Әдебиет жанрлары

I. Шығарма жанры
II. Көркем әдебиет және көсемсөз
III. Көркем әдебиет пен көсемсөз жанрлары
IV. Әдебиет тектерінің бір.бірімен байланысы
V. Бейнелеу өнері
VI. Бейнелеу өнерінің жанрлары
Шығарма жанры дәстүрлі түрде мынадай негізгі белгісі бойынша анықталады - бір жанрдағы шығармаларды біріктіретін және айтарлықтай тұрақты, әрі тарихи қайталанатын сипаттағы мазмұнына, құрылысы мен түріне қарай.
Көркем шығарманы кеңінен танып білу жанрлар сериясын тудырады. Атап айтар болсақ, тарихи, отбасылық-тұрмыстық, детективтік, ғылыми-фантастикалық және т.б. келтіруге болады. Мұның барлығы көркем шығарманы кеңінен таңып білудің жемісі. Шығарманың танымдық мазмұны көбінесе романның, повестің және әңгіменің немесе пьеса мен көріністің, өлеңнің жеке немесе топтық портреттің жанрлық ерекшеліктерін айқындайды. Суреткердің идеялық-психологиялық бағалау ұстанымы апологиялық және сырттай объективті, ирониялық болуы мүмкін болғандықтан, бірқатар жанр түрлері туындайды. Оларға тоқталар болсақ, әдебиеттегі ода – баллада – эпиграмма – памфлет осының нәтижесі. Сонымен қатар, олардың әрқайсысында өнердің басқа түрлеріне қарағанда жанрлық мүшелену қатынасында өзгешелік бар, яғни өнердің түрі (мысалы, фольклорлық поэзия және әдебиет, поэзия және проза) мен тегіне (мысалы, әдебиеттегі эпос, лирика, драма) қарай бөлінісінде. Көркем шығарма дифференциясындағы олардың қарым-қатынасын зерделеу тұйыққа тірелуде. Өйткені, «Жанр», «Түр», «Тек», «Әр түрлілік» терминдері осыған байланысты нақты анықтамасын тапқан жоқ. Осының салдарынан, оларды қолданыста бірінің орнына бірін пайдалану жалғасуда.
Қайта өрлеу дәуірі тұсындағы өнер жанрлар арасындағы нақты демаркациялық шекара жоқ; XVII – XVIII ғасырлардағы классицизм эстетикасы жалпы иерархиялық жанрлар жүйесіндегі әр жанрдың тазалығын қамтамасыз ететін қатаң тәртіп орнатты. Сол уақытта Францияда «жанр» ұғымы қолданысқа енді; XIX ғасырда жанрлардың өзара әрекеттестік процесі қайта оралды. Олардың қосылып кетуі, тоғысуы, қатаң белгіленген шекараның бұзылуы басталды. Кейбір қазіргі заманғы теоретиктер жанр дифференциясы тіптен ескірген деп жанр мәселесін алға қоюдың қажеті жоқ деп есептейді.
Шығарманы сипаттау үшін оның мазмұнының жанрлық ерекшеліктері маңызды. Бұған байланысты ұғымдар Г. Гегельдің «Эстетика» еңбегінде, А.Н. Веселовскидің «Исторической поэтике» шығармасында және басқа да ғалымдардың еңбектерінде қамтылды. Эпикалық, драматургиялық, лирикалық және лиро-эпикалық сияқты жанрлық топтар ерекшеленген. Осындай топтардың әрқайсысының шегінде шығарма әдеби тегі, өлеңдік және прозалық формасы және соңғысы, өзінің көлемі бойынша ажыратыла алады. Көне әдебиеттің жанрлық жүйесі күрделілігімен және көп тармақтылығымен ерекшеленеді. Жаңа заман әдебиетімен салыстырып қарар болсақ, тұрақтылығымен сипатталады.
1. З.Қабдолов., Сөз өнері, Алматы 1992
2. Н.Дмитриева., Өнер тарихы, М.,1979
3. Т.Амандосов., Газет жанрлары, Алматы 1964
4. Ш.Елеукенов., Кітаптану негіздері, Алматы 1997
5. Х. Бекхожин., Қазақ баспасөзі тарихының очеркі, Алматы 1981
6. Б.Жақып., Публицистикалық шығармашылық негіздері, Алматы 2005
        
        Жоспар:
I. Шығарма жанры
II. Көркем ... және ... ... ... пен көсемсөз жанрлары
IV. Әдебиет тектерінің бір-бірімен байланысы
V. ... ... ... ... ... жанры
Шығарма жанры дәстүрлі түрде мынадай  негізгі ... ... -   бір ... ... біріктіретін және айтарлықтай
тұрақты, әрі тарихи қайталанатын сипаттағы мазмұнына, құрылысы мен ... ... ... ... білу ... ... тудырады. Атап
айтар болсақ,  тарихи, отбасылық-тұрмыстық,  детективтік, ... және т.б. ... ... ... ... көркем шығарманы
кеңінен таңып білудің ... ... ... мазмұны көбінесе
романның,  повестің және әңгіменің немесе пьеса мен көріністің, өлеңнің
жеке ... ... ... ... ... ... ... бағалау ұстанымы апологиялық және
сырттай объективті, ирониялық ... ... ... бірқатар жанр
түрлері туындайды.  Оларға тоқталар болсақ, әдебиеттегі ода – баллада ...... ... ... ... ... олардың әрқайсысында
өнердің басқа түрлеріне қарағанда  жанрлық мүшелену қатынасында өзгешелік
бар, яғни өнердің түрі (мысалы, фольклорлық ... және ... ... ... мен ... ... ... эпос, лирика, драма) қарай
бөлінісінде.  Көркем ... ... ... ... тұйыққа тірелуде.  Өйткені, «Жанр», «Түр», «Тек», «Әр түрлілік»
терминдері осыған байланысты ... ... ... жоқ. Осының
салдарынан, оларды қолданыста бірінің орнына бірін пайдалану жалғасуда.
Қайта өрлеу дәуірі ... өнер ... ... ... ... жоқ; XVII – XVIII ... ... эстетикасы
жалпы иерархиялық жанрлар жүйесіндегі әр жанрдың тазалығын қамтамасыз
ететін қатаң тәртіп ... Сол ... ... ... ... ... XIX ғасырда жанрлардың өзара әрекеттестік процесі қайта оралды. 
Олардың қосылып кетуі, тоғысуы,  ... ... ... ... ... қазіргі заманғы теоретиктер жанр дифференциясы тіптен
ескірген деп жанр мәселесін алға қоюдың қажеті жоқ деп ... ... үшін оның ... ... ... ... байланысты ұғымдар  Г. Гегельдің «Эстетика» еңбегінде, А.Н.
Веселовскидің  ... ... ... ... ... да
ғалымдардың еңбектерінде қамтылды. ... ... ... лиро-эпикалық сияқты  жанрлық топтар ерекшеленген.  Осындай топтардың
әрқайсысының шегінде шығарма  әдеби тегі, ... және ... ... соңғысы,  өзінің көлемі бойынша ажыратыла ... Көне ... ... ... және  көп тармақтылығымен ерекшеленеді. Жаңа
заман әдебиетімен салыстырып қарар болсақ,  тұрақтылығымен сипатталады.
Кешірек,  қоғамның ... ... ... бірге әдебиеттің де дамуы
жылдамырақ бола бастады. Әдеби бағыттың туындауымен ... жанр ... ... ... мағына мен негіздеме берудің  нысанасына айналды.
Осылайша, классицизм поэтикасы болып жоғарғы, ортаңғы және төменгі ... Жанр ... ... ... ... түрде сақтауы керек 
регламенттелген жалғыз норма ... ... ... әрі классицизм
жанрларының  ... ... ... мен ... Олар ... бостандығын  «тәртіптерден»  жоғары бағалап,
қарсы шықты. Романтизм классицизмге керағар ... ... Ол ... ... ... ... ашып ... қатарға шығарды.
Классицизм  дәуірінде  орын алмаған ... ішкі ... ... ... ... ішкі уайым-қайғысы, қуанышы, яки адами қасиеттер сентиментализм
тұсында алдыңғы орынға шықты. Сентименталистер  шығармалары  ... ... ... ... ... поэмаларды ысырып, ішкі сырды
бейнелейтін эллегия, баллада, лиро-эпикалық романтикалық поэмаларға жол
ашты.  Әр автор жанр ... әр ... ... ... біз ... әр автордың қаламының ұшқырлығы,
жазу шеберлігі өзінше дара, ... ... ... ... жазу ерекшелігі болады дейміз.   Өйткені, әдебиеттану сөз өнері
болғандықтан «сөз – ... жіп, жыр – ... ... ... ... өріледі. Алайда, көп ғасырлық даму ... ... ... ... ... бар. Осылайша, типологиялық
ұқсастығы мен негізгі қырлары бойынша олар ... ... ... ... бөлінеді. Бұл тектік бөлініс әдебиеттану ғылымы дүниееге келген
кезден бастап туындады. Бұл көне ... мен ... ... ... тек пен жанр ... теориясының негізін  тұңғыш рет
Аристотель қалады. Аристотель өзінің «Поэтика» еңбегінде әдебиетті «сөзбен
өрілген өмір» ... ... деп айта келе ұлы ... оның үш ... ... ... өзі қатыспай сырттай бейнелеуі»  эпикалық
тәсіл деп айта келе ол бұған мысал ретінде Гомер ... ... ... – бұл ... ... Яғни,  шығарманың негізі нысанасы - 
автордың жан толғанысы, ішкі сезімі, ... ... Енді ... ... болсақ, ол – драмалық, ал тектің өзімі драма деп аталады.
Драмада жазушының бейнелеген кейіпкерлері айтайын ... ойын ... ... ... ... ... ... сахнада береді.
Неміс философы Гегель әдебиеттің тегі ... ... ден ... Бұл ... ол өзі ... ... етіп ... ұғымдарды
алады. Яғни, объект, субъект ұғымдарын пайдаланады.  Әдебиеттің  әдеби
тектерінің негізін ол ... ... ... ... Субъект дегеніміз ақынның өзі,  эпос - баяндаушы жанр ... ... ... ... ... ... лирикалық жолдауды, 
өлеңді,  эпиграмма мен ... ... ... ... мен ... бір елде ... бір елде кеш  ... жанр атаулары қанатын
кеңінен жайды, сонымен қатар осы ... ... олар ... ие болып, басқа да мағыналарды ... ... ... сөзі  басында әртүрлі жанрдағы прозалық шығармаларды, рыцарлық
романдарды,  антикалық дәуірдің батырлық ... ... ... ... ... қатар, тұрмыстық күлкілі әңгімелерді де  білдірді. Ал
Ресейде ... ... деп ... ... өздерінің шығармаларына 
қоғамның санасында қалыптасатын  жанрлық атауын белгілейді. Авторлар кейде
жанама ассоциациялардың ... ... ... де ... ... ... ... шығу қиындық тудырады.
Әртүрлі жанрдағы шығармалар кейде бір атаумен айтылса, енді бірде бір
жанр әртүрлі елдерде  түрлі атауға ие. ... ... ... ... ... ... ... жағынан,  саяси және философиялық бөлінуін
есепке алудың қажеті жоқ.  Көркем ... ... пен ... заман
олардың тақырыбы саласына жатады. Ал автор мен кейіпкерлердің  ... ... ... оның ... ... жатады. Шығарманың
компазициялық мотивациясын оның жанрлық ерекшелігіне жатқызуға ... ... ... ... жатпайды.
Жанр - бұл тарихи құбылыс емес, типологиялық құбылысқа жатады. Олардың
құрылысы мүлдем басқаша болғанымен, нақты жанр туындысы ... ... ... жанрлық ортақтығы неде?  Оны шығарманың өң бойынан
іздеген дұрыс болар деп ... ... ... ... өз ойын ... жанрлық тұтастықты құрайды. Жоғарыда айтқан Аристотель мен Гегель
философиясы осының айқын ... ... ... Көп ... ... ... оның жанрлық аспектісі болып ... ... ... жанр және оның ... негізі жататын  қырын
табу керек.
Көркем әдебиет және көсемсөз
Әдебиет (араб. асыл сөз) – сөз ... ... мәні бар ... ... ... ... ғылыми,техникалық, көркем әдебиет болып
бөлінеді. Әдебиет атауы көбінесе, көркем әдебиет мағынасында қолданыл ады.
А.Байтұрсынов оған «бір ... ... ... ... ... ісін ... айту өнері» , «Сөз өнері» деп баға берген. Әдебиет – жалпы
өнердің бір ... ... ол ... ... ерекше түрі есебінде шындықты
логикалық ойлау жүйесімен емес, көркем тіл ... сөз ... ... ... ... ... ... сұлбасымен бірге ішкі мазмұнын,
сырын оқырман тұшынып сезіне алатындай етіп ашады, адамның жан ... ... ... ... ... ... ... қоғамдық санаға әсер етеді. Оның
«өнер атаулының ең қиыны және күрделісі» (Бальзак) , «Өнердің ең ... ... ... да осыдан. Қазақ та «Өнер алды – қызыл тіл»
деп тегін айтпаған.
Көсемсөз, публицистика ......... ... ... ... өткір мәселелерді қозғайтын саласы.
Көсемсөздің мақсаты – ... ... ... ... мәселелерді
көтере отырып, қоғамдық ой-пікір қалыптастыру. Көсемсөздің осы мақсатқа
орай қалыптасқан ... ... ... оған ... ... ... ... бағытталған тәсілдер тән. Көсемсөздің озық ... ... ізі ... да ... ... ... сай халық назарын
көкейкесті мәселеге аудара отырып, көздеген ... ... ... тілде – мерзімді баспасөз бетіндегі көптеген жанрларда жазылуы
мүмкін. Сондықтан көсемсөзшілердің (публицистер) ... ойы, оны ... ... ... ... ... де жазылады. Қазақ тіліне көсем
сөз атауын А.Байтұрсынов ... ... ... атты ... ... ... ... Ұлттық көсем сөзінің алғашқы үлгілері
XIX ғасырдың ... мен XX ... ... ... ... Бұл ... ... қоғам қайраткерлері А.Байтұрсынов,
Ә.Бөкейханов, М.Шоқай, С.Сейфуллин, ... ... ... ... және тағы да басқа қаламгерлер жазған. Көсемсөзге
тән белгі –ұлттық, мемлекеттік, басқа да ... ... ... ... ... ... ... пікірі талдау, сараптама
ретінде жазылып, ... ... ... ... ... ... замана тынысы, көзқарас қайшылығы, айтыс-тартыс бағыты ... ... ... және ... ... жанр ... genre -тек,түр) термин ... ... ... қолданылады: 1) әдебиеттің тектері – эпос, лирика, драма; 2) әдеби
шығарманың түрлері – әңгіме, роман, баллада, поэма, комедия, ... ... да ... ... ... ... пікірлер көп. Әрбір әдеби туындының
жанрлық табиғаты әр алуан : көлемді эпикалық ... ... ... ... ... ... жинақталып, олардың өзара қарым-
қатынастарынан туған ... ... ... ... ... ... басына тән көңіл-күйі , нәзік және терең психологиялық тебіреністер
суреттеледі. Ал драмалық шығарма ... ... ...... ... ... ... мәлім.
Жанр –нақты тарихи түр. Бұл, сайып ... ... да ... ... ... бір кезде батырлар жыры түрінде
көрінсе, кейн ... ... ... ... одан келе ... ... жаңартқан жаңа сападағы поэмаларға ауысты. Бұл тегін емес.
Әдебиет, яғни сөз өнері эпос, лирика, драма дейтін ... үш ... ... ... ... мен ... тегі деп ... және олардың
әрқайсысы мазмұны және суреттеу, баяндау тәсіліне қарай өз ... ... ... ... ... ... ішкі байланыстарын үзбей,
бояулары бір-біріне кіріксе де, өздеріне тән ... ... ... ... epos – ... әңгімелеу, тарихтар айту) – көркем
әдебиеттің байырғы, негізгі тектерінің бірі, ... ... ... ... мол ... кең ... адам ... мүмкіндігінше
терең ашып, жан-жақты танытатын іргелі, күрделі жанр.
Эпос –жан-жақты жанр: эпикалық шығармада адамның өмір жолы ... оның ... ... ... мен тіршілік толық жинақталады, ол
қатысқан оқиғалар молынан суреттеледі, ол ... ... ... ... ... ... арасындағы қарым-қатынастар әр қырынан
айқын көрсетіледі.
Өмір шындығын ... адам ... ашу ... ... ... үш ... ... :1) шағын көлемді эпикалық түр; 2) орта ... түр; 3) кең ... ... түр. ... ... ... ... осынау үш түрдің біріне жатады.
Эпостық шығармада оқиға өз бетінше автордың еркінен тыс жүріп ... ... ... оқиғаны суреттеу тәсілінің бір ...... ... Эпостық жанрдағы шығармаларда негізгі әңгімеге
қатыссыз «бөгде» бір нәрселер бейнеленетін секілді. Шын ... бұл ... ... жанрлық мақсатына жету үшін қолданатын тәсілдерінің бірі.
Эпос тұтастықты көксейді, шындық ... ... кең ... ... Нәтижеде қомақты, өркешті, кең тынысты шығарма ... ... ... ... қадым заманнан басталады. Аңыз, ертегі, дастан,
жырлар – біздің баға жетпес ұлттық мұрамыз.
Үш ... ... ... бірі – ... ... ... шертеді.
Бұл жанрда «ақын ... ішкі ... мен ... ... ... ... ... алған әсері көңіл көрігінде балқып, нәзік
сәулелі сезімге айналады. Жалт өткен сезім жарқ етіп ақын ... ... ... ... міне, бұл - лирика.
Лирика - алдымен сезімнің гүлі,гүлдің хош иісі, көз жауын алған ... ... ... ... ... ... ... қалса, лирикада
алға шығады, өзі өлең мазмұнына айналады. Және өз ... ... ... ... ... ... автордың өзіне
тартады. Лирикалық кейіпкер – жүрегін от сезімге ораған ой ... ... ... ... тебіреніс, толғаныстар, қызу ... ... ... ... ... ой ... ... Абай : «Өмірде ойға
түсіп кем-кетігің, Тулағыш мінезің бар, жүрек, сенің » десе, бұл – ... ... Ой мен ... лирикада ғашықтардай табысады, сол махаббат
ләззатынан ... атты ... ... «Қуатты ойдан бас құрап, еркеленіп
шығар сөз» деп Абай ... ... Өлең ... ... ой, ... ... ... шығатынын ескерткен. Лирикалық жанр түрлері қазақ
ауыз әдебиетінде терме, толғау нысанында ... ... ... өріс ... элегия, ода, эпиграмма, эпитафия, сонет сыршыл,
композициясы белгілі нормамен ... өлең ... ... ... ... орын ... Саяси-әлеуметтік лирика түрлері де ... ... ... ... ... табиғат лирикасы түрлерінен
қазақ поэзиясы әлемдік ... ... де иық ... ... ... тегі – ... Мұнда оқиға көз алдында өтіп ... ... ... ... ... ... кешеді. Бәрі әрекет
үстінде. Жәй әрекет емес, ... ... ... ... ... ... әрекетке қарсы әрекет. Оны істейтін кейіпкерлердің ... ... ... ... та, ... та. Характер, мінезділік –
адамның өзегі, алтын арқауы. Атом бөлшектенгенде орасан зор ... ... ... ... ядро ... ... ... шығуы сол
ядроның қуатын қалай «босата» ... , яғни ... ... қалай аша
білгендігіне байланысты. Оның тәсілі сан алуан. ... ... ... ... ... ... әлеуметтік-саяси көзқарасы, өзге
де адамгершілік, құлықтылық, ар-инабаттылық қасиеттері жан ... жан ... ... ... ... тектері мен түрлерінің жіктелуінде ... ... ... ... драма іштей бір-бірімен байланысты. Бір ... ... ... Үш тектің үшеуі де қазақ көркем сөзінің фольклор, дара
ақындар әдебиеті, жазба әдебиеті тармақтарының бәрінде бір ... ... ... сусын бола білді. Үшеуі де даму барысында ... ... ... ... ... ... Мысалы, жаңа эпос-роман жанры
психологизм, драматизм ... ... ... Демек, лирика, драма
жанрларынан өзіне керекті нәр алып отырады екен. Роман жанры бірден ... келе ... жоқ. Оның ілкі ... ертеректе, фольклор
қойнауларында шым-шымдап өсіп жетіледі. Соңғы жылдары ... ... ... ... ... ... ... жанрларының нышандарын
тауып, зерттеп жүргені тегін емес. Ертегілік ... ... ... ... ... ... ғылыми айналымға енгізілді.
Жанрлық ауыс-күйіс – әдебиет дамуындағы табиғм процесс. Әдебиеттің үш текті
жанрларға ... ... ... ... қатысты заңдылық. Міне, осы
ортақ заңдылықтан фольклор, дара ақындық ауыз ... және ... ... бір-біріне қарсы қоймай, араларына өтпес ор қазбай, қайта оларды
бір-бірімен тығыз байланыста ... өнер ... ... ... ... туындайды. [1.12-24]
  ... ... ... дамуы  
Бағыттары, типологиясы деген бөлімшеде 1917-1990 жыддар аралығын-дағы
қазак публшистикасының өсу, өркендеу жолдары зерттелді.
Кеңестік дәуірде газет-журналдардың көбеюімен бірге ... ... ... дамудын жаңа сатысына көшті. Бүл кезендегі публицистикаға
кеңестік кезеңнің саясаты, орыс публицистикасыньщ дамуы ерекше әсер ... ... ... ... жанрлык жаңашылдық белгілер
айқын керініс бере бастады.
Кеңестік дөуірдің 20-шы, 30-шы жылдарындағы ... ... ... жолына түсті. Бүл кезенде Кеңес өкіметінің алғашқы жылдарындағы саяси
өзгерістер, экономикалық моселелер, рухани жайттар шығарма ... ... де, ... де ... ... ... ... тапты.
Соғыс жылдарындағы қазақ әскери публицистикасы — елдің букіл сана-сезім,
куш-жігерін ортақ жауды жеқуге жумылдырды. Бүл ... ... ... ... патетикалык, пафосты, шешен тілді, ха,іық
даналыгын өз ойларына өзек етіп ... ... ... ... ... бай ... суарылып, тарихи аңыздардан, айтыстар мен
мақал-мәтелдерден, жыраулық поэзия ... мен ... ... тамыр
тартты. Және сол бай рухани мұра майдандағы және ... ... ... ... ... ... ... астасып
жатты. Соның нәтижесінде өткір тіл, ойды қысқа және дөл ... ... ... ... ... ... жылдарында халықтың күшін
бір ойға біріктіретін публицис-тика түрлері мен жанрлары орнықты. ... ... ... хат, ... ... ... қуаты бай
өлеңдердің тууы соның дәлелі.
Соғыстан кейінгі жылдары бүкіл ел халык. шаруашылыгын қайта қалпына келтіру
ісіне жүмылдырылды. 1945 жылы ... ... жөне ... ... арттыру және көлемін үлғайту туралы" қаулы
қабылдануының баспасөзді, публицистиканы ... ... ... зор ... ... жылдары республика газеттерінің мазмүны өзгерді, олар
жергілікті емірді жан-жақты ... ... ... мен мәдениет
мәселелеріне баса назар аударылды. ... ... ... пен фельетон,
баспасөзге шол>7 жанрлары жиі көрінді. Сөйтіп баспасөз өзінің ... ... ... ... қүра ... [5,49 б.]. Сөз жок ... өмірге бейімделуімен бірге, қазақ публицистикасы да күнделікті еңбек
ырғағының айнасына ... 70-ші ... ... ... шүрайлы тілмен көркейе түсті.
Бүл әсіресе сол кездері мол жазылған публицистика-лык ... ... ... ... көрініс тапты. Осы кезең туралы сөз еткенде, академик
С.Қирабаев: "Қазақтың көркем әңгімелерімен ... ... ... ой
толғанысы, емірді бейнелі жолмен тануға ... ... да ... едәуір өркендеді" [6.166 б.], - деп атап көрсетгі. Десек те, 60-шы,
70-ші жылдарда ... ... ... ... ... ... мақтау, мадақтау, жалаң үраншылдык сияқты заман туғызған кемшіліктер
де болды.
80-ші жылдары қазақ публицистикасының ... ... ... багыт анық орнықты. Түтас ізденіс ... ... ... ... ... ... жатқан деректердің беті
ашыла бастады. Кеңестік дәуірде қазақ публицистикасы тектік, ... ... ... ... ... Публицистиканың өз алдына
дербес теориясы да жасадды. Осы ... орыс ... мен ... ... зор ... ... Егер ... газет
"Туркістан уалаятаның газеті" бетінде акпараттык ... ... ... ... ... газеті", "Ай-қап", ... ... ... ... ... ... ... "Таң"
басылымдарының бетінде талдамалы жанрлардағы публицистика қалыптасты. ... ... ... бай ... палитрасы көрініс тауып,
өркендеді.
Қазақ публицистикасының ... ... даму ... негізгі
бағыттарды біз талдап-таразылаған жарияланымдардың мазмұндық және ... ... ... ... ... айқывдауға тырыстык,. Олар:
қогамдық-саяси багыт, ... ... ... ... ... улттык, психологиялық-көркемдік багыт,
проблемалық-аналитикалық багыт, зерттеушілік, ... ... ... Бұл ... публицистика ерекшеліктері С.Сейфуллин,
Ж.Аймауытов, Б.Майлин, М.Әуезов, ... ... ... ... ... ... Ә.Нұрпейісов,
З.Қабдолов, Н.Ғабдуллин, Ғ.Қайырбеков, Ш.Мұртаза, ... ... ... Ж.Елшібеков, М.Қабанбаев, Ж.Аупбаев
шығармашылықтары арқылы ашылды.
1917-1990 жылдардағы публицистикалық шығармаларды талдап, таразылай ... ... ... ... ... ... ... бөлу
жөніндегі мынадай тұжырымдарға келдік:
1. Публицистиканың ... ... ... жүйелерін үш топқа жіктеуге
болады: а) Ақпараттық-оқигаІШ публицистика; ә)Талдамалы ... ... ... ... түрлік жағынан алғандағы типологиясы: а) қогамдық-саяси
публицистика; ә) экономикалык, публицистика; б) ... в) ... ... г) сыни пуб-лицистика; г) гылыми-
танымдық публицистика; д) әскери публицистика.
3. ... ... ... ... ... тобына:
заметка, есеп, репортаж, ... ... ... ... мақала, шолу, рецензия, баспасөзге шолу, хат ... ... ... ... көркем публицистика тобына:
суреттеме, очерк, фелъетон, памфлет жанрларын кіріктіруге болады.
4. Публицистикалық шығармаларды ... ... а) ... ... ә) угітшыік публіщистика; б) ... в) ... ... г) ... публицистика;
г) талдамалы-сыни публицистика; д) деректі публицистика; е) ... - деп ... ... ... ... ... ... табуына орай: а) газет
публицистикасы немесе баспасөздегі публицистика; ә) ... б) ... в) ... г) кинопублицис-тика, -
болып жіктеледі.
6. Сондай-ақ кеңестік дәуірдегі қазақ публицистикасы ... ... ... ... анықтамшіық,
жарнамалық, танымдық функцияларды атқарды.
Біз қарастырған кенестік дәуір кезендерінде қазак ... ... әр ... ... ... орын алып ... 20, 30-шы жылдары
заметка, хат, мақаланың проблемалық түрі, фельетон сияқты публицистика
жанрлары ... ... ... 40-шы ... ... мақала,
памфлет, үндеу, рух көтеруге бағытталған хаттар ... ... ... 50, 60, 70-ші ... очерк өз дамуының биігіне жетті.
Очерктің ... ... ... проблемалық-анали-
тикалық, портреттік, сапарнама, психологиялық, ... т.б. ... соң бірі ... ... Осы ... публицистика-лық мақаланың
"өлеңмен жазылған қарасөз" түрлері ерекше ынта-ықылас туғызды. Фельетон
жанры қайта ... ... ... 80-ші ... сүхбат жанры мен репортаж кең
қолданылды. Сүхбаттың диалог түріне қоса, сүхбат-монолог, ... ... ... ... ... дөңгелек стол
басындағы әңгіме, ... ... ... ... жаңа ... енді. Кеңестік дәуірдің барлық ... де ... ... бас мақала, рецензия, шолу, баспасөзге шолу, мақала
жанрлары баспасөз бетінен түскен жоқ. ... бәрі де ... ... - ... ... тән ... ... айқын көрінісі.
4.2 Тәуелсіз Қазақстан публицистикасындагы ... ... ... ... ... ... ... публицистикалық
шығармалар сараланды.
Демократия мен жариялылықтың нәтижесінде тарихтағы көптеген ... ... ... ұлт ... үлттық сананың калыптасуы, мемлекетгіктің
қалыптасуы сияқты өзекті мәселелерге баспасөз бетінен орын беріле бастады.
Публицистер халықтың тарихта ... ... ... беру ... ... ... ел намысын оятуға, жүрт санасын сілкіндіруге бағытталған
рухани серпіліс жасауға ... Бүл ... 90-шы ... ... овда ... ... публицистикалық шығармалардан айқын көрініс
тапты.
Дөл осы кезенде қазак публицистикасының дамуында да жаңа бір ... Ол — азат ... ... сөздің дәуірі еді. Публицистика қоғамдық
маңызды мәселелерді кетергенде ғана, оның ... зор ... ... біз 90-шы ... ең ... ... алға ... шығармаларға назар аудардық.
Очеркті көркем-публицистикалық жанрдың «патшасы» деп атайды. Бұл ең ... ... ... ол журналистен шынайы әдеби шеберлікті талап етеді.
Очеркте аналитика және бейнеліліктің бастамалары бірлеседі. Бір сөзбен
айтқанда, журналист тек фактты ғана емес, сонымен ... ... де ... қажет.
Очерктің басты үш түрі:
• портреттік очерк;
• проблемалық очерк;
• жолсапар очерк;
Осылардың ішінен жолсапар очеркке тоқталсақ,
жолсапар очерк – бұл автордың сапар ... ... ... ... Бұл жанр ... ... мен әдеби шеберлікті қолдануға
көбірек мүмкіндік береді. Басты проблема – ақпаратты сараптау, ... ... көп ... ... ... ... ... қызықты, қайсысы
маңызды екенін түсіну қажет. Жолсапар очерктің бірнеше ... бар, ... ... ... адамдардың өмірін көрсету т.б.
Жолсапар очеркіне баспасөз зерттеушісі Д. ... ... ... ... ... ... ең көне түрі. Ол автор жол-жөнекей көрген-білгенін,
кездесулер мен куәсі болған оқиғалардың ... ... ... ... ... ... мәдени, салттық-саналық
мәселелерді ғана іріктеп әңгімелейді».
Жолсапар очерк – публицист-суретшінің жазудағы ең ашық ... ... ... еркін жеткізіп, оқырманмен ашық қарым-қатынаста болады.
Осы очерктің түрінде тарих, ... ... ... ... ... қатысты мәселелерге пікір білдіру, жеке ойлар, сезімдер
бар.[3.192-198]
Сол публицистиканың ... ...... ... жазба
әдебиетiнiң Хауа-анасы бола алатындығы. Жалпы планета ауқымын ... ... ... ... тарихтан аталмыш феномен авторлары ... ... ... Аристотель, Тациттер екенiн мойындасақ, солардың
"есiмiн" ... ... ... ... ... ... бастаған
кезеңiнен-ақ көре алар едiк. Бұл тарихи жағдайды бұдан 90 жыл ... ... ... ... һәр қилы бiлiмi, адамшылығының кеудесi
асқан кемеңгер адам ... адам ... ... ... ... бұзық
мiнездерiн көрген соң, соны түзеймiз деп адамшылыққа, хақтыққа жол сiлтеп,
жол нұсқады. Бұл шешен, ... ... ... ... ... ... – деп, ... жазу шаруашылығымызда "шешен, терең сөздердiң"
дүниеге келгенiн пәш ... ... ... бүгiнгiдей төрден күреп орын алып отырған,
Мұхаң айтқан сол ... ... ... ... ... – өмiрдiң әлеуметтiк, экономикалық, өндiрiстiк, ғылыми және
басқа рухани құбылыстарын, өмiр фактiлерiн өзiне арқау ететiн әдеби ... дер едi. Ал, ... ... энциклопедия" болса : "Әдебиет пен
журналистиканың қоғамдағы көкейкестi, өткiр мәселелердi қозғайтын саласы...
Көркемсөзге тән белгi – ... ... ... да ... мүдделерден
туындайтын мәселеге автордың нақтылы көзқарасы, пiкiрi талдау, сараптама
ретiнде жазылып, кейде астарлай ... ... ... ,- деп бiледi.
Әрине, аталмыш сипаттамаларда энциклопедиялық басылымдарға тән мейлiнше
қысқа қайыру принципi билiк құрғаны белгiлi. Ал, осы ... ... ... дәрәжесiндегi дүниеге қойылар талапты жоғарыдағыдай пайымдаулармен
салыстырудың мүлде иiнi жоқ. Қолымыздағы кiтаптың ... оны ... ... ... Журналист-шәкiрттер даярлайтын
жоғары бiлiмдi оқу мекемесiнiң үш ... ... ... ... ... оқу – ... те дәуiрлiк уақиға болмағанына мен айтпасам да,
өздерiңiз куәгерсiздер. Бұл жерде туынды иесi ... ... ... ... ... өз ... мен мiндетiне жеңiл-желпi қараушылықтың бiр
де бiр "соқыр атомы" түгiл, "нейтроны" жоқ!...
Көлемi жарты мың бетке жете- қаба, ... ... ... нысаны-
"қазақ публицистикасын тұтас алып қарастыру, ұлттық таным тұрғысынан баға
беру", "бұрын зерттеуге болмайтын қазақ публицистикасының ... ... әдiл ... беру", "кеңестiк қоғамның өзiндегi қазақ
публицистикасына бүгiнгi тәуелсiздiк ұстанымдары тұрғысынан қараудың", ақыр-
соңында "ұлттық, қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... әлемдiк рухани ортадағы орнын айқындау" тәрiздi ең
маңызды тұратынын "әп" дегенде атап ... ... ... ... ... ... – публицистиканың негiздерi – журналистиканың тарихы мен
теориясының ... ... ... осы ... ... ... көз алдына келсе керек.
Мұндағы алғашқы тарау – ... ... таза ... ... ... ... мойындасақ, автордың бiздiң алдымызға
тартып ... ... ... ... бiр ... жиылып, түбi
түптелiп шыққан емес. Және оларда тарихи хронология қатаң ... ... ... ... өнердi: саясат, билiк,
қошемет, бiлiмгiр, уағыз шешен сөзi деп "жiлiктеген" даналық иесi – Ахмет
Байтұрсын ұлының ... ... ... ... көңiлге қонады.
Соның iзiн ала бере, "бұқаралық ақпарат" деп ... ... ... бiр ...... тән алты ... үш сатылы
принциптерi, оның ... үш ... ... ... төрт ... көз ... осыған дейiн де, бүгiннiң өзiнде де көбiмiз "журналистика" мен
"публицистика" ... ... "егiз ... деп ... өте етжақын
ұқсастықтарын пайдалана беретiнiнен де асып ... ... ... ... ұғым ... ... бар. Мұнымыз шындық- ақиқаттың
ауылынан қашықтау екенiн, олардың ... ... ... ... ... мен публицистикатанушылар сезiп жүргендей
едi.
Б. Жақып кiтабының, тура бiз ... ... ... ... ... дәл ... ... қасыған". Мiне, қараңызшы:
журналистика – әлеуметтiк институт, қызмет түрлерiнiң ... ... ... жүйесi, арналардың бiртұтас жиынтығы, ғылым саласы
және оқу пәндерiнiң жиынтығы.
Ал, мәселемiздiң ... ...... да "осы ... маманбыз"
деген авторлардың үйiп-төгiп берген ... ... ... ... ... ... – "жанр", үшiншiде – "өзiндiк өзгешелiгi бар
өнер", ...... ... көрiнiсi", бесiншiде – ... ... ... ... – "проблема көтеру құралы", жетiншiде
– "әдебиеттiң бiр саласы", сегiзiншiде – "қоғамдық пiкiрдi қалыптастыру
тетiгi"...
Күнделiктi ... ... ... ... ... ... ... ұшырасқаны сөзсiз. Олардың iшiнде, әсiресе, өзiнiң ұстазы, ... ... ... ... ... ... ... алғашқы
профессор Т.Амандосовтың: "Публицистика – өмiрдiң сырлы сыры, Публицистика
арқауы – шындық,... Публицистика – ... ... ... ... көрiнiсi деген сөз, яғни өмiрдiң ... ... ... ғылыми және рухани тағы басқа құбылыстарын, өмiр
фактiлерiн байыптап түсiндiрiп бередi", – деген байламын өзi де ... де ... ... ... ... автордың
әдiлеттiлiгi мен инабаттылығы ретiнде қабылдағанымыз абзал.
Осы тақырыпта туындыгердiң көкейiнде қаншама мәлiметтерi ... ... ... мен ... Ол ... ... сонау
В.Г.Белинскийдiң: "Ломоносовтың қара сөздерiн қайта түрлендiрiп, Карамзин
орыстың қарапайым сөйлеу тiлiне ... және орыс ... ... ... ... элементтерiн ектi" деп жазғаны бар.
"Публицистика ғылыми-теориялық және көркем-бейнелеп ойлаудың басын
бiрiктiру мүмкiндiгi бар деп ... тiптi ... ... ... ...
деген Мәскеу мемлекеттiк университетiнiң профессоры ... ... ... шығармашылықтың публицистiк түрi маңызды орын алады,
ол түсiнiктi де: публицистiк шығармашылықтың түрi ретiнде қоғамдық пiкiрге
қызмет ету үшiн ... ол ... ... ... ... ... ... мақсаты", – дегенi күнi кешеге дейiн осы саладағы
теориялық қағидаларға беделдi пiкiр секiлдi қабылданатын.
Ал оның ... ... ... ... ... ... ... яғни "шындықтың "образ-бейнесi" ... ... Оның ... ... бейне "аралас жанрларды", ... ... ... ... ... ... бен ... бой көрсетсе керек...
"Әдеби-саяси қызмет түрi мәртебесiндегi публицистиканың тууы мен ... ... ... ... ... ... "Публицистикаға тән
негiзгi сипаттамалар: а) болып жатқан уақиғалар-
ды бейнелеуде ... ... ... ... ... өзара ортақ сипаттамаларын беруде документализммен салыстыру;
ә) оларды идеология тұрғысынан сараптау; б) публицистiк сөздiң "әлеуметтiк-
жасампаздық ...... ... қарап отырсам, осылардай тағы да көптеген публицистикатанушылардың
жасаған назарияларынан қасаң коммунистiк ... ... әлi ... ... өз ... ... дәйек сөздерiн келтiрген авторлар
әңгiмеленiп отырған нысандарына өмiр тiрлiгiнiң, күнделiктi өркениеттiң
қосып ... жаңа ... ... "ат-тонын ала ... ... Оның ... барлығының дерлiк "жеке-дара теорияларының"
қайсы бiрiнiң "дауысы" солист дәрежесiнде оза ... ... бiр ... оқып тұрған шiркеу хоры ма деп қаламын.
Кез келген "зиялымын" (осы қасиеттi ... ... кiм ... ... бермейiкшi: обал ғой!) деген автор заманның, қай жаққа ... ... күрт ... ... ... тиiс. Ал, публицистика осы заманның, бiз
қалайық- қаламайық, қазiр тәртiп сақтау орындары күдiктiлердiң өтiрiк-шын
айтқандарын тексеретiн ... ... ... ... ... ... бiр ... аспабы дерсiң. Нақтылы ғылымдар тiлiне салсақ –
тырнақ ұшындай ... ... ... ... ... ДНК. Мiне, осындай ... ... ... ... сана-
сезiмiмiздi, өмiр ғұрпымыздың голографиялық үш жақты ... ... ... Сондықтан, "сөз түзелдi, тыңдаушы, сен де түзел"
немесе "жаңашаның жырын айт" дегендей, әуелi осы публицистиканың ... ... ... ... жөн едi". ... бұл ... шақтың теориялық объект ... Ендi ... оған "едi" ... үш ... қоса ... Және ... ... негiздерi" оқулығының 28 бетiнде былайша
айшықталған: "Публицистика дегенiмiз – ... ... ... тынысы, өмiр
шежiресi болғанда да, күнделiктi тiршiлiктiң рухани ... ... ... ... ... ... жасаудың орасан
зор күшi бар. Өйткенi: ол оқырманға, көрерменге, тыңдаушыға ... ... ... құбылыстарға ғылыми тұрғыдан баға беру,
дәлелдеудiң айқындығы, ... ... ... ... ... тән".
Оқымысты ғалым, ақын- публицист автор осы объектiсiнiң "маңдайына жазған"
"творчестволық-теориялық геномдарын" айқындап ... ... ... ... ... да нақтылаған. Жанр ерекшелiгi бәрiнен бұрын
публицист-автордың көтерген мәселесiне, тақырыбына бiздiң, ... ... ... ... баса көрсетедi. Сонымен қатар
аталмыш жанрдың өзiмен "кiндiктес" сфера-салалармен ... ... Осы ... ... ... өзi "сөз алғаны" жөн деп бiлем.
"Публицистика, бiр жағынан, көркем әдебиетпен, поэзиямен, екiншi жағынан,
жаратылыстану ғылымдарымен де байланысты. ... ... ... ... ... ... тармақтарымен де қабысады, тiптi,
өнеркәсiп, ауыл шаруашылығы, техникаға да қатысы бар", – деп тұжырымдағанын
көремiз. Мұнымен де шектелмей, ... ... ... ... ... ... әңгiме, поэма, баллада, лирикалық өлеңдер), ғылым
(трактат, диссертация,реферат), техника ... ... ... ... ... фельетон, очерк) әр
қайсысы өз векторларында елеулi үлес қосатынын нақтылаған.
Қазақта – ... ... ...... ... ... сиятын
публицистика жанрының тиянақталмаған, дәйектелмеген ендi нендей қадiр-
қасиетi автор назарынан тыс ... ... ... ... ... негiздерi" тарауланғанда, автор өзiнiң ең
жақын ұстазы профессор Т.Амандосовтың: "Қазақ публицистикасының ... ... және даму ... – деп, ең ... бiз ... отырған ғылыми
тақырыпты ұсынады. Мұның өзi сол кездегi кеңестiк ... ... ... ... ... жүргiзуiне көп кедергi келтiргенiн
айғақтайды. Мiне, қазақ публицистикасының гнесеологиялық негiздерiн ашып-
ақтаратын күнi бүгiн туды" [2.53 б.], – ... ... ... ... ... ... ... "жанрдың Адам-атасы да Хауа-анасы", ғарыштану тiлiмен айтқанда,
"космостық старт ...... ... "Шындық өмiрдi, ақиқат
болмысты көрсеткен жазба – көркем шығарма, тарихи жәдiгер ... ... ... да ... ... бiрi деп ... ... жасауға
болады [49б.].
Бетке ұстар екiншi рухани байлығымыз есебiнде – Тоныкөк ескерткiшi ... ... ... ... ата ... ... әл-
Фараби,Баласағұн, Қашқари, Иассауи, ... ... ... ... Мiне, ... ... ... – осылар. Автор
оқулығында осы "творчестволық лектi" барлық теориялық ... ... ... аяғы – XX ... алғашқы ширегi тұсында публицистикамыздың
қалыптасу процесiне ... роль ... ... ... Ыбырай, Шәкәрiм
шығармашылығы бiрсыпыра онжылдықтан берi жұртшылық ("жақсы" деп кеciп-пiшiп
айтпай-ақ қояйын) құлағына сiңiстi болып ... жайы бар едi. ... ... ... ... ... жаңаша "дем салған".
"Көзiмiз қанық" сол корифейлерден басқа, ... ... ... ... сiңiре бiлген, "Түркiстан ... ... ... белсендi авторларының туындыларының мән- мағынасын
қазiрдегi принциптер тұрғысынан, бейне бiр ... қыл ... ... саралап бере алған деп бiлемiн. Бүгiнгi ... ... бет алар ... оны ... ... ... ... ғылыми да танымдық қолданыста жүргенiн атап
айтқым ... ... ... ... Ө.Әлжанов, Р.Дүйсенбаев,
А.Құрманбаев, М.Сералин, Р.Сәрсеков, Ғ.Қарашевтардың жазба дүниелерiне жеке-
жеке тоқтап, А.Байтұрсынов пен ...... ... ... газетiндегi публицистикасына арнайы тараушалар
бергенi кiтап иесiнiң ... ... деп ... жөн. ... ... ... (М.Әуезовтiң алғашқы кезеңдегi
публицистикасы негiзiнде)" аталатын ... ұлы ... ... ... ... ... аталмыш жанрымыздың ықпалын
сәттi айқындаған. "Мұхтар Әуезов – публицист" аталған оқу құралынан ... ... ... ... трактордай" демекшi, он жыл салып, қайта
оралған өзiне ... ... ... ... ... ... публицистикасының жаңашылдық түрi ретiнде дамуы" бөлiмiнiң ауыз
толтырып айтардай көлемi "Сәкен Сейфуллиннiң ... ... ... ... ... көркемдiк бағыттағы
публицистикасы", "Бейiмбет Майлиннiң ... ... ... ... тек ... ғана ... ... үшiн де iздеп оқитын дүниелерiне айналатынына шәк келтiргiм
келмейдi.
Кiтаптың "етек-жеңдi жинақтатып" соңғы жақтары "Соғыстан ... ... және әр ... ... ... ... ... "Тәуелсiз Қазақстан публицистикасындағы тақырыптық,
проблемалық iзденiстер":"90-шы жылдар публицистикасында "синкретизм" аясы
кеңейдi, – деп ... – Бұл ... алда ... ... қолына
қалам алған публицистер қауымының фантазиясы мен танымдық көкжиегiне
байланысты болса ... Оның ... ... мен ... ... ... даму ... да байланысты екендiгiн ұмытпаған
абзал" [5.34-42].
Бейнелеу өнері
Бейнелеу өнері – дүниені көзбен көріп түйсіну негізінде ... ... бір ... ... негізінен кескіндеме, мүсін, графика жатады. Бейнелеу
өнерінің белгілері архитектура, безендіру және ... ... ... ... Сондықтан шартты түрде оларды да бейнелеу өнері қатарына
жатқызамыз. ... ... ... ... ... көркем
дизайнды да бейнелеу өнері ретінде таниды. Бұл өнердің де негізінде ... және ... ... ... бірлікте қарастыру жатыр. ... ... ... ... көру ... оның ... ... Әр ғасыр, дәуір, кезеңде пайда болды. Бейнелеу өнерінің туындылары
өзіндік бейнелеу жүйесі мен көркемдік ... ... ... ... ... ... құндылық және қарым-қатынастық қызметімен де ерекшеленеді.
Уақыттық даму процесі басқа өнер түрлеріне ... ... ... ... ... ... ... ол негізінен кеңістіктік ауқымымен
ерекшеленеді. Суретші өз ... ... ... ... сол ... ... ұмтылады. Өмір құбылыстары түптік жағынан таңдап алынып,
заманның тірлік-тынысы ... ... ... ... ... ... құралдарына сурет, түрлі түс, пластика, жарық пен
көлеңке композициясы, ырғақ ... ... ... материалдан
дайындалатындықтан оған пәндік, заттық болмыс пән. Бейнелеу өнерінің әр
жанры қоршаған ... ... ... береді: кескіндеме түрлі түсті
бояуды, графика түрі сызықтардың қиылысуын, көлеңке мен ... ... ... үш ... ... ... ... жанрындағы шығармалары мазмұнына қарай
монументальді – ... және ... ... ... музейлер,
галереялар немесе үй интерьерлерін безендіріп, сол жерлерде орналасады.
Монументальді мүсін ... ... қала ... мен ... ғимараттарының қасбеті мен интерьерлерінде орналасады. ... ... даму ... ... ... ... пейзаж,
натюрморт сияқты жанрлар ортақ [2.5]
|оглавле|
|ние |
МОДЕРНИЗМ
М. Паштека: Художник и натурщики. Холст, масло, 70 х 90 см, 1977 ... ... ... в ... ... цветная линогравюра, 31 х24 см, 1950-е
годы
М. А. Базовски: Хуторяне. Холст, масло, 61 х 45 см, ... 1960-х ... ... ... с ... ... темпера, 41,5 х 55 см, 1932
г.
. Чундерлик: Абстракция (Фигура). Картон, масло, 100 х 70 см, 1968 г.
ПОСТИМПРЕССИОНИЗМ
Импрессионизмнан кейiн ... ... ... ағым ... ... ... тек қана қаралатын шындықтарды суреттеуге бас ... ... ... элементтерi суреттеугеұмтылды. Постимпрессионизмның кең
спектрi ойдағы (Редон ) процесстердiң ... ) ... ... ... ) ... ... (гоген ) қоғамымыздың қарапайым көздерi
немесе әсемдiлiк көзқарастардың нақты заңдылықтарына тууда болады
КУБИЗМ
ОРФИЗМ
Тән әрлiлiгi бар ... ... гүл ... толық қолданумен.
Бағыт музыкамен, арқасында өз полифониясы және өнердiң дерексiздiктелiнген
процессiне жалғастырды. Сурет қалай тiршiлiк ... ... ... ... ... және (iстелген, тоғыту ) дисктiң формаларын асты
сызылды.
ЭКСПРЕССИОНИЗМ
Бейнелеу оны табандылықпен және драма тақырыптарында, түс, зор ... және ... ... ... ... Ол ... ... меланхолиясы, өмiрдiң көлеңкелi тараптары, экзистенциализмды
қамтып көрсетедi. Түс (Ванин ... ... - ... ... Мунч,
Руальт ) iшкi сезiмдердiң өрнегi сияқты қабылданады.
ФОВИЗМ
Көркем стильнiң айырмашылық ... ... ... ... емес ... функция суреттейтiн жергiлiктi болып табылады. Суретте жазық,
заттардағы суреттiң кеңiстiгi бұлдырлық жоқ, ... ... ... ... ... ... асты ... Суретшiге шабыт ретінде оның
(Дерон, Вламинк ) түйсiгi қызмет көрсетедi.
ФУТУРИЗМ
Техникалық өркениетке масаттануынан шықты. Суретшiлер өндiрiстiк
процесстің сюжеттерi, қозғалыс, жылдамдық, ... ... ... ... және ... форма фазада жiктелдi.
Талпыныс (балл, Сазай, Северини, Бочиондар ) бiр уақытта болып жататын
бiрнеше әсерлер баттастырып iлiп ... ... не ... соны ойлау, сезгiштiк, елестердiң шақыру
негiзделген бағыт,
төменгi саналар. Нақтылы суреттеу құралдарымен ... ... ... ... ... ... ... қолдану және
Қосуы, шындықтың сәйкес келмейтiндерi, тiкелей - мұндай ... ... ... ... және нақтылыққа олардың ... ... ... және ... алып тастай ететiн болып ... iшкi бос ... ... Бұл жүзеге асатындай
тартылған заттардың маңыздылығы олардың ... және ... алыс ... ... ... ) ... ... сюрреализм
Нақты элементтерден, суретке толық бас тартпайды жаңа заттарды (дүние,
Магритте ) шындық туралы нақ сол жаңа ұсыныс құра ... ... ... мир. ... ... 43 х 30 см, ... годы
Супрематизм
Леттризм
Көркем қатынастар сақтаушы (авторлардың үлкен тобы ) ... ... ... түрде үндеу дербес үстiрт бiрлiктiң
ретiндесiнiң әрiп болып табылады немесе.
Оп-арт
-
Геометриялық ... ... 2~ ... ... ... ... қара, және ақ ) түспен қозғалыстың көрермен бос қиялы немесе
(Церо, Вазарелли, Дешамп ) ... ... ... ... және қазiргi өнердiң кең қолданылатын бағыты. Тән өнердiң тиiмдi
сызығы болып табылады : ... ... және ... ... сақтық, техникасы бар байланыс. Суретте басым болады
(Татлин, Мохоли-Надь ) конструкцияның ... және ... ... және Онауылдың өйткенiсi суретшiмен ... ... оған ... тән ... ... ... өкше ... ) өнердiң тиiмдi құрама бөлiктерiн қабыл алмайды және жасауды
автоматтылық, кездейсоқтық және ... ... асты ... ... ... жап-жалпақ ) творчестволық процесстiң кездесiн
суретшiнiң психикалық және физикалық күйiн алып бередi.
живопись (живопись жестов)
Ұстаның нақтылы елестетуiмен тексеруге ... ... ... ... күйi Запечатляет, бiрақ. Жоспарсыз бiртума ... ... ... ... етiп қой ... ... процесстiң уақытындасын
суретшiнiң көңiлiн алып бередi. Өңге құралдардан басқа, стильдегi ... ... те ... ... мән (авторлардың шеңберi жап-
жалпақ ) суретшiнiң қолын алады.
[2,132-150 ]
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
1. ... Сөз ... ... ... ... Өнер ... М.,1979
3. Т.Амандосов., Газет жанрлары, Алматы 1964
4. Ш.Елеукенов., Кітаптану негіздері, Алматы 1997
5. Х. Бекхожин., Қазақ ... ... ... Алматы 1981
6. Б.Жақып., Публицистикалық шығармашылық негіздері, Алматы 2005

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 29 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Драмалық шығармадағы тарихи тұлға, қазіргі қазақ комедиясы5 бет
Драматургиядағы тарихи тұлғалар бейнесі6 бет
Көне Грек әдебиетінің архаикалық дәуірі12 бет
С.Мұқановтың ғылыми зерттеулері, еңбектері9 бет
Қазақ гуманитаристикасы және ұлт тарихын зерттеу11 бет
Антикалық әдебиет:түрлі жанрлық салаларының қалыптасуы11 бет
Кеңес дәуірі әдебиетіндегі әңгіме жанры37 бет
Қазіргі замандағы батыс әдебиеттану ғылымы жанр мәселесі19 бет
Қазақ әдебиетіндегі мінәжат жанры: ежелгі поэзия мен қазіргі әдебиеттегі көрінісі49 бет
Қазақ әдебиетіндегі мысал жанрының дамуы26 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь