасындағы құқықтық жне ... ... ... ... ... мәмілелерді орындауға мүмкіндік туады:бөлшек сауда
мәмілелері, онда банк ... ... алу ... ... ... ... ... сауда мәмілелері, онда екі банк валюталық
брокердің көмегімен бір-бірімен өзара әрекет етеді, ... ... ... ... ... банк бос ресурстарды ссудаға өзінің
табыстылығын тұрақты ... ... тұру ... ... басқа банктермен
корреспонденттік қатынасты қамтамасыз ету үшін береді. Дамудың ... ... жас ... ... ... ... ресурстарға оларды
жұмсаудың игерілген сенімді және табысты ... ... ие ... Бұл ... олар өз мүддерлерінде пайдаланады. Олар банкаралық
нарыққа шығып, оны басқа банктерге ұсынады. Валюта нарығының қатысушылары
ақша аударымы, ... ... және ... ... функциларды жүзеге
асырады. Олардың ішіндегі ең қарапайым операцияға ақша аударымын жатқызуға
болады. Хеджерлеу барысында валюта нарығының қатысушылары ... зор ... ... валюталық ұстанымдардан қорғануға ұмтылады. Мұндай залалға,
мәселен, ... ... ... ... ... ... бағамы өсуі
мүмкін және осыған байланысты ... ... құны ... Бұл жағдайда
валюта нарығының қатысушысы теңгені сатып алу арқылы хеджерлеуді жүргізуі
мүмкін. Теңгені осылайша форвардтық ... алу ... ... ... бекітеді (тұрақтандырады) және валюта бағамының өзгерісі барысында
қорғанысты қамтамасыз етеді.
40. Сақтандыру нарығының ... ҚР ... ... ... ... мен ... ... арқылы көрсетілген.
ҚР «Сақтандыру қызметі туралы» Заңына сәйкес сақтандыру (қайта ... ... ... ... агенту, сақтандырушы,
сақтандырылған,табыс табушы, актуарий, өкілеттілігі бар аудиторлақ ... бар ... ... ... байланысты басқа да жеке
және заңды тұлғалар ... ... ... ... ... сақтандыру келісімін жасайтын тұлға. Заңды және
жеке тұлғалар, коммерциялық емес мемлекеттік және ... ... ... орта бизнес, ірі өндіріс кәсіпорындары, қаржы институттары және
басқалар ... бола ... ... ... өз ... ... індетті түрлері бойынша да таңдауға ерік беріледі.
Сақтандыру агенті-өзіне берлген ... ... ... ... және оның тапсыруы бойынша сақтандыру келісімшарттарын жасауға
делдалдық ететін жеке ... ... ... ... ... ... сол ... ұйымынан алынған өкілдіктің шегінде жасалса, егер өзі
тікелей қабылдап алған болса, сақтандыру ұйымы ... ... ... ... мен қайта сақтандыру ... ... ... өз ... және ... ... ... немесе
өз атынан, цеденттіңтапсыруы бойынша келісімшарттар жасауды жүзеге ... ... ... түлға.
Актуарий- сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының төлем қабілеттілігі
және қаржылық тұрақты деңгейін қамтамасыз еті мақсатымен сақтандырудың ... ... ... ... ... мөлшерін
экономикалық-математикалық есептеулермен байланыстs қызметті ... ... ... мәні мен ... ... ... нарығының ең
маңызды салаларының бірі сақтандыру нарығы болып табылады. Адам мен табиғат
арасындағы қарама-қайшылық бір ... ... ... келе ... ... жағымсыз салдардың пайда болуына
жағдай жасайды. Сақтандыру адамдарды әр түрлі ... ... ... ... ... келе жатқан әдісі. XVIII
ғасырдың ортасында мүліктер мен жеке ... ... ... ... жүзеге асырып үлгерген көптеген кәсіпқой сақтандыру қоғамдар пайда
болды. ... – бұл көп ... ... оның ... ресурстарды құру
Тәуекел жағдай экологияны қорғау экономика қажеттілігін қаржыландыру
мақсатында ... ... құру ... ... ... ... болуының оның қаржылық ресурстарды тарту ерекшелігімен байланысты.
Сақтандыру жарналары негізінде сақтандыру ... ... ... ... резервтері компанияға болақшақтағы төлемдеріне
бағытталады ж\е сақтандыру ... ... ... ... негізі
болып табылады. Әлеумттік экономикалық кеңістік болып табылатын сақтандыру
нарығында сақтандыру қызметін қажет ... ... ... ... ... ... сараптаушылар,
сақтандыру инфрақұрылымдары әрекет етеді. Сақтандыру нарығы ... ... ... ... ... ... отырып сақтандырудың
нәтижесіне байланысты экономикалық қарым – қатынастардың ... ... ... ... – яғни ... ... тарапынан реттеліп отырады.
Коммерциялық – сақтандыру операцияларын жүзеге асырудан түсетін табыстарды
қамтамасыз етеді.
Бағалық – компанияның сақтандыру қызметінің бағасын ... ...... ... ... т.б. жағдайлар туындағанда
сенімділікті қамтамасыз етеді.
42. Валюта нарығының құралдары. Валюталық нарық – бұл ... ... ... сату ж\е ... алу ... ... арнайы орталық. Валюта
нарығы басқа қаржыны орталықтарында орналасқан ... ... ... ... ... ... арқылы әрекет ететін
халықаралық төлемдерді жүргізу барысында клиринг ... ... ... ... ... мынандай мынандай маңызды құралдарды
пайдаланылады: Мерзімі ... ... ... ... ... ... телеграфтық н\е электрондық аударымдарын ... ... , ... ... валюта нарығы құралдарының құрылымы
43.Банк қызметін реттеу ж\е ... ҚР ғы ... ... ... 1995 жылы 30 ... ... «ҚР Ұлттық Банкі »ж/е
1995жылдың 31тамызында ... ... ... ж/е ... ... ҚР ... басшылыққа алады. 2004 жылдың қаңтар айынан бастап, ҚР
екінші деігейдегі банктері ... ... ж/е ... ... ... ... жөніндегі ҚР Агентігінің лицензиясы негізінде қызмет етеді. «ҚРғы
банктер ж/е банктік қызмет туралы» ҚР ... ... ҚР ... ашу ... ... ... ... 3 кезеңнен тұрады: 1.Банк ашуға рұқсат
алу;2. Әділет ... ... ... өту; 3.Банк
операцияларын жүргізуге лицензия алу. «Қаржы нарығы мен ... ... ... және ... ... 2003ж 4шілдедегі ҚР заңының екінші
тарауының 10 бабында банк қызметін ... және ... ... ... ... банк ... ... және қадағалауды жүзеге
асыру мақсаттары банктердің ... ... ең аз ... ... жүргізеді;пруденциалдық нормативтер мен басқа
да лимиттерді бекітеді;банктерге берген лицензияны кері қайтарып алуға
шешім қабылдайды және ... ... ... ... өзге ... ... асырады.
44.Қаржы нарығының экономикалық мәні мен атқаратын қызметтері. Қаржылық
қатынас кез келген ел экономикасының даму негізі ... ... ... ... ... ... тұтастай алғанда елдегі нарықтық
қатынастар жүйесінің құрамдас бөлігі болып табылады. «Қаржы нарығы» ... ... ... мен ... ... ... дамуының
өзіндік ерекшеліктеріне сай әр түрлі түсіндіріледі.
Ол ақша, депозит, несие, валюта, қор, ... ... ... ... ұйымдастырылған сауда жүйесін білдіреді. Мұнда ақша
қаражаттарының ағымын меншік иелерінен қарыз ... ... ... ... ... ... атқарады. Онда төлем құралдары мен бағалы
қағаздар тауар ретінде қолданылады. Қаржы нарығы кез келген ... ... ... ... мен ... ... ... тікелей
байланысты орнатуға бағытталған. Қаржы нарығының негізгі функциялары
мыналар:реттеушілік; ... ... ... баға белгілеу.
Реттеушілік - оның көмегімен мемлекеттік басқару органдарының және өзін ... ... ... ... ... ... асырылады; Ақпараттық -
қаржы нарығына қатысушылардың барлығын ақпараттармен толық және ... ... ... ... Бөлу – қаржы нарығы құралдарының айналысы ақша
қаражаттарының ... бір ... ... ... ... екіншісіне, бір аймағынан екіншісіне өтуін қамтамасыз етеді
және сонымен бірге қаржы ресурстарының бөлінуіне әсер етеді; ... ... ... ... ... ... мәмілеге қатысушылардың
барлығына қандай да бір табыс әкеледі; Баға ...... ... ... ... ... жағдайындағы сұраныс пен ұсыныстың
әсерімен қалыптасады.
Қаржы жүйесімен жүзеге асырылатын ... бос ақша ... әр ... ... ... ... ... қызмет етуімен және қаржы
институттарының қызметімен тікелей ... ... ...... ... ресурстарының, сонымен қатар экономиканың әр түрлі субъектілерінің
тарапынан осы ресурсқа деген сұраныс пен ұсыныстың ... ... ... ... ақша ... ... білдіреді. Сонымен, қаржы
нарығы – бұл ең ... әр ... ... ... арасындағы бос
ақша капиталы мен ақшалай жинақтарды мәміле жасау ... ... бөлу ... ... ... пайда болатын ақшалай қатынастар.
45. Валюталық бағамның мәні мен түрлері ... ... ... ... әсер етуімен қалыптасады. Оларға: ... ... ... инфляция, төлем балансының жағдайы, проценттік ... және ... ... 2 түрі бар: ... және өзгермелі.
Белгіленген валюта бағамдары әр түрлі мемлекеттердің ұлттық валюталарының
қатынасы ... ... ... ... ... ... валюта
биржаларында сауда кезінде қалыптасады және белгілі бір валютаның нарықтық
сұранысы мен ұсынысын сипаттайды.
Валюта бағамын ... ... ... ... ... ... мүмкін: қаржылық, экономикалық, әкімшілдік және ... ... өз ... ... ... ... ... жалпы ұлттық өнім
Сатып алу қабілетінің бірдейлігі бойынша валюталық бағамы
Пайыз мөлшерлемесінің деігейі
Инфляция
Өнеркәсіп ... ... ... ... б\ша валюта былайша жіктеледі:
оның валюталық бірдейлігі арқылы тіркелген бағам
өзгермелібағам
тұрақты н\е жұмсақ валюта
46. Облигацияның мәні мен ... ... ... қарыздық
міндеттемесін растайтын құжат,ол оның ... ... ... ... ... акционерлік капитал болмайды.облигацияны
шығару-капитал қарызының бір формасы.облигация ұстаушыға-эмиитент ... ... өз ... ... бір ... ... беретін ... ... ... тәртібіне,айналысқа
қарай,т.б. бөлінеді. Облигация – бұл эмитенттің қарыздық міндеттемесін
растайтын құжат, ол оның ... ... ... Оның ... ... ... капитал болмайды. Облигацияны шығару –
капитал ... бір ... ... акциядан
айырмашылығы:1.Облигациялардың иесі несие беруші ... ... ... ... меншік иелерінің бірі. 2.Облигациялардың иесі
эмитенттің табысына қарамастан облигация бойынша пайыз ... ... алуы ... ... олар жай ... иелері үшін
тіркелмейді.3.Облигация иелерінің ... ... ... ... ... ... және корпорацияны ... ... , ... ... бір ... шығарылады,
ал акциялар мерзімсіз бағалы қағаз болып ... ... бұл ... немесе басқалай мүліктік эквивалентті шығаратын тұлғадан осыларды өз
иесінің алу құқығын куәландыратын ... ... ... ... ... өз
иесіне оған тіркелген номинал құнынан немесе басқалай ... ... ... ... ... Қосымша қаржы тарту үшін эмитент оны пайда
болған уақытынан бастап ... ... ... ... ... ... және ... баланстың осы уақытына ... ... ... ... ... ... сомада шығаруға құқылы. Облигациялар
бірнеше белгілері бойынша жіктеледі:
Эмитентіне байланысты:Мемлекеттік;Муниципалдық;Корпоративтік;Шетелдік.
Облигациялардың қарыздың мерзіміне қарай:
Қысқа мерзімді – 1 ... ... ... – 1 жылдан 3 жылға дейін
Ұзақ мерзімді - 3 жылдан 25 жылға дейін
Шығарылатын формасына ... ... жазу ... ... ... ... ... қарай:Ұсынбалы
облигация;Атаулы облигация. Табыс алу тәсіліне қарай:Табыстық, ол бойынша
пайыз компанияда осыған ... ... ... ғана ... ... сатылады, номинал құны арзан; Өзгермелі пайызы бар облигация,
мұнда ... ... ... банк ... ... тіркелсе,
онда ол нақты шамадан төмен ... ... ... ... Өтеу ... Бір реттік; Айналыс сипаты ... ... ... ... қарай:Кепілмен қамтамасыз
етілген;Үшінші тұлғаның кепілдігімен ... ... ... ... ... айналыста болады; айналыс шеңбері
шектеулі
47. Мерзімді депозиттердің мәні мен ... ... ... мерзімді, жинақтаушы және талап етілгенге дейінгі депозит түрлері
жұмыс жасайды. Соның ішіндегі мерзімді депозиттер- бұл ... ... ... және ... ... ... ... клиенттердің бос
ақша қаражаттары. Оның ерекшелігі: Бұл депозит түрі ... ... ... ... ... ... алынуы мүмкін. Мерзімді депозиттер
чектің ... ... ... ... ақша ... еркін
ауыстырылады және ағымдағы шотқа ауыстырылады. Егер ... ... ... алатын болса, онда шот иесі айыппұл төлейді. ... бұл ... ала ... ... н/е ... ... кезде салым иесі ала алады.
Мерзімді депозиттердің мынадай ерекшеліктері болады: есеп айырысу ... әрі ... ... ... да есеп ... құжаттары
толтырылмайды, шоттағы қаражат баяу айналады; тұрақты пайыз төленеді; пайыз
мөлшерлемесініңең жоғарғы деңгейі ... ... ... реттеліп отырады;
ақшаны алуы туралы салым ... ... ала ... етуі ... етіледі, бұл
шоттағы қаражаттар б/ша ең төменгі ... ... ... депозиттердің негізгі құралдарына: ... ... ... ... ... ... сомасын немесе ол бойынша пайызды
алу құқығын айғақтайтын ақша қаражаттарының салымы туралы ... ... ... ... сертификаттар табысталатын
(қайталамалы нарықта қайта сатылып, басқа иеге өтуі мүмкін), табысталмайтын
(депозиттік сертификат салымшыда ... ... ... ... ... ... ... депозиттер Орта мерзімді депозиттер, Ұзақ
мерзімді депозиттер.
48. Ақша нарығының ... ... ... есеп ... ... және
қолма-қол ақшасыз жүзеге асыруы мүмкін.
Қолма-қол ... есеп ... ... ақша ... ... ... ... талап-тапсырмасы;
• Аккредитив;
• Қ.Р-ның заң актілерімен белгіленген басқа да төлем құжаттары.
Қолма-қол ақшасыз төлемдер мынадай жолдармен жүзеге асырылады:
✓ Ақша ... н/е ақша ... ... ... ... құжатын беру н/е ұсыну;
✓ Ақша төлемі туралы нұсқауды қамтитын төлем құжатын ... ... ... тапсырмасымен есеп айырысу. Бұл құжат ШЖС-нің белгілі бір соманы
өзінің шотынан басқа біреудің шотына ... ... ... ... жазылған күннен бастап 10 күн жарамды болып табылады. Төлем тапсырмасы
мерзімді, мерзімнен бұрын ж/е ... ... ... ... төлем мына нұсқаларда орындалады:
▪ Аванстық төлем;
▪ Тауарды жөнелткеннен кейінгі төлем;
▪ Ірі мәмілелердегі біртіндеп төленетін төлем.
1. ... ... ... 4 дана ... ... ұсынып, банк қолхаты
ретінде біреуін кері қайтарып алады.
2. Сатып алушының банкі 1 дана төлем ... ... ... ... ақша ... ... ... Сатуп алушының банкі төлем тапсырманың 2 данасын ж/е ақша қаражаттарын
бағыттайды.
4. Сатушының банкі ... ... 2-ші ... пайдалана отырып,
ақша қаражаттарын сатушының шотына аударады.
5. Сатушы мен сатып алушының банктері өз ... есе ... ... ... көшірмелерін береді.
Төлем талап-тапсырмасымен есеп айырысу. Төлеуші алынған талап-тапсырманың
төлем мүмкіндігін анықтап, бұл құжатты сатушының есеп ... ... ... ... ... үшін ... қызмет көрсетуші банкке табыстайды.
1. Сатушының өнімді жөнелтуі.
2. Төлем талап-тапсырмасын жөнелтім құжаттарымен бірге беру.
3. Жөнелтім құжаттарын, сатып алушы банкінің картотекасына орналастыру.
4. ... ... ... ... ... Сатып алушымен төлем-тапсырмасын рәсімдеп, оны сатып алушының шотында
қаражат ... ғана ... ... ... ... ... ... құжаттарын табыстау.
7. Сатып алушының банкі сатып алушының шотындағы ... ... ... ... ... банкі сатушы банкіне талап-тапсырмасын бағыттайды.
9. Сатушының банкі сатушының шотына ... ... ... қояды.
10. Сатып алушының ж/е сатушының банктері өз клиенттеріне есеп ... ... ... ... ... ... ... сатушының пайдасына сатып алушының тапсырмасы
бойынша оған берілетін банктің ... ... ... ... ... банк шот ашып, сатушы төлемін жүзеге асыра алады н/е аккредитивтің
басқа шарттары орындалатын болса ғана банкке өкілеттілік бере ... ... ... ... ... бекіту.
2. Сатып алушы аккредитивті ашуға банкіне тапсырма береді.
3. Аккредитивтің ашылуы туралы сатып алушының банкінавизирлеу.
4. Аккредитив/ң ... ... ... алушыны авизирлеу.
5. Тауарды жеткізу.
6. Құжаттарды табыстау
7. Сатушыға ... ... ... ... ... ... Сатып алушыға құжаттарды табыстау
11. Құжат акцепті.
12. Аккредитив несие болған жағдайда сатып ... ... ақша ... ақша ... төлем құралдары ақша ресурстарын қайта бөлуді
ж/е ... ... ... ... рөл ... Олар ... ел ... тысқары жерлерде де ақша айналымының негізгі үлесін қамтитын қолма-қол
ақшасыз айналым жүзеге ... ... ... ... ... ету ерекшеліктері. ЖЗҚ – ... ... ... ... ... активтерін
қалыптастыратын және инвестициялайтын заңды тұлға.
Зейнетақы қорлардың салымшылары ретінде жеке және ... ... ... ... ... ... және ... болып жіктеледі.
Оның 2 түрі бар – мемлекеттік және мемлекеттік емес ЖЗҚ. Мемлекеттік ... өзі ашық және ... ЖЗҚ ... бөлінеді.
Ашық ЖЗҚ – бұл ... ... және ... қарамастан зейнетақы
жарналарын қабылдайтын ЖЗҚ. Корпоративтік ЖЗҚ – бұл өз ... ... ... емес ... меншік капиталы келесі көздерден қалыптасады:
– құрылтайшылардың пайлары;
– комиссиялық сыйақылар;
– басқа да көздер.
ЖЗҚ-ның құқтары: зейнетақы ... ... өз ... үшін ... алу; ... келісім-шартына сәйкес басқа да құқтары бар.
ЖЗҚ-на келесідей міндеттер қойылды – зейнетақы төлемдерін ... ... ... алу, ... кемінде 1 рет және салымшының сұранысы
бойынша зейнетақы жинақтарының жағдайы туралы ақпаратты ... ... ... ... сомма туралы ақпаратты құпия ретінде
сақтау, салымшының өтініші бойынша бір ЖЗҚ-дан 2ші ... ... ... өз ... туралы статистикалық ақпаратты жариялау.
ЖЗҚ банк ... және ... ... ... ... 3 ... ... отырады. Банк кастодиан бұл
келісім бойынша ЖЗҚ ... банк ... ... және есепке алады. Ал
компания зейнетақы жарналарын инвестициялық ... ... ... асырады.
Зейнетақы қорлары міндетті түрде компаниямен және банк ... ... ... екенін атап айтқанбыз. Бірақ, егер ЖЗҚ
мемлекеттің ... ... сай ... онда ЖЗҚ өзі зейнетақы активтерін
басқаруы бойынша құқықты алуға, сондай-ақ компаниямен келісімге ... бар. ... ... ... ... ... көрсетілген
деңгейде және қор құрылымында сәйкесінше лицензиясы бар квалификациялық
менеджерлердің болуы.
Зейнетақы қорлары азаматтардың ... ... ... ... ... инвестициялайды. Бірақ, салымшының құқықтарын қорғау
мақсатында мемлекет инвестициялау объектілерін және ... ... Осы ... ... ... мемлекет лицензияны қайтарып
алуға құқығы бар. Мемлекетіміздің және шетелдегі экономикалық, өндірістік
жағдайларға байланысты инвестициялау нормалары жыл ... ... ... мәні мен ... ...... ... вексель
ұстаушыға вексельдегі соманы мерзім уақыты келгенде төлеу керектігін
сипаттайтын қарыздық міндеттеме.
І. Айналысына ... Жай ...... ... ақша ... ... сомасын белгілі
бір орында ж/е белгіленген мерзімде қарыз алушы ... ... ... ... ... қалмайтын міндеттемені қамтитын н/е 3-ші тұлғаға
қаражатты аудару жөніндегі несие берушінің бұйырығы бойынша вексель.
Жай ... ... ... ... ... ... ... жазып беретін
– вексель беруші болып табылады. Вексел ... оны ... ... ... ... ... өз ... есеп айырысуды пайдалана алады.
• Аудармалы вексель (тратта) – бұл вексельдік қатынасты 3 жақты ретейтін
құжат: несие беруші(трассант), ... ... ж/е ... Бұл вексельдің шығарылуы мен айналымының ерекшелігі –
ол төлемнің жай ... ... ... етпейді. Бқл өатынастың мәні
мынада: трассант нақта ақша сомасын белгілі бір ... ж/е ... ... ремитентке төлеу туралы ұсынысымен трассатқа вексель жахып
береді.
Вексельдің жіктелінуі
|Жітелу белгілері ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... ... |Жай |
| ... ... ... ... ... |
| ... етілмеген ... ... ... |
| ... ... ... ... |Индоссирленген |
| ... ... орны ... |
| ... ... ... ... |
| ... ... заңдылығы ... |
| ... |
| ... |
| ... |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... |
| ... ... төленуі тиі |
| ... ... ... бір ... |
| ... тиіс ... ... ... ... |
| |Тең ... ... |
| |Бір ... ... ... ... |
| ... |
| ... ... әдісі бойынша ... |
| ... |
| ... ... ... ... мәні мен ... қызметтері. . Қаржылық
нарықта елеулі орынды белгілі бір шаруашылық субъектілерін қаржыландыру мен
оларға қызмет көрсету мақсатында ... банк ... ... ... ... ... ... алады. Олар өз қызметтерін
ссудалық және ... да ... ... ... ... ... органы берген лицензия негізінде жүзеге асырады. Несиелік
серіктестіктер ... ... ... жеке ... ... тарта
алады. Несиелік серіктестіктің қатысушыларының саны 3-тен кем ... олар оның ... ... ... ... және олар ... салымдар мен қосымша жарна құны серіктестіктің қызметімен
байланысты зияндар тәуекелін ... ... ... ... ... ... орган – несиелік серіктестікке қатысушылардың жалпы
жиналысы; атқарушы орган – басқарма; бақылаушы орган – ... ... ... өз ... үйлестіру, қорғау және жалпы
қызығушылықтарды ұсыну, ... ... ... ... және ... да
міндеттерді шешу үшін ҚР заңнамасына ... ... ... формасында құрылуы мүмкін, сонымен қатар біріккен қызмет
туралы келісімшарт негізінде консорциумда бола алады. ... ... ... несиелік серіктестіктердің бірқатар артықшылықтары
бар. Несиелік серіктестіктер табысқа салынатын салықты төлеуден босатылады
және монополияға қарсы ... ... ... ... Бұл
оларға біріккен кәсіпорындарға қатысуға мүмкіндік береді.
52. Мемлекеттік бағалы қағаздың мәні мен ... ... ...... ж/е ... ... ... шығарған борыштық
бағалы қағаздар. Олар ішкі ж/е сыртқы мемлекеттік қарыздың ... ... МБҚ ... ... оның ... ... құқығын айғақтайды.
Оның қарыз алушыларына ҚР Үкіметі, ҚР ҰБ, ... ... ... нарықты мемлекеттің еурооблигициясы айналыста болады.
Қазақстанда мемлекеттік бағалы қағаздардың жіктелуі
|Сипаттамалары ... ... б/ша ... |
| ... |
| |ҚҰ ҚБ ... ... б/ша ... мерзімді |
| ... ... ... ... б/ша ... |
| ... емес ... б/ша ... |
| ... |
| ... |
| ... б/ша ... |
| ... б/ша ... ... ... б/ша ... ... мөлшерлемесі |
| ... ... ... ... ... б/ша |Ұлттық валюта |
| ... ... ... – МБҚ ... орналасуынан кейін еркін қайта сатылады.
Нарықтық емес – қайта сатылмайтын, белгілі бір ... ... ... ... ... ... бағалы қағазы.
Дисконттық – МБҚ номинал құнынан төмен бағамен шығарылады, бірақ номинал
құны б/ша өтеледі. Нарықтық ж/е ... ... ... айырмашылығы
осы бағалы қағаз иесінің табысын құрайды.
Купондық – белгілі бір пайызды есептеумен номинал құны б/ша шығарылады әрі
өтеледі.
Құрамдастырылған – ... ... ... ... шығарылады, біршама пайызы
есептеумен номинал құны б/ша өтеледі.
53. Валюталық операцияның жіктелінуі. Валюталық операциялар – бұл ... ... ... ж/е ... ... ... төлем
құжаттарына баға белгілеу операциясы.
Валюталық операцияларды мынадай критерийлер б/ша жіктеуге б/ды:
1) Объектісі б/ша:
• Шетелдік ж/е ұлттық валюталармен оп/р
• Шетелдік ... ... ... ... ... ... металдармен ж/е тастармен оп/р
2) Субъектісі б/ша:
• Жеке ж/е заңды тұлғалармен ... ... ... ж/е ... ... оп-ы
• Шетелдік мемл-ң ж/е халықаралық ұйымдардың оп-ы
3) Жүзеге асырудың режимі б/ша:
• Әмбебап оп/я, жүзеге асырудың ... ... ... ... болмайды
• Жекелеген оп/я, эүзеге асырудың құқықтық режимі резиденттік
мәртебеге тәуелді б/ды.
4) Жүзеге асырудың аумағы ... ... ... ... ... ... құқықтық қатынас түрлері б/ша:
• Қаржылық-құқықтық – салықтық төлемдерді өтеуге аудару
• Әкімшілік-құқықтық – айыппұлды шетелдік валютада төлеу
• Азаматтық-құқықтық – көлікпен ... ... ... пайдасына аударылатын, аударылым келісімшарты
негізінде импорттаушы ... ... ... ... ...... ... сауда
келісімшарты б/ша резидент еместердің пайдасына резиденттердің
төлейтін валюталық ... ... ...... ... ... валюталық аударым.
Еліміздің заңына сәйкес мыналар валюталық оп/р б.т:
❖ Меншік құқығының ж/е ... ... ... ... өтумен
байланысты оп/р.
❖ Валюталық құндылықтарды кез келген тәсілмен ҚР-ға шеттен әкелу ж/е
салып ... ... ... шығару ж/е салып жіберуге б/ды.
Валюталық құндылық – ... ... ... ... ... ... қағаздар, шетелдік валюталар; олар ... ж/е ... ... ... ... асыратынжағдайды
номиналдары шетелдік валютада көрінетін тазаланған ... ... ... ... ... мен ... құжаттары.
54. Ерікті ж/е міндетті сақтандырудың мәні мен ... ... ...
заңдылық актілерінің талап ету күшіне сайжүзеге асырылатын сақ/у. Ерікті
сақ/у – 2 жақтың бірдей ерік ... ... ... ... Сақ- ... – заңға қайшы келмегенде кез-келген азамат/қ ... н/е ... ... ... ... шығарылады.
55. қазақстандағы несие нарығының қызмет ету ерекшеліктері. Қазақстанның
несие нарығының қызметтері:
-несие арқылы тауар айналымына ... ... ... ... ... ақ шетелдік
клиенттердің жинақтарын тарту
-ақша қорларын тікелей ссудалық капиталда шоғырландыру және оны өндіріс
процесіне қызмет көрсететін капитал салым түрінде пайдалану
-мемлекеттік және ... ... ... ... көзі ... пен ... ... көрсетуді қамтамасыз ету, сондай ақ ірі қаржы
өнеркәсіп ... ... ... ... да ... ... ... несие нарықтарына қарағанда тұтыну несиесінің
нарығы ерекше дамып келеді. Ол халық тұтынатын ... ... алу ... ... ... банктердің пайыз мөлшерлемелерін көп төмендетуі,
мұндай несиені алуды ... Бұл осы ... даму ... ... ... несиесіне келер болсақ, елдегі құрылыс жұмыстарының қарқын
алуына қарай оған жұмсалатын ... ... ... ... ... ссудалық пайыздардың кемуі ... ... беру ... ... ... кеңеюіне себепкер болды. Халықтың баспана
қажеттілігіне байланысты ипотекалық несие нарығы жылдам дамып ... ... ... ... ... ... қаржы болмай тұр, сондықтан
да жеке тұлғалар үшін ең ... ... үйді ... ... ету болып табылады.
56.қазақстандағы несие нарығының құрылымы.
Қазақстан несие нарығының институционалдық ... осы ... ... ... ... несиелер негізінен аса ірі
тұрақты қарыз алушыларға, заңды тұлғаларға ғана беріліп келсе, ал ... ... ... ... көптеген түрлері пайда болғаны
байқалады. Оның ... ... ... ... ... ... ... алушы жеке ж/е заңды тұлғалардың да саны өсіп
отыр.Бүгінгі таңда ... ... ... ... ... ... ... дамып келеді. Ол халық тұтынатын тауарларды сатып алу үшін
беріледі. Сатып ... ... ... ж/е де ... ... біртіндеп, бөліп төлеуге мүмкіндік беретіндіктен бүгінгі
күнде ең қолайлы нұсқаға айналып отыр. Бүгінгі ... ... ... көп ... ... ... ... рәсімін оңтайлатады.
Бұл осы нарықтың даму ... ... ... ... нарығы –
басқа несие нарықтарында банктерден ... бәрі де ... ... ... тек ... ... ғана ... берушінің де, қарыз алушының да
ролінде болады.Халықтың баспана қажеттілігіне байланысты ... ... ... дамып келеді. Бірақ, халықтың ... ... ... ... ... тұр, ... да жеке ... ү/н ең қолайлысы
тұрғын үйді ипотекалық несиемен қамтамасыз ету б.т.
57. Ерікті сақтандырудың мәні мен түрлері. ... ... – 2 ... бірдей
ерік білдірген жағдайда жасалатын сақ/у. Сақ- ң объектісі – заңға ... ... ... ... н/е ... ... мүддесі алдыңғы
орынға шығарылады.
Өмірді сақ/у саласы ерікті сақ/у нысанында мынадай сыныптарды кіріктіреді:
өмірді ... ... ... ... бір ... ... ... табысына сақтанушының қатысуымен ... ... ... ... ... ... ... сыныптарды кіріктіреді:
жазатайым жағдайлардан сақ/у, ауырған ... ... ... ... ... иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін,
автомобиль, әуе ж/е су көліктері ... ... ... ... ... ... ... пен
кепілгерлікті, басқа да қаржы шығындарын, сот шығындарын сақ/у.
58. ... ... ... нарығының ролі. Шаруашылық жүргізуші субъект
ретінде кез-келген қаржы институты өзінің жарғылық қызметін жүзеге ... ... ... яғни ... техника мен технологияны сатып алу;
айналыс ... ... ... ... ... төлеу, бюджетке
аударымдарды аудару ж/е т.б ү/н қаражат көздері қажет. Мұндай шығындар өз
қаражат есебінен де, ... ... әр ... жеке ж/е ... ... ... н/е депозиттері құрайтын қарыз есебінен ... ...... ... бос ... ... ... банктердің бос ақшалай қаражаттарды тартумен
байланысты операцияларын бейнелейтін қаржы нарығының ... ... екі ... ... тұтынуға арналған табыс пен жинақтауға
арналған табыстан ... бос ақша ... әр ... ... ... және қаржы несие мекмелеріне тартылады.Осылайша,ақшалар
депозиттерде трансформацияланады,банктер ақшаны пайдаланғаны үшін иелеріне
тиісті ақшалай ... ... ... ... ... нарығының олардың
қызмет ету тәжірибелері мен ... ... өз ... нарығының ролі ерекше,себебі депозиттің ЖІӨ де де үлесі
жақсы,депозиттік операциялар ... ... ... ... ... оларды ақша сарайларында,менялдарда және т.б.көбірек жинақтау
мақсаттарындапайла болды.Сақталғаны үшін иесі ... бір ... ... ... функциясын атқара отырып,халықтың,ШЖС және т.б.
жинақтар секілді депозиттерге түрлендіреді.Клиенттердің ... ... ... деп ... ... ... көздері әр
түрлі.Бұл корпоациялық клиенттердің,мемлекеттік мекемелердің және ... ... мен ... ... ... сертификаттың рөлі. Депозиттік сертификат (банктік) салымшының
мерзімі біткенде салым ... ... ... ол бойынша пайызды ... ... ақша ... салымы туралы эмитент банктің
жазбаша ... ... ... ... ... бір ... себепті де сатылған тауарлар мен көрсетілген қызмет үшін есеп
айырысу немесе ... ... ... қызмет етпейді.Сертификатты қайтарудың
мерзімі келгенде банк қаражат иесінің есптелуі тиісті шоты ... ... ... төлейді.Банк талап құқығын қайта табыстау ... ... ақ ... ... ... ... ... сәйкес келуін тексереді.
Әлемдік іс тәжірибеде депозиттік ... ... ... ... ... депозиттік сертификат салымшыда сақталып,төлем ... ... ... ... түрі қайталамалы нарықта қайта сатылып,басқа иеге өтуі
мүмкін.
Шығару тәсілі бойынша:
-Бір жолғы ... ... ... тәсілі бойынша:
-Атаулы
-Ұсынбалы
Төлем шарты бойынша:
-Пайыздық мөлшерлемесі нақты есеп айырысу кезеңі ... ... ... ... ... күні ... ... сертификаттар
60.Қаржы нарығындағы зейнетақы нарығының ролі. Бүгінгі таңда ... ... ... ... өз ... ... ... негізгі қаржы
делдалы болып табылады.Ода қалыптасқан қатынастар ... ... ... ... ... ролі ... ,себебі ол ЖІӨ нің елеулі
үлесін құрайды,чилилік моделге өткеннен бері зейнетақы ... ... ... ... ... он пайыз ұсталынып отырады.Зейнетақы
нарығы бір жағынан нақты қызметті сату сатып ... ... ... ... ... қаржы нарығының құрылымына кіруі қажет.
Зейнетақы қорлары ... ... ... көзі болып
табылатын инвестициялық табысты ... ... ... ... ... ... ... көзқарасымыз
бойынша, нарықтық экономиканың субъектісі ... ... ... қызметінің экономикалық мазмұнын анықтауға болады.
Осылайша, экономикалық жүйеде ... ... бір ... ... зейнетақы қорлары маңызды белсенділікті арттырушы
роль атқаруы ... яғни ... ... ... ететін өнеркәсіп
компаниялары мен ұсақ инвесторлардың ... ... ... институттары жүйесінде Қазақстанның зейнетақымен ... ... ... ... ... ... қорлары келесідей
ерекшеліктермен сипатталады:
• олар әлеуметтік бағыты бар институттар ... ... бұл ... ... ... және мүмкіндіктердің өсуіне
байланысты зейнетақы активтерін қауіптілігін ... және ... ... қаржы институттары;
• жинақтаушы зейнетақы қорларында төлемдердің ... мен ... ... арасында бірнеше жылды құрайтын ... ... ... Бұл ... ... ... және орта ... ... ... және ... құруға мүмкіндік береді. Жинақтаушы зейнетақы қорлары
қаржы ... ... және ... ... ... ... ... ұйымдар арқылы да қатыса
алады.
Жинақтаушы зейнетақы қорларының әрекет етуі 3 ... ... ... ... ... ... бірінші кезеңде жарна ... ... ... ... ... екінші кезеңде жинақталған қаржы ... ... ... үшінші кезеңде мерзімді зейнетақы төлеу жүзеге ... ... ... ... ... ... жүйесін
жаңғыртуда маңызды мәселелерінің бірі болып табылады, ал ... ... ... ... ... ... және ... міндеттердің шешілуін анықтауды талап етеді. Осы ... ... ... ... ... ... ... қызметін
ұсына алатын капиталданған ұйымға бағытталады. Бұл ЖЗҚ ... ... ... ... ... алып келеді және қабылданған
инвестициялық саясатқа сәйкес ... ... ... ... құралдарын өте ұқыпты талдауға итермелейді.
Зейнетақы қорлары институционалды инвесторлар ретінде ... ... және ... ... ... ... ... оларды
мынадай түрлі активтерге ... ... ... , ... ... және ... қаржы нарығын мемлекеттік реттеу. Қаржы нарығын реттеу деп
– қатысушылардың қызмет көрсету ... ... ... ... ... олармен осы қызметтерге өкілетті ұйымдар ... ... ... ... қатысушыларын, қызметтерінің барлық
түрін қамтитын қатынастарды айтамыз.Қаржы нарығын реттеу бірқатар бағыттар
б/ша қаржы ... ... ... ... міндеттері мен құқықтарын
анықтайтын заңдар мен басқа да нормативті актілердің орындалуын талап ету
мақсатында жүргізіледі.Ол бағалы ... ... ... ... ... ... б/ша мемл/к басқару органдарының құқықтарымен
аяқталады.Экономикасы дамыған ... ... ... мемлекет
мынадай функцияларды атқаруы қажет:
✓ Қаржы нарғын ... ... ... ... Қаржы нарығын дамыту ү/н заң актілерін жасау ж/е ... ... ... ету ... жасау ж/е оларды жаңартып отыру
✓ Инвестициялық институттардың ... ... ... ... ... ж/е ... нарықтарда жүргізіледі. Алғашқы
нарықта мемл/к реттеудің міндеті айналымға ... ... ... оларды тіркегенде біркелгі талаптарды қолдану. Қайталамалы нарықта
мамандандыру туралы ... ... ... ... нарығында қызметті
жүргізуге құқық беретін ... ... ж/е ... кәсіби
қатысушыларының аттестациясы жүргізіледі.
Қаржы нарығын реттеудің мақсаттары:
• Қаржы нарығының ... ... ... ү/н ... ... оларға жағдай жасау
• Қатысушыларды әділетсіз ж/е ... жеке ... н/е ... ... пен ұсыныс негізінде қаржылық құралдарға еркін ж/е ашық ... ... ... ... ... ү/н ... бар ж/е ... тиісті сыйақы беретін тиімді
қаржы нарығын құру
• Қоғамдық мақсаттарға жету ү/н нарыққа әсер ету
• Жаңа нарықтарды ұйымдастыру, олардың құрылымын, бастауларын ... ... ... ... ... инвесторлардың, кәсіби қатысушылардың қатынастарды
реттеудегі жолдарын бөлу
• Барлық ақпараттарды ... ең ... ... ... ... ... ... Мемл/к ж/е мемл/к емес органдардың арасында реттеу қызметін оңтайлы
бөлу
... ж/е ... ... жасағанда өкілетті бөлу ж/е жария ету.
62. Несие нарығының мәні. Несие – ... ... ... эк/қ
категория. Ол өзіндік күштердің тек белгілі бір дамуында п.б. несиенің ... ... ... ... ... ... ... шығындары б.т.
Қолдан қолға тауардың қозғалысы ... ... ... несие
қатынасының пайда болуына негіз б.т. Кәсіпорындарды, фирмаларды, мекемелер
мен тұрғындарды ... ... ... ... несие жүйесінің қызмет
етуі шаруашылық құрылымның дамуында ... ... орын ... ... ... Несие арқылы тауар айналымына қызмет ету
• ШЖС-ң , халық/ң, мемл/ң, шетелдік клиент/ң жинақтарын тарту
• Ақша қорларын ... ... ... ... ж/е оны ... қызмет көрсететін капитал салымы түрінде пайдалану
• Мемл/к ж/е тұтыну шығындарын ... ... ... ретінде
мелмекет пен халыққа қызмет етуді қам/сыз ету
Несие нарығының ... ... б.т. Ол ... ... п.б/п, құнның ұдайы
қозғалысын қам/сыз ететін ссудалық мәселелердің формасына енеді. Несие
ресурстар ... ... ... – бұл ... ... ... Қазіргі таңда, несие көптеген түрлері бар. Олар: ... ... ... ипотекалық несиелер, тұтыну несиелері,
синдикаттық ... және т.б. Олар ... беру ... беру ... қарыз алушының несиені алу мақсатына қарай
жіктеледі. Бұл несиелердің ішінен қазіргі уақытта ипотекалық несиелеу даму
үстінде. ... ... – бұл ... алушының мүлігі кепіл ретінде
берілген қарыз түрі. Ипотекалық нарықтың қатысушылары ретінде коммерциялық
банктер, жинақ ... ... ... сақтандыру ұйымдары жатады.
Ипотекалық несиелеумен қатар, ... ... ... ... ролі ... ... несие – бұл несиені беру ... ... ... арасында бөлінген уақытша одақтың несиесі
болып табылады.
Несиенің экономикалық категория ... ... ... ... ... ... қатынастар құрылымының, олардың негізгі қызметтерінің
яғни, әр алуан сыртқы және ішкі өзгерістер барысында толық сақталатын
көрінісін ... ... ... мен ... ... арасындағы
байланыстар қалай өзгергенімен де, несиенің түрлері сол ... ... ... ... ... мынадай түрлері болады: коммерциялық,
банктік, тұтыну, мемлекеттік, халықаралық және ипотекалық.
63. Бағалы қағаздар нарығын мемлекеттік реттеу. «Бағалы қағаздар туралы»
Заңға ... ... ... ... : ... ... нарығының кәсіби
қатысушыларының, эмитенттерінің қызметтеріне ж/е олардың стандарттарына
міндетті талапты ... ... ... ... ж/е ... ... ... ж/е оларда көрсетілген шарттар мен
міндеттерді эмитенттің ... ... ... ... ... ... ... иелердің құқықтарын қорғау жүйесін құру
ж/е қаржы нарығының эмитенттері, кәсіби ... мен ... ... ... ... ... ... айналысатын
тұлғалардың қызметін тоқтату ж/е алдын алу, сонымен қатар қаржы нарығы
қатысушыларының кәсіби ж/е ... ... ... б/ша ... ... ... шешеді.
Қазақстан Республикасының заңында көрсетілетін бағалы ... ... ... ... ... тұрады:
-әрбір потенциялды инвестор үшін бағалы қағаздарды эмиссиялаудың барлық
түрлері бойынша толық және тура ... ... ... ... ... ... ... биржалары және тауар биржаларының қор бөлімдері, брокерлік фирмалар
және т.б.) ... ... ... ... ... сапасы туралы қойылатын
талаптардың ... арта ... ... қор ... құрылатын кез
келген заңды тұлғаның штабында бағалы қағаздармен жұмыс жасай алатын ... ... Ол ... және ... ... ... нарығының дамуы
туралы хабардар болуға тиіс.
  Қазақстан нарықты обьективті ... ... үшін ... ... ... ... сектордың кәсіпорындармен қалыптасып келе ... ... орта ... сол ... ... бюджетінің тапшылығын қаржыландыру
үшін қажетті ресурстарды іздестірумен тікелей байланысты болуы;  
екінші республика азаматтарына бағалы ... ... ... және ... ... ... ... стратегиясымен байланысты болуы; 
үшіншіден, ақша массасына ұлттық банк жағынан бақылау жасауда жаңа ... ... ... мемлекет жағынан нарықты реттеудегі
біліктілік республикамыздағы нарыққа ... жаңа ... ... көмектеседі.
Біздің экономикалық жағдайымызда немесе әлемдік нарыққа енуіміздегі ең
өзектісі, бұл әлемдегі ... ... ... ... ... ... оқып ... және хабарлау болып табылады.
Қор нарығын мемлекеттік реттеудің қажеттігін әлемдік ... ... Ол әр ... өзіндік ерекшеліктерге қарай ескерілетін жағдайда,
мемлекеттік реттеудің формалары мен әдістерінің ортақ үлгісін жасайды.
Бағалы қағаздар ... ... ... ... мынадай:
- макроэкономикалық теп-теңдікті қамтамасыз ету.
- нарықтық ортаның бәсекелестік қабілетін қамтамасыз ету;
  - бағалы қағаздар нарығы ... ... ... ... экономикалық қорғау;
Құқықтық қорғау. бағалы қағаздарды әкімшілік-мемлекеттік ... ... ... ... ... қызметтеріне лицензиялар және
сертификаттар беру, бағалы қағаздар нарығына жіберу ... ... ... ... нарығына жіберу ережелері.
Экономикалық қорғау. бағалы қағаздармен жасалатын операциялар бойынша
салықтық ... ... ... дане ... ... ... жасалатын операциялар жолымен нарықтағы сұраныс пен ұсынысты
реттеу.
64. Қолма-қолсыз есеп айырысу қағидалары. ... ... акша ... ... ... кол акша айналымынын коп бөлігін алмастырган
колма кол акшасыз айналым орын алып отыр.ол өз ... ... ... ... ондіріп алатын коомерциялык банктер ... ... осмы ... ... ... акша есеп ... ... пб.Қолма
кол акшысыз толемдер мынандай жолдармен жүзеге асырыдады.
-Акша міндеттемесин немесе акша толемі туралы нұскауды ... ... беру ... ұсыну.
-Акша толемі туралы нұскауды камтитын толем құжатын немесе электронды
хабалануды табыстау.
Олар клиенттің ... ... ... ... және оларды пайждаланбай ак
ҚР зандарында белшіленген тәртіппен жүзеге асырылады.қолма қол ... ... ... ... ... зан ... белгіленген баскада толем құжаттары.
Төлем тапсырмасы бұл құжат ш.ж.с-лердің белгілі бір соманы өзінің ... ... ... ... ... ... білдіреді. Сатып алушыға
бағытталатын тауар келісіпшарты б/ша жеткізілгендер құнының есеп айырысуы
ж/е жөнелтім құжаттарының негізінде сатушының ... ... есеп ... төлем талап тапсырмасын білдіреді. Акредитив (неміс тілінде-
сенімділік) сатушының пайдасына ... ... ... б/ша оған
берілетін банктің шартты ақшалай міндеттемесі.
65. Қаржылық ... мен ... ... ... делдалдар көптеген
артықшылықтарға ие. Ең алдымен, олар өз ісін ... ... ... ауқымының тиімділігі есебінен үнемге қол ... ... ... ... ... ... делдалдар трансакциялық
шығындарды оңай азайтады. Үшіншіден, олар ақпаратқа қол жеткізетін көптеген
мүмкіндіктерге ие ж/е олар оның ... оңай ... ... ... ... бос ақша ... бар эк/қ ... де,
ақша қаражаттарына мұқтаж субъектілер демүдделілік танытады. Өйткені олар
қаржылық делдалдардан нақты артықшылықтары мен пайдасы бар қаржы өнімдерін
алады.
Төртіншіден, делдалдар ... ... ... азайтуға септігін
тигізетіндіктен, олар уақытқа ... н/е ... ... ... беру барысында несие берушіге салым ақшаны қаржылық құралдардың
түрлері б/ша бөлу ... ... ... ... делдалдары
болмаса, несие қауіпі жоғарылап кетеді. Тек делдалдар ғана қарыз алушының
төлем ... ... ... ... ж/е өз қызметін тарататын
жүйені ұйымдастырады, оның бұл әрекеті де ... ... мен ... шығынын
кемітеді.
Бесіншіден, қаржы институттары өз кллиентінің өтімділік деңгейінің тұрақты
болуын ж/е қолма-қол ақшаны ... ... ... ... өйткені
қаржы институттарының өздері қолма-қол ақша ... өз ... бір ... ... ... ие. ... ... мемлекет кейбір
қаржы институттары ү/н өтімділікті реттейтін заң нормаларын белгілейді.
Қаржылық делдалдардың топтары:
... ... ... ... ... қаражат банктік,
тұтынушылық ж/е ипотекалық несиелерді беру ү/н пайдаланылады. Бұл
топтың негізгі институтына ... ... ... ... ... ... ... Жинақ мекемелері – қаржы нарығындағы ұсақ ... мен ... ... ... мен ... өзара жинақ банктері,
сенім-жинақ ... ... ... ... ... қорлар өздерінің бағалы қағаздарын инвесторға сатады
ж/е алынған қаражатты ... ... ... сатып алу ү/н
пайдаланады. Олардың негізгі түріне өз пайын инвесторға сататын ж/е
түскен қаражатқа ... ... мен ... ... ... ... ... Пайдың құны өзгеріп отырады ж/е бұл инвесторға,
егер ол ... пай ... ... болса, табыс алуына мүмкіндік
береді.
➢ Әр түрлі типтегі компаниялар – ақша ... ... ... ... ... ... қағаз түріндек сатудан
алады. Бұл компаниялардың қызметі ... ж/е ... ... ... реттледі.
66. Чектермен есеп айырысу. Чектермен есеп айырысу жол, есеп айырысу ж/е
басқа да чектердің чек ұсынушыға өз шотынан ... бір ... ... ... ... жазбаша өкімінің көмегімен жүзеге асырылады.
Әлемдік тәжірибеде ... ж/е есеп ... ... ... чек – ... ... банкте ұстаушының төлемдері,
мысалы, еңбекақы, шауашылық қажеттіліктері, іссапар шығыстары ж/е т.б. у/н
қолданылады.Есеп айырысу чегі ... ... есеп ... Бұл – ... ... н/е чекті көрсеткенге онда көрсетілген
белгілі бір соманы банкке төлегені туралы ағымдағы шот иесінің ... ... ... ... есеп ... мыналар белгіленген:
1. Сатып алушы өзіне қызмет көрсететін банкке чекті н/е ... ... ... тапсырмасын алуға өтініш береді н/е ... ... ... ... ... 2 дана өтініш береді.
2. Сатып алушыға қызмет көрсететін банкте қаражат жеке шотта брондалып,
чек ... яғни ... ... шоттың нөмірі, чек берушінің аты-
жөні ж/е чек сомасының лимиті қойылады.
3. Сатып алушығы чек ж/е чек ... ... ... сатып алушығ жөнелтіліген өнімдердің құжаттарын көрсетеді.
5. Сатып алушы сатуға чек береді.
6. Сатушы чек тізілімі барысында сатып алушыға ... ... ... ... ... ... ететін банк сатып алушыға қызмет ететін банкке төлем
чегін ұсынады.
8. Сатушының банкіндегі сатушының шотына ақша ... ... ... ... банкі бұрын тағайындалған соманың есебінен чек сомасын
есептеп шығарады.
10. Банктер клиенттеріне шоттардың көшірмесін береді.
67. Несиенің экономиканың мәні мен ... ... ... ... ... – бұл ... ... болып табылады. Қазіргі таңда,
несие көптеген түрлері бар. Олар: овердрафт, овернайт, маусымдық несиелер,
ипотекалық несиелер, ... ... ... ... және т.б. ... беру ... ... беру тәртібіне, қарыз алушының
несиені алу мақсатына қарай жіктеледі. Бұл ... ... ... ... ... даму ... ... несиелеу – бұл қарыз
алушының мүлігі кепіл ретінде берілген қарыз ... ... ... ... коммерциялық банктер, жинақ ... ... ... ... ... ... ... қатар, әлемдік
несиелік нарықта синдикаттық несиенің ролі өсуде. Синдикаттық несие – бұл
несиені беру ... ... ... ... ... ... ... несиесі болып табылады.Несиенің экономикалық категория
ретінде өзіндік ... ... ... түрлері-бұл несиелік қатынастар
құрылымының, олардың негізгі қызметтерінің яғни, әр алуан сыртқы және ішкі
өзгерістер ... ... ... көрінісін білдіреді. Несие берушілер
мен қарыз алушылар ... ... ... ... де, ... сол күйінде сақталады. Қазіргі банктік тәжірибеде несиенің мынадай
түрлері болады: ... ... ... ... ... ... ... жабдықтаушының сатып алушыға сатқан
тауары немесе көрсеткен қызметі үшін ... ... ... ... ... іске асырылу құралы ... ... ... – бұл банктердің және арнайы ... ... ... ... түрде берілетін несиесі болып
табылады. Банктік несие ... ... ... Өйткені, ол банктер ... ... ... ... ... экономиканың барлық салаларында
кеңінен қолданылады. Бұл ерекшелігі, оның ... даму ... ... несие бүгінгі танда несиенің басқа формаларымен ... ... ... кеңінен қолданылып отырған несиеге айналуда.
Бірақ, бұл несиенің даму барысында орын алып отырған несиеге айналуда. Осы
несиенің даму ... орын алып ... ... ... ... де ... Банктік несие бүгінгі таңда тек қысқа мерзімді ғана жеке дамып отыр
десе болады. Ал оның орта және ұзақ ... ... ... ... ... тартылатын ресурстардың қысқа мерзімділік сипатта басым
болуы; қарыз алушылардың төлем және несиелік ... ... ... ... несиені қамтамасыз етудегі тұрақты құралдардың
жеткіліксіздігі; инфляцияның жоғарғы деңгейі.Тұтыну несиесі – халықа ... ... алу үшін және ... қызметтерді өтеугеберілетін
коммерциялық немесе банктік ... ... ... білдіреді.Тұтыну
несиесі бөлшек сауда орындары арқылы тауарларды төлейтін уақытын кешіктіріп
сатуда коммерциялық ... ... және ... ... банктік несие
формасында беріледі. Тұтыну несиесінің басты тағайындалуы халыққа ... ... ... ... несиесі бөлшек саудамен тығыз
байланысты: бір жағынан ... ... ... сай ... ... ... қатар , тауарды несиеге – алу ... ... ... халықты несиелеудің өссуі, сұраныстың төлем ... ... ... ... ... ... ... толтыру
жағдайында пайда болуда.Мемлекеттік несие – мемлекет және жергілікті ... ... ... ... ... ... беруші болып табылатын занды
түлғалар мен ... ... ... ... ... несиенің формаларына: мемлекеттік облигациялық
займдар, қысқа және орта ... ... ... және ... ... бағалы қағаздары жатады. Бүгінгі танда, мемлекет ... және орта ... ... ... ... тапшылығын жабу
мақсатында шығарылуда.
68. Несие нарығының мәні мен қатысушылары. Несие – өзіндік ... эк/қ ... Ол ... ... тек белгілі бір дамуында
п.б. несиенің ж/е несиелік қатынастардың пайда болуына ... ... ... б.т. Қолдан қолға тауардың қозғалысы ретінде тауарлар айырмасы,
несие қатынасының пайда болуына негіз б.т. ... ... мен ... несиемн қам/сыз етуді ұйымдастырудың несие
жүйесінің қызмет етуі шаруашылық құрылымның дамуында ... ... ... ... ... ... ... тауар айналымына қызмет ету
• ШЖС-ң , халық/ң, мемл/ң, шетелдік клиент/ң жинақтарын тарту
• Ақша қорларын ... ... ... ... ж/е оны өндіріс
үдерісіне қызмет көрсететін капитал салымы түрінде пайдалану
• Мемл/к ж/е тұтыну шығындарын ... ... ... ретінде
мелмекет пен халыққа қызмет етуді қам/сыз ету
Несие нарығының құрылымы несие б.т. Ол айырбас сәтінде п.б/п, құнның ... ... ... ... ... ... ... нарығының қатысушылары несие беруші ж/е қарыз алушы. Несие ... ... ... беретін жағы, қарыз алушы несие қатынасында несие
алатын ж/е алған ссуданы белгіленген мерзімде ... ... ... ... несие берушіге қарағанда қарыз ... ... ... Ол ... түпкілікті иесі болып табылмайды. Оның уақытша иесі
болады ж/е өзіне тиесілі емес бөтен республикада жұмыс істейді.
... ... ... ... ... ... да, өндіріс
саласында да пайдалана алады.
❖ Қарыз алушы ссудалық ... өз ... ... ... ... ... уақытша пайдалануға алған соманы ғана қайтарып қоймайды,
сонымен бірге оның ссудалық пайызын да лөлейді.
69. Сақтандыру ұйымының ... ... ... ... ... – бұл ... процесс. Оның негізгі қызметтері – қажетті
ресурстарды қалыптастыру, тәуекел жағдайында қоғамды қорғау, ... ... ... инвестиция көзін құру болып табылады.
Сақтандыру ұйымының кредитор ретінде ... оның ... ... ... ... ... ... Сақтандыру жарналары
негізінде ... ... ... ... ... резервтері компанияға болашақтағы сақтандыру төлемдеріне
бағытталады және ... ... ... қаржылық
тұрақтандырудың негізі болып табылады. Сондай-ақ сақтандыру ... ... ... ... ... ... институционалды
инвестор ретінде көрініс табады. Себебі, ... ... ... ... құралдарына инвестициялайды.
Сақтандыру нарығы сақтандырушы мен сақтандырушының арасына тығыз байланыс
орната отырып, сақтандырудың ... ... ... ... ... қамтиды. Сақтандыру нарығы тауар шаруашылығы
қалыптасуының барысында құрылатындықтан екеуінің де пайда ... ... ... ... ... мен әр ... жекеменшік иелері-
ерекшеленген тауар өндірушілердің болатындығы есептелінеді.
Сақтандырудың мән-мағынасына қарай отырып, сақтандыру ... ... ... иіндеттерін бөліп көрсеткен дұрыс:
-Реттеуші- нарық, басқалар сияқты мемлекет тарапынан реттеліп отырады;
-Коммерциялық- сақтандыру операцияларын жүзеге асырудан ... ... ... сақтандыру қызметінің бағасын белгілеуді қамтамасыз
етеді;
-Сенімділік функциясы- сақтандыру операциялары қолайсыз т.б ... ... ... ... мына ... ... бар:
1.Салалық белгісі бойынша :
-Өмірді сақтандыру нарығы
-Мүліктері сақтандыру нарығы
-Жауапкершілікті сақтандыру нарығы
-Бақытсыздық жағдайлардан сақтандыру нарығы
2.Ауқымы жағынан:
-Ұлттық
-Аймақтық
-Халықаралық
3.Сақтандыру индустриясының ұйымдастыру- құқықтық түрлеріне байланысты:
-Мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... өзара сақтандыру.
4.Жүзеге асырылу түрлері бойынша:
-Ерікті
-Міндетті
-Объектілері бойынша:
-Жеке
-Мүліктік
70. Депозиттік ж/е жинақ сертификаттарының мәні мен түрлері. ... - ... ... және занды тұлғалардьң) банктегі белгілі бір шотқа
салған және өздері ... ... ... ... ... ... ... бос ақша-қаражаттарды инвестициялау объектісі ретінде болуы;
- банктің негізгі ақша-қаражаттарды тарту көзі ретінде ... ... ... ... ... ... ... депозиттерді мынадай топтарға бөледі:
- талап етуіне деиінгі депозиттер;
- мерзімді депозиттер;
- жинақ салымдары.
Сондай-ақ, оларды мынадай белгілеріне байланысты ... ... ... ... ... иелерінің категорияларына қарай;
- қаражаттарды салу және қайтарып алу шартына қарай;
- пайыз төлеу тәсіліне ... ... ... ... бойынша жеңілдіктер алуына
қарай;
- тағы басқалар.
Салым иелерінің категорияларына байланысты депозиттік шоттар мынадай
түрлерге бөлінеді:
- жеке ... ... ... және ... ... шоттарына;
- жергілікті билік ұйымдарының шоттарына;
- қаржылық мекемелердің шоттарына;
- ... ... ... ... ... депозиттер - бұл салым иелерінің бастапқы ... ... әр ... ... ... ... ... ақшаларын алатын
әр түрлі шоттардағы қаражаттар.
Отандың банктік тәжірибеде талап етуіне дейінгі депозиттерге мыналар
жатады :
- ... ... ... ... әр ... ... құрылымдардың ағымдық шоттарындағы сақталатын қаражаттары;
- әр түрлі мақсатңа тағаиындалған корлардың қаражаттары;
- есеп ... ... ... ... ... және олардың шоттарындағы
қаражаттар;
- басқа банктердің корреспонденттік шоттарындағы қаражат қалдықтары.
Талап етуге ... ... ... ... ... ... ... өтімділігіне байланысты сипатталады. ... ... ... ... қаражаттар, шаруашылық және басқа да ... ... ... ... және ... кемшілігі - бұл шот бойынша пайыз мүлде төленбейді немесе біршама
төменгі мөлшерде ... ... ... ... ... етуге дейінгі шоттардың
мынадай өзіндік ерекшеліктері қалыптасады:
- ақша салу және оны алу кез келген ... ... да ... ... шот иесі ... осы ... пайдаланғаны үшін пайыз түрінде немесе
коммиссиондық ақы алып отырады;
- банктер талап етуге ... ... ... ... ... өте төменгі деңгейде пайыз төлейді, кейде төлемеуі де ... ... ... ... ... бойынша, коммерциялық банк Орталық банкте
сақталатын міндетті резервтерге жоғарғы мөлшерде аударымдар жасайды.
Мерзімді ... - бұл ... ... бір ... және ... ... орналастырылған клиенттердін уак,ытша бос ақша қаражаттары.
Бұл депозит түрі алдын ала хабарлаудан кейін немесе мерзім бойынша ... ... ... ... көмегімен пайдаланылмайды, бірақ қолма-
қол ақша түрінде еркін аударылады немесе ағымдағы ... ... ... ... бұл ... ... ... онда шот иесі айып-пұл ... ... – бұл ... банкке көрсетілген
соммада ақшаны орналасқанын және ... бір ... ... мөлшерінде
сол сомманы алуды куәландыратын құжат. Депозиттік сертификаттар чек сияқты
3 түрге ие. Депозиттік сертификаттың бетінде банк ... ... ... ... мерзімі көрсетіледі. Депозиттік сертификаттар 20-шы
ғасырдың басында шығарыла бастады. ... 1960 ... ... ... ... қолданды. Депозит бойынша поценттік ... ... ... жай және күрделі. Көбінесе, егер депозит 1 жылға дейін
жұмсалса, онда депозит жай әдіс ... ... Ал ... жылға
салынса, онда күрделі әдіс қолданылады. Егер депозит соммасы 1 жылдан
жоғары, бірақ бөлшек сан ... ... ... онда ... әдіс
қолданылады. Бұл кезде кезеңдердің бүтін ... ... ... ал ... бөлігіне жай процент есептеледі.
71. Сақтандыру қызметі туралы заңнаманы бұзғаны үшін қолданылатын шектеулі
ықпал ету шаралары. ... ... ету ... Уәкiлеттi орган
Қордың Қазақстан ... ... ... анықтаған,
Қордың лауазымды адамдары мен қызметкерлерiнiң ... ... ... ... ... ... осы ... көзделген
уәкiлеттi органның өзге де талаптарын орындамаған жағдайда уәкiлеттi ... ... ... ... ету ... бiрiн қолданады:
      1) орындалуы мiндеттi жазбаша ұйғарым бередi;
      2) жазбаша келiсiм жасайды.
      2. Анықталған ... ... ... бұзушылықтарды
жоюға бағытталған орындалуы ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының заңнамасын бұзушылықтарды одан әрi
болғызбау туралы Қорға нұсқау беру жазбаша ұйғарым болып ... Қор ... ... ... ... оны орындау жөнiнде
уәкiлеттi органға хабарлауға мiндеттi.
      Уәкiлеттi ... ... ... ... дау айту оның орындалуын
тоқтатпайды.
      3. Анықталған бұзушылықтарды және ... ... ... мен ... және ... ... жою ... кезектегi шараларды бекiту туралы уәкiлеттi орган мен Қор арасында
жасалатын келiсiм ... ... ... ... Жазбаша келiсiм екi
тарапта болып жатқан бұзушылықтарды және (немесе) кемшiлiктердi жою үшiн
оларды уәкiлеттi орган ... ... ... екi ... аса уақыт керек
деген шешiмге келген жағдайда жасалады.
      4. Уәкiлеттi ... ... осы ... белгiленген шектеулi ықпал ету
шараларының кез келгенiн, бұдан бұрын да оған ... ... ... ... ... ... 5. Осы ... келтiрiлген шаралар, егер уәкiлеттi орган қатысушы-
сақтандыру ... және ... ... адамдарының немесе
қызметкерлерiнiң ... ... ... ... ... қаржылық жай-күйiн нашарлатқан деп белгiлесе, онда
қатысушы-сақтандыру ұйымдарына да қолданылуы ... ... ... ... ЖЗҚ – бұл ... ... ... ... ... қалыптастыратын және
инвестициялайтын заңды тұлға. Зейнетақы қорлардың ... ... ... ... тұлғалар болып табылады. Зейнетақы жарналары еркін және міндетті
болып ... Оның 2 түрі бар – ... және ... емес ... емес ЖЗҚ-ның өзі ашық және корпоративтік ЖЗҚ болып бөлінеді.
Ашық ЖЗҚ – бұл ... ... және ... ... ... ... ЖЗҚ. ... ЖЗҚ – бұл өз ... ... қор. ... емес ЖЗҚ-ның меншік капиталы ... ... ... ... ... ... басқа да көздер.
ЖЗҚ-ның құқтары: зейнетақы жарналарын жинау; өз қызметі үшін ... алу; ... ... ... басқа да құқтары бар. ЖЗҚ-на
келесідей міндеттер ...... ... ... ... ... алу, жылына кемінде 1 рет және салымшының сұранысы
бойынша зейнетақы ... ... ... ... ... беру,
салымшының шотындағы жинақталған сомма туралы ақпаратты құпия ретінде
сақтау, салымшының ... ... бір ... 2ші ... ... ... өз ... туралы статистикалық ақпаратты жариялау. ЖЗҚ
банк кастодианмен және зейнетақы активтерін инвестициялайтын компаниямен
өзара 3 ... ... ... Банк ... бұл ... ... активтерін банк шотында сақтайды және есепке алады. Ал ... ... ... ... ... және іске
асырады. Зейнетақы қорлары ... ... ... және банк
кастодианмен келісім-шартқа отыру қажет екенін атап ... ... ЖЗҚ ... ... ... сай ... онда ЖЗҚ өзі зейнетақы
активтерін басқаруы бойынша құқықты алуға, сондай-ақ компаниямен келісімге
отырмауға мүмкіндігі бар. ... ... ... ... ... деңгейде және қор ... ... ... бар
квалификациялық менеджерлердің болуы. ... ... ... ... ... мақсатында ... ... ... ... ... ... мақсатында мемлекет
инвестициялау объектілерін және олардың нормаларын бекітеді. Осы ... ... ... ... ... ... ... бар.
Мемлекетіміздің және шетелдегі экономикалық, ... ... ... ... жыл ... ... Несие нарығы механизм.
Несие нарығынын негізгі катысушыларры несие беругы мен алушы .Несие нарығы
аркылы өндіріс пен ... ... ... ішіндегі капитал козгалсы
жұзеге асырылады. Несие нарығынын ... ... Ол ... ... сәтінде
п.б құнның ұдайы қозғалысын камтамасыз ететін ссудалык ... ... ... ... ... ... б.т ... мәмілеси
жүзеге асуы үшін онын катысушылары бірінші жак акша каражаттарын ... жак оны ... екі ... ... ... ... катынас
субъек.дің өзара мүдделеріне негізделген экономикалык ... ... ... ... ... ... болеміз;
-Тұтынушылык
-Өнеркәсіптік
-Саудалык
Ауыл шар.на беретін несие
Инвест.к
Бюджеттік.
Несие пайдалану мерзімі бойынша
Мерзімді
Кыска мерзім 1 ж дейн
Орта мерзім 1-3
Ұзак ... ж ... ... ... ... ұарыз алушы несие берушінін талабы
боыйнша кайтару мерзімі ... ... ... ... шарты бойынша
белгіленген мерзімде ... өз ... ... кез ... ... Несие молшері б.ша ірі,і орташа,ұсак деп бол.ді.
Қамтамасыз етілуі б.ша: -Камтамасыз етілген; - Камтамасыз етинмеген
Камтамасыз етілетін несие ... ... ... ... ... ету онын ... калу каупін азайтудын бір тәсілі
б.т Банк ... беру ... б.ша ... жіне ... ... несие карыз алушынын есеп шотына оыны тауарлык
материялдык кундыллыкка ... ... ... ... ... ... үшін багытталады.Толемдік несие банк ... ... ... шара б.ша ... ... үшін ... ... есеп
айырысу құжатынын толеміне тікелей бағытталады.
74. ҚР-дағы дипозиттері кепілендіру қорының қызметі. Дипозиттік ... ... ... ... ... ... құпиялылық. 1999 ж ҰБ-ң құрылтай/ғымен ҚР-да дипозиттері
сақтаныру жүйесі ... Ол ҚР банк ... ... ... ... ... міндетті кепілдік беруді жүзеге асыратын ұйым
АҚ ұйымдық құқықтық нысанына құрылатын ж/е өз ... ... және ... нормативтік құқықтық актілерінің ж/е жарғының негізінде жүзеге
асырылатын комм емес ... Жеке ... ... ... ... құрылтайшысы ҚР-ң ұлттық банкі болады ж/е ол қордың жарғылық
капиталына бір млрд тг ... ... ... ... міндеті
банкті мәжбүрлеп таратқан жағдайда екінші деңгейлі банктер салымшыларының
мүдделерін ... ... ... ... беру ... одан ... өтеу ... жеңілдету,өтемақы мөлшерін ұлғайту, сақтандырылатын
дипозиттер көлемін ... 2007 ж ... ... екінші деңгейлі банктерде
орнал/ған дипозиттерге міндетті кепілдік беру туралы» ҚР/ң заңы ... Бұл ... ... ... ... ... кепілдік беріліді:
жүйеге қатысушы банктерге тенгемен ж/е шетел валютасымен мерзімді салымдар,
шартты салымдыр ж/е талап ету б/ша ... жеке ... ... ... ... есеп шоттардағы тенгемен ж/е шетел ... ... жеке ... ... ... ашылған карталық есеп
шоттарындағы тенгемен ж/е шетел валютасымен ақша қалдығы. 2003 ж ... ... ... беру қоры ... дипозиттерді сақтандыру
корпорациясының бастамасы бойынша 2002 ж ... ... ж/е 30 ... ... дипозиттерге кепілдік беру жөніндегі халықаралық
қауымдыстықтың жүшесі болады. Дипозиттерге міндетті кепілдік беру ... ... ... ... ету ... ... ... мәжбүрлеп таратылған жағдайда салымшыларға кепілдік ... ... ... банк ... ... ... ... Міндеттері:қаржы жүйесінің
тұрақтылығын қамтамасыз ету; қатысушы банк мәжбүрлеп таратылған жағдайда
салымшылардың құқықтары мен ... ... ... ... бағалы қағаздар ұғымы. Туынды бағалы ... ... ... мен ... ... ... қағаздар. Бұл бағалы
қазаз б/ша міндеттемелер негізінде болған биржалық ... ... ... ... ... ... мақсаты-бастапқы шығару
болған соң бағалы қағаздарды ... ... және ... іс ... ... үшін ... ... қамтамасыз ету. міндеттері-нарықтың
тиімділігін ... ету; ... ... ... ... ... ... орындайды.Олар бастыпқы нарықтағы бағалы
қағаздарды сатып алып, ... ... ... нарықта сатады. Бұл
спикулятивті сипатқа ие.Туынды қазаз түрлері: ... ... ... ... бағасы бойынша сатып алуға не сатуға бағалы ... ... ... ... сатып алуға құқық беретін опцион
яғни сатып алушы опцион не колл ... және ... ... ... ... яғни сатушы опцион не пут опцион деген түрлелі бар. Форвард-активті
сатып алу, сатып алу жағдайлары туралы алдын ала келісілген ... ... ... тыс ... ... ... ... нарықты
мат/лық не бимат/лық өнімнің белгілі бір мөлшерін болашақта жеткізу не алу
күні ескерілген ... ... ... ... биржадағы мерзімдік
мәмілелер, олардың мәнісі шикізат тауарларын, алтынды, валютаны ... ... ... ... ... ... ... бағамен сатып алуда ж/е
сатуда ж/е бұл орайда опер/лар ... бір ... ... ... бір ... ... кепілдік беру. Ол белгілі
мерзімде ж/е ... ... ... ... ... ж/е ... ... береді. Варранттар шығарылғаннан кейін бағалы қағаздардар бөлінеді
ж/е варрантта көрсетілген бағалы қағаздар сатылғанға дейін бағалы қағаздар
нарығында дербес ... ... ... ... банктерінің атқаратын қызметтері.
Бүгінгі кездегі комм/лық банқтер бұл ҚР ... ... ... және ... ... ... ... комм/лық ұйы болып
табылатын заңды тұлғалар. Комм/лық банктер-көбіне өздері салым ақша түрінде
алатын ... ... ... ... сауда ж/е басқа да
кәсіпорындарды ... б/ша ... ... орындайтын жеке ж/е
мемлекеттік банктер. Олардың ... ... ... және осы ... атына жазылған чектерді төлеу; кәсіпкерлерге
несие беру; барлық ұлттық шаруашылық ауқымында төлем айналымын ұйымдастыру
әрі есеп айырысуларды ... ... ж/е т.б. ... банк бұл ... ... әрекет ететін заңды тұлға болып табылатын, ... ... ... ... ... құрлысқа қарағанда
банктер өндіріс саласына ... ... ... ... ... ... таратады, несие береді, яғни қайта ... ... ... етеді. Банктің негізгі қызметі – ... ... ... ... және сатушылардан сатып алушыларға
тасымалдауда болады. Банктармен қатар, қаражатты ... ... да ... және ... ұйымдар (инвестициялық қорлар,
сақтандыру компаниялары, брокерлік, дилерлік фирмалар және ... ... ... капиталын қалыптастыру әдісі бойынша
акционерлік (ашыө және жабық түрлі) және ... ... ... ... ... (заңды немесе жеке) банк құру мүмкіндігі ағымдағы заңмен
жоққа шығарылған. Осы заң ... ... ... ... кем ... ... ... құралуы қажет делінген. Егер несиелік жүйені
реформалаудың бастапқы ... ... ... ... ... ... ал қазіргі кезең пайлық банктерді акционерлік банктер
формасы етіп қайта құрумен сипатталады. ... ... ... ... өзі, яғни банк ... ... Ал пайлық коммерциялық
банктерде капиталдың иегерлері бола алмайды, себебі ... пай ... ... үлесіне ғана иемденуге құқығы бар болады.  Па     йлық коммерциялық
банктер жауапкершілігі шектеулі ... ... ... яғни ... ... ... оның ... ортақ капиталына салымына
тәуелді. Жарғылық капиталды кеңейту банк қатысушыларының қосымша салымдары,
сонымен ... ... ... жаңа қатысушылардың еңгізілуі арқылы жүзеге
асырылады. Жаңа қатысушылардың еңуі туралы мәселе ... ... ... Ал акционерлік қоғам ретінде жұмыс ... ... ... бірдей номиналды құны бар анықталған акциялар (заңды және
жеке тұлғалар арасына) санына орналастырылған. ... ... ... ... ... ете ... Осы ... банктің тұрақтылығын,
беріктігін қамтамасыз етеді және оның ликвидтілігін ... ... ... ... ашық және ... түрлі болады. ... ... ... ... ... ғана ... алады. Ал ашық түрлі банктердің акциялары басқа кционерлердің
келісімінсіз ... ... ... бағалы қағаздардың қалыптасуы. Жекешелендіру қазақстанда
бағалы ... ... ... ... ... ... Акционерлік
қоғамдардың құрылуы акциялардың ... ... Бұл ... тек алғашқы нарықта ғана сатылды, яғни олардың алғашқы
орналасуы ... ... ... ... ... ... ... құрылуы бүгінгі таңдағы қазақстан бағалы қағаздар
нарығын қатыптастырылған базис болды. ҚР-ның азаматтық ... ... мен ... ... ... ... куәландыратын құжат
бағалы қағаздар болып табылады. Бағалы қағаздар бағалы ... ... ... ... ... ... қағаздар нарығы сауда саттық және
өсімөорлық операциялардың іс тәжірибесімен байланысты ... ... ... ... ... мен коносаменттердің пайда болуына
себепкер болды. Қазақстанда ... ... ... ... ... (1997 ж бастаған қор биржасы KASE бар) және
биржадан тыс; сауда агенттері-борокерлер ж/е дилерлер ... ... ... ... ... қандай да бір мәмілені өз атынан және
өз есебінен ғана ... ... ... өз ... ... ... ғана
беріледі, брокер дилерлік қызметпен тек заңды ... ғана ... ... ... ... кез ... ... міндетті шартына
заңды тұлғалар үшін мемлекеттік лицензияны алуы жатса, жеке ... ... ... нарығы мен қаржылық ұйымдарды реттеу және қадағалау ... ... ... ... 2004 ж ҚР ... ... нарығындағы
кәсіби қызметті елуден аса компания жүзеге асырады. Олардың 38-і бұл
құқыққа 1996 ... ... ие ... ... ... құрамына екінші
деңгейлі 23 акционерлік банк кіреді.
78. Мемлекеттік бағалы қағаздардың жіктелімі. Мемлекеттік ... ... ... ж/е ... ... ... ... борышты бағалы
қағаздар. Қазақстанда мемлекеттік бағалы қағаздар жіктелуі:
1) эмитент түрі б/ша:
-үкіметтік;
-муниципалды;
-ҚР ... ... ... ... ... ... дейін);
-ұзақ мерзімді(1 жылдан жоғары)
3) айналыс тәсілдері б/ша:
- нарықтық;
-нарықтық емес.
4) табысты алу тәсілдері ... б/ша ... б/ша ... пайызды есептеу тәсілдері б/ша:
-Тіркелген пайыз мөлшерлемесі
-өзгермелі пайыз ... ... ... ... ... шетелдік валютада
Нарықтық – МБҚ алғашқы орналасуынан кейін еркін қайта сатылады. Нарықтық
емес – ... ... , ... бір мерзім өткеннен кейін эмитентке
қайтарылуы мүмкін мемлекеттің бағалы ... ... – МБҚ ... төмен бағамен шығарылады, бірақ номинал құны б/ша өтеледі. Купондық
– белгілі бір ... ... ... құны б/ша шығарылады, әрі
өтеледі.
79. валюта бағамы ж/е оған әсер ... ... ... ...... ... валютаның бағамдарын анықтау,
осының негізінде айырбасқа ұсынылған олардың ақша бірліктерінің арқатынасы
белгіленеді. Бұл ара ... ... ... ... пен ... қарай
ұдайы өзгеріп отырады. Валюталық бағам келесілер үшін қажет:
Капиталдар ж/е несие/ң қозғалысында тауар/р мен ... ... ... айырбастау кезінде;
Ұлттық ж/е әлемдік нарықтар бағасын салыстыру үшін, сондай-ақ ... ... ... ... әр елдің құндық көрсеткіштерін салыстыруға;
Банктер ж/е фирма/ң шетел влютасындағы шоттарды ... үрде ... ... әсер ... ... ... ... қарқыны, төлем
балансының жағдайы, әртүрлі елдердегі ... ... ... ... ... ж/е ... ... операциялар,
халықаралық есеп айырысуларда белгілі валютаны ... ... ... ... н/е кідірісі, ұлттық н/е әлемдік
нарықтарда ... ... ... ... ... ... қағаздар нарығының қатысушылары.(БҚН)
Бүгінгі таңда БҚН –ның қатысушыларын мына топқа бөлуге болады:
Жоғары имиджі бар мемлекет, муниципалистер, аса ірі ұлттық ж/е ... ... мен ... ... ... ... ... ж/е инвестициялық банктер, сақтандыру қоғамдары, зейнетақы
қор/ы, т.б.)
Жеке инвесторлар (жеке тұлғалар)
Бағалы қағаздар ... ... ... ... ... мыналар жатады:
Сауда алаңы: биржалық ж/е биржадан тыс;
Сауда агенттері: брокерлер – ... ... ж/е ... есебінен
операцияларды жүзеге асыратын делделдар. – дилерлер – бұлар операцияны өз
атынан ж/е өз есеьінен жүргізетін ... ... ... ... ... Депозитарий – клирингтің, номинал ұстаушының, төлем агентінің т.б
функцияларын жүзеге асыратын қаржы нарығының кәсіби қатысушысы
... – ҚР ... ... құрылған әрбір АҚ бағалы қағаздар
эмиссиясы мем/к тіркеуден өткен сәттен бастап, 1 ай ішінде ... ... ... ... ж/е ... ... ... Клирингтік ұйымдар – қаржылық құралдармен мәмілелерді орындауға
қатысатын ... ... мен ... ... ... ... нарығының кәсіби қатысушылары
• Кастодиандар – клиенттердің қаржылық құралдары мен ақшасын сақтайтын,
әрі олардың есебін жүргізетін, оларды ... ... ... ... ... ... мен ... байланысты олардың
құқығын растайтын қаржы нарығының кәсіби ... ... ... ... басқарушы – клиент есебінен ж/е оның міндеті
тұрғысынан азаматтық ... ... ... жөніндегі қызметті
өз атынан жүзеге асыратын қаржы нарығын кәсіби ... ... ... және оның ... саясаттың келесідей формалары қолданылады: - дисконтық валюталық
саясат; - девиздік валюталық ... ... бір ... ... ... ... балансын реттеуге,
екіншіден, ішкі несиелер динамикасы, ақша ... ... ж/е ... ... бағытталғын орталық банктің есепке алі мөлшерін
өзгертуі.
Девиздік саясат мем/к ұйымдардың н/е орталық ... ... ... ... ... алу ... ұлтық валюта бағамына әсер ету әдісі.
Девиздік саясаттың мынадай жүзеге асыру ... ... ... ... Валюталық резервтерді диверсификациялау
• Валюталық шектеу
• Валюталық бағам режимі
• Девольвация
...... ... ... ... валютасына қатынасы б/ша
төмендету.
Ревальвация – ... ... ... ... ... ... ... резервті диверсификациялау – бұл халықаралық ... ету, ... ... ... ж/е валюталық шығындардан
сақтау мақсатында әртүрлі валюталарды өсу жолымен валюталық резервтердің
құрылымын реттеуге бағытталған ... ж/е ... ... шектеулер – ұлттық ж/е шетел валютасымен операцияларды шектеуші
экон/қ құқықтық ж/е ұйымдастырушылық шаралар жүйесі.
Валюталық бағам режимі ... ж/е ... ... ... ... ... бағалы қағаздардың жалпы сипаты.
Бағалы қағаздар дегеніміз – бұл белгіленген түрдегі және ... ... ... ... ... ... ... қағаздар дегеніміз – ҚР-ның Үкіметі, жергілікті атқару
органдары немесе ҚР-ның Ұлттық ... ... ... ... ... қағаздар ішкі және сыртқы қарыздардың есебінен
борыш нысаны. ҚР-ның Үкіметі шығарған бағалы қағаздарды ішкі ... ... ... ҚР ... ... ... ... Банк олардың арасында жасалған келісімге сәйкес жүзеге асырады.
Мемлекеттік бағалы қағаздарды шығару мақсаттары:
1 республикалық бюджет тапшылығын ... ... ... ... ... бағдарламаларды қаржыландыру;
3 экономикалық белсенділікті реттеу;
4 республикалық бюджеттің кассалық орындалуын қамтамасыз ету;
5 қаржы ... ... ... ... бос қаржы ресурстарын
жинақтаудың сенімді әрі жоғары өтемді құралдарын беру;
6 банк ... ... ... бағалы қағаздармен жұмыс істеу тәжірибесін жинақтау.
МБҚ –ның өзге де қаржы құралдарынан ерекшелігі МБҚ ... және ... ... ... ... ... деңгейі және капитал
және оның кірісін жоғалтудың төменгі қаупі. 
Қазкоммерцбанк ... ... ... алғашқы дилер бола отырып, бағалы
қағаздар операциясы бойынша қызметтің барлық түрін көрсетеді:
• МБҚ аукциондарды екінші деңгейлі нарықта сатып алу;
• МБҚ ... ... ... сату;
• МБҚ-ны өтеу мен сатудан түскен ақшаны жаңа МБҚ реинвестициялау;
• Бағалы қағаздар мен ақшаны сақтау бойынша кастодиалды ... ... ... ... ... ... Республикасындағы МБҚ-ның негізгі түрлері: 
• Қысқа мерзімді ГККО (МЕККАМ)
ҚР Қаржы ... ... 3, 6 және 12 айға ... ... ... ... номиналды бағасы – 100 теңге
Міндеттеме құжатсыз ... ... және ҚР ... ... дисконттық бағада, яғни ҚР Қаржы министрлігінің
тапсырмасымен ҚР ... ... ... ... ... төмен
бағада орналастырылады. Аукционға қатысуға Алғашқы дилерлер ғана, яғни
Қаржы министрлігінде ... ... және ... ... ... компаниялардың ғана құқығы бар. Алғашқы дилерлер болып саналмайтын
барлық инвесторлар Алғашқы дилерлермен қызмет көрсету келісім-шартына
отыру ... ғана ... ... ... ... дилерлер
субдепозитарийлердің функциясын атқарады. Аукционды өткізу мерзімі мен
эмиссия көлемі аукцион ... ... Орта ... ГСКО ... ... ... ГВКО ... Қаржы министрлігі шығаратын 3, 6, 9 және 12 айға ұсынатын ... ... ... ... ... бағасы – 100 АҚШ доллары.
 Міндеттеу құжатсыз формада ... және ҚР ... ... ... және ... шарттары МЕККАМ-дың орналастыру және
қолдану шарттарына сәйкес.
Инвестор төлем жасалған күнгі Ұлттық банктің курс ... ... ... ... күнгі Ұлттық банктiң курс бағамына сәйкес
төлейді. ... ... ГКО ... ... ... қазына иесіне оның өтем барысында
оған номиналды құнын ... және ... ... ... ... ... ... Инвесторлармен қазыналық индекстелген қазыналық
міндеттемелерге құйылған ақшаның индексациясы индекстелген қазыналық
міндеттемелерді ұсынудың үш айлық ... ... ... ... ... ағымдағы мөлшерлеме бойынша сыйақы төлеу жолымен
жүргізіледі. Индекстелген қазыналық ... ... құны ... ... ... міндеттемелер оның ұстаушылары ... ... ... ... қазыналық
міндеттемелердің алғашқы шығарылымы бойынша аукционда белгіленген
эмиссиясына сәйкес  кірістің ... ... ... ... ... ... ақшасының инфляциясының шығын
компенсациясын  қосатын сыйақы мөлшерлемесімен белгіленеді. ... ... ... ... ... ... ... олардың кірісінің ең төменгі ... ... ... қол ... ... ... ... белгіленеді. Қабылданған ... ... ... ... ... ең ... ... ортақ шектеулі кіріс мөлшерімен жүзеге асырылады.
Қазыналық  міндеттемелердің орналасуы бойынша аукцион сәйкес эмиссия
шарттары ... ... ... күн ... ... айына бір
рет соңғы жұмыс күнінен бір күн бұрын ... ҚР ... ... ноталары
ҚР Ұлттық Банкінің қысқа мерзімді ноталары 7 күннен 91 күнге дейінгі
ұсынысымен ҚР ... ... ... ҚР ҰБ қысқа мерзімді
ноталардың орналасуы мен ұсынылу тізбегі МЕККАмдардың орналасуы мен
ұсынылуы ... ... ... ... мерзімі және
эмиссиялардың көлемі ҚР-ның Ұлттық Банкісімен реттеледі және аукцион
шарттарында хабарланады.
• Ұлттық  жинақ облигациялары ... ... ... – 1 ... ... ... 3 жылдық
ұсыну мерзімінің кірісіне байланысты тоқсан сайынғы ... ... ҚР ... ... белгіленеді.
Облигацияның номиналды құны -1000 теңге. Облигациялар ... ... ҰЖО ... және ... қарағанда номиналды
бағамда тоқсанына бір рет енгізіліп, купонмен төленеді. Барлық
иневесторлар облигацияларды ... ... ... ... ... ... ... қол жеткізеді. Қаржы агенттіктері (ҰЖО-ны тарату
бойынша эмитентпен басты келісім-шартқа қол қойған алғашқы ... ... ... ... ... және ... ҚР Қаржы министрлігімен реттеледі және жазылу шарттарында
хабарланады. ... ... ... жазылу тоқсанына бір ... ... ... құқықтық негіздері.
Қаржы нарығын реттеу – бұл өкілетті қатысушылардың қызмет ... ... ... ... ... ... ... нарығын реттеуде
нарыққа қатысушылардың барлығы ресурстары,операциялары және ... ... ... ... ... реттеу;
2)өзін-өзі реттеу.
Мемлекеттік реттеу – қаржы нарығында қалыптасатын қатынастарды мемлекеттік
билік пен ... ... ... ... ... өзін-өзі ретееу
ұйымдары – бұл қаржы нарығының ... ... ... ... емес
коммерциялық емес ұйым. ҚР-да мемлекеттік реттеу тікелей және жанама түрде
жүргізіледі.
Қаржы нарығын мемлекеттік реттеу ... ... ... ... ... ... ... жатады. Қаржы нарығын ... ... ... ... ... ... кәсіби қатысушысының
міндеттері мен құқықтарын ... ... мен ... да ... орындалуын талап ету мақсатында жүргізіледі.
«Қаржы нарығы мен қаржылық ұйымдарды ... ... мен ... ... ... Заңына сәйкес, қаржылық қызметтерді
тұтынушылардың мүдделерін қорғаудың тиісті деңгейін қамтамасыз ету – ... мен ... ... ... ... мен ... ұйымының
басты мақсаттарының бірі. Жаңа қаржы құралдары мен ... ... ... озық ... енгізу арқылы тұтынушылардың қаржылық
мүдделерін қорғауды қамтамасыз ету жөніндегі шаралардың тұтастығы қаржылық
реттеу мен қадағалаудың шешуші ... бірі ... ... ... ... ... мен субъектілері.
Бағалы қағаздар нарығы дегеніміз – бағалы қағаздардың шығарылымы, ... өтеу ... ... қатысушылары арасындағы экономикалық ... ... ... ... ... ... ... инвесторлар
Эмитенттер
Бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушылары;
Сауда-саттықты ұйымдастырушылар;
Өзін-өзі реттейтін ұйымдар.
1. Жоғары имиджі бар мемлекет, муниципалиттер, аса ірі ... ... ... Олардың бағалы қағаздарды шығаруы және оны жүзеге
асыруы көп қиындық ... ... ... ... ... ... болады. Бұл мемлекеттік және муниципалдық бағалы қағаздар жоғары
табысты әрдайым қамтамасыз ете бермейді, алайда олардың сенімділік деңгейі
жоғары. Сол ... де ... ... ... ... жалғыз
бастылар, асыраушысынан айырылған немесе қамқоршысы жоқ отбасылар және
т.б.) қатерге бастарын тікпей-ақ, өз ... ... ... салуды
жөн көреді.
    2. Қаржылық институттар бағалы қағаздармен ... ... ... және ... ... сақтаңдыру қоғамдары,
зейнетақы қорлары және т.б.). Олардың көбісі әр түрлі инвесторлардың (заңды
және жеке ... ... ... және ... ... табыс
түсіретін бағалы қағаздарға салудың мүмкіндіктерін іздестіреді. Олар
акцияның бақылау пакеттерін иеленуге ... ... ... қашып,
өз капиталдарын экономиканың әр түрлі салаларына орналастырады.
    3. Жеке инвесторлар - жеке тұлғалар, оның ішінде ... ... ... ... 4. ... ... нарығының кәсіби қатысушылары. Олардың қажетті
ақпараттармен қамтамасыз етілуі олардың бағалы қағаздармен операцияларды
жүргізуін оңайлатады. Бір немесе бірнеше қызмет түрлерімен айналысу
құқығына тиісті лицензия алуы үшін ... ... ... ... ... қойылады:
    o заңды тұлғалар штатына тиісті қызметпен айналысу
      құқығына біліктілік куәлігі бар ... ... ... ... ... ... талабы. Бұл
      талап қалыптасқан әлемдік іс-тәжірибеден алынып
      отыр. ... ... ... ... елдерде арнайы білімі бар тұлғалар ғана қаржы
      нарығында клиенттермен жұмыс істеуге жіберіледі;
    o бағалы қағаздар ... кез ... ... ... ... заңға сәйкес ұйымдастырушылық-құқықтық
      формада акционерлік қоғамға тіркелуі тиіс - бұл
      оның ұйымдастырушылық-құқықтық формасына
      қойылатын ... o ... ... - бұл ... қатысушының өзіндік
      капиталының жеткілікті болу деңгейі. Таза өзіндік
      капитал - бұл кәсіпорынның міндеттемелерінен тыс
      активтері. Жарғылық капитал - ... ... ... ... акционерлерді қатыстыру
      арқылы істі ұйымдастыру үшін салым ақша ретінде
      тартатын қаражаты. Өкілетті органдар жарғылық
      капиталдың емес, өзіндік капиталдың жеткілікті болу
      ... ... ... ... өз ... ... ... инвестор өз активінің
барлық қауіптен сақталатынына сенімді болады. Инвесторды кәсіби қатысушының
мәселелері толғандырмайды. Сондықтан да соңғысының өзіндік капиталы
инвестормен есеп айырысуына ... ... ... ... ... ғана ... тұрмаған контрагенттермен, банктермен және т.б. байланысты
туындаған проблемаларын өзі шешеді.
Бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушыларына мыналар жатады:
    1. Сауда алаңы:
    o ... ... ... ... өз қызметін 1997
      жылы бастаған қор биржасы (KASE) ғана ... ... o ... ... 2. ... агенттері:
    o брокерлер - бұл клиент атынан және ... ... ... операцияларды жүзеге асыратын делдалдар;
    o дилерлер - бұлар операцияны өз ... және өз  ... ... жүргізетін делдалдар.
    Қазақстанда брокер-дилерлік қызметтің жалпы лицензиясы қандай да бір
мәмілені өз атынан және өз ... ... ... ... өз күшімен
(дербес) тапқан делдалдарға ғана беріледі. Оған қоса әлемдік тәжірибеде
заңды тұлғалар да, жеке тұлғалар да брокер және ... бола ... ... ... ... ... тек заңды тұлғалар ғана айналыса
алады.
    3. Қор нарығының инфрақұрылымына кіретін ұйымдар. Оған мыналар жатады:
    1) депозитарий - клирингтің, ... ... ... ... т.б. функцияларын жүзеге асыратын қаржы нарығының кәсіби қатысушысы.
Қазақстанда 1997 жылдың 16 мамыр айында құрылтай шешімімен құрылтан, әрі
1997 жылдың 18 ... ... ... ... қаласының
Әділет басқармасында заңды тұлға ретінде тіркелген "Бағалы қағаздардың
орталық депозитарийі" акционерлік қоғамы бар. Қоғам ҚР "Акционерлік қоғам
туралы" Заңына сәйкес 1999 жылдың 28 ... және 2002 ... 9 ... ... Коммерциялық емес ұйымдар орталық депозитарий болып
табылады және олар мынадай негізгі функцияларды орындайды:
    o номинал ... ... ... o ... ... ... мен ... да қаржылық    
      құралдар бойынша құқықтарды ескеру және  
      мәмілелерді тіркеу;
    o номинал ұстаушыға қаржылық құралдар мен
      мәмілелер бойынша және оның ... ... ... ... ... ... o ... құралдар мен мәмілелер бойынша клиринг;
    o ҚР заңдарына қайшы ... ... ... ... және ... да ... ... 2) тіркеушілер - ҚР заңдарына сәйкес құрылған әрбір акционерлік қоғам
бағалы ... ... ... ... ... сәттен бастап, бір ай
ішінде бағалы қағаздар ұстаушыларының тізілімін енгізуді және сақтауды
қамтамасыз етуі керек.
85.Қаржы нарығының қалыптасуы мен дамуы Қаржылық ... кез ... ... ... ... ... табылады. Қаржы ресурстарының айналымы
мен қайта бөлінуі қаржы нарығын анықтап береді және оның ... ... ... ... ... ... ... нарығы
тұтастай алғанда елдегі нарықтық қатынастар жүйесінің құрамдас бөлігі ... ... ... ... қалыптасқан әлемдік тәжірибе мен ... ... ... ... ерекшеліктеріне сай әр түрлі
түсіндіріледі.
Нарықтық экономика – өндірісті тиімді ... ... Бұл ... ... даму ... ... ҚР үшін ... жаңа ... ... ... ... мүмкіндіктерін,ең
алдымен, елдің жан-жақты өсуін қамтамасыз ететін мүмкіндіктерді ... ... ... ... ... ... көзқарасымыз бойынша қаржы нарығы – ... ... ... ... ... әр ... субъектілері тарапынан
осы ресурсқа деген сұраныс пен ... ... мен ... ... үстінде
болатын ақша ресурстарының жиынтығын білдіреді.
Қаржы нарығының негізгі функциялары:
... ... ... Коммерциялық;
• Баға белгілеу.
86. Ақша нарығының қаржылық құралдары.
Ақша нарығының қаржылық құралдары ретінде чек, депозиттік ... ... ...... шот ... чекті ұстаушыға белгілі бір ақшалай соманы төлеу
туралы немесе басқа шотқа аудару ... ... ... берген жазбаша
бұйрығы. Түрлері: 1) ақшалай чек- банктен ... ақша ... ... ... чек- аударуға құқысыз белгілі бір тұлғаның атына
жазылады.3) ордерлі чек – бір ... ... ... индоссамент
бойынша басқа бір тұлғаға беруге құқық береді. 4)мәлімдеуші чек – ... ... ... ... ... 5)есеп айырысу чегі- заңды
тұлғалар арасында қолма-қолсыз есеп айырысуларда қолданады. 6)жол ... ... ... ... ... чек- ... ... соманы төлеуге кепілдендіруін сипаттайтын төлем құралы.
Вексель – бұл вексель берушінің вексель ұстаушыға вексельде ... ... ... ... төлеу керектігін сипаттайтын қарыздық
міндеттеме. Вексельдің жіктелімі:
1)шығару мақсатына қарай: банктік, қазыналық және коммерциялық
2)мерзіміне қарай: ... және ... ... жай және ... ... ... қызметтері.
Бағалы қағаздар нарығы дегеніміз – бағалы қағаздардың шығарылымы, айналысы
және өтеу бойынша нарық қатысушылары ... ... ... ... қағаздар нарығының функцияларын 2топқа бөлуге
болады:
1)жалпынарықтық
2)өзіндік ерекшелігі бар функция.
Жалпынарықтық функцияға келесілер жатады:
Коммерциялық –осы нарықтағы операциялардан пайда алу ...... ... ... процесті,олардың ұдайы
қозғалысын қамтамасыз етеді;
Ақпараттық- нарық өз қатысушыларына сауда объектілері мен оның қатысушылары
туралы нарықтық ақпараттарды жеткізеді.
Реттеуші – ... ... ... және оған қатысудың ... ... ... ... тәртібін жасайтын болса,
артықшылықтарды бақылау органы немесе ... ... ... ... бар функцияларға келесілер жатады:
Қайта бөліну
Баға және қаржы тәуекелділіктерін ... ... ... 3-ке ... қызметінің салаларына ақша қаражаттарын қайта бөлу;
Халықтың жинақ ақшаларын өнімсіз формадан өнімді формаға ауыстыру;
Инфляциялық емес ... яғни ... ... ақшалай қаражатты
шығармай мемлекеттік бюджет тапшылығын ... баға және ... ... сақтандырушы функциясына,яғни ол
туынды бағалы қағаздар, фьючерстік және ... ... ... кейін қолданысқа ене бастайды.
88.Валюталық операциялар.
Валюталық операциялар – бұл ақша ... ... ... ... валютаға жазылған төлем ... баға ... ... ҚР ... ... ... де ... банктік және банктік емес қаржы ұйымдары арқылы, сондай-
ақ олардың ... ... ... ... ... ... Валюталық
операцияларға келесілер жатқызылады:
1)валюталық құндылықтарға меншік құқығының және өзге де ... ... ... ... ... ... ... операциялар.
2)валюталық құндылықтарды кез келген ... ... ... ... сондай-ақ ҚР-нан әкету және жөнелту.
Валюталық операцияларды мынадай критерийлері бойынша жіктеуге болады:
1)объектісі бойынша:
Шетелдік және ұлттық валюталармен операциялар;
Шетелдік валютадағы бағалы қағааздармен ... ... ... ... ... және заңды тұлғалардың операциялары;
Мемлекеттік,әкімшілік-аумақтық және ... ... ... және ... ... операциялары;
3)жүзеге асырудың режимі бойынша:
Әмбебап операция,жүзеге асырудың ... ... ... ... болмайды;
Жекелеген операция,жүзеге асырудың құқықтық режимі резиденттік мәртебеге
тәуелді болады.
4)жүзеге асырудың ... ... ... ... ... құқықтық қатынас түрлері бойынша:
Қаржылық-құқықтық;
Әкімшілік-құқықтық;
Азаматтық-құқықтық;
Халықаралық жеке-құқықтық;
Халықаралық жариялы-құқықтық.
89.ҚР қаржы нарығының жіктелімі.
Қаржы нарығы – бұл капиталға сұраныс пен ... ... ... ... ... берушілер мен қарыз алушылар арысындағы
капиталды бөлу ... ... ... ... нарығы келесідей
нарықтардан тұрады:
1)Ақша нарығы;
2)Депозит ... ... ... ... ... ... нарығы;
6) Сақтандыру нарығы;
7) Зейнетақы нарығы.
Ақша нарығы- ақша қаражаттары қаржының негізін құрайтындықтан ... ... мен мәні ... ... ... Қолданысқа енген
уақыттан бері әр ... ... ... ... ... жүзеге
асатын барлық ауыспалы айналымға қызмет етіп келеді және ол кез ... ... ... ... ... ... нарығы- халықтың
табысы негізгі 2бөліктен: тұтынуға ... ... пен ... арналған
табыстан тұрады. Уақытша бос ақша қаражаттар әр түрлі салым негізінде
банкке және ... ... ... ... ... – депозиттер
түрінде банкке түсетін қаражаттың бір бөлігі одан әрі несиелер ... ... ... бос ақша ... ... әр түрлі мақсаттар үшін заңды және жеке тұлғаларға несие береді.
Валюта ...... ... ... бір ... ұлттық
валютада,ал оның басқа бір бөлігі шетелдік валютада жүзеге асырылады.Валюта
нарығы ... ... ... ... құрамдас бөлігі болып табылады. Бұл
нарықтағы ... ... ... сатушы мен сатып алушы
арасындағы құқықтық және ... ... ... орнатылады. Бағалы
қағаздар нарығы – басқа да қаржы құралдары сияқты бағалы ... ... ... ... ... ... тигізеді. Бағалы қағаздар ақша
ресурстарын қайта бөлудің жұмылдырылған қаражаты болып табылады.
Сақтандыру және зейнетақы ... ... ... ... ... ... компаниялары біздің еліміздегі нарықта өз қызметін жүзеге
асыратын негізгі қаржы делдалдары болып табылады. ... ... ... ... ... болып табылады. Сақтандыру – бұл тәуекелдерді
бөлу туралы келісім.
90. Ақша нарығының ... ... ... ... ... чек, ... депозиттік
сертификаттар, төлем карточкалары танылады. Чек – ағымдағы шот ... ... ... бір ... ... ... ... немесе басқа шотқа
аудару тур. өзінің банк ісіне берген жазбаша бұйрығы. Чектің келесідей
түрлері ... ... ... ... ... ... ... чегі
-Кепілдендірілген чек
Чектің экономикалық мазмұны:банктен нақты ақшаны алу, қолма қолсыз ақшамен
есеп айырысу ... ... ... - бұл ... ... ... ұстаушыға вексельде көрсетілген
соманы мерзім уақыты келгенде төлеу керектігін сипаттайтын ... 2 түрі бар: жай ...... ... ақша қаражаттарының
нақты сомасын белгілі орында және белгіленген ... ... ... ... ... ... – 3жақты реттейтін құжат, вексель беруші
нақты ақша сомасын белгілі бір орында ... бір ... ... ... туралы ұсынысымен қарыз алушыға вексель жазып береді.
Қолма-қол ақшаны табыстау – ол ... ... ... ретінде
алға шығады. Бүгінгі таңда қолма-қол ақша айналысы шектелсе де, ... ... мен ... ... төлемақыларын төлеу үшін сондай-ақ
айырбастау пунктерінде валюта айырбастағанда, қарыз бергенде және т.б.
қолма-қол ақша ... ... Ақша ... экономикадағы рөлі.
Ақша нарығы қаржы нарығын қалыптастырушы негізгі механизм болып табылады.
Кез келген ... ... ... ақша ... белгілі.
Ақша бастапқыда әр түрлі ұлу қабыршағы, ... және т.б. ... ... ... оларды алтын, күміс және бақыр тиындар алмастырды. ... ... ... деп аталатын ақша алмастырады. Ақша функцияларына қарай
ақша ... ... ... ... ... ... несиелеуді қамтамасыз ету;есеп функциясы және т.б.
Ақша нарығының экономикадағы рөлі эволюция процесінен басталады, ол ұдайы
өзгеріп ... және ... ... күнгі жағдайын толық аяқталған кезеңге
жатқызуға болмайды. Тарихи ақша тауарлардың жалпы әлемінен ... ... оның өзі бір ... жай және ... ... бар ...... Қоғамдық ұйымдар мен қаржы инфрақұрылымы құралдарының арасында ақша
қатынастары деп ... ... ... ... ... бөлу себебі
бойынша белгілі бір қатынастар пайда болды.
Экономикасы дамыған елдерде қаржы нарығы субьектілерінің алатын орны
ерекше. ... ... ... ... ... алғашқы
мекемелері қарыз капиталы нарығындағы кейбір сұрыптардың қанағаттандыру
мақсатында ... ... ... ... ... ... ... мекеме деп атайды) не белгілі бір клиенттерге қызмет ... ... ... ... ... меңгереді. Ол мекемелер бір жағынан
клиенттердің несие-есеп операцияларын жүргізіп, Орталық банктің талаптарын
орындаса, екінші жағынан ... ... ... және ... ... сол ... бақылауымен қызмет жасайды. Олар
әртүрлі ... ... ... ... ... жинақтау
мекемелері инвестициялық қорлар немесе компаниялар, ... ... ... ... ... көмек кассалары, ломбардтар
және тағы басқа.
Өркендеген мемлекеттерде бұл ... яғни ... емес ... ... қаржы нарығында бәсекеге түсіп, фирмалар мен
компанияларға сан алуан түрде ... ... ... ... ... өту ... бұл мәселелер бойынша әлемдік тәжірибеге
қызығушылық болуы.
Маманданған несие-қаржы институттарының кейбір шаруашылық аясында кең түрде
қызмет көрсетуде:
1. Халықтың ұсақ ... ... ... ... ... Тұтыну несиесін беруде;
4. Ауыл шаруашылық несиесін беруде;
5. Сыртқы сауда операцияларын қаржыландыру мен есеп ... ... ... ... ... орналастыру мен капитал
инвестициялауда.
Экономиканың тиімді қалыптасуы мен жұмыс істеу жақсы дамыған ... ... ... ... – ол ... қалыптасқан ақшалай қарым –қатынастың
жиынтығы.
Қаржы жүйесі – ол ... ... ... ... қаржы нарығының рөлі оның атқарым ... ... ... ... ... ... ... түйінделген құн мен тұтыну құнын сату. ... ... ... ... аяқталатын қоғамдық өнім құнының қозғалысы
болады. Бұл тауар – ақша ... ... ... ... активінде
түйінделген құнның сатылуын білдіреді.
2. Қаржы активтерін өткізу осы активтерді шығару мен айналымға ... ... және ... ... ... ... мен айналым процесін
бірқалыпты қамтамасыз ету.
3. Қаржы активтерін тұтынушыларға ... ... ... ... ... ... ... стау үшін түрлі институттар жүйесін құру арқылы
айқындалады ... ... ... ... ... Оның
міндеті тұтынушылардың ақша активтерін айырбастау үшін қолайлы жағдайлар
жасау.
4. ... мен ... ... ... қамтамасыз ету. Бұл қаржы
нарығында кәсіпкерге өз қызметін жүргізу үшін жеке тұтынымды ... ақша ... ... ... жасау. Қаржы ресурстарын жинау процесі
– капиталдың жинақталуы несиесіне айналуын білдіреді.
92. ... ... ... нарығының рөлі.
Несие - өндірістік қатынастарды білдіретін экон/қ категория, ол өндірістік
күштердің тек ... бір ... ғана п.б. ... және ... ... ... табиғи негіз тауар шаруашылығы б.т. ... ... ... ... ... ... несие жайындағы
қатынастардың п.б/на ... б.т. ...... ... және ... берілетін ссудалық капитал қозғалысы. Ақша капиталының жинақталу
ауқымының ұлғаюы несие нарығының дамуына себепкер ... ... ... ... ... ... ... алумен байланысты мәмілелер жасауға
мүмкіндік беретін механизм. Оның көмегімен ... ... ... ... ... ... өзара қарым қатынасы және ШЖСмен
халыққа белгілі бір ... ... ... ... ... қарым
қатынас бейнеленеді. Қаз/ның несие нарығына тән келесідей функцияларды
атауға болады:
Несие арқылы ... ... ... ... ... ... ... ақ шетелдік қызметтердің жинақтарын
тарту;
Ақша қорларын тікелей ссудалық капиталды ... және оны ... ... ... капитал салым түрінде пайдалану;
Мемлекеттік және тұтыну шығындарын капиталдың көзі ретінде мемл.пен халыққа
қызмет көрсетуді қамтамасыз ету, сондай ақ ірі ... ... ... ... ету.
Несие нарығының негізгі қатысушылары несие беруші мен ... ... ...... ... ссуда беретін жағы, қарыз алушы – несие
қатынасында несие алатын және алған ссудалық ... ... ... ... Валюталық саясат, оның құралдары, әдістері.
Валюталық саясат – бұл мемлекеттің экономикалық және әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... режимін бекітумен байланысты. В.бағамын реттеу ... ... ... ... ...... келесідей формалары қолданылады:
-Дисконттық в.с
-Девиздік в.с
Девиздік ... ... ... ... ... ... ... режимі, девальвация, ревальвация.
В/қ реттеу нормативтік құқықтық активтерді жасау, бекіту, ақпараттарды
жинау, ... ... ... ... ... ... ... өсуге қол жеткізу және экон.қауіпсіздікті ... ... ... ... б.т. ... ... ... белгілеу;
-Сипатына,субъектісіне,объектісіне,көлеміне байл. белгілі в/қ операцияларды
жүргізуге шектеу енгізу;
-Шетел в/сын пайдаланатын ... ... ... ... ... тур. ... ... және талдау;
-В/қ реттеу мәселелері бойынша халықаралық байланыс.
94. Қаржы нарығындағы қаржылық делдалдардың рөлі. Кез келген мемлекеттің
қаржы жүйесі ... ... ... және ... Олар бұл
функцияны неғұрлым тиімді орындаса әрқайсысының өз ... ... ... ... ... ... қоғамның әл-ауқатына және өндірістің
жоғары деңгейіне қол жеткізе алады. Қаржы делдалдары: 1) Өз ісін ... ... ... ... тиімділік есебінен үнемге қол
жеткізуге болатын мөлшерде жүзеге асырады. 2) Олар трансакциялық шығындарды
оңай ... 3) ... қол ... ... мүмкіндіктерге ие әрі
олар оның шынайылығын оңай анықтай алады. Қаржы ... ... ... ... бар экономикалық субъектілер де, ақша қаражаттарына мұқтаж
субъектілер де ... ... 4) ... нарығының қатерін азайтуға
септігін тигізетіндіктен уақытқа қарай ... ... ... ... беру барысында несие берушілерге салым ақшаны қаржылық құралдардың
түрлері бойынша бөлу ... ... ... 5) ... ... клиенттерінің өтімділік деңгейінің тұрақты болуын және қолма-қол ақшаны
алудың мүмкіндігін қамтамасыз етеді. Себебі қаржы институттарының ... ақша ... өз ... ... бір ... ұстау
мүмкіндігіне ие, мемлекет кейбір қаржы институттары үшін ... заң ... ... Мерзімді депозиттің мәні мен ... ... ... ... ... ... белгілі бір шотқа салған және өздері пайдалана алатын
қаражаттары. Мерзімді депозиттер – бұл ... ... бір ... және
пайыз төлеу шартында орналастырылған клиенттердің уақытша бос ақшалай
қаражаттары. Бұл депозит түрі ... ала ... ... ... өзінің
мерзімі бойынша алынуы мүмкін. Мерзімді депозиттер чектің ... ... ... қол ақша ... ... ... ... шотқа аударылады. Бұл депозиттің жинақ салымынан және талап
етілгенге ... ... ... ... – олардың ... өтеу ... ... ... ... екі ... түрі
бар: алынбайтын және алынатыны алдын ала хабарланған. ... ... ең аз ... 1 ... кем болмайтын ең ұзақ мерзімге енгізіледі.
Салымшылары басқа депозит түрлеріне қарағанда ең ... ... ... ақша ... ... ... белгіленіп ескертілген күні
қайтарылады. Банктің ескертілген мерзім ішінде салымға өз ... ... ... ... ... бар. Алдын ала хабарланған мерзімді
депозиттен қаражатты алу үшін ... ... ... ... ... салымшының арнайы өтінішінің банкке келіп түсуі қажет. ... ... ... ... ... Егер ... ... қаражатты
алатыны туралы хабарлайтын болса, онда банк ... ... ... ... ... өзінің активті операциясын қайта ... алу ... ... ... ... банк клиент
табысының шамасын кемітуге құқылы.
96. Депозиттерге кепілдік беру жүйесінің мақсаты мен принциптері.
Депозиттерге кепілдік беру жүйесінің мақсаты – ... ... ... ету, ... ... қатысушы банк мәжбүрлеп таратылған жағдайда
салымшыларға ... ... ... ... ... банк ... деген
сенімді қолдау болып табылады.
Принциптері:
Жеке тұлғалардың депозиттерін қабылдауды, банк шоттарын ашуды ... ... ... ... депозиттерге кепілдік беру жүйесінің
қатысушысы болу міндеттілігі
Депозиттерге кепілдік беру жүйесінің айқындығын қамтамасыз ету
Жүйенің жұмыстарына ... ... ... берілген өтемді төлеуге арналған арнайы резервті қалыптастырудың
жинақтаушы ... ... ... ... ... ... ... банк мәжбүрлеп таратылған жағдайда ... ... ... ... ... болып табылады.
97. Несие нарығының қаржылық құралдары
Несие нарығының құралы ... ... ... Ол ... сәтінде пайда
болып, құнның ... ... ... ... ... мәміленің
формасына енеді. Ссудалық мәміле несие қозғалысының өзегі болып табылады.
Нарықтық шаруашылық жағдайындағы негізгі ... банк ... ... ... ... ... халық, мемлекет және банктің өздері де несие
қатынасының субъектілері ретінде бола алады. Тағайындалуы ... ... ... ... ... несие
• өнеркәсіптік несие
• саудалық
• ауыл шаруашылығына берілетін
• инвестициялық
• бюджеттік
Экономиканың ... ... ... жүргізуші субъектілерге
берілетін банк несиелері жұмыс істеу салаларына қарай 2 ... ... ... ... кеңейтілген ұдайы өндірісіне қатыстырылатын ссуда
• айналым қорларын ұйымдастырылуға қатыстырылатын, яғни ... ... ... ... бағытталған ссуда
Несие пайдалану мерзімі бойынша:
• талап етілгенге дейінгі
• мерзімді несиелер
Несие мөлшері бойынша:
... ... ... ... бойынша:
• қамтамасыз етілген
• қамтамасыз етлмеген
1. Қазақстандағы ақша нарығының құрылымы.
2. БҚН-ң құрамы.
3. Жинақтаушы зейнетақы қорының зейнетақы ... ... ... ... беру жүйесінің қызмет ету ерекшеліктері.
5. Қаржы нарығы мен қаржылық ұйымдарды мемлекеттік реттеудің ... ... ... мен ... ... ... мәні мен ... Сақтандыру нарығының құралдары.
8. Ипотекалық несиені кепілдендіру жүйесі
9. Зейнетақы нарығының мәні мен қатысушылары.
10. Төлем тапсырмасы және төлем-талап тапсырмасымен есеп айырысу.
11. ... ... беру ... ... жарналардың түрлері
12. Бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушылары.
13.Талап етуге дейінгі депозиттердің мәні мен ... ... ... мәні мен ... Қаржы нарығын реттеудің мәні мен түрлері
16. Депозит нарығының экономикалық мәні мен рөлі
17. Несиелік ... мәні мен ... ... ... қаржы нарығының құрылымы
19. Қаржы нарығын реттеу және қадағалау агенттігінің ... ... ... ... Жай және ... бар ... ... есеп айырысуды ұйымдастыру
24. Жинақтаушы зейнетақы қорларының түрлерi
25. Ақшаның мәні мен атқаратын қызметі
26. Сақтандыру нарығын мемлекеттік реттеу және қадағалау ... ... ... есеп ... ... ... ... құрылымы.
29. Cақтандыру нарығының қатысушылары.
30. Банктің несиенің түрлері.
31. ... ... мәні мен ... ету ... ... ... жүйесіндегі несие нарығының рөлі
33. Сақтандырудың жіктелімі
34. Қазақстандағы зейнетақы нарығының қалыптасуы
35. ... ... ... Валюталық саясат және ҚР-дағы валюталық реттеу
37. Туынды бағалы қағаздардың мәні мен түрлері
38. Валюта нарығының қызметін ... ... ... мәні мен ... ... ... ... Сақтандыру нарығының мәні мен атқаратын қызметтері.
42. Валюта нарығының құралдары.
43.Банк қызметін реттеу ж\е ... ... ... ... мәні мен атқаратын қызметтері.
45. Валюталық бағамның мәні мен түрлері
46. Облигацияның мәні мен түрлері
47. Мерзімді депозиттердің мәні мен ерекшелігі.
48. Ақша ... ... ... ... қорларының қызмет ету ерекшеліктері.
50. Вексельдің мәні мен түрлері.
51. Несиелік серіктестіктің мәні мен атқаратын қызметтері.
52. Мемлекеттік бағалы қағаздың мәні мен ... ... ... жіктелінуі.
54. Ерікті ж/е міндетті сақтандырудың мәні мен түрлері.
55. қазақстандағы несие нарығының қызмет ету ерекшеліктері.
56.қазақстандағы несие нарығының құрылымы.
57. Ерікті сақтандырудың мәні мен ... ... ... ... ... ролі.
59. Банктік сертификаттың рөлі.
60.Қаржы нарығындағы зейнетақы нарығының ролі.
61.Қазақстанның қаржы нарығын мемлекеттік реттеу.
62. Несие ... ... ... ... ... ... ... Қолма-қолсыз есеп айырысу қағидалары.
65. Қаржылық делдалдар мен қаржылық делдалдық.
66. Чектермен есеп айырысу.
67. Несиенің экономиканың мәні мен ... ... ... мәні мен ... ... ... сақтандыру нарығындағы атқаратын қызмет түрлері
70. Депозиттік ж/е жинақ сертификаттарының мәні мен түрлері.
71. Сақтандыру ... ... ... ... үшін ... шектеулі
ықпал ету шаралары
72. Зейнетақы нарығының құрылымы.
73. Несие нарығы механизм.
74. ҚР-дағы дипозиттері кепілендіру қорының қызметі.
75. Туынды бағалы қағаздар ... ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздардың қалыптасуы.
78. Мемлекеттік бағалы қағаздардың жіктелімі.
79. валюта бағамы ж/е оған әсер етуші ... ... ... ... ... Валюталық саясат және оның формалары
82. Мемлекеттік бағалы қағаздардың жалпы сипаты.
83. Қаржы нарығының құқықтық негіздері.
84.Бағалы қағаздар нарығы объектілері мен ... ... ... мен дамуы
86. Ақша нарығының қаржылық құралдары.
87.Бағалы қағаздар нарығының қызметтері.
88.Валюталық операциялар.
89.ҚР қаржы нарығының жіктелімі.
90. Ақша нарығының қаржылық құралдары
91. Ақша ... ... ... Қаржы нарығындағы несие нарығының рөлі.
93. Валюталық саясат, оның құралдары, әдістері.
94. Қаржы нарығындағы қаржылық делдалдардың рөлі.
95. Мерзімді ... мәні мен ... ... кепілдік беру жүйесінің мақсаты мен принциптері.
97. Несие нарығының қаржылық құралдары
-----------------------
Қолма қол ақша ... ... ... ... акцептер нарығы
Вексельдер мен борыштық қолхаттар нарығы
Чектер нарығы
Депозитарлық қолхаттар нарығы
Бағалы қ.нарығы
Мемлекеттік бағалы қ. ... ... ... мен ... нарығы
Депозиттік сертификаттар нарығы
ҚР Қаржы нарығы мен қаржылық ұйымдарын реттеу және қадағалау жөніндегі
агенттігі
ҚР Ұлттық банкі
ДСЖ-нің құрамына кірмейтін ... ... ... ... ... ... қатысушылары коммерциялық банктер
«Қазпочта» АҚ
Зейнетақы қорлары
Тазартылған құйма алатын нарығы
Валюта нарығы
Шетелдік валюта нарығы
Шетелдік валютадағы бағалы қағаздар нарығы
Шетелдік валютадағы төлем құралдары-ның ... ... мен ... ... ... ... НАРЫҒЫ
Ерікті сақ/у нарығы
Міндетті сақ/у нарығы
Жалпы сақ/у нарығы
Өмірді сақ/у нарығы
➢ Автокөлік иелері
➢ Жолаушыларды тасымалдау
➢ Ауыл шаруашылығын сақ/у
➢ Жеке нотариустарды сақ/у
... ... ... сақ/у
➢ Мұнай өнеркәсібіндегі тәуекелділікті сақ/у

Көлікті сақ/у
Өмірді сақ/у
Жүктерді сақ/у
Аннуитет/к ... ... ... ... мен ... сақ/у
Медициналық сақ/у
Мамандандырыл-ған несие мекемелері
«Тұрғын үй құрылыс банкі» т.б
Әмбебап банктер
Ломбарттар
Ипотекалық несиенің кепілдендіру жүйесі
Коммерциялық банктер
ҚР Қаржы нарығы мен ... ... ... ж/е қадағалау жөніндегі
агенттері
Несие қоғамы
Несие серіктестіктері
САҚТАНДЫРУ НАРЫҒЫ
Ерікті сақ/у нарығы
Міндетті сақ/у нарығы

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 168 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
10 сынып бағдарламасындағы элементтер химиясы курсы бойынша табиғатқа әсері бар деген негізгі тақырыптар бөліп алып, осы элементтердің адам ағзасымен, қоршаған ортамен байланысты экологиялық, химиялық және табиғатты қорғау ұғымдарының проблемалары негізінде бағдарламалар дайындау58 бет
Mario ойынның алғашқы ұғымдары12 бет
Web сайттар туралы жалпы ұғымдар3 бет
Windows жүйесінің негізгі ұғымдары6 бет
WINDOWS-тың негізгі ұғымдарымен танысу6 бет
Windows. Жалпы ұғымдар16 бет
XVIII ғасыр ортасындағы тірі табиғат туралы метафизикалық ұғымдар13 бет
«жанұя» және «неке» ұғымдары4 бет
«Қазақ тіліндегі терминдік атаулар мен ұғымдарды білдіретін лингвостатистикалық сөздер мен сөз тіркестері»29 бет
«Қазақ халқының идеалындағы «жетілген адам», «толық адам» ұғымдары»6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь