«Ақсай» ХБК ЖШС-нің маркетингтік іс-әрекетін бақылау

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

1 ФИРМАДАҒЫ МАРКЕТИНГТІК БАҚЫЛАУДЫ ҰЙЫМДАСТЫРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Фирманың маркетингтік іс.әрекетінің экономикалық сипаттамасы ... ... .6
1.2 Фирманың маркетингтiк жоспарлау және бақылау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..10
1.3 Қазақстандық фирмалар қызметінде шетелдік компаниялардың маркетингтік тәжірибесін қолдану ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...24

2 «АҚСАЙ» ХБК ЖШС.нің МАРКЕТИНГТІК ІС.ӘРЕКЕТІН
БАҚЫЛАУ
2.1 «Ақсай» ХБК ЖШС . нің жалпы сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...28
2.2 «Ақсай» ЖШС.нің өндірістік шаруашылық қызметіне баға беру ... ... 35
2.3 «Ақсай» ЖШС . нің іс.әрекетіндегі маркетингтік қызметін бағалау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..43

3 «АҚСАЙ» ХБК ЖШС . нің МАРКЕТИНГТІК ІС.ӘРЕКЕТІН
ЖЕТІЛДІРУ
3.1 Фирманың маркетингктік бақылау тетіктерін жақсарту ... ... ... ... ...49
3.2 Азық . түлік өнімдерін шығаратын фирмаларда маркетингтік қызметті тиімді ұйымдастыру жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .54

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...61

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .63
Тақырыптың өзектілігі. Соңғы жылдары Қазақстан Республикасының саяси, экономикалық және қоғамдық өмірінде жүріп жатқан сындарлы өзгерістер шаруашылық іскерліктің жаңа жолдарын іздеумен ғана шектелмей, республика кәсіпорындары алдында жаңа экономикалық шарттарда өміршеңдікті қамтамасыз ететін маңызды мәселелердің бірқатарын қояды. Бүкіл әлемдік Сауда Ұйымына кіру қарсаңында бұл мәселелердің маңыздылығы арта түсу мүмкіндігінің басты себебі жоғары деңгейдегі маркетинг қағидаларын терең, әрі кешенді қолдану және бәсекеге қабілеттілікті қамтамасыз етудің негізгі жолына пайналады.
Осы орайда маркетинг ерекше орынға ие болады, өйткені ол құрылымдық-ассортименттік саясатты қалыптастыру кезінде негізгі рөлді тұтынушыға беретін шаруашылықтың нарықтық механизімінің ең көкейкесті құрамдас бөлігі ретінде сипатталады. Маркетинг нан өнімдерін өндіруші кәсіпорындарда кеңінен тарай бастады, яғни едәуір қаныққан нарығы бар үлкен қалаларда орналасқан көптеген ірі кәсіпорындарда маркетинг бөлімі құрыла бастады. Тамақ өнеркәсібі саласындағы өнімді өткізуді ұтымды жүргізуді қадағалау үшін маркетингтік бақылауды тиянақты жүзеге асыруға аса көңіл аударылуы қажет. Қазіргі уақытта маркетингтік және өндірістік-өткізу бағдарлану кезінде тамақ өнеркәсібі кәсіпорындарында мақсатты бағытталу мен іскер белсенділік философиясы айырмашылықтары мұндай пікірдің қисынсыз екені айқын.
Нарықтық қатынастар дамыған сайын бәсеке күшейе түседі. Соған орай кәсіпорындар да өз мақсаттарын, маркетингтік іс-әрекеттерін және маркетингтік бақылаудың жедел қызметін мұқият негіздеуі тиіс.
Нарықтың тауарлармен толу мөлшері бойынша кәсіпорынның өндірістік-шаруашылық іс-әрекетін бақылау кезінде маркетингтің қағидалары мен әдістерін қолдану қажеттілігі артады. Осы шарттарда кәсіпорынның жемісі ең алдымен нарықта болып жатқан өзгерістер, жаңа өнім мен технологиияларды игеру арқылы пайда болған қажеттіліктерге жауап беру икемділігі мен жылдамдығы, сонымен қатар тұтынушылық сұраным жағдайының анықсыздығына бейімделу дәрежесіне тәуелді болады.
Қазақстан Респуликасында маркетингтің қалыптасу қажеттілігі басқару теориясы мен тәжірбиенің әлемдік даму тенденияларымен анықталады.
Қазіргі кезде маркетингті қолдану арқылы азық-түлік нарығын зерттеу негізінде нарықты өз өнімдерімен толтырып тастаған шетелдік өндірушілермен тиімді бәсеке күресіне қатысуға отандық тамақ кәсіпорындары үшін қолайлы жағдайлар туады.
Кітаптар мен монографиялар:
1. Н.К. Мамыров. Маркетинг. Учебное пособие.-Алматы, Экономика, 1999,-305с.
2. И.Ансофф. Стратегическое управление. М.: Экономика. 1989.-519с.
3. М. П. Афанасеьев. Маркетинг: стратегия и практика фирмы. М.: Финстатинформ. 1995- 102с.
4. Ф.КОТЛЕР. Управление маркетингом, М.: Экономика, 1980-224с.
5. Х.Швальбе. Шағын және орта кәсіпорындар үшін маркетинг практикасы: М.Республика 1995.
6. К.А.Сагадиев и др. Интеграция экономики Казахстана в мировое хозяйство./ К.А.Сагадиев, М.У.Аргинбекова , Ш.Е. Жаксыбекова. Алматы., ғылым 1996-112с.
7. Г.А.Калиев, А.Е.Ковалев, П.П.Шевчик. Зернопродуктовый подкомплекс и рынок зерна в странах мира. Алматы., 1994.
8. М.Т.Оспанов, Р.Р.Ауытов, Х.Ертазин. Теория и практика огробизнеса. Алматы., 1997.
9. О.А.Абдукамалов , А.Д.Челекбаев. Новые формы хозяйствования в АПК и факторы их развития в условиях рынка. Изд.КазНИИНТИ.1991
10. А.А.Арупов Казахстан в системе мировых товарных рынков.
Монография. Алматы.,университет Туран 2000-132с.
11. С.А.Бабаев. Проблемы зернопродуктового комплекса Казахстана. Алматы.,Кайнар.
1995-224с.
12. М.Б. Кенжегузин. Реформирование экономики Казахстана. Проблемы и их решения – Алматы., 1997-350с.
13. Н.К. Мамыров, Ж.О. Ихданов. Государственное регулирование в условиях Казахстана., Экономика. 1998.
14.Н.К. Мамыров , Ж.О. Ихданов. Государственное регулирование в условиях Казахстана. Алматы., Экономика, 1998.
15. Г.М. Жусупова Маркетинг услуг. Учебно-методологическое пособие. Алматы., Университет «Тұран» 1999-102с.
16. К.Б. Бердалиев. Основы управления экономикрй Казахстана. Алматы.
17. Н.Ә. Назарбаев. Ғасырлар тоғысында. Алматы, Өнер, 1999-272б.
18. С.Сатыбалдыұлы. Маркетинг-нарықтану. Оқулық. Алматы: Білім 1999.288б.
19. А.Нурсейт, А.Темірбекова. Р.Нурсейтова. теория рыночной экономики: предпренимательский аспект. Учебное пособие. Алматы: БИС, 2000-272С.
20.М.Д.Носковец. Концепция национального маркетинга. Алматы, «Казахстан» , 1995
21. О. Төлемісов. Нарық қатынасына өту кезеңінде өндірістік бизнесте баға тетігін пайдалану. Алматы., Экономика, 1995.-148б.
22. Д.К. Кабдиев, Т.К.Оралтаев. Экономикалык саясат. Алматы., 1998.
23. О.К.Калдыбаев. А.Р.Темирбаев. Экономика предприятия . Учебное пособие Алматы., 1997-208с.
24. Н.К.Мамыров. Проблемы развития экономики и оброзования в Казахстане.-А:Дәүір, 1998-353с.
25. М.И.Сигарев, С.С. Турсынов Маркетинг в зерновом промзводстве Казахстана// Вестник сельскохозяйственной науки Казахстана 1998.№1 с.4-9.
26. Проблемы продовольственной безопасности.// Экономика и статистика №1, 2000-47с
27.Багиев Г.Л. Основы организации маркетинговой службы предприятием.-Л., 1990-71С.
28. Жолдасбаева Г. «Кәсіпорын экономикасы», Алматы «Экономика» 2001
29. Сафронова И.А. «Экономика предприятия» Москва «Инфра» 2000
30. Осипова В.С «Основы предпринимательства» Москва, 2002
31. Волков О.И, Скляренко В.К «Экономика предприятия» Москва, «Инфра-М» 2001
32. Грузинов В.П.. «Экономика предприятия» 2-е изд. Москва. ЮНИТИ-ДАНА, 2002
33. Зусик С.И. «Формирование стратегии развития предприятия в условиях рыночной экономики» Автореферат, Алматы 2003
34. Ильюшенко Е.В. «Маркетинг на предприятии», Минск «Экоперспектива» 2000
35. Г.П. Дорошева «ТОО РЕГИСТРАЦИЯ , РЕОРГОНИЗАЦИЯ, ЛИКВИДАЦИЯ» Алматы БИКО 2000
36. Петров А.Ю. «Экономический анализ производительности труда», Москва Экономист, 2003
37. Дуйсенбаев К.Ш, Толегенов Э.Т «Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдау» Алматы Экономика 2001.

Мерзімді басылымдар:
38.Сабден Оразалы ХХ1 ғасырға қандай экономика мен кіреміз. Алматы., Қазақстан // Саясат.-1997-9б
39.Закон Республики Қазахстан «О свободе хозяйственной деятельности и развитии предпринимательства».Казахстанская правда, 1991.-5.1.

Мақалалар мен мерзімді емес басылымдардың тізімі:
40.Статистические пресс-бюллетень.Агенство РК по статистике.Алматы 2000

Нормативтік құқықтық актілер:
41.Закон Республики Қазахстан «Об особенностях приватизации имущества государственных сельскохозяйственных предприятий». Сборник Законов и других нормативных актов РК по вопросам разгосударствления и приватизации собственности. Алматы.,1992.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
................................................3
1 ФИРМАДАҒЫ МАРКЕТИНГТІК бақылауды ҰЙЫМДАСТЫРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1 ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... компаниялардың
маркетингтік ... ... ХБК ... ... ... ... ХБК ЖШС – нің ... ... ... ... ... ... ... «Ақсай» ЖШС – нің іс-әрекетіндегі маркетингтік ... ... ХБК ЖШС – нің ... ІС-ӘРЕКЕТІН
ЖЕТІЛДІРУ
3.1 Фирманың ... ... ... Азық – ... ... ... фирмаларда маркетингтік
қызметті ... ... ... ... ... ... жылдары Қазақстан Республикасының
саяси, экономикалық және қоғамдық өмірінде жүріп ... ... ... іскерліктің жаңа жолдарын іздеумен ғана шектелмей, республика
кәсіпорындары алдында жаңа экономикалық шарттарда ... ... ... мәселелердің бірқатарын қояды. Бүкіл әлемдік Сауда Ұйымына
кіру ... бұл ... ... арта түсу мүмкіндігінің басты
себебі жоғары деңгейдегі маркетинг қағидаларын ... әрі ... ... ... ... қамтамасыз етудің негізгі жолына пайналады.
Осы орайда маркетинг ерекше орынға ие ... ... ... ... ... ... ... рөлді
тұтынушыға беретін шаруашылықтың нарықтық механизімінің ең көкейкесті
құрамдас ... ... ... ... нан ... өндіруші
кәсіпорындарда кеңінен тарай бастады, яғни едәуір қаныққан нарығы бар үлкен
қалаларда орналасқан көптеген ірі кәсіпорындарда маркетинг ... ... ... ... саласындағы өнімді өткізуді ұтымды ... үшін ... ... ... ... ... аса көңіл
аударылуы қажет. Қазіргі ... ... және ... ... ... ... кәсіпорындарында мақсатты бағытталу мен
іскер белсенділік философиясы айырмашылықтары ... ... ... ... қатынастар дамыған сайын бәсеке күшейе түседі. Соған орай
кәсіпорындар да өз ... ... ... ... бақылаудың жедел қызметін мұқият негіздеуі тиіс.
Нарықтың тауарлармен толу мөлшері бойынша кәсіпорынның өндірістік-
шаруашылық іс-әрекетін ... ... ... ... мен
әдістерін қолдану қажеттілігі артады. Осы шарттарда ... ... ... ... болып жатқан өзгерістер, жаңа өнім мен технологиияларды
игеру арқылы пайда болған қажеттіліктерге ... беру ... ... ... қатар тұтынушылық сұраным жағдайының анықсыздығына
бейімделу дәрежесіне тәуелді болады.
Қазақстан Респуликасында ... ... ... ... мен тәжірбиенің әлемдік даму тенденияларымен анықталады.
Қазіргі кезде маркетингті қолдану арқылы азық-түлік нарығын
зерттеу ... ... өз ... ... ... ... ... бәсеке күресіне қатысуға отандық тамақ кәсіпорындары
үшін қолайлы жағдайлар туады.
Осы тұрғыда таңдалған тақырыпта ... ... ... ... бір ... ... ... шетел және отандық тәжірбиені
зерттеу, ал басқа жағынан маркетинг қызметін бақылауды ...... ... ... ... ... ... алып,
отандық кәсіпорындар тәжібиесінде болашақта пайдалану үшін өте өзекті болып
табылады. Зерттеу мәселесінің маңыздылыңы нан ... ... ... ... тәжірбиелік материал мен оның айтарлықтай
теориялық негіздері ... ... ... үшін ... ... Маркетингтік қызметті дамыту бағыттарын ... ... ... мен ... ... тәжірбиелік
қолдану мүмкіндігі жұмысқа ерекше көкейкестік береді. Мәселенің көрсетілген
өзектілігі, тақырыптың жеткіліксіз ғылыми ... ... ... мен ... ... ... жұмысының мақсаты мен міндеттері. Бітіру жұмысының мақсатына
– маркетинг жүйесінің қалыптасу үрдісін ... ... ... ... ... ... ... қызметті бақылау ерекшеліктері
мен маркетингтік бақылауды тиімді жүргізуге мүмкіндіктер беретін ... ... ... ... ... ... ... жатады.
Осы қойылған мақсатқа жету үшін келесі міндеттерді шешу көзделеді:
- ... ... ... ... мәні мен ... ... фирманың стратегиялық бақылау үрдісіндегі орнын анықтап,
оған сипаттама беру;
- ... ... ... ... ... ... ... Қазақстандағы нан өнеркәсібінің қазіргі жағдайы мен дамуына талдау
жасау;
- отандық бәсекелі нарықтағы нан өндіруші ... ... ... ... ... Қазақстан кәсіпорындарына сай маркетингтік іс-әрекеттің болашақтағы
бағыттарын және оны жүзеге ... ... ... анықтау;
- Отандық нан өндіруші кәсіпорындарында маркетинг бақылау құралдарын
пайдалануды жетілдіру бойынша ұсыныстар әзірлеу.
Бітіру жұмысының зерттеу пәні. Нарықтық ... ... нан ... ... ... іс-әрекетін
дамытудағы маркетингтік бақылау тәсілдері қарастырылған.
Зеріттеу объектісі. ... ... нан ... «АҚСАЙ» ХБК ЖШС-нің маркетингтік іс-әрекеті алынды.
Бітіру ... ... ... ... Осы ... пайда болған теориялық және тәжірибелік нәтижелері, ұсынылған
қағидалары ... ... ... ... ... ерекшеліктерін есепке алып, ағымды шарттарда нан өнімдерін
шығарушы кез-келген фирма үшін ... ... ... іс-
әрекетті жетілдіру мен жалпы экономикалық жағдайын ... ... ... ... ... ... ... мен зеріттеу нәтижелері алынады. Зеріттеуде экономикалық,
статистикалық және ... ... ... ... мен модельдері,
маркетингтік талдау, сараптамалық бақылау, салыстыру, топтастыру, сызба
талдаулық әдістері ... ... ... базасы ретінде
Қазақстан Республикасы статистикалық Агентігінің және ... ... ... маркетинг және менеджмент бойынша
мерзімдік басылымдар, нан өнімдерін өндірумен айналысатын ... ... ... ... ... ... ҰйЫМДАСТЫРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Фирмалардың маркетингтік қызметінің экономикалық сипаттамасы
«Маркетинг» терминінің негізінде “market” деген сөз ... ол ... ... ... ... ... басқару деген философияда
ұғыну жиі ... Кең ... ... басқару
процессі, ол арқылы тұлғалар мен ... өнім ... оны ... айырбастайды. Енді негізгі ... ... ... ... ... ... мәміле, нарық. Қажеттілік
дегеніміз бір нәрсеге қатысты қанағаттандырылуды талап ... ... өз ... ... ... ... оны не ... өз талабының деңгейіне төмендетеді. Қажеттілік түсінігі мотивация
теориясына (Фрейд Маслоу т.б) ... ол ... ... ... Ықылас дегеніміз тұлғаның мәдени деңгейі мен жеке
даралығына сәйкес нақты нысанды қажеттілік ... ... Әр ... ... ... ... , ... факторлар әсерінен қажеттіліктер де
әркелкі, Сұраныс- нақты қажеттілік ықылас, сатып ... ... өз ... қарайды.
Өнім түсінігі нарықта қолдануға қажеттердің бәрінің ... ... ... ... қызметтер, адамдар,ұйымдар,
қызметтер түрлері ойлар). Маркетинг әдебиеттерде ағылшын тілінің ... ... деп ... жиі кездеседі, бұнда өндірушінің өнімі
нарыққа түссе, тауар боолғаны деген ұйымды білдіреді.
Айырбасқа тоқталсақ ол өз ... ... алу ... айырбасқа
затты беру арқылы алу. Айырбас адамның өзінің көніліндегі өнімнің алуының
көп жолдарының бірі, маркетингтің көп ... ... Оны ... ... шарттар мен талаптар кем дегенде екеу болуы тиіс: әр талаптардың
қарсы тарақа сайғандағы бағалығы тең ... ... әр ... ... болуы керек; еріктіліктері мен өзара пікір алысулары хәне ... ... ... ғана ... ... асады. Келесімәмәле түсінігі. Бұл
екі тарап арасындағы саудалық ... онда кем ... екі ... олар келіседі, мерзімімен орның белгілейді, мәміленің екі түрі бар:
бірі-ақшалай мәміле, екінші-бартерлік мәміле. Шартары мыналар: кем ... ... ... керек және олар қызығушылқ тудыру қажет, шартты уақыты және
орны белгіленеді. Нарық дегеніміз ағымдағы және қабілетті ... ... ... олар мәмілеге керетің орны. Тек нарыққа шығарылған өнім мен
оған шыққан еңбек оның әлеуметтік мәнділігін дәлелдейді және ... ... ... кең ... көрсету, жарнамалау
тапсырыс алу үшін қазіргі заманғы коммуникация түрлері пайдаланады, ол үшін
сатып алушымен ... ... ... ... Осылайша қажеттілік нақты
ықыласқа ұласады, ол ... ... ... ... нарыққа түседі,
айырбасталады, сатып алынады, мәміле жасалады. Осыдан бастап маркетинг
эконосмикаға ... да ... ... қажеттіліктерің
қанағаттандырады. Тар мәнәнде маркетинг ұйымының өндірістік тарту қызметің
басқару жүйесі ол ... ... ... алу мен оған ... түрде енуге
бағыттала отырып, қолданыстағы көлемдегі кіріс алушы. Басқа ... ... ... ... өнімдерінің түрін, көлемің жоспарлайды,
бағасын анықтайды таңдап алған ... ... ... ... ... ... Ал жеткен жетістіктер сатушының да сатып алушысының
да, мүддесің жүзеге асыруға тырысады.
Енді маркетингтің қағидаларына ... ... ... ... қабылдау кезінде, сұраныстың қалпы мен айналысын және
нарықтың коньюктурасын ыждағаттылықпен есепке алу. Бұл принцип ... және ... ... ... ... қызметтерің,
тұтынушылардың мінезін, ойларын осы ... ... ... ... ... ... көздейді. Бұл түста тұтынушылар
көбнесе өздеріне не ... ... біле ... тек тез ... ... Сондықтан түтынушының пейілін білу қажет,
Екіншіден, өндірістік нарық талабына аса ... ... ... туғызуы барысында онда лездегі пайданы ойламау керек, алдағы іске
мән ... жөн. ... ... ... ... ... алдағы
сұранысқа жетелейді. Сонымен қатар сатып алушының қанағаттанбаған сұранысң
айқындау қажет, ол келешекте соны ... ... ... ... ... ... ... қызметтік міндеттік тәуелділікке әкеп тірейді де,
содан барып тауардың түрі ... ... ... ... тұжырымың
жүзеге иасыруда шаруашылық шешім қабылдап.өндірістік ... ... ... әрі ... әрі ... ... болып табылады, ол
сонымен қатар ақпараттың ... ... ... және өндірістің кеңес
берушісі, кәсіпорынның ғылыми-техникалық және қаржылық саясаткері ... Әр ... жеке ... оның ... ... ... сатып алу қабілеттілігі әр түрлі тұлғаларды хабарлау,
оларға жарнама тарату, осы ... ... ... ... Тек қана ... өндіру, оны шығаруға ғана күш, қаржы жұмсау басшылардың ... ... ... ... ... ... ... оның құқығының
кеңейуіне байланысты халық ағартушылық маркетинг тұлғасы пайда болады.
Халық ағарту ... ... ұйым ... ... жүйесінің
істерін ұзақ уақыт жүргізуі керек және ол үшін бес принцип негізге ... ... ... ... ... сол ... өз ... мен маркетингтік ... ... ... арналған өнімнің бағалық мәнән арттыруы тиіс); ... ... ... ... ... қызметкерлері өз жұмысынан ... ... ол үшін ұйым өз ... ... ... қарайды, тек тар
кезеңді өндірістік мәселелерден аулақ болады) және одан ... ... ... ... ... бойынша ұйым тұтынушылардың
керек-ау деген сұраныстарына ғана толық қанағаттандырып қоймайды, оның ... ... ... ... ... ... ... да, түгел қоғамның да жайлы өмірін қолдап, әрі көтермелеп
отырады. Бұл таза маркетингтің біздің уақытқа сай келе бермейді-ау ... ... ... ... ... ... жетіспеуі халық санының тез
өсуі жатады.
Менің ойымша бұл жерде оның ... және ... ... ... екіншіден, тұтынушылардың көзқарасы тұрғасынан бағалануы
керек, яғни тұтынушылардың мұқтаждығын орындау және ... ... ... ... ... шығатын, бәсеке нарығына жауап бере
алатын өнім шығару керек.
Маркетинг қызметі негізін тауар талдау, ... ... ... салу, бөлуді ұйымдастыру, баға қою қызмет көрсету мәдениетің ... ... ... ... екі ... құрылымды болып келеді, ... ... ... ... маркетинг және сатып алушылар іске
асыратын маркетинг.
Бұл кезде сұраныс ұсыныстан басым болады. Сатушылар ... ... не ... де ... ... ... кіреді. Қоғамның дамуы кезінде ғылыми-
техникалық прогресс біртеөбірте өндірісті де дамытады, өнімді де ... Оның ... ... саны ... Егер де ... ... ... ұсыныс сұраныстан үстем болады. Бұл ... ... ... ... ... ... негізгі бұлардың негізгі назары сатушыларға
назары бөлінеді. Маркетингтік зерттеулер ... ... ... ... ... ... ... сатып алуға итермелеу, ынталандыру.
Маркетингтік зерттеу жүргізген кезде өнімді не үшін ... ... ... ... баға ... кай аймақта осы төнімге сұраныс бар.
Американың ірі мамандарының бірі У. ... ... ... ... қалай,қашан, қанша деген сұрақтар арқылы тұжырымдады.
Маркетинг қызметі ... ... ... Оларды зерттеу
мақсатына тұтынушыны оқып ... оның ... ... ... зерттеу,
мекеменің жеке нарығын талдау, сондай-ақ, өнімді зерттеуғ, өткізу нысандары
мен жолдарын талдау және мекеме тауар айналымы ... ... ... Сонымен қоса бәсекелесті оқып білу, бәсеке түрлері мен деңгейін
анықтау
Тұтынушылар пейіліндегі себеп-сылтауларды зерттеу нарықтағы ... ... ... ... ... ... және ол мақсатты түрде
жүзеге асырылып отырады.
Маркетингтік қызметтің ... ... ... ... нарықтын жаңа
өнімдерге деген талабын анықтау есептеледі және бар өнімдер өнімдері осыған
сәикес ... ... ... Дж ... ... ... зерттеулер кәсіпкерді сұранысы төмен тауарларды өндіру,
сәтсіз өткізу каналдарын таңдауға және тағы сол ... ... ... ғылыми – техникалық прогрестің дамуының барысында кез
келген кәсіпорынның тиімді қызмет ... ... ... ... қаржылық мүмкіндіктерге ғана ... ... ... ... ... ... және оның ... байланысты
болады. Дамыған елдерде мұндай зерттеулермен тек ірі кәсіпорындар ғана
емес, сонымен қатар орта ... ... да ... ... ... ... бұл зертеулерде 50 % жоғары американ 86% жоғары
еуроппа және 60% жуық ... ... ... зертеулердің міндетті кәсіпорынның сыртқы және ... жан ... ... және осы ... өндіру қызметіне
байланысты шешім қабылдау.
Сыртқы ортаны ... бұл ең ... ... ... даму тенденцияларын және т.б. зерттеу.
Маркетингтік бағдарлама бойынша жұмыс істейтін кәсіпорын қызметіне
әсер ететін әлеуметтік ... ... олар ... ... ... ... табыстар, шығындар құрылымы,
кәсіпорындар мен тұрғындардың сатып алу қабілеті.
Сұранысты зерттеу және болжау үшін ... ... және т.б ... ... ... шынайы, толық, үздіксіз,
нақты , ... ... ... шынайы –процестін дамуын дұрыс көрсету ішкі негіз ... ... ... таур ... ... көлемі туралы мәлімет
сұраныстың өзгерісін сипаттайтың ақпарта болып табылмайды. Сонвымен қатар
ол үздіксіздік уақытымен ... ... ... ... керек. Бұл үшін
кәсіпорында маркетингтік ақпарат ... ... ... ... келесіде
көрсетілген.
Маркетинг жоспарының алғашқы және екінші реті ... ... ... ... ... жинауда келесі әдісетрқолданылады
сұрау әдісі, байқау және ... ... ... – бұл әдіс ... ... ... ... анықтауға қолдануға болады. нң көп
тараған алғашқы ақпарат жинау әдісі-мәні арнайы сұрақтарға жеке ... ... ... интервю алу немесе сұрау парақтары арқылы жауап алу.и
Келесі әдіс бай қау ... ... ... тәртібі, іс-әрекеттері,
реакциялары байқалады . Мұндай зерттеу барысында жасырын камера, ... ... ... Бұл ... ... кемшілігі біз тек
адаамдардың тәртібін байқай аламыз, ал оның басында не ... ... ... ... ... ... ... жағдайында кең көлемді
эксперимент жүргізу. Басқа әдістерге қарағанда эксперимент әдісі кезінде
нарыққа шығарылған жаңа ... ... ... ... ... ... ... Мысалы, бөлшек сауда дүкендері торабының
иесі жаңа өнімді әртүрлі бағада қояды, ... баға ... ... ... көргісі келеді. Ол үшін сауда аланының мөлшеріғ, клиенттер
мөлшері және сыйлық өткізу көлемі ... тең ... үш ... ... ... ... эксперимент нәтижесінде әсерін тигізетін ... ... Әр ... бір күнде жаңа саудаға қойылады. Айырмашылық тек
бағада. Бір екі жұмадан кейін әр дүкендегі ... ... ... ... ... ... береді. Әртүрлі зерттеу фирмалары жүргізген
эсперименттік сату тәжіриебесінде жаңа тауарлардың жартысынав ... ... ... ... ... : ... ... шынайы нәтиже алуды
тауарды нарықта сынау ... ... ... ... ... ... ... қолдану үшін оның ... табу ... ... ... ... жинаушы агент жағынан қатенің жіберілу
мүмкіндігі ақпартаттың мәселені шешуде қолдануға ... ... ... ... ... ... ... үйінің мәліметтері,
зерттеу ұйымдарының басылымдары, ғылыми және ... ... ... және ... ... кәсіпорындағы маркетингiлiк жоспарлау және бақылау
Көптеген фирмалар ресми қабылданған жоспарсыз жұмыс атқаруда. Жаңадан
құрылған фирмалардың ... ... ... көп ... ... ... уақыты жоқ. Кемелденген фирмаларда, көптеген
басқарушылардың ... олар осы ... ... формалъды, жоспарлаусыз да
жұмыстарын орындап келе жатқандықтан, оның онша маңызы болмағаны ғой ... Олар ... ... ... уақытын алғызғысы да келмейді.
Олардың айтуынша, нарықтағы жағдай соншама тез ... онша ... ... ол ақыр ... шаң ... ... жатады.
Міне, сондықтан және де басқа бірқатар себептерден көптеген ... ... ... айналыспайды.
1.Жоспарлау басшыларды тұрақты түрде келешекті ойлауға итермелейді.
2.Ол фирманы алдын ала ... ... тура ... береді.
3.Ол келешекте бақылауға болатын жұмыс көрсеткіштерін белгілеуге
мүмкіншілік береді.
4.Ол фирманың өз ... және ... ... дәл ... ... ... ... дайындығын жоғарылатады.
6.Ол барлық лауазымды адамдардың міндеттерінiң ... ... ... ... ... ... ... жоспарлар үшін плацдарм
болатын болғандықтан, оны ең ... ... ... ... деп ... береміз:
Стратегиялық жоспарлау - бұл маркетингілік өрісте фирма мақсаты ... ... ... ... ... ... керекті басқару процесі. Ол фирманың дәл ... ... ... мақсаттар мен ... ... ... портфеліне және өсу стратегиясына
сенеді. Стратегиялық жоспарлаудың кезендері 1 ... ... ... ... төменде беріледі:
1 сурет. Стратегиялық жоспарлаудың кезеңдері
Қазiргі ... ... ... негізінен стратегиялық
жоспарлауда қарағанда, жедел жоспарлауды ... ... ... нарықтағы бәсекелестік күрестегі басты фактор болып табылады.
Стратегиялық жоспарлаумен айналысатын фирмалардың жетістіктері жоғары
болатындығы ... ... ... ... ... болашақта технологиялық ... және ... ... өсіп ... өсу ... стратегиясы. Стратегиялық жоспарлау бар өндірістерді
бағалаумен қатар, фирма келешекте қандай өндірістерді иеленгені, қандай
өрістерге өз күштерін жұмсау ... ашуы ... ... өсу ... мысал арқылы көрсетелік: "Модерн паблишинг компани" баспасы ай сайын
тиражы 300 мың дана ... ... ... жетекшi журнал
шығарады. Фирманың маркетингілік орталығын ... ... ... ... ... және ... ... көзқарасы бойынша алатын
болсақ, өте өзгермелі. Фирма келешек он жылға өзінің өсу жоспарының кешенін
дайындауға тырысуда.
Өсу стратегиясын үш ... ... ... ... ... Бірінші деңгейде фирманың қазіргі жұмыс масштабында ... ... ... ... өсу мүмкіншіліктері). Екінші
деңгейде маркетинг жүйесінің басқа салаларымен ... ... ... өсу ... ... сала ... тыс ... анықтайды (диверсификациялы өсу
мүмкіншіліктері). 1 кесте осы үш бағыттың әрқайсысында өсудің ... ... ... ... өсу. ... өсу ... ... қазіргі тауарларына және
нарықтарына тән мүмкіншіліктерді аяғына дейін пайдаланбаған ... ... ... ... өсу ... ашу үшін И. ... ... тауардың өркендеу торы" деп атақ алған ыңғайлы әдісті пайдалануды
ұсынған. Мысал ... ... ... тор ... өсу
мүмкіншіліктерiнің үш негізгі түрлерін көрсетеді.
Жаңа потенциальды жазылушыларды, демек, қазіргі кезде денсаулық
туралы ... ... ... ... пішіні қазіргі
жазылушыларға ұқсас жазылушыларды ... ... ... ... негізгі бағыттары
Интенсивті өсу Интеграциялы осу Диверсификациялы есу
Нарыққа тереңдеп кіру Регрессивті интеграция ... ... ... ... Горизонтальды
диверсификация
кеңейту
Тауарды ... ... ... Конгломератты
диверсификация
1. Нарыққа терең түрде ену. Фирманың агрессивті маркетингті пайдаланып
өзінің бар тауарларын қазіргі нарықтарда өткізуді өсіру мүмкіншіліктерін
іздестіруі. Ол үшін ... ... ... ... ... ... ... жазылушыларды ынталандырып, олардың өз ... ... ... жазылу даналарын көбейтуі;
б) өз басылымын денсаулық проблемаларына ... ... ... не оның ... ... ... ... бәсекелестер
басылымдарына жазылушыларды өзіне тартуы.
2. Нарық шекарасын кеңейту. Фирманың қазіргі бар ... ... ... ... ... ... ... талабы. Ол үшін
"Модерн паблишинг компани", мүмкін:
а) бұрын журналды ... жана ... - ... не ... ... ... ... журналға жаңа қажетті келбет беру ... ... ... ... ... ... журналды жаңа сегментке, кәсіпорындар, мекемелер нарқына, мысалға,
ауруханаларға, дәрігерлердің қабылдау бөлімдеріне, денсаулық клубтарына
сатуды ... ... ... ... Фирманың қазіргі бар нарықтарда жаңа не
жетілдірілген тауарларды ... ... ... ... талаптары болып
саналады. Ол үшін "Модерн паблишинг компани", мүмкін:
а) бұрынғы журналдан ... бар ... ... оқырмандарға ұнайтын жаңа журнал шығару;
ә) денсаулык проблемасына ... ... ... ... шығару;
б) оқығанды онша ұнатпай, тыңдауды ұнататын аудитория үшін ай сайын
журналдың кассетті вариантын шығару.
Интеграциялы өсу. ... өсу ... ... ... ... не ... сала ... алға, артқа не горизонтальды ауысу арқылы
қосымша пайда келтіретін жағдайда өзін өзі ... ... ... өз жабдықтаушыларын қол астына алғысы келетіні не ... ... ... ... болып саналады. Жабдықтау жүйесін бақылауды күшейту
үшін "Модерн паблишинг компани" баспасы қағазбен жабдықтайтын фирманы ... ... алуы ... ... интеграция фирма тарату жүйесін өз
қол астына алуға не қатаңырак ... ... ... ... ... ... ... баспасы журналдарды көтерме тарату кәсіпорнын не
жазылу бюроларын сатып алуды пайдалы деп табуы мүмкін. ... ... ... ... кәсіпорындарын сатып алғысы не қатаң
бақылауға қойғысы келетін жағдай. "Модерн ... ... ... ... ... ... ... сатып алуы мүмкін.
Диверсификациялы өсу. Диверсификациялы өсу, сала фирманың одан әрі ... ... ... ... не өсу мүмкіншілігі сала шегінен тыс
ұнамдырақ жағдайда өзін өзі ақтайды. Диверсификацияда фирма кез ... ... ... керек. Компания өзінің жиналған
тәжірибесін пайдалануға болатын не ... бар ... ... ... ашуы ... Диверсификацияның үш түрі болады:
1. Шоғырланған диверсификация, демек, өз ... ... ... не ... ... ... ... тауарлармен
толыктыру. Дағдылы жағдайда, бұл тауарлар жаңа клиенттер класының ... ... ... ... ... ... жұқа ... кітап
өндірісін сатып алып және оларды сатуға өз ... сату үшін ... ... ... ... ... болады.
2. Горизонтальды диверсификация, демек, өз ассортиментін қазіргі шығарып
отырған тауарлармен ешкандай қатысы жоқ, ... бар ... ... ... ... ... ... паблишинг компани" баспасы
өзінің денсаулық проблемасына арналған журналына жазылушылар мүше ... ... ... ... ... ашуы мүмкін.
3. Конгломератты диверсификация, демек, ассортиментті ... не оның ... ... және ... ... қатысы
жоқ бұйымдармен толыктыру. "Модерн паблишинг ... ... ... ... ... ... ... сатуға жеңілдік
беру не тез қызмет атқару арқылы қоғамдық тамақтану ... ... жаңа ... ... ... ... ... жоспарлау. Фирманың стратегиялық жоспары ол қандай
өндірістермен айналысатынын және бұл өндірістердің ... ... ... ... ... ... ... дайындау кажет.
Егер өндіріс бірнеше ассортименттік топтарды, бірнеше ... және ... ... ... онда ... әр позициясына жеке
жоспар дайындалуы керек. Сондықтан біздер өндіріс жоспарларымен, ... ... ... ... шығару жоспарларымен, нарықтағы
әрекеттер жоспарларымен кездесеміз. Бұл жоспарлардың бәрін бір терминмен -
"маркетинг ... деп ... ... ... негізгі
тарауларына және маркетинг бюджетін ... ... ... ... ... ... ... жоспарының тараулары. Жай не маркалы бұйымдарды шығару
жоспары мынадай тараулардан құралады: бақылау көрсеткіштерінiң ... ... ... ... ... және ... ... стратегиясы, қауіптілік және мүмкіншілік тізбектері, жұмыс
бағдарламасы, бюджеттер және белгіленгендердің ... ... ... ... ... ... Жоспардың ең басында жоспарда
қаралатын негізгі мақсаттар және ұсыныстар ... ... ... ... ... 1983 ж. маркетингілік жоспары өткен жылмен салыстырғанда фирма
табысын және сату көлемін бірқатар өсіруі керек, ... ... ... 80 млн долл, ол жоспарланған өсімінің 20%-і. Бұл ... келе ... ... және ... ... және ... тарату жағдайына да байланысты қол ... ... ... Болжамдалған табыс мөлшері 8 млн ... ... ... жылдың
көрсеткішімен салыстырғанда 25 % артық. Бұл ... қол ... ... ... ... мөлшері 1,6 млн долл, ол ... ... ... тең. Жарнамаға бөлінген бюджет мөлшері 2,4 млн долл, ол
жоспарланған сату көлемінің 3 %-і.
Бақылау ... ... ... ... ... ... ... тез аңғаруға мүмкіншілiк береді. Мәліметтерден
кейін жоспар ... қою ... ... ... ... бірінші негізгі тарауында
мақсатты нарықтың сипаттамалары және фирманың осы ... ... ... кұрастырушы нарықты оның мөлшері, негізгі
сегменттері, заказчиктердің мұқтаждығы және ... ... ... ... ... ... шолу ... бәсекелестердің
тізімін келтіреді және тарату арнасын көрсетеді.
Кауiптiлiктер және мүмкіншіліктер. Бұл тарау басшыларды тауар алдында
кездесіп ... ... ... мен ... туралы келешекке көз
тастауға итермелейді. Осының бәрінің ... - ... ... ықпалын
тигізуі мүмкін маңызды окиғаларды алдын ала байқауға үйрету. Басқарушылар
өздерінің байқауынша мүмкін ... ... ... ... ... ... ... басқарушысы мынадай
тізімді болжамдады делік:
1. АКШ-тың бас дәрігері конгресске ... заң ... ... ... ... Әр ... қорабының ең бетінде бас сүйектің және
айқастырылған қос ... ... және ... ... ... ... бойынша күнделікті темекі тарту орта есеппен өмірді жеті
жылға қысқартады".
2. Темекі тартуға тиым салынатын ... ... саны ылғи ... ... тартушыларға және оны тартпаушыларға жеке бөлмелер қарастырылуда.
3. Темекі егістеріне құрт-құмырсқаның жаңа түрлері ... ... ... ... ... табылмаса, келешекте өсімдіктер шығымы төмендеп
және ... ... өсуі ... ... лабораториясы салатты зиянсыз темекіге айналдыруды ашу жолында.
Егер бұл ... ... ... зиян ... ... ... ... темекі пайда болады.
5. Сигареттерді шет ел нарықтарында, әсіресе даму үстіндегі елдерде ... ... ... ... марихуананы легализациялауды талап етуде, демек, оны
сату үшін өсіруте еркіндік талап етуде.
Осы айтылған жағдайлардың әрқайсысы ... ... ... тигізеді. Бірінші үшеуін қауіптіліктер деп ... ... ... ... дей ... ... - нақтылы оқиға не қолайсыз тенденцияларға байланысты пайда
болған, егер мақсатты бағыттағы маркетингілік әрекеттерді ... ... ... зиян ... не оның ... ... соқтыратын
қиыншылықтар.
Соңғы үш жағдайды фирманың маркетингілік мүмкіншіліктері деуге болады.
Маркетингілік мүмкіншілікке былай деп аныктама береміз:
Маркетингілік мүмкіншілік – нақтылы фирмаға ... ... ... ... ... ... ... әрбір қауіптіліктің, әрбір мүмкіншіліктің болу ықтималдылығын
және олардың фирмаға тигізетін ыкпалын бағалай білуі кажет.
Міндеттер және ... ... ... ... ... ... басқарушы зерттеп, одан туындайтын проблемалар
шеңберін белгілеп, оларды шешу ... алға ... Бұл ... ... атқару кезеңінде фирманың қол жеткізуге тырысатын мақсаты ретінде
түжырымдалуы ... ... ... нарықтың 15%-не, сатудың 20 ... ... ... ... және ... қорға салық төлегенше,
25 % табыстылыққа қол жеткізгісі келеді. Қазіргі фирманың нарықтағы үлесі
10 % деп ... ... ... ... ... ... ... түйінді проблема туындайды. Басқарушы осындай ... ... ... болатын негізгі проблемаларды қарағысы келетін болуы
керек.
Маркетинг ... ... ... бұл тарауында алға
қойылған мәселелерді шешу үшін қенейтілген маркетингілік әдісті баяндайды.
Маркетинг стратегиясын былай деп ... ... ...... ... ала ... өзінің
маркетингілік мәселелерін шешуге пайдаланатын мақсатты ... ... ... және ... шығын деңгейін көрсететін
рациональды логикалы құрылым.
Мақсатты нарықтар. Маркетинг стратегиясы фирма өзінің негізгі күштерін
шоғырландыратын ... ... тура ... ... Бұл сегменттер бір-
бірінен ұнату, ... ... және ... көрсеткіштері бойынша
айрықшаланады. Фирма өз күштері және қуаттарын бәсекелестік ... ... ... қызмет атқара алатын сегментке шоғырландыруын орынды
деп санауға болады. Әрбір таңдалынып алынған сегментке арнайы маркетингілік
стратегияны дайындау қажет.
Маркетинг кешені. Басқарушы маркетинг ... жаңа ... ... ... ... жарнама, өткізуді ынталандыру, баға және
тауарды тарату сияқты элементтеріне жалпылама түрде ... ... ... ... ... ... өткен тарауларында
баяндалған түйінді проблемаларды, мүмкіншіліктерді, кауіптіліктерді қалай
есепке ... ... ... ... қажет.
Маркетинг шығынының деңгейі. Сонымен қатар басқарушы бұрын баяндалған
барлық стратегияларды іске асыруға қажетті маркетинт бюджетінің мөлшерін
көрсетуі ... ... ... бюджет жоғары өткізу ықтималдылығын
қамтамасыз ететіндігін білгенімен, ол ең ... ... ... ... ... ... бағдарламасы. Маркетинг стратегиясын мынадай сұрактарға ... ... ... айналдыру кажет: 1) не істелінеді? 2) кашан
істелінеді? 3) кім істейді? 4) ол қашан тұрады? Мысалға, басқарушы нарықтың
тиесілі ... ... үшін ... ... ... ... ... таңдауы мүмкін. Ол үшін ... ... ... ... экспозиция т.б. сияқты жеңілдету ұсыныстар тізімі және олардың
жұмыс атқару уақыты көрсетілген өткізуді ынталандыру шараларының дайындалуы
қажет. Жыл бойына жаңа ... жаңа ... ... ... шаралар жоспарына түзетулер енгізіледі.
Бюджеттер. Шаралар жоспары басқарушыға ... ... ... болжамы бола алатын қажетті бюджетті дайындауға мүмкіншілік
береді. "Кіріс" графасында ... ... ... ... саны ... баға - ... ... болжам көрсетіледі. "Шығын" графасында
өндірістің, тауар қозғалысының және маркетингтің шығындары ... ... ... ... ... ... көрсетеді. Жоғары сатылы
басшылар ұсынылған бюджетті қарап, оны ... не оған ... ... ... материалдар сатып алуға, өндіріс кестесін
дайындауға, жұмыс күшіне қажеттілік жоспарын дайындауға және ... іске ... ... ... ... Жоспардың соңғы тарауында барлық ... ... ... ... ... ... және бюджеттік
ассигнованиялар ай сайын не тоқсан сайын белгіленеді. Мұндай жағдай ... ... ... уақыт аралығында қол жеткен ... ... ... қойылған мақсатты көрсеткіштерді орындамаған
өндірістерді уақытында ашуға мүмкіншілік береді ... сөз. Бұл ... ... түсініктемелер береді және жағдайды түзету үшін
қандай шаралар керектігін көрсетеді.
Маркетинг ... ... Ендi ... өткізуді және табысты
белгіленген деңгейге ... ... ... ... ... ... ... карастырамыз. Әуелі мұндай бюджетті дайындау үлгісiнің
қарапайым мысалы ... одан ... оны ... ... туралы
айтамыз.
мақсатты табыс көрсеткіші бойынша жоспарлау. "Хайнц" фирмасының кетчуп
өндірісінің басқарушысы Джон Смитке жылдық маркетинг жоспарын ... деп ... Ол ең ... 2 ... келтірілген мақсатты көрсеткіш
негізінде жоспарлау деп ... ... ... ... Бұл ... ... сатылы түрде орындауды болжамдайды:
1 кезең: Джон Смит кетчуп нарқының келесі жылға ... ... ... ... ... ... жақын арадағы өсу темпін (6%)
нарықтың биылғы көлемімен (23,6 млн жәшік) салыстырудан басталады. Осының
нәтижесінде ... ... ... 25 млн ... ... ... ... Смит келесі жылғы кетчуп нарқындағы "Хайнц" фирмасының
үлесін болжамдайды. Бұл жағдайда ол фирма осы нарықты 28 % ... ... ... ... Смит ... ... ... фирмасының сату көлемін
болжамдайды.Егер нарықтың жалпы көлемі 25 млн жәшік болатын болса фирманың
қазіргі ... ... ... жағдайда сату көлемінің есепті саны 7 млн
жәшік болады.
4 кезең: Смит әр ... ... 4,45 ... ... ... Енді Смит келесі жылы қанша табыс түсетінін есептеуге
мүмкіншілік алды - 31,15 млн ... Бұл ... сату ... ... (7 млн ... жәшік бағасына (4,45 долл) көбейту арқылы тапқан.
6 ... ... ... ... бір ... ... ... 2,75 долл. Бұл сан мынадай шығындардан құралады: томаттар және
дәмдеуіштер - 0,5 долл, ... және оның ... - 1, ... күші - 1,1,
тауар қозғалысын ұйымдастыру - 0,15 долл.
7 кезең: құбылмалы шығындарды (2,75 долл әр жәшік) тауардың ... (4,45 долл ... алып ... ... сату көлемі көрсеткіші
санына көбейтіп (7 млн жәшік), Смит вал ... ... ... ... ... шығындарды және маркетингті ұйымдастыру шығынын өтеп,
қалғаны табыс көлемі болады. Біздің мысалымызда табыс ... 11,9 млн ... ... Смит ... шығындарды есептеу үшін жәшікке жұмсалатын 1
долл. 7 млн. жәшік санына көбейту арқылы 7 млн. ... ... ... ... ... ... вал табысы 11,9 млн. долл, осының
есебінен тұрақты шығындар, маркетингті ұйымдастыру шығындары өтеледі ... ... ... ... Бұл сомадан 7 млн. долл ... ... алып Смит ... ... ... және ... есебіне - 4,9
млн долл. қалғанын есептейді.
10 кезең: кетчупты ... ... ... ... ... млн ... ... мақсатты табыс сомасын (1,9 млн долл) вал табысының
маркетингті ұйымдастыруға және ... ... ... (4,9 ... ... болсақ оның айырмашылығы 3 млн ... ... ... ... ... Смит маркетингке арналған 3 млн долл. бюджетті маркетинг
кешенінің жарнама, өткізуді ынталандыру және ... ... ... ... бөледі. Бөлу әдетті түрде өткен жылғы пропорция
мөлшерінде, ... ... ... 2/3 ... 1/3 ... ... ынталандыруға, ал қалғаны маркетингілік зерттеуді
өткізуге жұмсалады.
Табысты оптимизациялау негiзiнде ... ... ... ... ... канағаттанарлықтай табыс келтіргенімен максимальды
табыс келтіруді міндеттемейді. Ендi табысты ... ... ... ... ... ... ... сату
көлемінің маркетинг кешенінің басқа құралымдарымен ... ... ... ... етеді. Өткізу көлемінің және маркетинг кешенінің бір
немесе бірнеше құралымдарымен ... ... ету үшін ... ... ... терминді пайдаланамыз.
Өткізу реакциясының функциясы - аныкталған уақыт аралығында маркетинг
кешенінің бір не бірнеше элементтеріне шығын деңгейінің әртүрлі ... ... ... ... болжау.
Одан, фирма белгіленген уақыт аралығында маркетингке неғүрлым көбірек
шығынданса, солғұрлым өткізу көлемінің өсу ықтималдығы көрсетілген. Біздің
суретімізде ирек 8 әрпі ... ... ... ол ... түрде де болуы
мүмкін, 8-түрлі ирек маркетинг шығынының ... ... (100 мың ... өсуінің екі талай екенін көрсетеді. Маркетинг шығынының жоғарырақ
деңгейі (200 мың долл) өткізудің ... ... ... ... ... жоғары деңгейі өткізудің пропорционалъды түрде өсуіне әкеліп соқтырмауы
мүмкін, демек, "маркетингілік асып кету" деп аталатын ... ... ... ... өте ... ... сату ... қысқаруын
бірқатар себептермен түсіндіруге болады. Біріншіден, ... ... ... ... ... ... бір ... шегі болады. Ең көнімді
потенциалды тұтынушылар ... ... ... ... ал ... реакциясы болмайды. Жоғарғы ... ... ... ... ... ... ... қымбаттай түседі. Екіншіден,
фирма өз маркетингілік ... ... ... ... ... ... ... Соның нәтижесінде әр компания ... өсе ... тап ... Және ... ... ылғи тұрақты
өсу темпінде болса ол ақырында табиғи монополияны ... еді. ... тек қана ... ... билік жүргізер еді. Бірақ бұл жағдай бола
коймайды.
2. кесте
Мақсатты ... ... ... ... ... ... ... болжамдау 25 млн ... ... ... ... ... 28 %
3. Сату ... ... 7 млн ... ... сату ... ... 4,45 долл ... ... ... соманы санау 31,15 долл ... ... ... ... ... 2,75 долл әр ... ... ... ... ... ... шығындар өтелетін және табыс алынатын вал
табыс сомасын есептеу 11,9 млн ... ... ... ... ... 7 млн ... Вал ... ... ... ... кететін
шығынын және табысқа қалатын бөлігін есептеу 4,9 млн долл
10. Мақсатты ... ... ... 1,9 млн ... ... ... ... ... ... 3 млн ... Маркетинг бюджетін бөлу:
Жарнамаға 2 млн ... ... 0,9 млн ... ... 0,1 млн ... реакциясының тағы бір функциясы 3 суретте келтірілген. Маркетинг
қызметінің басқарушысы өткізу реакция функциясын ... ... ... жұмысы туралы калай құрастыруы керек? Мұны үш тәсілмен ... ... ... әдіс деп ... ... ... ... көлем, маркетинг кешенінің айналмалы ... ... ... және ... реакциясы функциясын статистикалық әдістер
көмегімен бағалайды. Екіншіден, маркетингілік шығындар деңгейін және оларды
бөлуді аналогиялы географиялық не ... ... ... ... ... ... нәтижелерін өлшеуге болатын тәжірибелі әдіс ... ... ... ... ... ... ... басшылыққа алатын экспертті бағалау әдісі бар. Өткізу ... ... ... ... ... ... ... болады? 5 суретте олардың көмектерімен маркетингілік
шығындардың оптимальды ... ... ... ... ... ... ... Кілтті ирек өткізу ... ... ... Ол екі ... ... 4 ... келтірілген 5 - түрлі
иректі еске салады. ... бұл ... ... ... сатылған
тауар бірліктер санымен көрсетілмей ол максимальды табыс ... ... ... ... ... мүмкіншілік беретін сатудан алынған
ақша сомасын көрсетеді. Және, екіншіден, өткізу реакциясының нөл ... ... ... ... ... ... көлемі
маркетингке шығынданбаған жағдайда байкалады.
3 сурет. ... ... ... ... ... ... ... деңгейін анықтау үшін маркетинг
басқарушысы өткізу реакциясы функциясынан барлық маркетингке жатпайтын
шығындарды шығарып ... ... ... вал ... ... ... ... маркетингілік шығындар функциясы нөл белгісінен басталып,
маркетингілік шығынның бір доллары горизонталь бойьшша вертикальдың әр ... ... ... ... ... түзу сызық жүргізіледі. Содан
кейін вал табыс функциясынан маркетингілік ... ... ... ... ... функциясын шығарады. Табыс-нетто функциясы маркетингілік
шығын деңгейлерінің Мтөмен және Мжоғары аралығында пайдалы таза табысты
көрсетеді. Міне осы ... ... ... ... ... ... өзінің максимумына М ... ... ... таза ... ... ... шығын деңгейі М долл тең
болуы керек.
Графикалык ... сан ... не ... ... ... Айткандай-ақ, егер өткізу көлемі маркетинг кешенінің бірнеше
айналмалысының туындысы болған жағдайда бұл ... бәрі бір ... ... ... ... ... маркетинг шығыны денгейі және табыс араларындагы
байланыстылық
Маркетингiлiк бақылау. Маркетинг жоспарын іске асырарда ... ... ... ... ... ... бақылап отыруы керек. Маркетингілік бақылау жүйесі фирма жұмысының
тиімділігіне және ... ... болу үшін ... ... ... өзі тек бір ... ... деуге болмайды.
Маркетингілік бақылаудың үш ... ... ... (3 ... ... жоспардың орындалуын бақылау дегеніміз – маркетинг мамандарыңың
қазіргі көрсеткіштерді жылдық жоспардағы ... ... ... жағдайларда түзетулер жасау үшін шаралар колдануы.
Табысты бақылау дегеніміз - әр-түрлі тауарлардың, ... ... және ... ... ... ... ... дегеніміз - ... ... ... нарыктағы бар мүмкіншіліктерге сәйкестігін жүйелі түрде
тексеріп отыру.
Жылдық ... ... ... ... ... ... ... – нақтылы жылға жоспарланған сату, табыс және ... ... ... ... ... ... сенімді
болу. Бақылаудың бұл түрі төрт кезеңнен құралады ( суретгі ... ... ... жоспарға айларға не ... ... ... керек. Екіншіден, басшылар фирма нарық жұмыстарының
көрсеткіштерін ... ... ... ... ... ... ... келген әжептәуір кідірістердің себептерін ... ... ... басшылар алға қойылған мақсат пен қол ... ... ... ... және ... түзетуге шаралар қолдануы
кажет. Ал бұл жағдай жұмыс бағдарламасын, ал кейде мақсатты ... ... етуі ... ... осы ... үш түрін қаралық.
3. кесте
Маркетингiлiк бақылаудың түрлерi
|Бақылау |Оны iске ... ... ... ... мен ... ... | ... ... |Ең ... ... ... ... ... |сатыдағы ... ... ... ... ... |
|орындалуын |басшылар. Орта ... ... ... ... және ... |тізбектегі | ... ... ара |
| ... | ... ... |
| | | ... ... |
| | | ... ... ... ... ... ақша|Тауарлар, территориялар, |
|бақылау |бақылаушысы ... ... ... сегменттері, сауда |
| | ... ашу. ... ... |
| | | ... бойынша |
| | | ... ... ... ... ... ... да|Маркетингті ревизиялау |
|бақылау |басшылар |бар ... | |
| | ... | |
| | |ең ... | |
| | ... | |
| | ... және ол | |
| | ... ... | |
| | ... білу | ... жоспардың орындалғанын бақылау үшін қандай тәсiлдерді және
әдістерді ... ... ... төрт ... ... бар: өткізу
мүмкіншілігін талдау, нарықтың үлесін ... ... және ... ... ... және ... қатынастарын бакылау. Егер
осы құралдардың бірін пайдаланғанда жоспарды ... ... ... онда ... ... үшін ... шаралар қолдану керек.
Өткізу мүмкіншіліктерін талдау. Өткізу мүмкіншіліктерін ... - ... ... ... ... жоспарланған мөлшермен өлшеп,
салыстыру және бағалау. Фирма өткізу ... ... ... ... жоспар бойынша бірінші тоқсанда 4 мың ... бір ... бір ... ... ... 4 мың долл. сомасына сату
жоспарланған. Тоқсан аяғына әркайсысы 0,8 долл тек 3 мың ... ... сату ... 2400 ... ... көлемі жоспарланғаннан 1600 данаға не
40 % кем болған. Фирма жоспарланған деңгей дәрежесіне қол жетпегенін ... ... ... ... ... ... ... фирма барлық нақтылы тауарлардың, территориялардың және
басқа бөліну бірліктерінің өзіне тиісті сауда айналым үлесін ... ... ... үш ... территориясында сауда жасайды деп саналық,
оның әрқайсысында сататын әшекейлер сан қатынасы: 1500, 500 және 2000 - не
бәрі 4 мың ... ... ... ... ... бойынша ретіне қарай
1400, 525 және 1075 дана болған. Сонымен, бір территория ... 7 ... ... - 5 % ... орындаған, ал үшіншісі жоспарды тіпті 45
% орындамаған. Үшінші территория ең үлкен үрей тұғызып отыр. Өткізу бойынша
вице-президент осы ... ... ... ... ... ... тиіс.
Нарық үлесін талдау. Өткізу статистикасы әзірше фирма жағдайын
бәсекелестермен салыстырма түрде ештеңе айтпайды. Сату ... ... ... Бұл өсу не экономикалық жағдайдың жақсаруымен, ... ... ... үшін ... ... ... не ... жұмысының бәсекелестермеи
салыстырғанда жетіліңкіреуімен түсіндірілуі мүмкін. Басшылар фирманың
нарықтағы үлес көрсеткіштерін тұрақты ... ... ... Егер бұл ... ... ... ... жағдайы нығаюда, егер төмендесе,
бәсекелестеріне өз жолын беруде.
Маркетинг және өткізу шығындарының ... ... ... ... бақылау фирманың белгіленген өткізу мақсатына жету
үшін онша көп шығынданбайтындығын анықтауды талап ... ... және сату ... ... ... ... түрде бақылау фирмаға
маркетингілік шығындарды қажетті деңгейде ұстауға мүмкіншілік береді.
Клиенттер қатынасын бақылау. Қырағы фирмалар клиентгердің, ... ... ... жүйесіне қатысушылардың фирмаға деген қатынасын білу
үшін әртүрлі аңду ... ... ... ... оның ... өткізуге тимей тұрғанда білу нәтижесінде,
басқарушылар алдын ала ... ... ... ... ... ... ... негізгі әдістеріне шағым және ұсыныс жүйелері,
тұтынушылар панелі және клиенттерге жаппай сұрау берулер жатады.
Стратегиялық ... ... ... өз ... ... көзқараспен бағалау қажет болады. Маркетинг – бұл міндеттердің, саяси
нұсқаулардың, стратегиялардың және бағдарламалардың тез ... ... ... Әр ... ... нарыққа деген қатынасын кезеңді түрде қайта
бағалап ... ... Ол үшін ... ... ... атты ... ... Маркетингті ревизиялауға былай деп анықтама береміз:
Маркетингті ревизиялау – фирманың маркетингілік ... оны ... ... ... беру үшін ... ... ... болған проблемаларды және ... ... ... ... және ... ... ревизорына басқарушылармен, клиенттермен, дилерлермен,
коммивояжерлермен және басқа фирма маркетингілік ... ... ... адамдармен сұхбат өткізуге толық бостаншылық берілуі қажет.
Төменде маркетинг ревизорының беруі мүмкін ... ... Осы ... көмегімен жиналған ақпараттар негізiнде
ревизор бірқатар ... ... және ... ... ... ... оның ... таң қалдыруы мүмкін, әлде басқарушыларды
есінен тандыруы ... ... ... басшылар қандай ... ... және ... ... және ... ... іске ... шешім қабылдайды.
1.3 Қазақстандық фирмалар қызметінде шетелдік компаниялардың маркетингтік
тәжіриебесін қолдану мәселелері
Қазіргі уақытта алдыңғы қатарлы ... ... ... кез ... маркетингті басқарушы болғанымен, әрқайсысы оны
басқаруға ... тиіс ... ұғым ... ... ... қатынастардың
қозғаушы күші тұтынушылардың қажеттуліктерін қанағаттандыру жолындағы
бәсеке.
Бәсекелердің бағытың зерттеу М. ... ... ... тек ... ... ... ғана ... сонымен бірге бәсекелестердің
бәсекелестік күштерінің алатын маңызына, осы ... ... ... ... ... фирмаларға да тәуелді
өзінің ... ... ... асыратын компаниялардың
мүмкіндігінен шығатые қарсылардың кеңейтілген тұжырымдамасыннан шығады.
Бәсекелестерге талдау жасау, олардың ... ... ... ... деңгейін, маркетинг бағдарламаларын анықтауға мүмкіндік
береді.
Қазіргі уақытта шетелдік тәжіриебе көрсетуінше маркетинг ... ... ... ... бірі жатады: функционалдық,
тауарлық, нарықтық, ... ... ... ... фирмаларында
маркетингтік қызметің әртүрлі құрылымдық формалары бар. Оның ішінде ең ... ... ... болып табылады. Ол ... бірі ... ... ... және шығаралатын тауар топтары
арасында ... ... ... ... Бұл форма кез елген
фирманың жалпы ұйымдастырушылық құрылымына біршщама женіл қосылады.
Тауар ... ... ... ... ... ... ... түрлі т обына диференцияландырылған өнімді сату кезінде қолданылады.
Аймақтық, нарықтық және тұтынушылық ... – бұл ... ... ... ... ... ... ұйымдастырушылық формалары жекелей түрде сирек кездеседі және
аралас нұсқада көбнесе болады. ... ... ... ... талдау негізінде артықшылықтары мен
кемшіліктері қосымшада топтастырылып көрсетілген. Кез ... ... ... ... ... ... ... ету бар кезінде ғана
орындалады.Тиімді басқару үшін жоғары ... ... ... ... потенциялы нашар құрылымы жансыз
Шетелдік ірі кәсіпорындарының жұмыстағы ... ... ... ірі ... үшін бейімдей келе ... ... ... ... ... ... ... қызметінің басшысы
• Ақпаратты зерттеу бөлімшесі: бөлімшенің жеткешісі-ақпаратты зерттеу
іскерлігі аумағында маман; ... ... ... және ... екі ... ... ... көрсету аумағындағы маман
• Өнімге сұранысты зерттеу бойынша бөлімше, бөлім жетекшісі-сұранысты
талдау және ... ... ... берілген өнім түрі нарығын
зерттеу бойынша маман, тауар және қызмет номенкулатурасын ... екі ... ішкі және ... ... талдау және бақылауды
орындайтын маман
... ... ... ... ету және ... ... жетекшісі – маркетинг аумағындағы маман; статистикетер;
массалық ақпарат-құралдарын ... ... ... ... ... ... түрткісін және тауар тұтынушылық қасиеттерін зерттеу ... ... ... ... ... бойынша маман; электронды
есептеу техникасы бойынша маман; тексеру бойынша маман.
• Жарнама бөлімшесі: бөлімше жетешісі-сұранысты ... ... ... ... ... ... ... және негізгі формалары
бойынша екі маман; жәрмеңке және көрме тағы да ... ... ... ... ... ... ... жасау бойынша маман.
• Сату бөлімшесі: бөлімше жетешісі- сатуда жетілдіру аумағындағы ... ... ... ... және ... ... ... маман; тауар сапасы бойынша маман.
Көрсетілген құрылымдағы мамандар саны міндетті түрде емес. ... ... ... ... нарығының ахуалына кәсіпорын көліміне және
т.б. формулаларға тәуелді болады.
Шетелдік компаниялардың нарықты зерттуедегі 10 үлгілік және ... ... ... анрық сипатын зерттеу; нарықтың әлеуетті
мүмкіндіктерін зерттеу; нарық пен фирма арасындағы ... ... ... талдау; іскерлік белсенділік тенденгциясын зерттеу; ... ... ... ... болжау; баға саясатын зерттеу.
Мынадай американдық компаниялар «Левер ... ... ... де ... және басқөалары оны кеңінен қолданады.
Маркетингтік зерттеулер ... ... ... ... ... кәсіпорынның экономикалық және әлеуметтік
қызметінде; өндіріс көлемін ... ... ... ... ... ... ... және сұранысты
қалыптастыру және өткізуді ... және ... ... ... ... жұмысының тиімділігін бағалауда оның
қызметінің өзгеруі ұсыныстарды өндеуде қолданылады. Кейбір ... ... бас ... ... ... шығындары зерттеуге
кететін шығындардан 10-100 есе асып кетуі мүмкін.
Нарықты зерттеуде ... ... ... ... тәсіл
қажет: нарықтың барлық негізгі элементерін талдау қажнттігі туындайды; ... ... ... құбылыс пен өнім нарығының өзара байланысының
міндеттілігі бар; оған ықпал жасайтын ішкі сипаттағы ... ... ... қамту жүреді.
90 жылдардың ортасында маркетингтік зерттеулерге әлемде 7056 млн евро
жұмсалды, бұл сомманың 43 паызы Еуропаға жатады. Еуропадағы ... ... -703 млн. ... ... – 604 ... ... млн. Фирмалар нарықты жалпы зерттеуде және оның жеке ... ... ... ... «Дженерал элетрикс» электр техникалық
нарығында ... ... ... өзінің сауда маркасын тану дәрежесін
анықтау жөнінде де арнайы зерттеулер ... 70-ші ... ... ... ... қызметінде қызмет істейтін американдық фирмалардың 90-ға жуығы
нарық пен сұранысты зерттеумен белсене айналысты. Ұлыбританияда сол ... үлес 74 ... ... бірақ қазіргі уақытта бұл ... ... ... ... айналысатын фирмалардың үлестік салмағы 100
пайызға жетті. Маркетинг жүйесінде нарық пен ... ... ... үлкен маңыз беріледі.
Көптеген шетелдік және иотандық зерттеушілердің көзқарасы бойынша
маркетингтік талдау ... ... ... ... ... ... сыртқы және ішкі ортаның жағдайлары мен болашағын білу
және талдау ... ... ... жөніңдегі талдау қызметің жоғары
кәсіптік шеберлікпен орвндау ... ... ... ... алға ... мақсатқа жетуде өз тәуекл мен үлкен нақтылы мүмкін
болатын осындай стратегиялық аймақтарда ... ... ... кездері «біріккен маркетиг» деп аталатың түрі ... ... ол бір ... ... де , ... да бағытталған.
Нарықтың «біріккен» зерттеулеріне американдық автомобиль компаниялары
үлкен көңіл бөлген. Нарықты, сүранысты жағдайын, бәсекелесетрдің бағасын
әртүрлі жағынан ... ... ... ... аса ... ... сыйымдылықты өзгерту мүмкін, бағаны жасау үшін өндіріспен
сұраныстың даму тенденциясын барлық көрсетілген ... ... ... факторларды, сыртқы сауда саясатын және т.б. ескеру
керек. нарық сыйымдылығын ... ... сол ... ... ... жіктеу
мәселесін шешеді, яғни ұлттық және шетелдік нарықты кәсіпорындар иемденетің
тауарлар мен ... ... ... ... ... ... орын алады,ақпарат зерттеу жөніңдегі
бөлімдерден, осы фирманы өткізуші агентерінен және ... ... ... ... ... ... ... зерттеулер шеңберінде тұтынушыларды зерттуедегі ... ... ... ... сатып алушы емес нарықтың белгілі
сигменттеріндегі нақты тұтынушылар ... ... ... ... және субъетивті сипаттамаларын, сол сияқты тұтынушылардың ... ... ... ... мен ... ... ... талдайды.
Қазақстандық кәсіпорындар қызметінде ... ... ... ... ... жүйелі ой мен айқын мәселелер қою
қыбілеті олады жоғары экономикалық ... ... ... ету ... ... «АҚСАЙ» ХБК ЖШС-НІҢ МАРКЕТИНГТІК ІС-ӘРЕКЕТІН БАҚЫЛАУ
2.1 «Ақсай» ХБК ЖШС – нің жалпы сипаттамасы
«Ақсай» нан ... ... ...... өндірісінің қуатты
отандық кәсіпорны. Комбинаттық жобасын «Казгипромицпром» институты ... жылы ... ... ... жүзеге асырған. Комбинаттың
жобалық қуаттылығы тәулігіне 21 ... ... және 142 ... нан ... ... ... ... қалыпқа салынған бидай наны, қара бидай, бәтір
наны, бәліш, ірі және ұсақ ... ... мен ... ... 12 ... ... ... нан және тоқаш өнімдерін өндіру
игеріле бастады. 1988 ... III – ші ... ... ... 70 ... ... жылдың аяғынан бастап комбинатта тәтті тағам өнімдерін өндіру
цехы ашылған болатын. ... ... ... ... ... торттар,
бәліштер, печенье, кекстерді пісіретін пештер орнатылған.
Қазіргі уақытта «Ақсай» нан ... ... ...... ... ... өнімдерді шығару бойынша озат екендігі даусыз.
Комбинат қала дүкендеріне ... 20 000 ... жуық ... ... ... нан ... өндіретін комбинат – галерея, оранжереялы жаяу
жолдары бар, бірнеше ... және ... ... ... заман талабына сай өндіріс орны. Қойма және ... ... ... ... жағдайларда автономды тәртіпте 10 тәулік ... ... ... ... нан ... өндіретін комбинат – нан-тоқаш, дөңгелек тоқаш,
ұннан және тәтті тағам өнімдерінің 90-ға жуық түрлерін шығаратын ... ірі ... Нан ... ... ... ... ... алматылықтар жоғары бағалады, ал бұл комбинатқа нан-тоқаш
өнімдерінің көлемін ұлғайтуғв мүмкіншілік ... ... ... ... ... ... кез ... жағдайларда ұсынған өте орынды,
яғни отбасында шәй ішуден ресми түскі қонақ ... ... ... ... ... үшін «тәтті шығарманың» дәмдік сапасын жақсартып
қайталанбастай ететін ... ... ... ... нан ... ... комбинат өнімнің негізгі 5 тобын
шығарады:
1. Қалыпқа салынған бидай наны – «Жәй нан», «Здоровье», «Бодрость»
2. Қара ... ... наны ... ... ... ... ... қара бидай наны.
3. Тоқаш өнімдері – кептірілген ірі дөңгеоек тоқаштар лимон және ванилин
қосылған тоқаштар, ұсақ ... ... және шәй ... ... Бәліш өнімдері - өрме нан, ... ... ... тоқаштар, күнжіт
қосылған қалам, мүиіз тәріздес нан, ... нан» ... хот – ... бәліштер арсына көкнәр және ... ... ... ... атты қаттама жұмсақ нан.
5. Тәтті тағам өнімдері – бисквитті-бал қаймақ жағылған ... ... ... ... ... ... «Алия», «Рахат»,
«Грильяж», «Олимп»; суфле торттар: «Мереке», «Меруерт»; құралма торттар: ... ... ... ... ... ... ... сақиналар: «Пикантное», «Әсел», түрлі ... ... ... және т.б. ... ... ... пісірілген бәліштер.
Қазақстандық тұтынушылардың ең бір ... ... ... ... бірі нан ... және ол солай қала бермек.
Сатып алған дәннің саны мен сапасы – ... мен қара ... бұл ... ... ... қамтамасыз етуге тікелей байланысты.
«Ақсай» ЖШС- нан – бөлішке комбинаты Алматы қаласындағы ең ... ... ... сай, ... нан, бөлішке, кодитерлік
өнімдерін шығаратын кәсіпорындардың бірі. Қаралып отырған кәсіпорында осы
салада көп ... бері ... ... ... ... кәсіпкерлік
мамандар жұмыс істейді. Кәсіпорында барлығы 585 адам, оның ішінде 157 ... ... ... ... ... ... 5 ... барлығы жоғары және орта арнайы білімі бар, жұмыс стажы -11-25 ... ... ЖШС алып ... ... көлемі 3,5326 га.
«Ақсай» ЖШС төмендегідей ғимараттар мен ... бар: ... ... ... ... ... ... 720 тонналық ұнды
ыдыссыз сақтайтын жабдық склады, ... мен ... ... ... автотаразы (30 тонна жүк көтеретін). «Ақсай» ЖШС жобалық күштілігі
сөткесіне 152 тонна өнім шығара алады. Ұлттық бағдарламаға сай ... ... жылы ... және заң ... ... түрі -100 ... жекеменшік капитал. Комбинаттың ... ... ... ететін өз кательныйы бар. Комбинатта 12 кешенді
механикаладырылған линиялары бар.
«Ақсай» ЖШС ... ... ... тұтынушыларды өз өнімдеріме
қанағаттандыру, түскен пайданы еңбек ... ... ... ... ... ... ... шаруашылық есебі мен өзін өзі қаржыландыру принциптерімен
жұмыс істейді.
Кәсіпорынның ... ... ... ... ақы төлемін еңбек ұжымының
өндірген қніммен түскен қаржысының көлеміне сай, ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорын материалдық шығыннан өтейді.
Түскен пайданың бір бөлігі мемлект алдындағы ... банк ... үшін ... екінші бөлігі оның толық билігіне еңбек ақы төлеумен бірге
ұжымның таза пайдасын ... ... ... ... ... ... ... марапатталады.
Өндірістік емес тармағында кәсіпорын жұмысшыларына қызмет
көрсететін медициналық ... ... ... ... ( цехтар, бөлімдер, қоймалар, зертханалар,
шеберханалар т.б болып табылады), бұлардың сонымен ... ... ... ... ... ... тармақтар (цехтар,
бөлімдер), қызмет көрсететін шаруашылық, өндірістік ... ... ... ... ... ... ... өндірістік құрылымы.
«Ақсай» ЖШС өндірістік бірлігінің ... ... ол ... ... ... ... жұмыстар немесе бірдей, біртиптік
өндірістік участоктар бар, міне осылардан цехтар пайда болады.
Негізгі өндірістік участокте шикізатты ... ... ... өнімге айналдырудың өндірістік үрдестері жүзеге асырылады (ұннан-
қамырға, қамырдан-пісірілген ... ... ... үрдістің мазмүны
кәсіпорынның және оның үрдістік бөлімшелерінің ... ... ... ... ... кез-келген өнім өндіретін кәсіпорынның
негізін құрайды.
Негізгі өндіріске нан цехтан, бараночный ... ... ... Бұл ... (нан ... ... құралдармен жабдықталады:
• Ш2-ХПА-25 пешімен;
• Ұзақ жаймалағыш Ш-33 ХД;
• Брожендейтін астауХТР;
• Ұнды себелеуші машинка Ш2-ХМВ;
... ... ... А2ХТ3Б;
• Лопасты қамыр насосы;
• Герпачты дазор;
Ал ашыту цехында:
• Алты ырғақты насоа НШМ-10 және ... ... ... ... Заквовочная машина ХЗМ-300;
• Шайқап қамыр илейтін машина Н8-ХТН-12;
• Сұйық ашытқаға арналған астау шығару багі;
• Сұйық ашытқыны танытатын ... ... ... әзірлейтін бачок;
• Тұз еріту бачогі;
• Закваска жинайтын ыдыс.
Кондитерлік цехта:
• Қамыр илегіш ... РВ ... Езіп ... машина МВ -35-5;
• Қант пен май ерітуші құрал;
• Қайнату котелі;
• Ұн себетін құрал П2П;
... ... ... ... ... ... машина МЬТМ-140;
• Қамыр домалақтайтын машина МБТМ-140;
• Пеш РЗ ХПГ-2.
• Орау ... ... ... ... ... өнім өндіруге тікелей қатыспайды, бірақ
негізгі өндірістің жұмыс ... ... ... ... нан ЖШС-ң қосымша
өндірісіне келетін болсақ олар мынандай ... ... ... 2- тонналық бункерлер;
- Сорғытушы құрал;
- Авто өлшеуіштер МК-50;
- Себуші құрал Ш2-ХЗ.
2. ... ... ... Бу ... ... ... жылытатын вентиляторлар;
- Жиналған газды соратын насос;
- Бақылау ... ... Су ... ... 2ВП-8*10.
3. Вентиляциялық және тоңазыту шаруашылығы:
- Тоңазыту агрегаты;
- Салқындату машинасы;
- Салқындату камералары, тоңазытқыштар;
- Конденсаторляқ құрылымдар.
Кәсіпорынның өндіретін өнімдері мен шикізаттары лабараториядан ... ... ... ... ... нан ... өндіруге
бағытталған. Негізігі өндіретін өнім ретінде ... ең ... ... нан ... ... ... ең алғашқы келіп түскен шикізаттарды лабараториялық
талдаудан өткізіп, нан өнімдеріне қажетті стандартқа ... ... ... ... ... ең алдымен қою қоспа ұн араластыратын
машинкамен белгілі бір ... ... ... оған ұн ... себелей отырып ұн қосылады, қамыр араластыратын машинкамен қамыр
даярлайды.Оны біраз уақыт ашыту цехында әр ... ... ... ... ол ... 2-4 ... көлемінде болады. Қоспа автоматты
бункерге салынып соған сәйкес нан құрамына дәм беретін тұз, қант, ... ... ... Дайындалған қамыр лапасты насос арқылы ... ... ... ... Бұл бөлу ... ... бір салмақта және ... ... ... ... ... ... байланысты
қамыр бөлгіш машинаның ... ... ... Одан ... ... ... ... нан өнімдерін формаларына қарай пеш
агрегатындағы люлкілерге салынады.
Пісіру. нан пісіру уақыты ... ... ... ... ... ол 48 минутты құрайды.
Нанды салқындату және сақтау. Пісірілген нан ... ... ... жеткізіледі. Осы столдан нан алғаш латоктарға
салынады, ол латоктар ... ... ... жаңа
(свежем виде) пісірілген күйде сауда ... ... ... отырылады.
Өндірістік циклдың ұзақтығы. Өндірісті ұйымдастыру үнемдеуде
өндірістік ... ...... өндіріс мәдениетімен
ұйымдастыру деңгейін сипаттайтын қажетті көрсеткіш болып табылады.
Нан пісіретін кәсіпорындарда өндірістік цикл ... ... ... ... ... оны дайын өнімді (нан, нан өнімдірі т.б.),
сақтау орнына өткізгенге дейінгі уақыт аралығын айтады.
«Ақсай» ЖШС-нің ұйымдастырушылық ... ... ... ... ... жүзеге асырылады. Басқару аппараты ... ... ... директоры, бас инжинерлерден тұрады.
Кәсіпорында жалпы басқаруды директор өз қарауындағы ... ... ... ... Ол ... әр бір ... қызметкерлерімен келісе
отырып жұмыс атқарады. Ол ең алдымен ... көп ... ... ... ... ... мүдделі..
Директордың бас орынбасары бас инженер болып табылады ол ... ... ... ... ... Ол ... және энергетикалық қызмет
көрсетуді басқарады және шикізат пен дайын өнім сапасын бақылап отырады.
Бас экономист ... ... ... шығындарын, шикіізатты жұмсау,
еңбек ақы көлемін анықтайды.
Жоспарлау бөліміндегі ... ... ... ... ... ... өнім ... жоспарлық көрсеткіштерді
анықтайды, барлық көрсеткіштер бойынша жұмыстың толық атқарылуын бақылайды.
Жоспарлы ... ... ... ... ... ... құн
көрсеткіштеріне оперативті есеп жүргізеді, кәсіпорын ... ... ... ... ... ... ... жатқан кіріс-шығысты
баланс ретінде есепкеалып ... Ол ... ... ... ... есеп ... барлық жұмысты жүргізеді
Материалды-техникалық қамтамсыз ету бөлімі ... ... ... ... Ол бөлімнің басты міндеті материалдың
ресурстардың айналымын тездету. Дайын өнімді нарыққа шығару мен ... ... ... айналысады. Жалпы «Ақсай» ... ... ... ... ... ... ... өткізу қызметін өнімді өткізу (отдел сбыта)
бөлімі, маркетинг бөлімдері айналысады. Олар ... ... ... ұйымдарымен байланыса отырып кәсіпорында өндірілген өнімді нарықта
сатуға барлық мүмкіндікті жасап тауардың қоймада қалып қалмауын ... ... нан ... ... «Ақсай» ЖШС-де өнімді сатуда
тапсырыстар алу ... ... оны ... ... заказов) тапсырыстар
столы қабылдайды. оны диспетчер қадағалап отырады және ол келіп ... ... ... маршруттарының графигін жасайды. Дайын
өнімді қоймадан қойма қызметкерлері жіберіп отырады. Өнімді ... ... оның ... ... ... сауда орталықтарына накладной арқылы
жеткізіп, тауарға тиісті түсімді алыа ... ... ... ... ... ... ... (платежное поручение) және келіп түскен
ақшаға келу ордерін (приходный ордер) жазып отырады. сатып ... ... ...... ... ... ... бөлімі жасап отырады.
Маркетинг бөлімі дайын өнімді өткізуді жақсартуда көніл ... өнім ... мен ... арасын байланыстыратын,
өнімнің тез өтуін қамтамасыз ... ... ... ... жүргізіп
отырады.
Кәсіпорында нан және кондитерлік өнімдердің наменклатуралары мен
ассортименттері жетерлік, дегенмен өнім ассортиментінің көптігі ... ... ... ... ... ... ықпалын тигізеді.
Барлық өнім өндіруші кәсіпорындар сияқты «Ақсай» ЖШС-нің нарықтағы
алатын орны еркеше, ... ... тән ... ... ... маркасы
бар, қазіргі сұранысқа ие тамақ өнеркәсібі ... ... ... ... өз ... ... отыр.
Жалпы «Ақсай» ЖШС өнімдерін негізгі тұтынушылар болып ... ... және ... ... ... өткізу үшін сату көлемі тұрақты
түрде жоғары болуы үшін «Ақсай» ЖШС мынадай шаралар ... ... ... тауар үлесін көбейту;
• Сауда өкілдерінің штаттарын және өнімдерді тасымалдайтың көліктер санын
көбейтіп,жарнамалардың жаңа түрлерін жасау;
• Тауарды сату ... ... ... ... ... ... жаңаша әдістерін ұйымдастыру.
Нарықта тауар өткізудің маркетингтік стратегиясы ретінде «Ақсай»
ЖШС нарықта тауарды сатуда мынадай шаралар ... ... ... одан ары ... ... өнім ... ... ассортиментін көлемін кеңейту;
• жарнамалардың жаңа түрлерін ойлап табу;
• сату ... ... сату ... ... ... ... ... мен технологияның жаңа түрлерін еңгізу.
Кез келген кәсіпорындағыдай «Ақсай» ЖШС-нің еңбек ақы жүйесі ... ... ... ... ... ... принциптерге
негізделген:
▪ нәтижелі өнім өндіру;
▪ жеке және топтық мүддемен есептеу;
▪ жұмыстың сапасымен күрделігіне ... ... ... ... ... – қызметтік құпия;
▪ еңбек тікелей басшының араласуымен бағаланады;
▪ қызметкерлерінің еңбеке қатысуына қарай коэффициент бойынша ай сайын
сыйақы беру;
... ... ... ... ақы төлеу;
▪ материалдық немесе моральдік шығынды айыппул ретінде өтеу.
2.2 «Ақсай» ЖШС-нің өндірістік шаруашылық қызметіне баға беру
Нарық ... ... ... ... мен жай – күйінің
орнықтылығының негізі оның қаржы тұрақтылығы ... ... Ал ... еркін орын алмастыра отырып қолданып, тиімді пайдалану жолымен
өнімді өндіру мен сатудың үздіксіз процессін қамтамасыз ете ... ... ... ... көрсетеді.
Кәсіпорынның қаржы тұрақтылығын бағалау, объективті, ... және ... ... ... әсіресе қаржылық шешімдер
қабылдау үшін оның қаржылық жағдайын талдау қажет. Тек ... және ... ... ғана оның ... ... бағалап, кәсіпорынның
қаржылық тұрақтылығын ... ... ... және оның іскерлік
белсенділігін арттыруға ... ... ... ... үшін,
басшылыққа нақты ұсыныстар беруге болады.
Нарықтық қатынастар жағдайында кәсіпорынның қаржылық ... ... өте зор. Бұл ... ... ие ... – ақ ... ... иелері, жұмысшылар, коммерциялық сетіктестер
және де басқа контрагенттер алдында өзінің ...... ... үшін ... ... болуымен байланысты.
Кәсіпорынның өндірілетін өнім және ... ... ... қаржылық тұрақтылығының маңызды факторларының бірі –
активтердің ... ... мен ... сондай – ақ кәсіпорынның басқару
стратегиясын дұрыс таңдап алуы болып табылады. Ағымдағы активтерді ...... ... оның ... ... ... үшін ... болатын
қаржының ең төменгі сомасын ұстаудан тұрады. Баланс валютасында ағымдағы
активтер үлесін анықтау маңызды: ағымдағы ... ... ... ... ... қатынасымен анықталатын кәсіпорын активтерінің іске
тартылу ... ... ... Ол ... ... арналған қаражат
үлесін сипаттайды. Коэффициент мағынасы артқан сайын кәсіпорынның үздіксіз
жұмысты қамту және кредиторлармен есеп айырысу мүмкіндігі де арта ... ... ... оның өсуі актив құрамындағы жағымды өзгеріс болып
табылады, яғни мүлік әлде ... ... ... бұл оның айналымдылығының
жылдамдығын және оны пайдалану тиімділігінің өскендігін көрсетеді.
4 кесте
«Ақсай» НБК ЖШС-нің ... ... ... мен құрылымы
|№ |Көрсеткіштер |Жыл басында |Жыл ... ... (+) |
| | | | ... (-)%|
| | ... ... ... ... | |
| | ... |салмағы|мың.тг. |салмағ| |
| | | |% | |ы% | |
|1 ... ... ... |100 ... |100 |+28,2 |
| |Соның ішінде: |106 176 |41,14 ... |63,08 |+96,5 |
| |1.1. | | | | | |
| ... | | | | |
| |қ ... | | | | | |
| |1.2. ... |58 433,306 |21,25 |75 878,810 |22,94 |+38,4 |
| |борыш | | | | | |
| |1.3. Ақша |97 061 |37,21 ... |13,98 |-9,9 |
| ... және | | | | | |
| ... ... | | | | | |
| ... | | | | | |
| ... | | | | | |
| |1.4. ... да |- |- |- |- |- |
| ... | | | | | |
| ... | | | | | ... ... кәсіпорын активтерінің жалпы алғанда жағымды
динамикасын көрсетеді. Оларды жеке ... ... ... келесідей
қорытыңдыларды дасауға мүмкідік береді. Ең ... ... яғни ... мен ... ... ... инвестициялар бір жылда
508 210,147 мың тенге ... 9,9 ... ... ... ... соммасының азаюы және айналым қаражаттарының
мобильдік коэффициентінің жылдам төмендеуі кәсіпорынның төлеу ... ... деп ... да ... еді. ... ... ... қаражаттарының төлем мобильділігі әрдайым теріс бағаланбайтығын да
ескерген жөн.Есеп айырысу шотында қаражаттар қалдығының аздаған соммасының
бар болуы әлі де ... ... ... қабілетін көрсетеді.
Кәсіпорынның материалдық айналым қаражаттары есепті жылы ... өсті және ол ... ... мың тенгені құрайды. Олардың
үлесі 21,94 пункте азайғанымен оның көлемі әлі де ... өте ... ... болып отыр. Бұл жағдай материалды айналым қаражаттардың құрамында
сұранысы жоқ ... ... ... ие ... және сол ... ... ... табылатын басыартық және қалып қойған материалдық
құндылықтар, дайын өнімдер, нормадан тыс ... ... ... ... ... соны ... үшін ... құрамы мен құрамына
тереңдетілген талдау жүргізуді қажет етеді.
Есепті жылы дебиторлық борышта әжептеуір өскен. Егер оның жыл ... мың ... ... жыл аяғында ол – 75 878,810 мың ... ... 38,4 ... өскен, алайда ағымдағы активтер құрамындағы
оның үлесі 1,69 пунктке ... ... ... ... ... бір ... әрі кең ... қорытындылаушы көрсеткіштердің бірі – табыстылық
коэффиценті, ол таза ... ... ... ... капиталға)
қатынасын көрсетеді. Бақылау тиімділігінің көрсеткіші ретінде, авансталған
капиталдың табыстылық деңгейі оның ... ... ... ... инвестициялауға қажетті табысты ... ... ... ... ... ретінде, авансталған капиталдың табыстылық
деңгейі кәсіпорынның ұзақ ... ... ... сенімді
көрсеткіш болып табылады. Осыған байланысты ол, инвесторлармен ... ... ... ... үлкен назарына ие болады.
Активтердің тиімділік деңгейі, кәсіпорындарды инвестициялық ... ... ... ... ... – ақ шаруашылық
қызметі мен оның нәтижесін бақылау мен ... ... рөл ... ... кәсіпорынтабысыт қалыптасуын, оның әрбір орталықтары
бойынша қатар ... ... ... және ... осы нәтижелер негізінде
бөлімше басшыларына сыйлықтар беріледі. Активтерге немесе жобаларға жаңа
қаржы салымдарын салу ... ... ... ... ... ... де және бұл есептер, шешімдер қабылдауда негіз болып табылады
Барлық активтердің тиімділік деңгейі (авансталған, жиынтық ... ... ... ... ... табыс/Барлық активтер(авансталған, жиынтық капитал= ... ... ... ... ... кәсіпорынның барлық
капиталының табыстылық коэффиценті, кестеде берілген мәліметтермен
сипатталады.
Соңғы ... ... ... талдауын жасай отырып
кәсіпорын қызметінің жағдайын көруге болады.
«Ақсай» нан кәсіпорынның негізгі техника – ... ... ... ... ... ... көруге болалы.
Өнімнің өзіндік құны да өсті .Өйткені шикізат шығындары, электр
энергиясына кететін шығындар ... жылы ... жаңа ... ... сатып алды. Бұл негізіг
қорлар құнының өсуін дәләлдейді. Осыған сәйкес қор қайтарымы да дәләлдейді,
яғни 6,5 пайызға ... ... ... ... ... жылдар арасындағы негізгі
техника – экономикалық көрсеткіштері
|№ |Көрсеткіштер ... |2007 |2008 ... |% ... | ... | | |+/- ... | | | | | |ны |
|1 ... |Мың.тг. ... ... ... ... ... | | | | | |
| ... | | | | | |
|2 ... |Мың.тг. |138718,111 |1623762,030 |240043,919|117,3|
| |өнімнен өзіндік | | | | | |
| ... | | | | | |
|3 ... ... ... |58508,050 |647613,841 |58104,679 |110,7|
|4 |Кезен шығындары |Мың.тг. |505515,062 ... ... ... ... ... |79511,988 |103152,398 |23580,410 |129,6|
| |түскен табыс | | | | | |
|6 ... емес ... ... ... ... |
| ... түскен | | | | | |
| ... | | | | | |
|7 ... ... |Мың.тг. |83698,153 |97122,781 |1014,118 ... ... ... | | | | |4 |
|8 ... ... |28618,914 |21235,810 |-7363,104 |74,2 |
| |салық бойынша | | | | | |
| ... | | | | | |
|9 ... ... ... ... ... ... |137,8|
| |кейінгі табыс | | | | | ... ... ... |- |- |- |- |
| ... | | | | | |
| ... ... | | | | | ... |Таза табыс |Мың.тг. |55079,239 |75886,971 |20807,732 |137,8|
|12 ... ... |183 |177 |-6 |96,7 |
| ... саны | | | | | ... ... қоры |Тг. ... ... |3436,9 |113, ... |Орташа айлық |Тг. |11938 |13960,5 |1781,4 ... ... ... | | | | | ... ... ... |315692,5 |379174,7 |63482,2 ... ... ... | | | | | |
| ... | | | | | ... |Қор ... |Тг. |6,24 |5,99 |-0,25 |95,9 ... |Қор сыйымдылығы |Тг. |0,16 |0,17 |0,01 ... | | | | | |5 ... ... ... ... ... ... азайғаның
байқаймыз, бұл құбылыс ассортименттік тізбектін өзгеруінің салдарынан балып
отыр. Яғни сұрснысы төмен өнімдерді шығару қысқартылып, ... ... ... ... өндіріле бастады.
Бірақ өте жоғары және қатаң бәсеккелестік жағдайға қарамастан
өткізілген өнім ... 8,8 ... ... Бұл тек ... өнім мен қолайлы
бағалар арқылы орын ... ... - ... персонал саны 3,3 пайызға төмендеді, яғни
жылына алты адамға азайды. Бұл ... ... ... ... ... қатар жылда өткізілетін аттестацияның нәтижесінде кейбір
жұмысшылардың сәйкес келмеуі ... олар ... ... ... қоры 13,1 пайызға өсті. Бұл өзгерістер жұмысшылардың
орташа айлық жалақыларының өсуінен болды, яғни 2008 жылы ол 14,7 ... 2007 ... ... тізіміне тәуелді болып келетін еңбек ... де ... ... ... ... ... келе жатыр деуге болады.
Ағымдағы активтердің айналымдылық ... ... ... яғни ... ... ... айналым қаражатының –
айналым саның ... ... ... ... ... ... ... де , кәсіпорындар.а халық шаруашылығының
мұқтажы үшін (абсолюттік ... ... ... өнім ... ... ... айналым жылдамдығы бұл - өзі ... ... ... ...... ... ... көрсеткіші.
Айналым санының артуына айналу уақыты мен өндіріс уақытының қысқаруы
есебінен қол ... ... ... уақыты технологиялық процесс пен
айдаланылған техниканың сипатымен байланысты. Оны ... ... ... еңбекті механикаландыру және автоматтандыру қажет.
Әрбір кәсіпорын үшін айналымдылық коэффиценті өзіндік сипатта ... ол ... ... онда оның ... қолайлы деңгейде ұстап тұру
керек. Оны табу оп ... егер ... ... осы ... ... ... ... тырысатын болса, онда шығындарды жабу
мен қызмет ауқымын кеңейту үшін ... ... ... ... ақша ... ... мөлшерде туындатып отырғанын
көрсетеді.
Ағымдағы активтердің бір ... ... мына ... =360/ КоТА =360; Д N /ТАС= 360х ТАС /Д ... – бір ... ... есептеген ұзақтығы;
КоТА - ағымдағы активтердің айналымдылық коэффиценті немесе бір ағымдағы
активтердің ... ... N - өнім ... ... ... - ... ... орташа шамасы.
Кестеде осы көрсеткіштерді есептеу көрсетілген
Осылайша, бір айналымның 2 күнге баяулау айналымға 12 618 мың ... ... ... ... ... Ал есеп беру ... ағымдағы
активтердің айналымдылығы 5,8 рет ... ... жыл бойы ... қаражат 73 184 мың тг. болды.
Ағымдағы активтерді пайдалану тиімділігінің төмендегенін ... ... де ... ... егер ... жылы өнім ... активтердің 16 тиыны келсе, есеп беру жылында бұл көрсеткіш 1
тиынға артты, ар барлық ... ... ... қаражатының үстеме шығыны
22 714 мың тг. құрады.
«Ақсай» НБК ЖШС-нің төлем қабілеттілігіне келетін болсақ
Кәсіпорынның перспективті төлем қабілеттілігін анықтау үшін ... ақша ... ... ... ... және ... өтімділіктің статистикалық көрсеткіштері кеңінен пайдалынады.
Үш көрсеткіш жиі қолданылады:
1) абсалюттік өтімділік коэффициенті;
2) аралық өтеу (жабу) коэффициенті;
3) жалпы өтеу (жабу) ... ... ... ақша ... мен ... бағалы қағаздардың мерзімді және қысқа мерзімді міндеттемелерге
қатынасы ретінде есептеледі.
Аралық өтеу (жабу) ... ... үшін ақша ... ... ... алымына дебиторлық борыш және басқа да
активтер қосылады. Ол кәсіпорынның дебиторлармен өз ... есеп ... ... ... ... ... яғни
міндеттемелердің қандай бөлігі тек ақша қаражаты есебінен емес, сонымен
қатар ... ... ... жұмыстар немесе көрсетілген қызметтер
үшін түсімдер есебінен ... ... өтеу ... ... ... құралдар жедел және ... ... ... ... ... мүмкіндік береді
және сонымен баланс құрылымының тұрақтылық ... ғана ... ... ... ... ... ... тез есептеуге алу
қабілеттілігн дәләлдейді.
Кәсіпорында ... ... ... ... және жалпы өтеу
коэфициентінің жоғары ... ... ... ... ... осы ... ... қабілетінің нашарлағаның
дәләлдейді. Өтімді қаржылырдың ... ... ... ... ... ... қабілетін объективті бағалау үшін ... ... ... ... кезде тұтынушының өнімдер мен қызмет көрсетулер үшін төлем
жүргізуді кешіктіруінің, ... ... ... ... ... шектен тыс қорлауының себептеріне жеке талдау ... Бұл ... және ішкі ... ... ... ... алдымен өтімділіктің
жоғарыда аталған ... ... ... ... және ... әртүрлі факторлардың әсер ету көлемін анықтау керек.
6 кесте
«Ақсай» НБК ЖШС-нің ... ... ... ... ... |2007 жыл басы |2007 жыл ... (+/-) |
| | | ... | |
|1 ... ... ... ... ... |
| ... ... | | | ... ... және ... |46239853 ... |
| ... ... ... | | | |
| ... | | | ... ... және |54833306 |75878810 |+21045504 |
| |т.б. ... | | | ... ... ... ... ... |
| |шығындарынсыз тауарды | | | |
| ... ... | | | |
| ... ... | | | |
| ... ... | | | |
| ... салған | | | |
| ... | | | |
| ... есеп | | | |
| ... ұзақ ... қаржы | | | |
| ... | | | |
|2 ... ... ... ... ... |
| ... оның | | | |
| ... | | | ... ... ... |- |- |- |
| |мен ... | | | ... ... ... ... ... ... да ... |7720300 |15641574 ... |
| ... | | | |
|3 ... ... |- |- |- ... ... |0,344 |0,092 |-0,252 |
| ... | | | ... өтімділік |0,539 |0,244 |-0,295 |
| ... | | | ... ... |0,916 |0,660 |-0,256 |
| ... коэффициенті | | | ... ... жыл ... ... жыл ... ... төмендегенін көрсетеді. Осылай абсалютті ... 0,252 ... ... 0,295 ... және ...... ... Егер бірінші көрсеткіш жыл басынада теорияға сәйкес, ал
екінші ең төменгі ... ... ... аз ... онда жыл ... ... деңгейі біршама төмендеді, сәйкесінше 0,092 және 0,244-ті
құрады.
Бөлімдерде жұмыс істейтін жұмысшылардың ... ... ... ... түріне мынадай төлемдер кіреді:
- еңбекақы ақшалай түрде;;
- еңбекақы орындалған жұмысқа сәйкес;
- ... ... ... ... ... ... ... ретінде;
- еңбек жағдайына және жұмыс режиміне байланысты.
«Ақсай» ЖШС-де жұмысшылардың ... ... мен ... ... ... ... қарай оклад ретінде төленеді.
2007 жылы еңбекақы қоры ... 203826,2 ... ... 2008 ... ... ... 18,5 өскен. Сонымен қатар әйелдерге тиесілі еңбекақы
қоры да 1829,5 тг. ... ... ... өсуі ... ... ... 2007-2008 жылдардағы көрсеткіштерді төменгі ... НБК ... ... жылдар арасындағы еңбекақы қорына
талдау жасау
|№ |Көрсеткіштер |2007 жыл |2008 жыл ... |
| | ... ... ... ... ... ... |
| | | ... | ... |+/- ... |
| | | ... ... ... |
| | | | | | | |+/- |
| ... ... |108444 ... ... ... |16320 |9800,4 |20359,8 ... |+1829,5 |
| ... | | | | | | |
| ... ... |4152 |1970 |4915,3 |2336,8 |+763,3 |+366,8 |
| ... ... | | | | | | |
| ... ... |21024 ... ... |+2595,9 |
| ... ... | | | | | | |
| ... құжаттарды |900 |900 |1060,2 |1071 |160,2 |+171 |
| ... және | | | | | | |
| ... | | | | | | |
| ... | | | | | | |
| ... | | | | | | |
| ... | | | | | | |
| ... , ... ... |7890,5 |7890,5 |9300,5 |9390 |+1410 |+1500 |
| ... | | | | | | |
| ... ... ... |43338,8|+13335 |+6923,6 |
| |тасымалдау,құрлысшылыр| | | | | | |
| ... ... |52644 |- |62067,7 |- |+9423,7 |- |
| ... | | | | | | |
| ... емес |25833,6 ... ... |+3850 |
| ... күзет | | | | | | ... ... ЖШС – нің ... ... ...... шығаратын кәсіпорындардың маркетингтік бөлімі
атқаратын ... «Golden Grain» ... ... ... ... Барлық аумақты қадағалайтын менеджер
барлық аймақтық өткізу рыноктарында компания бизнесі пайдалығының ... ... ... және ... ... қолдану кезінде нарықта сату
көлемімен ... ... ... ... етеді; аймақтық
менеджерлер жүргізілген сатуларды үйлестіреді; нарық нарығы мен бәсекелесті
қадағалайды.
Оның негізгі міндеттеліктеріне ентіндер: ... ... ... (олардың әрқайсысына жұмыс өрісін ... сату ... ... ... ... ... аймақтық менеджер үшін ... ... оған ... ... ... оны ... және ... жұмыс шарттарын құру, компания заңгерімен мәмлені ... ... ... мен ... баға ... ... ... көрсету бойынша делдардарды (дестребьюторлар) таңдау, сатудың
әр апталық ретін (графиктерін құру.
Менеджер ... ... ... жұмыс жайлы ай сайын есеп жасаған
соң оны басшылыққа ұсынады.
Аймақтық ... ... ... ... ... ... міндеткерлерімен ұқсас айырмашылығы
менеджердің ... бабы ... ... ... ... негізгі міндеттері:
▪ нарықтың ықтимал өзгерімтеріне кәсіпорынның дайындығы үшін рынок
ахуалына талдау жүргізу;
▪ нарықтын даму ... ... ... ... басшылары шешімдерінің негізінде маркетингтік
әрекеттерді үйлестіру;
▪ нарықты кешенді зерттеудің бағыттарын және ол үшін ... ... ... ... ... ... ... өңдеу бойынша ұсынысты жинақтау ... ... ... жаңа ... сипаттамаларымен танысу;
▪ жоғарғы сапалы өнім шығару жөніндегі кәсіпорын ішіндегі барлық
ұсыныстар мен ... және ... ... ... өмірлік цикілді талдау негізінде тауарлық топтардың ары қарай ... ... ... баға ... ... ... қызметтің барлық бөлімшелерінің бюджеті мен кадрлық
саясатты қарастыру;
▪ мақсатты ... ... ... ... ... ... тамағының жұмысатрын үйлестіру;
▪ сұранымдарды қалыптастыру және ... ... ... ... ... ... ... (имидж) еңгізуге көмек беру, оны еңгізу бойынша шараларды
жоспарлау және ... ... ... ... ... жоғары басшылыққа ұсыну;
▪ кәсіпорын барлық маркетинг іс - әрекетін үйлестіру және бақылау.
нарықты экономикалық зерттеулер процессін қамтамасыз ету; зерттеулер ... ... ... ұйымдастыру және жүргізу сұрақтары бойынша
ақпарат есептеу бөлімімен;
кәсіпорынның коммерциялық ... ... ... ету ... заң ... алу, ... дайындау және қайтадан оқыту сұрақтары бойынша
кадрлар бөлімімен.
8-кесте
Маркетинг шығындар және ... ... ... ... |2007 жыл |2008 жыл |
| | ... ... |Мың.тг. |Таза |
| | | ... | ... |
| | | ... | ... |
|1 ... ... |138 |14,8 |298 |24,4 |
|2 ... өткізу |524 |56,5 |268 |22,0 |
|3 ... ... |233 |25,1 |219 |18,1 |
|4 ... ... |32 |3,4 |432 |35,4 |
| ... ... | | | | |
| ... | | | | |
|5 ... |927 |100 |1217 |100 ... ... сүйене отырып, ... ... ... ... бұл оң нәтиже. Әсіресе, 2007 жылы нарық
коньюктурасын зерттеуге ... ... ... ... ... талғамын зерттеу негізгі фактор болып саналады.
Маркетинг бөлімінің міндеттерін талдай отырып, келесі шешімге ... ... осы ... тек ... ... ... маңызды болғанымен бөлім іскерлігінде көрініс ... ... ... ... ... ... ... кезде ғана ол
нәтижелер береді. Әзірше ... ... ... ... ... ауыстырылып, жеңіл – желпі қызметтерін ғана орындап ... ... ... ... жай, бөлім өз қызметің ... ... ... маркетингте уақытылы ақпараттың ... ... ... ... алынатың ұн көлемі және жиілігіне тәуелсіз ұнды талдауға шешуші
фактор сапа болып табылады. екінші ... баға ... Ұн ... ... ... фирмасы неғұрлым әйгілі болып, басқа
кәсіпорындар категориясы арасында ... ... және ... ... ... атап өтті.
«Қай жерден макарон өнімдерін сатып ...... ... келесі сипатта болады.
Сұралғандар ішінде базарда – 40 %, дүкенде – 26 %, супермаркетте – 14
%, көтерме ... – 14 %, ... – 4 %, ... – 2 % ... ... алады.
Сатып алу жиілігінде қарай олардың көпшілігі аптасына «рет ... 1-2 рет ... ... береді. Тұтынушылық таңдауды қатарлау
(ронжирлеу) келесі нәтижелерді береді. (12 – ... ... ... ... 64% ... сапаны қойады, келесі
маңызды фактор - -баға 20%, сәйкесінше дайындау ... - 10%, ... ... ... - ... ... Сұралғандардың тұтынушылық таңдауларын ранжирлеу
Жүргізілген маркетингтік зерттеулер азық – түлік тағамдарын шығаратын
кәсіпорындар үшін ... ... ... мүмкіндік беретін іскерлік
бағыттарын анықтады. Оларға жататындар:
▪ Сапаның жоғарғы деңгейдегі ... ... сату ... ... ... үнемдеуге мүмкіндік береді;
▪ Тағам түрлерін (ассортиментің) ұдайы жаңарту және кеңейту;
▪ Аймақтағы ... ... ... ... ... ... ... маркетинг қағидаларын пайдалану;
▪ Икемді бағалар саясатын жүргізу;
▪ Делдалдық істің (дистрибьюцияның) әр деңгейлік ... ... ... ... мен ... ... ... әдістерін
пайдалану, болашақта бұл ішкі рынок сыйымдылығын ... оның ... ... ... ... ... ... көп
басылы отбастарға үйлеріне қызметкөрсету, телефон арқылы тапсырыс алу
т.б.
▪ Делдалдар мен бөлшектей сатып ... ... дәм тату ... оның өнімі және жаңа экологиялық таза технологияларымен
аудиторияны таныстыру мақсатында «ашық есіктер күнің ұйымдастыру».
Маркетингтік ... ... өз ... ... ... ... тұтынушылырды толық қанағаттандыру
арқылы рыноктағы белсенділік тиімділігін көтеруге мүмкіндіе береді.
9-кесте
«Ақсай» НБК ЖШС-нің өнім өткізуді ... ... ... ... |Кондитерлік |Қытырлақ |
| | ... ... ... ... |
|1 |1 – айдағы сатылған|13,14 |199,75 |87,99 |14,20 |
| ... ... | | | | |
|2 |1 – ... орташа |0,469 |7,134 |3,143 |0,507 |
| ... ... | | | | |
|3 ... бойынша |0,425 |5,384 |3,061 |0,425 |
| ... ... | | | | |
| ... | | | | |
|4 |2007 жыл ... |0,369 |5,284 |2,918 |0,338 |
| ... сату ... | | | | |
|5 |Өсу ... |127 |135 |108 |131 |
| ... | | | | |
|6 |Өсу ... |110 |132 |103 |119 |
| ... | | | | ... ... біз ... отырған кәсіпорынның барлық өнім ... 1 – ... 1 – ... және 1 – ... ... ... неше өткізілгенін
байқаймыз. 1 – айда бәліш өнімдерге қарағанда көп өндіріледі, ол ... ... 1 – ... ... сату ... 7,134 пайызға жеткен. Бәліш
өнімдерінің өсу қарқыны жоспарлаған бойынша нақты өсу қарқыны 3 ... Ол ... ... ... ... ... ... болғандықтан,
көп өндіреді деп ұғынуымыз керек.
Іскерлік маркетинг жүйесі мен ... сату және ... ... сай ... ... – жабдықтары «Ақсай» нан өнімдерін
өндіретін комбинатқа тұтынушылық және ... ... ... ... жол ашуда.
НӨӨК тұрақты тұтынушылардың арасында - әскери бөлімдер, балалар
үйлері, бала ... және ... ... ... мекемелер бар.
Комбинаттың бұл тұтынушыларға тендрлерде жеңіп алған ... ... ... НБК ЖШС – нің өнім ... ... ... ... |Өнім түрлері |2007 жыл |
| | ... кг ... ... |Өнім |
| | | ... ... ... ... % |
| | | |мың тг |мың тг | |
|1 ... |25356 |788040 |777940 |1,3 |
|2 ... |5832 |238320 |232220 |2,6 ... ... бірнеше өнім түрлерін өндіреді, соның ішінде
торт пен пряниктер өніміне тоқталып ... ... бір ... ... ... өзіндік құнын пайдалана отырып, өнім табыстылығын табамыз.
Ол біздің ... ... ... ... 1,3 ... құраса, торт өнімі
2,6 пайызды құрайды.
«Вернер және ... ... ... нан ... ... ең жақсы құрал – ... ... ... ... – жабдықтарының болуы, НӨӨК қазіргі ... ... ... ... ... Комбинат нан өнімдерін өндіру үшін
шикізат өндіретін шетел, сонымен қатар жергілікті өндіріс ... ... ... ... ... ... ... және компания
имиджін көтеруге, нан өнімдерін тұтынушылар үшін тартымды ететін ... ... ... оның ... түріне көп көңіл бөледі.
«Ақсай» нан өнімдерін өндіретін комбинаттың өз фирмасының жеке
машина ... және ... ... базасы орталықтандырылған жеткізу
жүйесі бойынша тұтынушыларға нан өнімдерін ... ... ... ... ... ... қолайлығының арқасында комбинат
тұтынушыларына өзі жеткізеді. Комбинат өнімдері жеке ... ... ... ұйымдарға, жеке меншік дүкендер тарабына жеке кәсіпкерлер
арқылы түседі. ... бір ... жеке ... ... ... сатылады.
Нан өнімдерін сату саласында қазіргі маркетингтік зерттеулердің
нәтижесінде және НӨӨК ... ... ... ... ... жетілдіріп,
түрлендіріп отырады. Қолайлы бағаның қойылуы және тұтынушылармен қарым
–қатынас концепциясы ... мен ... ... ... сенім
деңгейінің ынтымақтастығымен қамтамасыз етеді. Бәсеклестің ішкі рынокта
өндірістік баға ... ... ... ... ... ... бағасын төмендету стратегиясы жүргізіледі. Мұның барлығы
комбинат өндіретін өнімдерінің бағасын тұтынушыларға өте ... ... ... ... ... ... ... Фирманың маркетингтік бақылау тетіктеріін жақсарту
Маркетингтік зерттеулер нарықты зерттеулер ... ... ... ... үшін ... ... және кәсіпорынның
сыртқы ортасы жайлы нарықтық ақпараттарды жүйелі жинау, ... ... ... ... зерттеулер кәсіпорынды нарықтық қоршаған ортасымен
байланыстырып, менеджерлерге сыртқы ортаны түсінуде проблемалар және жалпы
даму стратегисын ... ... ... ... ... нарық жағдайын, оның даму болашағын
анықтап, негізгі алға жылжулар және тұтыну, бәсекелестігінің ... ... ... ... ... ... ... қатысты
ұсыныстарды өңдеу мақсатында өткізу саясаты, баға, жарнама және де басқа да
рыноққа ұсынылған тауарды жылжыту ... ең ... ... ... (оны ... орау, сервистік қызметтер және де т.б.)
ұсыныстар жасайды.
Нақты бір ... және ... бір ... ... шаруашылық ,
жағдайларға сәйкес ... ... ... ... ... құрылымының сыртқы бағыттарымен анықталады және осы аумақта
кәсіпорын сыртқы ... ... ... Сыртқы орта кәсіпорынға
тәуелсіз, сондықтан оған жемісті іскерлігі үшін кәсіпорын ... ... ... ... ... ... тұтынушылығы және
мүмкіндіктерінің өзгеру кезде маркетинг кәсіпорын іскерлігінің ... ... ... сыртқы саясатын анықтайды.
Кәсіпорын маркетингпен екі себепке байланысты айналысуы тиіс:
1. Бәсекелестік күресте маркетингсіз бәсеке шарттарында қажет ... жету және оны ... қалу ... ... Тұтынушылармен тиімді жұмыс істеу кезде олардың.
Біздің көзқарасымызша, маркетингті түсіну ... және ... ... көп ... ... екі жақты табиғатымен
байланысты. Маркетингтің жалпы әдістемелік қырында бір жағынан, ... ... ... қамтамасыз етуге бағытталған және
маркетинг бөлімі – деңгейінде жүзеге асатың басқару міндеттерді кешенді
ретінде болса, ... ... ... ... ... да ... ... жағдайда маркетинг біртұтас ретінде қарастырылып, кәсіпорынды
басқару жүйесі пайдасы және ... ... ... ... ... - өткізу жақындауынан мәнді айырмашылығы болады.
Осы мәселеге байланысты ... ... ... ... ету
бойынша келесі ұсыныстар жасап отырмыз. Маркетинг ... ... ... бар жоғыры білікті маркетинг – директор басқару қажет. Маркетинг
қызметін жоғары білікті мамандармен ... ету ... ... оған
маркетинг іскерлік нәтижесі тәуелді. Бұл қызмет ... ... ... ... оны ... ... қолданылуы тиіс.
Жалпы өндірістік – шаруашылық нәтижелеріне тәуелсіз және арнайы ... ... ... ... ... қызметкерлерін ынталандыру
керек, оларға қолайлы микроклимат құру қажет және ары ... ... ... бөлу ... маркетинг қызметіне кадрлерді қабылдау, таңдау
және орналастыру кезінде әр түрлі әдістермен ... ... ... ... ... ... ... тәжіриебе және т.б). Осы ... ... ... ғана ... ... бойынша маманның
жекелік тұлғалық сапаларына көңіл бөлу ... ... ... өз
тұлғасында психолог, социолог, юрист, ... ... ... ... ... ... маркетинг аумағында дайындығы бар жас кадрларды
қабылдау орнынды. Маркетинг ... ... ... ... кадрларына қойылатын талаптарды (білгірлігі ... ... ... ... ... Сонымен қатар маркетинг
іскерлігіне тән өзгеше талаптар (жан-жақтылық, білімжүйелігі, алғырлығы,
кең ... ... ... ... шет ... білу және т.б) есепке
алынады.
Шет ел серіктестерімен тәжіриебелік іскерлік араласуда ... бір ... ... ... ... ... өкілеттік, жауапкершілік және т.б) ... ... ... ... ... жетілдіру бойынша нақты рәсімдер
деп қарауға болады.
Қазіргі уақытта ... ... ... ... ... ... ... ақпаратық деректер базасын құру қажет.
Деректер базасын бірінші және екінші ... ... ... қалыптастыру
қажет. Бірінші ақпарат тікелей байланыстар арқылы тұтынушыларда түседі.
екінші ақпарат өкілетті статистикалық көздер, кітаптар ... ... және ... ... алынады. Бірінші ақпарат жинау
кезінде зерттеудің неғұрлым кең тараған әдістерін ... ... ... ... ... ... ... және т.б.
Маркетинг қызмет қызметкерлерді ... ... ... ... ... пайдалану керек. Қолданылатын ... ... ... шешім қабылдау кезіндегі ақпараттарды кезенді
алу және ... ... ... мен ... ... ... анықталуы
тиіс. Сонымен қатар еңбек өнімділігі мен сапасын көтеру үшін ... ... мен ... ... ... ... ... пайдалану
қажет. Маркетингтік ақпарат жүйесін (МАЖ) құру кезінде тиімді ... ... ... ... ... Сарапшылық жүйе
маркетингтік шешім қабылдауда тек сандық ... ... ... ... ... маркетингтік қажет аумағына сай білікті
сарапщыларды жинайды. ... ... МАЖ өз ... ішкі есеп ... ... жүйесі, ағымды сыртқы маркетингтік ақпараттарды
жинау жүйесі, ... ... ... ... ... ... ... үшін оған сәйкес ақпараттық және техникалық, базаларды
құру талап етіледі (оны ... ... ... салыстырмалы
мүмкіндігі айтарлықтай мол).
Маркетингтік ақпарат жүйесін құру келесі қағидаларға негізделуі тиіс:
жеткілікті, шынайығ, дәл келуі, құқылықтылғы, ... ... және т.б. ... ... ... ... ... болып, ао ақпарат маркетингте басқару шешімін қабылдау және
жүзеге асырудың негізін құрайды.
Мұндай жақындау ... ... ... ... ... тәжіриебесі тұтынушылық, қасиеттері жайлы ойлары
болу қажеттілігі жатады. Оларға ... ... және ... ... ... ... таныс балуы міндет. Өткізу бөлімі
орындап келген салттық, қызметтерге келесі ... ... ... нарықты кешенді зерттеу, тауар ... ... ... көп
түрлілігін жоспарлау, сұранымды қалыптастырумен , ... ... баға ... ... ... және т.б. Егер ... ... кейбіреуін басқа бөлімшелер орындаса, онда
мақсатты түрде оларды маркетинг ... беру ... ... ... жай атын ... шектелуі тиіс. Маркетинг
бөлімінің қызметкерлер және міндеттер санын анықтау, оның іскерлігін сапалы
қайта құру әр бір ... ... ... ... ... анықтайтың маркетинг тұжырымдамасынан туындауы тиіс. Маркетинг
қызметкерлері санын көбейту маркетинг іс-әректінің даму өлшемі ... ... ... ... ... ... бірітіндеп жүруі тиіс.
Маркетинг қызметінің беделі мен жоғары статусын ... үшін ... ... ... орташа деңгейінен жоғары ... ... ... ... ... басшылары және
маркетологтар басқару кадрлеріне қойылатын ... ... ... ... ... ғана қанағаттандырмай, сонымен қатар маркетинг
аумағындағы жұмыс өзгешеліктерінің анықтайтын құрамдас белгілерге ие болуы
керек, яғни ҒТП жетістіктері, ... ... ... және ... ... ... жоғары білімділік, жанжақтылығын қамтиды. Осымен
қатар әр түрлі сипаттық әдеттері бар ... ... ... және тіл ... ... танымы, ұсынылған мүмкіндікті тез
жүзеге асыра білуі, келіспеушіліктерді жою, шет ... ... ... шет ... білу ... Тұлғалық жоспарда маркетологтарға мол
жауапкерщілік, кең мінез, жоғары мәдениет, өмір құштарлығы ... ... ... ... ... ... ... мәселелердің төрттен үш
бөлігі психологиялық аумақта болады. Маркетинг қызметі алдында ... ... ... ... үшін кәсіпорынның директоры орынбасары
сатысында маркетинг бөлімінің басшысы тұруы керек. Ол ... ... ... ... ... ... және өткізу аумақтарын жақсы
игерген маман. Маркетинг бөлімінің басшысының маркетинг ... ... ... ... ... ... уақыты 5 жылдан кем болмауы тиіс. Маркетинг қызметінің тиімді әркет
етуі маркетолог мамандарының жоғары біліктілігіне және ... ... ... сонымен қатар маркетингтің ... ... ... ... жұмысын ынталандыру, ... ... ... ... және оның ... ... қосымша бірліктік құрылымдарды болуы маркетингтік стратегиясына
тәуелді.
Маркетинг қызметінің ... ... ... салалары
және басқару деңгейлері құрамы, маркетингтік іскерлікті орындау ... ... мен ... ... жатады. Маркетинг ... ... оның ... ... және ... әрекеті әр түрлі
болып көптеген төмендегідей факторларға тәуелді: стау нарығының саны;
тұтынушылық және ... ... ... ... географиялық
орналасуы; өнім және қызметтің номенкулутурасы, өнімнің өмірлік цикылының
кезендері; ... ... ... ... ... ... сипаты (бірлік, ұсақ, ... ... ... ... ... ... ... (мамандар, материалды техника, қаржы,
уақыттық) мүмкіндіктері. Қызметтік бағдарлау ... ... ... ... қызметін міндеттілік ұйымдастырудың басты
артықшылығы оның қарапайымдылығы және ... мен ... ... анық бөлуі. Маркетинг қызметін міндеттілік ұйымдастыру
кезінде ағымды және ... ... ... анық ... ... ... қатынас жете анықталады. Ұн мен макарон шығарушы
кәсіпорындарды үшін міндетті жақындау ұсынылатын ... ... ... саны көп емес ... жағдайда қалаулы болады.
Қызметтік немесе міндеттілік жақындаудың ... ... ... ... ... ... жауап беретін мамандардың болмауынан
нақты нарықта нақты тауарды ... ... ... екіншіден, басқа
топтардың міндеттеріне қарағанда әрбір функционалды топ өз ... ... ... ... көп көңіл бөліп шешеді.
Сол себепті кәсіпорынның әр сипаттағы қызметтерінің өсуі және нарықты
кеңейту кезінде коммерциялық ... ... ... ... ... қандай бөлімшесі жоғары дәрежеде әсер етуін ... ... Осы ... кең ... ... тізбегін тамақ
кәсіпорындары үшін маркетинг қызметің ұйымдастыруда тауарлық өнімділік
жақындауда қалаулы болуы ... ... ... ... ... ... ұқсас тауарлар топтары
бойынша басшы және оған бағынушы бөлім тағайындалады. Олардың міндетеріне
нарықты ... ... ... ... сатумен аяқталатың барлық
жұмыстарды ... ... ... ... ... ... талаптарың шұғыл сезінуге ықпал етуі жатады. Сол өнім
түріне қатысты өндірістік ... ... ... белсенділігін арттыру
бойынша шешімдерді құрады.
«Әрбір тауар (қызмет) үшін жарнама, өткізуді ... мен ... және ... да талаптардың айтарлықтай өзгешілігі кезінде осындай
бағдарлаудың өз ... ... ... ... бағдарлауы үшін сипаты жағынан бөлімшелердің
функционалды қатынаста бірін-бірі қайталауы көп штат ... ... ... ... ... шығындар артады. Сол себепті маркетингтің
тауарлық ұйымдастырылуы ... ... ... ... ... ... ... ортақ және күрделі мәселелерің шешу үшін арнайы
қызметтік ... ... ал ... ... ... ... ... бойынша оларды арнайы бөлімдер шешеді.
Қызметтік және тауарлық маркетинг міндетің ... ... ... қызметтілік құрылымының бір қатар артықшылықтары бар. ... ... тез ... мен ... ... ... ... бейімдеу мүмкіндігін жатқызуға болады. Бірақ бұл құрылымның да өз
кемшіліктері бар. Мәселен, ішіндегі ең басты шұғыл ... ... өз ... ... мен ... ... қызметінің
басшысына екі жақтан бағынышты сияқты көрінеді. Егер ... ... ... ... үшін белгіленіп, тұтынушылырды нақты
топтарға бөлуге болатын болса онда ... ... ... ... ... ... болады. Бұл бағдарлау тауарлық
түріне ... ... өнім ... және сату ... бойынша
маркетинг қызметі бөлімшелерін қалыптастыруды қарастырады. ... ... ... ... кемшіліктері сияқты ол да
нарықтық қызметтік түріне айналады. Нарықтық ... ... ... ... ... топтары бар ірі кәсіпорындары үшін сай ... ... ... және тұрғфндар. Нарықтық қызметтік
ұйымдастырушылық ... ... мен ... ... бірдей. Егер тамақ кәсіпорыны әр түрлі ... үшін ... ... ұсынысы үш негізгі жақындаудың
барлығын ... ... ... Яғни нақты нарық үшін әр ьір өнім түрі
бойынша маркетингтің анықталған қызметтерін ... ... ... ... үлкен қүрделігімен айыпықша ... ... және ... ... ... ... ету
отандық және шет елдік тәжіриебеде оның кең қолданылуына кедергі жасайды.
Маркетинг ... ... және ... ... ... ... түрлері және салалық ... және ... ... тәуелді. Тауар көп түрлігі тар деп
есептелінетін аса үлкен емес кәсіпорындарда маркетинг бөлімінің қызметтері
ереже ... ... және ... ... (көбнесе жарнама,
тұтынушыларды ұғу сияқты маркетинг қызметтерін орындайтын өткізу бөлімдері
ғана ... ал ірі ... ... қызметінің іскерлік аумағы
бірн шама кең болуы орын алады.
Тамақ ... ... ... ... ... онда ... ... құырылымын қарастырмастан бұрын маркетинг
іскерлігін ... ... ... ... алу ... ... ... былайша айтқанда, макроқұрылымдар түрінде маркетинг
блогының күрделі құрылымдарды ... ... Сол ... ... «интергломерат» құрылымдар бөлініп
көрсетілген.
«Макропирамидалық құрылым» «орталықтан басқару»-ды ұйғарым етеді. ... ... ... ... ... ... ... бағдарлануы, концеріннің өзінше кәсіпорындарының
«маркетингтік» құқықтарын шектеу мен ерекшеленеді.
«Қол шатырлық ... ... ... ... ... ... сипатына ие. Стратегияны таңдау және
басқаруды жоспарлауда кәсіпорындардың өзінше әрекет етуі сақталады.
«Интергломерат» өз ... ... және «қол ... ... ... (вертикаль) бойынша байланысы
әлсіз, ал көлбеу (горизонталь) бойынша күшті болады.
Тамақ кәсіпорындарына ... ол ... ... ... ... ... бір маркетинг бөлімін қалыптастыру, мысалға,
фирмалық маркетинг бөлімшесін ашу, яғни ол ... ... ... ... ... ... ... жалпы
стратегиясымен бағдарламасын анықтайды;
▪ кәсіпорынның жоғары деңгейінде маркетинг бөлімдерін құрмай ақ-барлық
ірі ... ... ... ... ... ... ... беруші, бағдарлаушы орталық ретінде ... оның ... ... ... ... ... маркетинг басқару нарықтың барлық деңгейлерін қамту тиіс.
Сол себепті макроқұрылым ретінде ... ... ... ... ... ... үшінші жақындауды «интергломерат» қолдануды
мақсат еткен жөн.
3.2 Азық – ... ... ... фирмаларда маркетингтік қызметті
тиімді ұйымдастыру жолдары
Тауар саясатын басқарудың күрделілігіне неғұрлым үлкен ... ... қалу ... ... ... ... мақсатты пайданы асыру
үшін ғылыми-зерттеу және ... ... ... ... ... ... маркетингтік рәсімдер, сұранысты қалыптастыру
сервистік қызметтерді дамыту және басқа ... ... ... ... ... егер осы ... ... жетуді ескермесе кәсіпорын өз
бөлімшелерінің жекелей мақсаттарына ... ... ... ... ... талқыланбайды. Кәсіпорынның тауар
саясатындағы әр ... ... әр ... ... байланысты болады.
Нарықта тұтынушылықты қанағаттандыру үшін ұсынылаты тауар үш деңгейге
бөлінеді:
1. көкейдегі тауар;
2. нақтылы орындаудағы ... ... ... ... ... аты, сапасымен сенімділігі, тұтынушылық қасиметтері, дизайн,
орамы, бағасы және басқа да тұтынушылық қасиеттерімен ... ... ... -оны ... ... және сату кезінде, сату алдыңдағы
тауарды сатып алушыға ұсынылатын қосымша қызметтер жиынтығын еңгізеді.
Тауар саясаты басқару объектісі ретінде ... ... ... өз ... және ... ... Осы ... тауар
саясаты кәсіпорынның өндірістік және техникалық қызметтері арасындағы өзара
тығыз әрекет етуі ... ... ... ... ... ... ... және жаңадан ұсынылған
өнім үшін маркетингтің нақты мәселелері біршама ... ... ... ... ... ... нарықта бәсекелестерге
қатысты позициялауды таңдау, тұтынушылардың сұранысын және ... оны ... ... ... ... ... ... Сатылған өнімнің көлемі және аумақтары бойынша келешке
жоспарлау барысында ... ... ... оны одан әрі
өсірудің шараларын қароастырады.
Өндірілген өнімдердің ... ... ... ... деңгейін
жоғарлатуға тікелей әсер етеді. Жоғары сапалы астық өндеу ... өнім ... ... Өндіріс тиімділігін арттыру
бағыттарының ерекше орын алатыны шығаралатын өнімнің сапасын ... Өнім ... ... ... ... ұласуымен жүрсе де,
тұтынушылар қажеттіліктерін ... ... ... береді.
Өндіріс ішіндегі резервтерді іске қосу, ұйымдастырушылық-экономикалық,
әлеуметтік психологиялық факторлармен, құрылған өндірістік әлеуетті ... ... ... айқындау, ұйвмдастырушылық пен тәртіпті
бекітумен тығыз байланысты.
Әрекет етуші өндірістік ... ... ... қолдану,
шикізат материалдарды, энергия мен жанар майды үнемдеу, ресур сақтаушы ... ... ... ... ... ... ... көтеру, келісім-шарттық жабдықтауларды шартсыз орындау,
өнімнің еңбек сыйымдылығы мен өзіндік ... ... мен оның ... ... ... ... көрініс алады.
Өндіріс ішіндегі реквизиттерді жемісті ... үшін ... ... ... ... ... ынталармен экономикалық
тетіктердің ... ... ... кең ... ... орындау аса
маңызды.
Әрбір еңбек ұжымында салауатты әлеуметтік-психологиялық ... ... ... ... ... еңгізу өндіріс
иелігіндегі қорларды үнемдеу мен жұмылдыру жұмыс тиімділігін көтерудің
қажетті шарты.
Өнім сапасын ... ... көп ... және ... Оның ... рәсімдер ұйымдастырушылық, ғылыми ... және ... ... ... ... ... ... Осы
рәсімдердің жиынтығы «өнім сапасын ... ... ... ... ... ... үшін маркетинг кешенін жетілдіру
бойынша келесі қортындыларды жасауға болады:
... ... ... ... ... ... өндірістік
қуаттылықтарды неғұрлым толық қолдану, шикізат, материалдарды, энергия
мен жанар майды үнемдеу, ресурс сақтаушы және қалдықсыз технологияларды
пайдалану, ... ... ... ... ... көтеру,
келісім шарттық жабдықтауларды ... ... ... ... мен ... ... ... оның материалдық сыйымдылығын
төмендету ырғағын үдетуде көрініс алады.
• Өндіріс ішіндегі резервтерді жемісті сату үшін басқару мен ... ... ... ... ... ... күшейту бойынша кең жүйелі шараларды орындау аса мәнді.
• Тамақ кәсіпорындары әрі шығарылатын өнімдер ... ... ... ... бар ... ... көрсеткіштері жағынан ерешеленетің
тағамдар өндіру арқылы бәсекелестерді ... және ... ... ... ... Жиынтық түрде осы бағыттар тамақ
өнімдері бәсеке қабілетілігін анықтайды.
• Азық-түлік ... баға ... ... ... ... ... көптүрлікте өнім өндіріс кезінде шикізатты
ұтымды пайдалануға көткрме бағалар әсер ету ... ... ... шығындары бағаларында неғұрлым толық көрініс алуды
қамтамасыз ету, шикізат өндеу бойынша шығындары төмендету, өнім ... ... ... саясатындағы негізгі мән жарнама компаниясын жоспарлауға
келесідей бағытталуы тиіс: мақсаттар қалай ... ... және ... ... ... ... ... қорларды жұмсауды бақылау және басқада процестер қалай жүреді
деген сұрақтарға жауап іздейді.
• Маркетинг зертеу проблемасы жалпы және ... ... әр ... ... ... мен ... ... әрдайым проблеманы
айқындап, бірінші ақпараттар жинау бойынша әрекет ету ... ... бар. ... ... ... ... құралы ретінде маркетингтік зерттеулер жүйелері, нәтижелі
түрде жүруі тиіс.Осы кезде зерттеу бюджетін ... ... ... ие ... жекелей кәсіпорынның мақсатына жету ... ... және ... ... ... ... мен оны
қалыптастыру нәтижесі ретінде ... ... осы ... ... ... сол уақытта қоғамның барлық мүшелерінің игілік
жағдайын дамыту мүддесін есепке алу қажет.
Азық-түлік өнімдерінің бәсекелік ... ... осы ... жоғарыда аталған маркетингтің даму ерекшеліктерін ескерсе
отырып жұмыс жасайтын ... ... ... жөн. ... ... сүт ... кәсіпорындардың ешбірінде арнайы
маркетингтік жүйені ұйымдастыру олардың нарықпен тығыз байланыста ... ... ... ... ... атқаратын байланыста үш бағытқа бөліп
қарастыруға болады. Бұл ... ... ... ... сай ... және ... жүзеге асырудағы тиісті ықпалын басты
назар ұстаған жөн. ... ... ... ... бұл ... ... ... маркетингтік зерттеулер мен кәсіпорынның дамуын
болжау жұмыстарымен байланысты болуы тиіс.
Қазіргі кезде азық-түлік ... ... ... ... ... оның ... бәсекелестерінің мүмкіндіктері және
бәсекелік саясаттары туралы толық мәліметтердің жетіспеушілігі байқалады.
Сонымен қатар, кәсіпорынның қызметіне әсер ... ... ... оның
алдағы даму мүмкіндіктеріне ықпалын анықтайтын ... ... ... ... ... Алынған болжамды мәліметтер
кәсіпорынның шаруашылық қызметіне ақпараттық және ұсыныс сипатында ... ... ... болжаудың көлемі кәсіпорынның дамуына қатысты
қабылданылатын шешімдердің дұрыстығын бағалауға сай болғаны жөн.
Кәсіпорынның ... даму ... мен ... алынған
ақпараттық мәліметтердің жеткіліктілігіне, ... ... ... ... ... әдісі анықталады.
Болжау әдістерінің қолданысқа көп еңген түрі –кешенді болжау өзінің
көлемділігі мен ... ... ... ... ... ерекшеленеді.
Жалпы алғанда, маркетингтік жүйенің нәтижелі, әрі шынайы ... ... ... , осы ... ... ... таңдалуына байланысты:
Маркетингтік бөлімнің бұл бағытының негізгі міндеттеріне келесілерді
жатқызуға болады:
▪ нарықтағы ... ... ... ... ... ... баға белгілеу ерекшеліктерін, олардың өнімдерінің тұтынушылық
(тартымдылық, ... ... ... ... ... ... ... өнім ассортиментерін талдау (өмірлік кезендерін, әрбір
түрінің өткізілуі көлемін, қткізудің арту немесе төмендеу ... оны ... ... ... ... ... ... өткізілуін (сұраныс ... оны ... ... өнім ... ... стратегиясын) және осығн
байланысты жалпы өндірістің дамуын болжау;
Кәсіпорындағы ... ... ... ... ... ... зерттеу және нарыққа жаңва өнімдер шығару мүмкіндіктерін бағалау
жұмыстарына ненгізделуі тиіс.
Әлемдік азық-түлік өндірісіндегі ... ... ... ... ... тағамдары мен тамақ өнеркәсібі
саласындағы азық-түлік ... ... ... жаңа ... осы ерекшеліктерін ескеруді, мүмкіндігінше ... және ... ... ... ... ... ... кәсіпорындар әлемдік өзгерістерден тысқары
қалмауы керек. Өзінің ... ... ... арттыруға мүдделі кез
–келген кәсіпорын жаңа заман қажеттіліктерін, шетелдік ұқсас өнім шығарушы
кәсіпорындардың тауарлық ... өнім ... ... ... ... ... талғамын анықтау жолдарын басты
назарда ... ... ... сай өнім ... және ... ... үлкен
сұранысқа ие бола бастаған өнімнің жаңа ... ішкі ... ... ... ... ... маңыздылығын арттырады. Зерттеу
нәтижелері кәсіпорынның нарықтағы «икемділігін» ... ... ... ... ... өмірлік кезені ұүлдырау ... ... оның ... ... ... арқылы сипатта
ұсынуға негіз болады.
Ұсынылатың жаңа өнімнің тартымды ... мен сату ... ... әсер ететіндей саясат қалыптастыру, оның сапалық
белгілерінің негізгі ... ... білу ... ... ... ... жатады.
Аталған бағыттағы маркетингтік қызметтің негізгі мыналар болуы тиіс:
• тұтынушылар талғамының өзгерісін және оның ... ... ... тұтыну ерешеліктерін, ұсынымдарын ескере отырып, нарықта
сұрансқа ие болатын жаңа ... ... ... тиісті
мамандардың кенесіне сүйене ... және ... ... ... білу;
• кәсіпорынның мүмкіндіктеріне сай өнімнің жаңа түрлерін шығару
қажеттілігін негіздеу ... ... ... ... ... көлемін
және нақты тұтынушыларын);
• жаңа өнімді ... ... оның ... ... тұтынушыға жеткізу әдістерін белгілеу.
Маркетингтік жүйені қалыптастыруда бұл бөлім жэұмысының үшінші бағыты
азық-түлік өнімдерінің сұранысын ... ... табу және ... ... ... ... қарай өнімді өткізудің бірнеше жолын бөліп көрсетуге
болады: тікелей, жанама,белсенді, таңдаулы, ... ... ... ... ... өнім ... стратегиясына байланысты
қолданылуы мүмкін. Өнімнің сұранысын қалыптастыру тек белгілі әдістерді
пайдалануға ғана ... бұл ... ... мамандардың шеберлігіне
олардың өнімді өткізу ... ... ... меңгерулеріне және
тұтынушыға қажетті ақпартты дұрыс, әрі нәтижелі жеткізе білулеріне тікелей
қатысты.
Өнімнің сұранысын ... ішкі ... ... ... ... шығу ... де ... тыс қалдырмаған жөн.
Отандық кәсіпорындардың өнімді өткізу саясатындағы ең бір әлсіз тұсы
өнімді ... ... ... ... ... ... ... сипаттарын жете білмейтіндігі, олар тұралы ақпараттың
аздығы, осыған сәйкес ... ... ... ... ... ... Тұтынушылармен тығыз байланыстың орнатылмауы дайын
өнімнің бәсекелік қабілетінің кемуіне, тұрғындар арасында бұл өнім жоғары
сұранысқа ие ... ... ... ... ... ... ... қасиеттерінің қалыптасуына
тұтынушылар арасында сауда белгісінің танымалдылық деңгейінің артуына ықпал
етіп, өнімді өткізу стратегиясының ... ... ... ... ... ... қызметәінің тиімділігі екі жақты әсермен
анықталады. Онвң біріншісі-назарға ... ... ... ... өзгеру динамикасы, ұсыныспен баға тепе-тендігі,
тұтынушылардың өнімнің ... ... ... бәсекелестердің
тауарлық саясаттары туралы мәліметтердің негізділігі, жылдамдылығы ... ...... ... ... ... Оған
тұтынушының жарнамаға мән беруі, оны назарға алуы. өзіне қажетті ақпаратты
осы жарнамадан табуы және осыдәлелдерге көз ... ... ... ... көздері арқылы жеткізілетін жарнамалық ... ... ... ... ... ... ... тиімділігін көрсету үшін қажет.
Американдық жарнама мамандары тұтынушылардың жарнамаға келесі
түрлерін ажыратады:
1. Түйсік – ... ... - ... ... ... - ... түйсік
4. Әрекет - түйсік –- қажеттілік
«Түйсік» ақпаратты ... және ... ... ... ... ... назарға алуы. дәлеледрді сияқты сипаттармен
бейнеленеді. «Әрекет» тұтынушының өнімді ... алу ... оған ... ... ... ... тұтынушылық қасиеттеріне ... ... табу ... ... ... ... ... Азық-түлік
өнімдерінің күнделікті тұтыну тауарларына жататындықтан оған ... ... және оны ... ... ... ... сұранысын қалыптастыру әдістерінің ... ... ... ... артықшылықтар қосу арқылы оның
маңыздылығын арттыру шараларын да жатқызуға болады. Мәселен, ... ... ... ... ... ... ... тек тазалағыш құрал ретінде
ғана емес, оны пайдаланудан ... ... ... ... арқылы да
көпшілікке танымал еттіү Бұл жерде тұтынушы тиімді бағаға өнімнің ... ... ... оның ... ... ... ... мүмкіндік
алады
Өнімнің сұранысын қалыптастыру және кәсіпорынның жарнама қызметің
үйлестіру бағыты бойынша ... ... ... бөлімнің негізгі
міндеттері төмендегідей болуы тиіс:
▪ азық-түлік ... ... ... ... ... анықтау
▪ өткізуді ынталандырудың шароаларын ұйымдастыру және және оны
жетілдіру бағыттарын ... ... ... ... тұтынушыға өнімнің тұтынушылық
ерекшеліктерін ... және оның ... ... ... ... ... қалыптастыруға мүмкіндік беретін жаңа нарық
«қуыстарын» зерттеу;
▪ кәсіпорынның мүмкіндігін ескере отырып, өндірішінің ... ... ... ... ... ... ... жұмыстар атқару.
Соңғы кездері кәсіпорындағы маркетингтік жүйенің тиімділігін өнімнің
өмірлік кезеңіне байланысты ... ... ... ... ... Осы ... өнімнің нарықтығы өмірлік кезеңдеріне сай, азық-
түлік өнімдерінің кәсіпорындарда ... ... ... ... атқаратын жұмыстардың үйлестірудің авторлық нұсқасын келтіруге
болады.
Кәсіпорындағы маркетингтік бөлім жұмысының тиімділігі және шығарылытын
өнімдерінің бәсекелік ... ... ... іс-әректтердің
нәтижелігін арттыру мақсатында, азық-түлік өнімдерін өндеу саласына қатысты
кәсіпорындардың және осы ... ... ... ... ... ... бірлесуімен ақпараттық-маркетингтік жүйе орталығын
құруға болады.
Бұл орталық нарыққа өні м ... ... ... бірлесе
жұмыс істеулеріне, ішкі нарықтан шетелдік ... ... ... ... ... өнімді өткізу саясатын жетілдіруге және осы
саланы ары қараай дамыту мәселелері бойынша ... ... ... ... алғанда елімізхдің ішкі ... ... ... ... тетіктерін айқындауға себептігін тигізуі шарт.
Қорытынды
1. Маркетинг тақырыбы мен негізгі желісін айқындауда оның ... ... ... мен ... ... үрдіс болып табылады, біртіндеп бизнес философиясына айналып,
соңғы нәтижесінде стратегиялық шешімдер қабылдау ... ... ... деп ... ... ... ... бақылау субъектісінің бақылау нысанына
мақсатты бағытталған әсері, ол алға ... ... жету ... ... ... ... ... көмегімен іске
асырылады. Осындай әсер барысында ... ... ... ... ... “не істеу керек” және “қалай істеу керек” деген
сұрақтарға жауап табады.
3. Стратегиялық бақылауды нарыққа ... ... деп ... ... және ол стратегиялық жоспарларды, сонымен қатар,
шешімдердің нарық құралдарына сәйкес дайындалуын, маркетингтік бақылаудың
дамуын, ұйым мен сыртқы ... ... ... ... ... ... сыртқы ортамен байланыстыру қызметін маркетинг өзі атқарады, ұйымның
мақсаттары мен тұтынушының арасындағы қайшылықтарды болдырмайды.
4. ... ... мен ... өзара байланысының
нәтижесі ретінде нарыққа бағдарланған бақылаудың тұжырымдамасы ... ... ... ... ... мен ұзақ ... нәтижеге жетуге бағдарлану
тұрғысынан стратегиялық және міндеттерді қарастырудың ... ... ... ... даму ... үш топқа, яғни оның
тұжырымдамасының, құралдарының және маркетинг кешенінің даму ... ... ... ... ... ... даму ... маркетинг
нарықтық тұжырымдама ретінде менеджменттің теориялық негізіне айналуда;
маркетингтің түбегейлі ... ... ... бағытталған;
маркетингтің мақсаты біраз өзгеріске ... ... ... ... және ... ... орындау және ... ... СRM ... ... менеджменті)
технологиялары, аутсорсингтің және сегменттеуге деген жаңа көзқарастардың
кең тарауы.
6. Бүгінгі күні нан өнімдері ... аз да ... да өнім ... ... ... атап ... ... келешекте бұл саланы дамыту
көптеген мүмкіндіктер әкеледі деп санаймыз. Мәселен, республикамызда ... ... ... қоспалардың жетіспеуінен оларды шетелден
тасып өнеркәсіптің дамуына көп ... ... ... ... ... көптеген конъюнктуралық факторлар әсерін тигізеді.
7. Нан өнімдерін өндіруші кәсіпорындарындағы маркетинг жүйесі
басқа да ... ... ... ... ерекшеліктері мен
айырмашылықтары бар. Ол бірінші кезекте нан өнеркәсібі ... мен ... ... ... ... сақтау қоймаларымен мен басқа да қосымша
орталықтардың жоғары қуаттылықтарын құру;
... ... ... ... ... салмағын көтеру;
• Бүкіл маркетингтік тармақта соңғы тұтынушыларға өнімді жылжыту
бойынша еңбек шығындарының үлкен үлестік салмағы;
• Көтерме сияқты бөлшек-сауда ... ... Нан ... саласында маркетингке қарағанда бірқатар
өзіндік ерекшеліктері бар. Нан ... ... ... ... ... ... ... назар аударылады, яғни табиғи және
экономикалық үрдістердің қабаттасуы, ауыл шаруашылығындағы ... ... ... ... ... келмеуі, өндіріс және өнімді алу
маусымдылығымен ... Нан ... ... ... осы ... ... ... сипатталынады.
9. Нан өнімдерін өндіруші кәсіпорындарына мүмкін нұсқалары
ретінде маркетингтік бақылаудың іс-әрекетін жетілдірудің ... ... ... басшылығы мен қызметкерлерін маркетингтік давйындау және
маркетинг қызметі мен кәсіпорынның жалпы әрекет етуі ... үшін ... ... ... Жақсартылған сапалы өнімдер ассортиментін халықтың қажеттіліктерін
максималды қанағаттандыру және шикізат ресурстарын ұтымды пайдалану
мақсатында нан кәсіпорындарын технологиялық дамыту;
... ... ... шығындарды азайту;
• табыстың қосымша көздерін қолдану
• нарықтық бағаны тұтынушылар сұранысына сәкес бейімдеу;
... ... ... ... үшін ... сатудың әр
деңгейіндегі арналарды пайдалану;
• маркетингтік зерттеулер негізінде тұрғындардың әр ... ... ... ... ... өнімдеріне жұмылдыру.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Кітаптар мен монографиялар:
1. Н.К. Мамыров. Маркетинг. Учебное пособие.-Алматы, Экономика, 1999,-305с.
2. И.Ансофф. Стратегическое управление. М.: ... ... М. П. ... ... ... и ... фирмы. М.:
Финстатинформ. 1995- ... ... ... ... М.: ... ... Х.Швальбе. Шағын және орта ... үшін ... ... 1995.
6. К.А.Сагадиев и др. Интеграция экономики Казахстана в мировое хозяйство./
К.А.Сагадиев, М.У.Аргинбекова , Ш.Е. Жаксыбекова. ... ... ... ... А.Е.Ковалев, П.П.Шевчик. Зернопродуктовый подкомплекс и
рынок ... в ... ... ... ... ... ... Х.Ертазин. Теория и практика огробизнеса.
Алматы., 1997.
9. О.А.Абдукамалов , А.Д.Челекбаев. ... ... ... в АПК ... их развития в условиях рынка. Изд.КазНИИНТИ.1991
10. А.А.Арупов Казахстан в системе мировых товарных рынков.
Монография. Алматы.,университет Туран 2000-132с.
11. ... ... ... комплекса Казахстана.
Алматы.,Кайнар.
1995-224с.
12. М.Б. Кенжегузин. Реформирование экономики Казахстана. Проблемы и ...... ... Н.К. ... Ж.О. ... Государственное регулирование в условиях
Казахстана., Экономика. 1998.
14.Н.К. Мамыров , Ж.О. ... ... ... в ... ... ... ... Г.М. Жусупова Маркетинг услуг. Учебно-методологическое ... ... ... ... К.Б. ... ... ... экономикрй Казахстана. Алматы.
17. Н.Ә. Назарбаев. Ғасырлар тоғысында. Алматы, Өнер, 1999-272б.
18. С.Сатыбалдыұлы. Маркетинг-нарықтану. Оқулық. Алматы: Білім 1999.288б.
19. ... ... ... ... ... ... аспект. Учебное пособие. Алматы: БИС, 2000-272С.
20.М.Д.Носковец. Концепция ... ... ... ... ... О. ... ... қатынасына өту кезеңінде өндірістік бизнесте баға
тетігін пайдалану. Алматы., Экономика, ... Д.К. ... ... Экономикалык саясат. Алматы., 1998.
23. О.К.Калдыбаев. А.Р.Темирбаев. Экономика предприятия . ... ... ... ... ... ... экономики и оброзования в Казахстане.-
А:Дәүір, 1998-353с.
25. М.И.Сигарев, С.С. ... ... в ... ... ... сельскохозяйственной науки Казахстана 1998.№1 с.4-9.
26. Проблемы продовольственной безопасности.// Экономика и статистика №1,
2000-47с
27.Багиев Г.Л. ... ... ... ... предприятием.-Л.,
1990-71С.
28. Жолдасбаева Г. «Кәсіпорын экономикасы», Алматы «Экономика» 2001
29. Сафронова И.А. «Экономика предприятия» Москва «Инфра» 2000
30. Осипова В.С ... ... ... ... ... О.И, Скляренко В.К «Экономика ... ... ... ... В.П.. ... ... 2-е изд. Москва. ЮНИТИ-ДАНА,
2002
33. Зусик С.И. «Формирование ... ... ... в ... ... ... Алматы 2003
34. Ильюшенко Е.В. «Маркетинг на предприятии», Минск «Экоперспектива» 2000
35. Г.П. Дорошева «ТОО РЕГИСТРАЦИЯ , РЕОРГОНИЗАЦИЯ, ... ... ... ... А.Ю. ... ... производительности труда», Москва
Экономист, 2003
37. Дуйсенбаев К.Ш, Толегенов Э.Т «Кәсіпорынның қаржылық жағдайын ... ... ... ... Оразалы ХХ1 ғасырға қандай экономика мен кіреміз. Алматы.,
Қазақстан // Саясат.-1997-9б
39.Закон ... ... «О ... ... ... ... предпринимательства».Казахстанская правда, 1991.-5.1.
Мақалалар мен мерзімді емес басылымдардың тізімі:
40.Статистические пресс-бюллетень.Агенство РК по статистике.Алматы 2000
Нормативтік құқықтық актілер:
41.Закон Республики ... «Об ... ... ... ... предприятий». Сборник Законов и других
нормативных актов РК по вопросам разгосударствления и ... ...

Пән: Маркетинг
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 61 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәсіпорындағы маркетингтік ортаны бақылауды ұйымдастыру44 бет
"Алматылифт" ЖШС- нің шаруашылық – өндірістік қызметіне баға беру8 бет
"Прикаспийский Центр Сертификаций" ЖШС-нің сынау орталығында кабельді сынау және оған сертификат беру процедуралары47 бет
"шжбм жағдайында оқушылардың іс-әрекетін ұйымдастырудың өзіндік ерекшеліктері"5 бет
''SC Food'' ЖШС-нің ірі қара мал бұзаутазын алдын алу және онымен күресу шаралары.14 бет
Unix ОЖ-нің қорғаныс әдісі5 бет
«Navigant Travel» ЖШС-нің маркетингтік қызметімен экономикалық құндылық анализі59 бет
«ProfiSystems» ЖШС-нің жалпы сипаттамасы29 бет
«Алматы газ тармағы» жшс-нің жарғылық капиталын қалыптастыру мен есебін ұйымдастыру18 бет
«Арзан» оптомаркетіндегі маркетингтік іс-әрекеттерді жетілдіру жолдары37 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь