Қазақстанның ұлттық валтасы: пайда болуы және дамуы

I.Кіріспе
1. Ұлттық Теңгенің пайда болуы және оның дамуы
2. Ұлттық Банктің мұражайы
II.Негізгі бөлім
1. Теңге.ұлттық валюта
III.Қорытынды
IV.Пайдаланған әдебиеттер
Қазақ халықының өз ұлттық валютасының пайда болуы тәуелсіз ел мемлекет екендігіміздің шынайы айнасы болып табылады. Өз валютамызды енгізу – біздің халықтарымызды бөлетін ТМД елдері арасына қойылған ешқандай жасанды кедергі болып табылмайтынын ашық жариялағанымыз. Тауарлардың, адамдардың барыс-келісінің, капиталдың өзара еркін қозғалысына да тосқауыл болмайды. Бұған қоса Қазақстан – Ресей келіссөздері барысында Ресейдің үкіметі мн реформасына байланысты Қазақстанға техникалық жіне басқа да өмектер беруге міндеттеме қаблыдады.
Ұлттық валютамызмыз, яғни теңгеміздің пайда болуы, оның бар болуы қазақстан республикамыздың тәуелсіз республика екендігінің тағы бір дәлелі болып табылады. Ұлттық теңгеміздің пайда болу тарихын білу ол әр қазақстандық азаматқа тән. себебі, теңге біздің қазіргі өміріміздің басты айналым көзіне айналды.Ұлттық теңгеміздің тарихы туралы, оның қалай өмірге келгені, қалай пайда болғаны туралы көптеген мәліметтер бар.
1992-1993 жылдардағы Қазақстан республикасының ұлттық банк төрағасының көмекшісі Валентин Назаров «бостан елдің еркін валютасы» деген еңбегі бар. Онда 1992 жылы елімізде экономикалық дағдарыстың өршуі, және де ифляцияның пайда болуы, осыған орай ұлттық валютамызды енгізу туралы көптеген мәліметтер келтірген. Ал Қазақстан республикасы ұлттық банкінің төрағасы Григорий Марченко жалпы теңге туралы жіне де оның таризы мен келешегі туралы өз пікірін жазған. Ол өз валютамыздың енгізілуінде қандай өзгерістер болғандығы туралы, теңгенің ішкі және сыртңы нарықта алған орны туралы, инфляцияның өскендігін ашық жазған. Сауық Тәкежанов 1990-1993 жылдардағы экономикалық реформа, бюджет және қаржы мәселері жөніндегі Қазақстан Республикасының жоғарғы кеңес комитетінің төрағасы «Теңгенің алтын өлшемі» деген еңбек жазған.Менің бұл тақырыптағы ең басты мақсатым қазақ халқымыздың тұңғыш ұлттық валютамыздың қандай мақсатта және қандай себептермен пайда болғанын, оның тарихын, оның даму жолдарын және де теңгеміздің келешегін толық қанды зерттеп, оқырманға ашық жеткізу.
1.«Экономика» Мамыров Н. К., Алматы, 1997 жыл;
2.«Экономикалық теория негіздері» Крымова В. П., Алматы, 1996
3.«Экономика негіздері» Құрманбаев С. К., Алматы, 2000 жыл;
4.«Экономикалық теория» курс кітабы Булатова А. С., 1997
        
        Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министірлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
СӨЖ
Тақырыбы: ... ... ... ... ... және ... Қымбат
Тобы: АГ - 413 ... ... ... 2015 ... ... ... ... болуы және оның дамуы
2. Ұлттық Банктің мұражайы
II.Негізгі бөлім
1. Теңге-ұлттық валюта
III.Қорытынды
IV.Пайдаланған әдебиеттер
Қазақ халықының өз ұлттық валютасының пайда ... ... ел ... екендігіміздің шынайы айнасы болып табылады. Өз валютамызды енгізу - біздің халықтарымызды бөлетін ТМД елдері арасына қойылған ешқандай ... ... ... ... ашық жариялағанымыз. Тауарлардың, адамдардың барыс-келісінің, капиталдың өзара еркін қозғалысына да тосқауыл болмайды. Бұған қоса Қазақстан - Ресей келіссөздері ... ... ... мн ... ... ... ... жіне басқа да өмектер беруге міндеттеме қаблыдады.
Ұлттық валютамызмыз, яғни теңгеміздің ... ... оның бар ... қазақстан республикамыздың тәуелсіз республика екендігінің тағы бір дәлелі болып табылады. Ұлттық теңгеміздің пайда болу тарихын білу ол әр ... ... тән. ... ... ... ... өміріміздің басты айналым көзіне айналды.Ұлттық теңгеміздің тарихы ... оның ... ... ... ... ... болғаны туралы көптеген мәліметтер бар.
1992-1993 жылдардағы Қазақстан республикасының ұлттық банк төрағасының көмекшісі ... ... ... еңбегі бар. Онда 1992 жылы елімізде экономикалық дағдарыстың өршуі, және де ... ... ... ... орай ұлттық валютамызды енгізу туралы көптеген мәліметтер келтірген. Ал Қазақстан ... ... ... ... ... ... жалпы теңге туралы жіне де оның таризы мен келешегі туралы өз ... ... Ол өз ... ... ... ... ... туралы, теңгенің ішкі және сыртңы нарықта алған орны туралы, инфляцияның ... ашық ... ... ... 1990-1993 жылдардағы экономикалық реформа, бюджет және қаржы мәселері жөніндегі Қазақстан Республикасының жоғарғы ... ... ... ... ... ... бұл ... ең басты мақсатым қазақ халқымыздың тұңғыш ұлттық валютамыздың қандай мақсатта және ... ... ... ... оның ... оның даму ... және де теңгеміздің келешегін толық қанды зерттеп, оқырманға ашық жеткізу. ... ... ... көшуі бұрынғыдан да нақты әрі тәуелсіз жоспар бойынша әлеуметтік-экономикалық реформалар бағытын ... ... ... Ақша ... ... жүргізу бізге көп ұлтты Қазақстан халқының тұрмыс дағдайын бірте-бірте жақсартуға көмектеседі.Бүгінгі күні ... ... ... ... ... кейбір ретте Қазақстандағы қаржылық тәуелсіздіктің тірегіндей болды. Ол мемлекетімізде ... ... ... - ... ... ... жұмыс істеуін қамтамасыз етуде.
Бұл мақсаттарды жүзеге асыру үшін өз ... ... ... ... ... және ... ... ... ... ... енгізу туралы шыққан жарлықты
-- Оның қолданыстағы маңызын
-- ... ... ... зерттеу
Ұлттық Теңгенің пайда болуы және оның дамуы
Теңге - Қазақстан республикасының мемлекеттік нышаны. Әнұран, ту және ... ... ... валюта да мемелкеттік нышандардың қатарына жатады. кітабында ол ашылған күн - 1995 жылы 19 ... ҚР ... ... қалдырған мынадай жазу бар: . Ұлттық валютаның сол кезде тұсауын кескен ҚР Жоғарғы кеңесінің жоспарлау - бюджет ... ... ... ... Ол ... ... деген ат республиканың Жоғарғы кеңесінің және үкіметінің мүшелері ... ... ... таласта жеңімпаз болды.Мемлекет басшысының ақша реформасын нақты жүзеге асыру ... ... ... мен ... оның мақсатын және қажеттілігін түсіндіре отырып, сөйлеуі Қазақстандықтарды ... ... ... 1993 жылы 15 қарашада сағат сегізде басталды және 20 ... ... ... ... ... ... Айырбастау коэффициенті бір теңгеге 500 рубль болды.
Алғашқы теңгелер Англияда шығарылды. ... ... ... бір мезгілде Өскемен қаласында Үлбі металлургия зауытында алғашқы Қазақстан монеталарын шығаруға дайындық басталды. Ал, елді қағаз ақшамен өзі қамтамасыз етуі үшін ... ... ... құру ... Осы ... шешім 1992 жылы мамырда қабылданды және ҚР Президентінің ... ... РМК ... ... ... 1998 жылы ... алды.
1992 жылдың қаңтарында бағаны әкімшілік реттеу жағдайында жасырынған инфляцияны босатқан бағаның ырықтану үдерісі басталды. ... ... ... ... ... ауыл ... өнімдеріне бағаларды, энергия тасымалдаушылар тарифтерін реттеуден бас ... ... ақша ... ... ұлғаюы және банкілердің кәсіпорындарды теріс сыйақы мөлшерлемесімен несиелеуі, елге кеңістік сомдарды лақтыра салу ... ... 2960,8 ... және ... 2165,0 пайызды құрады, сөйттп экономикада дағдарысты тездетті.
Ұлттық валютаны енгізу жөніндегі іс-шараларды тым ... ... ... керек болды. Мұнда осы қадамға техникалық дайындықты қамтамасыз ету мен ... ... - ... ... және ... экономикалық салаларда шаралар кешенін жүргізу қажет еді.Күрделі экономикалық ... ... ... ескі ... айырбастау шараларымен байланысты мәселелерді шешуге, сондай-ақ айырбастаудың шынайы ауқымын анықтауға аударылды. Ұлттық валютаны енгізудің әралуан нұсқалары ... ... ... ... ... валютаны, не оның қайсыбір алмастырғыштарын енгізбей, тез арада толыққанды валютаны тікелей ... ... ... ... ... ... өйткені уақытша ақша белгілерін енгізген еддер шын мәнісінде екі ақша реформасын бастан кешірді.Валюталық түзімді ... ... ... ... шешу күн ... ... ... бақылаудың дәрежесі мен нысандарын түбірінен өзгерту шешілді. Шетел валютасын ... ... шет ... қайтаруды қамтамассыз ететін уәкілетті банктердің атқарымдарымен экспорттаушылардың міндеттрін айқын белгілеу керек. Сондай ақ реттелетін құбылмалы айырбас бағамының ... ... ... ... ... ... енгізу тұсында Қазақстан ұлттық банкі курделі, қарама қайшылық жағдайда 452 млн.доллар мөлшерінде алтын валюталық қорды құра алды. Жаңа купюралардың ... қоры ... олар өз ... фабрикамыздың жоқтығынан қатаң құпия түрде ең қысқа мерзімде Ұлыбританияда басылып шығарылды. Ақша ... ... ... Республикасының президенті теледидар арқылы 1993 жылдың 12 қарашасында Қазақстан Республикасының азаматтарына оның мақстаты мен қажеттігін түсіндіре мәлімдеме жасады. Теңге 1993 ... 15 ... ... бүткіл аумағы бойынша айналысқа енгізілді. Бірінші кезеңінде қарашаның 15 нде 17 - сі ... ... ... ... 1-500 ... ... қосарлай жүруіне жол берілді. Ал 1993 жылдың 18 қарашасынан ұлттық валюта Қазақстан ... ... ... ... ... ... болып табылады. Банктер мен басқа да шаруашылық субьектілердің барлық активтері мен ... ... ... есептелінді.Айналыстан 1961 - 1992 жылы үлгідегі руббль купюрлары 950,6 млрд. Соммасында алынып тасталынды. Айырбас ... ... ... бар ... ... ... ... растады. Алдын ала есептеулдер бойыншы республикада шамамен 1,3 триллион сомға дейін ... ұол ақша ... 1,2 ... ... кезінде жұргізілген дайындық іс шаралары айырбасты белгілеген мерзімді аяқтауға және ақша реформасының мақсаттарына жетуге мүмкіндік берді. Осы ... ... ... ... ... ақша ... түскен жүктің бірнеше есе ауыртпашылық жағдайында банк жүйесі мекемелердің жұмысын айрықша атап көрсету керек.
Ұлттық валютаны ... ... ... ... ақша - несиелік және валюталық саясатты дербес жүргізуге мүмкіндік жасады. Енгізілген тұстан теңге құбылмалы айырбас бағамының түзімінде ... ... ... соң ілезде Қазақстандық банк аралық валюта биржасы құрылды. Жаңа қаржы институты валюта бағамын түзілдіру мен ... үшін ... ... Биржалық сауда саттық алдымен аптасында екі рет, сонан соң 3 рет және ары қарай 1995 жылдан бастап ... ... жылы ... жаңа тарихында алғаш рет егеменді мемлекеттің экономикасы ұлттық валютаға негізделді. Бұл жыл ... ... ТМД - қа ... ... ... жүйелерінің бөлінуі тиісті өзара үйлесімсіз, валютаны енгізу мерзімдерін, бұрын қол қойылған келісімдерді бұза жүргізілді. Бұған ... ... банк ... ... мен қаз тұру мәселелері қосылды.АҚШ долларына қатысты теңге бағамы 1994 жылы 8,6 есе кеміді. Бұл бірқатар себептердің ... ... Ең ... 1994 жылы ... ... 1158,3 ... жетті. Өзара есепке жазу сәтсіз жүргізілді. Теңге бағамына 12,6 пайызға жеткен өндірістің ... да ... ... ... ... ... ... сұраныстң көлемі едәуір болып қалды.Ал сыртқы сауданы ырықтандыру импорт көлемдерінің өсуін және оның экспорттан асуын ... ... бұл ... ... ... ... демек, доллар бағамының өсуіне ықпал етті. Осы мезгілде кәсіпорындардың өкілетті банктер арқылы ... банк ... ... ... ... жұмыстардыаң, ісметтердің экпортынан түскен пайданың 50 пайызын міндетті түрде сатуын енгізуге тура келді. Бұл валютаның түсуін көбейтті және ұлттық валюта ... ... бір ... ... жыл ... толыққанды валюта нарықнамасын түзілдіруде бетбұрыс кезең болды. Жыл қорытындысы бойынша инфляция деңгейі 60,3 пайызды,ал долларға қатысындағы құнсыздануы 17,9 ... ... ... ... ... сенім, сауда - саттық теңгерім сальдосының жақсартылуы, көшіп келушілер трансферттердің кемуі, сондай-ақ жаңа ... ... ... іске ... қолма-қол және қолма-қолсыз валютаға дүрлікпелік сұранысты жоқ қылуға жәрдемдесті. Нәтижесінде валюта рыногында тұрақтанудың алғашқы ... ... ... ... ... түсімнің міндетті сатып алуы 50-ден 30 пайызға кемтілді, сонан соң ... ... ... Өз ... бұл ... ... өтімділі және көлемдері бойынша едәуір банкаралық валюта нарықнамасының қалыптасуына қол жеткіздірді.Ұлттық ... ... ... ... ... ... ҚБВБ - на ... шектелді. Олар валюта рыногындағы жағдаяттық қысқа мерзімдік өзгертулерінің нәтижесінде бағам саясаты асқын инфляцияны ауыздықтауға мүмкіндік берді.
Мұндай ... ... ... ... ... ... қол жеткізілді. 1996 жылы Ұлттық банк реттелетін өзінің валюталық саясатын жүргізуді жалғастырды.Теңгенің АҚШ долларына қатысты бағамының бір мезгілдегі құлдырау кезінде ... ... ... ... ... ... ... Ал, қаржы минимтрлігінің мемлекеттік қазынашылық міндеттемелері және Ұлттық Банкноталары секілді қаржылық құралдарды енгізу ... ... және ... ... ... елеулі сұранысты әжептәуір азайтуға мүмкіндік жасады. Долларға қатысты атаулы айырбас бағамының ... 15,4 ... ... жылдың 16-шілдесінде Қазақстан өзіне шарттарына қосылғаннан соң ... ... ... қолданбауға міндеттеме алды. Біздің еліміз сондай-ақ төлемдік балансқа байланысты ... ... ... ... көбейтілуін іске асырмауға, импортқа шектеулерді енгізбеуге және күшейтпеуге міндеттемелер алды. ... ... ... бойынша тқлемдер мен аударымдар жөнінде шектеулер алынып тасталды. Бұл теңгенің еркін айырбасталымдығын қамтамасыз ... және ... азат ... ... ... ... мүмкіндік берді.Ұлттық Банктің 1997-1998 жж.ішкі рыногындағы басқыншылығы жалғасты. Олар теңгенің атаулы бағам тербелістерін деңгейлестіру мақсатында жүзеге асырылды. Осы мезгілде республикамыздың ... 7 жыл ... ... ... АҚШ ... ... ең төменгі құнсыздану көрсеткішіне 2,8 пайызға қол жеткізілді.Әсіресе теңге бағамының күрт тербелістері қолма-қол шетел валютасы рыногында байқалды. Қазақстандықтар Ресейдегі оқиғалар ... де ... ... деп ... ... нәтижесінде құнсыздану болып өтті. Тамыз-қыркүйек айларында шетел ... ... ... ... ... ... елдеріндегі, ең алдымен Ресейдегі ұлттық валютаның елеулі құнсыздануы, сондай-ақ мұнай мен түсті металдарға қолайсыз жағдайы теңгенің шынайы ... ... ... әкеп ... Бұл ... ... ішкі және ... рыноктағы бәсекелестік қабілеттігін азайтты, сыртқы саудалық операциялар жөніндегі төлемдік баланстың теріс сальдосын ұлғайтты, экономикалық өсу қарқынына қолайсыз әсер ... ... ... экономикасына теріс салдарларының алдын алу үшін Үкімет пен Ұлттық Банк 1999 жылдың 4-сәуіірінде ... ... ... ... түзімінен еркін құьылмалыққа көшу туралы жария жасады.Валюталық бағам түзімінің ауысуы және ... ... ... ... ... ... бағамын асыра бағалауды жоюға мүмкіндік берді. Бұл тұтастай алғанда еліміздің ... ... ... ... айқындамаларын қалпына келтіруге ықпал етті.
Ұлттық банк өзінің ішкі валюталық рынок сауда-саттығына қатысуын ... ... және енді ... түрде шетел валютасын сатып алушы ретінде бой көрсетті. Сөйтіп ... ... ... ... ... ... ... ішкі валюталық рыноктағы әрекеттері бағамның ұтымды күтістерден асатын тербелістерге жол бермеумен шектелді. Сонда да ... ... ... ... ... ... бағалық бәсеке қабілеттігін кемітетін валюталық бағамды артық бағалаудың алдын орады.
1999 жылдың сәуірінде жаңа түзімді енгізген кезде ұлттық валютаның 30,3 ... күрт ... ... Сонан соң құлдырау қарқыны мамырда 12,4 пайызға, маусымда 2,5 пайызға кеміді. Ұлттық Банктің валюталық рыноктағы белсенділінің едәуір төмендігін ескергенде, бұл ... ... ... ... ... ... салыстырмалы тепе-теңдікке қол жеткізгені туралы айғақтады. Одан арғы мезгілдерде теңгенің биржалық бағамының орташа айлық ... 0,3 ... ... ... ... 1999 жыл үшін ... АҚШ доллары бойынша биржалық бағамы 64,6 пайызға кеміді және жылдың аяғында 1 АҚШ ... үшін 138,25 ... ... ... ішкі ... ... дамуы көбінесе экономикадағы оңды алға жылжуларымен айқындалды. Сол жылы евро бойынша ... ... ... жаңалық болды.
2000 жылы теңгенің биржалық бағамының тербелістері ұтымды күтіс шектерінде болып, орташа айлық өзгерістері 0,1-0,5 пайыз аралығын алды. Осы жылы АҚШ ... ... ... ... 5,2 ... ... жыл ... 1 АҚШ доллары үшін 145,4 теңгені құрады.
Ұлттық Банктің мұражайы
Ұлттық Банктің мұражайы туралы. Қазақстандық валютаны жасау ... ... ... ... калу ... 1997 жылы 13 қарашада Ұлттық Банктің мұражайы ашылды.
Бүгінгі күні ... қоры 5 мың ... ... ... жинастырған. Бұл жерде XII -- XIV ғасырлардағы, қола және күміс ... ... ... ... уақытша үкіметтің, РКФСР және КСРО-ның ақша белгілері, сондай-ақТМД ... ақша ... ... ... ... күны 5 және 10 рубль 1898-1899 жылдары шығарылған Николай II патшаның бейнесі бар орыс алтын ... Ұлы ... ... II, ... II бейнесі бар күміс монеталар бар. Сондай-ақ неміс рейхсмаркалары, орысполяк монеталары және Қытай, Мексика, Польша, Австро-Венгрия ... да ... ... ... ... , ... де аз ... Құны 5000 теңге салмағы 1 кг 925 сынамды күмістен жасалған Қазақстан тәуелсіздігінін, 10 жылдығына арналған күміс монета ... ... ... өлшемімен және дизайнымен таңғалдырады.Бұл жерде Түркістанның 1500 жылдығына, Қазақстан тәуелсіздігінің 10 ... ... ... ... ... валютаның 10 жылдығына арнап шығарылған бірінші түрлі-түсті күміс монеталар, , , , , , ... ... ... ... келушілер арасында Қазақстандық теңге сарайы шығарған -- , , алтын және күміс монеталар ... ... ... ... басты міндеті айналысқа қажетті ақша мөлшерін шығару және артық мөлшерін айналыстан алу. ... ... ... қажетті мөлшерден артық шығару оның құнсыздануына жол береді. 1993 жылы 15 қарашада айналымға 1, 3, 5, 10, 20, 50, 100 ... ... ... 1, 3, 5, 10, 20 ... ... және 1, 2, 5, 10, 20, 50 тиындық монеталар жіберілді.
1993 жылы алғашқы тиындар қағазбен басылып шыққан ... Аз ... ... осы ... ... ... алынып тасталынып, олардың орнына монета нысанындағы тиындар айналымға жіберілді. Қазақстан Ұлттық Банкі 2006 жылы айналымға жаңа дизайнды банкноттар ... ... бұл ... 200 ... 10000 ... ... 2006 жылы 15 желтоқсан айына дейін ақша айналысында: 10000, 5000, 2000, 1000, 500, 200, 100, 50, 20, 10, 5, 3 және 1 ... ... ... 20, 10, 5, 3 және 1 теңгелік металл монеталармен бірге 500 теңгелік ... ... ... ... ... кейінірек айналымға мынадай ақша белгілерін шығарды:
1994 жылғы банкноттар, номиналы 200, ол 1993 жылғы үлгі бойынша және номиналы 500 ... ол 1994 ... үлгі ... ... ... ... 1000, ол 1994 ... үлгі бойынша;
1996 жылғы банкноттар, номиналы 2000 теңге, ол 1996 жылғы үлгі бойынша;
1997 жылғы монеталар, номиналы 1, 5, 10, 20, 50 ... ... ... ... 5000 ... ол 1998 ... үлгі бойынша;
2003 жылғы банкноттар, номиналы 200 және 500теңге, ол 1999 ... үлгі ... ... ... жылғы банкноттар, номиналы 1000 және 2000 теңге, олар 2000 ... ... ... ... 100 теңге банкнот 2001 жылғы үлгі бойынша;
мерейтойлық номиналы 5000 теңге банкнот, ол 2001 жылғы үлгі бойынша, бұл ақша түрі мемлекетіміздің 10 ... ... ... ... 2001 ... үлгі бойынша;
2002 жылы номиналы 100 теңгелік монета 2001 жылғы үлгі бойынша;
номиналы 200 және 500 теңгелік банкноттар, олар 1999 ... үлгі ... ... ... 10000 ... ... ол 2003 жылғы үлгі бойынша.
Бірақ, бүгінгі күні 1 теңгеге дейінгі тиын ... ... ... сондай-ақ 100 теңгеге дейінгі номиналдағы банкноталар (қағаз түріндегі) айналыста жүрмейді, олардың орнында металдан жасалған монеталар қолданыста жүр. Әрине, ірі ... ... ... ... ... ... жалақы мөлшерінің жоғарылауымен байланысты.
2006 жылы 15 қарашада Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі 200, 500, 1000, 2000, 5000, 10000 ... ... ... өзгерістер енгізіп шығарды. Мұндағы шаралар банкнотадағы адам бейнесінің болмауын және олардың қорғаныс қабілетінің жоғары ... ... ... және 2006 жылғы үлгідегі ақша белгілерінің айналыста қатар жүру ... 1 жыл. Ескі және жаңа ... ақша ... айналыста қатар жүру кезеңінде занды төлем құралы болып табылады, Қазақстан Республикасының бүкіл аумағында төлемнің ... ... ... ... шектеулерсіз банктік шоттарға есептеуге және аударым жасауға міндетті түрде қабылданады.
Теңге-ұлттық валюта
Қазақстанның ұлттық валютасы 1993жылы 15 ... ... ... ... ... мен ... Қазақстанның озық суретшілерінің қатысуымен Ұлттық банк әзірленді. Теңге Қазақстанның алғашқы ақшасы емес. Ежелгі Қазақстан аумағында ақша бұдан ... ... ... ... ... ... ... түркі билеушілері, ал Жетісуда түргештер 7-8 ғасырларда өз ақшаларын шығарған. Отырар мен Исфиджабта монет сарайлары ... ... ... ... ... мен ... ғасырларда қалалар тез өсіп,тауар өндірісі мен сауда көлемі ұлғая түсті. Ұсақ бөлшек саудада көбіне мыс фельстер қолданылды. Алтын ... да ... ... ... ол ... дара ... ғана емес салмағына қарай пайдаланылды: монетаны қажетіне қарай кесектеп сындыратын болған.
Теңгенің алғашқы атауы және алғашқы банкноттар
Ұлттық валютаны даярлауды қатаң ... ... ... ... ... үшін аса маңызды мемлекеттік іспен шұғылданатын команда жинау қажет болды. Ең алдымен қысқаша мерзімде ақша купюраларының нобайларын әзірлейтін ... тобы ... ... Валютаны шетелде басып шығаруды шешкен. Бастамашы топтың ішінде валютаның атауын таңдау ұзақ дау-дамай тудырған жоқ. ... ... ... мен ... өз ... деп ... болды да, біз қазақтар ақшасын баламалы деп атауды ұйғардық.Суретшілер, Қазақстан дизайнерлер одағының мүшелері республиканың халық ... ... ... ... топтасты. Өз міндеттерін олар тамаша орындады. Біздің еліміз өз ... ... ұзақ ... ... ... ... ... қорымен бірнеше рет келіссөздер жүргізген. Ең ақыры олар тек 1993 жылдағы жаздың аяқ шенінде ғана өздерінің көзқарастарын ... ... ХВҚ ... ... ... ... ... жұмыс толыққанды жалғаса берді. Алайда, оны Англия басып шығаратынын білгеннен соң олар кенеттен жасырын қысым жасай бастады, бірақ еш ... ... ... жасау - төл валютамызды енгізу жөніндегі ... ... бір ... ... Көп ... ... ... соң жаңа проблема туындады. Банкноттар тоза бастады, оларды ... ... ... ... ұшақпен әкелетін. Бұл мәселені түбегейлі шешу керек болған. Солай, 1994 жылдың 22- сәуірінде ҚР ... ... мен ... ... ... ... фабрика үшін техника мен технологияны жеткізілмдеу туралы келісім-шартқа қол қойылды.
Қорытынды ... ... өз ... валютасының пайда болуы тәуелсіз ел мемлекет екендігіміздің шынайы айнасы болып табылады. Өз ... ... - ... ... ... ТМД ... арасына қойылған ешқандай жасанды кедергі болып табылмайтынын ашық жариялағанымыз. Тауарлардың, адамдардың барыс-келісінің, капиталдың өзара еркін қозғалысына да тосқауыл болмайды. ... қоса ... - ... келіссөздері барысында Ресейдің үкіметі мн реформасына байланысты Қазақстанға техникалық жіне басқа да ... ... ... қаблыдады.Қазақстан валютасын қолдау туралы Халықаралық валюта қорымен, Бүкіл дүние жүзілік, Еуропалық жіне Азия даум ... ... - ақ ... ... ... ... ... келісімге қол жетті. Бүгін теңгеміз соңғы екі жылдың ішінде қалыптасқан 700 млн астам АҚШ долларының сомасында ... ... ... ... ... отыр. Бұл басқа валюталарға қарағанда тұрақты курсты сақтау үшін алғы шарттар жасайды, әрине, егер қатаң ... ақша - ... ... салық саясатын жүзгізген жағдайда ғана.Қазақстанның ұлттық валютаға көшуі бұрынғыдан да нақты әрі тәуелсіз жоспар ... ... ... ... ... ... ... Ақша реформасын дәйекті жүргізу бізге көп ұлтты Қазақстан ... ... ... ... ... ... күні Банкнот фабрикасы Мемлекеттік қоймамен бірге кейбір ретте Қазақстандағы ... ... ... ... Ол ... ақшаның ұлттық валютамыз - теңгенңғ қалыпты ... ... ... ... етуде.Ақырында біздің ұлттық Теңгеміз ТМД-да ең тұрақты валюталалардың бірі болып отыр. Ол әрі қарай алтын-валюталық резервтердің ... ... ... ... ... ... да ... да бетер орнықты болады деп үміттенеміз.
Пайдаланған әдебиеттер.
1. Мамыров Н. К., Алматы, 1997 жыл;
2. ... В. П., ... ... ... С. К., ... 2000 жыл;
4. курс ... Булатова А. С., 1997

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстанның ұлттық кадрлерді дайындаудың қазіргі жайы және болашағы85 бет
Ұлттық валюта тұрақтылығы және нақты сектор4 бет
Агрессивтік мінез-құлықтың теориялық мәселелері12 бет
Мұнай тұтқырлығын эмпирикалық формулалар бойышна есептеу4 бет
"Макроэкономикалық көрсеткіштер"4 бет
"Тіл және ұлттық мінез."16 бет
10 сынып оқушыларына ұлттық киім стиліндегі киім үлгісін дәстүрлі емес әдістер негізінде әзірлеуге үйрету68 бет
І.есенберлиннің “көшпенділер” романындағы жылқы атауларының этнолингвистикалық мәні41 бет
Адамның этномәдени даму мәселелері29 бет
Африканың ұлттық саябақтары7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь