Қой өсіру саласы мал шаруашылығының қазақстандығы негізгі салаларының бірі

Мазмұны

Кіріспе

1. Әдебиетке шолу.
2. Шаруашылықтың қыскаша сипаттамасы.

3. Арнайы бөлім.
а. Зерттеу орны мәліметтер және әдістемелер.
б. Қой табынының сандық және сапалық құрлымы.
в. Тірілей салмағы.
г. Жүн өнімділігі.

4. Зертеулер нәтижесінің экономикалық негіздері.
5. Еңбекті қорғау
6. Табиғатты қорғау
7. Тұжырымдар

8. Пайдаланылған әдебиеттер тізімі.
Кіріспе.
Қой өсіру саласы мал шаруашылығының Қазақстандығы негізгі салаларының бірі. Оған басты себеп – елімізде табиғи жайылымдардың кеңдігі және де басқа азықтардың молдылығы. Қой шаруашылығы халқымызды етпен, сүтпен, маймен, ал өнеркәсіпті шикі заттпен: жүн, тері, елтірімен қамтамасыз етеді.
Қазақстанда етті де,жүнді де жақсы беретін құйрықты етті – жүнді қой тұқымдарын өсіруде ерекше мән беруде. Олар сан жағынан және өнімділігі жағынан елімізде биязы жүнді қойлардан кейін екінші орын алады. Осы тұқымның ішінде ерекше орын орын құйрықты етті – жүнді дегерес қойларына берілген. Бұл тұқым алғашқы рет жиырмасыншы ғасырдың 80 – ші жылдарында сынақтан өткен.
Құйрықты дегерес қойлары қылшық жүнді құйрықты қойлар өсірілетін шөл және шөлейттерг сол жергілікті қойларды алмастыру үшін арналып өсірілген. Сондықтан жаңа шығарылған тұқым ет өнімділігіне қазақтың құйрықты қойларынан кем болмауы керек болды.
Шөлді аймақтарда дегерес қойлардың тірілей салмағы қазақи құйрықты қойларынан аздап кем болды.
Қошқарлардың ең жоғарғы тірілей салмағы 146 кг, саулықтарынікі 90 кг жетті.
Қорегі жақсы болған жылдары еркек қозылардың енесінен айрағандағы орташа салмағы 42 кг жуық, ұрғашы қозыларының салмағы 30 кг, енелерінің салмағы 67,3 кг, қошқарлардың салмағы 118 кг болды. Бір жарым жастағы тоқты қошқарлардың орташа салмағы 76,6 кг сол жастағы ұрғашы тоқтылардың салмағы 56,7 кг жетеді ал
ересек жануарлардың 68,5 және 89,4 паыз салмағына тең.
Екі жарым жаста қойлар өсуін тоқтатады. Олардың тірілей салмағы ересек қойларда 96,5 пайыз салмағына жетеді «Садыкулов , 1985 »
Құйрықты дегерес қойлардың ет өнімінің ең құнды ерекшлігі ол еттіліктің жоғары коэффиенттілігін және ұшадағы еттің молдылығы. Еттілік қасиеті бір жарым жаста қалыптасады «Ахметов, Садыкулов, 1975»
Қазіргі кезде дегерес қойлардың жүні кілем типті «тип II» ұян, сапасы 48 және 50, жеткілікті түрде жылтыр,ақ түсті «тип I»,қанағаттанарлық шайры бар.Қошқарлардан 6,6 кг,саулықтардан 3,4кг жүн қырқылады.қошқарлардың жүнінің ұзындығы 14,5 2,5см саулықттардікі 17 3см.
Кейінгі жартты ғасырдан аса ғылыми өндірістік тәжіррибенің көрсетүінше дегерес қошқарларымен жергілікті қылшық жүнді саулықтардың будандастыру оң нәтиже беруде.
Сондықтан жылына жуздеген бас дегерес тоқты қошқарлары сатылады екен. Олардын 3,8 кг жүн қырқылады. Олардың тірілей салмағы 15 айында 70 кг жетеді.
Дегерес қойлардың қошқарлары Азия елдеріне - өзбекистан, Түркменистан, Манголия және кавказ елдеріне – Грузияға сатылған.
Дегерес қойларымен оның будандары өнімділігі Алматы облысының шөл аймақтыранды өсірілетін жергілікті құйрықты қойларына қарағанда жоғары. Сондықтан бұл қойлардың өсіруде ерекше маңызы бар.
Осы қой тұқымын асылдандыру сұрыптау жұмыстар екі бағытта жүргізүлуде: құйрықта біртекті биязылай «I тип » жүнді тұқым толтыратын және құйрықты ұян «II тип » жүнді тұқым топтарын шығару.
Қазіргі кездегі дегерес қойлардың ең үлкен және жақсы асыл тұқымды отарлары Алматы және Қарағанды облыстарының асыл тұқымды шарушылықтарында шоғырланған.
Бұл дипломның жұмыстық міндеті “Күнгей” асыл тұқымда шаруашылығындағы етті жүнді құйрықты дегерес қой тұқымының ішіндегі әртүрлі типтерінің өнімділігін анықтау
Пайдаланылған әдебиеттер тiзiмi

1. Ермеков М.А. «Казакстан куйрыкты койлары». Алматы «Кайнар» 1977ж
2. Алетов М.А. «Дегересские полутонкорунные курдючные овцы»
i. Автореф. Дис. д. схи. Алматы 1974г.
3. Есентаев Е.Е «Сарарканская парода овец» А.,2001г. С270
4. Аргынбаев Х. «Қазақстан мал шаруашылығы жайында эинографиялық очерк» А.,Ғылым.,1960ж.
5. Кусаинов А.К. «Кой өiрушiyшiнiң анықтамасы Нуров И.А.»А., Қайнар 1992ж
6. Бальмонт В.А«Тандамалы туындылар» Алматы «Кайнар» 1989ж
7. Бокенбаев Т.Б. «Казахстан қой шаруашылығы» Алматы Қайнап 1969ж
8. Садыкулов Т.С. «Методы скрещивания овец дегересской »
М – шы породы Афтореф. дис. д.с.х.и Алматы 1986г
9. Байжұманов А.Б. «Қой тұқымын асылдандару» А., Қайнар 1977ж
10. Садыкулов Т.С. «Дегересские овцы» Алматы «Кайнар» 1985г
11. Жазылбеков К.Ж»Конструкциально- продуктивные типы дегересской мясо шерстенной породы» автореверат д.и.с.,к.с.х.и.,1983ж
12. Ким Г.А«Возможность использования некоторых полинорфных систем крови в селекции овецдегересской м – ш породы» Автореф.дис.к.с.х.и. Алматы 1984г
13. БегимбековК.Н. Эффективность различных вариантов скрещивания казахских грубошерстных маток с дегересским полутонкорунным бараном. Автореф. дис. к.с.х.и Алматы 1987г
14. Бекбосынов К. «Эффективность разных методов подбора при совершенствовании дегересских овец в условиях северной прибалтики» Автореф. дис.к.с.х.и Алматы 1991г

15. Абаканов Е. «Изменчивость селекционируемых признаков курдючных овец разных генотипов» Автореф.дис.к.с.х.и. Алматы 1992г
16. Амиргалиев Н. «Изменчивость и наследуемость селекционируемых признаков полукровных помесей, полученных от скрещивания мясо – сально – шерстных курдючных пород овец» Автореф. дис.к.с.х.и Алматы 1993г
17. Баймажі Е.Б., Ш.Р. Адильханова «Биязылау жүнді дегерес қозыларының жүн сапасына байланысты ет-май өнімдері» Жаршы «Бастау»№9 2005ж. 11-12бб.
18. Баймажі Е.Б «Биязылау жүнді дегерес қозыларының жүн сапасына байланысты өсіп жетілу ерекшеліктері» Ізденістер, нәтижелер №3 2005ж.3-5бб.
19. Бегімбеков Қ.Н. « Дегерес қойын тәжік тұқымымен кіріспе будандастыру мүмкіндіктері» профессор М. Ермекортың 100ж. Арналған ветеранария және млшаруашылығы мәселелері бойынша халықараалық ғылыми тәжірбиелік конференцияның материалдары.А.,2006ж 15-19бб.
20. Бегімбеков Қ.Н «Ақтоғайдың ақ қойларының жүн өнімінің ерекшеліктері» 2006 19-23бб.профессор М. Ермекортың 100ж. Арналған ветеранария және млшаруашылығы мәселелері бойынша халықараалық ғылыми тәжірбиелік конференцияның материалдары.А.,2006ж 15-19бб
21. Садыкулов Т.С «Рекоминдации по племенной роботе с овцами дегереской курдючной пароды». А.,1996г 30стр
22. Садыкулов Т.С., Жазылбеков К.Ж. «Научное основы международного скрещевания в мясо сальном овцоводстве» Материалы І-международной н-т конф.по аграрн. Проблемам. А.,1993г. 2стр
23. Садыкулов Т.С., Жазылбеков К.Ж., Ким Г.А., Нургазы К.Ш. «Биссериальная связь селекционируемых признаков овец нового внутри пародного типа дегереской курдючной пароды.» Исслед. Результаты. А.,изд. «Агроуниверситет»2000г. №3 20-22стр
24. Каженбаев С. «Табиғатты қорғау» А., Махмутов С «Ана тілі» 1992ж 143б
25.Бейсенова А.С. Есполов Т.С. «Экология жане табигатты тиiмдi
пайдалану» Алматы «Гылым 2004ж. 328б
26. Мамыш М «Топырак жане осiмдiк экономиясы» Алматы 1997ж 186б
27. Мамбетказиев Е. «Табигат коргау» Алматы Сыбанбеков К. «Кайнар»
1990ж 441б
28. Дежкин В.В. «Экология жайлы сухбат» Алматы «Кайнар» 1981ж
182б
29. Зайцев ВПСвердлов М.С. Охрана труда в животноводстве Москва
ВО «Агропродукт» 1989г 368с
30.Шкрабак В.С., Казлауская Г.К. «Охранар труда»ВО «»
Агропромиздат 1984г. 480стр
31.Сатимбеков Р. «Табигатты коргау» Алматы «Рауан» 1992ж 96б
32.Жатканбаев Ж.Ж. «Экология негiздерi» Fkvfns 2004ж 210б
        
        Мазмұны
Кіріспе
1. Әдебиетке шолу.
2. Шаруашылықтың қыскаша сипаттамасы.
3. Арнайы бөлім.
а. Зерттеу орны мәліметтер және әдістемелер.
б. Қой табынының сандық және сапалық ... ... ... Жүн ... ... нәтижесінің экономикалық негіздері.
5. Еңбекті қорғау
6. Табиғатты қорғау
7. Тұжырымдар
8. ... ... ... ... ... мал ... ... негізгі салаларының бірі.
Оған басты себеп – елімізде ... ... ... және де басқа
азықтардың молдылығы. Қой шаруашылығы халқымызды етпен, сүтпен, маймен, ал
өнеркәсіпті шикі ... жүн, ... ... қамтамасыз етеді.
Қазақстанда етті де,жүнді де жақсы беретін құйрықты етті – жүнді ... ... ... мән ... Олар сан ... және ... ... биязы жүнді қойлардан кейін екінші орын ... ... ... ... орын орын ... етті – ... дегерес қойларына
берілген. Бұл тұқым алғашқы рет ... ... 80 – ші ... ... ... ... қылшық жүнді құйрықты қойлар өсірілетін шөл
және шөлейттерг сол ... ... ... үшін арналып өсірілген.
Сондықтан жаңа шығарылған тұқым ет ... ... ... кем ... ... ... аймақтарда дегерес қойлардың тірілей салмағы қазақи құйрықты
қойларынан аздап кем болды.
Қошқарлардың ең ... ... ... 146 кг, ... 90 ... ... болған жылдары еркек қозылардың енесінен айрағандағы орташа
салмағы 42 кг жуық, ұрғашы қозыларының салмағы 30 кг, ... ... кг, ... салмағы 118 кг болды. Бір жарым жастағы тоқты
қошқарлардың ... ... 76,6 кг сол ... ... ... салмағы
56,7 кг жетеді ал
ересек жануарлардың 68,5 және 89,4 паыз салмағына тең.
Екі жарым жаста қойлар өсуін тоқтатады. ... ... ... ересек
қойларда 96,5 пайыз салмағына жетеді «Садыкулов , 1985 ... ... ... ет өнімінің ең құнды ерекшлігі ол еттіліктің
жоғары коэффиенттілігін және ұшадағы еттің молдылығы. Еттілік ... ... ... ... «Ахметов, Садыкулов, 1975»
Қазіргі кезде дегерес қойлардың жүні кілем типті «тип II» ұян, сапасы 48
және 50, жеткілікті түрде жылтыр,ақ ... «тип ... ... 6,6 ... 3,4кг жүн қырқылады.қошқарлардың
жүнінің ұзындығы 14,5 2,5см ... ... ... ғасырдан аса ғылыми өндірістік тәжіррибенің көрсетүінше
дегерес қошқарларымен жергілікті қылшық жүнді саулықтардың ... ... ... ... ... бас ... тоқты қошқарлары сатылады екен.
Олардын 3,8 кг жүн ... ... ... ... 15 ... 70 ... ... қошқарлары Азия елдеріне - өзбекистан, Түркменистан,
Манголия және кавказ елдеріне – Грузияға сатылған.
Дегерес қойларымен оның ... ... ... ... шөл
аймақтыранды өсірілетін жергілікті құйрықты қойларына қарағанда жоғары.
Сондықтан бұл қойлардың өсіруде ерекше маңызы бар.
Осы қой ... ... ... жұмыстар екі бағытта жүргізүлуде:
құйрықта біртекті биязылай «I тип » ... ... ... және ... «II тип » ... тұқым топтарын шығару.
Қазіргі кездегі дегерес қойлардың ең үлкен және ... асыл ... ... және ... ... асыл ... ... дипломның жұмыстық міндеті “Күнгей” асыл ... ... ... құйрықты дегерес қой тұқымының ... ... ... ... ... ... жүзі ... есепке алған қои тұқымдарының жалпы санының 2,2%
құирықты қойлар үлеске тиеді.Орта Азия мен ... ... ... ... ... елі бай ... ... жүнді қойлары ерекше
орын алады.
Орта Азияны мекендеген халықтарының мал өсірүде қолы жеткен күні
бүгінге дейін маңызын жоймаған үлкен ... ... ... ... ... ... ... қасиеттерін жаңа тұқым аралықтипі жоғары
етті–майлы ... мол әрі ... ұяң жүн ... ... ... ... ... 58-62кг. Әр бастан
қырқылған жүн ... ... ... ауыл ... қой ... ... ... және дүние жүзілік қорықтық ақ
және ақшыл ... ... ... ... келе ... ... ... жергілікті қылшық жүнді құирықты қойларының жүн жабынын
түбегейлі ... ... ... ... 12-16 09:94) бұирық шығарды.Осы түр алғашында 1980
жылы апробациядан өткен отандық жаңа етті-жүнді тегене құирықты дегерес ... ... қой ... ... орны ... ... дүние жүзілік тегене құйрықты қой шаруашылығында
жүн өнімділігінің мөлшері мен сапасы бойынша аса ... ... ... ... ... ... қойының жаңа тұқым аралық ұяң
жүнді типі шығарылуда.Осы жұмыс еділбай мен қазақтың қылшық ... ... ... ... жүнді дегерес қошқарларымен зауыттық
будандастыруарқылы жүргізілуде.Тегене құйрықты ... ... ... ... ... ала таза ... көлемі түрде
жиналуы.Құйрықта жиналған ... ... ... ... ... ... кеткен.М.Ерменов(1), М.Алетовтардың(2) пікірлері
бойынша бұл жинақталған май ... ... ... ... ... қоры қызметін атқарады.
Осыған орай тегене құйрықты қойлардың ... тән ... ... ... ... жыл боиы жайып бағуға
бейімділігі қатаң құбылмалы ауа ... ... ... ... ... ... уақыттың өзінде қылшық және ұяң құйрықты қойлардың жер
жүзінде кең ... ... ... ... ... ... ... (1) деректері бойынша дүние жүзінде өсірілетін ... ... 40,6 % ... және ұяң ... қой ... ... ... құйрықты қойлардың шығу тегі туралы ... ... ... мен ... ... ... болжамдар шектейді
Е.Есентаев(3) тарихи есептерге ... ... ... қойлар алғаш Орта Азиядан шыққан екендеген пікір айтады.
Х.Арғынбаевтың(4) ... бұл ... ... ... ... Қазақстан жерін ежелден мекендейтін.
Қазақ халқына,бұл араның табиғи жағдайына сай мал шаруашылығымен
айналысуына өте қолайлы болады
М.Алетовтың(2) ... ... ... ... Т.С. ... ... тегене құйрықты қойлары біршама толық
сипатталған.Қазақтың тегене ... ... ... сипаттамасы К.Н
Кулишовтың 19-ғасырдың екінші жартысында шыққан еңбектерінде ... ... қой ... Орта ... ... ... ... және қазіргі уақытта да кең тараған.Тәуелсіз
мемлекеттер ... ... ... ... ... ... ... қойы-етті- майлы қой ... ... ... ұзындығы,салмағының ауырлығы,құйрық майының көлемі жағынан
ең ... ... ... өсіп ... жері ... гисар аймағы.
Гисар қойының түрі қара,қоңыр,аяқтары салалыда мықты,бойы ... ... ... ... орта ... ... қой алыс ... жүруге,тауға шығуға
төзімді.Қошқарларының салмағы 132кг, ірісінікі 152кг,саулықтарынікі 90-
92кг.Қозылары тез ... ... ... ... ... ... ... 300-350гр салмақ қосады.Сойғанда таза ет
шығымы 68%.
Гисар қойының ... ... ... қылшығы ірі,түбіті аз, өлі
жүн талшықтары жиі кездеседі.Барлығы әр ... орта ... 1,0-1,5 кг ... ... қойы ... Тәжікстан мен Өзбекстанда өсіріледі.Олар
негізінен ... ... ... шөл және шөлеит дала аймақтарында кең тараған.
Қазіргі кезде Қазақстанда өсіруге жоспарлаған тегене құйрықты қой
тұқымдарына ... ... ... ... ... ұяң ... дегерес
қойлары жатады.
Еділбай қойы-Қазақстанда ертеден ... ... ... нәтижесінде қалыптасқан тұқым болып саналады
М.А.Ермеков (1) А.Қ.құсайновпен И.А.Нуровтардың(5) ... ... ... ... ... ... жүнді көп бермеген ,еттің
дәмділігімен,ірілігімен көзге түседі.Шөл және ... ... өте ... ... бұл ... таңдаулы отарлары Батыс Қазақстан
облыстарының “Брлік”,Атырау облысының “Сүйіндік” және “Басқұдық” ... қой ... ... ... салмағы 110-140кг,саулықтарынікі 65-
80кг.аралығында қозылардың салмағы ... ... 40-45 кг ... қойы ... өсірілетін басқа қойтұқымдарын будандастыру үшін
пайдаланады.
Қазақтың құйрықты қылшық жүнді қойы ... ... ... ... қарағанда салмағы төмендеу,құйрығы кішілеу
келеді.Өсіп отырған жергілікті жердің жағдайларына ... ... ... ... ... ... ... пен И.А.Нуровтың(5)деректері бойынша бұл тұқым
Семей, Ақмола,Торғай,Қарағанды,Жезқазған облыстарының шоруашылықтарында
өсіп дамыған.Дегерес қойы ... ... ... және ұяң ... ... ... Т.Б.Бокенбаев(7), М.А.Алетов(2), Т.С.Садыкулов(8),
Ә.Байжұманов(9). Құйрықты қойлардың ішінде биязылау жүн және ұяң ... ... ... жүзі ... дара ... ... ... Осы ретте дегерес
қойының жалпы ... ... ... қойлардың жүнінің сапасын жақсарту
мақсатында қолдану үшін маңызы үлкен.Дегерес қойықазақы ... ... етті ... ... ... шропшир тұқымымен,кейінбиязы жүнді
прекос ... ... ... іріктеп алып,оларды өзара
шағылыстыру арқылы шығарылған.Басқа етті ... қой ... ... ... құйрығы кішірек бірақ тез жетілген.Дегерес қойының
қошқарларының орташа ... 100-105 ... ... ... ... жүн ... таңдаулы отарлары Алматы облысының Балқаш ауданында.
Қарағанды облысының “Жемші” және “Бабатай” шаруашылықтарында
өсіріледі. ... ... ... ... ... Н.Амиргалиев(16), ғана
бекітілген жаңа қой тұқымы. Бұл тұқым қазақтың ... ... ... ... ... қойларының қошқарларымен будандастыру арқылы Алматы, Ақтөбе,
Қарағанды, Семей облыстарының Орталық ... ... және ... аймақтарында орналасқан аудандарда шығарылған.Жаңа тұқым негізінен үш
аймақтық типтен тұрады. Олар: Қарғалы, Ақтөбе, және батыс қойлары. ... ... және ... ... ... ... ... тобы Қарағанды облысы Нұра ауданының “Нұра”
шаруашылығында шығарылған. Ақтөбе қойы Ақтөбе ... ... ... ... өсіріледі.
Тұқымдықтобы “1-май” асыл тұқымды қой шаруашылығында шоғырланған
Қазақтың ұяң жүнді құйрықты ... ... ... жүні ақ ... ... ... мол.Қымбат кілем тоқуға қолайлы. Ет өнімі де біршама
жақсы жетілген. Жергілікті ... ... ... ... ... ... 60-65кг. Қошқарларынан 4,5-5,0 кг,
саулықтарынан 3,0-3,5 кг жүн ... ... тез ... ... ... жаңа ... шығаруға көршілес қырғыз, тәжік ... ... ... ауыз ... ... Осы ретте қырғыз,тәжік
ғалымдары шығарған етті-майлы қойларын атап ... жөн. Е.Б ... ... деректері бойынша биязылау жүнді дегерес құйрықты қой
тұқымын жұн ... ... ... жұп ... ... ... ... 2-тобына 50-ші, 3-тобына 56-шы және 4-тобына 58-ші сападағы малдар
кіргізілді. Алынған қозылардың ... ... ... үшін ... ... ... қозылардың салмақтары жоғары ... ... ... 1-топ ... ... ... ұша,
ет шығым көрсеткіштері бойынша ерекше көзге түседі,ұша шығымы 2-ші,3-ші
және 4-ші ... ... ... және –2,2% ал ет ... 2,6
және 5,1% жоғары болды.Құйрық май шығымы бойынша 2-ші топ, іш май 3-ші ... 4-ші топ ... ... ... ... 48 ... жұп
таңдау типті әдісімен шағылыстыру жолында туған 1-ші топ ... ... ... ... яғни жүн сапасы жуандаған сайын ет-май үлесі
жоғарылайтыны анық болып отыр. ... ... ... бойынша биязылау
жүнді дегерес қозыларының жүн сапасына байланысты ... ... ... жүн ... ... ... тығыз байланыс
бар.Яғни жүн талшығы жуандаған сайын ... қосу ... ... ... жүн ... ... рген сайын салмағы төмендейтіні
белгілі болды.Мысалы: 48 сапасына жататын топ ең жоғары ... ... олар ... 2-ші, 3-ші және 4-ші топтағы құрдастарынан орташа тірі
салмақтары бойынша 0,5-1,8% жоғары болып шықты.
Бегімбеков Қ.Н(19) зерттеулері ... ... ... ... тұқымымен
кіріспе будандастыру арқылы алынған ұрпағының ... ... ... ... ... қатар,ұяң жүнді малдың сапасы ... ... ... мал ... ... ... ... элита
класы мал үлесі 6% және 1-ші классты мал ... 50% ... ұяң ... ... бұл көрсеткіштер тиісінше 8% және 55%, яғни едәуір (33%-10%) жоғары.
Бегінбеков ... ... ... ... ... ... ауданында дегерес қой тұқымының жүн өнімділігінің ерекшеліктеріне
тоқтайтын болсақ дегерес қойының жүн ... өсіп ... ... ... бір ... ... айтарлықтай әсер ететін факторлардың
қатарына олардың тұқымы мен ... ... жеке ... жүн өнімділігіне тұқым қуалайтын ерекшеліктерімен қатар,
олардың арасындағы ... ... ... ... ... және азықтандыру жағдайлары айтарлықтай әсер ... ... ... жіне ... ... ... біз бұл
малды “ақтоғайдың “ деп ... ... және ... бойынша жеке тұқым ретінде бекітуге, тіпті болмаса дегерес
тұқымының бір ... типі ... ... әбден лайықты лайықты деп
есептейміз.
Паратиптік факторлерге әсіресе жеке жылдарда ... ... ... байланыстыдегерес қойларының әртүрлі ... ... ... ... ... ... ... маңызды. Әсіресе қойларды жыл бойы ауа райы ... ... ... Т.С(21)
Отарлардағы сұрыптау мен жұп таңдауды селекцияның жалпы принциптеріне
сәйкес жүргізу керек, олар ... ... ... мен жұмыс жүргізу
ұсыныстарында келтірілген асылтұқымды жұмыс ауа райы мен ... ... ... ... К.Ж Жазылбеков.(22)
Ет-май және жүн өнімділігі жоғары және ... ұяң ... ... отарларының бейімделу қасметтері жергілікті ... ... ... ... ... ... ... тиімділігін
дәлелдеиді бұл бастапқы популяцяны ет, май, жүн ... тез ... ... береді.Садыкұлов Т.С, Жазылбеков Қ, Ким П.Л, Нұрғазы
К.Ж(23).
Шаруашылықтың қысқаша ... ... ... ... ... ... ... асыл тұқымды шаруашылығы Іле
өзенінің оң жағалауында, ... ... ... Ол ... ... жағы.
Шаруашылықтың орталығынан: аудан орталығы Бақанас ауылына дейін ... ең ... ... жол станциясы Қапшағайға дейін 90 ... ... ... 155 ... Алматы-Бақанас тас жолына дейін 5 шақырым.
Жемшөп өндіру жүйесі шаруашылықта негізінен табиғи ... ... ... ... және табиғи жайылымдылықты пайдалану.
Шаруашылықтың негізгі саласы мал шаруашылығы, оның ішінде етті майлы
қой шаруашылығы ... ... ... ... және ... ... шөлді аймақта орналасқан.Орташа жылдық жауын -шашын мөлшері
135мм. Климаттық көрсеткіштері мынадай:орташа жылдық ауаның температурасы
6,4 С0 . Ең суық ... ... ... ... – 31,10. Ең ... ... ... температурасы +25 С0.
Жаздың ең жоғары температурасы + 45 С0 ал ... ең ... – 44 С0. Ол ... ... ... ... көрсетеді. Ең
жоғарғы мерзімнің ұзақтығы 3 күн.
Алғышқы аяз ... ... ... ... ... ... мерзімнің ұзақтылығы 153 күнге тең. Жауын шашынның 50-60 пайызы
жылдың жылы кезінде ... Жаз ... ... ең аз ... (28 %) ... жоғарғы салыстырмалы ылғалдылық қыс кезінде болады. ... қор ... ... он ... ... ... ... кетеді. Қыстың ұзақтығы 80 күн. Қордың қалаңдығы 10 см желдің басым
көпшілігі шығыстан.
Шаруашылық аумағы негізінен ... ... ... ... ... ... және кең ескі су ... тегістіктер Ақдала және
Бақанас алып жатыр. Шаруашылықтың алып жатқан ... ... ... ... Балқаш - Алакөл ойпатын, Балқаш теңізнің солтүстігін ... ... ... ... ... жер беті Тасмұрын ақдала су арнасы. Арнадағы су
гидрокорбонаты – ... және ... ... ... ... 10 шегінді құдық және сондай ақ бұлақтар ... су ... ... типі – ол ... және сұр ... ... топырақтыр
оңтүстікте ашық каштанды тіркелесіп жатқан , қара шірігі көп емес (1,5 ... ... көп және ... 20-30 см. ... ақ 40-45 ... гипс жатады. Топырақ релефінің күрделілігі және әртүрлілігі
жасыл алқаптың жеткіліксіз екндігін көрсетеді.
Экологиялық жағдайына байланысты шаруашылық ... ... ... ... бөлуге болады:
а) Іле өзенінің аңғарының өсімдік қауымы.
б) Шөлді ... ... ... ... ... ... өсімдік қауымы.
Өзен аңғарының шөптесін өсімдіктері жақсы дамыған. Іле ... ... сиыр ... ... тоғайлы жеке учаскелермен, шеңгелдің
өскінділерімен және ... ... және ... ... ... ... ... қайымы ол ақ және қара сексеуіл. Жүзгеннің
әр түрі, тамыр жусан, қылша, сораңдар және роң. ... ... ... ... толған. Қоңыр жусанды жайылымның 80 пайыз көлемінде оған
қойлар көктемде және күзде жайылады. Оның өнімділігі әр га – дан 0,1 – ... ... ... ... ... ... ... мия , қара
сексеуілдер.Бұл жайымдықөтар деткіліксіз түрде суландырылған.
Жем – шөп ... ... ... шабындыққа беріктелген –Іле өзенінің
аңғарында, щөлді тай етегінде орналасқан. Ал шаруашылық пайдаланатын жердің
83,3 % алып ... ... ... және жем-шөп базасы.
Шаруашылықта мал шаруашылығы жақсы дамып одан жоғары өнім алу үшін
жақсы ... ... ... ... ... керек.
Әрбір шаруашылық өз малдарын қорада тұрғанда және ... ... ... дайындаған азықпен қамтамасыз етілуі керек. Ол үшін қолда бар
барлық ауыл ... ... : ... пішендікті және жайылымдықты
тиімді және жоғары өнімді пайдалануы керек.
Шаруашалақты ... ... ... ... Іле ... көшпеді пішендіктің негізгі көлемі орналасқан. Бір га – ның
өнімділігі 4-10ц ғана болады.
Шаруашылықта жыл ... ... жер ... ... ... ... ... және сасық шөптерден ... ... түйе ... жоңышқа, арпабас тұқымдарын себу ... ... ... ... ... ... келеді және ол мал
шаруашылығына жем шөп дайындайтын сала.
Егістіктен дәнді дақылдар алады. Мал азығының ... ... ... ... ... ... ... Көкеністер егістіктің біразын алады және олардың өнімдері
қоғамдық пайдалануда ... ... ... ... ... емес әр жыл сайын
өзгереді. Ауыл шаруашылық дақылдары ... ... ... ... ... қолданбаудан және біліксіздіктен.
Дәнді дақылдардың өзіндік құны өте ... ... ... өнімдерінің өзіндік құны 30-35% үлесі азыққа кетеді.Шаруашылықта
азық теңдігін табу үшін орташаландырылған деректерді пайдаланады.
Әрбір жас және ... ... ... өлшемінде және қортылмалы
протейнге қажеттілігі.
Ұяң жүнді төлі бар саулықтардың азыққа ... ... ... ... жүнге байланысты).
Бір қойды бағуға кеткен азықтың пайдаланған жоспарында көрсетілген
0,48 ц азықтың өлшемі немесе 4,7ц ... ... ... ... ... шығыс қойдың салмақ өлщеміне 10,2ц,ал 1ц
ұяң жүнге 88ц немесе 8048ц қортылатын протейін.
Шын ... ... ... ... ... салмақ өніміне екі
есе көп, былайша айтқанда нормадан артық шығын болған. Ал 1ц жүн ... ... ... ... ... Зерттеу орны, мәліметтер және әдістемелері.
Қазіргі кездегі ... ... ... ... ... зерттеу ғылыми тәжрибе ... ... ... ... ... ... ... жүргізіледі.
Жұмыстың мәліметтері болып таза тұқымды дегерес құйрықты ... ... ... ... ... ... өзгергіштігін
зерттеу үшін күзде (2006) ересек қошқарлардың ,ересек саулықтардың салмағы
өлшенді.Ал бір жастағы және 4-4,5 ... ... және ... ... ... ... және төлді бөлу журналдарынан алдым. Бұл
жануардың жүн өнімділіктердің ... ... ... ... есеп ... алынды Алынған цифрлық мәліметтер ... ... ... ... ) қатардың негізгі
көрсеткіштердің есептеулерімен
Х-арифметикалық орта.
σ -квадраттық ауытқушылық орта.
Сv- белгінің өзгергіштік коэффиценті.
mx-орифметикалық ортаның ... үшін мына ... ... ... ... өзгергіш белгінің көрсеткіші
n - іріктеу мүшелердің саны
σ=±k
мұнда : P – ... ... - ... ... – іріктеудің көлемі
k - класстардың
мөлшері
σ - формуласындағы + және – бар квадратты түбірдің болуы ол жеке ... ... ... ортадан оңға немесе солға ... ... ... ... ... ... дәрежені % арқылы
көрсетеді. Оның формуласы мынадай:
Сv = ... ... ... ... саны 30 дан (n>30) ... одан ... (x) ... көрсетіштері (( және Сv) белгі мөлшерінің
ауытқулық ерекшелңктерін білу үшін мәліметтерді ... ... ... ... Ол үшін ... ... түзейді, онда варияциялық
белгінің мөлшерін ( x) класс түрінде белгілеп кіші мөлшерден үлкенге қарай
көшеді. Ал жиынтық мүшелері ... ... ... ... ... ... қатарды өңдеу іртүрлі әдістермен (жинақ, айырмашылық,
шығырма ) жүргізіледі.
Арифметикалық ортаның ... ... ... σ ... ауытқуы
n – іріктеу көлемі
Осы формулада ... ... ... ... ... үлесімді, және іріктеу көлемінің квалраттық түбіріне кері ... ... ... ... айырмашылығын шын мәнінде
білу үшін келесі формула қолданылады:
Td=;
Онда X – ... ... ... ... ...... айырмашылық белгісі
“Күнгей” қожа шаруашылығының дегерес қой тобының сандық және сапалық
құрылымы.
Бәріне ... ... ... ... ... ... ... жүйе қаржы қажеттілігі жалпы экономикалық тиімділік анықтайды.
Озық тәжірбиені жалпылау ... ... құру ... ... ... ... өндірісті жылдамдатып, жетілдіруге табынның жыл
сайын ... 8-10 % өнім (жүн ,ет) ... ... ... ... ... ... екі жылдық қой ... ... ... ... ... 2005-2006 жылғы қой табынының құрамы (1-0,1)
|Жыныстық |2005 |2006 ... ... | | |
| |бас | % |Бас |% ... |58 |2,5 |89 |37 ... |1561 |66,2 |1599 |65,2 ... төл |732 |31,3 |729 |30,2 ... |2353 |100 |2417 |100 ... ... мәліметтерді талдп\ай отырып мынаны айтуға
болады: қой басы баяу болса да, ... ... ... . ... екі жылда қой
саны 59 басқа немесе 2,5 % өскен.
“Күнгей ” қожа ... қой ... саны ... эконосикалық
қалыпты мөлшерге қарағанда аз. “Күнгей ” қожа ... қой ... ішкі ... бар. Бұл кең ... ... ... бары. Қазіргі
табын құрамы мен саулықтар саны ... ... ... сай ... саны әлі төмен.
Табын құрамындағы біз ... ... ... ... ... ... ... табында саулықтарс аны 75-80
% , қошқарлар 1,5-2 % мал ... ... ... тоқтылар 18 –23,5 %
болуға ... ... ... сапасы мал шаруашылығының кез – келген сапасын
тиімді жүргізудегі шешуші ... ... ... ... мал
шаруашылығының өнімдерін өндіруін көбейтуге және жем шөпті ... ... ... ... сапа ... бірі ... Малдың класстігі оның өсімтао\лдық және тұқымдық сапасын жүйелі
балау арқылы анықтайды. ... ... ... қой ... ... бөлігі саулықтардың класстық құрамы көрсетілген.
2- кесте Саулықтардың класстық құрамы
|Жыл ... | |
| ... | |
| | ... 1- ... класс|2-ші класс |Брак |
| | |ші | | | |
| | ... |% |Бас |% |бас |% |
| | | | | | | | ... |1561 |1061 |68,0 |500 |32,0 | | ... |1599 |1199 |75,0 |400 |25,0 | | ... ... ... 2006 жылы ... ... ... мал
түрінде көрсетліген.
1599 бастан 1199 бас , немесе 75 % элита және 1- ші классқа , 400 бас
немесе 25,0 % - ға 2- ші ... ... ... ... ... ... ... болады.
2- ші класстың саулықтарының үлес салмағы айтарлықтай емес 25,0 %.
Табынның класстық ... ... ... , аиап ... ... дәрежесі және адалдылығы әсер етеді. Шешуші фактор
болып табнда жүргізілетін селекциялық ... ... ... ... ... ... сапасы қазіргі жағдайда қолдан ұрықтандыру
негізгі тәсіл болғандықтан табынды ұлғайтудағы қошқарлардың маңызы ... ... ... ... ... ... ... жоғары
болғандықтан келер ұрпаққа тигізтін ықпалы, анасына қарағанда жоғары.
Тұқымды ... ... ... ролі зор, сәттіліктің 80-90 %
қошқарларға , ал 10-30 % ғана саулықтарға . ... ... ... ... 3- ші ... “Күнгей” қожа шаруашылығының
қошқарлардың класстық құрамы ... ші ... ... ... ... ... ... |класстігі |
| ... | |
| | ... |1-ші ... |
| | ... |% |Бас |% |
| | | | | | ... |58 |40 |69,0 |18 |31,0 ... |89 |68 |76,4 |21 |23,6 ... ... ... ... ... ... ... жатады.
Табында қолдан ұрықтандыруда қолданылатын қошқарлар саны жеткілікті.
Болашаққа жоспарланған селекциялық тұқымдық ... ... ... тек ... қощқарларды ұстау керек. Бұл табын ... ... ... ... ... жылдың 1-қаңтарында “Күнгей” асыл тұқымды ... ... ... ... ... ... оның ішінде бірінші типті ... 1700 бас. ... ... ... 4,5,6 ... салмағы
Биязылау жүнді дегерес қойларының барлығы жыныс жас тартарының тірілей
салмағы осы қойлардың қажетті типтернінің өсуі кем талабынан асып ... жылы ... ... тірілей салмағы осы жануарлардың таңдаулы
классының оң кем талаптарына 10,3 % ... ал ... ... 8,1 ... тоқтылардікі 8,5% жоғары. Бірінші типті дегерес қойларының ... ... ... жас ... ... және азықтық әсерінен
тірілей салмақтары әр жылы ... ... ... , ... ... жыл 4-4,5 ... ... тоқтылардың тірідей салмақтары 2005 жылы ... ... ... 1.2,1.2, 1.6 кг немесе 1.2, 2.0 , 4.8 % ... ... екі ... ... мен бір ... ... тоқтылардікі керісінше
төмен: 4,3; 1,1; немесе 5,2; 2,7 ; (P>0.95; P0.95) Ол үшін ... ... ... ... ... ... селекция сирек жүнділікке ... ... ... ... ... ... ... қажетті жіңішкелікті 48-50- сапалы жүнді жеке
үлесі ересек қошқарлардың 100%, бір жылдық қошқарлардың 80,9 %, бір ... ... 91 % алып ... Бұл бағдарлы сұрыптаудың нәтижесі.
Ең жоғарғы өнім беретін тиімді жүннің жіңішкелік сапасы 48-50
56-58 ... жүні бар ... ... ... үшін ... ... 87 % ... ұзындығы 14-17 см, бір жылдық қошқарлардың
96,6 % ұзындығы 12-15 см, бір ... ... ... 86,6% ... ... см. Ол етті ... ... қойларының қауымдастығына жүн ұзындығының
тиімді қалпына белгілен
|Жүннің|19 | | | ... | | | ... ... | | | ... | | | ... ш ... | | |
| |ыы | | | |
| | | |- | |
| |18 |13,2 |- | |
| |17 |7,9 |0,2 |2,0 |
| |16 |9,2 |3,1 |7,5 |
| |15 |27,6 |21,2 |10,1 |
| |14 |42,1 |33,3 |12,8 |
| |13 |- |29,2 |21,3 |
| |12 |- |12,9 |26,3 |
| |11 |- |- |16,1 |
| |10 |- |- |4,9 ... |48 |50 |19,1 |39,3 ... | | | ... | | | ... | | | | |
| |50 |50 |61,8 |51,8 |
| |56 | |17,5 |8,9 |
| |58 |- |1,6 |- |
|n |76 |258 |109 ... ... ... ...... |ұрғашы |
| |қошқа|еркек |тоқтыла|
| ... ... |
| | |ар | |
. ... ... ... жүн ... және ұзындығына болу, % 2006
ж
Зерттеулер нәтижелерінің экономикалық негіздеуі
Еттті- жүнді ... ... ... ... ... ... ... талдау, “Күнгей” асыл тұқым шаруашылығының
негізгі қошқарының саулықтарының бір ... ... және ... ... ... мен ... жүні осы ... таңдаулы класстарының
ең кем талаптарынан елеулі түрде артық екенін көрсетеді. ... ... мен ... ... Алматы облысы Балқаш аудынында өсіру тиімді
екені жергілікті құйрықты қылшық жүнді көрші ... ... ... ... ... Қойлады өсірудің экономикалық тиімділігі
|Көрсеткіштер ... түрі |
| ... қойы ... ... жүнді |
| | |қой |
|1 ... ... |1,80 |1,5 ... жуылған жүн кг| | |
|1 кг ... ... |60 |20 ... ... | | ... ... қолданыдң экономикалық тиімділігі мына
формула бойынша есептелінеді
Э=Ц * (С*П)/100*Л*К, тенге
Онда :
Ц – онім ... ... алу ...... неше типті орташа өнімділігі
П - шаруашылықта басқа пайызын есептегенде негізгі бөлімнің орташа
үстемесі
Л – үстеме өнімге қосымша ... келу ... – жаңа ... ... жетістігінде жақсартылған қойдың сан мөлшері
Э=60*(1,50*20%)/100*1*2000=360 000 тенге
Сонымен “Күнгей ” асыл тұқымды шаруашылығы бойынша етті-жүнді дегерес
қойые өсіруден ... ... ... ... қойлармен салыстырғанда жылдық
экономикалық тиімділік 360 000 теңгеге ... ... ... дегерес қойлардың қошқарларын пайдаланудың
экономикалық тиімділігі туралы айтады. Осы тұқымда ... ... ... қорғау
«Күнгей» шаруа қожалығында еңбектi қорғауға байланысты ... ... ... ... ... ... Адам өмiрiне қауiп – аз жане санитарлық жағдайға
әсер етпейтiн, ... және ... ауру ... ... техникаларын пайдаланып келедi.Ар адам ауыл шаруашылық жумыстарын
iстегенде жане басқа өндiрiс саласына ... ... ... ... Шаруашылықта техника қауiпсiздiгiн сақтау
бөлiмшелерi құрылган ондагы бас ... ... Бұл ... негiзгi
мақсаты материалды техникалық мүдделерi жұмыс қауiпсiздiгiне ... ... ... ... ... ... ... басқа шаруашылықта,
олар еңбектi қорғаудағы бақылау функциаларын жүргiзiп ... ... ... ... әр адам ... ... (медосмотрдан)
өтедi және жұмысқа саулыктардын қоргауы мен урыктандыру кездерiне арнай
халаттар, ... ... ... ... ... ... ... арнайы киiмдерi бар, олар малдын жукпалы
ауруларын сактайды. Олар жиi – жиi ... ... отiп ... не киын ... кой ... ... ... келедi. Кой
кырку электiрлiк аппараттар комегiмен жургiзiледi, арнайы жасалган кырккыш
пункттерде, душ, де малу ... ... ... ... кырку кезiнде
кырыктышылар агаштан жасалган, сетка устiнде турып жумыс iстейдi, барлыгы
арнайы комбинезонмен камтамасыз ... орт ... ... ... Мал ... ... ушiн арнайы куректер, шелектер, шамдар сол сиякты кумы бар жашiктер
койылган. Барлык шарушылыктардагы жумыскерлер орт сондiргiшпен калай жумыс
жасау жане ... ... ... ... ... Орт шыга ... бул ушiн ... куралдар дайын туруы кажет. Жумыска турар
алдында сол мамандыктын кауiпсiздiгi жайында маглумат ... ... ... жумыстар болады. Мысалы: кой толдету, шоп шабу, кой кырку
негiзiнде уакытша жумысшы алатын жагдайлар болады.
Жумыс науканы алдында алынган ... ... ... ... ... ондiрiсте санитория ... ... ... ... ... ... 16 ... кейiн гана жумыска шакырылады. Ол ушiн кыскартылган жумыс кундерi
жане баска да женiлдiктер бар. Мал ... жане ... ... жургiзiлiп отырады. Ягни мал жукпалы аурумен ауырса, ауырган малды
ортеп, сол мал ... ... ... ... ... турде
жасалады. Осында айта кететiн жай шаруашылыкта профилактикалык шаралар жыл
сайын жасалып отырады. Барлык жумыскерлерге ... ... ... ... ар ... жеке корганыс, инвекторлар, енбектi коргауга керектi
заттар таратылган. Енбектi коргау ушiн, ол жердегi гимараттарда санитарлык
... ... ... сай ... ушiн орт ... кауiпсiздiгiн сактау, ар шаруашылыктын баскармалары
жауап бередi.
Негiзiнен бас зоотехник жауап шыкпау бередi.Мал коралары кидан, шоп –
шаландардан тазаланып, унемi тазалык сакталуы тиiс. Шоп ... ... 150 – 200 ... ... онын жан – жагы ... ... орт ... машина бар, оз еркiмен уйымдаскан орт
топтар бар . Бiр ... бола ... ... уйымдаскан турде немесе орт
сондiргiш куралдарын кадагалап отырады. Шаруашылыкта тургындар арасында
орттi болдырмау ушiн угiт ... ... ... ... ... ушiн мынадай шаралар жургiзу кажет:
- ауыр жумыстарга жасоспiрiмдер мен екi кабат айелдердi жiбермеу.
- жумыс iстейтiн орындарды санитарлык – гигиеналык ... ... жане ... алгашкы медициналык комек корсету жагдайымен камтамасыз
етiлуi керек. Кыркыш ... ... болу ушiн ... ... кою керек. Мал
шаруашылыгында жумыс iстейтiн адамдарды дарiгерлiк бакылаудан откiзiп туру
кажет:
- шаруашылык бригадаларында жылжымалы моншамен камтамасыз етiп ... мал ... жеке ... ... жане ... ... ... кажет.
Табиғатты қоргау.
Казiргi кезде табигатты коргау алга койылган ен басты ... ... ... Осы ... ауыл ... ондiрiстердiн асерiнен коршаган
ортаны ластау удеп кеттi. Сол сиякты ауыл шаруашылыгында калыпты жагдайдан
тыс минералды тынайткыштарды ж/е улы химикаттарды ... тыс ... ... кабаттарынын ластануы желдiн согу жане олардын эрозияга
ушырау кауiпi бар.
«Кунгей» шаруа кожалыгы Алматы облысы ... ... ... орналаскан.
Шаруашылык кой шаруашылыгымен сонын iшiнде каракол елтiрiсiн, ет,жун
алумен айналысады. ... ... ... да табигатты коргау шаралары
уйымдастырылган. Балкаштын негiзгi максаты «Табигатты коргау» жалпы жиналыс
откiзiлiп туру керек. Табигатты коргау ... ... ... Шаруашылык мамандары жердi тиiмдi ... ... ... ... ... жане тиiмдi пайдалану жане адамдардын асерi
жануарларга терiс асер етпеу ушiн ауыл шаруашылык малдары мен ... ушiн ... ... ... пайдалану кажет.
I.Топыракты коргау
Топырак озiнiн кунарлыгымен мол онiм ... ... ... екi мiндет аткарады. Ауыл шаруашылык онiмдерiн осiру жане онген
органикалык калдыктарды минералдандыру жер, су, жер ... ... ... ... ауыл ... ... зиян ушан ... жане онын кунарлы адамзат ушiн ен басты байлык бiздiн омiрiмiз
осыган ... ... ... ... ... ... отыргызу,
гидротехника, алып курылыстар салу, ауыл ... ... ... ... алып ... салу, ауыл шаруашылыгында
дакылдарды кезектесiп отыруга коп конiл болу. Топыракты коргайтын копжылдык
өсiмдiктер себу.
Жер жыртканда ... ... ... ... агып ... жасау. Табигатты коргау ауылды коректену ушiн агаштар ... ... ... ауыл ... ... ... ... ластамауы ушiн
техникалары коршаган ортаны ластамауы ушiн адейi жеке ... ... ... жок ... ... Себебi осiп турган
агаштарды санитарлык жагынан таза ... мал ... ... жане ... ... сактау, шаруашылык талаптарына сай келедi. Олген малдарды
сою арнаулы орнатылган санитарлык ... ... ... ... жинау Жане оларды пайдалану малдарды кометiн жерлерде ... ауыл ... ... жане авто колiктерiн бакылаудан
откiзiп
отырады коп молшерде зиянды газ болмау ушiн, мал ... ... ... егiлген шаруашылык аланын ... ... ... қорғау
Жер жузiнде барлык тiршiлiк иелерi суга байланысты. Су климат
пен ауа райы ... ... асер ... ... ... ... колi денгейiнiн томендеуi онын тонiрегiне жерлердiн
климаттык жагдайынын озгеруiне асер ... ... ... ... суы ... жердiн куры кетедi. Ол бiртiндеп салып шол
далага айналады. Су байланыстарын сактау букiл ... iсi ... ... Су ... кажеттiлiк жане бiздiн байлыгымыз.
Байлыгын ... ... ... бiлу ... ... ... адейi астаулар дайындаган. Бул орналаскан себебi
кудыкты ластамауы ушiн шаруашылыкта суды ... ... ... Ауыл
шаруашылык машиналарын горонда жане арнайы болмелерде жуады.
Атмосфералық ауаны қорғау
Барлык тiрi ... ... ... ... ... ластамай таза устау бугiнде барлык ... ... ... ... ... ... да ... Бiр дарежеде
оз асерiн тигiзедi. Ауа туман мен тутiнмен ... ... ... уй ... ... ... ... ауа айналымы болу ушiн тобесiнен трубалар
шыгарылган.
Шаруашылыкта ауанын ластануын, асiресе судын бактериаларымен ластануын
мал коралардын ... ... ... жане малдарды
графикалык ондеу ... мал ... ... ... ... кадагаланып отыр.
Өсiмдiктi қорғау
Өсiмдiктер қоры таусылатын, бiрақ қайтадан қалпына келетiн табиғи
ресурстарға жатады. Ағаштарды кесiп, ... ... қиын ... ... келтiру үшiн ұзак жылдар керек. Қоғалдар мен жайылымдарды
сақтау үшiн:
1) Жер ... лас ... ... ... ... ... сактау керек;
3) Улы өсiмдiктермен тұракты күресу керек;
Өсiмдiктерге зор зиян келтiретiндерге өрт жатады. Олардан орман жануарлары
зиян ... ... ... ... адамдар 90% солардың кiнәсі нен ... ... ушiн ... ... кенiнен тусiндiру жумыстарын жургiзу,
колда бар ... ... ... ... ... сондiру тасiлдерiн уйрету
керек.Шаруашылыкта осiмдiктердi орттен коргау ... да ... кен ... жол ... ушiн онын айналасынан ор, каналдар
казады.
Жануарларды қорғау
Бiздiн елiмiзде табигат байлыктарынын барi ... ... ... кожалыгы орналаскан ауданда каскыр, тулкi, акбокендер,
жабайы ... ... ... ... ... ... ... кiтапка енген турлерi бар. Су
корлары мен андарды ... жане ... ... ... ... Кустар мен адамдарды коргаудагы занды сактау органдарга
Караганда ... ... ауыл ... ... ... ... жумысын жургiзетiн уйым баршылык Уйымда
табигатты коргау жонiнде, арбiр азамат оз ... ... ... ... ... болуы тиiс.
Шаруашылыкта осiмдiктердi коргау, жануарларды коргау олардын
турлерiн кобейту, табигаттын байлыгын сактау керек.
Тұжырымдар
Негiзгi селекцияланатын ... ... ... жуптастыруды колдану
кажеттi типтiк жогары онiмдi урпак алуга мумкiндiк бердi. Корытындысында
76,7 жане 79,5% ... жане ... ... мал ... ... ... малды келешекте ... ... ... ныгайтылган уят жундi куйрыкты кой тобынын куруга ыкпал
етедi.
Екiншi типтiк малдар куйрыкты катпарга тан канагаттандырарлык ... (97 – 98%) ... (98%) жане ... ... (97,8 –
98,2%) жогары омiршендiгiмен сипатталады, бул олардын генотипiнде бейiмделу
кабiлеттiгi жаксы едiлбай койлары тукымкуалаушылыгынын ... ... ... кожа ... ... ... саулыктар саны 1500 бас,
олардын ... ... ... 60 кг ... ... орташа кыркымы
3,5 кг. Бул Элита класты малга койылатын талаптарга сайкес келедi.
4. Селекциялык ядро саулыктарынын онiмдiлiгi жеткiлiктi ... ... олар ... ... койылатын талаптардан 6,0 ж/е 32,8% жогары, бул
дегерес коллары ... ... ... ... да ... ... Алматы облысы «Кунгей» к/ш жагдайында сут кезенiнде куйрыты койлары
козыларынын осiп дамуы жылдам журедi де 4,0 – 4,5 ... ... 35 – ... ... Бул жагдай ешбiр косымша дайындыксыз енесiнен ... ... ... ... ... ... типтiк койлардын негiзгi селекциялык белгiлер фенотиптiк
озгергiштiгiнiн жогары денгейi ... ... ... ... бар ... ... әдебиеттер тiзiмi
1. Ермеков М.А. «Казакстан куйрыкты койлары». Алматы «Кайнар» 1977ж
2. Алетов М.А. ... ... ... овцы»
i. Автореф. Дис. д. схи. Алматы 1974г.
3. Есентаев Е.Е «Сарарканская парода овец» А.,2001г. С270
4. ... Х. ... мал ... ... ... ... ... А.К. «Кой өiрушiyшiнiң анықтамасы Нуров И.А.»А., Қайнар
1992ж
6. Бальмонт ... ... ... ... ... ... Т.Б. «Казахстан қой шаруашылығы» Алматы Қайнап 1969ж
8. Садыкулов Т.С. «Методы ... овец ... ... – шы ... ... дис. ... Алматы 1986г
9. Байжұманов А.Б. «Қой тұқымын асылдандару» А., Қайнар 1977ж
10. Садыкулов Т.С. «Дегересские овцы» Алматы «Кайнар» 1985г
11. Жазылбеков ... ... типы ... ... ... ... ... Ким Г.А«Возможность использования некоторых полинорфных систем
крови в селекции овецдегересской м – ш ... ... ... ... ... различных вариантов скрещивания
казахских грубошерстных ... с ... ... ... дис. к.с.х.и Алматы 1987г
14. Бекбосынов К. «Эффективность разных ... ... ... ... овец в ... ... Автореф. дис.к.с.х.и Алматы 1991г
15. Абаканов Е. «Изменчивость селекционируемых признаков курдючных
овец разных генотипов» Автореф.дис.к.с.х.и. Алматы 1992г
16. ... Н. ... и ... ... ... ... полученных от скрещивания мясо –
сально – шерстных курдючных ... ... ... ... ... ... Е.Б., Ш.Р. Адильханова ... ... ... жүн сапасына байланысты ет-май ... ... 2005ж. ... ... Е.Б «Биязылау жүнді дегерес қозыларының жүн ... өсіп ... ... Ізденістер, нәтижелер №3
2005ж.3-5бб.
19. Бегімбеков Қ.Н. « ... ... ... ... ... мүмкіндіктері» профессор М. Ермекортың ... ... және ... мәселелері бойынша
халықараалық ғылыми ... ... ... ... Қ.Н ... ақ қойларының жүн ... 2006 ... М. ... ... ... және млшаруашылығы мәселелері ... ... ... ... ... Садыкулов Т.С «Рекоминдации по ... ... с ... ... ... ... ... Садыкулов Т.С., Жазылбеков К.Ж. «Научное основы международного
скрещевания в мясо сальном ... ... ... н-т ... ... ... ... 2стр
23. Садыкулов Т.С., Жазылбеков К.Ж., Ким Г.А., ... ... ... ... ... овец ... ... типа дегереской курдючной пароды.» Исслед.
Результаты. А.,изд. «Агроуниверситет»2000г. №3 20-22стр
24. Каженбаев С. ... ... А., ... С «Ана тілі» 1992ж
143б
25.Бейсенова А.С. Есполов Т.С. «Экология жане ... ... ... 2004ж. ... ... М ... жане ... экономиясы» Алматы 1997ж 186б
27. Мамбетказиев Е. «Табигат коргау» Алматы Сыбанбеков К.
«Кайнар»
1990ж ... ... В.В. ... ... сухбат» Алматы «Кайнар» 1981ж
182б
29. Зайцев ВПСвердлов М.С. ... ... в ... «Агропродукт» 1989г 368с
30.Шкрабак В.С., Казлауская Г.К. «Охранар труда»ВО «»
Агропромиздат 1984г. 480стр
31.Сатимбеков Р. «Табигатты коргау» Алматы «Рауан» 1992ж ... Ж.Ж. ... ... Fkvfns 2004ж 210б

Пән: Ауыл шаруашылығы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 45 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Нарықтық экономикадағы дағдарыстың пайда болу себептері58 бет
ХVІІІ ғасырдағы қазақ-орыс қарым-қатынастары29 бет
Инвестициялар, олардың түрлері, қызметі және жүйесі14 бет
Агроөнеркәсіптің кешенінің қалыптауы және халық шаруашылығындағы алатын орны5 бет
1. Вирустардың нәсілдік қасиеттері,олардың өзгергіштігі.Мутация түрлері.Гендік инженерия 2.Вирустарды лабораториялық жағдайда өсіру ерекшеліктері, торша өсінділерін алу және олардың класификациясы7 бет
«биотехнологиялық объект ретінде өсімдік жасушаларын өсіру »7 бет
Ірі қара төлін өсірудің маңызы34 бет
Ірі қара шаруашылығының халық шараушылығында алатын орыны7 бет
Ірі қара өсіру5 бет
Антикалық әдебиет:түрлі жанрлық салаларының қалыптасуы11 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь