«Адал» ЖШС өндіретін сүт өнімдерінің микрофлорасын зерттеу

КІРІСПЕ 4

1
ӘДЕБИЕТКЕ ШОЛУ
5
1.1 Сүт қышқыл бактерияларының жалпы сипаттамасы және қолданылуы 5
1.2 Сүт қышқылды ашу процесі 11
12
14
1.3
1.4 Бифидобактериялардың жалпы сипаттамасы және таралуы
«Адал» компаниясының өнімдері
2 МАТЕРИАЛДАР МЕН ӘДІСТЕР
2.1 Зерттеу обьектілері 16
2.2 Сүт қышқыл бактериялардың морфология. культуралдық қасиеттерін зерттеу әдістері
17
2.3 Сүт қышқыл бактериялардың физологиялық қасиеттерін зерттеу әдістері
21
3 НӘТИЖЕЛЕР МЕН ТАЛҚЫЛАУЛАР 23
3.1 «Адал» компаниясының өнімдерінен бөліп алынған сүт қышқыл бактериялардың морфология. культуралдық қасиеттері
23
3.2 «Адал» компаниясының өнімдерінен бөліп алынған сүт қышқыл бактериялардың физологиялық қасиеттері
27
ҚОРТЫНДЫ 29
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ 30
Сүт қышқыл бактериялар адамның өмірінде көне заманнан бері қолданылып келеді. Сүт қышқыл бактериялар нан пісіруде, балық тұздауда, көкөністерді консервілеуде, сүт қышқылды және десерттік шырындарды дайындауда қолданылады. Микробиологияның дамыуымен байланысты сүт қышқыл бактериялардың морфология - физиологиялық және культуралдық қасиеттері туралы білімдер және олардың қолдану сферасы әлде қайда кеңейеді. Бұл негізінен олардың метаболизм ерекшеліктеріне, яғни адам денсаулығының жағыдайымен зат алмасу процесі үшін маңызды бір қатар заттарға байланысты. Соған орай, соңғы жылдары көптеген әдебиеттерде сүт қышқылы бектерияларының әмбебап қасиеттері туралы сауалдарға ерекше көңіл бөлініп, бұл микроорганзимдердің ферментацияланған өнімдер мен сусындар дайындаудағы сүт және сүт өнімдерін (айран, ряженка, простокваша, ірімшік, иогурт, қымыз, шұбат) даяарлау, ет, нан өнімдерін дайарлау мен өсімдік өнімдерін консервациялау үшін ауыл шаруашылығында, медицина пробиотикалық препараттар жасауда және ветеринария салаларындағы жаңа қолдану ауқымдарына жол ашты.
Сүт қышқыл бактериялар ашытқылармен бірігіп, тамақ биотехнологиясында микроорганизмдердің ең бағалы құнды тобы болып табылады. Қазақстандағы «Адал» компаниясы олардың биологиялық пайдалы қасиеттерін қолдана отырып, әр түрлі жоғары сапалы сүт тағамдарын өндіреді. Оның өндірген өнімдері ел ішінде жоғары сұранысқа ие болғандықтан оның өнімдерінің микрофлорасын зерттеу аса маңызды.
Сүт және сүт қышқылды тағамдар адамның тамақтануындағы негізгі орын алатын өнімдер қатарына жатады. Ежелгі уақыттардан бері шикізат көз ретінде сиырдың сүтімен қатар, басқада жануарлардың сүтін пайдаланады. Сүт қышқыл өнімдерге қаймақ, сүзбе, қатық, айран және сүзбеден жасалған ірімшік сонымен қатар, ацидофилді сусындар, қымыз, шұбат, йогурт, ряженка және басқада көптеген өнімдер жатады [1]. Әр түрлі ұлт өздерінің ұлыттық сүт қышқылды өнімдерін дайындайды. Мысалы, қатық, сүзбе, ряженка - Грузияда, мацун - Арменияда, қатық - Әзірбайжанда, айран, қымыз және шұбат - Орта Азияда дайындалады [2].
Өзінің диеталық және сүт қышқылды өнімдер сүтке қарағанда бағалы болып келеді. Мұны микроорганизмдермен биохимиялық процесстер нәтижесінде түзілетін заттардың (спирт, көмір қышқыл газы, антибиотиктер, витаминдер) адам организміне пайдалы әсер етуімен түсіндіруге болады [3].
Сүт қышқылды өнімдердің сенімділігі сүтке қарағанда жоғары, себебі, олар асқазан мен ішектің секреторлық қызметіне әсер етеді, натижесінде асқорыту трактының бездері астың қортылылуын жылдамдататын ферменттерді белсенді түрде бөледі.
Сүт қышқылды өнмдердің бактериоцидтік қасиеті оларда дамыған бактериялармен ашытқылардың антибиотикалық активтілігімен байланысты болып келеді.
1. Квасников Е.И.,Нестеренко О.А. Молочнокислые бактерий и их пути использования. М.; наука, 1975. -384 б.
2 . Флейшман В. Молоко и молочное дело, -М.: Наука, 1927.- 433 б.
3. Кигель Н. Ф. Новые бактериальный препарат на основе молочнокислых
бактерий и его биологические свойства // Микробиология, -2000. - №3. с.49-52
4. Тулемисова Ж .К., Касенова Г. Г. и др. Антогонистическая активность и чувствительность к антибиотикам молочнокислых бактерий из различных молочных продуктов // Биотех. Теор и прак - 2001- №3 - С. 276-279.
5.Шигаева М.X., Оспанова М.Ш. Микрофлора национальных кисломолочных напитков. // Изд. Наука КазССР. Алма - Ата, 1983- С.128- 131.
6. Алмагамбетов К.X. Биологические свойства лактобацилл // Биотехнология. Теория и практика - 2001. - № 1 – 2 - С. 27 - 31.
7. Банникова Л.А. Селекция молочнокислых бактерий и их
применение в молочной промышленности. М.: Пищ. пром, 1975. 143 б.
8.Золошко М.В., Анисимов Н.И.,Барткевич Л.Г. Антимикробные и иммуномоделирующие свойства Lactobacillus acidophilu Ке - 10- // Прик. биохим. и микробиол. 1997. - Т. – 33 - №3. - С. 305-309.
9. Коваленко Н.К. Биология молочнокислых бактерий пищеварительного тракта человека и животных // Автореф. дис.Киев, 1981.
10. Квасников Е.И. Место и значение молочнокислых бактерий в биосфере // Микробиология. - 1992. - Т. - 54. - С. 3 – 10.
11. Воробева Л.И. Промышленная микобиология.М:МГУ, 1989. - С. 218-219.
12. Берджи., определитель бактерий. М.: Наука, 1997, - 980 б.
13. Елисева С.С., Нагорная О.Е. Биологичесике понижение кислотности вин с помощью кисломолочных бактерий и дрожжей // Прик. Биохим. и микробиол – 2001 - Т. - 37. - №4 - С. 487- 493.
14.Баяқышева К.А.,Ратникова И.А., Габилова И.И. Кислотообразующая активность молочнокислых бактерий и бифидобактерий в зависимости от состава питательной среды // Биотех. Теор. и прак - 2001. - № 3 - 4- С. 18 - 22.
15. Богданов В.М. Микробиология молока и молочных продуктов - М: Пищепромиздат, 1957
16. Диланян З.Х.,Тер-Казьарян С.Ш. Основные направления селекций молочнокислых бактерий в молочной промышленности. - М; Наука, 1970.
17. Новик Г.И., Астапович Н.И., Самарцев А.А. Исследование физиолого- биохимических особенностей бифидобактерии на поздних стадиях развитья популяции // Микробиология. - 2001. - Т. - 70. - №4. - С. 495-502.
18. Жубанова А.А, Чижаева А.В., Абдиева Г.Ж, Тулемесова Ж.К. Изучение механизмов антимикробного действия молочнокислых бактерий, выращенных средах // Вестник КазГУ. Серия биол - 2001.- №1. – С. 111 – 116.
19. Шевелева С.А. Пробиотики и пробиотические продукты. Современное
состояние вопроса // Вопросы питания. 1990 – С. 14 - 18.
20. Шигаева М.Х. Селекция дрожей. А: Наука. КазССР, 1975.С. 24 – 26.
21. Джеперсон Н.Ж. Тофт. XVII международный конгресс по молочному делу – М.; Пищевая промышленность. 1971.
22. Ерзинклян Л.А.,Пахлеванян М.Ш., Акопян Л.Г. Влияние различных аминокислот на развитие молочнокислых бактерии // Вопросы микробиологии, вып. 3 (XIII). АН АрмССР. - Ереван, 1966.
23. Королева Н.С. Техническая микробиология молочных продуктов - М.; Пищевая промышленность. 1966.
24. Шлегель Г.Обшая микробиология- М.; 1987. С. 272-280.
25. .Баяқышева К.А.,Ратникова И.А., Габилова И.И. Кислотообразующая активность молочнокислых бактерий и бифидобактерий в зависимости от состава питательной среды // Биотех. Теор. и прак - 2001. - № 3 - 4- С. 23 - 25.
26. Максимов А.К. Микрофлора закваскии один из факторов влияюших на ее качество // М.П. 1973№2 .С. 34-40
27.Бавина Н. А., Рожкова М.В . количественный состав микрофлоры грибковой закваски и кефира в различные природы года // Мол. Пром. 1973
28.Скородумова А.М . Дрожжи молока и молочных продуктов и их призводственное значение .М.: пищ. Пром. 1969.С. 117.
29.Серебренников В.М., Кисриева Ю.С., Загустина Н. А., Гаврилова Л. Н., Семенихина В. Ф. Образование диацетила и ацетоина производственными лактококков в различных условиях ввыращивания // прикл. Биохимия и микробиология. 1998. том 34.№3.С.276-280.
30.Банникова Л.А. Селекция молочнокислых бактерий и их применение в молочной промышленности. М.: пищ. Пром. 1975.С. 143.
31. Тулемисова Ж .К., Касенова Г. Г. и др. Антогонистическая активность и чувствительность к антибиотикам молочнокислых бактерий из различных молочных продуктов // Биотех. Теор и прак - 2001- №3- 4- С. 270-280.
32.Золошко М., В. Анисимов Н.И., Барткевич Л. Г. Антимикробные и иммуномоделируюшие свойстава Lactobacillus acidophilu ке-10 // Прик. Бихим. И микробиол . 1997.Т. 33. № 3. С.305-309.
33. Шевелева С.А. Пробиотики и пробиотические продукты. Современное
состояние вопроса // Вопросы питания. 1990 – С. 14 - 18.
34. Воробьева Л. И., Витовская Г. А.,Елинов Н. Г., Синицкая И. А. Исследолвание кефирных зерен // Микробиология. Вып.1. Т .60. 1991.
35. Шигаева М. Х., Цзю В. Л., Сағындықова С. З. Сүтқышқыл бактериялары мен ашытқы саңрауқұлақтарының қасиеттері. Алматы . 1996.б.79.
36. Бондаренко А. В., Бондаренко Вл. М., Бондаренко В.М. Пути совершенствования этиопатогенетической терапии дисбактериозов // ЖМЭИ. - 1998. - №5. - С. 96-101.
37. Щербаков И. Т., Грачёва Н. М., Аваков А.А., Мацулевич Т.В., Гаврилов А.Ф., Соловьева А.И. Патоморфология слизистой оболочки толстой кишки у больных с острыми кишечными инфекциями до и после лечения бифидумбактерином форте // Практикующий врач. - 1999. - №3. - С. 2-5.
38. Гизатулина С.С., Биргер М.О., Кулинич Л.И., Фиш Н.Г., Мазитова О.П., Бирюкова Н.В. Способ оценки состояния микрофлоры кишечника человека по количеству адгезивно-активных бактерий и типу адгезинов // ЖМЭИ. – 1991. - №4. - С.21-23.
39. Бондаренко В.М., Грачева Н.М., Мацулевич Т.В. Дисбактериозы кишечникау взрослых. - КМК Scientific Press. - М. 2003. - 220с.
40. Бондаренко В.М. Боев Б.В. Лыкова Е.А. Воробьев А.А. Дисбактериозы желудочно-кишечного тракта // Рос. журн. гастроэнтерол. гепатол. и колопроктол. - 1998. - №1. - С.66-70.
41. Ленцнер А.А. Ленцнер Х.П. Микельсаар М. и др. Лечение и профилактика дисбактериозов // Антибиотики и химиотерапия.- 1987. - №3. C. 55-59.
42. Осипова И.Г., Михайлова Н.А., Сорокулова И Б. Споровые пробиотики // Микробиология. - 2003. - №3. - С.113-118.
43. В.М. Бондаренко, М.М. Баркус, В.И. Брилис, А.А. Ленцнер Гемагглютинирующая и адгезивная способность штаммов клебсиелл и энтеробактер // ЖМЭИ. - 1987. - №7. - С.4-6.
44. В.И. Брилис, Т.А. Брилене, Х.П. Ленцнер, А.А. Ленцнер Адгезивные и гемагглютинирующие свойства лактобацилл // ЖМЭИ. - 1982. - №9. - С. 75-77.
45. В.И. Брилис, Т.А. Брилене, А.А. Ленцнер и др. // Медицинский факультет-здравоохранению. – Тарту. – 1980. - № 1. - С. 145-146.
46. Горская Е.М., Ленцнер Х.П., Ленцнер А.А., Поспелова В.В., Рахимова Н.Г., Горелов А.В. Адгезивные свойства бактерий кишечного происхождения // ЖМЭИ. - 1991. - № 5. - С.5-7.
47.Брилиса В.И., Брилене Т.А., Ленцнер Х.П., Ленцнер А.А. Методика по изучению адгезивного процесса микроорганизмов // Лаб. дело. - 1986. - №4. - С.210-112.
48. Брилене Т.А., Ленцнер А.А., Ленцнер Х.П. Адгезивность палочек Детерлейна // Тезисы докл. 4 Респ.съезда эпидем. микроб. инфекц. и гигиен. ЭССР. - Таллин. - 1982. - С.90-91.
        
        Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық Университеті
Биология факультеті
Микробиология кафедрасы
БІТІРУ ... ... ЖШС ... СҮТ ... ... ЗЕРТТЕУ
Орындаған:
Мақұлбек С.
4 курс ... ... ... д., ... » 2008 ... ... жіберілді
кафедра меңгерушісі б.ғ.д., профессор
« » 2008 ... ... ... ... ... 32 беттен, 11 сурет, 4 кесте тұрады, 48 ... ... сүт ... ... ... ... «Бифилаиф»
айраны. Lactobacillus, Lаctococcus, Pediococcus, Leuconostoc.
Қысқарған сөздер: Lb.- Lactobacillus
ГСА – гидролизденген сүтті агар
B. - Bifidobacterium
Жұмыстың ... ... ЖШС ... сүт ... ... танысу, этикеткада жазылған талаптарға ... ... ... ... ЖШС ... сүт ... ... «ацидофилды» ұйыған сүт және «ряженка» айраны.
Сүт және сүт өнімдері адам өмірінде ет және нан ... ... ... өнім ... ... ... зерттеу және олардың
этикеткада жазылған мәліметтерге сәйкестігін анықтау аса маңызды. Отандық
сүт өндірушілерінің ... ... ЖШС ... сүт ... жоғары
сұранысқа ие болғандықтан зерттеу обьектісі ретінде алынып отыр.
«Адал» ЖШС ... сүт ... сүт ... ... бөліп
алынып, олардың морфологиялық, культуралдық және физиологиялық қасиеттері
зерттелінді.
МАЗМҰНЫ
| |КІРІСПЕ |4 |
| | | |
|1 ... ШОЛУ |5 ... ... ... ... сипаттамасы және қолданылуы | 5 |
|1.2|Сүт қышқылды ашу ... |11 |
| | |12 |
| | |14 ... ... ... және ... | ... | |
| ... ... ... | |
|2 ... МЕН ... | ... обьектілері |16 ... ... ... ... ... ... | |
| ... ... |17 ... қышқыл бактериялардың физологиялық қасиеттерін зерттеу әдістері | |
| | |21 |
|3 ... МЕН ... |23 ... компаниясының өнімдерінен бөліп алынған сүт қышқыл | |
| ... ... ... ... |23 ... ... ... бөліп алынған сүт қышқыл | |
| ... ... ... |27 |
| ... |29 |
| ... ... ... |30 ... ... ... ... өмірінде көне заманнан бері қолданылып
келеді. Сүт қышқыл бактериялар нан пісіруде, балық тұздауда, көкөністерді
консервілеуде, сүт ... және ... ... ... ... дамыуымен ... сүт ... ... - ... және культуралдық қасиеттері
туралы білімдер және олардың қолдану сферасы әлде қайда кеңейеді. ... ... ... ... яғни адам ... зат алмасу процесі үшін маңызды бір қатар заттарға байланысты.
Соған орай, соңғы ... ... ... сүт ... ... ... туралы сауалдарға ерекше көңіл ... ... ... ... мен ... ... сүт
және сүт өнімдерін (айран, ряженка, простокваша, ... ... ... ... ет, нан өнімдерін дайарлау мен өсімдік ... үшін ауыл ... ... пробиотикалық препараттар
жасауда және ветеринария салаларындағы жаңа қолдану ауқымдарына жол ашты.
Сүт ... ... ... ... ... ... ең бағалы құнды тобы болып табылады. ... ... ... ... ... ... ... отырып,
әр түрлі жоғары сапалы сүт тағамдарын өндіреді. Оның өндірген ... ... ... ... ие ... оның ... микрофлорасын
зерттеу аса маңызды.
1 ӘДЕБИЕТКЕ ШОЛУ
1.1 Сүт ... ... ... ... және ... және сүт ... ... адамның тамақтануындағы негізгі ... ... ... ... Ежелгі уақыттардан бері шикізат көз ретінде
сиырдың сүтімен қатар, басқада жануарлардың сүтін ... Сүт ... ... ... ... ... және ... жасалған ірімшік
сонымен қатар, ацидофилді сусындар, қымыз, шұбат, йогурт, ряженка және
басқада көптеген ... ... [1]. Әр ... ұлт ... ... ... ... дайындайды. Мысалы, қатық, сүзбе, ряженка - Грузияда,
мацун - Арменияда, ... - ... ... ... және ... - Орта
Азияда дайындалады [2].
Өзінің диеталық және сүт қышқылды ... ... ... ... болып
келеді. Мұны микроорганизмдермен ... ... ... ... (спирт, көмір қышқыл газы, антибиотиктер, витаминдер)
адам организміне пайдалы әсер ... ... ... ... ... ... ... сүтке қарағанда жоғары, себебі,
олар асқазан мен ... ... ... әсер ... натижесінде
асқорыту трактының бездері астың қортылылуын жылдамдататын ферменттерді
белсенді түрде бөледі.
Сүт қышқылды өнмдердің ... ... ... дамыған
бактериялармен ашытқылардың антибиотикалық активтілігімен ... ... ... ... ... ... сүт ... бактериялар мен
ашытқылардың асқаза-ішек ауруларының, туберкулез және бірқатар аурулардың
қоздырғыштарына бактериоцидтігіне, ... осы ... ... ... ... адам ... пайдалы әсер етуіне негізделген
[4].
Сонымен, сүт қышқылды ... ... ... ... мезофилді сүт қышқыл лактококкалар Lаctococcus lactis
өкілдері, термофилді таяқшалар мен қош іиіс ... ... мен ... ... ... ... [5]. ... ішінде ең маңыздысы болып
сүтқышқыл бактериялар мен ашытқы саңырауқұлақтар болып табылады.
Сүт қышқыл ... ... ... ... Олар ... ... ... кіріп, өсімдіктердің тамыры мен
топырақта, адам мен ... ас ... - ішек ... мен сілемейлі
қабаттарында кездеседі. Өсімдік мүшелерінің беттерінде тіршілік ететін сүт
қышқыл ... да ... ... түрлері жыл мезгіліне байланысты
өзгеріп отырады; жазғы айларда кокка ... ... ... ал ... ... саны артады. Эпифитті микрофлорадағы сүт ... ... ... ... де ... болып келеді.
Жабайы өсетін өсімдіктерге қарағанда мәдени ... сүт ... ... ... Сүт қышқыл бактериялары құстардың, жылы қанды
жануарлардың әсіресе, ... ас ... ... ... ... ... оларды адамның да ас қорыту жүйесінің кез келген жерінен
табуға болады. Ал нәрестелік шақта ас ... ... ... ... ... ... сүттің ашуы да, ұйюы да сүт ... ... ... ... ... ... сүт қышқыл бактерияларды төрт
туысқа жіктейді. Бірақ олар әртүрлі тұқымдасқа және ... ... ... ... қышқыл бактериялардың клеткалық пішіні әр түрлі: сопақша, дөңгелек
және таяқша тәрізді болады. Пішіні ... және ... ... ... 0,5 -1,0 х 0,8-1,0 мкм, ал ... ... 0,5 - 0,8 х
2,0-9,0 мкм аралығында ... ... ... ... ... және үзын ... ... орналасады. Грамм бойынша оң боялып, спора
түзбейді және қозғалмайтын ... ... ... ... ... ... ... яғни қозғалатын және спора түзетін сүт
қышқыл бактериялрадың кездесетіні жөнінде өте сирек мағұлматтар бар ... жөн ... ... ... 1 мм-ден әрі ұсақ нүкте тәрізді болып ... ... және ... емес ... ақ не ... түсті, өте ұсақ
коллониялар түзеді. Ал ескілеу түрлері кейде сарғыш ... ... ... сипаттамасы да әрқашан бірдей бола бермейді. Көптеген зерттеушілер
сүт қышқыл бактериялар 2 типті колониялар түзеді деген ... ... ... яғни ... өте ұсақ, шеті де, беті де тегіс, профилі
томпақ, мөлдір және жылтыр колониялар. ... ... ... ... ... ... ... немесе моншақ тәрізді (лактококтар)
тізбектелген коктар түзеді. Бұл ... ... ... ... ол ... ... Екіншісі, R-типті, яғни кедір-бұдыр,
S-типінен салыстырмалы түрде ірі (2-3 мм-ге дейін), сұрғылт ... ... ... ... ... колония шеті біршама шашыраңқы болып келеді.
Қоректік ортаға тығыз ... ... ... ... ... ... ... кейде тізбектелген қысқа таяқшалар түзеді. ... ... ... яғни ... ... ... ... қышқыл бактериялар нитраттан нитритты тотықтырмайды, пигмент
түзбейды. Көмірсуды ашыту нәтижесінде өсу үшін ... орта ... ... жағдайда өседі. Дегенмен, көпшілігіне оттегі аз әсер ететіндіктен
оттекті ортада өсе береді. Бұл жағдайда ... ... ... ... ... АТФ ... болмайды. Осыған байланысты сүт
қышқыл бактериялар аэротолерантты анаэробтарға ... ... ... бактериялар ортаның pH 5,5-9,0-ге дейінгі аралығында
кейбіреулері pH 3,0- 3,2 ... ... ... ... ... бактериялардың өздеріне тән ерекшелігі, ... ... ... ... 15- 18% этил ... бар ... өсе береді.
Қоректенуіне байланысты сүт қышқыл ... ... ... ортада өспейді. Энергия көзімен бірге ... ... ... және ... ... ... [10].
Сүт қышқыл бактериялар өзінің өнуі үшін ... ... ... ... Олар ... амин ... ... етеді [11].
Сүт қышқыл бактериялардың 4 туысқа ... ... ... ... ... ... - ... соңғы анықтағышы бойынша
Грамм оң ... ... [12]. Олар ... ... ... ... ажыратылады. Бір жазықтықта бөлінетін дөңгелек
және сопақша түрлі кокктар ... ... ... қысқа және ұзын
тізбек тәрізді ... ... ... заттардың көзін қажет
ететін факультативті анаэробтарға ... ... ... ... алғы ... ... ... Ең басты культуралық
қасиеттері: pH 9.2 – де ... 4% NaCl бар ... ... және ... ... ... негізделген. Сонымен қатар, бұл топ қош іиісті
заттар түзеді. Оларды үш түр ... ... lactis subsp. ... subsp. ... және Lactococcus lactis subsp. cremoeris
бөледі. Соңғы екі түрі ацетоин және диацетальдегид өндіреді. Кейін тағы ... ... ... ... ... ... жататын бактериялардың клеткары жұмыртқа немесе
дөңгелек тәрізді, олар жекеленіп, қосарланып және ... ... ... ... ... оң ... ... Колониялары өте ұсақ, диаметірі
1 мм – ден кіші , беті ... ... ... ... ... болып
келеді. Олар хемоорганотрофтар өсіу үшін никотин ... мен ... ... Олар сүт ... ... және ... газын түзе отырып
глюкозаны ашытады. Leuconostoc – дың өздеріне тән қасиеттерінің бірі ... түзе ... ... өсу ... 20 – 30°С
аралығы. Leuconostoc – ... екі ... ... Бірінші топтың өкілдері
ферменттелген көкөніс, сүт және сүтті ... ... ... табылып бөлініп алынған. Екінші топқа бір-ақ түр Leuconostoc
oenos жатады. Ол pH 4,8 – 4,2 ... ... ... ... ... ... және қызанақ сөлі бар ортаны қажет етеді. ... ... түр ... mesenteroides үш түр асты Leuconostoc teroides,
Leuconostoc lactis, ... oenos ... ... ... сүт қышқыл лактококтардан өте үлкен айырмашылығы бар.
Олар морфология жағынан микрококтарға көбірек ұқсайды. ... ... ... және ... ... әлсіз болады. Дегенмен,
микрококтар педиококтарға қарағанда қант ... ... ... өсіп,
пигмент түзеді. Педиококтардың клеткалары қозғалмайды. Спора түзбейді, ... оң ... ... ... ... ... беті тегіс, көлемі
1-2,5 мм аралығында, 30 °С темпертурада өседі, оптималды температурасы 25 –
40°С. Күрделі ... ... амин ... ... қышқылын,
пентотен қышқылын, биотинды қажет етеді. Глюкоза, фруктоза мен ... ... ... газ ... ... ... ... оттегі қатысына байланысты ... ... ... ... ... ... талап етеді. Каталаза
түзбейді, нитратты нитритке тотықсыздандырмайды. ... ... ... ... ... ... ет ... ас қорту жүйелерінде кездеседі. Температураға, pH орта ... ... ... түрлерге жіктеледі. Pediococcus damnsus
өте сезімтал болса, Pediococcus ... ... ... ... ... ... түрлері нейтралды немесе әлсіз сілтілі жағдайды
ұнатады. NaCl-дың жоғары мөлшерінде тек қана ... ... ... ... ... ... ... пентозаны тек үш
түрлері Pediococcus pentosaceus, Pediococcus ... ... ... ... тек қана ... ... [13].
Lactobacillus туысына жататын бактериялардың пішіні таяқша ... ... ... Олар ... қоректік ортаны қажет
етеді. Анаэробты ... ... ... ... ... Ерекше қасиеттерінің бірі қышқылға төзімді болып келеді. pH 5-5,8
немесе оданда ... ... ... өсе ... Бұл ... жататын
бактериялар клеткалары әртүрлі болып келеді. Олардың ... ... ... ... ... Ал ұзын ... ... түрлерінің ішінде
Lactobacillus curvatus клеткалары иіліп ілмек тәрізді пішінді болады ... ... ... ... ... жуан ... болып келеді. Клеткаларының морфологиясы әрбір түрлерінде түрлі
Lb. plahntarum – ның мөлшері 0,7 – 1,1 ден 3 – 8 ... тең ... ... ... және ұзынша болады. Барлық лактобациллалар спора түзбейды,
Грам бойынша оң ... және ... ... ... ... гомоферментативті бактериялардан полифосфат түйіршіктерін көруге
болады. Кейбір гомофементативті ... ... көп ... ... Сүт ... мен бірге ацетат, этанол, көмірқышқыл газын, формиат,
сукцинат түзеді. Екі атомнан ... ... ... ... ... ... ... қоректік ортаны қажет етеді. Әр түрлі
бактериялар әр ... ... ... ... ... ... ... антигенге
ие болады. Олар глюкозадан немесе глюконаттан газ түзуіне не түзбеуіне
байланысты гомоферментативті және ... ... ... ... ... ... Lb.bulqaricus, Lb.helveticus,
Lb.acidophilus, Lb.salivarius, Lb.aesel т.б жатады [15;17].
Қоректенуіне байланысты қоректык ортада өспейді. ... ... ... ... ... пурин және пиримидинді қажет етеді [18] .
Моно - және дисахариттер ... ... көзі ... ... Өте ... ... ғана ... (крахмал мен инсулин) ашытады.
Ашитын көмірсулар болған жағдайда амин ... ... ... урон ... ... қоректену көзі болып табылады [19].
Сүт қышқыл бактериялар өзінің өсуі үшін ... ... ... ... оларға амин қышқылдарының қоспалары немесе еттің, ... ... ... мен ... ... және ферментативті
гидролизаттары жатады. Мысалы, Lb arabinosus ... ... ... ... 8-10 амин ... қатысқанда өсетін болса, келесі
біреулері, мысалы; Lb.mesentericus 17-19 амин ... ... ... ... ... аргенин, цистеин, ... ... ... триптофан, тирозин, валин ... ... ... ... ... үшін ... ... мен лактококтардың көпшілік түрі витамин B6-ның ... ... ... пиродоксин, пиродоксал, пиродаксамин,
пиродаксальфосфат, пиродаксаминфосфаттарды ... ... ... ... ... жақсы өссе, екінші кейбір түрлеріне ... ... Ал ... ... ... фосфорлы түзілістерін
қажет етеді. Lactococcus lactis өкілдеріне витамин В6-ның керегі жоқ,
керісінше олардың ... үшін ... ал ... ... үшін ... және ... қышқылының маңызы зор. Лактобациллдер өсу үшін биотин
қышқылы мен ... ... ... ... Сүт ... ... ... етуі қоректік ортада белгілі бір амин қышқылдарының, май
қышқылының және ... болу ... ... ... ... ... болса, сүт қышқыл бактериялары витамин В6-
ні керек етпейді. Егер қоректік ортада амин қышқылдары, тимин және ... ... онда Lb.casei ... ... етпейді. Lb.arabinosus үшін
аспарагин және олеин қышқылы ... ... ... ... ... ... ... құрамында өсімдік қайнатпасының ... ... ... сүт ... ... ... етуін қанағаттандырады. Сүт қышқыл бактериялардың өсуі үшін
тағыда басқа органикалық факторлардың, яғни ... май ... ... амин қышқылдарының туындыларының маңызы зор [21].
Олардың біреуі өсу факторы болдса, ал кейбіреуі стимулятор , ... ... ... ... дақылдар тимидинсіз өспеиді .белок
гидролизаты, лимн, сірке, олейн,линолен,линол ... ... ... ... ... ... бактериялардың дамуына маренец, натрий, калий, фсфор, темір,
басқа органикалық емес ... ... Бұл ... ... орам ... сөлінде және басқада табиғи субстраттарда кездеседі.
әлсіз ... ... ... ... ... ... бактерияларында каталаза болмайды. Каталаза кейде сүт қышқыл
бактериялардың жылытылған қан және ... ... ... ... ... Пероксидаз өндіруші түрлері өте сирек кездеседі ... ... ... ... мен ... да ... және ... қарғанда таяқша тәрізділерде мөлшері жоғары болады. Белок
гидролизі клетка ішілік және клетка ... ... ... жүзеге
асады. Lb. Lactis - те екі ... бар ... ... ... байлансса,екіншісі цитоплазмада орналасады [28].
Сүт қышқыл бактериялар субстрат ретінде триглициридті ... ... ... ие болады. Хош иісті қоспалары пайда болуы, ол
сүтқышқыл бактерияларына байлансты ... Сүт ... ... ... түзу қасиетіне деген қызығушылық оларды май, ... ... ... ... ... [29]. Хош иіс ... ... құрамындағы
қоспалар диацетил, L -дикетон, 2,3 – бутадион, май қышқылының эфирі және
кейбір альдегид пен катиондарға ... ... ... ... ... ... яғни ... ацетоинды синтездеиді. Ацетоин хош иісті затқа жатпайды, ... ауса ... Хош ... ... ... ... орта ... ыштамның ерекшеліктеріне байлансты [30]. Қоректік ортаның құрамына
глюкоза, лимон қышқылы және оның тұздарын қосу хош ... ... ... ... жасайтындығын өте ерте кездегі зерттеулерден ... ... бар ... ... көмірсудың жалғыз көзі тек қана сүт
қышқылы немесе сүт және ... ... ... ал ... мен ... бар ортада ацетоин мен диацетил өндіріледі. Сондықтан да, лимон
қышқылы калыций қосылған гидролизді ортада хош иіс ... ... ... ... сүт қышқыл бактериялардың антагонистік қасиеті ... сүт ... ... ... асқын тотығына байлансты. Мысалы:
Lb.plantarum түзетін зат псевдомонаданың өсуін ингибирлейді. Ол зат ... ... және ... ... яғни ... ... ... органикалық қышқыл комплексінің нәтижесінде айқындалады.
Сүт қышқыл бактерияларды зерттеуде олардың физиологиялық, ... ... ... мен ... әсерін білу қажет [31].
Қазіргі кезде қоректік ортаның құрамына байлансты сүт ... және ... ... ... ... ... ... синтездеу қабілеті қоректік
ортаның құрамына байлансты әртүрлі дәрежеде болатыны анықталды [32]. Және
сүт қышқыл ... ... ... ... зерттелді. Сүт қышқыл
бактериялардың басым ... ... ... лизоцим синтездеп
шығаратындығы анықталды. Лизоцимның маңызы өте зор. Ол ... ... ... және ... ... қолданылады.
Соңғы кезде биопрепараттардың құрамына кіретін сүт ... ... ... оның ... ... ... кезінде үлкен маңізі барекені анықталды [33-
34].
Е.И. Квасников және басқада ғалымдар ... ... ... және ... ... зор ... тобы ... келді [16].
Сүт қышқылы өнімдерде кездесетін ашытқы саңырауқұлақтарының да маңызы
ерекше. Ашытқы саңырауқұлақтар сүт қышқыл ... хош иіс ... ... ашу ... ... Сондай-ақ ашытқы саңырауқұлақтар сүт
қышқыл бактерияларымен бірге симбиозды тіршілік ете ... сүт ... ... ... өнімдерді синтездеп шығарады. Қазіргі
кезде көптеген зерттеушілер ... 3 ... ... ... ... ... ... Эволюция
барысында олар тіршілік ету ... ... ... ... және ... адам және ... ас ... жолдарында
тіршілік етуге бейімделген [21-22].
Ашытқы саңырауқұлақтар клеткалары көптеген ... ... ... ... ... көмірсуларды, витаминдерді және
басқада заттады синтездеуге қаблетті.
Соңғы он жылдықта ... ... ... Sporobolomyces
туысына жататын кейбір түрлері ... ... ... 50-70 %
липидтерді түзеді.
Дүние жүзінде алғаш рет ... ... Candida boidini ... ... ... алынды.
Соңғы жылдары микроорганизмдердің бірлескен дақылын өсірудегіжоғары
нәтижелі биотехнология құрукезінде пробитиктер мен өнімдерді алу ... ... бар ... және ... ... ... аралас дақылдары Kluveromyces Lactis
және Saccharomyces cerevisie негіздері зерттелді. 1966 ж.залашка Л.С. ... ... ... ... сүт ... эффективті продуценттер
биомассасы сиақты Torulopsis Candida ашытқы штамын бөліп алды.
Сүт ... ... ... жиі кездесетін ашытқы түрі
Kluveromyces fragilis ... ... Ол ... және ... ... ... пайдаға асыруға қабілетті. Бұл түрге жататын ашытқылардың
ұзындығы 1,8-5,6 мкм. әртүрлі формалы болады. Сұйық ортада ақ тұңба ... ... ... ... Candida және ... кеңінен таралған. Қазіргі кезде ірі өндіріс орындарында спиртті
ашытқылардың көмегімен ... ... ... ... мен сүт ... ... ... өндірісінде, басқада
салаларында маңызы өте зор және осы ... ... ... ... әлі ... ... кеңеюде[35].
Скородумова түрлі сүт қышқылды өнімдерден ашытқының 153 штамын бөліп
алды. ... ... ... ... ... екі ... ... қарастырды.
Осы сүт қышқылды өнімдерден бөлініп алынған ... 78 ... ... ... ... Осы 64 ... 44 ... қалталы, 20 спора
түзбейді. Суслода өсу кезінде олар түйіршікті тұнба түзеді, ал кейбіреулері
қабырғасында пленка түзеді.
Сүт қышқыл сусын – ... ... ... құрамы оны өңдеудегі
тәсіліне байлансты болады [36].
1.2 Сүт қышқылы ашу процесі
Сүт қышқылды ашу процесі табиғатта ең кең ... ашу ... ... ... ... сүт қанты (лактоза), мальтоза, сахароза және басқа
да ... ... ... ... рет бұл процеске Л.Пастер сипаттама
беріп, ондағы бактериялардың ролін анықтаған. Бұл ... ... ... ... ... ... Жүзеге асыратын бактериялардың
түріне байланысты сүт қышқылды ашу процесін 3-ке ... ... ашу ... ... ашу процесі
барысында бір молекула қанттан (глюкоза, лактоза т.б.) екі молекула
сүт қышқылы ... Бұл ... ... ... ... ... ... тұқымдасының өкілдері – Pediococcus ... lactis, ... ... ... ... ... сияқты өкілдері жүзеге асырады.
2. Гетероферментативті ашу процесі. Гетероферментативті ашу процесінде
қанттың бір молекуласынан бір молекула сүт ... ... және ... ... ... ... ... туысының өкілдері мен Lactobacilliaceae тұқымдасының
Lb.mesenteroides және Lb.dextranicum тағы басқа сол сияқты ... ... ашу ... ... ашу негізінде бір молекула
қанттан үш молекула сірке қышқылы ацетат және екі ... ... ... Бұл ... жалпы формуласы :
2C6H12O6→2CH3CHOHCOOH+3CH3COOH
Процесс бифидобактериялар көмегімен жүреді.
Сурет 1. Әр түрлі сүтқышқыл бактериялардың сүтті ұйытуы
Бұл графикте ... ... ... ... ... мерзімі
көрсетілген. Мысалы: Lactococcus lactis 10 сағатта ғана ұйытса, Lb.lactis
7-8 сағаттың ішінде, ал Lb.acidophilus 5-6 ... ... ... ... сипаттамасы және таралуы
Бифидобактериялар – систематикалық тұрғыдан алғанда өте қызықты обьект
болып келеді. Алғаш рет 1900 жылы ... ... ... ... ... ... олардың тармақталу қабілетінің болуына байланысты, оларды
Bacillus bifidus деп ... [37]. Сол ... бері ... ... ... ... жылы ... Тиссье бөліп алған бактерияны (Орла-Иенсен
Bacterium bifidum Tissier деп атады) ... ... ... ол бұл бактериялар сүт қышқыл бактерияларына жатпайтынына сенімді
болған [38].
Сондай-ақ, ... ... ... Actinomyces,
Lactobacillus, Corynebacterium туыстастарына жатқызған көптеген авторлар да
болды [39;40].
XX ғ. 40 ... ... ... және ... бифидобактериялардың
пішініне, құрамындағы дән тәрізді қосымшаларының болуына және пентозаларды
активті ыдыратуларына қарай бұл ... ... ... ... тұжырым жасаған. Сонымен қатар, оларда тармақталу
қасиетінің болуы, оларды актиномицеттерге жатқызуға мүмкіндік ... ... ... ... сүт қышқыл бактерияларына ұқсас
екендігін анықтап, оларды Lactobacillus ... ... Lb. ... атады. Бұндай қорытынды жасауға бифидобактериялардың қантты көмірқышқыл
газын түзбей, сүт қышқылы мен сірке қышқылына дейін ыдырату қабілеті негіз
болды. ... ... ... ... ашу ... ... ретінде түзеді. Соған қарамастан, қолданбалы зерттеу салаларында «сүт
қышқыл бактериялары» терминіне бифидобактериялар ... ... ... ... биохимиялық, электрондық микроскопиялық, молекулярлық және
биологиялық ... ... ... ... ... туыстасынан бөліп, жеке Bifidobacterium
туыстасына жіктелуі керек екені нақты дәлелденді [43].
Бифидобактериялар ірі, грам оң, спора ... түзу ... ... ... ... ... бифидобактериялардың соңдары екіге
айырылған немесе шар тәрізді домаланған болып келеді. Ал сүтке ... ... ... пішіндері жоғалып, кокк тәрізді болып ... ... ... ... ... ... тек қатаң
анаэробты жағдайда ғана ... ... ... ... ... ... ... өсу қабілетіне ие болады.
Жиынтықтық дақылда тіпті толық аэробты жағдайда да өсе ... ... ... - ... ...... максималды өсу
температурасы – 43-45°С. Қолайлы рН ... 6,5-7,0, рН ... ... ... ... ... ... өсуі байқалмайды [45].
Бифидобактерияларды бөліп алу және дақылдау олардың барлық қоректік
қажеттіліктерін ... ... ... ... ... ... мен аминоқанттарды, биотинді, пантотен қышқылын және
сәбіз шырынында кездесетін факторларды қажет етеді. Сондықтан, ... ... ... өсуі мен ... ... бар ... ... мен автолизаттардан дайындау қажет.
Оларға: бауыр қайнатпасы, ет ... ... ... ... ... және т.б. ... Сонай-ақ, қоректік ортаға
өсімдік тектес қоспаларды да қосады. Мысалы, қызанақ ... ... ... ... қосылуы мүмкін [46].
Бифидобактериялар адам мен жануарлардың ас қорыту-ішек жолдарының қалыпты
микрофлорасын құрайды. ... ... тоқ ... ... Ана сүтімен қоректендірген нәрестелерде 5-20
күндігінде барлық ішек ... ... ... және ... саны балалар мен ... жас ... ... ... ... ... ең көп ... ана
сүтімен қоректенетін сәби шақта болады: 1010-1011 КОЕ/г, ал ... ... ... [47].
Сүтқоректік және күйіс қайтаратын жануарлардың ішек ... ... ... әр ... де ... ... Мысалы,
шашқалардан, тышқандардан және қояндардан B.animalis, B.boum, B.choerinum,
B.cuniculi, ... ... ... ... B.saeculare, B.suis бөлініп алынған. Ал тауықтардан
B.asteroides, B.indicum B.coryneforme, ... ... ... ... «Адал» компаниясының өнімдері
«Адал» компаниясы бұл Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ауылы 32 - ші Ленин көшесінде орналасқан болып, ел
ішіндегі нарық бәсекесінде ... ... ... ... жасалған сүт және
сүт өнімдері (айран, ряженка, қаймақ, қымыз, ... ... т.б.) ... өте ... ... ... ... жоғары сұранысқа ие
болып келеді.
Сурет 2. «Адал» компаниясының өнімдері
Сүттің емдік-диетикалық қасиеттері ежелден бері ... ... ... әсер ... мәні – сүттің химиялық және микробиологиялық құрамына
байланысты. Химиялық құрамына 3,1-4,5% майлар, 2,8% казеин (β, γ, χ, ... 0,7% ... және ... ... ... 4,7% сүт ... және сарысу белоктарынан α-лактоальбумин мен β- ... ... Ал ... ... ... мерзімі мен
жағдайларына байланысты ауытқуы мүмкін. Алайда, жаңа ... ... ... мың ... ... ... басым көпшілігі сүтқышқыл ... ... ... ... ... бактериялары, ашытқылар және аэробты шіріткіш споралы таяқшалар
(санитарлық-гигиеналық жағдайлар бұзылған болса, ішіктаяқшалары да кездесуі
мүмкін).
Айран – аралас ашу процесінің ... ... ... ... ... ... түйіршіктері» деп атайды. Айран ... ... және ... ... ... ... құрамындаға микроорганизмдерге байланысты болады. Айран
ұйытқысы – бұл микроорганизмдердің ... ... ... ... болады.
Олар сүтқышқыл бактериялары мен ашытқылардан түзілген. Айранның химиялық
құрамына 88,915% cу, 3,088% ... 2,904% ... 0,186% ... ... 2,685% ... 0,720% ... және 0,727% сүт ... кіреді.
Ацидофильді ұйыған сүт. Ұйыған сүтті дайындау өте оңай. ... ... ... ... ... ... ... белгілі. Олар: қарапайым
ұйыған сүт, Мечников ұйыған ... ... ... сүті ... ... сүт, Шығыс ұйыған сүті (мацун), йогурт және тағы басқа.
Сурет 3. «Адал» компаниясының өнімдері
Аталған өнімдердің ішінен қарапайым ұйыған сүттің қышқылдылығы ... осы ... ... ... ... ... Ал
қышқылдылығы ең жоғарысы ацидофильді ұйыған сүт болып табылады. ... ... ... ... ... ацидофиль таяқшалары
және лактококтар кіреді. Ацидофиль таяқшалары – спора түзбейтін, Грам ... ... ... тұқымдасына жатады. Негізгі өкілі
Lb.acidophilus 3%-ға дейін сүт ... ... ... ... де ... болып келеді. Басқа сүт қышқыл бактерияларға қарағанда
адам мен сүтқоректілердің ... ... ... тұрақты
микроэкологиясының құрамына кіреді.
2 МАТАРИАЛДАР МЕН ӘДІСТЕР
2.1 Зерттеу обьектілеріне сипаттама
Жұмыста зерттелетін обьектілер ретінде ... ... ... осы ... ... өнімдері соның ішінде айран, ряженка,
Ацидофильді ұйыған сүт, «Бифилайф» ... ... ... ... сүраныс жағынанда маңызды орын иелеген өнімдер алынды.
Айран – аралас ашу ... ... ... ұйытқысын «айран
ұйытқысы» немесе «айран ... деп ... ... ... ... және терапевтикалық, пробиотикалық
қасиеттері айран ұйытқысының құрамындаға ... ... ... ... – бұл ... тұрақты табиғи симбиозы
деуге болады. Олар сүт қышқыл ... мен ... ... ... ... 88,915% cу, 3,088% ... 2,904% ... 0,186%
альбумин, 0,067% пептон, 2,685% қанттар, 0,720% ... және 0,727% ... ... ... ... сүт, ... ... секілді
өнімдері.
Ацидофильді ұйыған сүт – химиялық құрамы ... ... ... ... ... бар. Микрофлорасын құрайтын сүт
қышқыл бактерияларының түрлері айранның құрамына кіретін сүт ... ... ... бұл ... ... тән иісі мен ... Атап тайтқанда, құрамына лактобациллдер, сонын ішінде,
ацидофил таяқшалары кіреді.
«Бифилайф» ...... ... ... ... ... ... Сондықтанда, басқа айрандардан құрамна
сүт қышқы бактерияларымен қатар ... да ... Ал ... ... қалыпты микроэкологиясын
құрайтын болғандықтан, бұл өнім адам денсаулығы үшін пайдалы болып келеді.
Ряженка - майлылығы 4% болатын майлы ... ... ... ... ... сүт стрептококктары. Химиялық құрамы майы: - 4 г, белок - 2,8г,
көмірсулары - 4г болып келеді.
Міне осылардан ... ... сүт ... ... негізгі зерттеу
обьектілері болып саналады.
2.2 Зерттеу ... Сүт ... ... морфологиялық, культуралдық
қасиеттерін зерттеу әдістері
Сүт ... ... ... ... микрооскопиялаудың
түрліше әдістерін қолданады. Бұл үшін оқшауланып алынған жеке ... ... ... ... әдістері және бояу әдістері зерттеудың
алдын-ала қойылған мақсатына байланысты. Бүл ... ... ... ... және ... кейбір әдістері жатады.
Микроорганизмдерден препараттар даярлау үшін ең 1-ші жұғындыны дайндапалады
да, одан кейін кептіріп, фиксациялайды және бояу ... ... ... ... тірі ... зерттеуде жаншылған тамшы әдісін
қолданады. Жалпы бүл әдіс арқылы микроорганизмдердың клеткасының пішінін,
мөлшерін, клетклардың ореаласуын, ... ... ... ... боялуы қабілеттілігін анықтауға мүмкіншілік береді.
Культуралық қасиеттерін зерттеу ... ... ... ... ... ... колониялар мөлшерімен ... ... ... ... зерттеу барысында өсіруге
арналған қоректікорталарды дайндау әдісіне ... ... ... және ... ... ... микроорганизмдерді өсіру үшін арнайы арналған ... ... ... байланысты. Қорекік орталар микроорганизмдерды бөліп алуда,
сақттауда және ... ... ... ... ... алу мақсатында қолданады.
Сүт қышқылы бактерияларын бөліп ... және ... ... ... қоректік ортасы(г/л): пептон – 10 г; ашытқы экстраты- 5,0 г; ет
экстраты -10,0 г; глюкоза-20,0 г; ... ... г; ... - 2,0 г; ... - 1,0 мл; K2HPO4 - 2,0 г; MgSO4 - 0,2 г; ... 0,05 г; ... -20,0 г; дистилденген су – 1000 мл; pH ... ... 15 ... ... сүт қоректік ортасы: қою сүтті қаймағынан сүзу ... ... рет ... бетіне жиналған қаймағынан ажаыратып айырады.
Көбнесе су мен 2:1 қатынасында сұйлтады да pH 7,4 – 7,6 ... ... 20 ... ... ... ... орта – бұл қоректік орта сүт ... үшін өте ... орта ... ... Бұны ... сүтті дайындап, бір бөлігіне екі бөлік су ... ... қа ... ... майы ... сүтке алдын-ала аз ғана мөлшерде
жылы суда еріген 1г құрғақ панкреатинды біраз ... ... ... ... ... Колбаны 40°С термостатта 72 сағат ұстайды. Алғашқы
тәулікте қоспадан ... буын ... үшін ... аузын ашып бірнеше рет
шайқайды pH 7,6 – 7,3 болғанда, агар (100 мг – ге 2г ... ... ... 15 минут залалсыздандырады.
Бор қосылған МРС қоректік ортасы: 1л МРС қоректік ортасына 1 – 2% бор
қосады.
Ет пептонды ... ... 15г ... ... қосып суытып үстіне
желатинды салып 15 – 20 минут ісіндіреді. ... соң ... ... 15 ... ... ... бифидобактерияларды өсіруге арналған қоректік.
Құрамы: 1 л суға 500 г ... ... ... ... ... су ... 1 л-ге ... үстіне пептон – 10 г, NaCl – 5 ... – 10 г, ... – 7 мл, агар - 2г ... pH 7,0 - 7,2 ... 0,5 ... 30 минут залалсыздандырады.
М-21 қоректік ортасы (г/л): бүл ортада сүтқышқыл бактериялары жақсы
өседі. Бүл ортаға ... – 10 г; ... ... – 6 г; ... – 50 ... ... – 1 мл; KH4PO – 2 г; Na2HPO4 - 8,5 г; MgSO4 - 0,12 ... – 20 г, pH - 7,0 болғанда 1 атмосферада 15 минут залалсыздандырады.
Жалпы алғанда сүт ... ... ... ... ... – MRS (MRS-1, 2, 3, 4, 5), M-21, ... сүт, ... сүт, ... ... ... ... ... т.б.)
қайнатпалары, ашытқы автолизаты жатады.
Сүт қышқыл бактерияларын ... ... және ... ... ... қоректік орталарға зерттелетін материялды екпес бұрын оны
төмендегідей әдіспен бір ... ... ... ... сүт ... сүт ... ... жалпы
микрофлорасымен танысу және оқшауланған колониялар алу үшін Кох әдісін
пайдаландық. ... ... ... оқшауланған колониялар алу үшін Кох
әдісі бойынша сұйылтудан бастайды. Бұл сұйылту сызбанұсқасы төменгідей:
101 102 103 104 105 106 ... 109 ... 5. ... ... нүсқасы
Сұйылту дайындау үшін залалсызданған құрғақ пробикаларға 9 мл құбыр суын
құйып залалсыздандырамыз. Кейн зер ... 1 мл – ін ... алып 9 мл суы бар ... ... 1-ші сұйылтуды
жаңазалалсызданған пипеткамен араластрамызда, 2-шіпробикаларға 1 мл-ін
құйамыз.осылайша қалған сұйылтуларды дайындаймыз. Нәтижесінде ... ... ... ... ортаға беттік,азайтып барып егу және терең егу әдістерін
қолдандық. Жиы ... әдіс ... егу ... Ол үшін қатты қоректік
ортасы бар ... ... 0,05 мл ... суспензияны тамызып,
шпатилмен бір келкі жаймалап егеміз. Бұл беттік егу әдісі деп аталады.
Алсұйық ... ... егу ... ... ... ... ... ортаға
араластырамыз. Алдын-ала дайындалып, ... ... ... егеді. Қоректік орта ... ... ... ... ... ... ... және
құрамындағы кампоненттері өзгеріске ұшырамайтындай, құнарлығын сақтайтындай
атмосферада, уақытта стерильдейді. Себебі сүт ... ... амин ... ... ... коптеген
әдебиеттерде ескертілген.
Дақыл егілген Петри табақшасын немесе ... ... ... ... ... термостатқа қоямыз. Сүт қышқыл бактерияларын
бөліп алу үшін бастапқыда 37- 40(С ... ... ... Сүт
қышқыл бактериялардың басым көпшілігі 1 тәулік ішінде өсіп ... ... өсіп ... соң колониясын сипаттап, морфологиясын тексеріп,1
мл дегі колониялар санын санайм. өсіп шыққан колониялардың ең жақсы,санауға
ыңғайлы, колониялары анық ... ... алып ... орташасын
шығарамыз.санауды мына ... ... ... – 1 мл ... саны;
а – себілген сұйылтуда өскен колниялар саны;
10 – сұйылту коэфиценті;
n – сұйылту дәрежесі;
У – ... ... ... ... ... табылады.
Таза дақыл алу үшін оқшауланған колонияларды қиғаш агарға көшіреді. Қиғаш
агар – ... ... ... ... ... орта. Ол
пробиркаға қиғашталып құйылады. Бұндай қоректік орта қатып, суыған ... ... ... ... алып ... бойымен егеді . Егілген
дақылды қолайлы температурадағы термостатқа тағы 1 ... ... ... өсіп шыққан дақылды микроскоптап тазалыққа тексереді. Егер
дақыл таза және ... ... сүт ... бактерияларына ұқсас болса,
онда дақылдан Грам бойынша боядық [5]. Грам бойынша бояуды әдеттегі ... ... және KOH ... ... ... ... бактериялардың Гр+ немесе Грˉ екендігін анықтауға болады.
бүл кезде спиртпен сүртілген заттық шыныға бір ... 3% KOH ... ... бактерияны түзақпен салып араласгырып, түзақпен ... ... Гр+ ал ... Гр- ... Сүт ... ... физологиялық қасиеттерін зерттеу әдістері
Сүтқышыланықталдық бактерияларының физологиялық қасиеттерін келесі
белгілерімен анықтадық: ... өсу ... ... сүтті
ұйытыуы, майсызданған сүт агарлы ортасында өсіуі, желатинді ... ... ... ыдыратуы, оттегіне қатынасы.
Оксидазаға тест.
п-парафенилендиомен мен кристалды бояуының 1 г,-ын 100 мл дист. суда
ерітіп, фильтрлап, фильтратқа алдын-ала жолақ етіп ... ... ... ... ... ... ... қоямыз. Кепкен соң үстіне 1
тәуліктік дақылды ... алып ... Егер ... ... немесе
қошқылданып кетсе, онда оксидаза +.
Каталазаға тест.
Заттық шыныға 1 ... 3% Н2О2 ... ... ... зерттелетін
материалды саламыз.егер 1-5 минут ішінде көпіршік пайда болып, газ ... ... ... бояу.
Спораны Ожешка әдісі бойынша бояу: ауада кептірілген препарат ... тұз ... ... 2 минут (бу ... ... ... ... жуады, құрғатады және спиртовка жалынында кептіреді. Жұғынды
үстіне бір тілім фильтр қағазын салып, оған бірнеше тамшы Цильдің ... ... ... ... ... бу ... қыздырады.
Препаратты салқындатып, үстінен бояу мен фильтр қағазын алып тастайды.
Жұғындыны сумен жуады да, 5% ... ... ... ... ... ... Сумен тағыда шайып, 5-3 минут қосымша митилен көгімен
бояйды. Одан соң препаратты сумен шайып, кептіріп, иммерсия ... ... ... қою қызыл түске, ал вегетативті клеткалар көк
немесе ақшыл көк түске боялады.
Клеткалардың қозғалғыштығын бақылу.
Аспалы ... ... ... ... ... көбеюін,
споралардың пайда болуы мен өсіп-өнуін бақылау үшін аспалы тамшы ... ... ... тамшыда сұйық қоректік ортада өсірілген тірі
микробтар суспензиясын ... ... ... ... ... ерітінді микробтарға арналып ас тұзының 0,5% ерітіндісінен
дайындалады. Бұнда микробтар суспензиясы қою болмауы керек. ... ... ... ... осы ... ... ... ерітіндіде
дайындалған микробтар суспензиясын залалсыздандырылған жабын әйнек үстіне
тамызады. Содан соң жабын ... ... ... ... ... заттық шыныға жабады. Сонда ойық бетінде тамшы асылып
қалады. Жабын әйнек айналасын ... ... ... ... ... ... анықтау.
Етпептонды желатинді қоректік ортасына уколмен егу арқылы анықтайды.
Пробиркаларды бөлме температурасына бір апта дақылданады. Желатинды ... ... орта ... ... ... ... ұйытуын анықтау.
Майсыздырылған сүтті пробикаларға құйып бокста культураларды тұзақпен
алып ортаға ... 18-24 ... ... 37(С тағы ... ұйуын
бақылаймыз.
Аэробты және анаэробты жағдайдағы өсуін анықтау.
Бұл кезде хью- лейфсон ... ... ... укол ... екі
қайталап егеіп, біреуіне вазилин майын құйамызда 37(С қойып бір тәуліктегі
қоректік ортаның өзгертуін бақылайды.
Қанттарды ... ... ... ... ... ... үстіне бром метилен көгн
тамызып шөп реңдес болғанға ... ... ... құйып культулаларды уькол әдісімен егіп 37(С қалдырамыз да
бір тәулік ішіндегі қоректік ортаны өзгертуін ... ... МЕН ... ... компаниясының өнімдерінен бөліп алынған сүтқышқыл
бактериялардың морфология- культуралдық ... ... ... тез дамуы сүт қышқыл бактерияларының
морфологиялық және культуралдық қасиеттері ... ... мен ... ... ... ... ... кездері пробиотикалық
препараттар өндірілуде.
Сүт қышқыл бактериялары өсу үшін әр ... ... ... ... ... мен пириминдерды, ет және ашытқы экстрактын, сүт ... ... ... бар ... қоректік орталарды қажет етеді [1-5].
Жоғардағы әдебиеттердегі мәліметерге ... ... ... сүт ... кездесетін сүт қышқыл бактерияларының жалпы
микрофлорасымен танысу үшін Кох ... ... Осы әдіс ... ... ұйыған сүт, «Бифилайф» айраны атты өнімдерден алынған
сұйылтуларды MRS және М-21 қатты ... ... егіп ... сүт ... ... ... микрофлорасымен танысып 1мл
дегі санын санадық. Алынған нәтижелер 1-кестеде көрсетілген.
Кесте 1
Зертелген өнімдерден бөлініп алынған сүт ... ... ... ... ... ... |
|1 ... |3*108 кл/мл |1*106 ... |
| ... | | |
|2 ... |1*108 ... |- |
| ... | | |
|3 ... | | |
| ... сүт» |6*108кл/мл |- ... ... ... сүт қышқыл бактериялары бірдей мөлшерде яғни
108кл/мл кездесті. Сүт ... ... ... мөлшері сүт қышқыл
өнімдерінде сақтау мерзімінің соңына қарай кездесуі ... [49]. ... ... ... микрофлорасында айырмашылықтар болды. Мысалы:
«Бифилайф» айранында 1*106кл/мл мөлшерінде бифидобактериялар бөлініп
алынды.
Бифидобактериаларды ... ... ... ... ... ... Олар укол ... тармақталып өскен колониялар түзеді. Себебі,
бифидобактериялар микроаэрофильдер болып келеді. Колониялары ... ... орта ... ... ... ... тәрізденіп өседі (сурет
6).
Сурет 6 Блаурокка қоректік ортасында өске бифидобактериялардың калониялары
Бифидобактериялар ірі, грам оң, спора түзбейтін, түзу ... ... ... ... ... бифидобактериялардың ұщтаы екіге
айырылған немесе шар тәрізді домаланған болып келеді. Оптималды өсу ... ... – 25-28 °С, ... ... – 43-45 °С. ... 6,5-7,0, рН ... төмен және 8,0-8,5-тен жоғары ... өсуі ... 7-де ... М-21 қоректік ортасында өскен колониялары өте ұсақ, ақ
түсті, мөлдір және жылтыр, нүкте тәрізді, ... шар ... шеті ... ... сүт қышқыл бактерияларының колониялары берілген. Негізіне сүт
қышқыл өнімдерінен ... ... сүт ... ... ... ... ... түзіп өсті (сурет 7).
Сурет 7. Зерттелген өнімдерден бөлініп ... сүт ... ... ... | ... ... |Грам |Қозғал-ғы|Спора түзуі |
| ... ... ... ... | |
| |мм | | | | | |
| |Б1 ... 1-2 мм,|Жеке-жеке | |_ |_ ... ... ақ ... ... |+ | | ... | ... | | | ... | | | | | ... | | | | | | |
| | ... 2-3 ... | |_ |_ |
| |Б2 ... ... ... өте |+ | | |
| | | ... ... | | | |
| | ... 0,5-1мм,|Жеке-жеке | |_ |_ |
| |Б3 ... ... ... |+ | | |
| | ... ... ... | | | |
| | | ... | | | ... |Домалақ 0,5-1 |Жеке-жеке |+ |_ |_ ... |мм, ... ... | | | ... | ... ... | | | ... | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | |
| |А2 ... 4-5 мм, ... | |_ |_ |
| | ... тектес, |орналасқан өте |+ | | |
| | ... ... ... | | | |
| |А3 ... 2-3 мм, ... | |_ |_ |
| | |ақ, ... ... |+ | | |
| | | ... ірі | | | |
| | | ... | | | |
| |Р1 ... мм, ... | |_ |_ ... ... ... |+ | | ... | |емес ... | | | ... | | | | | ... | | | | | | |
| |Р2 ... 0,5-1 мм, ... | | |
| | |ақ, ... емес |е ... | |_ |_ |
| | | ... |+ | | |
| |Р3 ... 2-3 мм, ... | |_ |_ |
| | |сұр, ... емес |ірі ... |+ | | ... «+» - ... ... бар, «-» - ... қасиеті жоқ. |
Кесте2
Бөлініп алынған сүт қышқылдарын морфо- культуралық сипаттау
2-ші кеседен, ... ... ... ... ... ... сүт ... бактерияларға тән қасиеттерге ие екенін көруге болады.
Олар қатты қоректік ... 1 ... әрі ұсақ ... тәрізді колониялар
түрінде өсті. Колония пішіні домалақ, ақ немесе ақшыл түсті, колония ... ... ... ... профилі тамшы тәріздес томпақ болып келді.
Сондай-ақ, олар ... ... ... және Грам бойынша оң
боялатыны анықталды.
«Бифилайф» айранында бифидобактериялармен қатар, лактобациллдер де
кездесті (сурет 8).
а ... ... 8. ... ... бөлініп алынған дақылдардың морфологиясы; а -
Бифидобактериялар, б – штамм Б1, в – штамм Б2, Г –. ... ... ... ... таяқша тәрізді морфологияға ие 3 түрлі
дақыл бөлініп алынды. Олардың ішінде «бифилайф» айранындағы сияқты ... ... ... ... ... ... кездесті. Сонымен бірге жеке-
жеке орналасқан, жіңішке, ұзын таяқшалар да кездесті (сурет 9).
Сурет 9. ... ... сүт» ... бөліп алынған дақылдардың
морфологиясы; а - штамм А3
«Ряженка» айраннынан 3 ... ... ... ... ... ішінде
қосарланған немесе тізбектелген кокк тәрізді морфологияға ие штамдар да
кездесті(сурет 10). ... ... екі ... ... Және ірі, ұзын таяқшалер кездесті (сурет 11).
Сурет 10 «Ряженка» айранынан ... ... Р2 ... ... 11 ... ... ... алынған Р3 дақылдардың морфолгиясы
3.2 «Адал» компаниясының өнімдерінен бөліп алынған сүт ... ... ... ... 9 ... ... дейін анықтау үшін физологиялық және
биохимиялық қасиеттерін (оптималды ... ... ... ... сүт ... ... өсіуі, желатинді ыдыратуы, әр
түрлі қанттарды ... ... ... ... ... ... ... кестеде көрсетілген.
Кесте3
Бөлініп алынған сүтқышқыл бактерияларына физиологиялық сипаттама
|Өнім ... ... ... |«Ряженка» айраны|
|қасиеттері | ... | |
| ... |
| ... ... сүт ... бактерияларының әртүрлілігі көп болуына және
көптеген штамдардың жекелеген қасиеттерінің ұқсас болып келуіне байланысты
оларды түрге дейін анықтау үшін әртүрлі көмірсу ... ... ... ... ... сүт қышқыл бактерияларының жеке түрлері
белгілі бір қанттарды ыдыратып, келесі біреулерін ... ... ... ... Lb.arabinosus арабинозаны ыдыратқанымен, лактозаны
ыдыратуға қабілетсіз. Сондықтан, бөлініп ... ... ... ... ... 4).
Кесте4
Бөлініп алынған сүт қышқыл бактерияларына физиологиялық сипаттама
| ... ... ... |
| ... ... 9 дақылдың барлығы глюкозаны ыдыратқанмен ... ... ... ... ... ажыратылады. Мсалы: Б2
, А2 , бұл екеуі сахароза мен арабинозаны ыдратпауы негізінде басқаларынан
ажыратылды. Ал Б3 пен Р1 ... ... ... Б1 мен ... мен ... ыдыратпауы мен ерекше
Ал А3 лактоза, арабиноза және малтозаны ... Р3 ... және ... ыдыратпауымен ерекшеленді. Р2
болса лактоза мен малтозаны ыдыратпайды. Міне ... ... ... ... ... ... ... анықталынды.
Сонымен алынған нәтижелерді Берджи анықтағышы негізінде: Б2 , ... lactis, Б3 пен Р1 ... casei, Б1 мен ... ... А3- ... ... ... bulgaricum, Р2 Lactococcus lactis ... ... ... морфологиялық, физологиялық талдаулардың
нәтижелеріне ... ... ... ... ... ... қышқыл бактерияларының Lactobacterium lactis, Lactobacterium casei
түрлерімен айрқша ... ... ... Сонымен бірге Lactobacterium
acidophilum, Lactobacterium bulgaricum, Lactococcus lactis түрлерімен
өнімдер бір- бірінен ... ... ақ адам ... ... ... анықталынды.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қазіргі кезде экологиялық жағдайлардың нашарлауына ... ... ... иммундық жүйесі төмендеп, әр түрлі ауыруларға, әсіресе
ас қорыту жолының және ... ... ... жиі ... ауырулардың алдын алудың бірден бір жолы сүт ... ... ... әр ... деңгейдегі ауыруларға шалдыққан науқастардың, жас балалар
мен қарт адамдардың тәбетін иммундық жүйесін жоғарлатуда, асқазан және ішек
жолдарының ... ... ... ... ... ... аса
маңызды жол болып ... ... ... ... уақытта осы
микроорганизмдердің генофондтың тиімді әрі рационалды ... ... ... ... ... қолданылып келе жатқан бағалы
микроорганизмдердің штамдарының әртүрлі қасиеттерін ... ... ... жақсартуға бағытталған профилактикалық және диетикалық өнімдер
өндіруде қолдану негізгі мақсатқа айналып отыр.
Ел ішінде ... ... ... ... ... жоғары
сұранысқа ие болып жүргендіктен бұл жұмысымда аталған компания өнімдерінің
микрофлорасын жанжақты зерттеуді қолға алдым. Негізінен адам ... ... ... ... және ... ... ... сүт және «Бифилаиф» атты айрандары мен
ряженка сияақты сүт қышқылды ... ... ... ... ... ... ... компанияның өнімдерінің құрамында сүт қышқыл
бактерияларының Lactobacterium lactis, Lactobacterium casei түрлерімен
айрқша ... ... ... Сонымен бірге ... ... ... ... lactis ... бір- ... ... Сондай- ақ адам денсаулығына пайдалы
бифидобактерияларда кездесетіндігі анықталынды. Әрі олардың ... ... сай ... ... ... ... Lactobасterium delbrckii, Lactobterium
casei, ... lactis және ... бар ... ... ... сүт ... Lactobасterium delbrckii, Lactobacillus
lactis, Lactobacterium acidophilu туыстары кездесті.
«Ряженка» ... ... ... ... lactis, ... bulgaricum бар
болып анықталды.
Тұжырым
Бұл жұмыста «Адал» компаниясының өнімдерінен ... ... ... сүт, ... ... ... ... сүт қышқыл
бактерияларының микрофлорасын зерттеу нәтижесі берілген. Сүт қышқыл
бактерияларының 9 таза дақылы бөлініп ... және ... ... ... ... зерттелді.
резюме
В данной работе представлены результаты изучения микрофлоры
молочнокислых бактерий из продуктов компании «Адал» ... ... ... ... «ряженка» закваски. Выделены 9 чистые культуы
молочнокислых бактерий и изучены морфологические, культуральные,
физиолгические свойства молочнокислых бактерий.
Summary
The results of research of nature lactis acid bacteria of ... company ( kefir ... kefir ... kefir «Ryajenka»)
introduce in this work. The pure 9 cultures of lactis acid bacteria were
isolated. ... ... ... properties of lactis
acid bacteria investigated.
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Квасников Е.И.,Нестеренко О.А. Молочнокислые ... и их ... М.; ... 1975. -384 ... . ... В. ... и молочное дело, -М.: Наука, 1927.- 433 б.
3. Кигель Н. Ф. Новые ... ... на ... молочнокислых
бактерий и его биологические свойства // Микробиология, -2000. - №3. с.49-
52
4. Тулемисова Ж .К., Касенова Г. Г. и др. ... ... ... к ... ... бактерий из различных
молочных продуктов // Биотех. Теор и прак - 2001- №3 - С. ... М.X., ... М.Ш. ... ... ... // Изд. ... ... Алма - Ата, 1983- С.128- 131.
6. Алмагамбетов К.X. Биологические свойства лактобацилл // Биотехнология.
Теория и практика - 2001. - № 1 – 2 - С. 27 - ... ... Л.А. ... ... ... и их
применение в молочной промышленности. М.: Пищ. пром, 1975. 143 б.
8.Золошко М.В., ... ... Л.Г. ... ... ... Lactobacillus acidophilu Ке - 10- // ... и ... 1997. - Т. – 33 - №3. - С. ... ... Н.К. Биология молочнокислых бактерий пищеварительного тракта
человека и животных // ... ... ... ... Е.И. ... и ... ... бактерий в биосфере //
Микробиология. - 1992. - Т. - 54. - С. 3 – 10.
11. Воробева Л.И. Промышленная ... 1989. - С. ... ... ... ... М.: ... 1997, - 980 ... Елисева С.С., Нагорная О.Е. Биологичесике понижение кислотности вин с
помощью кисломолочных бактерий и дрожжей // ... ... и ... ... - Т. - 37. - №4 - С. 487- ... ... И.А., Габилова И.И. Кислотообразующая
активность молочнокислых бактерий и бифидобактерий в зависимости от ... ... // ... ... и прак - 2001. - № 3 - 4- С. 18 - ... ... В.М. Микробиология молока и молочных ... - ... ... ... ... С.Ш. ... ... селекций
молочнокислых бактерий в молочной промышленности. - М; ... ... ... Г.И., ... Н.И., ... А.А. ... ... особенностей бифидобактерии на поздних стадиях развитья
популяции // ... - 2001. - Т. - 70. - №4. - С. ... ... А.А, Чижаева А.В., Абдиева Г.Ж, Тулемесова Ж.К. Изучение
механизмов ... ... ... ... ... // ... ... Серия биол - 2001.- №1. – С. 111 – 116.
19. Шевелева С.А. Пробиотики и пробиотические продукты. Современное
состояние вопроса // Вопросы ... 1990 – С. 14 - ... ... М.Х. ... ... А: Наука. КазССР, 1975.С. 24 – 26.
21. Джеперсон Н.Ж. Тофт. XVII международный конгресс по молочному делу ... ... ... 1971.
22. Ерзинклян Л.А.,Пахлеванян М.Ш., Акопян Л.Г. Влияние ... на ... ... ... // Вопросы микробиологии,
вып. 3 (XIII). АН АрмССР. - ... ... ... Н.С. ... микробиология молочных продуктов - М.;
Пищевая ... ... ... ... ... М.; 1987. С. ... ... К.А.,Ратникова И.А., Габилова И.И. ... ... ... и ... в зависимости от состава
питательной среды // Биотех. Теор. и прак - 2001. - № 3 - 4- С. 23 - ... ... А.К. ... ... один из ... ... на ее
качество // М.П. 1973№2 .С. 34-40
27.Бавина Н. А., ... М.В . ... ... ... ... и кефира в различные природы года // Мол. Пром. 1973
28.Скородумова А.М . ... ... и ... ... и ... ... .М.: пищ. Пром. 1969.С. 117.
29.Серебренников В.М., Кисриева Ю.С., Загустина Н. А., Гаврилова Л. Н.,
Семенихина В. Ф. ... ... и ... ... в ... ... ввыращивания // прикл. Биохимия и
микробиология. 1998. том 34.№3.С.276-280.
30.Банникова Л.А. ... ... ... и их ... ... ... М.: пищ. Пром. 1975.С. 143.
31. Тулемисова Ж .К., Касенова Г. Г. и др. Антогонистическая активность и
чувствительность к ... ... ... из ... ... // ... Теор и прак - 2001- №3- 4- С. 270-280.
32.Золошко М., В. Анисимов Н.И., Барткевич Л. Г. ... ... ... ... acidophilu ке-10 // Прик. Бихим.
И микробиол . 1997.Т. 33. № 3. С.305-309.
33. Шевелева С.А. Пробиотики и ... ... ... вопроса // Вопросы питания. 1990 – С. 14 - 18.
34. Воробьева Л. И., Витовская Г. А.,Елинов Н. Г., ... И. ... ... ... // ... ... Т .60. ... Шигаева М. Х., Цзю В. Л., Сағындықова С. З. ... ... ... саңрауқұлақтарының қасиеттері. Алматы . 1996.б.79.
36. Бондаренко А. В., Бондаренко Вл. М., ... В.М. ... ... ... дисбактериозов // ЖМЭИ. -
1998. - №5. - С. ... ... И. Т., ... Н. М., ... А.А., Мацулевич Т.В., Гаврилов
А.Ф., Соловьева А.И. Патоморфология слизистой оболочки ... ... ... с ... кишечными инфекциями до и после лечения бифидумбактерином
форте // ... ... - 1999. - №3. - С. ... ... С.С., ... М.О., Кулинич Л.И., Фиш Н.Г., Мазитова
О.П., Бирюкова Н.В. ... ... ... ... ... ... количеству адгезивно-активных бактерий и типу адгезинов // ЖМЭИ. –
1991. - №4. - С.21-23.
39. Бондаренко В.М., Грачева Н.М., ... Т.В. ... ... - КМК ... Press. - М. 2003. - 220с.
40. Бондаренко В.М. Боев Б.В. Лыкова Е.А. Воробьев А.А. Дисбактериозы
желудочно-кишечного ... // Рос. ... ... гепатол. и
колопроктол. - 1998. - №1. - С.66-70.
41. Ленцнер А.А. Ленцнер Х.П. ... М. и др. ... ... ... // Антибиотики и химиотерапия.- 1987. - №3.
C. 55-59.
42. Осипова И.Г., Михайлова Н.А., Сорокулова И Б. Споровые пробиотики
// ... - 2003. - №3. - ... В.М. ... М.М. ... В.И. ... А.А. ... и адгезивная способность штаммов клебсиелл и
энтеробактер // ЖМЭИ. - 1987. - №7. - ... В.И. ... Т.А. ... Х.П. ... А.А. ... Адгезивные и
гемагглютинирующие свойства лактобацилл // ЖМЭИ. - 1982. - №9. - С. ... В.И. ... Т.А. ... А.А. ... и др. // ...... – 1980. - № 1. - С. 145-146.
46. Горская Е.М., Ленцнер Х.П., Ленцнер А.А., Поспелова В.В., Рахимова
Н.Г., ... А.В. ... ... ... кишечного происхождения
// ЖМЭИ. - 1991. - № 5. - ... В.И., ... Т.А., ... Х.П., Ленцнер А.А. Методика по
изучению адгезивного процесса микроорганизмов // Лаб. дело. - 1986. -
№4. - ... ... Т.А., ... А.А., Ленцнер Х.П. Адгезивность палочек
Детерлейна // Тезисы докл. 4 Респ.съезда эпидем. микроб. инфекц. и ... - ... - 1982. - ...

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 33 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Тан» сериясы сусындарының микрофлорасына морфо-биохимиялық сипаттама беру36 бет
Кассадағы нақты ақша есебі бойынша операцияларды аудиттеудің теориялық негіздері31 бет
Кәсіпорын нысанындағы кассадағы нақты ақша есебі бойынша операцияларды ұйымдастыру қызметтері37 бет
«Ақсай» нан комбинаты25 бет
Ақсай ЖШС7 бет
Дизайн және дизайнер ұғымдарына түсінік10 бет
Химиядан топсеруен өткізу3 бет
Қазақстан аумағындағы электр энергетика саласы6 бет
"тағам өнімдерінің қауіпсіздік менеджмент жүйелері. тағам тізбегіне қатысатын ұйымдарға қойылатын талаптар"5 бет
1. қ.р. және тағам өнімдерінің ғылыми мекемелері 2. тағам өнімдерін модельдеудің математикалық әдістерін қолдану5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь