Солтүстік Каспийдегі бұзаубас балықтардың асқорыту жүйесіндегі морфофункциональді ерекшеліктері

Кіріспе
1. Әдебиетке шолу 5
Бұзаубас балықтардың систематикасы, таралуы, биологиясы мен экологиясы 5
Бұзаубас балықтардың асқорыту жүйесінін анатомиялық және гистологиялық ерекшеліктері 6
2. Материал мен әдістер 11
3. Зерттеу нәтижелері және оны талқындау 14
Қорытынды 20
Қолданған әдебиеттін тізімі 21
Бузаубас балықтардың (Gobiidae) өкілдерінің көбі теңізбен байланысты. Олардың көп түрлері қоңыржай және тропикалық зоналарда мекен етеді.
Осы тұқымдастың туысы мен түрлері яғни өкілдерінің біршамалары ғана шұщы су қоймаларында және өзендерде кездеседі. Қазақстанда көбіне Солтүстік Каспий мен Жайық өзенінде кездеседі /1/.
Бұзаубас балықтардың балық шаруашылық маңызы жоқ, бірақ су қоймалардағы ихтиоценоздарда маңызды құрам болып табылады. Бұзаубас балықтар басқа балықтардың және тюлендердың қорегі болып келеді. Сонымен қатар олар биоалуантүрлілігінің өкілдерін көрсетеді.
Бұзаубас балықтардың асқорту жүйесін зертеген жұмыстар көп емес. Бұзаубас балықтарының көпшілігінің қарны анатомиялық тұрғыдан қарағанда жекеленген. Бірақ гисталогиялық анализге сүйенсек кейбір бұзаубас балықтардың каудальді бөліміндегі алдынғы ішек қарын бездері онша жекеленбеген. Бірақ олардын даму денгейі бірдей емес. Янковскийдің /2/ айтуы бойынша жұмыр бұзаубас балығы Neogobios melanostomus және құмдауыт бұзаубас балығы Neogobius fluviatilis қарны жойылған, ал зеленчак (N. ophioctphflus) және мартовик (N. batrachocephalus) осы екеуінің сыртынан қарағанда қарны өте айқын көрінеді /2/.
Кульчицкийдың /3/ айтуы бойынша травяник, мартовик және жұмырбасбұзаубас балығының қарны ұқсас, бірақ травяник пен жұмырбасбұзаубастың қарнының бұшық ет қабырғалары өте жұка және мартовикке қарағанда онша жекеленбеген.
Көбегенова, Джумалиевтың /4/ мақаласында бұзаубас балықтың 6 түрінін асқорыту түтігі зерттелген.
Көбінесе басқа бұзаубас балықтардың түрлерінің асқорту жүйесі зерттелмеген. Біздің жұмысымыздың мақсаты 3 түрдің:
4. Knipowitschia longicaudaja (Kessler) –ұзын құйрықты бұзаубас
5. Bentophilus macrocephalus (Pallas) – үлкенбасты пуголовка
6. Neogobius kessleri (Gunther) - головач бұзаубас
анатомиялық және гистологиялық асқорыту жүйесін зерттеу.
Міндеттері:
- анатомиялық құрлысын зерттеу,
- өңеш, қарын, ішектің гистологиялық сипатын беру,
- асқорыту жүйесінің ерекшеліктерін балықтардың экологиясымен байланыстыру.
1. Домбровский Б.А. Основы сравнительной морфологии животных. - Алма-Ата: Казгосуниверситет. - 1961. - 195 с.
2. Кобегенова С.С. К вопросу о возможной причине редукции желудка у некоторых костистых рыб. //Вопр. ихтиол. - 1988. - Т. 28. - Вып. 6. - С. 983-992.
3. Уголев А.М. Эволюция пищеварения и принципы эволюции функций. - Л.: Наука. - 1985. - 544 с.
4. Кобегенова С.С. Сравнительная морфология и морфогенез пищеварительной системы некоторых хрящевых и костистых рыб. - Дис. … канд. Биол. наук. 1991. -217 с.
5. Москалькова К.И. Анатомо-гистологические и функциональные особенности развития кишечника у бычка-кругляка Neogobius melenostomus, рыбы с прямым типом развития. //Вопр. ихтиол. - 1988. - Т. 28. - Вып. 5. - С. 812-827.
6. Шубич Г.М., Могильная Г.М. Гистохимия желудка позвоночных в таксономическом и эволюционном аспекте. //Ж. Общ. биол. - 1981. - Т. 42. - № 2. - С. 276-288.
7. Янковский Б.А. Некоторые особенности строения органов пищеварения азово-черноморских бычков и связь их с питанием. //Вопр. рыбохозяйственного освоения и санитарно-биол. режима водоемов Украины. Мат. Докл. 11 Респ. Конф. Укр. Филиала Всес. Гидробиол. Об-ва (май 1970). Ч. 11. - Киев: Наукова думка. - 1970. - С.
8. Богачик Т.А. Морфологические адаптации челюстно-глоточного аппарата бычков (Gobiidae). //Вопр. ихтиол. - 1967. Т. 7. - Вып. - С.Богачик Т.А., Ремез З.М.
        
        Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті
Биология факультеті
Зоология және гистология ... ... ... ... балықтардың асқорыту жүйесіндегі
морфофункциональді ерекшеліктері
Орындаған 4 курс студенті: Есенова Мақпал
Ғылыми ... ... ... бақылаушы:___________Қожабаева Э.Б.
«____» _________2007ж.
Қорғауға жіберілді, кафедра меңгерушісі,
профессор :___________________ Нуртазин С.Т.
«_____» ________ 2007 ж.
Алматы 2007 ж.
Мазмұны
Кіріспе
1. Әдебиетке шолу
5
1. Бұзаубас балықтардың ... ... ... ... ... ... асқорыту жүйесінін анатомиялық және
гистологиялық ... ... мен ... ... нәтижелері және оны ... ... ... ... ... ... ... бұзаубас (Gobidae)
балықтарының асқорыту жүйесіндегі морфо-функциональді ерекшелітері.
Курстық жұмыс 19 ... 1 ... 6 ... 14 ... ... ... бұзаубас балықтары, асқорыту ... ... ... ... ... орыс ... ... жүйесінің дамуын және
гистологиялық құрылысын Каспий эко-токсикологиялық жағдайымен салыстыра
отырып зертте.
. Біздің ... ... 3 ... Knipowitschia longicaudaja (Kessler) –ұзын құйрықты бұзаубас
2. Bentophilus macrocephalus (Pallas) – үлкенбасты пуголовка
3. Neogobius kessleri (Gunther) - ... ... және ... ... ... зерттеу.
Міндеттері:
- анатомиялық құрлысын зерттеу,
- өңеш, қарын, ішектің гистологиялық сипатын беру,
асқорыту жүйесінің ерекшеліктерін балықтардың экологиясымен байланыстыру.
КІРІСПЕ
Бузаубас балықтардың ... ... көбі ... байланысты.
Олардың көп түрлері қоңыржай және тропикалық зоналарда мекен етеді.
Осы тұқымдастың туысы мен түрлері яғни өкілдерінің біршамалары ғана шұщы ... және ... ... ... ... ... Каспий
мен Жайық өзенінде кездеседі /1/.
Бұзаубас балықтардың балық шаруашылық маңызы жоқ, ... су ... ... ... болып табылады. Бұзаубас балықтар басқа
балықтардың және тюлендердың ... ... ... ... ... ... ... көрсетеді.
Бұзаубас балықтардың асқорту жүйесін зертеген жұмыстар көп емес. Бұзаубас
балықтарының көпшілігінің қарны анатомиялық ... ... ... гисталогиялық анализге сүйенсек кейбір бұзаубас балықтардың каудальді
бөліміндегі алдынғы ішек ... ... онша ... ... ... денгейі бірдей емес. Янковскийдің /2/ айтуы бойынша жұмыр бұзаубас
балығы Neogobios melanostomus және ... ... ... ... ... ... ал зеленчак (N. ophioctphflus) және мартовик
(N. batrachocephalus) осы екеуінің ... ... ... өте ... ... /3/ ... бойынша травяник, мартовик және жұмырбасбұзаубас
балығының қарны ұқсас, бірақ травяник пен ... ... ет ... өте жұка және ... ... онша ... Джумалиевтың /4/ мақаласында бұзаубас балықтың 6 ... ... ... ... бұзаубас балықтардың түрлерінің асқорту жүйесі зерттелмеген.
Біздің жұмысымыздың мақсаты 3 түрдің:
4. Knipowitschia longicaudaja (Kessler) ... ... ... ... macrocephalus (Pallas) – үлкенбасты пуголовка
6. Neogobius kessleri (Gunther) - ... ... және ... ... ... ... ... құрлысын зерттеу,
- өңеш, қарын, ішектің гистологиялық сипатын беру,
- асқорыту ... ... ... экологиясымен
байланыстыру.
1. ӘДЕБИЕТЕРГЕ ШОЛУ
1.1. Бұзаубас балықтардың ... ... ... ... Actinopterygii-Сәуле қанатты балықтар
Отряд: үсті Percoforpha-Перкоидтар
Отряд: Perciformes-Алабұға тәрізділер
Отрряд/тармағы: Gobiodei- Бұзаубас тектес балықтар
Тұқымдас:Gobiidae-Бұзаубас ... ... ... Iljin ... ... ... - ұзын ... бұзаубас
Туыс: Benthophilus Eichwalp - пуголовка
2.Түр: Benthophilus macrocephalus (Pallas) – ... ... ... ... Iljin -
3. Түр: ... kessleri gorlap Ilgin-Каспий бұзаубасы головач
немесе горлап
Отряд тармағы өкілдерінің ... ... ... ... ... ... айналған. Осы тұқымдастың ... көбі ... Олар ... ... және ... зоналарда мекен етеді.
Осы тұқымдастың туысы мен түрлері, яғни ... ... тұщы ... және өзендерде тіршілік етеді. Қазақстанда көбіне солтүстік
Каспийде және Орал ... ... ... нәтежесінде осы
балықтардың 6-7 түрлері Арал теңізінде ... және олар осы ... ... Осы жерсіндірілген бұзаубастардың биологиясымен
саны ... ... ... ... ... 34 түрі , ... ... ететін түрлері Аралға да жерсіндірілген . Тұжырым
бойынша Аралда ... ... ... ... Красновод
шығанағынан ауланған. Осы жағдайды тұжырымдасақ Аралда ... ... ... ... құрайды немесе барлығы бірге олар ... ... Осы ... ... ... скилетінің құрылымымен
ерекшеленеді. Басында бүйір ... ... ... деп ... ... ... мен тесіктері болады.
1.Түр: Үлкен басты пуголовка-Benthophilus ... ... ... ... ... ... ... өзенінде кездеседі және
Жайық өзенінің бастауында, алАрал теңізінде тіркелмеген.
Сипаттамасы- ... мен басы ... ... тікенектермен қапталған,
соның арасында үлкен жұлдызша тәрізді пластинкалар болады. Артқы жағында
23-25 пластинка қатары орналасқан. ... түсі сүр ... ... және
дақтары болмайды. Аталықтары дамығанан кейін сүйекті тікенектері жойылып
кетеді.
Биологиясы - Мамыр ... ... ... ... ... ірі ... ... Дене ұзындығы 130 мм дейін, ал ... ... ... ... ... моллюскамен
қоректенеді.
Маңызы- кәсіптік маңызы жоқ, аз зерттелген түр.
2.Ұзын құйрықты бұзаубас-Knipowitshia longicaudata (Kessler)
Таралуы: Қара ... Азов және ... ... ... ... ағысында тіршілік етеді. Қазақстанда Жайық өзенінде таралған.
Сипаттамасы- Қабыршағының көлденең ... 36-45. ... ... ... Д және А ... қатарларында күңгірт дақтары
болады. С ... ... ... қара ... бар. ... ... қосымша қанаттары болады. Аталықтарының ұзындығы 50 мм-ге
дейін, аналықтарында 35 ... ... ... ... және маусым айларында 313-380
көлемінде шашады. Шабақтары Волга өзенінің ... ... ... ... ... горлап
Таралуы: Ағысы қатты өзендерде кездеседі. Арал ... ... ... ... ... ... қатары 61-71.Денесінің түсі-
қызғылт, ... ... ... және сарғыштау және қара дақтары
болады.Құйрық қанатының бас жағында ұшбұрышты қара дағы ... ... ... дағы болады және қара авадогы болады. Жүзгіш қанаттарында
қара ... бар. Дене ... 200 мм –ге ... ... ал дене ... ... Уылдырықтарын сәуір айынан ... ... ... ... жерлерге және су түбіндегі заттарға салады.
Өрістеуі ... ... ... ... ... ... Аталықтары кеш дамиды, көбіне балықтармен қоректенеді. Ал
шаянтәрізділермен моллюскалармен аз қоректенеді.
Саны мен ... ... ... ... саны онша ... маңызы жоқ . Бұл түр аз зерттелген.
1.2. Каспий теңізінің қысқаша физика-географиялық сипаттамасы
Каспий теңізі (ескі тарихи атаулары: ... ... ... ... ... ... жатқан тұиық су алабы. Дүние ... ең ... су ... ... ... теңіз деп атайды.
Каспий теңізінде балық аулау кәсібі ... ... ... ... ... табан, торта, көксерке, сазан, килька көптеп ауланады.
Каспий теңізі қара уылдырық ... су ... ... ... ... ... ... бірінде.
Каспий теңізінің қалыптасуы ұзақ мерзімде өтті. Осы уақыт ішінде теңіз
суы ... ... ... ... суы ... ... ... теңізінің ауданы 376000км. Меридиан ... ... ... ені 300км. ... ... ... 2340км (Солтүстік
жағалауының басым бөлігі және Шығыс жағалауының Солтүстік жартысыы). Беті
мұхит деңгеиінен 28м төменде жатыр. Ең ... жері 1025м, ... ... Ірі ... ... Қазақ, Қарабұғазкөл, т.б. 50-ге тарта
аралдар бар(ірілері: Құлалы, Шешен, Артем,т.б.).
Судың беткі ... жаз ... ... 24-26°С, оңтүстігінде
27-28°С-ға дейін жылынады. Қыста Солтүстік тайыз ... ... ... ... 10°С-ға жуық болады./1/
1.1.2.Гидролого-гидрохимиялық режимі
Қазіргі кезде Каспий теңізінің ... ... ... және
антропогендік факторлар әсер етеді. Соңғы кездері ең ... ... ... ... ең төменгі деңгейі (-29,0м) ... ... ... ... қарай) теңіз деңгейі 2-2,7м-ге көтерілді.
Каспийдің шекарасы және түпкі бедері ... 3 ... ... ... ... ... бөлігі тайыз(10-20м). ... ... ... 788м. ... ... ... ... (1025м).
Каспий теңізіне 130-дай өзен құяды. Ағынсу көлемінің 80%-ін ... ... ... ... ... ... Сулак, Самур өзендері 5%-тен ... ... 6%-ін ... ... жер беті суының теңізге келіп құятын ең көп
және ең аз ... ... ... ... 260км-ді құрады. Теңіз суы бетіне
шаққанда өзен ағынының мұндай өзгеруі Каспий ... ... ... Теңізге түсетін атмосфералық жауын-шашын мөлшері тым аз. Ол
теңіз суының деңгеиін ... ғана ... ... мұнай-газ өндіру және ... ... ... ... Қазақстанның Батыс өңірінде қалыптасқан ... ... ... ... Каспий теңізінің су деңгейі
мөлшерінің өзгеруі 1930-1990жылдар аралығында анықталған. ... ... 2м-ге ... ... бұл ... ең ... ... жетті. 1979-1995жылдары су деңгеиі 2,35м-ге көтеріліп, 1995жылы
бұл көрсеткіш -26,66м ... Су ... ... климаттың
өзгеруінен теңіз суының молаюына байланысты болып табылады. Судың тұздылығы
0-12. Каспий теңізінің морфологиялық ... ... ... ... ... ... ... болып бөлінеді. Оңтүстік және Орталық
Каспийге қарағанда таяз ... ... ... км. Оған құятын
өзендер жалпы Каспий теңізіне құятын ... 88%-ін ... ... ең ауыр ... ауыр металдар(мыс, мырыш,
барий). Судағы мыс пен мырыштың мөлшері 20мкг/л (рұқсат етілген шектен 2есе
артық), ал ... (бұл 5есе ... ... ... ... ... ... бұзаубас балығының түр
құрамын, абсолюттік санын және ... ... бар ... мен ... ... ... қорын,бұзаубас балықтарының қоректену
ерекшеліктерін анықтау болып табылады.
1.3. ... ... ... балығының түрлерінің саны мен қоректену
ерекшеліктері.
Солтүстік Каспийде жүргізілген ... ... ... ... түр
құрамын, абсолюттік санын және кәсіптік маңызы бар балықтар мен ... ... ... қорын,бұзаубас балықтарының қоректену
ерекшеліктерін анықтау болып табылады.
Зерттеу жұмысын жүргізуге керек материалдарды 2004 жылы ... кіші су ... ... ... жиналды,бұл зерттеу жұмысын 1999-
2003 жылдары жүргізілген жұмыстармен салыстырмалы түрде жүзеге асырылды.
Бұзаубас ... түр ... ... саны 1-ші ... ... 1. солтүстік Каспидегі таяз су зоналарындағы бұзаубас балықтарының
түр құрамы мен саны (2004 ж.)
|№ |Бұзаубас ... ... ... |
| ... | |
| | ... ... ... бөлімі |
|1 |Neogobius fluviatilis |85.1 |96.8 |
| ... | | |
|2 ... |94,7 |99,9 |
|3 ... |80,3 |0,2 |
|4 ... |1,2 |2,9 |
|5 ... |0,1 |- |
|6 ... |5,3 |0,1 |
|7 ... |4,3 |0,1 |
| ... | | |
|8 ... |0,2 |- |
|9 ... |0,8 |- |
| ... ... |7 |4 |
| ... ... ... |6174 |3150 |
| ... ... ... |363 |137 |
| ... ... экз. |355,7 |181,5 ... Каспий кіші су зонасынан 2004 жылы маусым айында ... 7 түрі ... ... 7-еуі ... ... және 4-еуі
батысынан.Шығыс аумағында пугаловкидің (Benthophilus туысы) алуан түрлілігі
және Neogobius туысының өкілдері ... ... ... ... ... түр ... ... балығы көп кездескен,шығыс аумағында бұл
көрсеткіш 85% тең,ал ... ... 97% ... ... ауланған
балықтардың мөлшері бойынша бычок кругляк алды,ал батысында бычок ... ... ... ... ... ... құрамында
эвригалинді түрлері мен қатар стеногалинді түрлері де кездеседі.Бұл батыс
аудандарымен салыстырғанда тұздылығы ... ... ... ... ... бұзаубас балықтары ... ... ... ... ... 200-1000 ... ауланған бұзаубас балықтарының
мөлшері шығыс аумағында батысына қарағанда 2 есе жоғары.
Шығыс аумағындағы құмдауыт балықтарының ... ... 29,78%) және ... ... ... қорек
құрамына шаянтәрізділерден мизидалар және құрттар кіреді.
Орталық ... ... ... ... 2-ші орынды
құрттар,шығысында моллюскалар алды.Құрттардан ... және ... ... ... ... ... балықтарының
популяцияда қоректенуіндегі алынған мәліметтер салыстырмалы түрде батыс
аудандарында өрістейтін балықтарды 3-6 ... ... ... 1999 ... ... құмдауыттың жақсы көретін обьектілері болып: нереис және
кумацеи және ... ... ... ... ... ... ... бұл жоғары калориялық және жақсы қоректері жоғары емес,ол 45,06
құрайды.
2004 жылы маусымда ... ... ... кеңейді және ол 1999
жылға қарсы 9 ... ... Оның ... ... ... ... болған. Бір уақытта шаянтәрізділерді қажет ету 2
есе төмендеді,ал құрттар 2,5 есе ... 2004 жылы 3-6 метр ... ... ... ... болмаған, ал кумацеи қажет ету 7 рет
қысқарған, хирономидті қабылдау 9 ... ... ... ... ... және ... аз ... моллюскамен қоректенуге мәжбүр
болды.2001-2002 жылы шаянтәрізділер рационының жартысынан көбін ... жылы ... ... 39% ... Оның ... рационында кумацей
және гаммаридттің әсерінен болды. Сол уақытта оның ... ... және ... қжеті өсті,ал нереистердің саны азайды.
1999-2003 жылдар аралығында Солтүстік каспийдің ... ... ... ... ... тобы мынадай:құрттар, моллюскалар,
шаянтәрізділер,хирономидтер осылар әдеттегі сүйіп жейтін ... ... ... ... байланысты доминантты түрлері әр түрлі,1999
жылдан 2003 жылға дейін күрт ... ... ... ... 5 ... 2-2,5 рет есеге көбейген және ... ... ... түрі ... ... Ал 2000 ... құрттың
саны максимальді түрде саны көп болған. Кейін қорегінің мөлшері 2002 жылда
6,3% ғана ... ... .2002 жылы ... ... ... ... мына ... құрайды: карафидтер және
гомаридтер.Негізгі қоректің құрамын хиронамидтер ... жылы ... ... ... ... индексі
доминантты болған. Моллюска құмдауыт бұзаубас балықтың қажетті негізгі
қорегі блып ... ... ... ... ... тістерінің
болмауына байланысты моллюсканы үнтақтай алмайды, сондықтан бүтіндей түрде
кездескен.
Солтүстік Каспий кіші су ... ... ... түр ... ... ... ... әсерінен өтеді, негізінен су
тұздылығы. Эвригалинді ... ... ... ... ... батысымен
салыстырғанда шығысында түр саны көп кездескен.
2. МАТЕРИАЛДАР МЕН ... ... ... ... 3 ... - Knipowitshia
longicaudata(Kessler) - ұзын құйрықты бұзаубас, Benthophilus ...... ... ... ... kessleri gorlap Ilgin-Каспий
бұзаубасы головач немесе ... ... ... ... ... ... Каспиде 1998 жылы жиналған. Балықтар 10% формалинде және ... ... ... ... гистологиялық әдіспен асқорыту
түтігінен препарат жасадық. Ұсақ балықты ... ... ... толық
парафинге құйып көлденелі кесінді жасап, асқорыту жүйесін қарастырдық.
Бұэн сұйықтығы. Бұл сұйықтық ең жақсы ... ... ... тез сіңетін боғандықтан, онымен эмбриондарды ... де, ... да өте ... ... ... Суға қаныққан пикрин қышқылы – 15 см3
2. 40 % форманин -15 ... ... ... ... -1 ... ... ... кезінде ғана араласатырылады. Бекіту
уақыты нысанның ... ... 2-24 ... ... ... ... соң нысанды 700 спиртке бірнеше рет ... сары ... ... ... ... керек.
Бояу әдістері.
Бояу алдында алдымен жұмыс орнын дайындап алады, үстелдегі ... алып ... ... ... гематоксилин – эозинмен бояу тәсілі: бұл ... ... ... ... келе ... ... бір ретпен орындау керек. Бояу нәтижесін, ... ... ... да ... ... бояу ... ... да,
ең бірінші міндет парфинді еріту. Ол мына ... ... ... ... ... – 2 ... Ксилол (бензол, толуол) – 2 мин.
І Абсолютті спирт – 2 ... ... ... – 2 ... 96 0 ты ... – 2 ... 96 0 ты ... – 2 мин
900 ты спирт – 2 мин
800 ты ... – 2 ... ты ... – 2 ... су- 10 ... ... ... бар шыныны дстильденген судан ... ... ... ... ... ... бір-бірлеп араластырып, бояу
ерітіндісін тамызғышпен құяды. Бояу ... ... ... ... 2 ... кейін, бояуды төгіп, оны дистилденген суға ... екі шыны ... 4-6 ... соң ... ... ... соң, шыны ... астын құрғатып ... ... ... ... ... кезінде кесінді суда қалқып жүрген
болса, препараттық ине ... ... ... ... ... төменгі
бюксқа қойып, аздаған уақыттан соң ... ... ... ... ... суда ... ... соң таза шынығажазып микроскоппен
қарайды.
Герматоксилинмен бояу 1-5 мин
Сумен шайқау 2 мин
Ағынды суға жуу 10 мин
Эозин (0,1%) 1-5 ... ... ты ... – 2 ... ты ... – 2 ... ты спирт – 2 мин
І 96 0 ты спирт – 2 мин
ІІ 96 0 ты спирт – 2 ... ... ... – 2 ... ... спирт – 2 мин
І Ксилол (бензол, толуол) – 2 мин
ІІ Ксилол (бензол, толуол) – 2 мин.
Балзам ... ... шыны ... ... ядро ... түске боялатын болса-кесінді дұрыс боялмаған, ... ... да ... ... ... ... ... түсті және ядрошық, хроматиндер анық ... ашық ... ... балса бояу дұрыс жүргізілген.
Гемотоксилин – табиғи бояу, ол ... ... және ... ... ... негіздік қасиетттерге ие, ядро
құрылымдарын анық ... ... ... өзі ... оның ... ... бояу, суда да, ... ... ... ... ие, ... цитоплазмасын қызғылт түске
боянды. Гемотоксилинмен боялған кесіндіні дистильденген суда ... ... ... ... ... Бояу ... 1-4-5 минутқа
созылады. Қорытынды:
1. Цитоплазма қызғылт немесе сарғыш түске ... ... ... ... трі ... ... және ядроның шекаралары анық
көрінбейді-кескін қатты ... ... ... түсі ... сары ... ... анық көрінген-
кескін жақсы, дұрыс ... бояу ... соң, ... ... ... ... ... суда шаяды, спирттермен, карбол ксиолмен, ксилолмен
шайып, ... ... ... суда және күші ... ... ұақытта оңай кетеді, сондықтан ... ... ... ... тез жүргізген дұрыс болады. ... ... ... қызыл
түске, цитоплазманы жасыл және ... ... ... ... ... ... ... парафинін жою
2.Дистилденген суда жуу-10 мин
3.Гроата ... бояу 2-5 ... ... суда жуу 5 ... ... ... ... А-5 мин
1-2 % сірке қышқылымен шаю
Массон Б-5 мин
1-2 % сірке қышқылымен шаю
Массон С-5 мин
1-2 % сірке қышқылымен шаю
Сусызд ... ... ... ... кірпіш-қызыл цитоплазма, сары
эритроциттер, кілегей мен ... ... ... ... ... ... ЖӘНЕ ОЛАРДЫ ТАЛҚЫЛАУ
Асқорыту жүйесінін морфологиясы. Асқорыту жүйесіне ... ... ауыз ... жұтқыншақ, онеш, қарың, 12-елі ішек, ортанғы және артқы
ішек, ... ...... мен үқы ... ... ... ... омыртқалылардың ортанғы ішігі ашшы және тоқ ішекке
бөлінеді, артқы ішегі тік ішек деп ... ... ... ... ... ... және ... топтарына байланысты
болғанынаң әр түрлі ... ... ... ... ... және ... ... балықтарда қарындары
болмайды. Олардын қарындары эволюцияда жойылған (Кобегенова, 1988). ... ... ... өт жолы ... үқы ... өзегі ашылады
сондықтан ішектін осы бөлімі ... ішек деп ... ... ... ішектін гистологиялық құрылысында айырмашылығы жоқ.
Жалпы балықтардың асқорыту түтігі екі ... ішкі ... ... деп ... Оған ... эпителий және дәнекер ұлпа. Сыртынын шыршты
қабатты блшық ет қабат жауып ... ... әр ... ... ... құрылысы де әр
түрлі. Жұтқыншақ пен өнеште балықтың көбінесе ... ... ... ... ... ұқсас болып келеді. Қарында эпителий бір
қабатты призматикалық, клеткалардың апикальды бөлімінде ... ... (оны ... ... деп ... ... эпителий жене оның
тұындары – қарын бездері, энтодермадан дамиды деп саналады. Ішек ... ... ... ішек эпителии бір қабатты және көп
қатарлы. Эпителийды құрайтың призматикалық ... ... ... ... ... ... ... мембранды қорыту
процессі өтеді (Уголев, 1985).
Шырышты қабаттың дәнекер ұлпасы. Эпителийдың астында орналасатың
дәнекер ұлпа. Ол ... ... ... Дәнекер ұлпада қан
тамырлар мен капиллярдар, жүйке талшықтардың бекітісі ... ... ... ... ... ... орналасады.
Бұлшық ет қабаты. Балықтарда өнеште бұлшық ет екі ...... ... бүлшық етпен қапталған, ішкі қабаты – ... ... екі ... да ... бұлшық етпен ұсынылған. Қарын мен
ішектін де ... еті екі ... ... асқорыту түтігінің осы бөлімінде
сыртқы қабаты көлденелі болып келеді, ал ішкі ...... ... да еті ... ... ... ... (Кобегенова, 1991).
Бұзаубас балықтардың асқорыту түтігінін морфологиясы.
Ұзынқұйрықты каспиосома (Knipowitshia ... ... ... ... қысқа,алдынғы бөлімі кеңейген сондықтан түтіктің
ққабырғалары кеңейген жерде ішек пен өңеш қысқа.Жалпы асқорыту түтік ... ... ... ... бұлшықет қабатыодан ішке қарай
орналасатын ... ... ... ... мен ... ұлпадан
құрылған.
Өңеш-көлденең орналасатын қатпарлар.Өңештің ... ... ... ірі мукоцид клеткалар орналасады. Олар ... ... ... ... ... ... ... Қатпардың
жоғарғы жағында кейбір жерлерде сезу пиязшалары ... ... ... ... ұлпа қан ... мен ... бай.Өңештің сыртқы
бұлшықеттің поперечная колосатая мускулатура болып тұрады.
Cурет 1. Ұзынқұйрықты қаспиосоманың өңештің гистологиялық құрлысы
Қарын- қарны жақсы бөлінбегін. Қрын ... жоқ не ... олар өте ... ... көрінбеді.
Ішек-Сыртынан бұлшықеті тегіс.Дәнекер шырыштың қабатының дәнекер
ұлпасы жақсы жетілмеген. Ішек ... 1 ... биік ... мен ... Ішек клеткалар энтероциттер деп аталады. Олардың
апикальді жағында микроварсинкалар ... ... ... 1982ж.) ашқан мембранды қорыту өтеді. Энтероцидтердің арасында
кейбір жерлерде 1 клеткалы шырышты бездер ... ... ... ... ... ішек ... қабырғалары жуандайды (Сурет 2,3).
Каспий бұзаубасы головач немесе ... ... ... ... ... ... қаптап тұрған бұлшықет қабаты одан ішке ... ... ... эпителийімен дәнекер ұлпадан құралған.
Қарын -қарны жақсы бөлінбеген. Қарынның бездері жақсы жетілген
бірнеше ... ... ... ... ... апикальді жағында мукоидты секрет пробка ретінде
болады. Мукоидты пробка жақсы бөлінбеген.
Өңеш-эпителиальді жабыны ... ... ... тұрады.
Герминативті қабат ортасында ядросы бар призма тәрізді ... ... шар ... ... өте ірі және ... саны ... Benthophilus macrocephalus (Pallas) – үлкен басты пуголовка
Сурет 2.Ұзынқұйрық бұзаубастың алдынғы ішек құрылысы.
Сурет ... ... ішек ... 4.Горлаптың қарны.
Сурет 5.Пуголовканың асқорыту жүйесі.
Сурет 6. Пуголвканың гистрлогиялық кесіндісі.
Жалпы асқорыту түтігі 3 қабатты ... ... ... жетілген және жақсы бөлінген. Бездері жақсы дамыған.
Өңеш-эпителиден тұрады. Көк болып келеді.
Қарын эпителиі жалпы балықтарда призматикалық клеткалардан тұрады. ... ... ... ... ... пробка ретінде болады.
Баралық бұзаубас балықтардың эпителийінде мукоидты пробка жақсы
белгіленбейді. Қарын бездерінің клеткалары апикальді жақта зимоген
дәнекерлерін жинайды. Бірақ мына ... ... ... ... ... ... ... Сондықтан зерттеген
балықтардың қарын және қарын бездері жақсы дамыған болса да функциональді
активтігін көрсетпейді.
Ішек-бірнеше басқа балықтарға қарағанда ұзын, ... ... ... ... әр ... болса да, оладың асқорту жүйесінің
анатомиялық және микроанатомиялық ... ... ... ... ... белгілері барлық түрлерінде үстінгі эпителий ... ... ... ... ... қызмет болуымен
көрсетіледі. Шубичпен Могильная (1981) ... ... ... ... эволюция барысында омыртқалылар дың қарны ның беткі эпителийі
клетканың және безді қарынды ... ... ... біздің зерттелген бұзаубас балықтардың қарны және
гастральді ... ... ... ... ... ... алған редументарлы структура болып
келеді.Қарының беткі эпителий ... Шифф ... ... ... барысында омыртқалылардың қарнының ... ... ... агрессивті әсеріне жауап рекциясы болып келеді деп санайды.
Пайдаланған әдебиеттер
1. Домбровский Б.А. Основы сравнительной ... ... - ... - 1961. - 195 ... ... С.С. К ... о возможной причине редукции желудка у
некоторых костистых рыб. //Вопр. ихтиол. - 1988. - Т. 28. - Вып. 6. - ... ... А.М. ... ... и ... ... ... - Л.:
Наука. - 1985. - 544 с.
4. Кобегенова С.С. Сравнительная морфология и ... ... ... ... и костистых рыб. - Дис. … канд. Биол. наук.
1991. -217 ... ... К.И. ... и ... ... кишечника у бычка-кругляка Neogobius melenostomus, рыбы с прямым
типом развития. //Вопр. ихтиол. - 1988. - Т. 28. - Вып. 5. - С. ... ... Г.М., ... Г.М. ... желудка позвоночных в
таксономическом и эволюционном ... //Ж. Общ. ... - 1981. - Т. ... № 2. - С. ... ... Б.А. ... ... строения органов пищеварения азово-
черноморских бычков и связь их с питанием. //Вопр. рыбохозяйственного
освоения и санитарно-биол. режима ... ... Мат. ... 11 ... Укр. ... ... Гидробиол. Об-ва (май 1970). Ч. 11. - ... ... - 1970. - ... Богачик Т.А. Морфологические адаптации ... ... ... ... ихтиол. - 1967. Т. 7. - Вып. - С.Богачик Т.А.,
Ремез З.М.

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Каспий бұзаубас балықтарының (perciformes, gobiidae) асқорыту жүйесінің морфо-функциональді ерекшеліктері25 бет
"балықтардың ас қорыту жүйесі"3 бет
1926 – 1927 ж.ж. Қытайдың ұлттық- революциялық армиясының Солтүстік жорығы4 бет
XIX ғасырдың соңы XX ғасырдың басындағы Латын және Солтүстік Америкадағы халықаралық қатынас12 бет
Алакөл көлдер жүйесіндегі жыртқыш балықтардың қоректенуі51 бет
Аралмен солтүстік Қазақстан аман алып қалуды қалайды21 бет
Асқорыту6 бет
Асқорыту жүйелерінің қатерлі ісіктерінің таралуы8 бет
Асқорыту жүйесінің филогенезі28 бет
Асқорыту мүшелерінің арулары кезіндегі терінің зақымдану2 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь