Қазақстан Республикасының ұлттық банкіндегі ақша-несие саясатының даму жолдары

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..6

1. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ҰЛТТЫҚ БАНКІНІҢ ҚАЛЫПТАСУЫ, МАҢЫЗЫ МЕН ҚЫЗМЕТТЕРІ
1.1 Ұлттық банктің .ҚР.ның Орталық банкі ретіндегі қалыптасуы және құқықтық негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .9
1.2 Қазақстан Республикасының Ұлттық банктің экономикадағы негiзгi қызметтерi мен операциялары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .19

2. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ҰЛТТЫҚ БАНКІНІҢ АҚША.НЕСИЕ САЯСАТЫН ЖҮРГІЗУДЕГІ ЭКОНОМИКАҒА ТИГІЗЕТІН ӘСЕРІН ТАЛДАУ
2.1. Қазақстан Республикасының экономика жағдайын және даму динамикасын бағалау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 25
2.2. Ұлттық Банктің ақша.несие саясатын жүргізудің негізгі көсеткіштерін экономикалық талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 41
2.3. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінің ақша.несие саясатын жүзеге асырудағы негізгі бағыттар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..49

2. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ҰЛТТЫҚ БАНКІНІҢ АҚША.НЕСИЕ САЯСАТЫН ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ
3.1 Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ақша.несие саясатын жүргізудегі негізгі бағыттар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .62
3.2 Ұлттық ақша.несие саясатының қазіргі таңдағы мәселелері мен болашақтағы даму сипаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 67

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...87

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..89

ҚОСЫМШАЛАР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .91
Ақша-несие саясаты – бұл айналыстағы ақша массасын, несие көлемін, сыйақы (мүдделендіру) мөлшерлемесін өзгертуге және жалпы банк жүйесінің қызметін реттеуге бағытталған шаралар жиынтығы.
Алтын-валюта резерві – ұлттық валюта теңгенің тұрақтылығын қамтамасыз ету үшін құрылады және пайдаланылады.
Ашық нарықтағы операциялар – бұл Ұлттық банктің айналыстағы ақша массасының көлемін реттеу мақсатында екінші реттегі нарықта мемлекеттің бағалы қағаздарын сату және сатып алумен байланысты операциялары.
Банктік Сервис Бюросы (БСБ) –алдыңғы қатарлы технологиялар негізінде Ұлттық Банктің, екінші деңгейдегі банктер мен басқа ұйымдардың жүйесінде ақпаратты және бухгалтерлік есепті өңдеу қызметін автоматтандыру болып табылады.
Қазақстан Ұлттық банкі – бұл бұрынғы қарапайым клиенттерге қызмет көрсетумен айналысқан, мемлекеттік банктен орталық, эмиссиялық банкке түрлендірілген «банктердің банкі» болып табылады.
Қазақстан Республикасының банкаралық есеп айырысу орталығы ҚБЕАО-ның – Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі құрылтайшысы және уәкілетті органы болып табылады.
Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Резервтік Орталығы «Q-BRO» АҚ (бұдан әрі - Қоғам) – Қоғамның жарғысымен Қоғам қызметінің негізгі мақсаты Қазақстан Республикасы Ұлттық Банктің Резервтік орталығының үйін салуға бағытталған іс-шараларды жүзеге асыру болып табылады деп көзделген.
Инфляциялық таргеттеу – орталық банктің инфляцияның сандық бағдарына қол жеткізу мақсатында ақша-несие саясатының құралдарын қолдануын білдіреді.
РЕПО және кері РЕПО операциялары бойынша сыйақы мөлшерлемелері – жылдық пайыздық мөлшерлемелер, ішкі қаржы нарығының жағдайына байланысты белгіленеді және мемлекеттік бағалы қағаздармен операциялар жүргізуде қолданылады.
Салық-бюджет саясаты - әзірленген мемлекеттік саясат шараларын тиімді іске асыруға және экономиканың теңгерімді өсуі қамтамасыз етуге бағытталатын
СВОП (ағылшынның swaр – айырбас) – ұлттық валютаны шетелдік валютаға белгілі бір мерзімнен кейін қайта айырбастауға міндеттеніп, айырбастау операциясы.
Нетто (итал. nettoтаза) – тауардың буып-түюсіз салмағы (таза салмағы); тауардың белгілі бір шегерімді шегеріп тастағаннан кейінгі бағасы (таза баға); шығасыны‚ шығысты‚ аударымдарды‚ т.б. алып тастағаннан кейінгі табыс сомасы немесе мөлшері‚ мысалы‚ таза (нетто) ұлттық өнім‚ таза табыс.
Брутто (итал. brutto — кірлі) - тауардың буылғандағы массасы; шығысы шегерілмеген жалпы табыс. Неттонынң антиподы, артық тазаланбаған бiрдеңенi бiлдiредi (ораушысы бар тауардың салмағы).

Диссертацияда қолданған стандарттарға сілтеме

1. «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Ережесі мен құрылымын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 31 желтоқсандағы №1271 Жарлығына және Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Директорлар Кеңесінің 2004 жылғы 18 ақпандағы № 39 қаулысы.

2. Кассалық операция және құндылықтарды сақтау орталығы (бұдан әрі - Орталық) Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Директорлар кеңесінің 1999 жылғы 20 тамыздағы қаулысының шешімімен құрылған.

3. «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Қазақстан банкаралық есеп Айырысуорталығы» РМК (бұдан әрі ҚБЕАО) ҚазақстанРеспубликасының банк жүйесін реформалау бағдарламасына сәйкес ҚР-ның Ұлттық Банкі Басқармасы 1995 жылғы 30 желтоқсандағы №252 қаулысының шешімімен құрылды.
1. Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Директорлар кеңесінің 1999 жылғы 20 тамыздағы қаулысының шешімі
2. ҚР-ның Ұлттық Банкі Басқармасының 1995 жылғы 30 желтоқсандағы № 252 қаулысының шешімі
3. Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Ережесі мен құрылымын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 31 желтоқсандағы №1271 Жарлығы
4. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Директорлар Кеңесінің 2004 жылғы 18 ақпандағы № 39 қаулысы
5. «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Резервтік Орталығы «Q-BRO» АҚ (бұдан әрі - Қоғам) Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасының 2007 жылғы 30 сәуірдегі № 51 қаулысы
6. Ілиясов Қ. Қ, Құлпыбаев С. Қаржы: Оқулық. Алматы, 2005 – 551б.
7. www.nationalbank.kz (ҚР Ұлттық банкінің ресми сайты)
8. www.stat.kz ҚР (Статистика агенттігінің ресми сайты)
9. www.egemen.kz. (Егемен Қазақстан газеті ресми сайты)
10. Ақша, несие,банктер Ғ.С. Сейітқасымов – Алматы, Экономика – 2001ж.
11. Мельников В.Д, Ильясов К.К. Финансы – Алматы: изд. 2-ое, перераб. и доп. Қаржы -қаражат , 1997. 472 стр.
12. Ақша айналысы және несие С.Б. Мақышұлы –Алматы-2004ж
13. Қазақстан Республикасының Конститутциясы. - Алматы: Қазақстан , 2000. -96 бет.
14. Дробзина Л.А. Финансы.Учебник для вузов-м.: ЮНИТИ, 2000.-527 с.
15. С.Әкімбеков, А.С.Баймұхаметова, У.А.Жанайдаров
Экономикалық теория. - АСТАНА; - 464 бет.
16. www.minfin.kz. (Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігінің ресми сайты)
17. Банки Казакстана. Астана 2006ж.№7-6 б.
18. www.akorda.kz. (ҚР Үкіметінің элетрондық порталы)
19. Вестник: Қазақстанның Ұлттық Банкі. Астана 2005ж №5-3 б.
20. Мақыш, С.Б. Ақша, несие, банктер теориясы: Оқулық. / С.Б. Мақыш.- Алматы: Жеті жарғы, 2011.- 368 б.
21. Қазақстан Ұлттық банкі. 2001: Жылдық есеп.- Алматы, 2002.- 103 б.
22. Маргацкая, Г.С. Финансовые рынки и посредники: Учебное пособие. /Г.С. Маргацкая, Р.В. Маргацкий.- Алматы: Ун-т "Туран", 2010.- 300 с.
23. www.goverment.kz ҚР Үкіметінің ресми сайты
24. Ілияс, А.Ә. Ақша-кредит саясаты: Оқу құралы. / А.Ә. Ілияс.- Алматы: Экономика, 2008.- 106 б.
25. Аханов, С.А. Денежно-кредитное регулирование: Для студентов специальности "Финансы и кредит", "Финансы" / С.А. Аханов.- Алматы: Ун-т "Туран", 2005.- 11 с.
26. www.e.gov.kz (ҚР Үкіметінің элетрондық порталы)
27. Аханов, С.А. Национальный капитал: Монография. / С.А. Аханов.- Алматы: Ун-т "Туран", 2010.- 364 с.
28. Құлпыбаев, С. Қаржы: Оқулық. / С. Құлпыбаев, С.Ж. Ынтықбаева, В.Д. Мельников.- Алматы: ЖШС РПБК "Дәуір", 2011.- 784 б.
29. Шетел валютасын пайдаланумен байланысты қызметтерді лицензиялау тәртібі туралы ереже. ҚР Ұлттық банкі басқармасымен бекітілген. 24.04.1997ж. (соңғы өзгерістермен).
30. Төменгі резервтік талаптар туралы ереже. ҚР Ұлттық банк басқармасының 2006ж 27 мамырдағы №38 қаулысы.
31. Активтер мен шартты міндеттемелерді күдікті, үмітсіз санаттарға жіктеу және оларға қарсы провизиялар ( резервтер) құрау тұралы ереже. ҚР Ұлттық банк басқармасының №456 16.11.2002 жылғы, № 327 01.09.2003 жылғы қаулылар.
32. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы. Қазақстан Республикасының 1995 жылдың 30 наурызындағы N 2155 заңы.
33. Қазақстан Республикасының банктері және банктік қызметтері туралы. Қазақстан Республикасының 1995 жылдың 31 тамыздағы N 2444 заңы.
34. Банк холдинг және банктің ірі қатысушы мәртебесін алуға келісім беру, қайтарып алу ережесі. ҚР ҚҚА-і басқармасының қаулысы, №3. 9 қаңтар 2006ж.
35. Қазақстан Республикасында банктерді ерікті және еріксіз таратудың ережесі. ҚР Ұлттық банк басқармсасының №210 қаулысы, 6 мамыр 2000 ж. Және №40 қаулысы, 23 ақпан 2000ж.
36. Екінші деңгейдегі банктер үшін пруденциялық нормативтерді есептеудің әдістемесі мен нормативтік мәндер туралы инструкцияға. ҚР қаржылық ұйымдар мен қаржы нарығын қадағалау мен реттеу. Агенттігінің 2005ж 30 қыркүйегіндегі №358 қаулысы.
37. Төменгі резервтік талаптар туралы ереже. ҚР Ұлттық банк басқармасының 2006ж 27 мамырдағы №38 қаулысы.
38. ҚР Ұлттық банктің статистикалық бюлеллетені. Ұлттық банк басылымы, ай сайын.
39. Банковское дело. Оқұлық\ Г.С. Сейкасымов жетекшілігімен. Алматы: Қаржы-қаражат, 1998 ж.
40. « Қр-ның ХВҚ-ға, ХҚҚДБ-ға ХДА-ға, ИККА-ға, ЕҚҚДБ-ға, АзДБ-не, ИТРКО-на мүшелігі туралы ҚР-ның 2001ж. 6 желтоқсандағы №264 Заңы.
41. Балапанов И.Т., Гончарук О.В., Савинская Н.А.-Деньги и финансовые институты.-Оқу құралы.-СПБ., Питер,2000
        
        1 «ТҰРАН» УНИВЕРСИТЕТІ» МЕКЕМЕСІ
ИМАНГАЛИЕВА АККЕНЖЕ АСХАТОВНА
Қазақстан Республикасының Ұлттық банкіндегі ақша-несие саясатының даму
жолдары
6М050900 «Қаржы» мамандығы
Әлеуметтік ғылымдар магистрі
академиялық дәрежесіне ізденуші
диссертациясы
Ғылыми жетекші
э.ғ.к., Айгалин ... ... ... 2013
МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
.................................................6
1. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ҰЛТТЫҚ БАНКІНІҢ ҚАЛЫПТАСУЫ, ... ... ... ... ... ... ... ретіндегі қалыптасуы және құқықтық
негіздері
............................................................................
.........................9
1.2 Қазақстан Республикасының Ұлттық банктің экономикадағы ... мен ... ... ... ... ... АҚША-НЕСИЕ САЯСАТЫН
ЖҮРГІЗУДЕГІ ЭКОНОМИКАҒА ТИГІЗЕТІН ӘСЕРІН ТАЛДАУ
2.1. Қазақстан Республикасының ... ... және даму ... ... Банктің ақша-несие саясатын жүргізудің негізгі көсеткіштерін
экономикалық
талдау......................................................................
..........................41
2.3. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінің ақша-несие саясатын жүзеге
асырудағы ... ... ... ... ... ... САЯСАТЫН ЖЕТІЛДІРУ
ЖОЛДАРЫ
3.1 Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ақша-несие саясатын жүргізудегі
негізгі ... ... ... ... ... ... ... мен болашақтағы
даму
сипаты......................................................................
..................67
ҚОРЫТЫНДЫ
............................................................................
...........................87
ҚОЛДАНЫЛҒАН ... ... ... ... – бұл айналыстағы ақша массасын, несие көлемін,
сыйақы (мүдделендіру) мөлшерлемесін өзгертуге және жалпы банк ... ... ... шаралар жиынтығы.
Алтын-валюта резерві – ұлттық валюта теңгенің ... ... үшін ... және ... нарықтағы операциялар – бұл Ұлттық банктің ... ... ... ... ... ... ... нарықта мемлекеттің
бағалы қағаздарын сату және сатып алумен байланысты операциялары.
Банктік Сервис Бюросы (БСБ) –алдыңғы ... ... ... ... ... деңгейдегі банктер мен басқа ұйымдардың ... және ... ... ... ... автоматтандыру болып
табылады.
Қазақстан Ұлттық банкі – бұл ... ... ... қызмет
көрсетумен айналысқан, мемлекеттік банктен ... ... ... ... ... ... ... Республикасының банкаралық есеп айырысу орталығы ҚБЕАО-ның –
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі  құрылтайшысы және уәкілетті органы
болып табылады.
Қазақстан ... ... ... Резервтік Орталығы «Q-BRO»
АҚ (бұдан әрі - Қоғам) – Қоғамның жарғысымен Қоғам қызметінің ... ... ... ... ... ... ... үйін
салуға бағытталған іс-шараларды жүзеге асыру болып табылады деп көзделген.
Инфляциялық таргеттеу – орталық банктің ... ... ... ... мақсатында ақша-несие саясатының құралдарын ... және кері РЕПО ... ... ... мөлшерлемелері – жылдық
пайыздық мөлшерлемелер, ішкі қаржы нарығының ... ... және ... ... ... операциялар жүргізуде
қолданылады.
Салық-бюджет саясаты - әзірленген мемлекеттік саясат шараларын тиімді
іске асыруға және ... ... өсуі ... етуге
бағытталатын
СВОП (ағылшынның swaр – ...... ... ... ... бір мерзімнен кейін қайта айырбастауға міндеттеніп,
айырбастау ... ... ...... буып-түюсіз салмағы (таза
салмағы); тауардың белгілі бір шегерімді шегеріп тастағаннан кейінгі бағасы
(таза ... ... ... ... т.б. алып ... ... ... немесе мөлшері‚ мысалы‚ таза (нетто) ұлттық өнім‚ таза табыс.
Брутто (итал. brutto — кірлі) - ... ... ... ... жалпы табыс. Неттонынң антиподы, артық тазаланбаған бiрдеңенi
бiлдiредi (ораушысы бар тауардың салмағы).
Диссертацияда қолданған стандарттарға ... ... ... ... ... ... мен ... бекіту
туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 31 желтоқсандағы
№1271 Жарлығына және Қазақстан Республикасының ... ... ... 2004 ... 18 ... № 39 ... Кассалық операция және құндылықтарды сақтау орталығы (бұдан әрі -
Орталық) Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Директорлар ... ... 20 ... ... шешімімен құрылған.
3. «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Қазақстан банкаралық есеп
Айырысуорталығы» РМК (бұдан әрі ҚБЕАО) ҚазақстанРеспубликасының банк жүйесін
 реформалау бағдарламасына сәйкес ҚР-ның Ұлттық ... ... ... ... Банкінің Банктік сервис бюросы" РМК
(бұдан әрі – БСБ) ... ... ... ... ... 1995 ... 30 желтоқсандағы № 252 қаулысы негізінде құрылған.
5. «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Резервтік ... ... әрі - ... ... ... ... Банкі
Басқармасының 2007 жылғы 30 сәуірдегі № 51 қаулысымен ... ... ... – Алтын-валюта резервтері
АҚ – Акционерлік қоғам
АТҚАЖ - ақпарат ... ... ... ...... ақша ... жүйесі
БСБ – Банктік сервис бюросы
БХАЖ – банк хабарларымен алмасу жүйесі
БЭК – Бірыңғай экономикалық кеңістік
ДСҰ – Дүниежүзілік сауда ұйымы
ЕҚТҚ – ... ... ... қорын
ЕОБ – Еуропа Орталық Банкі
ЖЖМ – Жанар-жағар май ...... ... қоры
ЖІӨ – Жалпы ішкі өнім
КО – Кеден одағы
ҚБЕАО – Қазақстан банкаралық есеп ... ...... ... ... (18 мамыр 2011 жыл)
ҚҰБ - Қазақстан Ұлттық банкі
«ҚҰБ ҰИК» АҚ - «Қазақстан Ұлттық Банкінің Ұлттық инвестициялық
корпорациясы» ... ...... тетік
ФРЖ – Федералдық резервтік жүйесі
ХВҚ – Халықаралық валюталық қор
АНС - ақша - несие саясаты
млн – миллион
долл – АҚШ ... - ... ... құру және даму ... - Азия даму ...... жинақтаушы зейнетақы қоры
КІРІСПЕ
Жұмыстың өзектілігі біздің экономиканың 80 жылдардың соңы мен 90
жылдардың басы, ... ... ... ... ... ның ... ... әлемдік экономикаға бірден бір мүшесі болып енуі, халық
шаруашылығын нақты ... ... ... ... ... Нарықтық
экономика жағдайында, бұл ақша несие саясаты арқылы іске асады.
Ақшаның және несиелік ... ... ... ... ... ... келеді. Бұл әлеуметтік экономиканың және саяси
қоғамдық ... ... ... ... ... ... соңғы жылдары Қазақстанда ... ... ... ... және ақша ... саясатының жаңа
ұйымдастырушылық аспектілерді оқып білуіне қажеттілік туғызды.
Қазақстан Республикасының Үкіметі (бұдан әрі – Үкімет) мен ... ... ... ... әрі – ... Банк) 2011 жылы
үйлестірілген макроэкономикалық және ақша-кредит ... ... елде ... ... және ... ... ... Банк Қазақстан Республикасының Президентіне бағынышты, бірақ өз
қызметін жүзеге асыруда оған заңнамада берілген ... ... Банк өз ... ... ... Үкіметімен
үйлестіреді, өзінің қызметінде Үкіметтің экономикалық ... ... және егер ... ... ... ... және ... жүзеге асыруға қайшы ... ... оны іске ... Банк ... бағыну схемасы бар біртұтас орталықтандырылған
құрылымнан тұрады. Ұлттық Банктің жоғары ... ... ал ... басқару
органы Директорлар кеңесі болып табылады.
Қазіргі кездегі ... ақша ... ... демократиялық қоғамға
қажетті, ұлттық экономиканы мемлекеттік реттеудегі ең қолданбалы құралы
екенің айтады.
Жоғарғы қорытынды мақсаты:
- ... ... ... ... ... ... қамсыздандыру;
- ЖҰӨ нақты көлемін ұлғайту.
Бүгінгі біздің өмірімізге және бүгінгі ... ... ақша ... оқып білу актуалды және қажетті. Қазақстанның ақша ... ... ... немесе басқа сол сияқты экономикасы дамыған елдерде
жүргізілетін монетарлық саясаттай бола алмайды. Яғни бұл ... әлі де ... ... ... Ақша ... саясаты теориясы толық зерттелген, бірақ
Қазақстанды ... ... ... зерттелуі әлі жалғасуда.
Ұлттық Банктің негізгі ... ... ... ... қамтамасыз ету болып табылады. Негізгі мақсатын іске ... ... ... ... ... ... мемлекеттің ақша-кредит саясатын әзірлеу және жүргізу;
– төлем жүйелерінің жұмыс істеуін қамтамасыз ету;
– валюталық реттеуді және ... ... ... ... ... тұрақтылықты қамтамасыз ету және қаржы ... ... ... одан әрі ... ... ... алғанда қаржы
жүйесіне деген сенімге қолдау көрсету;
– қаржы ... ... ... мен ... ... ... ... қамтамасыз ету.
Мәселенің өңделу дәрежесі. Жұмысымның негізгі мәлімет көзі ... ... ҚРҰБ ... ... ... және шет ел ... ... аралық басылымдар мен семинар материалдары.
Зерттеу пәні Қазақстан Республикасынынң Ұлттық Банкі қызметінің және
ақша –несие саясаты ерекшеліктерінің ... ... ... ... ... болып, ақша несие ... ... мен ... ... ... және ... ... Жұмыста қазақстандық
және шетелдік ғалымдардың еңбектері қолданылған, сонымен қатар, Қазақстан
экономикасында Ұлттық Банк ... ... ... ... іс-әрекетіне әсері анықталған.
Жалпы диссертациялық жұмыста жүйелік талдау әдістері, ... ... ... ... және т.б. талдаулар
түрлері қолданылған.
Диссертациялық зерттеудің ғылыми ... ... ... банк ... ... Банк қызметіндегі мәселелерді ... және ... ... ... ... ... болып
табылады.
Жұмыстың ғылыми жаңалықтарын анықтайтын негізгі нәтижелері келесідей:
- ... ... ... ... ... ... ... жүйелерінің жұмыс істеуін ұйымдастырып, халықаралық деңгейде
қызметінің экономикалық мәнін талдау нәтижиесі арқылы анықталды;
- Қазақстан ... ... ... және валюталық бақылауды
жүзеге асырудағы құқықтық маңыздылығын зерттеу қортындысы ... ... ... ... ... мақсатында қаржы нарығының және
қаржы ұйымдарының мониторингін жүргізу, оларды ... ... ... ... ... маңыздылығы. Бүгінгі біздің өмірімізге және бүгінгі
күнгі Қазақстанға ақша несие саясатын оқып білу ... және ... ақша ... ... ... ... ... басқа сол
сияқты экономикасы дамыған елдерде жүргізілетін монетарлық саясаттай бола
алмайды. Яғни бұл мәселе әлі де ұзақ ... ... ... Ақша ... ... ... ... бірақ Қазақстанды экономикаға енгізілу
процессінің зерттелуі әлі жалғасуда.
Ұлттық ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету болып табылады.
Апробациялық зерттеудің қорытындысы. Диссертацияның негізгі ережелері
халықаралық және ... ... ... ... ... ... ... Автордың диссертациялық зерттеулер
материалдары 2 баспалық шығарылымнан және жалпы көлемі 0,5 ... ... ... мен ... Жұмыс кіріспеден, 3 бөлімнен,
қорытынды, қолданылған әдебиеттер ... және ... ... құрамына 18 сурет, 6 кесте, 4 қосымша кіреді.
1. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ... ... ... ... ... ... ... –ҚР-ның Орталық банкі ретіндегі ... ... ... ... екі ... банк жүйесі бар. Қазақстан
Республикасының Ұлттық Банкі (бұдан ... ... ... ... ... ... ... табылады және Қазақстан Республикасы
банк жүйесінің жоғарғы ... ... ... Ерекше құқықтық
мәртебесі бар Қазақстанның Даму Банкін қоспағанда, барлық өзге банктер ... ... ... ... ... Банк ... ... шегінде басқа елдердің орталық банктерімен
және банктерімен қарым-қатынастарда, халықаралық банктерде және өзге қаржы-
кредиттік ұйымдарда Қазақстан Республикасының мүддесін білдіреді.
Ұлттық Банк ... ... ... ... ... алу ... ... тиіс.
Ұлттық Банк Қазақстан Республикасының Президентіне бағынышты, бірақ өз
қызметін жүзеге асыруда оған ... ... ... ... Банк өз қызметін Қазақстан ... ... ... ... Үкіметтің экономикалық саясатын ескеріп
отырады және егер өзінің ... ... ... және ақша-кредит
саясатын жүзеге асыруға қайшы келмейтін болса, оны іске ... Банк ... ... ... бар біртұтас орталықтандырылған
құрылымнан тұрады. Ұлттық Банктің жоғары органы Басқарма, ал ... ... ... ... ... ... Банктің негізгі мақсаты Қазақстан Республикасында баға
тұрақтылығын қамтамасыз ету ... ... ... ... іске ... Ұлттық Банкке мынадай міндеттер жүктеледі:
– мемлекеттің ақша-кредит саясатын әзірлеу және жүргізу;
– төлем жүйелерінің жұмыс істеуін қамтамасыз ... ... ... және ... ... ... асыру;
– қаржылық тұрақтылықты қамтамасыз ету және қаржы нарығын және
қаржы ұйымдарын одан әрі дамыту, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... көрсету;
– қаржы қызметтерін тұтынушылардың құқықтары мен ... ... ... ... қамтамасыз ету.
– Ұлттық Банк ... ... ... ... ... ... орындайды:
– Қазақстан Республикасында мемлекеттiк ақша-кредит саясатын
жүргiзедi;
– Қазақстан Республикасының аумағында ... ... ... ... асырады;
– банктердiң банкі функциясын жүзеге асырады;
– Қазақстан Республикасының Yкiметі және ... ... да ... органдар үшін банк, қаржы жөнiндегi
кеңесшi және Үкіметтің агенті ... ... ... ... ... жұмыс істеуін ұйымдастырады;
– Қазақстан Республикасында валюталық реттеудi және ... ... ... ... Банктің алтынвалюта активтерiн басқарады;
– қаржы нарығының және қаржы ... ... өз ... өзге де ... ... реттеу;
– қаржы нарығының, қаржы ұйымдарының және құзыреті шегінде өзге
де ... ... оның ... ... ... ... ... нормативтік құқықтық актілеріне
сәйкестігін тексеру және байқау жөнінде ... ... ... ... ... ... ... сақтау мақсатында қаржы
нарығының және қаржы ұйымдарының мониторингін жүргізу;
– қаржы ұйымдары ... ... ... ... ... ... ... үшін ынталандыру
жасау;
– Алматы қаласындағы өңірлік қаржы ... ... әрі ... ... ... реттеу және дамыту;
– Қазақстан Республикасының Ұлттық  қорын ... ... ... ... мыналар кіреді:
– 19 департаменттен (1 департамент Астана қаласында), 6 дербес
басқармадан тұратын орталық аппарат;       
– 16 аумақтық ... және ... ... бір ... -
Кассалық операциялар және құндылықтарды сақтау орталығы
– Ұлттық Банктің Ресей Федерациясындағы өкілдігі
– 2 ведомство:
– Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ... ... ... ... ... мен қадағалау комитеті
– Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Алматы ... ... ... ... ... есеп беретін ұйым:
– «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Қазақстан ... ... ... ... ... құқығы бар
республикалық мемлекеттік кәсіпорны;
– «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Банктік ... ... ... ... бар республикалық
мемлекеттік кәсіпорны;
... ... ... ... ... ... шаруашылық жүргізу ... бар ... ... ... Республикасы Ұлттық Банкінің Банкнот ... ... ... бар ... ... Банк:
– «Қазақстанның депозиттерге кепілдік беру қоры»;
– «Қазақстан  Республикасы Ұлттық Банкінің «Q-BRO» Резервтік
Орталығы»;
... ... ... ... ... ... орталығы»;
– «Бағалы қағаздардың бірыңғай тіркеушісі»;
– «Проблемалық кредиттер қоры» ;
– «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Ұлттық инвестициялық
корпорациясы» ;
– «Мемлекеттік ... ... ... қоғамдарының құрылтайшысы мен акционерi болып
табылады.
– Ұлттық Банк  "МЖЗҚ" жинақтаушы зейнетақы ... ... ... ... ... табылады.
– Кассалық операция және құндылықтарды сақтау орталығы (бұдан
әрі - ... ... ... ... ... ... 1999 ... 20 тамыздағы  қаулысының ... Оның ... ... ... қазына қоймасы
және Ұлттық Банктің  Бас Алматы филиалының ... ... ... ... ... кірді.[1]
– Қазіргі кезде Орталық шетел валютаның түпнұсқалылығын және
төлемге ... ... тозу ... ... ... ... болып табылады.
– Сондай-ақ Орталық  жеке негіздемелер бойынша ... ... ... ... қымбат
металдармен, асыл тастармен және ... ... ... ... уәкілетті орган болып табылады.
– Орталық  республиканың ... ... ... ... және ... ... өте маңызды міндеттерді
атқара отырып  Ұлттық ... ... ... резервтік қорларын  қолма-қол ақшамен нығайтуды
жүзеге асырады.
– штатында білікті мамандары бар ... ... ... ... сай ... ... ... және
бірегей сақтау қоймасына ие бола отырып Орталық:
– қолма-қол ақшаға сапалы өңдеу: қайта ... және ... ... ... жою және ... ... брикеттеу
жүргізеді,  қолма-қол ақшаның сақталуын қамтамасыз етеді,
кассалық ... ... ... ... ... асыл тастарды және
олардан жасалған бұйымдарды қабылдау мен ... ... ... ... ... және ... ... кез келген түрі мен нысандағы
бұйымдарға, сондай - ақ қымбат металдардың қорытпаларына
 сапалық және ... ... ... бөлімі (зертханасы) бар.
– Кассалық операция және құндылықтарды сақтау орталығы жүзеге
асыратын құндылықтарға ... ... ... Республикасы Ұлттық Банкінің Қазақстан банкаралық есеп
Айырысуорталығы» РМК (бұдан әрі ҚБЕАО) ҚазақстанРеспубликасының банк жүйесін
 реформалау бағдарламасына сәйкес ҚРның ҰлттықБанкі Басқармасының 1995 жылғы
 30 желтоқсандағы №252 қаулысының шешімімен құрылды.
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі ҚБЕАО-ның құрылтайшысы және
уәкілетті органы болып ... ... ... ... ... ... және төмендегі
қызметтерді көрсетеді:
• банкаралық ақша аудару жүйесі(БААЖ) мен ... ... ... ... ... ... бюросы арқылы SWIFTжүйесінде пайдаланушылардың жұмысын
ұйымдастырады;
• қаржылық мекемелер ... ... ... ... ... ... транзакциялары
клирингінің нәтижелері бойынша түпкілікті есеп айырысуды жүргізеді;
• банк хабарларымен алмасу жүйесі (БХАЖ) және ақпарат тасымалдаудың
қаржылық автоматтандырылған ... ... ... ... ... ... алмасуды жүзеге асырады.  
"Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Банктік сервис ... ... әрі – БСБ) ... ... ... Банкі Басқармасының
шешімімен 1995 жылғы 30 желтоқсандағы № 252 қаулысы ... ... ... ... ақпаннан бастап өз қызметін бастаған. БСБ-ның құрылтайшысы және
уәкілетті органы Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі болып ... ... ... ... ... ... ... технологиялар негізінде
Ұлттық Банктің, екінші деңгейдегі банктер мен басқа ұйымдардың жүйесінде
ақпаратты және ... ... ... ... ... ... БСБ ... Банк пен басқа ұйымдар үшін бағдарламалық қамтамасыз
етуді әзірлейді, автоматтандырылған ақпараттық жүйелерге ... ... ... ... ... өнімдерді жеткізу және
оқыту бойынша жұмыс жүргізеді.
Қазіргі уақытта Ұлттық Банкте БСБ әзірлеген ... ... ... ... ... Шағын жүйелер ... ... және ... ... ... ... ... ААЖ-не қызмет көрсетудің өңделген технологиясы бар.
БСБ Oracle және IBM  компанияларының ресми ... ... ... ... Республикасының ұйымдарына жүйелік бағдарламалық қамтамасыз етуді
жеткізеді.
БСБ Business Objects ... ... ... ... ... және қызмет көрсетеді.
Банктік сервис бюросында Қазақстан және Ресей оқу орталықтарында білім
алған, Oracle (Oracle ... ... ... бар ... ... мамандардың тұрақты штаты жұмыс істейді.
БСБ-да мынадай салаларда сапа ... ... ... және ... ... өнімдерді әзірлеу;
• бағдарламалық өнімдерге қызмет көрсету.
“Қазақстан сапалау орталығы” ... ... ... 2009
жылғы 23 ақпанда БСБ-ға берілген ҚР СТ ИСО 9001:2000 сапа ... ... ... сарайы 1992 жылы тәуелсіз Қазақстанның ... ... ... мен мемлекеттік наградаларын жасау ... Банк пен ... ... Президенті Әкімшілігінің
мемлекеттік тапсырыстарын орындау үшін құрылған.
Өзінің ... ... ... бірнеше сатыдан өтті. 1994 жылы
Теңге сарайы (ол кезде әлі ... ... ... ... ... зауытының құрамынан бөлініп, дербес заңды тұлға болып қайта
құрылды. 1998 жылғы ... ... ... ... ... ... Ұлттық Банкінің құрамына кірді.
Өзінің шамалы жұмыс кезеңінде кәсіпорын үлкен жолдан өтті,   бүгінгі
күні ... ... ... ... ... кеңінен танымал, сондай-ақ
шетелде де жоғары бағаға ие болды.
Аз ғана уақыттың ішінде кәсіпорынның алдына Қазақстан Республикасының
Ұлттық ... ... ... және ... да ... құрылымдар
қойған міндеттерді бүгін аса тиімді ... ... ... ... ... ... ... аспап, гальваника, балқыту, сондай-ақ қысыммен
таңбалау және әрлеу учаскесі сияқты әр түрлі технологиялық ... ... ... пен ... ... Кәсіпорын Германия және
Швейцарияның жетік дамыған фирмалары өндірген ... ... өте ... қамтамасыз етілген. 
Еңбекті мұқият ұйымдастыруды және жұмыскерлердің өте ... ... ... бұйымдар кәсіпорынның негізгі ... ... ... да ... ... технологиялық тәртібі өте жоғары
деңгейдегі және мемлекеттік ... ... ... өте ... жасау бойынша дәстүрге бай кәсіпорын.
Кәсіпорынның негізгі мақсаттары - ұлттық валюта металл ... ... ... ... ... ... ... жасау бойынша Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің тапсырыстарын
орындау, сондай-ақ  мемлекеттік ... ... ... Қазақстан
Республикасының  Президенті Әкімшілігінің тапсырыстарын орындау.
Бүгінгі күні Теңге сарайы Қазақстанды сипаттамалары бойынша Еуропа мен
Америкада қолданылатындардан кем емес айырбас ... ... ... етеді. Жетекші монета сарайларымен қатар, кәсіпорын алтын мен
күмістен ең жоғары «proof» ... ... ... ... ... қатар, көлемі 100 мм және салмағы 1 кг құрайтын  «proof» сапалы
алтын және ... ... ... ... ... өндіруі игерілді.
Қазақстандық металл ақшаның әлем стандарттарына сәйкестігін жыл сайын 
Базель қаласында ... ... ... ... ең беделді
көрмесінде сарапшылар қуаттады. 
2003 жылдың  ... ... "TUV ... e.V."  тiркелген 
техникалық  қадағалау  қоғамының "TUV CERT" ... ... ... ... "Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Қазақстан
теңге ... ... ... ... ... мен ... (ордендер мен медальдар)  жобалау  және шығару ... ... ... ... ... ... нөмiрi   №
15 100 31576. 
Қазақстан теңге сарайы шығаратын мемлекеттік ордендер мен медальдар
зергерлік өнердің шынайы үлгісі болып ... ... ... ... құрудың мемлекеттік бағдарламасы мен
импортты ... ... ... ... ... ... өндірістер
жоспарлы түрде дамуда. Мысалы, асханалық күміс ... ... ... ... белгілерді, күміс электр түйістеушілерін,
өкілдік кәдесыйлар, таңба, ... ... ... ... ... баспа фабрикасын құру туралы»
Қазақстан Республикасы Президентінің 1992 жылғы 19 ... ... ... ... ... дирекциясы құрылды, бұл кейін Өндірістік
кәсіпорындар дирекциясы болып қайта ұйымдастырылды.
Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Басқармасы 1995 жылғы 18 ... ... ... ... ... және ... қағаздар
фабрикасы етіп қайта құру туралы» қаулы қабылдады. 1997 жылы ... ... ... ... цех ... қосылды.
1998 жылдың 17 шілдесінен бастап Банкнот фабрикасы өз ... ... ... ... Банкінің филиалы болып қайта
құрылды. ... ... ... ... ... мен ... бекіту
туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 31 желтоқсандағы
№1271 Жарлығына және ... ... ... ... ... 2004 ... 18 ... № 39 қаулысына сәйкес Банкнот ... ... 1 ... өз ... ... жүргізу құқығы бар
республикалық мемлекеттік кәсіпорын ұйымдастырушылық-құқықтық ... ... ... ... ... ... [4]
Осылайша, «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ... ... ... ... ... ескеріле отырып 12 жыл
бойына қорғалған баспа-бланктік ... ... ... ... ... ... бұрынғы кеңестік кеңістіктегі
кәсіпорындар қызметіне үнемі жүргізіп ... ... ... ... Республикасы Ұлттық Банкінің Банкнот фабрикасы» РМК 2003 жылы
«Сапа көшбасшысы» номинациясы бойынша «Earthmaker» сыйлығымен марапатталды.
2004 жылғы 16-18 ... ... ... ... ... ... төртінші Халықаралық Форумында «Қазақстан Республикасы Ұлттық
Банкінің Банкнот фабрикасы» РМК «Мінсіз ... ... ... ... ... Республикасы Ұлттық Банкінің Банкнот фабрикасы» ... ... ... ... ... ... ... көлемде Қазақстан Республикасы ұлттық валютасы ... ... ... ... ... және чек ... жалған ақша жасаудан қорғайтын жоғары технологияны, құпиялылықты,
қатаң есепке ... ... ... ... да ... ... өндірісін
қамтамасыз ету.
«Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Банкнот фабрикасы» РМК ... ... ... ... ... Теңдесі жоқ жабдықтар мен
технология, жоғары білікті ... ... ... талабына жауап
беретін баспа өнімдерін шығаруға кепілдік береді.
«Қазақстан ... ... ... ... фабрикасы» РМК-ның
мынадай баспа өнімдерінің дизайнын жасап, шығаруда мол мүмкіндігі және ... бар: ... ... ... лицензиялар,
облигациялар, сертификаттар, паспорт ... мен ... ... ... туу, ... тұру, некені бұзу, қайтыс болуы туралы
куәліктер, мектепті бітіргені туралы аттестаттар, дипломдар, акциздік ... ... ... ... ... әуе ... ... және су жолы көліктеріне арналған жол жүру билеттері, жанар-жағар
майға арналған талондар, ... ... оның ... ... ... ... басуға арналған қағаздар, рулоннан-рулонға
5 бояуға дейін басылатын ... ... ... ... астары
желімделетін қағазға басылатын өнімдер, жапсырмалар, ... ... ... ... және т. б.             
Халықтың отандық қаржы жүйесіне сенімін арттыру міндетін іске асыру
және оның жинақталған ақшасын банк ... ... ... Қазақстан
Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаев 1999 жылғы мамырда ... ... ... ... шаралар кешенін әзірлеуді және
оны жүзеге асыруды ұсынды, соның бірі Халықтың ... ... ... құру ... ... ... екінші деңгейдегі  ірі
банктермен бірлесе отырып,  қысқа мерзімде осындай жүйені ... ... іске ... тура келді. 1999 жылдың қарашасында Екінші деңгейдегі
банктерде жеке тұлғалардың ... ... ... ... ұжымдық
сақтандыру ережесі енгізілді, 1999 жылғы 15 қарашада ... ... ... ... беру ... ЖАҚ ... Қордың
құрылтайшысы Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі болып табылады, ол оның
жарғылық ... 1 ... ... ... ... ... Қор «Қазақстанның депозиттерге кепілдік беру қоры»
АҚ болып   қайта тіркелді.
Қор қызметінің негізгі ...... ... беру жүйесінің
қатысушы-банк мәжбүрлеп таратылған жағдайда салымшылардың мүддесін қорғау.
Осы мақсатқа сәйкес Қор ... ... ... ... берілген депозиттер  бойынша өтемақы төлейді. [5]
«Қазақстан Республикасы Ұлттық ... ... ... «Q-BRO»
АҚ (бұдан әрі - ... ... ... ... ... ... 30 сәуірдегі № 51 қаулысымен құрылған болатын.
 Қоғамның жарғысымен Қоғам қызметінің негізгі ... ... ... ... Резервтік орталығының үйін салуға бағытталған
іс-шараларды жүзеге асыру болып табылады деп көзделген.
Қоғам қызметінің мәні ... ... ... ... ... ... орталықтың құрылысын жобалау алдындағы,  жобалау және
салу жұмыстарын ұйымдастыруды ... ... ... табылады. 
МЖЗҚ – Қазақстан Республикасындағы зейнетақы реформасын алғаш ... қор: ... ... ... қабылдаған және зейнетақы
қорларының ішінде бірінші болып зейнетақы ... ... ... ие ... ... ... жинақтаушы зейнетақы қоры.
Бүгінде, «ГНПФ» жинақтаушы зейнетақы қоры» акционерлік қоғамы – бұл
жалғыз акционер ... ... ... Банкі (100% акциялар)
арқылы мемлекеттің қатысы бар, ... ... ... келе ... ... ... ... арқасында біз басты нәрсеге қол
жеткіздік – 1,8 миллион салымшылардың тарапынан бізге артылған сенімі.
Салымшыларға ... ... ... қаржылық еркіндік жағдайын
тудыру үшін, МЖЗҚ сеніп тапсырылған зейнетақы ... ... ... ... қолайлылығы мен сапасы сияқты
қалыптасқан дәстүрлерді сенімді түрде алға ... ЖЗҚ» АҚ ... ... ... ... ҚР ... ... жүйесінің барлық мәселелері бойынша тегін
кеңес беру;
- зейнетақымен қамсыздандыру туралы ... ... және ... ... ашу;
- жинақтауларды жеке зейнетақы шотында сақтау, инвестициялау және
дербестендірілген есепке алу;
- ... ... ... ... ... алу;
- зейнетақы шотының жағдайы туралы интернет арқылы, Call-центрге өтініш
білдіру арқылы ақпарат алу және жеке электрондық адреске (E-mail) ... ... ... ... ... ... және жинақталған зейнетақы
қаражатының төлемі кезінде салымшының көрсеткен жеке шотына аудару.
«МЖЗҚ» ЖЗҚ» АҚ салымшылары үшін қосымша ... ... ... ... ... ... ... аясында қор салымшылары МЖЗҚ
- серіктестерінің тауарлары мен қызметтерін жеңілдікпен ала алады;
- кредиттеу мен ипотека алу үшін серіктес ... ... 1 ... ... ... негізгі көрсеткіштер:
- Міндетті зейнетақы жарналары ... ... ... ... жүйесіне қатысушылар/барлық салымшылар
санынан 22,26%);
- Зейнетақы активтері – 478 336 191 мың тг.;
- ... ... ... 2011 жылдың ... ... ... ... ... ... Республиасының бағалы
қағаздар заңнамасына сәйкес, жүзеге асыруға жататын бағалы ... ... ... ... да ... ... ... іске асыру болып табылады.
Бірыңғай тіркеушінің негізгі қызмет түрлеріне мыналар болып табылады:
• бағалы қағаздарды ұстаушылар ... ... ... және сақтау;
• бағалы қағаздарды ұстаушылар тізілімінің ... ... жеке есеп шот ... ... ... жеке есеп шоты бойынша бағалы қағаздардың
келісімін тіркеу;
• тіркелген тұлғаның бағалы қағаздар бойынша құқығын растау;
... ... ... тізілім жүйесін маңызды жағдайда
ұстау;
• уәкілетті органның тіркеген санына ... ... ... ... жататын бағалы қағаздар санының сәйкестігі
үшін бақылауды жүзеге асыру;
• бағалы ... ... ... ... ... ... эмиссионды бағалы қағаздар бойынша кірістерін төлеуге
қатысты, сондай-ақ Қазақстан ... ... ... ... эмитенттің тапсырмасы бойынша
эмитенттің бағалы ... ... ... ... эмитентке оның сұратуының негізінде бағалы қағаздарды ұстаушылар
тізілімінің жүйесін құрайтын ақпараттарды беру;
• Қазақстан Республикасының заңнама актілеріне сәйкес ... ... ... ... ... ... ... 43-бабының 3-тармағына сәйкес бағалы қағаздарды ұстаушылар
тізілімі жүйесін құрайтын мәліметтерді алуға ақпарат беру;
• Қазақстан Республикасының нарық туралы заңына және ... ... ... ... ... да ... Ұлттық Банкінің Ұлттық инвестициялық корпорациясы»
акционерлік қоғамы (бұдан әрі – «ҚҰБ ҰИК» АҚ) ... ... ... 23 ... ... Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі «ҚҰБ
ҰИК» АҚ-ның жалғыз акционері болып ... ҰИК» АҚ ... ... ... Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен Қазақстан
Республикасы Ұлттық ... ... ... ... ... алтынвалюта активтерін, зейнетақы активтерін және басқа
активтерді ... ... және ... ... арттыру
бойынша қызметті жүзеге асыру;
• балама инвестициялар саласындағы әлемдік озық тәжірибені ендіру;
... ... ... ... ... кез келген
қызметті жүргізуді қоса алғанда, бірақ шектелместен ... алу ... ҰИК» АҚ ... ... ... ... қаржы нарықтарында инвестицияларды жүзеге асыру;
• Қазақстан экономикасының ... ... мен ... ... ... іс-әрекетін жүзеге асыру;
• брокерлік және дилерлік қызметті жүзеге асыру;
• уақытша бос ақшаны Қазақстан Республикасының ... және ... ... ішкі құжаттарында белгіленген тәртіппен халықаралық қаржы
нарықтарында және Қазақстанның қаржы нарықтарында орналастыру;
• шетелдік институционалдық және ... ... ... ... ... құрылымына қатысу және әріптестік;
• екінші ... ... ... ... ... және шетелдік банктердегі ақшаны банк шоты және банктік
салым шарттарының талаптарымен ... «ҚҰБ ҰИК» ... ... ... бөлігін ұйымдастыру және
сыртқы сенімгерлік ... ... ... сенімгерлік басқаруға байланысты қызметтің өзге түрлері.
Өкілдіктің негізгі міндеттері:
1. Ұлттық Банк құзіретіне кіретін мәселелер бойынша Ресей Федерациясында
Ұлттық Банк ... ... ... ... ... нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу және
қадағалау агенттігінің қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу және
қадағалау мәселелері бойынша ... ... ... ... ... Банк пен ... Қадағалау Агенттігінің құзіретіне кіретін
мәселелер бойынша ... ... мен ... ... ... дамуына ықпалдасу;
4. Ұлттық Банк пен Қаржылық Қадағалау Агенттігінің Ресей ... ... ... Банктің өкілі ретінде Ресей Федерациясының территориясында
орналасқан мемлекет аралық ... ... ... ... ... Федерациясының қаржы институттарымен қатынас орнату және қолдау;
7. Ресей Федерациясының баспасөз ақпарат құралдарымен Ұлттық Банк пен
Қаржылық ... ... ... ... ... ... өзара әрекеттесу. Сондай-ақ Ұлттық Банк пен
Қаржылық Қадағалау Комитетінің бөлім басқармалары мен ... және ... ... басып шығару;
8. Ресей Федерациясының нормативтік құқықтық актілерімен Ұлттық Банк
пен Қаржылық Қадағалау Комитетінің басқармасы мен ... ... ... Қазақстан Республикасының Ұлттық банктің ... ... мен ... ... Үкіметі (бұдан әрі – Үкімет) мен Қазақстан
Республикасы Ұлттық Банкінің (бұдан әрі – ... ... 2011 ... ... және ... ... жүргізуінің
нәтижесінде елде макроэкономикалық, қаржылық және ... ... ... жылы ... елдерде дағдарыстың тереңдеуіне ... ... ... ... ... ... ала деректер бойынша
нақты Жалпы ішкі өнім ... әрі – ЖІӨ) 2011 жылы 7,5% ... ... ... ішкі сұраныстың кеңеюі мен жыл бойы ... ... ... ... әсер ... көп өсім ... ауыл ... – 26,7% , саудада 14,5%,
байланыста – 18,7% белгіленді. Өнеркәсіп өндірісінің өсімі 3,5%, ... 2,7 % ... ала ... бойынша еңбек өнiмдiлiгі 2011 жылы 104, ... ... ... өсім ел халқының әл-ауқатының жақсаруымен
қатар жүреді. ... ... ... және ... ... ... байқалды. Бағалау бойынша 2011 жылы жан басына шаққанда ЖІӨ 11
мың АҚШ долларынан асты. 2011 жылғы ... ... ... 7,4%,-ға нақты
жалақы – 7,2%-ға өсті. Жұмыссыздық деңгейі 2011 жылдың соңында 5,4%-ға
дейін ... пен ... ... ... ... бойынша тиімді әрекеті
жылдық инфляция деңгейін жоспарланған 6–8% дәлізде ... ... ... 2001 ... ... инфляция деңгейі 7,4 % құрады, бұл 2010 жылмен
салыстырғанда 0,4 %төмен.
Елдің қаржылық тұрақтылығы алтын-валюта ... мен ... ... ... ... етіледі. 2011 жылы елдің халықаралық резерві
73 млрд. АҚШ долларын құрады және бір жылда 23,2 %-ға  өсті, оның ... ... ... қор активтері 41%-дан 43,7 млрд. АҚШ долларына
дейін өсті. 
Банк секторының позитивті даму серпіні ... бұл ... ... ... ... ... ... болады.   2011
жылғы қыркүйек айының қорытындысы бойынша банк секторының борышы 2007 жылы
45,9 млрд. АҚШ ...  16,5 ... АҚШ ... дейін қысқарды.
Мемлекеттік бюджеттің тапшылығы төмендеді және ЖІӨ-ге ... ... жыл ... ... банк ... ... ... 15,7 %-ға
артты, банк жүйесіндегі депозиттер көлемі 14,3 %-ға, оның ішінде тұрғындар
депозиті 24,1 %-ға ... жылы ... ... ... негізгі факторы 
Индустрияландыру картасының жобаларын іске асыру болып ... ... ... ... ... ... 237 жоба іске ... шамамен алғанда 20 мың жұмыс
орны құрылды.
Кәсіпкерлікті, ең ... ... және орта ... ... ... жол ... - 2020» бағдарламасы белсенді түрде іске асырылуда.
2010 жылдан бастап ... үш ... ... ... ... ... ... 930 жоба субсидиялауға мақұлданды.
Бизнеске әкімшілік жүктемені азайту бойынша ... ... ... ... «Doing ... ... бизнес
жүргізуге неғұрлым қолайлы жағдай жасалған ... 50 ... ... ... ... ... оң үрдістер, ... ... ... Standard&Poor`s және Fitch агенттіктері ... ... ... және ... деңгейіне дейін жақсартуға мүмкіндік берді.
Беларусьтің, Қазақстанның және Ресейдің Кеден одағы (бұдан әрі - ... ... ... ... ... ... кеден аумағын қалыптастыру
жұмысы аяқталып, 70 ... ... ... ... одағының шарттық-
құқықтық базасы қалыптастырылды. 2012 жылғы 1 қаңтардан бастап ... ... ... ... пакеті өз күшіне енді – бұл
біздің мемлекеттеріміздің неғұрлым ... ... ... жылы біз ... нәтижелерге қол жеткіздік. Сонымен бірге ел
экономикасына әсер етеді мүмкін сыртқы тәуекелдер де бар.
Әлемдік экономикада ... ... ЕО және АҚШ ... және 2012 жылдың өзінде Қытайда өсу қарқынының күрт ... ... ... ... ... ... ... әлемдік экономиканың дамуы жөніндегі болжамын
төмендеу жағына қарай қайта қарады. ... ... қор ... әрі ... ... экономиканың 2012 жылға арналған өсу болжамын 3,3%-ға дейін
төмендетті, ал бұдан бұрын 4 % ... ... ... ... ... %-ға ... ... Fitch Ratings агенттігі 2012 жылға арналған
еуроаймақтың ЖІӨ өсу ... ... 0,8 % ... ... 0,4 ... ... ... 2012 жылы экономикалық саясаттың негізгі бағыттары
мыналар ... ... ... ... ету және  жоспарланған
деңгейде экономикалық өсудің тұрақтылығын  қамтамасыз ету;
2)   адами капиталдың бәсекеге қабілеттілігін ... және ... ...   ... ... одан әрі дамыту;
4) бірыңғай экономикалық кеңістік шеңберінде интеграциялық процестерді
жалғастыру;
5)     мемлекеттік басқару жүйесін жаңғырту.
Макроэкономикалық тұрақтылық үйлестірілген ... және ... ... және ... деңгейін жоспарлы 6-8 % дәлізде ұстау
есебінен қамтамасыз етіледі.
Салық-бюджет саясаты әзірленген мемлекеттік ... ... ... асыруға және экономиканың теңгерімді өсуі қамтамасыз ... ... ішкі ... ... кері ... ... контрциклды бюджет саясаты жүргізілетін болады. Экономикалық
серпіліс кезеңінде экономиканың «қызып кетуіне» жол ... үшін ... ... ... ... ... ... кезеңінде ішкі
сұранысты қолдау үшін шығыстар ұлғайтылатын болады.   
Тұрақты экономикалық өсуді қамтамасыз ету үшін үдемелі индустрияландыру
және ... ... ... ... ... жалғастырылатын болады.
Ағымдағы жылы индустриялық-инновациялық жобаларды іске асыру ... ... ... және ... ... ... МӨЗ-де мұнайды тереңнен өңдеу кешені, құбыр жүйелері елорданы қоса
алғанда, елдің орталық өңірлерін газдандыруды ... ... ... ... газ ... ... ... жоғары  технологиялық индустриялық жобаларды іске асыру және жүйе
құраушы кәсіпорындарды қолдау «Өнімділік 2020» және ... ... ... ... ... қамтамасыз етіледі.
Лицензиялық-рұқсат беру жүйесін және мемлекеттік органдардың бақылау-
қадағалау қызметін ... ... ... ... бойынша
жұмыстар жалғасады. Рұқсат беру заңнамасының жаңа принциптері ... жол ... 2020» ... ... ... ісін жаңа бастаған және жас кәсіпкерлерге мемлекеттік қолдау
көрсетудің жаңа ... ... ... ... ... шеңберінде 10
млн. теңгеге дейінгі мөлшерде банк кредиттерін беру ... бұл ... ... ... ... қоры арқылы кепілдендірілетін болады.
Экономиканың әлеуметтік ... бар ... ... мақсатында бюджет және концессия  заңнамасына қажетті
өзгерістер ... ... ... ... әріптестік тетіктерін
пайдалануды жетілдіру жүзеге асырылатын болады.  
Ауыл шаруашылығын дамыту үшін ... ... ... және ... жеке ... ... ... үшін қарызды сақтандыру
мен  кепілдендірудің нәрменді жүйесі құрылады.
Тауарларды делдалсыз ... ... мен ... ... мемлекеттік қолдау жүйесін құру мақсатында  «Тұтынушылар
кооперативі туралы» және «Ауылдық тұтынушылар кооперациясы» туралы заңдарға
өзгерістер енгізілетін болады.
Өңірлік даму ... және ... ... ... ... өздерінің әлеуметтік және ... іске ... тең ... құруға және адами әлеуетті
дамытуға жәрдем көрсетуге, ... ... және ... ... жүйесін қалыптастыруға бағытталған.
Кәсіпкерлікті белсенді дамыту және еңбек ... ... ... ... мен ... агломерациялардың  экономикасын
әртараптандыруға бағытталған осы қалаларды дамытудың жаңа ... ... ... ... беру және ... сақтау жүйесін одан әрі
дамыту, зейнетақы жүйесін жетілдіру арқылы Қазақстанда адами капиталдың
сапалы ... ... ... ... Жұмыспен қамтуды қамтамасыз
ету мақсатында кең ауқымды негізде оқытуға және жұмысқа орналастыруға көмек
көрсетуге, ... ... ... ... көрсетуге, еңбек
ресурстарының ұтқырлығын арттыруға бағытталған Жұмыспен қамту ... іске ... ... қол ... ... ... қамтамасыз ету мақсатында
«Қол жетімді тұрғын үй 2020» бағдарламасы әзірленеді. Қазақстанда жыл сайын
6 ... ... метр жаңа ... үй ... беріледі. Перспективада
жалға берілетін тұрғын алаңдарды пайдалануға беру 1 миллион шаршы ... ... ... ... ... ... жолымен жаһандық экономикаға
интеграциялану Қазақстанның сыртқы саяси басымдықтарының бірі ... 2012 жылы ... ... ... туралы келіссөздер аяқталады.
Осыған байланысты, ДСҰ Хатшылығымен ... 2012 ... ... ... ... көпжақты келіссөздер жүргізу үдерістерінің аяқталуын ... ... ... Жол ... ... ... Республикасы, Қазақстан Республикасы мен Ресей ... ... ...... экономикалық одақ құру кезеңіне
көшу туралы ... ... ... ... ету және әрбір
елдің мүдделерін қорғау қағидаттарында ұзақ ... ... құру ... ... қатынастарын одан әрі интеграциялау ... ... ... ... ... басқару жүйесін жаңғырту ... ... ... енгізу жөніндегі реформаларды тереңдету,  бөлінетін
бюджет қаражатын мақсаттар мен нақты нәтижелерге өзара ... ... ... ... жетілдіру арқылы жүзеге асырылатын болады.
Мемлекеттік қызметтерді көрсету сапасын жақсарту, мемлекеттік қызметті
одан әрі кәсібилендіру және ... ... ... ... ... ... болады.
Мемлекеттік қызметтердің сапасын арттыру және мемлекеттік функцияларды
іске асыру шеңберінде сот және құқық қорғау жүйесін ... ... ... ... жалғасады, әкімшілік рәсімдер қысқартылады,
халықтың компьютерлік сауаттылығы арттырылады.
2012 жылы Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... бағыты баға тұрақтылығын қамтамасыз
ету, яғни макроэкономикалық алғышарттарға барабар қалыптасып жатқан жылдық
инфляцияның төмен деңгейін қолдау ... қала ... ... ... ... ақша-кредит саясатының тиімді
құралдарын жетілдіруге және ... ... ... ... ақша нарығының жай-күйіне әсерін күшейтуге бағытталатын болады.
Қазақстан Республикасының ақша-кредит ... ... ... ақша ... ... ... бойынша шаралар қабылданатын
болады. Инфляциялық қысымды ынталандыратын ... ақша ... ... ... ... нивелирленетін болады.
Сонымен бірге, Ұлттық Банк монетарлық құрамдауыштың оңтайлы деңгейде
болуына және қосымша инфляциялық қысым көрсетпеуіне ... ... ... ... және ... ... банктердің
депозиттерін тарту банктердің артық өтімділігін стерилизациялау, сондай-ақ
қаржы нарығында сыйақы ставкасын реттеу жөніндегі негізгі ... ... жылы ... Банк ең ... ... ... атап ... қолданудың тиімділігін арттыру бөлігінде жұмысты жалғастырады.
Валюталық саясат қазақстандық экономиканың ішкі және сыртқы бәсекеге
қабілеттілігі арасындағы ... ... ... ... болады.
Бағамдық саясатты жүргізу кезінде әлемдік конъюнктураның үнемі өзгеруі
жағдайында отандық бәсекеге ... ... ... тигізуі мүмкін
ұлттық валютаның нақты бағамының едәуір ауытқуына жол берілмейтін болады.
Айырбастау бағамы саясаты ... ... ... ... сауда
жағдайына ішкі экономиканың дамуы үшін іргетас қалай ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Ұлттық
Банкі теңге бағамының икемділігін арттыру мақсатында валюталық ... ... одан әрі ... ... ... және ... ... қандай да бір болмасын шараларын
қабылдау Бірыңғай ... ... ... атқаруы шеңберінде
болатын интеграциялық үдерістердің есебімен жүзеге асырылатын болады.
Осылайша, 2012 жылы Үкімет пен Ұлттық Банк ... ... ... ... ... ... 6-7 % ... қамтамасыз етуге
мүмкіндік береді, бұл орта мерзімді кезеңде экономика өсімінің қарқынын ... ... ... ... ... ... деңгейі 6-8 %
аралығында болады. [9]
2. ҚАЗАҚСТАН ... ... ... ... САЯСАТЫН
ЖҮРГІЗУДЕГІ ЭКОНОМИКАҒА ТИГІЗЕТІН ӘСЕРІН ТАЛДАУ
2.1. Қазақстан Республикасының экономика жағдайын және даму динамикасын
бағалау
Қазақстан ... ... (ҚҰБ) ... эмиссиялық және резервтік
орталығы ретінде ... ... және ... ... ... ... Оның ... басты мақсаты пайда табу емес, ... ... ... жүргізу және еліміздің банк жүйесіне
жетекшілік ету.
Қазақстан Ұлттық банкі – бұл ... ... ... ... айналысқан, мемлекеттік банктен орталық, ... ... ... банкі» болып табылады.
Іс-жүзінде Қазақстан Ұлттық банкісінде барлық кассалық резевтердің
шоғырлануы және олардың шаруашылық айналымына ... ... ... ... ... ... кассасын толтыру арқылы арқылы жүзеге
асырылады. ... ... ... есеп ... ҚҰБ ... ... отырып, қажет жағдайларда ҚҰБ-нен несие ала алады.
Қазақстан Ұлттық банкі – бұл ... ... ... оған ... ... ... ... да материалдық құндылықтардан
тұратын мүліктерге ие ... ... ... атқаратын мәні жағынан біртұтас ұйым болып табылады, ал
мемлекет тек оның жарғылық қорының иесі. ... ... ... ... -
20 ... ... құрайды.
Негізгі қорлары ғимараттардан, құрылғылардан, ... ... мен ... ... ал ... ... банкке
тиселі болып табылатын меншікті ақшалай қаражаттардан тұрады.
ҚҰБ резервтік және ... да ... ... Оның ... қоры
жарғылық қор көлемінде құрылып, меншікті пайда есебімен толықтырылады және
жүргізген ... ... ... мен шығындардың орнын ... ... ... таза ... сол ... жылға қатысты, нақты
табыстар мен ... ... ... шығарылған, оған қоса
активтердің амортизациясын, оның ішінде банкнот пен ... ... ... айырмасы негізінде анықталады.
ҚҰБ-нің таза табысы жарғылық қорды және ... ... ... ... ... Таза табыстың қалған бөлігі келесі қаржы
жылындағы республикалық бюджетке аударылады. ҚҰБ және оның ... ... ... ... ... салықтар мен алымдар төлеуден босатылған.
ҚҰБ-нің несиелік ресурстары төмендегідей көздерден құралады:
• меншікті ... ... ... банктерден тартылған және ҚҰБ-де ... ... ... ... ... ҚР ... тартылған қаражаттардан;
• арнайы мемлекеттік қорлар мен бюджеттің уақытша бос жатқан
қаражаттар есебінен.
ҚҰБ-нің ... ... ... банкі - тігінен басқарылатын ... ... ... ... Ұлттық банктің басқару органына:
Басқарма және директорлар Кеңесі (Директорат) жатады.
ҚҰБ-нің жоғары басқару органы Басқарма ... ... және ... негізгі қызметтер жүктеледі:
• мемлекеттің ақша-несие саясатын дайындау;
• банк қызметтіне қатысы бар ҚҰБ-нің нормативтік құқықтық актілерін
бекіту;
• Ұлттық ... ... ... бойынша ресми қайта
қаржыландыру мөлшерлемесін белгілеу;
• банктердің ... ... беру және ... ... алу ... қабылдау;
• жекелеген банктік операциялар түрлерін жүргізуге лицензиялар беру
туралы шешім қабылдау;
• банктер үшін резервтік талаптар нормасын бекіту;
• алтын ... ... ... ... ... анықтау;
• ҚР валютасының айырбас бағамын анықтау тәртібін бекіту;
• ҚҰБ жұмыс туралы ... ... ... ... және ... беру;
• ҚҰБ-нің жылдық балансын және табыс мен зияны туралы есебін қарау
және бекіту;
• ҚҰБ туралы ... оның ... ... мен ... ... ... негізгі құралдарды және өзге де ... ... ... ... ҚҰБ-нің құрылымы және бюджеті,
департамент директорларын, филиалдардың, өкілеттіліктердің және
ұйымдардың жетекшілерін ... ... ... құқықтық
актілерді бекіту;
• банктер үшін пруденциалдық нормативтер мен басқа да міндетті
нормаларды және шектерді бекіту;
... ... оған ақы ... ... мен ... ... және
бекіту;
• ҚҰБ-нің халықаралық және басқа да ұйымдарға қатысуы туралы ... ... ... (Директораттың) құрамын бекіту;
• бухгалтерлік есептің қазақстандық стандартын ескере отырып, ҚҰБ-
не арналған бухгалтерлік есептің саясатын және әдістерін анықтау.
Ұлттық банктің ... ... ... ... ... ... құрамына:
- ҚҰБ төрағасы және бес лауазымды тұлғалары,
- ҚР Президентінен бір өкіл;
- ҚР Үкіметінен екі өкіл ... ... ... ... оперативтік басқару органы - директорлар
кеңесі болып табылады. Директорлар кеңесі ... ... банк ... ... және ... бөлімшелердің жетекшілері кіреді.
«ҚР Ұлттық банк туралы» ҚР заңына сәйкес Қазақстан Ұлттық банкісі ҚР
Президентіне есеп ... Есеп беру ... ... ... келісімімен ҚР Президенті ҚҰБ-нің төрғасын 6 жылға
сайлайды және қызметінен босатады;
• ҚҰБ төрағасының орынбасарларын да ҚҰБ ... ... ... 6 жылға сайлайды және қызметінен босатады.
• ҚҰБ-нің жылдық есебін ҚР Президенті ... ... ... - ... ... ... ҚР Президенті
бекітеді;
• ҚҰБ-нің ҚР ... ... ... ... ... ақпараттарды беріп отыруы.
Қазақстан Ұлттық банкі өзінің негізгі ... ... ... ... және Алматы қалалық бас филиалы арқылы атқарады. Бұл
филиал Ұлттық банк ... ... ... ҚҰБ ... мен ... ... ҚҰБ бекіткен құзіреттері шегінде ғана жүзеге асырады.
Қазақстан Ұлттық банкінің функциональдық құрылымына департаменттер мен
басқа да бөлімшелерден тұратын ... ... ... ... ... ... ... ҚР Ұлттық банкісінің және АҚ-ның ұйымдастырылу құрылымы
Үкіметтің жəне Ұлттық Банктің қызметін ... ... ... ... Республикасының Үкіметі жəне Ұлттық Банкі
жанындағы ... ... ... АҚ құрылды.
Орталық қызметінің негізгі мəні мыналар болып табылады:
1) мемлекеттік басқарудың өзекті мəселелері бойынша зерттеулер жүргізу
жəне ұсынымдар əзірлеу;
2) Қазақстанның экономика ... ... ... жəне ... ... ... мониторингі жəне бағалау жəне олардың
бəсекелестік қабілетін айқындайтын факторларды анықтау;
3) мемлекеттік органдардың ... ... ... ... ... ... ... бойынша зерттеулер жүргізу.
Ақша-несие саясаты – бұл айналыстағы ақша ... ... ... ... ... өзгертуге және жалпы банк жүйесінің
қызметін реттеуге бағытталған шаралар жиынтығы. [11]
Қазақстан Ұлттық ... ... ... саясатын (АНС) жүргізуші
болып табылады. Нақтырақ айтсақ ақша-несие саясатының ... ... ... ... ҚҰБ Басқармасы анықтайды, ал Директорлар
кеңесі оны жүргізеді және өзге ... ... ... ... АНС-ның жүзеге асырылуына ҚҰБ-нің ... ... ... ... ... жауап береді. Техникалық комитет әр апта сайын
АНС-на байланысты ... ... және ... ... Оның ... ... ... екі орынбасары, төрт департамент директорлары, ... ... ... ... және ... ... бір өкіл кіреді.
АНС-ның мақсаты - инфляцияны төмендету және ... ... ету. 2004 ... бастап, ҚР Ұлттық банкінің ... ... ... құралдары екі топқа бөлінеді.
( Тікелей құралдар (несие бағасы мен ... ... ... ... ... бағасын (Р - сыйақы мөлшерлемесін) не санын (Q) ... ... ... ... ... ... несиелік лимиттер
белгілеу.
( Жанама құралдар (нарыққа ықпал ету арқылы ақшаға деген сұраныс
пен ұсынысқа ... ... ... ашық ... ... ... ... талаптар;
- несиелеуге және вексельдерді ... ... ... ... ... ... аталған құралдардың ішінде іс-жүзінде
қолданылып отырғандары: ... ... ... ... қысқа
мерзімді ноттарды эмиссиялау, ашық нарықтағы операциялар.
ҚР Ұлттық банкі ... ... ... ... ... ... ... қайта қаржыландыру мөлшерлемесі;
• РЕПО және кері РЕПО ... ... ... ... ... ... депозиттер бойынша сыйақы мөлшерлемесі.
Ресми қайта қаржыландыру мөлшерлемесі - ақша нарығының жалпы жағдайына
несие бойынша сұраныс мен ... ... және ... ... байланысты белгіленеді.
РЕПО және кері РЕПО операциялары бойынша ... ...... мөлшерлемелер, ішкі қаржы нарығының жағдайына байланысты
белгіленеді және ... ... ... ... жүргізуде
қолданылады. РЕПО-ның мақсатты мөлшерлесінен ауытқу ... ... ... ... ... ... РЕПО ... сыйақы
мөлшерлемелерін реттеу арқылы сыйақы мөлшерлемелерінің елеулі ... ... ... ... ... ... - Ұлттық
банктің екінші ... ... ... бос ... тартуға
байланысты қолданылады. ҚҰБ-нің ресми сыйақы мөлшерлемелерін төмендегідей
1-кестемен беруге болады.
Кесте – 1. Ұлттық банктің ресми сыйақы ... ... ... ... ... ... ... 2007 жылдың екінші
жартыжылдығында жағдайдың өзгерісіне және банктердегі өтімділіктің ғаламдық
дағдарысқа негізделген өтімдлік тапшылығының ... әсер ете ... ... ... ... ... ... тұрақтылығын
қамтамасыз ету жөнінде қадамдар жасады. Қаржы тұрақтылығын қамтамасыз ... ... ... ... ... және де ... ... банктер,
оның ішіне дамыған елдердің банктері осы жолды таңдады.
Банктерді теңгедегі ... ... ... ... ету
мақсатында Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі 2007 жылғы тамыздан
бастап кері РЕПО ... ... ... ұлғайтты, шетел валютасын
кепілге бере отырып, сондай-ақ банктердің Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... кепілге бере отырып валюталық СВОП операцияларын жүргізе
бастады. ... ... ... ... ... өзінің қысқа
мерзімді ноталарын мерзімінен бұрын өтеу практикасын жаңартты. [1]
Сонымен қатар, Қазақстан Республикасының ... ... ... заемдарының жаңа нысанын, атап айтқанда банктердің Қазақстан
Республикасының ... ... ... ... ... ... ... бере отырып қысқа мерзімді заемдар
енгізді. Осы ... ... ... 7 күн мерзіммен жүргізілді.
2012 жылғы тамыз – ... ... ... Қазақстан
Республикасының Ұлттық Банкі 723,9 млрд. теңге көлемінде кері ... 4043,1 ... ... ... ... СВОП ... 2007 ... желтоқсанның аяғындағы жағдай бойынша банктердің
Қазақстан Республикасының ... ... ... кері РЕПО операциялары
бойынша өтелмеген ... ... 4,0 ... теңгені, валюталық СВОП
операциялары бойынша өтелмеген берешегінің көлемі 123,8 млрд. теңгені
құрады.
2012 ... ... ... банктер тарапынан қысқа мерзімді ноталарға
деген сұраныс біршама қысқарды, нәтижесінде айналыс ... 28 күн ... ғана ... ... ... ... Банкінің депозиттер
тарту бойынша жүргізілген операцияларының көлемі аз болды. Бұл банктердің
«бос» өтімділігінің болмауына байланысты ... ... ... ... 228,9 млрд. теңгеге дейін
(тұтастай алғанда 2012 жылы – 57,1% ... ... ... Ұлттық Банкіндегі депозиттерінің көлемі 9,9 млрд. теңгеге
дейін (тұтастай алғанда 2007 жылы – 92,4% төмендеді) ... ... ... ... 2012 жылғы тамыз-желтоқсанда
ішкі валюта нарығында басым түрде шетел валютасын ... ... ... ... нетто-сату көлемі 6,5 млрд. АҚШ долл. жетті.
Екінші деңгейдегі банктердің өтімділігін 2012 жылғы тамыз-желтоқсанда
58,2 млрд. теңгеге толықтыру Қазақстан ... ... ... ... ... ... болды.
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі тамызда ең төменгі резервтік
талаптар тетігі ... ... ... ... ... базасын
қысқартуға және резервтік активтер құрылымын ұлғайтуға арналды, бұл бағалау
бойынша банктерге 150 млрд. теңгені қосымша босатуға ... ... ... 2007 ... 9 ... ... ... енді.
Ақша ұсынысының өсу қарқынының айтарлықтай ... ... ... ... 2012 ... ... ... болды. 2012
жылы ақша базасы 1464,3 ... ... ... 2,5% (2011 жылы – ... ... 2012 ... қаңтар-қараша аралығында ақша массасы 4521,0
млрд. теңгеге дейін 22,9% (өткен жылдың қаңтар-қараша аралығында – ... ... ақша 686,1 ... ... ... 14,2% (27,4%) ... ... резервтік талаптар. Ақшалай ... ... ... ... ... ... көлемін реттеуде, банктің
өтімділік деңгейін реттеуде және ... ... ... ... сол ... банктің салым иелері мен
акционерлерінің ... ... ... ... банк ең ... ... механизмін қолданады.
Резервтік талаптар ашық нарықтағы операциялар және ... ... ... ... жанама ақшалай-несиелік реттеудің негізгі
құралдарының біріне ... ... банк ... ... ... ... талаптар, бір жағынан, сақтандыру институттарының жоқ
кезінде, ... ... ... ... ... ... ... ақшалай мультипликация процесін реттеу қызметтерін
атқарады.
Ақша-несие саясатының бұл құралы 1993 жылы 1 ... ... ... ... және жеке ... ... ... туралы(
нұсқауға сәйкес, бастапқыда міндетті резерв нормасы ... ... ... ... ... ... оның
мөлшері 6(-ға дейін төмендеді.
Банктердің резервтерінің артық болуы, яғни ... ... ... ... өсуіне байланысты резервтік
талаптар ... ... қана ... сол ... ... ... өтуге, яғни бұл банктердің пруденциялдық
нормативтерді орындау барысында ... ... ... ... ... ... мөлшерінің төмен болмауын сақтап отыруға тиістілігін
білдіреді.
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінің “Ең ... ... ... ... ... ... мүмкін және күтпеген
шығындардан сақтау үшін екінші деңгейдегі банктер Ұлттық банк ... ... ... ... ... байланысты 2004 жылдан бастап, банктер ай сайын резервтік
талаптарды орындау ... есеп ... Ең ... ... ... ... банктерден басқа заңды және жеке тұлғалардың алдындағы
барлық ... ... ... ... ... [12]
2011 жылы ең төменгі резервтік талаптар бұрынғы 6% ... ... ең ... ... ... ... ... және резервтік активтердің тізбесі қысқарды.
2011 жылың 12 шілде айынан бастап, ... ... ... ... ... құрылымы төмендегідей түрлерге
өзгертілді:
- банктердің ішкі ... ... ... ... ... 6%
деңгейінде белгілеу. Мұндағы банктің ішкі міндеттемелері ... ... ... ... ... ... сомасын
сипаттайды.
- банктердің өзге де ... ... ... ... ...
8(-ға белгіленді. Мұндағы банктің өзге де міндеттемелері бейрезидент
алдындағы банктің ... мен ... ... ... ... ... ... міндеттемелерінің сомасын білдіреді..
Ашық нарықтағы операциялар – бұл Ұлттық банктің ... ... ... ... ... екінші реттегі нарықта мемлекеттің
бағалы қағаздарын сату және сатып алумен байланысты операциялары.
Бұл біршама ақша массасын, ... ... ... ... ... ... ыңғайлы әдістерінің бірі болып табылады. Оның
негізгі мәні ақша ... ... ... ... ... ... ... ҚР Ұлттық банкі нарықта бағалы қағаздарды сату арқылы
оны сатып алушылардың резервтік ... ... ... ... қалады.
Сөйтіп, керісінше, банктерге несие беруді және ақша шығаруды ынталандыру
мақсатында Ұлттық банк бағалы ... ... ... да, ... ... ... ... қайта аударады.
Айналыстағы ақша массасына ықпал ету мақсатында ҚҰБ айналысқа ... ... ... ... Қысқа мерзімді ноталарды орналастыру ҚҰБ-
мен қысқа мерзімді ноталамен операциялар ... ... ... ... ... ... ретінде клиенттердің шоттарын жүргізу құқық беретін
бағалы қағаздар нарығында,брокерлік және ... ... ... лицензиясы бар бар бағалы қағаздар нарығының қатысушылары арқылы
жүзеге ... ... ... банкі ақша-несие саясатының басты
бағыттарына және қаржы нарығының конънктурасына ... және ... ... ... ... ... сай аукционға қатысшылардыың
өтініштерін қанағттандыруға құқылы.
Қазақстан ... ... ... ... келісім бойынша
айналысқа шығарылған қысқа мерзімді ноталарды ... ... ... ... ... не ... ... құқығы бар.
Алғашқы агенттер аукционға қатысуға өтініш беру ұсынысын екі түрде
жасайды: бәсекелестік және бәсекелестік емес.
Қазақстан Ұлттық ... ... емес ... ... ... ... конънктурасына сәйкес аукционның шартын
қабарлау арқылы алғашқы агенттерге және ... ... ... сату ... ... дербес түрде анықтайды
Аукционды өткізу барысында бастапқы ... ... ... ... ... емес ұсыныстары бар өтініштерді
қанағаттандырады.
Валюталық ... деп ... ... ... әсер ... ... ... шетел валютасын сату және сатып алу ... ... ... ... ... ... ... 1999 жылдың 4 сәуір айына дейін немесе
еркін өзгермелі бағам режиміне өткенге ... ҚР ... ... ... ... ... ... валюта резевтері есебінен жүзеге
асырылды. Еркін өзгермелі бағам режиміне өткенен кейін де ... ... ... ... айырбас бағамының алыпсатарлық өзгерістеріне жол
бермеу мақсатында валюталық интервенциялауды қолданылып отырғаны жасырын
емес. Соған ... ... ... ... ... ... ... дұрыс болады. Еркін өзгермелі бағамға ... ... ... ... ... ... қатысты тұрақсыздығы мүмкіндік бермейтіні
сөзсіз.
Ұлттық банктің валюталық нарықтағы интервенциясы дербес түрде кез
келген банктер және ... ... ... кез ... ... ... ... негізінде жүзеге асырылады.
Мұның салдарынан алтын-валюта резервінің ... ... ... ... болдырмау мақсатында ҚР Ұлттық ... ішкі ... ... ... ... ... ... резервінің ұлғаюына
септігін тигізді. Бұл жерде бір нәрсені естен ... жөн, яғни ... ... ішкі ... нарығындағы сұраныстан артық шетел валютасын сатып
алған кезде, айналысқа артық ақша ... және ол ... жол ... ... теріс салдарларды болдырмау үшін ... ... ... ... пайдаланып отыр. Яғни, айналысқа
шығарылған артық ақша көлемінде өзінің қысқа мерзімді ноталарын шығарып,
артық ақшаны ... алып ... АҚШ ... қатысты құнсыздануын біріншіден айналыстағы
ақша массасының өсуімен, екіншіден мұнай өнімдеріне ... ... ... пайда болған инфляция орташа жылдық дейгейінің 2012 жылы ... ... ... ... ... ... ... жағдайында сұраныстың өсуі Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің
алтынвалюта резервтері есебінен қаржыландырылды.
Әлемдік капитал ... ... ... ... ... ... ... пайда болуы халықта арасында валюта
бағамының одан әрі ... ... ... ... ... ... айдың аяғында бір АҚШ доллары үшін 126,25 теңгеге дейін әлсіреді.
Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... қабылдаған өктемдігі және банк жүйесіне деген
сенімділікті ... ... ... шаралары теңгенің айырбас бағамын
тұрақтандыруды қамтамасыз етті. 2007 жылғы қыркүйектің аяғында ... бір АҚШ ... үшін 120,96 ... ал 2007 ... ... бір АҚШ ... үшін 120,30 ... құрады. Қазақстан Республикасы
Ұлттық Банкінің алтынвалюта ... 2007 ... ...... ... 6,0 ... АҚШ долл. дейін төмендеп, желтоқсанның
аяғында 17,4 ... АҚШ ... ... ... болашақта теңгенің АҚШ долларына қатысты нығаюын
айқындайтын түбегейлі факторлардың ... ... ала ... ... күрт ауытқуын болдырмау қаржы жүйесінің тұрақтылығын қамтамасыз
ету үшін маңызды фактор ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз
ету үшін құрылады және пайдаланылады.
Алтын-валюта резервтері (АВР) құрамы мыналардан тұрады:
• құйма алтыннан;
... ... ... банкнота және монета түріндегі шетел
валютасындағы қаражат қалдықтарынан;
• валюталық құндылықтардан;
• шетел валютасындағы жәй және аудармалы вексельдерден;
• шетел үкіметінің немесе ... ... ... шығарған
бағалы қағаздарынан;
• басқа да сыртқы активтерден.
• Алтын-валюта резервін ұлғайту және құрылымын өзгерту ... ... ... ... ... сатып алу;
• резиденттер мен резидент еместерден, ҚР Үкіметінен теңгеге шетел
валютасын сатып алу;
... ... ... ... дилингтік операциялардан
түсетін комиссиондық және басқа да ... ... ... Ұлттық банктің монетерлық алтын, күміс, платина және ... ... да ... ... операцияларды
жүргізуден түсетін валютадағы түсімдер;
• Ұлттық банктің кеңес беру, ақпаратық - баспа және ... ... ... ... ... ... валюта резервінің азаюы немесе жұмсалуы мынадай ... ... ... ... ... ... ішкі валюталық нарықта
валютаны сату;
• өнімдердің ... ... ... төлеу үшін
тенгені шетел валютасына конвертация жасау, оған қоса ... және ... да ... ... және ... ... мемлекеттік бюджеттің және ҚР ... ... ... сыртқы қарыздарға қызмет көрсету үшін;
• басқа да шетел валютасын сатып алу үшін шетел валютасын сату;
• Ұлттық ... ... ... ... негізгі соманы және
сыйақыны қайтару;
• құрылған провизиялар есебінен (резервтер) ... ... ... ... ... ... ... активтерінің 2012 жылғы 1 қаңтардағы
жалпы көлемі 17 392,5 млн. долл ... бұл 2011 ... 1 ... 1 734,6 млн. долларға аз. Жалпы алтынвалюта активтері
көлемінің өзгеруіне ... ... ... ... 2 ... ... азаюы жəне монетарлық алтынның 476,3 млн. ... ... етті ... ... – 2. ... ... ... жиынтық алтын-валюта
резервтерінің құрылымы
|  |Көрсеткіштер (млн. |Сомасы |
| |АҚШ ... | |
| ... ... ... ... ... валютаға сұраныстың
оның ұсынысынан артып кету ... ... ... ... ... қор ... нетто-сатуы 6 025,7 млн. долл. болды. Биржадан
тыс нарықта нетто-сату 221,0 млн. долл. болды.
Өткен кезеңде ... Банк ... ... ... Ұлттық Банктегі
міндетті резервтеу шоттарына 2 330,8 млн. долл. сомаға қаражат аударды.
Сонымен бірге Ұлттық Банк 2011 жылы ... ... 600,4 млн. ... борыш бойынша Қаржы министрлігінің төлемдерін жүзеге асырды.
Алтынның əлемдік бағасы 2011 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша 1 ... үшін 639,75 АҚШ ... 2008 ... 2 қаңтарға 846,75 АҚШ доллары
деңгейіне немесе 32,4% өсті.
Ұлттық Банк сыртқы нарықта 775,4 троя унция ... ... ... ... ... ... активтерін басқару. Əлемдік қаржы нарықтарында қалыптасқан
ахуалға байланысты алтынвалюта активтерін мемлекеттік бағалы ... ... ... ... жағына қайта құрылымдау жүргізілді.
Тұтастай алғанда портфельдердің ... ... ... ... ... процесін жетілдіру мақсатында Ұлттық
Банктің Инвестициялық комитеті құрылды жəне жұмыс істеуде.
Есепті кезеңде ... ... ... ... ... ... инвестициялық басқару бойынша келісім бұзылды.
Ауқымды қаржы нарықтарындағы күрт өзгерістерге тез ... ... ... ... Ұлттық Банк Басқармасының 2007 жылғы 30
қарашадағы №139 ... ... ... ... ... инвестициялық стратегияға тиісті өзгерістер енгізілді.
Туынды қаржы құралдарымен операцияларды жетілдіру жəне ... ... ... ... Банк ... ... Банк Басқармасының
«Ұлттық Банктің туынды қаржы құралдарымен операциялар жүргізу ережесін
бекіту ... 2002 ... 13 ... № 133 ... өзгерістер мен
толықтырулар енгізу туралы» 2007 жылғы 30 ... №33 ... ... ... портфелі. Алтынвалюта
активтерінің инвестициялық портфелінің нарықтық құны 2011 ... ... ... млн. ... ал 2007 ... аяғында – 5 799,3 млн. долл. болды. [13]
Валюта қоржынында көрсетілген 2011 ... ... ... 6,04% болды. Эталондық портфельдің кірістілігі 5,72% болған
кезде үстеме ... 32 б.т. ... ... ... 2011 ... ... ... 10,95% болды. Эталондық портфельдің кірістілігі 10,61% болған
кезде үстеме кірістілік 34 б.т. болды
Сыртқы басқарудағы долларлық қосалқы портфельдердің үстеме ... жылы ... ... есептемегенде, 1 Басқарушының басқаруындағы
қосалқы портфель бойынша (-)224 б.т., 2 ... ... ... ... ... (- ) 234 б.т. жəне (-)206 б.т. ... қоса ... (-)200 б.т. ... (3-кесте). АВР портфелінің
басқарушылары бойынша 2005 жылғы үстеме кірістіліктің ... ... ... ... меншікті валютасымен есептелген).
Кесте – 3. Инвестициялық портфельдің активтері
млн. АҚШ доллары
|Басқарушы ... ... ... ... |
| ... ... ... |кірістілік |
| | | ... ... ... ұзақ ... ... ... |5 799,30 |10,9% |10,61% |0,34% ... ... ... қосалқы портфель ... ... |7,81% |7,88% |-0,07% ... Банк ... |7,99% |7,88% |0,11% |
| ... |193,68 |5,64% |7,88% |-2,24% ... | |3,08% |5,08% |-2,00% ... деноминирленген қосалқы портфель ... Банк |1744,30 |3,92% |3,67% |0,25% ... ... ... ... ... ... Банк |570,51 |7,59% |7,19% |0,40% ... ... ... ... портфель ... Банк |308,64 |4,56% |4,29% |0,26% ... ... ... ... портфель ... Банк |570,32 |1,76% |1,83% |0,10% ... ... ... ... |370,54 |6,26% |5,44% |0,82% ... Сандық мәлеметтер ҚҰБ-нің 2007 жылғы есебінен алынған ... ... ... ... ... ... активтерін
мынадай құрал бойынша бөлді: ақша жəне ... ... - ... бағалы қағаздар – 78,98%, агенттік бағалы қағаздар – 9,08%,
халықаралық ... ... ... ... – 4,93%, корпоративтік
бағалы қағаздар – ... ... ... ... ... ... ... кірістілікке мынадай бөлуді белгіледі: бір жылға дейін – 36,40%, ... 2 ... ... – 3,10%, 2 ... 3 ... дейін – 24,30%, 3 жылдан 4
жылға дейін – 22,50%, 4 жылдан 5 ... ... – 0,00% жəне 5 ... ...
13,80%.
Алтынвалюта активтерінің абсолюттік кірістілік портфелі. Абсолюттік
кірістілік портфелінің нарықтық құны жылдың басында 49,9 млн. ... ... ... ... – 370,5 млн. ... болды. Инвестициялық портфельден 300
млн. долл. сома аудару абсолюттік кірістілік портфелінің ... ... ... ... кірістілік портфелінің кірістілігі 2011 жылы 6,26% болды.
Бұл ретте эталондық кірістілік 5,44% ... ... ... кірістілік 82 б.т.
болды.
Алтынвалюта активтерінің өтімділік портфелі. ... ... құны 2011 ... ... 8 753,1 млн. долл., 2011 жылдың аяғында 9
409,3 млн. долл. болды. Өтімділік портфелі ақша-кредит саясатын жүргізуге
арналған жəне ... ... мен ... төлемдер ол арқылы жүзеге асырылады.
Бұл портфель алтынвалюта активтері портфельдерінің кірістілігін бағалауға
қосылмайды жəне ... ... ... ... ... ... 2011 жылдың басындағы алтын
портфелінің нарықтық құны 1 371,7 млн. долл., ал 2011 ... ... ... млн. долл. болды.
Таргеттеу (ағылшын сөзінде target қазақша мақсат) бұл ... ... ... ... көрсеткіштердің сандық бағдарларына
жетуге арналған экономикалық саясаттың құралдарын қолдануды білдіреді. Егер
Орталық банк ... ... ... қол ... ... ... ... таргеттеуді қолданады. Халықаралық тәжірибеде таргеттеудің
төмендегідей ... ... ... ... ... бағамды таргеттеу;
- номиналдық табыстарды таргеттеу, яғни номиналдық ЖІӨ-нің өсімін
болжау.
Инфляциялық таргеттеу – орталық банктің ... ... ... ... ... ... саясатының құралдарын қолдануын
білдіреді.
Инфляциялық таргеттеуге өткен елдерде ақша агрегаттарын ... ... ... ... макроэконмикалық тұрақтылық
артықшылықтары орын алады. Инфляциялық таргеттеудің салдарынан ... ... ... саясатының тансмисионниондық
тетіктерінің өзіндік ерекшеліктеріне тікелей ... ... ... дәл ... ... ... саясаты
саласында қолданылатын шаралардың инфляцияға ықпалын бағалауға мүмкіндік
беретін ақша-кредит ... ... ... (тетігінің)
үлгісі берілген. [7]
Қазақстан Республикасы Ұлттық ... ... ... инфляциялық
таргеттеу қағидаттарына көшу бойынша жұмыстарды жалғастыру болып табылады.
Инфляциялық ... ... ... ... ... ... жөніндегі негізгі мақсатына сай келеді және қойылған мақсаттың
айқындылығының жоғары болуынан нарық ... ... ... ... ... ақша-кредит саясатын жүргізудің балама қағидаттарын қолдану
немесе назарды ақшаны таргеттеу ... ... ... ... ... ... ... таргеттеу қағидаттарына көшу шеңберінде ... ... ... ... ... бағамының режимін ұстанатын
болады, яғни теңгенің айырбас бағамы ішкі ... ... ... ... пен ... ... ... болады.
2-сурет. Трансмиссиялық тетіктің үлгісі
Инфляциялық таргеттеу қағидаттарына көшу ... ... ... ... ... ... болжайды. Қазақстан
Республикасының Ұлттық Банкі жаңа ... ... мен ... жүрген үлгілерін жетілдіру бойынша күштерді шоғырландырады.
ҚҰБ-нің ақша-несие саясатының трансмиссиялық тетігінің үлгісіне ... ... ... ... ... ... мынадай негізгі
арналары кіреді: ақша ... ... ... ... ... ... ... арна. Ақша арнасы инфляцияға ақша ... ... ... ... саясатына өзгерістер өткізу барысын
сипаттайды. Пайыздық ... арна ... ақша ... ... және заемшылар үшін несиелік мөлшерлемелерді
инфляцияға өзгерту арқылы пайыздық саясатқа ... ... ... ... арнасы салыстырмалы бағаларды өзгерту және импорттық
тауарлардың құнын инфляцияға өзгерту арқылы ... ... ... ... ... ... ... экономикалық арна бензиннің
экспорты мен ішкі бағаларын инфляцияға ... ... ... әлемдік
бағасына өзгерістер өткізу барысын сипаттайды.
2011 жылы ақша-кредит саясатының құралдарын жəне макрокөрсеткіштер
динамикасын ... жəне ... ... ... ... ... жылдың аяғында əзірленген трансмиссиялық тетік үлгі макрокөрсеткіштер
динамикасын болжамдаудың маңызды құралы болып табылады. Оған ... ... ... ... ... негізгі ықпал ету арналары
кіреді: ақша арнасы, пайыздық (кредиттік) арна, валюталық арна, сыртқы
экономикалық ... ... ... моделін салу үшін үлгінің сипаттық
үлгісі таңдап алынды, оның ... ... ... ... ... ... айнымалылар нақты функционалдық өзара байланысты
көрсеткен ... осы ... ... жақын арадағы болашақта да
көрінуі ықтимал деген қағидат салынды.
Осы үлгі үнемі жетілдіруге жəне ... ... ... Оның ... ... ... түзету тетігі моделімен бірге монетарлық (ақша-
несие) саясатының ережесін теңестіруді қосу мүлдем жаңа ... ... ... (ТТ) үлгісінің соңғы нұсқасы 1996 жылғы 1-тоқсан –
2011 жылғы 3-тоқсан аралығындағы кезеңдегі Ұлттық Банктің жəне ... ... ... ... ... ... ... жасалды
жəне 15 теңдеу, 42 айнымалы кіреді. Теңгенің ... ... ақша ... массасы (ақшаға сұраныс), бір күндік несиелер бойынша ... ... ... ... несиелер бойынша мөлшерлемелер,
экономикаға несиелер ... ... ішкі ... ... жалпы ішкі өнімнің
оның əлуеттік мəнінен ауытқуы, ... ... ... жəне қайта
қаржыландыру мөлшерлемесін түзету тетігі теңдеулер арқылы сипатталады.
2.2. Ұлттық Банктің ... ... ... ... экономикалық талдау
Ақша-несие саясатының мынадай құралдары экзогенді ... ... ... ... ... ... репо ... бойынша ставкасы,
айналыстағы қысқа мерзімді ... ... ... ... ... банктердің депозиттерінің көлемі, Ұлттық Банктің валюталық
басқыншылығы, ең ... ... ... ... саясатының
құралдарынан басқа, сондай-ақ импорт жəне экспорт көлемі, ЖІӨ, ... ... ... министрлігінің айналыстағы мемлекеттік ... ... банк ... ... ... ... ... мұнайдың əлемдік бағасы, ел бойынша орташа айлық жалақы
экзогенді болып табылады.
Трансмиссиялық тетік ... ... 2010 жылы ... ... ... ... бағалауға арналған трансмиссиялық
тетік моделін əр түрлі ... ... ... ... ... ... мыналар жатады, мысалы, P-Star инфляциялық қысым
үлгісі, ... ЖІӨ ... ... ... ... ... тетік үлгісі жəне сателлиттік ... ... ... ... арналған негізгі бағыттарын əзірлеу ... Даму ... ... Азия ... экономикалық саясат
реформасы жөніндегі ... ... ... ... көрсету шеңберінде
Ұлттық Банкте қазақстандық экономиканың көп факторлы макроэкономикалық
үлгісін əзірлеу бойынша жұмыс ... Бұл үлгі ... ... ... ұсынысты, өндірістің жəне инфляцияның факторларына қарай
бағаның қалыптасуын, сыртқы секторды, салық-бюджет секторын, сондай-ақ
монетарлық ... ... ... 6 ... ... тұрады.
Қазақстан Республикасында бағаның өсуіне қарай қазіргі кезде бірінші
түрі байқалады. Қазақстанда жалпы ... және ... ... ... ... инфляцияны үкімет пайдаланса, ал Ұлттық банк базалық
инфляцияны пайдаланады.
Қазақстан Республикасы Статистика агенттігінің ресми деректері ... ... ... бойынша инфляция 18,8% (2006 жылғы желтоқсанға 2011
жылғы желтоқсан) құрады, бұл 2010 ... ... ... ... ... Азық-түлік тауарлары 26,6%, азық-түлікке жатпайтын тауарлар
10,5%, ақылы қызмет ... 15,4% ... ... инфляция (жеміс пен көкөніс, бензин мен көмір бағаларының өсуін
қоспағандағы инфляция) инфляциялық үдерістер динамикасындағы жалпы ... 2011 ... ... ... ... ... ... 17,3%
дейін (2010 жылы – 7,3%) өсті.
2011 жылы инфляциялық үдерістер әр түрлі бағыттағы сипатта ... ... ... өсу ... ... ... жылдық
инфляция 2006 жылғы желтоқсанның қорытындысы бойынша 8,4%-дан 2011 жылғы
мамырдың қорытындысы бойынша 7,6%-ға дейін ... ... ... ... ... ... ... үдерістер күшейді. 2011 жылғы қыркүйек-
қарашада ғана ... өсуі 9,7% ... бұл 2011 ... бағалардың жалпы
өсуінің 50% астамын құрайды.
Нәтижесінде инфляцияның жылдық деңгейі 2011 жылдың қорытындысы бойынша
соңғы 7 жылдағы ... ең ... ... (18,8%) ... ал ... жылдық
инфляция 10,8% құрады.
Шетел валютасының ағыны, жиынтық сұраныстың жоғары өсу ... ... ақша ... ... еңбек өнімділігінің төмен болуы, жекелеген
тауарлар мен қызмет көрсету нарығындағы бәсекенің жеткіліксіз ... ... ... ... факторлары болып қала берді.
Жоғарыда аталып өткендей, әлемдік нарықтарда 2011 жылғы ... ... ... ... өсімдік майы) бағалары күрт өсті.
Мәселен, ХВҚ деректері бойынша ... ... ... ... 2011 жылы ... ... АҚШ ауылшаруашылық департаментінің деректері ... ... ... 2011 жылғы қаңтар-қарашада 91,9% өсті.
3 -сурет. Қазақстандағы инфляцияның серпіні, (
Бұл ... ... ... ... ... ... ... өңделіп жасалған өнімдердің бағаларына сәл кешігіп әсер етті. Атап
айтқанда, 2011 жылғы қыркүйек-қарашада нан, ұн және ... майы ... ... ... ... ... белгілі.
Демек, жоғарда айтылған факторлардың әсер етуі ... ... ... 2011 жылға инфляцияға қатысты жасалған болжамы орындалмады.
Ақша-несие ... ... ... ... ... ... 2011 ... арналған инфляция жөніндегі болжам экономика дамуының 3
сценарийі ... ... ... ... ... ... бағалары»,
«капиталдың жоғары ағыны кезіндегі мұнайдың ... ... ... жоғары бағалары») бойынша айқындалған болатын.
2011 жылдың қорытындысы «мұнайдың жоғары бағалары» сценарийі ... ... ... ... ... шегінде белгіленген болатын.
Brent сұрыпты мұнайдың орташа бағасы 2011жылы бір ... үшін 72,7 ... ... ... ... ... инфляциялық қысымның күшеюі және қаржы
нарығындағы ахуалдың нашарлауы жағдайында Қазақстан ... ... ... бір таңдау жасауға итермелерді.
Ондай таңдауларға: бағаның тұрақтылығына қол жеткізу, банк ... ... ету және ... одан әрі ... қолдау
шаралары жатады.
Сонымен 2011 жылы Қазақстан Ұлттық банкі ... екі ... яғни ... ... арналған ақша-несие саясатының негізгі бағыттарын әзірлеу
жөнінде шешім қабылдады.
Алдағы кезеңдердегі Қазақстан ... ... ... ... ... ... таргеттеу қағидаттарына көшу ... ... ... табылды.
Инфляциялық таргеттеу Қазақстан Ұлттық банкінің инфляцияны төмендету
жөніндегі негізгі мақсатына сай ... және ... ... ... болуынан нарық қатысушыларының үлкен сенімін
қамтамасыз етеді.
Қазақстан Республикасының өткен ... ... ... экономикалық дамуының болжамдарының түбегейлі ... ... айта кету ... Бұған, негізінен алғанда әлемдік
қаржы нарықтарындағы жағдайлардың өзгеруі себепші болды. Осыған байланысты
дамудың ... ... ... ... ... ... қарастырылды.
Қазақстан Республикасы соңғы жылдарда бірінші рет экономикалық өсудің
айтарлықтай бәсеңдеуін басынан кешіріп ... ... да ... ... ... ... ... ЖІӨ-нің нақты өсуінің жоғары
қарқынының ... ... ... ... онда ... ... ... төмендеуі нұсқасы да
қарастырылмаған, себебі оны жүзеге ... ... екі ... Қазақстан
Республикасындағы жоғары экономикалық өсу сценарийін ... ... ... аз. ... ... экономикасының одан әрі ... ... ... ... 2007 ... 6 ... ... Қазақстан Республикасының ... ... ... ету ... бірінші кезектегі іс-қимылдар
жоспарын іске асырумен қамтамасыз етіледі.
Демек, халықаралық қаржы ... ... ... әлі ... ескеріп, оның отандық экономикаға тигізер ықпалына байланысты
экономиканың дамуының: базалық және пессимистік 2 сценарийі ... ... ... ... ... ағымдағы операциялар
бойынша айтарлықтай тапшылықтың (5 млрд. АҚШ долл. ... ... ... ... ... еместер алдындағы, өтеу мерзімдері 2011
және 2012 жылдары басталатын барлық міндеттемелерді жаңадан сырттан ... ... ... ... ... ... Осы жағдайларда
банктердің сыртқы ... ... деп ... ... 2012-2014 жылдарға арналған ақша-несие саясатының
негізгі көрсеткіштерінің болжамы (базалық сценарий)
кезең соңына
| |2012 |2013 |2014 |
| ... ... ... ... ... ... ... %| | | |
|- жыл ... % |18,8 |7,9-9,9 |7,5-9,5 |
|- ... ... бір ... % |10,8 ... ... |
|Ресми қайта қаржыландыру ставкасы, % |11,0 |10,0 |9,0 ... ... ... теңге |1464 |1681 |1878 ... %-бен |-2,5 |14,8 |11,7 ... ... ... теңге |4614* |4998 |6173 ... %-бен |25,5* |8,3 |23,5 ... ... ... |3874* |4167 |5124 ... | | | ... ... ... |7256 * |8220 |9848 ... ... | | | ... ... ... % |38,6 * |31,6 |33,1 ... ... ... ... өсуі 2011 жылы 5%, ал 2012 жылы ... ... өсу ... ... ... импортына деген
қажеттіліктің төмендеуіне және тұтастай алғанда ішкі сұраныстың қысқаруына
себепші болады, бұл ... ... ... 2012 ... ... етеді. Нәтижесінде 2012 жылы теңестірілген ... ... бұл ... ... Ұлттық Банкінің халықаралық резервтері
көлемінің 2012 жылғы деңгейде сақталатынын және теңгенің номиналдық ... ... ... сценарий үшін нақты сектор мен ... ... ... динамикасына қатысты болжамдар жасалған кезде 2011-2012
жылдарға арналған мынадай ... ... ... ... ақша
базасының орташа жылдық ... 11-15%, ақша ... ... ... ... ... 16-18%, банк жүйесіндегі депозиттердің өсімі
18-20% болады.
Пессимистік сценарий кезінде банктердің резидент ... ... ... шетелден жаңадан қарыз алу болмаған кезде
банктердің сыртқы активтерінің қысқаруымен қамтамасыз етіледі деп ... ... - 4. ... ... ... ... ... негізгі
көрсеткіштерінің болжамы (пессимистік сценарий)
кезең соңына
| |2010 |2011 |2012 |
| ... ... ... ... ... ... % | | | |
|- жыл ... % |18,8 |7,9-9,9 |7,5-9,5 |
|- ... ... бір ... % |10,8 ... |8,5-10,5 |
|Ресми қайта қаржыландыру мөлшерлемесі, %|11,0 |8,0 |6,0 ... ... ... теңге |1464 |1410 |1402 ... %-бен |-2,5 |-3,7 |-0,6 ... ... ... теңге |4614 |4088 |4088 ... %-бен |25,5 |-11,4 |0,0 ... ... млрд. теңге |3874 |3384 |3438 ... ... ... ... |7256 |6570 |6656 ... | | | ... ... ... % |38,6 |28,0 |25,6 |
| ... 2012 жылдың алдын-ала мәліметтері бойынша ... ... ... ішкі ... ... ... және
ішкі жинақ ақша өсуінің бәсеңдеуіне әкеп соғады. Ішкі ... ... ... ... ... шығыстарының төмендеуіне әкеп соғады
және ағымдағы шот дефицитінің 2011 және 2012 ... ... ... ... ... ... жағдайында сыртқы борыштық
міндеттемелерге қызмет көрсету қажеттілігі ... ... ... шығуына
себепші болады.
Мұндай жағдайлар теңгенің айырбас бағамына, оның әлсіреуі жағына қарай
біршама ... ... ... ... сценарийдің шегінде Қазақстан Республикасында 2011 және ... ... өсуі ... деп күтілуде.
Нақты сектор мен төлем балансы көрсеткіштерінің ... ... ... ... ... кезде 2011-2012 жылдары
банк жүйесінің сыртқы және ішкі активтерінің қысқаруы ... ... ... ... ... ақша ... қысқарады.
Көрсетілген кезеңде ақша базасының орташа жылдық тарылуы 2-4%, ақша ... ... 6-7%, ... ... ... 4-5%, банк ... 2-3% ... [17]
Екі сценарийді іске асырудың нәтижесінде жылдық ... ... ... атап ... ... Егер 2010 жылдың аяғында жылдық
инфляция 18,8% ... ... ... онда 2011 және 2012 ... ол бір ... ... өлшенетін деңгейге дейін төмендеуі мүмкін.
Инфляцияның осындай ... ақша ... ... қысқаруы, жиынтық
сұраныстың өсуін шектеу, ... ... ... ... ... ... әсер ... төмендеуімен байланысты.
Қазақстан Ұлттық банкінің 2011-2012 жылдарға арналған ... ... ... ... ... ... ... желтоқсанымен
салыстырғанда желтоқсанда) 2011 жылы 7,9-9,9%, 2012 жылы 7,5-9,5% аспайтын
базалық және пессимистік сценарийді жүзеге ... ... ... ... ... ... Бұл ... жылдық инфляцияның сәйкесінше 16-18% және
8,0-10,0% деңгейіне сай болып келеді.
Сонымен, Қазақстан ... ... ... ... дамуының
базалық немесе пессимистік сценарийін жүзеге асыруға қатысты ... ... ... ... ... ... тұрақтылығын қамтамасыз
ету басым бағыт болып қалады. Пессимистік сценарийді ... ... ... ... одан әрі ... жол ... ... қаржы
секторының тұрақтылығын қамтамасыз ету пайдасына саясат ... ... ... және ... ... қалыптасқан жағдайдың өзгерісіне
әсер ете отырып, Қазақстан Ұлттық ... ... ... саясатын
жүргізуден бас тартады. Жоғарыда атап өтілгендей, ірі елдерді қоса алғанда
көптеген елдердің Орталық банктері ... банк ... ... мақсатында ақша-несие саясатын жүргізу тәсілдерін қайта ... ... ... экономикалық өсудің бәсеңдеуі жағдайында
Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің мұндай ... ... ... ... ... ... ... 2012 жылы ақша-несие саясатының
құралдарын жетілдіру бойынша, негізінен Қазақстан Республикасы Ұлттық
Банкінің операциялары ... ... ... ролін арттыруға қатысты
жұмысын жалғастырады.
Қайта қаржыландырудың ресми ставкасы ақша нарығындағы ... ... ... ... ... мерзімді құралдардың ақша нарығындағы
мөлшерлемлердің жоғарғы деңгейі ... етіп ... ... ... ... ... банктерден тартатын депозиттер бойынша
мөлшерлеме ресми қайта қаржыландыру мөлшерлемелердің ½ ... ... және ... ... банкінің мөлшерлемелері дәлізінің
төменгі мәнін білдіреді.
Қазақстан Ұлттық ... ... ... ... ... және
агенттік бағалы қағаздарды кепілге бере отырып, кері РЕПО операцияларын
жүргізу түрінде ... ... ... ... жалғастырады. Валюталық
СВОП операцияларын жүргізу, сондай-ақ банктердің Қазақстан ... ... ... ... ... бере ... ... заемдар беру банктердің Қазақстан Ұлттық банкінің банктік
заемдар беруі мәселелері бойынша ынтымақтастық және ... ... ... ... ... ... ғана ... асырылатын болады.
Коммерциялық вексельдермен қайта есепке алу операциялары жүргізу
практикасы толық тоқтатылатын ... ... ... ... ... ... ... мәртебесін беру тоқтатылады.
Қазақстан Ұлттық банкі Қазақстан Республикасы Ұлттық қорының активтерін
конвертациялау және қайта конвертациялау бойынша операцияларды ішкі ... ... ... ... алу немесе сату арқылы және сол сияқты
алтынвалюта активтері есебінен ... ... ... Бұл ... ішкі
нарықтағы шетел валютасына қосымша сұраныстың төмендеуіне ... ... ... ... ... ... алатын мерзімдердің 6 айға
дейін ұлғаюы (2007 ... ... ... – 1 ай) ... ... ... арналған ақша несие саясатының ... ... ... ... ... ... ... шараларды
жүзеге асырады:
- Ақша-несие саясатының базалық сценарийді жүзеге асыру ... ... ... бірқалыпты қатаң ақша-несие саясатын жүргізетін
болады. Бұл бір жағынан, Қазақстан ... ... ... бойынша
ставкаларды қалыптасқан жағдайларға барабар деңгейде ұстап тұруды, ... ... ... ... өтімділікпен қамтамасыз ету бойынша
операцияларды жүргізуді білдіреді.
Қысқа мерзімді ноталар ... ... ... ... ... ... қаржыландыру заемдарын беру Қазақстан
Республикасы Ұлттық ... ... ... ... ... ... банктердің өтімділігін реттеудің негізгі операциялары
болып ... ... ... кезде және сұраныс туындаған жағдайда ... ... ... ... қысқа мерзімді ... үшін ... ... 1 ... дейінгі қысқа мерзімді ноталарды
шығаруды қайта ... ... ... ... ... ... ... кірістіліктің қысқа мерзімді қисығының
мониторингін жүзеге асыратын және қаржы нарығындағы ... ... ... ... ... Республикасының Ұлттық Банкі теңгенің айырбас бағамына оның
әлсіреу жағына қарай қысым ... ... ... ... ... мерзімді күрт ауытқуларына жол бермейді, бұл ретте теңге ... ... ... ... ... ... инвестициялық және тұтынушылық сұраныстың айтарлықтай төмендеуі
төлем балансындағы жағдайды қысқарту, ең алдымен импорт шығыстарын ... ... ... ... ... қатар, олармен болуы мүмкін
уақытша лагты ескере отырып, қысқа мерзімді кезеңде ішкі ... ... пен ... теңгерімсіздігін жою үшін Қазақстан ... ... ... ... ішінде шетел валютасына сұранысты шектеу, оның
ішінде ішкі ... ... ... ... алу және сату ... өзгерту
арқылы шектеу жөнінде шаралар қабылдауы мүмкін.
- Ақша-несие саясатының пессимистік сценарийді жүзеге ... ... ... ... ... ... саясатын жүргізетін болады.
Бұл ең төменгі резервтік талаптардың қолданылып жүрген нормативтерінің
айтарлықтай төмендеуі мүмкін екенін ... ... ... банктерге біршама көлемде тікелей ұзақ мерзімді
көмек ... бас ... ... ... ... Ұлттық банкі
Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын ... ... ... және ... ... Үкіметімен бірлесіп
әр түрлі жанама құралдарды (активтерді ... ... және ... операциялар, даму институттары арқылы
өтімділік беру және т.б.) пайдалана отырып, банк секторына қолдау ... ... және ... ... жоспарлап отыр. [11]
Қазақстан Ұлттық Банкі алтынвалюта резервтерін елдің ... ... ... үшін ... ... ... тұру мақсатында
теңгенің айырбас бағамына неғұрлым ... ... ... ... ... салыстырғанда оның айтарлықтай әлсіреуіне жол береді.
Ішкі инвестициялық және ... ... ... ... ... ... ... қысқарту ғана емес, сонымен қатар
сыртқы борышқа қызмет көрсету үшін төлемдерді ... ... ... ... Сонымен қатар шетел ... ... ... және ... ... ... ... қаупін ескере
отырып, қажет болған кезде ішкі валюта ... ... ... қатаң шаралар қабылданатын болды. Қазақстан Ұлттық банкі осы
мақсатта ... ... ... және ... ... ... арттыру жөнінде, оның ішінде валюталық шектеулерді (арнайы рұқсат
режимі) уақытша енгізу арқылы шаралар қабылдауы мүмкін.
2.3. Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... бағыттар
«Кредит нарығының жағдайы және өлшемдерінің болжамы» екінші деңгейдегі
банктерге зерттеу жүргізу, 2013 ... ... ... ... ... ... заң тұлғалар тарапынан кредиттік ресурстарға сұраныстың
өсуінің кейбір баяулауы байқалды, бұл негізінен ... ... ... Банк ... ... ... ... мен кредиттеудің икемді баға емес талаптарын ... ... ... етті. Клиенттердің төлем ... жеке ... ... ... алушылармен жұмыс кезіндегі басты
басымдылық болып табылады. Оған ... жаңа ... беру ... ... деңгейі әлі де қалып отыр. Несие портфелін ... ... ... ... ... ... секторды кредиттеу нарығы: 2012 жылдың ... ... ... ... ... және ... ... жалғасып отырғандығын көрсетті. Қарыз алушылармен ... ... ... ... мен ... ... ... клиенттерге кредиттерді жеңілдік жағдайымен ұсынады. ... ... ... ... ... ... ... өсуі қарқынының өзгеруі
Дерек көзі:ҚРҰБ
5-сурет. Объектілер және ... ... ... ... ... ... кезеңде кредитке сұраныстың ұлғаюын атап ... ... 2012 ... ... ... ... 53%-ды ... негізінен маусымдық фактордың ықпалымен түсіндіріледі. ҚҚК деректері
бойынша қаржылық емес ұйымдарды кредиттеудің өсу қарқыны ағымдағы ... ... 2012 ... ... бұл ... 1%-ды құрады.
Қарыз алушылардың тарапынан айналым қаражатын толтыруға кредиттерге,
бұрын ... ... ... ... ... ... сатып алуға, жөндеуге және құрылысына ұзақ ... ... ... ... ... ... бөлінетін кредиттік ресурстардың
талаптарын банктер өздерінің кредиттік ... ... ... ... ... мен құны ... анағұрлым тартымды деп
қарастырады. Сонымен ... ... ... ... ... ... орнату мен қолдау үшін ... ... ... ... ... қызметкерлері үшін кредиттер
бойынша қолайлы ... ... ... ұсынып отыр.
6-сурет. Қаржыландыру түрлері бойынша кредиттерге сұраныстың өзгеруі
Дерек көзі: ҚРҰБ
7-сурет. Кредит ... ... ... ... ... ... ... өтінімдерді қарау, қаржылық жай-күйді
бағалау және кредит беру туралы шешім қабылдау бойынша бизнес-процестерді
оңтайландыру ... ... ... ... ... халықаралық қаржы
институттарының (АДБ, ЕҚДБ) қаржыландыру бағдарламалары бойынша кредиттерге
және ... ... ақша ... жабуға арналған овердрафтарға
сұраныстың сақталуы байқалды. Бұл ретте банктер коммерциялық ... және ... ... ... ... ... атап өтті,
бұл осы өнімдердің талаптары бойынша төменгі ... ... ... ... субъектілері үшін жаңа өнім - «микрокредитті»
белсенді түрде ұсынғандығын атап өткен жөн, оның ең ... ... беру ... ... ... төменгі талаптар, қараудың
қысқа мерзімі) болып табылады.
Микрокредиттің банктің стандартты өнімдерінен негізгі ерекшелігі тек
3 құжатты пайдалану болып табылады - ... ... ... және ... есеп және ақша ... ... ... есеп. Бұл ретте осы
өнімнің жеңілдетілген талаптары банктің тәуекелдерін ... ... ... ... әсер ... олар ... ... көптеген банктер шағын бизнесті микрокредиттеу ... ... ... ... ... ... банктерге қысқа
мерзімде жоғары кірістілік алуға мүмкіндік береді. Осы уақытта микрокредит
беру және клиенттік ... ... ... ... ... ... ... жүйесін пайдалануды жоспарлап отыр. [7]
2013 жылғы ... ... 41%-ы ... емес ... ... ... сұраныстың өсуін күтеді, респонденттердің
53%-ы сұраныс өзгермейді деп ... және ... ... ... ... тарапынан кредиттік ресурстарға сұраныстың төмендеуін
күтеді.
2012 жылғы ... ... ... ... ... банктердің 97%-да өзгерген жоқ және банктердің 3%-да ғана кредиттік
саясат қатаңдатылды (4-сурет). Осы қатаңдату кредиттер ... ... ... ... ... тәуекелді қарыз алушылардың қаржылық жай-
күйіне аса ... ... ... және ... ... Бұдан
басқа, кредиттік саясатты қатаңдатуды атап өткен ... ... ... 15 ірі ... ... ... ... кредиттік
саясаттың елеулі қатаюы болған жоқ.
Сонымен қатар, кредиттеу нарығындағы бәсекелестіктің жоғары деңгейі
банктерді өтінімдерді қарау ... ... ... ... жеке тәсілді
пайдалануды ынталандырады. Бұл ретте банктердің адал талаптармен қарыз ... ... ... ... ... ... қарыз алушының тұрақты төлем
қабілеттілігі, тұрақты бизнестің болуы, компанияның айқын ... және ... ... ... ... табылады.
Өз кезегінде қарыз алушылардың жеңілдік жағдайындағы ұзақ мерзімді
кредиттерге ең көп ... бар. ... ұзақ ... ... ... байланысты банктер толық көлемде кәсіпорындар
тарапынан болған сұранысты қанағаттандырмайды. [21]
Кредиттеу талаптары ... 2012 ... ... ... түрлері бойынша маржаның айтарлықтай ұлғаюы (респонденттердің 6%-
ы) және кредиттердің кепілдік қамтамасыз ... ... ... 9%-ы) ... ретте 2013 жылғы 1-тоқсанда респонденттердің 90% астамы кредитер
берудің бағалық және бағалық емес ... ... ... Жеке ... ... ... Ұзақ мерзімді қаржыландыру
көздерінің болмауына байланысты ... үшін ... ... болып табылады. Жалпы банктер кредиттер бойынша
қолайлы талаптар ұсынды және халыққа қызмет ... ... ... ... баяу ... ... үрдісі
сақталып отыр.
8-сурет. Ипотекалық кредиттеуге сұраныстың және өсу қарқынының өзгеруі
Дерек көзі: ... ... ... ... ... ... ... ықпалы
Дерек көзі: ҚРҰБ
2012 жылғы 4-тоқсанда ипотекалық кредиттерге сұраныстың өсуін
банктердің 38% ... бұл 2012 ... ... 34% ... осындай
көрсеткіштен шамалы ғана артық. ҚҚК деректері бойынша 2012 жылғы 4-тоқсанда
ипотекалық кредиттеудің өсу қарқыны 3,7%, 2012 ... ...... ... ... (72%) ... ... тұтынушылық қарыздарға
сұраныс көбейді, бұл нарыққа қатысушылар үшін осы кредиттеу сегментінің
тартымды ... ... ҚҚК ... бойынша тұтынушылық кредиттердің
көлемі 2012 ... ... ... ... 10%-ға ұлғайды (7
және 8-сурет). [22]
Банктердің бағалауы бойынша қарыз алушылар үшін кредиттер бойынша ең
тартымды талаптар ... ... ... ... ... ... ... сондай-ақ өнім құнының қолайлығы болып табылады.
Осыған байланысты көптеген банктер клиенттерге мынадай жеңілдіктерді ұсыну
арқылы қарыз ... ... ... ... іс-шараларды өткізеді: (1)
пайыздық мөлшерлемелерді төмендету мүмкіндігі (мөлшерлемелер ... ... ... ... ... және банктің клиентпен
ынтымақтасуының ауқымына қарай төмендетілуі мүмкін), (2) кредиттеу ... ... ... ... ... ... қаржыландыру
төмен пайыздық мөлшерлемелерді қолдануға, сондай-ақ кредиттеу мерзімдерін
ұзартуға да мүмкіндік береді), (3) ... ... ... ... ... және консультация беру (қажет болған жағдайда банк қызметкерлері
клиенттерге өздері барады), (4) айыппұл санкцияларын ... ... ... өтеу ... ... кредиттеуге сұраныстың және өсу қарқынының
өзгеруі
Дерек көзі: ҚРҰБ
11-сурет. Тұтынушылық кредиттеу ... ... ... көзі: ҚРҰБ
12-сурет. Кредит саясатының өзгеруі (ипотека)
Дерек көзі: ҚРҰБ
2012 жылғы 4-тоқсанда банктердің 25% тұтынушылық ... ... ... 10%-ға ... ... өнімдерге қатысты кредит саясатын
жеңілдетті (9 және 10-суретлар). 2012 ... ... ... ... ... жеңілдету, оны 2013
жылдың 1-тоқсаннына ауыстырғандықтан, банктер болжағандай, болған жоқ.
2012 жылғы 4-тоқсан жаңа жылдық іс-шараларға келетінін ... ... ... көбі тұтынушылық кредиттер бойынша маркетинг жұмысын
белсенді жүргізді. Осыған байланысты ... ... ... әртүрлі
талаптар ұсынды: бастапқы жарнаны төмендету, қарыз мерзімін ұзарту, ... ... ... алып ... және ... да ... ... Бұл
ретте банктердің қосымша маркетинг қадамы ретінде ... ... ... ... ... кезінде объектіні сақтандыруды
немесе қарыз алушының өмірін сақтандыруды ұсыну болды.
Банктер қорландырудың ... ... ... ... кредиттеуге дайын емес, сондықтан банктер ... ... ... ... ... ... ... Жуық арада банктерді
қорландырудың негізгі көзі ... ... ... ... ... ... ... күтіліп отырған жоқ, тиісінше кредиттік
ресурстар бойынша құнды едәуір төмендету де болжанып отырған жоқ. [23]
Нәтижесінде банктердің ... ... ... ... бағаға
жатпайтын талаптардың төмендеуіне, атап ... ... ... мен ... ... ... ... болады. Бұл ретте
2013 жылғы 1-ші тоқсанда банктердің 56% тұтынушылық өнімдерге және 31% ... ... ... ... ... ... ... Кредит саясатының өзгеруі (тұтынушылық кредиттеу)
Дерек көзі: ҚРҰБ
14-сурет. Банктердің күтуі және жылжымайтын ... ... ... ... ... ҚРҰБ, ҚР Статистика агенттігі
Сонымен қоса, банктердің 90%-нан астамы 2013 жылғы 1-ші ... ... ... ... ... (кредиттік лимиттер,
кредитті өтеу мерзімдері, кепілдік қамтамасыз етуге қойылатын талаптар)
сақтауды ... ... ... 90% баға ... ... қалдыруды
жоспарлап отыр. Ипотекалық қарыздарға қатысты ... ... ... 14%, ... ... қатысты кредиттік
саясатты жеңілдетуді респонденттердің 16% жоспарлап отыр. [19]
Қазақстан ... ... ... деректері бойынша 2012
жылғы 4-ші тоқсанда жылжымайтын мүліктің бағасы 2012 жылғы 3-ші ... ... ... ... ... (85%) ... ... 2013
жылғы 1-ші тоқсанда жылжымайтын мүліктің бағасы ... ... ... респондент банктердің 12% ғана бағалардың өсуі байқалатын ... ... ... ... ... баяу ... ... үйді сатып алу
және сату ұсыныстарының шектеулі ... ... үй ... және оны ... ... ... ... мөлшерін ескерсек, банктердің бағалауы
бойынша 2013 жылы жылжымайтын мүлік бағасының едәуір өсуі орын ... ... ... ... ... жаңа ... ... тұрғын үй тапшылығын сақтауға ықпал ететін болады.
Тәуекелдер картасы: Банктердің несие портфеліндегі жұмыс істемейтін
кредиттерінің жоғары үлесі портфель ... ... ... ... 2012 ... ... ... бойынша банктер несие портфелін
жақсарту мақсатында ... ... ... ... және
кредиттеудің корпоративтік және бөлшек сегменттеріндегі ... ... алу ... ... ... жалғастырып келеді.
15-сурет. Проблемалық кредиттер бойынша кепіл мүлкін өндіріп ... ... ... көзі: ҚРҰБ
2012 жылғы 4-ші тоқсандағы нәтижелер бойынша тұтынушылық кредиттер
бойынша кепіл ... ... алу ... саны аздап төмендегені
байқалады, заңды тұлғалардың портфелі және ипотекалық портфель бойынша осы
көрсеткіш елеулі түрде өсті (13-сурет). ... ... ... ... ... операциялардың саны өскені заңды тұлғалар мен
тұтынушылық кредиттеу қарыздары ... ... ... 2013 ... ... банктердің 22%-ы несие портфелінің сапасы жақсаратынын болжамдап
отыр, ... 76%-ы бұл ... ... ... деп ... ... респонденттердің 3%-ы кредиттік портфель аздап нашарлайды деп күтуде.
16-сурет. Қарыз алушылардың борыштарын ... ... ... ... ... ... ... Банктердің несие портфелі сапасының өзгеруі
Дерек көзі: ҚРҰБ
18-сурет. Банктердің кредиттік тәуекелді қабылдауы
Дерек көзі: ҚРҰБ
Жекелеген кредиттер бойынша қосымша ... ... ... ... ... біраз ұлғаюы есебінен портфельдің азын-аулақ жақсаратыны
күтілуді. Осыған орай банктердің 26%-ы портфельдің сапасы ... ... ... және ... 12%-ы жеке тұлғаларды
кредиттеуде күтуде, бұл ... ... ... ... 71% және ... сапасы өзгеріссіз қалатынын болжамдайды. [24]
Банктер пікіртерімінің қорытындысы бойынша (1) мерзімі өткен
берешекті өтеу ... ... ... ... (2) ... ... ұзарту және төлемдер графигін өзгерту, (3) ... ... ... ... ішінде банк алдындағы қарызына қайта құрылымдауды ... ... ... ... ... банкке жүгінуі арқылы қарызын қайта
құрылымдау, айыппұл (өсімпұл және банктің басқа ... ... ... ... ... ... ... шаралар болып
қалатынын атап өту қажет. Банктер үшін қорландырудың негізгі көздері заңды
және жеке ... ... ... ... 64% және ... ... акционерлердің есебінен капиталды ұлғайту (38%), ... ... ... (40%), ... ... ... ... биржасында орналастыру (26%) болып қалып отыр.
Сонымен қоса, банктердің 14%-ы қайта қаржыландыру қарыздары, Қазақстан
Республикасы Ұлттық Банкінің тұрақтандыру кредиттері мен даму ... ... ... ... мемлекеттік қолдауға сеніп отыр.
Банктердің тәуекелдерін басымдылығы бойынша бөлу кезінде кредиттік ... ... ... ... отыр ... бағалы қағаздар мен энергетика ... ... ... ... ... аз ... ... бос
қаражаттарын бұл құралдарға инвестициялауды жалғастыруда. Тұтастай алғанда,
банктер 2013 жылғы 1-тоқсанда депозиттік базаны кеңейту бойынша, сондай-ақ
жұмыс ... ... ... құрылымдау, үмітсіз қарыз алушылармен
шағым-талап мәселелерін шешу бойынша белсенді жұмысты жалғастырып жатыр.
ІІІ. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ... ... ... САЯСАТЫН
ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ
3.1 Қазақстан Республикасы Ұлттық ... ... ... ... ... Республикасы Үкіметі мен Қазақстан Республикасы Ұлттық
Банкінің экономикалық саясаттың 2013 ... ... ... ... мәлімдемесі. 
Қазақстан Республикасының Үкіметі (бұдан әрі – Үкімет) мен Қазақстан
Республикасы Ұлттық Банкінің (бұдан әрі – ... ... 2012 жылы ... ... әлемдік экономикадағы ахуалдың кері әсеріне
қарамастан, елде ... ... оң ... ... етуге және
макроэкономикалық және әлеуметтік тұрақтылықты сақтауға мүмкіндік берді.
Алдын ала бағалау бойынша 2012 жылы ... ... өсуі 5,0 %-ды ... өнімінің өндірісі 0,5 %-ға өсті.
Экономика салаларындағы оң серпін және елдегі ... ... ... ... ... 10 %-ға өсуіне ықпал етті.
Жылдық мәндегі инфляция деңгейі 6,0 %-ды ... бұл 2011 ... 1,4 ... тармаққа төмен.
Елдің халықаралық резерві 17,9 %-ға өсіп, 86,0 млрд. АҚШ долларын
құрады, оның ... ... ... шетел валютасындағы активтері  32,4 %-ға,
57,8 млрд. АҚШ долларына дейін өсті.
Банк секторы қайта қалпына келудің тұрақты серпінін ... ... ... ... 8,2 %-ға ... ... ... 13,0 %-ға
ұлғайды, депозиттер 7,2 %-ға өсті.
2012 жылы «Fitch» агенттігі Қазақстанның ... ... ... дейін көтерді, бұл батыс елдеріндегі ... ... ... қабілеттілігін куәландырады.
Республикалық бюджеттің тапшылығы 906,5 млрд. теңгені ... 3%-ды ... жылы ... ... ... 9,8 %-ға ... Алдын ала бағалау
бойынша төлем теңгерімінің ағымдағы шотының профициті 8,8 ... ... ... ... ел ... ... әл-ауқаты барабар
жақсаруда. Халықтың нақты ақшалай табысы 6,8%-ға өсті, нақты жалақы 6,9 %-
ға артты, орташа айлық ... ... 101 мың ... ... ... желтоқсанда 5,3 % деңгейінде қалыптасты.
Индустрияландыру картасын, Бизнестің жол картасы 2020 сәтті іске ... ... ... және ... ... орындарын құруға мүмкіндік
берді.
Қол жеткізілген нәтижелерге қарамастан, әлемдік экономикадағы ... ... ... ... қамтамасыз ету жөніндегі міндеттерді
орындауға қауіп төндіруі мүмкін.
Дағдарыстан ... ... ... ... ... ... ... тағы да бәсеңдеді. Жаһандық өсудің төмен қарқыны 2020 жылға ... ... ... қоры 2013 жылғы әлемдік экономиканың өсуін
3,5 % деңгейінде болжап отыр, бұл ... ... ... (3,2%) ... ... Fitch Ratings халықаралық агенттігі де 2013 жылы әлемдік экономика
өсуінің болжамын бұдан бұрын ...   2,6 % ... ... %-ға ... ... ... ... әлемдік экономикадағы
тұрақсыздықтың Қазақстанға кері әсері 2012 жылмен ... ... ... ... жағдайларда Мемлекет басшысының 2012 жылғы  14 желтоқсандағы
«Қазақстан - 2050» стратегиясы: ... ... жаңа ... бағыты»
атты Қазақстан халқына Жолдауының негізгі ережелерін ескере отырып, ... ... ... ... ... мыналар болады:
1) прагматикалық экономикалық саясат жүргізу;
2) әртараптандыру ... ... ... ... ... және жалпыға ортақ еңбек қоғамын қалыптастыру;
4) теңгерімделген өңірлік даму;
5) тиімді ... ... ... қалыптастыру;
6) халықаралық интеграция және өзара іс-қимыл.
Прагматикалық экономикалық саясат экономиканы әртараптандыру, кең
ауқымды ... ... ... ... және жаңа ... құру арқылы экономиканың серпінді өсуін 6 % деңгейінде қамтамасыз
етуге бағытталатын болады.
Макроэкономикалық ... жаңа ... ... ... өсу үшін ... ... ... ұстап тұру есебінен
қамтамасыз етіледі.
Мемлекеттік қаржы тұрақтылығын және шикізатқа әлемдік бағаның құлдырауы
кезінде бюджеттің орнықтылығын арттыру ... ... ... жүргізіледі.
Мемлекеттік борышты шамалы деңгейде ұстау және мемлекеттік қаржы
тұрақтылығы үшін бюджет ... және ... ... ... емес
тапшылықтың өсуін ұстап тұру жоспарлануда. ... ... ... ... ... етіледі.
Кепілдендірілген трансферт көлемінде қор қаражатын пайдалануды ... ... ... ... кірістерін жинақтау саясаты жалғасатын болады.
Салық саясаты экономика дамуын ынталандырушы құралдардың бірі ... ... ... ие ... ... ... ... экономиканың шикізат емес ... және ... ... ... күшейту мақсатында  2013 жылы қолданыстағы
салықтық жеңілдіктерге ревизия жүргізіледі.
Орнықты экономикалық өсуді қамтамасыз ету үшін ... ... ... негізінде елдің бәсекеге ... ... ... ... ... елді ... ... мемлекеттік бағдарламасын іске асыруды жалғастыру, кластерлік
тәсілді енгізу және басты рөлі сапалы ... ... ... және ... ... ... қоғамды дамыту үшін негіз құру ... ... ... ... картасының ірі жобаларын іске асыруға
шоғырланады.[25]
Инфрақұрылымдық интеграцияны қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... ... өңірде бірлескен
 кәсіпорындар құрылатын болады.
2020 жылға дейінгі елдің агроөнеркәсіптік ... ... ... ... аграрлық сектордың бәсекеге қабілеттілігін
арттыруға және ауыл экономикасын ... ... ауыл ... ... ... табиғи ресурстарын ұтымды пайдалануға негізделген орнықты
экономикалық өсуді қамтамасыз ету мақсатында ... ... ... ... ... ... Осы ... шеңберінде табиғи және су
ресурстарын ... ... көп ... ... ... мен
экономиканың энергия тиімділігін арттырудың, жаңартылатын энергия көздерін
дамыту мен қоршаған ортаның ластануын төмендетудің қағидаттық ... ... ... ... беру ... жүйесін оңтайландыру арқылы бизнес-
ахуалды жақсарту бойынша жұмыс жалғастырылады. ... ... ... етпейтін барлық рұқсаттар хабарландырулармен алмастырылады.
«Бизнестің жол картасы-2020» бағдарламасы шеңберінде нақты жұмыс
орындарын құруға бағдарлай ... ... және орта ... ... қолдау шараларымен қамтуды кеңейту жөніндегі жұмыс жалғасады.
Елдің экономикалық өсуінің негізгі ... ... ... ... инвестицияларды тарту болуы тиіс. Үкімет елде ... ... ... ... ... ... бар секторларына инвестицияларды
ынталандыру мақсатында бюджеттік және ... ... ... ... арқылы мемлекеттік-жеке меншік әріптестік тетіктерін
пайдалануды ... ... ... ... ескере отырып, азаматтардың өмір сүру ... ... ... үшін тиісті негіздемелік заңмен
регламенттелетін ең ... ... ... ... ... ... ... жинақтарының сақталуын және көбеюін арттыру
мақсатында Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры құрылатын болады.
Әзірленіп жатқан дағдарысқа қарсы ден ... жол ... ... ... 2020 бағдарламасын іске асыру құралдарын кеңейту дағдарыс
басталған жағдайда ... ... және ... ... ... ... береді.
Қазақстандықтардың өмір сүру сапасын жақсарту үшін «Қолжетімді тұрғын
үй 2020» бағдарламасын іске асыру жалғасын табады.
Өңірлік ... ... өсу ... ... ... ... ... орталықтары) және 3-деңгейдегі қалаларды
(моноқалалар және шағын қалалар), сондай-ақ тірек елді ... ... ... ... ... іске асыру
белсенді фазаға көшеді.
Осы жылы мемлекеттік басқару жүйесінде елеулі реформаларды іске ... ... ... ... басқаруды дамыту тұжырымдамасын іске
асыру үшін төменгі басқару деңгейлерінің қаржылық дербестілігін кеңейту,
төменгі ... ... ... сайлауын енгізу, сондай-ақ
жергілікті маңызы бар мәселелерді шешудегі ... ... ... ... заң жобасы әзірленетін болады.
Мемлекеттік басқару деңгейлері арасында өкілеттіктердің аражігін
ажырату мәселелері ... ... ... ... ... жол ... сондай-ақ жекелеген өкілеттіктерді орталықтан
өңірлерге беруге мүмкіндік береді.
Халыққа және ... ... ... қызметтердің сапасын
арттыру жөніндегі жұмыс жалғасатын болады. Мемлекеттік ... одан ... және ... ... ... ... арттыруға баса
назар аударылатын болады.
Мемлекеттік активтерді басқару ... ... ... ... ... оңтайландыру жөніндегі жұмыс
жүргізіліп, мемлекет ... ... ... ... ... Бұдан басқа, «Халықтық IPO» бағдарламасы одан әрі дамытылады.
Қазақстан экономикасын Бірыңғай экономикалық кеңістік  (бұдан әрі ... және ... ... ... әрі – КО) ... интеграция шарттарына
бейімдеу мақсатында тауарлардың импорты мен экспорты кезіндегі кедергілерді
жою, сондай-ақ отандық өндірушілердің мүдделерін ... және ... ... салынады.
Ағымдағы жыл КО және БЭК тетіктерінің қалыптасуы үшін маңызды болады.
Алда БЭК құқықтық базасын дамыту жөніндегі ... ... іске ... және БЭК ... шарттарын кодификациялау, интеграциялық процестерді
одан әрі дамыту бағыттарын пысықтау бойынша жұмыстың негізгі ... тұр. ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру
іс-шаралары шеңберінде Халықаралық көрме бюросының ... ... ... тұсаукесері өтіп бекітіледі.
Ұлттық Банк Қазақстан Республикасында баға ... ... ... ... ақша-кредит саясатын жүргізетін болады.
Бұдан басқа, Ұлттық Банк қаржы секторының тұрақтылығын қамтамасыз етуге
жәрдемдесу, ... ... ... ... ... ... ... қаржылық сауаттылығы деңгейін жоғарылату ... ... – 5. ... ... ... экономикалық болжамдардың
сценарийі.
БІРІНШІ СЦЕНАРИЙ                                                       
    (кезең аяғында)
|  |2012 |2013 |2014 |2015 |
| ... ... ... ... ... |6,0 |7,0 ... | | | | |0 ... ... ... ... |2 890 |2 963 |3 433 |3 941 |4 580 ... ... ... |10 465 |10 932|12 690 |14 590 |16 ... ... ... |9 086 |9 432 |10 949 |12 589 |14 ... | | | | | ... ... ... |9 738 |9 851 |11 257 |12 855 |14 ... | | | | | ... ... ... |36,5 |34,6 |34,7 |34,6 |34,6 |
|% | | | | | ... ... ... |2012 |2013 |2014 |2015 |
| ... ... |болжам ... ... |6,0 |7,0 ... | | |0 | | ... ... млрд. теңге |2 890 |2 963 |2 931 |3 112 |3 335 ... ... ... |10 465 |10 932|10 649|11 365 |12 170 ... ... ... |9 086 |9 432 |9 247 |9 848 |10 546 ... | | | | | ... ... млрд. |9 738 |9 851 |9 685 |10 127 |10 739 ... | | | | | ... ... ... |36,5 |34,6 |34,1 |34,2 |34,2 |
|% | | | | | ... ... |2012 |2013 |2014 |2015 |
| ... ... ... ... ... |6,0 |7,0 ... | | |0 | | ... базасы, млрд. теңге |2 890 |2 963 |3 671 |4 380 |5 300 ... ... ... |10 465 |10 932|13 648|16 331 |19 842 ... депозиттері, млрд. |9 086 |9 432 |11 699|13 994 |17 003 |
|теңге | | | | | ... ... ... |9 738 |9 851 |11 985|14 197 |17 157 ... | | | | | ... монеталандыру деңгейі, |36,5 |34,6 |34,7 |34,8 |34,9 |
|% | | | | | ... - 2012 ... ... ** - 2012 ... ... Ұлттық ақша-несие саясатының қазіргі таңдағы ... ... даму ... жылы ... ... даму динамикасы Еуроодақ елдерінің және
АҚШ-тың, сондай-ақ экономикалық дағдарысқа көбірек ... ... ... банктері мен үкіметтері қабылдаған шаралардың оның ... ... ғана ... ... ... ... алмағанын
көрсетті. Бұдан басқа коммерциялық банктердің өтімділігін қамтамасыз етуден
тұратын қабылданған ... осы ... ... ... ... ынталандыруға әкеледі.
2007-2008 жылдары АҚШ-тан бастау ... ... ... ... қазіргі сәтте еуроаймақ елдерін дағдарыс «толқуларының»
кіндігі деп ... ... ... арасындағы терең өзара тәуелді қаржы-
экономикалық қатынастардың салдарынан олардың біріндегі ... ... ... бірден басқа аймақтарда тізбектеліп орын алуына
итермелейді.
Алдын ала ... ... ... ... ... ... ... ЖІӨ 2011 жылғы 3-тоқсанда 0,2%-ға өсті. Бұл 2009 ... ... ... ... келу уақытынан бергі ең нашар көрсеткіш
болды. Перифериялық елдердің тәуелсіз борыштары айтарлықтай күйінде қалып
отыр және ... ... ел ... перспективасы да шындыққа
айнала бастауда.[27]
2010 жылғы мамырда Еуроодаққа мүше елдер еуропалық борыш дағдарысымен
күрес жөніндегі ... ... ...... ... ... (бұдан әрі – ЕҚТҚ) құру ... ... ... ЕҚТҚ ... ... кезінде еуроаймақ мемлекеттеріне қаржылай көмек
көрсету арқылы Еуропада қаржылық тұрақтылықты сақтауға бағытталған. Көмек
көбіне Азия ... ... ... қыркүйекте Еуропа Орталық Банкі (бұдан әрі – ЕОБ)  АҚШ ФРЖ-
мен, Англия Банкімен, Жапонияның Орталық Банкімен және ... ... ... ... ... ... алу үшін ... үш
айлық кредиттер беру туралы жариялады. Бұл ... ... ... ресурстарымен қамтамасыз етуге бағытталған.
Төлемдер жасамау дағдарысын болдырмау және экономикалық ... үшін АҚШ ... ... ... (бұдан әрі – АҚШ ФРЖ)
2008-2011 жылдары шамамен көлемі 1,6 ... АҚШ ... ... екі ... жүргізді. Ақша-кредит саясатының құралы ретінде ... ... ... ... ... ... өте ... жағдайда, ол арқылы ұлттық валютаның бағамын төмендету және    ақша
массасын ... үшін ... ... ... ... ... орталық банктерінің есептік ставкалары төмен күйінде
қалып отыр. ... 2011 ... ... ЕОБ ... екі ... ... рет ... есептік ставканы көтерді. Ол 25 базалық тармаққа 1,25%-ға дейін
ұлғайтылды. АҚШ пен ... ... банк ... ... алмау және құлдырау аясына кіру тәуекелінің болу қаупі болғандықтан
бұл елдердің орталық банктері тарапынан ... ... ... ... ... сипатталған монетарлық саясаты инфляцияның ... ... ... ... сөзсіз.
Инфляциялық тәуекелдер экспорттық бағыттан ішкі сұранысты ынталандыруға
бағдарлану мақсатында өз экономикасына орталықтан инвестициялауды күрт
ұлғайтқан ... ... ... ... ... ... ... өсуі Қытайда инфляцияның айтарлықтай өсуіне әкеп
соқты және ... ... ... ... саясатын қатаңдатуға мәжбүр етті,
бұл әлемдік нарықтарда Қытай сұранысының шарасыз төмендеуіне ... ... ... ... ... құбылыстарының дамуына
байланысты Қазақстанның қаржы жүйесінің одан әрі жұмыс істеуіне әсер ететін
мынадай факторлар анықталады – ... ... ... ... ... ... шектеулі күйінде қалады  (кредиттік ресурстардың
бұрынғы донор-елдері бүгіндері қаржыны өздері қажетсініп отыр); әлемдік
экономикадағы ... ... ... ... экономикалық тұрғыдан
алғанда Қазақстан экспортының негізгі баптары ... ... ... ... ... ... ... жерден
өзгеріп кетуі мүмкін екендігін атап өткен жөн.
Қазақстан экономикасының тұрақты дамуы ... ... ... ... ... де, Қазақстан Республикасы Үкіметінің және
Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің дағдарысқа қарсы бағдарламаны іске
асыруымен де ... ... ... секторының тұрақты жұмыс істеуі
және депозиттік базаның өсуі осы жағдайдағы негізгі ... ... үш ... ... рет банк ... ... ... Экономиканы кредиттеу қарқынының ... ... ... ... ... ... банктердің несие
портфелі сапасының төмендігімен байланысты.
Қазақстан Республикасының Үкіметі қабылдаған іс-шаралармен бірге ақша-
кредит саясатының шаралары сыртқы күйзелістер ... ... ... ... ... инфляциялық үдерістердің қарқынын төмендетуге
мүмкіндік берді. 2011 жылғы қазанның соңында жылдық инфляция ... ... ... ... ... келді.
Дамыған елдерде дағдарыстың тереңдеуінің сипатталған оқиғалары теңгенің
айырбастау бағамының күрт ауытқуының алдын алуға ... ... ... ... ... ... валютасының орнықтылығына
әсер еткен жоқ.
Әлемдік экономикалық дағдарыстың ықтимал айналымдарына Қазақстан
экономикасының орнықты ... ... ... ... және ... ... қорымен көрсетілген «беріктік қорының» ... ... 2011 ... макроэкономикалық дамуы және ақша-
кредит саясаты
2010 жылдан бастап Қазақстан экономикасы жоғары өсу қарқынын көрсетіп
отыр. Оралымды деректер бойынша ... 2011 ... ... өсуі 7,5% ... ... ауыл ... ... байланыс сияқты салалардың нақты
көлемінің өсуі көлемдер ... ... ... 2011 жылы көш ... ... ... баптарының қолайлы баға конъюнктурасы
сыртқы сауда көлемінің ұлғаюына себепші болды. ... ала ... ... жылы ... ... ... операцияларының шоты 13,6 млрд. АҚШ
долл. (немесе ЖІӨ-нің 7,3%-ы) ... ... ... ... ... ... әкелінуі жалғасуда, олардың
көлемі 2011 жылдың қорытындылары бойынша 13,1 млрд. АҚШ долл. ... жылы ... ... ... 2011 ... ... аздап жылдамдауымен сипатталды. Қазақстан Республикасы Үкіметі
мен Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі іс-қимылдарының ... ... 2011 ... ... ... ... шектеріне 6-8%-ға
қайта оралуға мүмкіндік берді. 2011 ... ... ... ... 7,4% (2010 ... ... 7,8%) деңгейінде қалыптасты. [29]
2011 жылы инфляция өсуінің негізгі факторлары ... ... мен ... ... ... олардың ішінде әлемдік тауар
нарықтарындағы тұрақсыз ахуал, шикізат пен ... ... ... баға ... ... ... тауарлар мен
қызметтердің жекелеген нарықтарындағы төмен бәсекелестік ... ... ... болды.
Бұдан басқа Кеден одағының ағымдағы кезеңде жұмыс істеуі ... ... баға ... ... ... Бұл ретте егер
өзара сауда көлемінің айтарлықтай болмауына байланысты Беларусияның тұтыну
нарығындағы ахуал ... ... әсер ... ... тұтыну
нарығы Қазақстандағы инфляцияға белгілі бір дәрежеде ықпал етеді.
Белгіленген ... қол ... ... ... ақша-кредит саясаты теңдестірілген сипатта болды. Бұл ақша
ұсынысын төмен деңгейде ұстаумен ... ... 2011 ... қорытындылары
бойынша ақша базасы 10,3%-ға кеңейді, ақша массасының өсу ... ... бұл ... ... өсу ... ... ... дамуының оң динамикасы байқалады, бұл банктердің
кредиттік белсенділігінің біртіндеп қалпына келуімен қатар жүреді. ... ... көп ... ... Олардың ресурстық базасы ағымдағы
сәтте сыртқы борыштың қалған бөлігін дербес ... ... ... ... ... ... кредиттік ресурстардың сыртқы экономикалық
қаржы көздеріне қатты тәуелді емес.
Банктердің кредиттік белсенділігінің үш жылдық ... ... жылы ... ... өсуі ... ... 2011 жылдың
қорытындылары бойынша кредиттердің көлемі 15,7%-ға ұлғая отырып, 8,8 ... ... Бұл ... ... ... ... 29,6%-ға 5681,6 млрд.
теңгеге дейін ұлғайды, ал шетел валютасымен кредиттеу 3,4%-ға 3099,7 ... ... ... ... жылы ... оң ... ... депозиттері банктердің
іс жүзіндегі жалғыз қорландыру көзі болып табылды. Мәселен, ... ... 2011 жылы ... 8385,4 ... ... ... бұл ретте ... ... ... ... жеке
тұлғалардікі 24,1%-ға өсті. 2011 жылы шетел валютасындағы депозиттер ... 2629,7 ... ... ... ... валютадағы 20,5%-ға 5755,7 млрд.
теңгеге дейін ұлғайды.
Банктерді қорландыру базасын қалыптастыру ... ішкі ... ... ... қаржы жүйесінің тұрақтылығын қамтамасыз ету
және депозиторлардың мүдделерін қорғау мақсатында Қазақстан ... ... 2011 жылы ... ... ... беру ... ... 10%-ға 133,1 млрд. теңгеге дейін ұлғайтты. 
Халықтың қаржы секторына сенімін ... ... ... ... ... ... ... мәселелері бойынша ... ... ... болады. Бұл заң 2012 жылға дейін қолданылған ... ... ... 5 млн. ... ... ... өтеу
сомасының тұрақты негізде сақталуын көздейді.
2011 жылы елде баға тұрақтылығын қамтамасыз ету және жылдық инфляцияны
6-8% шегінде ... тұру ... ... ... ... негізгі
мақсаты болды. [30]
Қазақстан Республикасының ақша-кредит саясатының шаралары елдің тұтыну
нарығында тұрақтылықты сақтап қалуға ... ... 2011 ... ... ... ... ... дәліз шегінде ... ... ... ... ... ... валютаны нығайту үрдісі 2011
жылдың басында да жалғасты.  Бұл ... ... ... ... ауытқу
диапазоны айтарлықтай тар болды және оның ... 2010 ... ... ... ... ... ... жақындаған жоқ. Тиісінше, 2010
жылы валюталық дәліздің болуы айтарлықтай рөл ... жоқ. ... 2011 ... ... соңында Қазақстан Республикасының Ұлттық
Банкі валюталық дәлізді алып тастай отырып, теңгенің басқарылатын ... ... ... ... ... асырды.
2011 жылдың ортасында әлемдік ... ... ... және мұнай бағасының төмендеуінен болған ... ... 2011 ... ... ... ... ... әлсіреу
үрдісі байқалды, ол 2011 жылғы тамызда және қыркүйекте күшейді.
Бағамның айтарлықтай дүмпуіне жол ... және ... ... қолдау көрсету мақсатында Қазақстан Республикасының Ұлттық
Банкі нарыққа ... ... ... ... ... алушы ретінде де, сатушы
ретінде де қатысты.
2011 жылы Қазақстан ... ... ... ... дәлізі өзгерді. Өзгерістер дәліздің жоғарғы шегі – ресми
қайта қаржыландыруда да ... ... ... ... қысымның күшеюіне
байланысты Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі 2011 ... 9 ... ... ... ... ставкасын 7,0%-дан 7,5%-ға дейін көтеру
туралы шешім ... ... ... мерзімді ставкалар дәлізінің төменгі ... ... ... ... ... ... ... бүкіл 2011
жыл бойына өзгеріссіз қалды және 7 күндік депозиттер бойынша 0,5% және 1
айлық депозиттер бойынша 1,0% ... ... ... ... Қазақстан Республикасы Ұлттық
Банкінің ставкалар дәлізі шегінің төменгі шекарасында қалды, ол көбіне
нарыққа қатысушылар белсенділігінің төмен ... және ... ... ... ... ... мерзімді өтімділікті реттеуді Қазақстан
Республикасы Ұлттық Банкінің қысқа ... ... ... ... ... ... арқылы жүргізді. Пайыздық ставкалардың ең
төменгі деңгейде сақталғанына қарамастан, ... ... ... ... ... ... жыл ... жоғары күйінде қалды.
Жекелеген банктердің сұратуы бойынша Қазақстан Республикасының Ұлттық
Банкі олардың ағымдағы өтімділігіне қолдау көрсету үшін ... ... ... ... 1 ... ... ... төменгі резервтік талаптардың тетігі 2011 жылы өзгерген жоқ. Соған
қарамастан ... ... ең ... резервтік талаптардың
нормативтері 2011 жылғы 31 мамырдан бастап ішкі міндеттемелер ... ... ... ... және өзге ... бойынша 2,5%-дан 4,5%-ға дейін
көтерілді.
Қазақстан Республикасының Үкіметі мен Қазақстан ... ... ... ... ... ... әлемдік шикізат
нарықтарындағы қолайлы ахуалдың арқасында 2011 жылы ... ... ... ... ... Бұл ретте мемлекеттің экономикалық ... ... ... ... ... және оның 7%
шеңберінде өсуін ... ... ... ... ... ... ... 2012-2014 жылдарға
арналған сценарийлік нұсқалары
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Қазақстан Республикасының ақша-
кредит саясатының негізгі бағыттарын әзірлеу ... ... үш ... сценарийлік болжамдарды қарады.
Көрсетілген сценарийлер Қазақстан Республикасының әлеуметтік-
экономикалық дамуының ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы Үкіметінің бағаларымен үйлестірілген және
келісілген. ... ... ... ... ету дәрежесін ескере
отырып, 2012-2014 жылдарға арналған ақша-кредит саясатын әзірлеу ... ... ... орташа жылдық деңгейі сценарийлік нұсқаларға
бөлудің негізгі ... ... ... ... ... бағаларын
болжайтын макроэкономикалық ахуалдың дамуының үш сценарийі ... -6. ... ... ... ... ... әзірлеу
кезінде мұнайдың әлемдік бағасының орташа жылдық деңгейі
|  |  |2012 |  |  ... % |7,4 |6,0-8,0 |6,0-8,0 |6,0-8,0 ... ... ... ... |7,5 |6,0-8,0 |6,0-8,0 |6,0-8,0 |
|% | | | | ... ... ... ... |2 836 |2 970 |3 143 |3 362 ... ... ... теңге |9 751 |9 821 |10 356 |11 049 ... ... ... |8 385 |8 502 |8 964 |9 561 ... | | | | ... ... ... |8 781 |7 873 |8 283 |8 731 ... | | | | ... ... ... |35,7 |39,5 |39,4 |39,3 |
|% | | | | ... ... ... |2011 |2012 |2013 |2014 ... % |7,4 |6,0-8,0 |6,0-8,0 |6,0-8,0 ... ... қаржыландыру ставкасы, |7,5 |6,0-8,0 |6,0-8,0 |6,0-8,0 |
|% | | | | ... ... ... ... |2 836 |3 451 |3 778 |4 226 ... массасы, млрд. теңге |9 751 |11 525 |12 633 |14 149 ... ... ... |8 385 |9 995 |10 959 |12 277 |
|теңге | | | | ... ... ... |8 781 |9 233 |10 082 |11 283 ... | | | | ... ... деңгейі,|35,7 |39,8 |40,0 |40,0 |
|% | | | | ... ... ... |2011 |2012 |2013 |2014 ... % |7,4 |6,0-8,0 |6,0-8,0 |6,0-8,0 ... ... ... ставкасы, %|7,5 |6,0-8,0 |6,0-8,0 |6,0-8,0 |
|Ақша базасы, млрд. ... |2 836 |3 559 |3 968 |4 464 ... ... ... ... |9 751 |11 891 |13 326 |15 014 ... ... млрд. |8 385 |10 316 |11 571 |13 045 ... | | | | ... ... ... ... 781 |9 212 |10 263 |11 532 |
|Экономиканы монеталандыру деңгейі, %|35,7 |39,9 |40,1 |40,2 ... ... ... ... Банкі 2012 жылы ... ... ... ... ... ... ... Банкінің операциялары бойынша пайыздық ставкалардың ролін арттыруға
қатысты жұмысын жалғастырады.
Қайта қаржыландырудың ресми ставкасы ақша ... ... ... ... қатысты қысқа мерзімді құралдардың ақша ... ... ... ... етіп ... Қазақстан
Ұлттық банкі екінші деңгейдегі банктерден тартатын депозиттер ... ... ... ... ... ½ ... ... және Қазақстан Ұлттық банкінің мөлшерлемелері дәлізінің
төменгі мәнін білдіреді.
2. Ішкі инвестициялық және тұтынушылық ... ... ... ... ... ... ... ғана емес, сонымен қатар
сыртқы борышқа қызмет көрсету үшін төлемдерді қысқару ... ... ... ... ... ... валютасындағы өтімділіктің
айтарлықтай тапшылығын және елден капиталдың кенеттен әкетілу ... ... ... болған кезде ішкі валюта нарығындағы жағдайды ... ... ... ... болды. Қазақстан Ұлттық банкі осы
мақсатта ... ... ... және ... валютасына ұсыныстар
көлемін арттыру жөнінде, оның ішінде валюталық шектеулерді ... ... ... ... ... ... қабылдауы мүмкін.
3. 2013 жылғы 1-тоқсанда банктердің 41%-ы қаржылық емес ... ... ... ... ... күтеді, респонденттердің
53%-ы сұраныс ... деп ... және ... ... 6%-ы
корпоративтік сектор тарапынан кредиттік ресурстарға сұраныстың төмендеуін
күтеді.
2012 жылғы ... ... ... қатысты кредиттік
саясат банктердің 97%-да өзгерген жоқ және банктердің 3%-да ғана кредиттік
саясат ... Осы ... ... бойынша талаптарды қатаңдату
емес, кейбір барынша тәуекелді қарыз алушылардың қаржылық ... ... ... ... және ... ... ... басқа,
кредиттік саясатты қатаңдатуды атап өткен банктер, активтердің көлемі
бойынша 15 ірі ... ... ... ... кредиттік саясаттың
елеулі қатаюы болған жоқ.
Сонымен қатар, кредиттеу нарығындағы бәсекелестіктің жоғары деңгейі
банктерді өтінімдерді ... ... ... ... ... жеке ... ынталандырады. Бұл ретте банктердің адал талаптармен қарыз ... ... ... ... негізгі талаптары қарыз алушының тұрақты төлем
қабілеттілігі, тұрақты бизнестің ... ... ... ... және ... кепіл мүлкі болып табылады. Өз ... ... ... ... ұзақ ... ... ең көп
қажеттілігі бар. Алайда ұзақ ... ... ... шектеулігіне
байланысты банктер толық көлемде кәсіпорындар ... ... ... талаптары бойынша 2012 жылғы 4-тоқсанда кредиттеудің
тәуекелді түрлері бойынша маржаның айтарлықтай ұлғаюы ... ... және ... ... ... етуіне талаптардың қатаюы
(респонденттердің 9%-ы) байқалды. Бұл ... 2013 ... ... 90% ... кредитер берудің бағалық және бағалық емес
талаптарының айтарлықтай өзгерістерін болжамдамайды.
4. Салық саясаты ... ... ... ... бірі болады
және әлеуметтік бағыттылыққа ие болады. Салықтық жеңілдіктердің тиімділігін
арттыру, экономиканың шикізат емес ... және ... ... ... күшейту мақсатында  2013 жылы қолданыстағы
салықтық жеңілдіктерге ревизия жүргізіледі.
Орнықты экономикалық өсуді ... ету үшін ... ... ... ... ... ... қабілеттілігін нығайту
жалғасын табады.
Экономиканы ... ... елді ... индустриялық-инновациялық
дамытудың мемлекеттік бағдарламасын іске ... ... ... ... және басты рөлі сапалы адами фактордың ... және ... ... ақпараттық қоғамды дамыту үшін негіз құру болып табылады.
Үкімет Республикалық индустрияландыру картасының ірі жобаларын іске асыруға
шоғырланады.[25]
Инфрақұрылымдық ... ... ету үшін ... тыс
жерлерінде өндірістік көліктік-логистикалық объектілер, өңірде бірлескен
 кәсіпорындар құрылатын болады.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Директорлар ... ... 20 ... ... ... ... Ұлттық Банкі Басқармасының 1995 жылғы 30 желтоқсандағы №
252 қаулысының шешімі
3. Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Ережесі мен ... ... ... ... Президентінің 2003 жылғы
31 желтоқсандағы №1271 Жарлығы
4. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі ... ... ... 18 ақпандағы № 39 қаулысы
5. «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Резервтік Орталығы «Q-
BRO» АҚ (бұдан әрі - ... ... ... ... ... ... 30 ... № 51 қаулысы
6. Ілиясов Қ. Қ, Құлпыбаев С. Қаржы: Оқулық. Алматы, 2005 – 551б.
7. ... (ҚР ... ... ресми сайты)
8. www.stat.kz ҚР (Статистика агенттігінің ресми сайты)
9. www.egemen.kz. (Егемен Қазақстан газеті ... ... ... ... Ғ.С. ...... ...
2001ж.
11. Мельников В.Д, Ильясов К.К. Финансы – Алматы: изд. 2-ое,
перераб. и доп. ... ... , 1997. 472 ... Ақша айналысы және несие С.Б. Мақышұлы –Алматы-2004ж
13. Қазақстан Республикасының Конститутциясы. - Алматы: Қазақстан ,
2000. -96 бет.
14. Дробзина Л.А. ... для ... ... ... с.
15. С.Әкімбеков, А.С.Баймұхаметова, У.А.Жанайдаров 
Экономикалық теория. - АСТАНА; - 464 бет.
16. www.minfin.kz. (Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігінің
ресми сайты)
17. ... ... ... ... ... ... (ҚР ... элетрондық порталы)
19. Вестник: Қазақстанның Ұлттық Банкі. Астана 2005ж №5-3 ... ... С.Б. ... ... банктер теориясы: Оқулық. / С.Б. Мақыш.-
Алматы: Жеті жарғы, 2011.- 368 б.
21. Қазақстан Ұлттық банкі. 2001: Жылдық есеп.- Алматы, 2002.- ... ... Г.С. ... рынки и посредники: Учебное пособие.
/Г.С. Маргацкая, Р.В. Маргацкий.- Алматы: Ун-т "Туран", ... ... ... ҚР ... ... ... Ілияс, А.Ә. Ақша-кредит ... Оқу ... / А.Ә. ... ... 2008.- 106 ... ... С.А. Денежно-кредитное регулирование: Для студентов
специальности "Финансы и кредит", "Финансы" / С.А. ... Ун-т ... 2005.- 11 ... ... (ҚР ... ... ... Аханов, С.А. Национальный капитал: Монография. / С.А. ... Ун-т ... 2010.- 364 ... ... С. Қаржы: Оқулық. / С. Құлпыбаев, С.Ж. Ынтықбаева,
В.Д. Мельников.- Алматы: ЖШС РПБК "Дәуір", 2011.- 784 б.
29. ... ... ... ... ... ... ... ереже. ҚР Ұлттық банкі басқармасымен бекітілген.
24.04.1997ж. (соңғы өзгерістермен).
30. Төменгі резервтік талаптар туралы ... ҚР ... ... 2006ж 27 ... №38 ... Активтер мен шартты міндеттемелерді күдікті, үмітсіз санаттарға
жіктеу және оларға қарсы провизиялар ( резервтер) құрау ... ҚР ... банк ... №456 ... ...... жылғы қаулылар.
32. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы. Қазақстан
Республикасының 1995 жылдың 30 наурызындағы N 2155 ... ... ... ... және ... қызметтері
туралы. Қазақстан Республикасының 1995 жылдың 31 ... ... ... Банк ... және банктің ірі қатысушы мәртебесін алуға келісім
беру, ... алу ... ҚР ... ... ... №3.
9 қаңтар 2006ж.
35. Қазақстан Республикасында банктерді ерікті және еріксіз
таратудың ережесі. ҚР ... банк ... №210 ... ... 2000 ж. Және №40 қаулысы, 23 ақпан 2000ж.
36. Екінші деңгейдегі банктер үшін ... ... ... мен ... ... ... ҚР ... ұйымдар мен қаржы нарығын қадағалау
мен реттеу. Агенттігінің 2005ж 30 қыркүйегіндегі №358 қаулысы.
37. Төменгі резервтік ... ... ... ҚР Ұлттық банк
басқармасының 2006ж 27 мамырдағы №38 ... ҚР ... ... ... ... ... ... ай сайын.
39. Банковское дело. Оқұлық\ Г.С. Сейкасымов жетекшілігімен. Алматы:
Қаржы-қаражат, 1998 ... « ... ... ... ХДА-ға, ИККА-ға, ЕҚҚДБ-ға, АзДБ-не,
ИТРКО-на мүшелігі туралы ҚР-ның 2001ж. 6 ... ... ... И.Т., ... О.В., ... ... ... институты.-Оқу құралы.-СПБ., Питер,2000
ҚОСЫМША А
Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің қызметінің нәтижесі.
| |2011ж. |2012ж ... |
| | | | | |
| |ҚҰБ |РМК |ЖАҚ ... |
| | | | | ... % |7,6 |5,7 - 7,3 |5,0 - 7,0 |5,0 - 7,0  |
| | | | | ... |8,0 |8,0 |7,5 |7,5 ... % | | | | |
| | | | | ... ... |7,1 |9,7 |11,2 |12,5 ... ішкі | | | | ... | | | ... ... | | | ... США | | | | |
| | | | | ... %-ға |-23,8 |37,7 |15,4 |11,7 |
| | | | | ... ... |663 |939 |1184 |1416 ... теңге | | | | |
| | | | | ... %-ға |14,7 |41,7 |26,1 |19,6 |
| | | | | ... ... |2065 |2789 |3561 |4413 ... ... | | | | |
| | | | | ... %-ға |25,2 |35,0 |27,7 |23,9 |
| | | | | ... |1654 |2228 |2830 |3525 ... | | | | ... ... | | | | |
| | | | | ... %-ға |30,1 |34,7 |27,0 |24,6 |
| | | | | ... |2592 |3676 |4782 |6028 ... | | | | ... ... | | | ... | | | | |
| | | | | ... %-ға |74,7 |41,8 |30,1 |26,1 ... В
2012 жылғы жылдық инфляция деңгейі (өткен жылдың тиісті айына %)
2011 – 2012 жж. ... ... ... ... ... ... монетарлық қызмет бойынша кірістері мен шығындары
Қосымша Д
| |2012ж. ... |ҚР ... ... |
| | | |
| | | ... | ... ... ... шолу | ... |  | |  ... түйіндер ... ... үшін ... ... баяулау тренді белгіленді, бұл |
|ретте ағымдағы жылы өсу 2011 жылғы осындай ... ... ... ... |
|деңгейде қалыптасады. |
| ... ... | ... ЖІӨ 5,6% | ... ... - өсу| ... ЖІӨ ... | ... | ... | ... ... ... | ... (0,2%), | ... (0,7%) | ... себепші | ... | |
| | |
| | ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... |
| ... ... | |
| | |і | | |
|2 ... |
| |
| |
| ... ... ... ... ЖІӨ-жалпы ішкі өнім, ТМД-Тәуелсіз| ... ... ... ... ... | ... - ... бағаларының индексі ... ... ... және оң ... ... |
| ... ... қаңтар-сәуірде экономиканың өсу қарқыны баяу болғанымен оның |
|өсуі жалғасты. Іс жүзінде барлық салалар баяу ... ... бұл ... |
|құрылыста, ауыл шаруашылығында, тау-кен өндіру саласында төмендеу ... |
| |
| |
| |
| ... ... |
| ... ... ... ... |
| | ... | ... | ... |-бен |
| | ... | |
| | | | | |
| | | | | ... |Жалпы ішкі өнім |105,6 |ауылшаруашылығынан, |  |
| ... | ... ... ... | |
| ... | ... ... | |
| | | ... өсу | |
| | | | | ... ... |102,7 ... баяулауы тау-кен |102,9 |
| | | ... ... | |
| | | ... ... ... |
| | | | | ... | Өңдеуші сала |107,8 |Баяулау қара |108,6 |
| | | ... | |
| | | ... | |
| | | ... | |
| | | ... ... | |
| | | ... ... болды | |
| | | | | ... ... (жүк |116,7 ... ... ... |118,1 |
| ... | ... ... | |
| | | ... ... | |
| | | ... | |
| | | | | ... |Байланыс |114,0 |баяулау сәуірде ұялы |116,7 |
| | | ... ... | |
| | | ... ... | |
| | | ... ... | ... ... ... |111,8 ... аздап баяулауы |112,0 |
| ... ... | ... ... | |
| | | ... көлемінің | |
| | | ... ... | |
| | | ... | |
| | | | | ... ... |104,1 ... бюджет және заем|103,1 |
| ... | ... ... | |
| ... | ... ... | |
| | | ... | |
| | | | | ... ... |105,0 ... ... |105,1 |
| | | ... өсу қарқынының| |
| | | ... (2011ж. | |
| | | ... өсу - | |
| | | |12,6%, 2012ж. | |
| | | ... өсу | |
| | | |-5,0%) | |
| | | | | ... ... ... |134,1 ... және |151,1 |
| ... | ... ... | |
| ... | ... | |
| ... | | | |
| | | | | ... ... |132,3 ... ... |152,0 |
| | | ... ... және газ | |
| | | ... қара | |
| | | ... ... | |
| | | ... ... етті. | |
| | | | | ... ... |138,7 ... ... |148,6 |
| | | ... май және тоң | |
| | | ... ... кокс және | |
| | | ... ... ... | |
| | | ... ... | |
| | | ... ... етті | |
| | | | | ... ... ... үшін ... ... ... ... |
|саласы төмендеді. |
| |
| ... ... |
| ... ... ... ... |
| | ... ... | |әу. | |-бен |
| | ... | |
| | ... | |
| | ... | |
| | |ен | | |
| | | | | |
| | | | | ... ... |99,5 |саланың ақпан - сәуір |99,3 |
| | | ... ... үшін өсу| |
| | | ... құлдыраудың | |
| | | ... ... жеңе | |
| | | ... жоқ | |
| | | | | ... ... |94,2 ... ... |94,9 |
| | | ... ... ... | |
| | | ... ауылшаруашылығының | |
| | | ... ай бойы ... | |
| | | | | ... |Тау-кен өндіру |99,8 |мұнай өндіру көлемінің |99,8 |
| ... | ... | |
| | | | | ... | |2012ж. қаңтар-сәуір | |
| | | | |
| | | | ... |  | |  ... ішкі өнім |
| |
| |
| |
| |
| ... Түпкілікті пайдалану әдісімен ЖІӨ | |
| | | | ... | | | ... | | | ... | | ... | | ... ЖІӨ| | | ... |  | |  ... ... ... ету ... ... ... ... ... өзгеруі өнеркәсіптегі бағаның деңгейіне және тиісінше |
|өндірістің ... ... ... ... етті. 2012 жылғы сәуірде ... ... ... бойынша, Brent сұрыпты мұнайдың құны номиналды |
|түрде ... ... ... ... ... ... көлемі |
|ақшалай көрсетуде 3,2%-ға төмендеді, мұнда сала өндірісінің нақты көлемі |
|0,1%-ға ғана азайды. |
| |
| |
| ... ... және ... ... |
| |
| |
| ... ... айналымы |
| ... ... ... | |
| | | | | | ... ... ... 2012ж. | ... 3,2%, | ... ... ... ... ... өсу 1,4%, | ... - ... | ... | |
| | |
| | |
| | ... ... ... ... ... сәуірдің | ... ... | ... ... | ... 7,9%, | ... - 3,9%, көлік| |
|- 1,7%, ... - 0,7% | ... ... – | ... (0,0%), | ... - | ... ... | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
|* - ... ... деректер бойынша | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | ... | ... ... ... шолу | ... |  | |  |
| |2.3| | |
| |.Ау| | |
| |ылш| | |
| |ару| | |
| |ашы| | |
| |лығ| | |
| |ы | | ... |  | |  |
| | | ... ... | | | ... | | | | ... | | | ... | | | | ... | | | ... | | | ... | | | ... | | | ... | | | ... | | | | ... | | | ... | | | | ... | | | ... | | | | ... - екінші ай 5,3% | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | ... ... ай ... ... ... ... ... қалыптасып, салыстырмалы түрде 5,3% жоғары емес деңгейде тұр. | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | ... ... ... ... өсуі жұмыссыздар санының ұлғаюымен
өтелді, нәтижесінде жұмыссыздық деңгейі өзгерген жоқ. | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |
| ... ... | | | | | | ... қарамастан өсу жоғары
болып қалып отыр | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 2012 ... ... ... ... 2011 жылғы наурызға қарағанда номиналдық -
15,0%, ал нақты көрсетуде - 9,9% ... бұл ... ... ... 18,3% және 12,9%) ... Жалақының өсу қарқынының баяулауы
нәтижесінде халықтың ақша кірісінің өсуі ... . | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | ... ... ... ... ... Республикасының Ұлтық Банкінің Төрағасының
орынбасарлары (4 адам)
Төлем балансы және валюталық
реттеу департаменті
Қазақстан Республикасының Ұлтық Банкі орталық ... ... ... ... басқармасы
Қолма-қол ақшамен жұмыс
департаменті
Қызметкерлермен жұмыс жүргізу
департаменті
Ақпарат технологиясы
департаменті
Ішкі аудит
департаменті
Ұлттық Банк басшылығының
қызметін қамтамасыз ету басқармасы
Төлем жүйелері департаменті
Операция
басқармасы
Бюджетті жоспарлау және ... ... ... ... алу
басқармасы
Автоматтандырылған банктік ақпарат жүйелерін ендіру басқармасы
Қауіпсіздік басқармасы
Қаржы тұрақтылығы ... ... ету және ... ... ... ... ... Банкінің Өкілдігі мен филиалдары
Бірінші бөлім
ҚРҰБ-нің Ресей Федерациясындағы Өкілдігі
16 аумақтық филиал
Кассалық операциялар және құндылықтарды сақтау орталығы
Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ... ... ... ету ... ... ... фабрикасы» РМК
«ҚРҰБ-нің Қазақстан теңге сарайы» РМК
«Қазақстан банкаралық есеп айырысу орталығы» РМК
«Банктік сервис бюросы» РМК
Акционерлік ... ... ... ... АҚ
«Сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру қоры» АҚ
«Қазақстан Актуарлық орталығы» АҚ
ҚР Үкімет мен ҚҰБ жанындағы Ұлттық талдамалық орталық» АҚ
«Қазақстан депозиттерге ... беру ... ... мен ... ... ... валютасындаы импорттық инфляция
Ағымдағы шот
Ашық нарықтағы операция / пайыз мөлшерлемесі
Имппорттық инфляция
Айырбас бағамы
Нарықтық мөлшерлеме.
Нарықтық тімділік
Инфляция
Инфляция күтілімі
Жалақы
Маржа
Мүліктің бағасы
Тұтыну Инвестциялар
Әлеуетті және нақты көлем арасындағы ... ... ... ... үрдіс
Мемлекеттік шығыстар
Салықтар
Реттелетін жалақы
Импорттың үлесі

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 84 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
PR – стратегияны жоспарлаудың функциялары мен міндеттері54 бет
Коммерциялық банктің несиелік саясаты. (ақ «қазақстан халық банк» мәліметтері негізінде)77 бет
Қазақстан Республикасындағы ипотекалық несиелеу туралы61 бет
Қазақстан Халық Банкінің экономикалық мазмұны79 бет
ҚР Ұлттық банкінің дебиторлық борыштар есебінің ақпараттық жүйесі60 бет
“Iссапарлар шығыстарының есебi” ақпараттық жүйесi81 бет
Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкiнiң ақша-несие саясатына талдау44 бет
Ақша-несие саясатының теориялары8 бет
Қазақстан Республикасы ұлттық банкінің ақша-несие саясатын жетілдіру бағыттары9 бет
«АО Банк центр кредит» банкіндегі өндірістік практика есебі32 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь